uilem , difciplina» veluti templum Athe- nis- Mameriin. oiatione panegyric-quam luliano diclam volunt: IpCx iUx bonaril artium magiftra; & muentrices Athenx. Valerius Max- Iib- 8. c.y- Athenas locum dodriii:^ fertiliflimum dixit. Q_uid enim tranfiliani ;Mm alijsquam plurimis Caf- fiodorum,qui lib. ii.Variarum, epift. if . Athenas fedem efle fapientium dic^as ab antiquis ait ?. igantes «S^/V ^^Gigantes ] Gigantes Titanis & nales» Terrze fuerunt filij : fiue, vtalij volunt , Terrje rantum fine patre. Fuerunt autem ftatura:admirabiIis,quoium pedesin fer- pentum vojumina dcfinebant,i jqi in Deo rum perniciem nati putabantur;cum qui- buspugnare aufi , fulmine concufl^i fuut , atq; fub AEtnam , aliasq; infulas detru- fi . P ugnam hanc attmgit Pindarus in Ne- meis . Huius figmenti rationem Myrho- log* adferunr,eamque traducuntad homi nes quofdam impios ,qui Deos neglige- ieiJt,autetiam negarent:quorum pcdesin dracoiium volumma defijfle aiunt, quod nihil fiiperum , nilul rcdum cogitarent, totius eorum vitxgieflu ad infeina mer- genre. Macrob.Sacurnal. i.c.zo.Virgilius in opufcnlo dc A e cna : Hps natHYit fud ejl a'uo tjnmyima ^ om?ies Squdmem intortmfinuat vefitgia ferpens. Mulca de G igantum ortu & puguis Dio- dorus Iib.4 6c 5 A poetis vocaiuur angui- Inguipe nei,anguipcdes , & ferpenngena-.Ouid. i. es. Mecam. .^^-^ua centum quifoj-jparabnt Inijcere anguipedii cajtiuo brachia coelo . Idem 4 Trift. Sphingaq-j ^ H.^.rpjia^,ferpentigena^q; gi- gantas , Qupd mihi reuocat in mcmoriam vetercs ftatuas, quibus gigantum formas obtortis cruribus confpiciebantur , quodq; Lam- pridius rctulit in Commodo: eum nempc quosobtortiscruribuseflec vbicumq; na- eosqj draconteos appellitare. Q^od epi- mythion hexafticho complexus eft Bar- tholom. Anulus in pidta Poefi:hunc enim fcriptorem, alioqui recenrem , eruditura ramen&acutum, cirarenihil verebor : TalegigatAum legitur ge?ius,vt nihil altH Cogittt,at fpernat,vel 7ieget^ffe Deum: Et tantii-, quantU fenfu exteriore mouetur, Commodat adprlfens fe,vel ad id quod adefi . Hoc genus anguipedum mythici finxere FoetA , §uorum affecius humi {fegnts ad alta) Si vacat,Iege Pierium Valerianum lib.i^. & 2;. Hieroglyphic Horum gigantum Gigatum airogantia tantafuit, vtprouerbij locum ^rrogan- obtinuerit j nec abs re , nam ex facris lite- ^^^* risoriginem fumpfifle videtur, vbilegi- tur,gigantes turrim conatos ftruere.cuius culmen coelos attingerer,nifi Deus confu- fione linguarum eos ab incepto abftraxif- fet. Gigantum fabulam Honieri (cholia- ftes in hanc fentcntiam narrat;Cum lupi- ter patrem Saturnum regno detu rbafl^ec , Deorumq; fibi principatum adfciuiflet , Gigantes Terra» filij fuccenfentes.Tartefi [c[\\x ciuitas eft luxta Oceanumj magnii bellum aduerfus louem adornarunt: lu-» piter vero illis obuiam fat^us, in Erebum deiecit,ac patri Satumoin ipfos imperium tradidit Et Ophioni,qui cseteris fuperbia Ophion pr^ftaie videSatur , fuperato monten. ab eius nomine Ophionium fuperimpofuit . Mifl^js hoc locofacio, qiii multimulra de gigantibus,quorum alij,fuifle negant,qui dam contra,& certe plures, nonenim va- cat fublegere quae de gigantibus traduut Herod.in Clio. Plin. y.c. i^.SoIin.cap.j'. tantum admonuifle fateft . Ego quidem facile mihi perfhaferim hoc gigantum no mine intelligi vetetibus batbaram &im- erpert piam gentem, qux fubhominis figura fe- ritatem exerceret , a quibus honeftarum reium induLT:a fucric (iTci^tcL , quales defctibuntur a l^occi'; Cyclopes, La:ftri- gones, alijque qni ferinis moribus vaga- C 5 bantur Gigant gens im pi.-t^ , 38 Andre^ Alciati terrtoe o bantii r, infontcs & probos qiiofqj impu- nc Ja!debant,nuIIam diuini humaniqjiu- ris rationem habebanc. Cui videturafti- pulan Berofus Babylonicus de Anriqiiit. Circa Libanumjinquir^ruifTe Enos vrbcm maximam Giga.nmm , qui vniuerfoorbi dominabantur,ab occafa Solisad ortum. Hi vaditate corporis ac robore confifi,m- ueutis armis omnes opprimebantjlibidini- quc inferuientes inucDerunr papiliones,& inftfiimenta mufica ,& omnes dejicias.. Manducabantliomines, & procurabatab- orfus , in eduliumq; prajparabaiir,& com mifccbantur niatribus,filiabus,rororibus, mafculis, & brutis , &niliilerat fceleris , quod noi3admitterent,contemptores reli- gionum & Dcorum . Gig/tntes ^^''^'^ materprotulit.] G igantes te rrige dicuntur a Poetis,id efljterrx filij, vc \i nominis inreJJigiturj>w,rerra,>;Vo/>c£U, fio , iiafcor. vel , i-ctpdL- ro sk yii^ livau , quafi iK yh ysymi/xeyo/ . Sie canit Or- pheus lib.S^facri ferm iJ> Kcthin^t ylyctVTAf iTravvijLov iv uet- KctpeT Et fi^a Holidas relligione capit . C O M M E N SE D E A T mulier habitii fuperboin- duta, iii regali fella , pateram auream manu reMcns,& potum quafi libando tur- ba^coram fedecumbenti propinans.Hanc piduram emendauit Pignorius; velim ta- mene^o mulierem fplendidiore ornari ve fte,quam hic appaiet: tum brachi im der trum corrigi,quod hic truncum videtur . Interim tamen non me fugit,hanc mulie- remalitera D. loanne in Apocal. 17. de* pingi,quam defcriptionem omnes cajterse editiones funt fecutas in pidura.Eius ver- ba fic pafTim leguntur: Et vidi mulierem fedetem fuperbeftiam coccineam.plenam nominis blafphemi^ , habentem capita fe- ptem,& cornua decem. Et mulier eratcir cumdata purpura & coccino , & inaurata auro& lapide prctiofo,iSc margaritis, ha- bens poculam auteum in m^anu fua plc- num abominatione,& immunJitia fornica tioniseius : & in froncecius nomen fc ri- ptun';Myftenum,Babylon magna, macer fornicationum,& abominationum terr^e . Hcec ta nen pidura noftra magis menci Autoris accommodata videtur . Q. V A M varie hoc agalma nonnulli hoc reinpore accipiant.quamque obliquis intciprecationibiis concorqueant , & ad H fuos affeclusaccommodent, vtpote odio " parcium Iaboraiites,certe recenfere pudet. Q^ianquam enim falua fide & piidore, a- Ijorum fententiasin medium atferrepof- fem.ne cui cametiftomachum moueam.ru tius e[]eiiulico veterum hominum dodhi nam potius.quam nouorum placira confe dari. Idex D. loannis fle:r3;crt,Au45^JS" 17. &ex Hieremia cap.ji.fumptum eifecla- rum eftjqucd quidem deementita reljgfio nis obferuatione, & verGC pietati opf bfua Valjareli ji^^^^ll gi^i» Ea eft colIea:)o reppdborum, %io\iu. q^^^ n^cretrix dicitur , quod ^eo rerum omnium audore neglecl:(>,& vero fponfo lcfu Seruatore, impuro , iilicito & nouo T A R I I. quodam cultu,id eft,fucat^ religionis ri tu , impurasac formidabili belluas dicitur inftdere . Anreum poculum manu tenec» ■A^ureum id eft,hypocrifim perfequitur , qna dilH- pocnlHm, mulatis vitijs,& fapienti^ fucaf2eauro,pie tatis verse prxtextu,qu3mplurimis impo nit, qui ebrietate plus quam fannatica cor repti , mifere prsecipites in ima ruunt. D. Auguftinus lib. lo. de ciuitate Dei , ita plane hunc locum interpretatur:Qii_a2 fic ifta beftia,inquit , quamuis C\i dijigentius inquireudum , non tamen abhorret a fide re£la,vt ipfa impia ciuitasintell igacur,& populus infidelium contrarius populo fi- deli & cit^itati Dei . Imago vero eius, fi- muUtioeius mjhi videtur: ineis videiicet hominibus,qui velut fidem profitentur , & infideliter viuunt. Fingunt enim fe ede quod nonfuntjvocanturque non veracief figie,ied fallaci imagine Chriftiani. Hade nus ille.Calix aureus adagi) vice vfurpa- tut a D.Hieronymo:MuIca de perfedio- ne dicuntur,air, vtqui volunien Philofo* phi nefciunt, fub marty ris nomine bibant de aureo calice Babylonis.Origen. de va* na & fucataeloquentia lotum hoc intelli- gi voIuit.Eos e!im»,qui apud geiitiles, in- quit,eloquenti2e laude floruerunt.pelHmo rum Jogmatum fermones mortiferos , id eft , venenum in calicem aureum infude runt . Libet huc transferre verba Calij Rhodig.ex cap.rr.Iib 8. In fan illo cultufauorem numinis emere (e crcden- tcs . Videctiam Alcxand-ab Alex-Suidas tamcn peplum efle ait ify.ar/ov yvvccmeiov yju TroiKiKoViOtov TrtpiTnKoi T/r ^vV.Idem fentire videtur Euftathius . Hinc apud Homerum (ict^uTnTrKoii KcLKKiTnTrKot , iKKii'i7ri7rKot , & TctvuTriTrKoi , epithc- ta funt mulicrum . Euripides ranien viris ctiam tribuit, vbi//gAa//77-£77-Aoi' inducit Tyndarum , & peplis Oreftem obtecT:um fcribir.Diciturquoq; Bacchus viB^t^oTn TTKo^i Peplum (^uid . Emblemata. 43 deniqj peplusgenusfruticisa- Htex . p^j^ Diofcorid Iib.4 cap i96.quod Hippo crates^-w;c«i'/oi',>^ fjLHKeovhnv vocat, tefte Galeno : alijs dicitur f/,)mcov dppaJ^n^ j id eft,papauer fpumeum • atex . Latices.] Latex dicitur quiuis humor, quod intraaliquidlatcat.De aqua, Virg. 4.AEneid. Sparferat ^ latices fimulatos fontts A- uerni. . DevinOjidem i.AEneid. "Regales inter menfasy laticemq^j Ly&um . Sic Ouidius Palladios latices dixit , cum oleum dicere vellet . Hic vmum facrum, Vtapud Virgil.in 4. Latices nigrefcere jacros . Captiofum hoc poculum, quod errorem tcttum fignificat,mihi in mentem reuocac eJegantem Lucrctij, locum , quem habec lib. I. Sed velutipueris ahfenthia tetra medentes CU dare conantur,prius ora6 pocula circum Continguunt mellts dulci flftuoq-y liquore , Vtpuerorum Atas improuida ludificetur Labrorum tenus-yi?aerea perpotet amarum Abfmthij laticemtdeceptaq-^ non capiatur. "irater .. Cratere.] Crater eft vas rotundum 6c amplumjneq; audienduseft Nonius, qui crateram vas Yinarium,cratercm veroolea rium eflTedicit . ElTeautem capacius vas, quo in libationibus & folenniotibns epulis vti (blebant,teftatur Virg. ^.AEneid. Sed rnagnu metuens fe pofl cratera tegebat. Qmjd & vocabulum Gr.-Ecum raon- ftrat , KpctTiip , eiisro t» Kpctr^v , quod cft tenere, capere» Ab huius vafis (imili- tudine crateres inmonte AEtna appellati funt foramina iIIa,perquGe ignis,cinisque euomitur, Latinc fauces.Lucret. lib.^. In fummo funt vertice itS cratsres , vt ipfe Nominitanty nos qufts fauces perhibemus > ^ora^. Crater litium , de repermolefta, fiuede hominelituim audore.prouerbio dicitur. Ariftoph.K/3£tT«/5 KcLKWy rptyrrtip S^ikcov, id eft , Crater malorum-,fe^or litium . De cratere item Helen» ».lege Coel. Rhodig. lib.ip.cap.3. Propinat.] Laticem erroris in quoscun- que obuios difFundic & propagat. Propi- nare a Grseco travflum eft^Tyoo-^r/i/Hi^jpoft pocum tradere • Eft autem proprie pra:- guftatoleuiter vino poculum alteii offer- rc , quasconfuetudo inde initium habuit > quod principes Gi^ecise folenni die,quem (piKoTi)a-iAV vocabant , mifccre aureis atq; argenteis poculis vina folebant.qu? e ma- nu geftantium fumenfcsoii parumperad- niouebaut,deindeaIreri, quem veIIent,of- feiebant , ingens hoc argumentum bene- uolentiascxirtimantes : hoc vero t/sot/- VHV , id eft , prxbibere dicebatur . Hinc Plautus inScicho: Propino tibi falutem plenps faucibus . Quinetiam in abfentium memoiia idem faditabant rquse confiietudo ad. Germa- nos hodic quoqj deriuata videtur,dum in fanitatem alioium bibendo propriam cor- rumpunt falutem . Hac fuper reaudi fe- ftiuos cuiufdam verficulos ; Dum nobifcum agitur bene iproq\ falute bibuntur Alterius plena pocula fumpta manu : ^luid prodefl illipotm,que nomi?iat abfens Abfente,et pro quo plurima vina fluut? Hoc &quo meditftre animo, non vlla ab a-- micu Pocula pro noflra poffe falute bibi - Abfurdum eff, talem phrafm vfurpare to^ quendi . AH magvs abfurdum eB,hocfacere, atq; pati .. NuUa falus potu : nec vero femper (opinor) ^luod multi factunt more lubents , bo- numefl .. Sed Crateres JEtnA . Crater U tium . Propina- re quid . 44 AndrejeAlciati Labylon, JEgypti . Mefopota Babylon i v.de di- cia. Mnri Ba- bylonis . 5ed de tu rpi hoc abufu infra latiiis.Propi- iiare intenm quoqj ad alias res trausfer- tur.Ennius lib.^. Saryr. l.nni Poeta falue,qui mortalibus Verfus propinas flammeos meduUitus . Terentius U) ^\.n-\\.\c\\o : Hunc comeden- dum,& deridendum vobis propino. Demo- lUicnes eos,qui pacriam piodunt, 'TrpoTTi- VHV lolsiy^^politXA c^,propinare hofiibH6, dicebat. Jtcircum r«^/>^«^. ] Nu/lum vene- num prasfcntius erronea opinione, qu? vbi mentem occupauir, hominis aninium tan- quam aliquo Circa^o poculo ita immu- tat, vc fe omnino nefciat • Tibria turba iacet-] Is enim error,eaq; pcllifcra liarrefis non poteft infinuari ho- mini jfineaperto animi delirio* Atquiex- pertes rationisj adeoq; dementes mouen- tur rebus externis,principatu , audtorita- te,imperio,dignicate,& c^cetis huiufmo- di . Iscrgoeft mencis gracilfimuserror , quem fibi adimi nolunc incauti, vt quem iion putent errorem efie . Sic Babylona notant.] Qm notant?nem pe viri fagacesjvereq, pij.Duas vrbes Ba- bylonis nomine nifignitas reperio j vnam AEgypti,ab aliquibus profugis ei Eaby- loiicantiqua,vel (vt ali j malunt) a Cam- byrePeifarum rege a?dificatam,cuius me- niinic Scephanus, Scrabo , & Ptolema folica perpecrare, imo nobililfim? cuiusq; ma- cron^ decora h?c habebancu r. Q^am per- diii eflenc mores id porro abunde argue- iir,quod comicatem arbitrarencur vulga- ti corporis viliratem.Ex quo fatis fuperqi appaicccur mereciicem purpuracam Ba- Babylon byloncm appellac D. f iieronymus in t\i- cur me: ftolis:Cum,i:iquic.apud Bab) loneni ver- fi^iX' farerjcfiemq; purpuiara: merctiijs coio- 1 us. ims, &c, Eatlcm figma Ipquendi rfiis efl: inCacalogo, vbi Roaram aita D-Pecroe- piftola priore.ca. j.Babylonis appeflacam nonune.Meminic& locisali jsj vt iii ETaia, cap. 14 «Sc 47.Sic & Sepiiiniiis Tertulliaii. adiierfLis Marcionem,& adaerCus lud^os. PoceO huc eciam conferri Ifichij Iqcus lib- j.in Leuitic. quo difercc aiCr qusecun- quecuUu idolorum impatancur,figuram meietriwis i/ifumpfirie. €entc'S ftolidm.] ftulcas,& excordes;an- tea dixic.^-^r/^/^r^^jfciliccc opinionis fal foerrore. Vel C\ mauis de Echnicisinteili- gere. in qiios hxc hierefis maximeius fibi vendicac Ec ludxi Jiacionesomnes, preC-' tcr fuam,gences, & genciles appellabanc, vtpoce qui^culcumidolorum a fuisgenci- libu s accepcum non mucaflenc . lUice forma.] Illicio & obcentu pieta- tis,alias enim non caperec . Mecaphora ab aucupam auibus, qua^aliasiliiciunt , vo- canturc); a Gixcis TrAKivrptcu. 5ic apud Apulei im, ocuU illices, Eft ei)im illicere, feducere,illaqueare.-hinc illecebr^iilliciLi, & ille(fi:us . Plauc- in Bacchid. Magts illeciHm tiuinAfiuam te^Um.^mettio- Vel z///c^,abiliex, id eft,finelege. Nonius enim hanc differenciam ftacuic incer illix, &illex,vt illix ab iiliciendo deiiuecur . PlaucPoenuIo: illi maU rei tkntd fuimu^ illices . Illex vero, a quo lex non leruetur, quafi cxlex. Idem. : ImpHreJ/7honesie,iniure,ilIeXila^es popli. Interim tamen vide6&i!lex,abiIliciendo deduci.PIaut. Efca esl meretrix, leBus illex . JLtJicia.] Non omnino falfa.fed fida duntaxat . Qugc enim prorfus falfa func, vt veris oppofita, quiafefe produnt , non tarn facilc pofluntimponere, proindeque vicancurifivfta vero , vt quas habeant ali- quid fimile vero.eciam caqcos decipiunt . Capit,] Decipit& allicit. hincartesca- ptaco.'ix. Virg.i. Georg. infidijs nocti^s capiere feren& . Cicero ^.Oific.ex veterum legum formu la:Nam quanri verba illa , vti ne propter te fidem. ve tuam capcus, fraudacusve fini. Eu.iiurc fjrpccapere pro decipere; vt, Non caiurur, qui ias pnblicum fequicul:. I-ii6.de rcg.iiir. If. Sa;pe eriam,riculo de Minorib. vt 1. 3 . 1 1 .& 1. 1 z.hinc captionem accipi pro fr3udationc,fallacia,damno,no rara lepeiimuSi I.i.de in iiitegrum icrU- tut.j.i ia fi;i. de vacat. mun. 1 ^.decoil. bon.ff. Ec captiosil profdlaci atq; damno (0,1.4 i.de vlUcap. vc & aliquot locis ali js. Q_v A M apte Emblcma hoc noftiis ly^ exulceratis tcmporibusco.iueniac, nimis , eheu,prompcum id,verumq; efle conftac. Ecenim falfarun^ opinionum illecebrisin- e{caci,decipimur fpecie redi-Nam vt pru Vitia zjtr dentiammalitia,& temperanciam immani tute tmi- tus in voluptatibus arpernandis,& magiii- tantur . tiidinem animi fuperbia in animis excol- lendis>& defpiciencia in concemnendis ho- noribus,& liberalicaceni effufio,& forticu dmemaudacia : fic fuperfticionem religio imicacur. Vc enim olim apud Giascos nonnulli Philofophi pallio barbaque pro- yfeudofo iTiifia raram quandam fapienciam pollicc- ^^^^ bantur , femperque habebanr in ore liber- tatem & honefti ftudium, ciim ex ijs lon- ge multivitijs plufquam vulgaribus,pla nequc feruilibus laborarenc; Vtque apud ludaros Pharifa^i & E(Cxi trifti vultu,latis i^harif&i. phyla6lei'ijs , & cultu quodam fucaco, a> pud imperirum & rude vulgus venaban- tur fandicatis opinjonemriraeciarrt, (quod dicerenos admodum pudet & tasdet, fed dicendunj tamenj inter Chriftianos homi pfeudo- nes fuereiam olim , & adhuc hodie funt , chriflia- "reueia nimis mulci, qui fuis prsftigi js, fi- ni , (ftaque doiftrina imperitos homines ine- fcanc,quibiis errorum quafi poculomifei* rime & fallaciftime impoiiunt;i jque can- dcm fadiebrij , erronea perfuafione tan- quam mente capti,purifiimos ver^ & fim plicis docbrina: fontes afpernantur , & ira infaniences ad belluas nutii fefe totos com ponu nx,vt nunquam poftea de commutan do mifcro vicasftatu cogitent.Hinc publi- cxcalamitacis caufa , hipc malorum om- nium radix-Cogito faspius ftatum & for- tunx iniquitatem , cum quaregina Euro- pa;,& mater tot Imperarorum & Ducu , GeYma- Germania noftra, fiorenrilfima illa quon- nia mife^ dam & celeberrima,tot iam annis miferri- ra facie^ mc opprefta luwtarnr.Turbantdomeftica h^nre- bella & e.^cerna,confundunr, fubuercunt, fes . ' perduncomnia : confliclanrur prouincia; inteitinis motibusjparguncur palfim di~ fcordiarum femn»a,lis Iiti nedicur, ex bel lo vno bellorurn feries & cathenai tumul- lus.vt vndx vndas, ficalij alios trudunr vtin filum quafiquoddam cotinuum iam miferiarum telaptcdu^fla creuerit. Kin? gens / 4^ Andreae Alciati gens gcnccm prcmitagrorum vaftationc, rapims,iiiccndijs , & excurfionibiisconti- miis,nec racio vicinia: tiietur,iicc ius pro- piiiqiucacis:exhauriuntur ^rjria,& cautc- rium hoc mnrua: expilationis & fpolij ad medullam vfq; dcfcendic.quo ncrui fecan tur ChTiftiatvT Rdpiib. atq; omnis adeo lorbctur 6c exugitur fanguis.vt luridi ca dauerisiam potius,quam vegeti corporis ac valcntis viuam reterat imagin€m,clum bisprorfusatqj arida.Ciim iiiterea barba- rus ilic Mahom^ticse perfidiae propugna- tor, A fiaticus hoflis,cladi noft ra: commu- ni & exitiognauiter inuigilct , diripiat re- gnaatq; piouincias Yircsq; latiusindics &cruenta tyrannidis Cli^e brachia porri- gat , & abdudis-in captiuitatem miferri- mam popuHs limitaneis,in ipfa Germani^ vifcera paulatimpenctret.Has tibi,6 mea Germania,diflidiorum faces profanata» re Jigionis contempcus accendit,& piopitia- torij facrificij pedibus hajreticorum con- culcata reucreutia.Q^id enimboni a Deo fpcrandum his aut capcncndum,qui pro- ditionis rei,tanquam defertores & transfii gq,non folum rupcrunt f^dera padlacum ipfo,& facramenti religione ftabilita j fecl in cartraeiufdcm & tcntoria,protritis au- dacicalcaneo vidoriasmonimentis & in- fignibus.extrema! temeritatis & impuden ti^e rcliquerunt exemplum omni a;uo mc morabile? vt quamuis Chrifti nomineglo rientur,& Euangelicailla fua ]iberrate,c^ lumqjfibi debitum,nefcio quoiure,iadi- tcnt,f]dem prarterca ac fpcm fuam totam, imo temcrariam prajfumptionem ac facri legam,nulla operu ratione habita , Crucis folius acpa/Iioiiis merito,fecuri falutis fci Iicet,confidcnter fulciant; Chrifti nihilo- minus falurarenv,puram, &incorruptam dovn:rinam,& legemgratia; , velut hume- ris fuis inroIerabilem,perofi , probris om- nibus nefarie profcindant,argumento cer- te infignis nequitia: . Tn, fumme Deus , crrorUm tenebias gratiae tuas luce illumi- na,tu qui folus fcis & potes . Non tibi fed Religioni. EMBLEMA VII. Emblemata^ . IS 1 D 1 S effigiem tardus geJiabat: aftlltu , Pando verenda dorfo hakns myfteria . Obuim ergo Deam quisquis reuerenter adorat , pias^ gcnibm concipit fexis preces . afinus tantum pr^Ifart credtt honorem Sibiy & intumefcit , admodum fuperbiens Donec eum flagris compefcens dixit agafo : Non es Detts tu , afelleir fed. Deum vehis C O M M E N T A R I I. 47 II. ons 'Em hlematus. AS T I T aflnus fimulacro Ifidis oiui- ftus.elato capiic,arreto/$" ovo^ TTApyfyev dpyi/p^v ^pireti , (^''Tnp avvaureov 'tta? r/f av i7rpG M A G I S T R A T V M G E R.I T . Fa- bulae huius ratiouem vnodifticho com« plexus eft loannes Mcrccrus,Hebr?a: lin- guae Dodtor regius,quodabcockm non fc. mclin fiiggeftu obiter didlum : ^^uid fibi vult afinu4 tergo myfferia por* fans ? IndoHos, videets f&pepfAeffefdcris . No erita rcalienum,fi adiecero afinum a vetcribus AEgyptijs fapientice , fortitudi- nis,laboris indefefli,&frugalitatiseflc fym bolum . Qui enim fapienti^ fitoperam datu rus,eum oportet vidu efle ienui,om- nia,qu£ein vitam humauam caderepof- funt,a:quo ferre animo,neq j ad vllam ex- candc(fius Iib.i Elecic.f?. Multi enim en.Hiiis ftates, quod Deos ote profano tangeie vcrebanrur^manum por- rigebant, camq; adosfuuni relacam fua- uiabaiicur . Idem videcur fenrircTurueb. Aducrflib 1 8 cap.6.& Jib 1 j.cap 1. Vbi veieres folitos ftnbicin poitis vrbium ali qua Deoruin fimulacra flatuere, qu^qui vrbes inibanr, anc iude txibanr , ricu quo- dam re|igioris,taaadexrramanu lalutarc ccalueuerant , mox manum ad ofculum referre.Vndefalucare Deos,pio Adorare, Plautus vfurpat inScicho; T>cos falutatumatq-j vxorem mod>j intrl de uortor domum . Idem,proOriadmoiiere,arguce 2i feftiuf ter pofuit in Amphicrno : Nec Bacchum faluScm hodicnecCererem, D ni pus mol^- rt4 . ^isk quis . Jdorari. G^td pri prte . Andre^ Alciati Jldorare facra pur piram . uidorare, pro tari . Concipe- re preces Tlagrit nipurgctriiufferiu Vald . quafi cliceiet:Fiecor,vt ne potum,nec ci biimmeoori hodie admoueam, ni purga riiuneias vafa . Vc rede interpretatur Schoppiuslib.i .Verifim. cap.8.Hincqui Principem falucabanr, facram ipfius pur- puram adorare dicebantur : c]uia rcilicet dextiam maiium, cjuamprimum ea pur- puream veftem attigiilenr^ad osadmoue- bant & fuauiabantur.]. i .C.deapparic prij fcd.Prajror.lib 1 1.& 1. fi quis feruum 7. Cqui. milicpofl^eod.lib.Pliiiius lib. 18 c z. Nat. W\'\S..ln adorando dextram ad ofcu lum porrigimiis . Incerim video Oraie,& Adorare,profari vfurpacum,quodore fic. Apul. Milcf %. Singulorum iuuenumge- nua contingens->fic adorahat . Ec 10 ~Ad tHum modum fene adorafe .Vo^ici vtrum- que proPrecari:&: pofterius manfitincul ru deorum fignificando , quia is in preca- tione fummus.Nam quum tj Bim uTrep- i}crict Cit iv Ta ^vhv , iv Tft) iv^ffScUt vcaif Plaio in Euthyphrone, prcrario , & quce precationi adiunAas ca2remoni(^,acq; ha: porifrimiim.conuerfioad dextram,fle xio genuum,maiuis ad os reIatio,felIioad arani,& fimilia,adorandi nomine contineii turi vt in altera ptoprium nomen ficien- di , quod h^c.fere iaagendo, alteraindi- cendo . Genibus flexi^] Aclus, fumm? veiiera- tionis • Honos certc debetur magiftratui, efteniiu munus publicum;, fedniagiftra- tus vii-iim arguitjfeq; isgerere debet non modo vc licet, fed euam vc decet . Concipitpreces] Concipere preces, pro piecari tantum accipio , quicq^uid ali) di- cant.Sic loqMitur Ouidius S.Mctamorpli. Concipiunt Bauasq^ preces,timidusq; Fhi- IsLmon . Et lib.^.Trift.EIeg.i ?. liba^'^ dem pro te gemtale notantitt tepusl Co:-2cipiamq; bonoA ore fauente preces? Pr£s7ari honorem] Sicpr^ftare beneuo lcntiani.amore Ouid ^.de Pont.Eleg.io. Sed py&fiandus amor/es non onerofa voleti. Intumefcit] idem quod uimct , fupec- bit, i iflatur.- fuperborum enim aiiimi in- flaii videntur. Horat.i. Epift.i. Laudis amore tumes'^5/«yo] 'Rario fciliGe£,& mens domina , quq flcdiit habenas, ducitq; cum opuseft. F E s T I v I s s I o lioc Emblemate tria Autor inculcat . i.Sacerdotes, Epifcopos,& qui rebus fa cris prqfunCjefle in honore habendos,ob id maxime,quod facris pr?fint,quorum suc adminiftri,licet interdnm aut vitiis pluf- quam vulgaribiis implicati , autignari & ftupidihabeantur. Hi vero vt fuum mu- nus & officium curaie vel maxime de- benr, fic quanram digtiitatem fuftineant , ipfos fubinde animo fecum repurare par eft. Meminerint tamen fe homines efte, nec fibi arrogent impen(ius,qu6d cantum minifterium geranc , & rerum diuinarum curam.quafi humeris impofitam habeat; ne,vt afinus audiuit.non es Deus.fed Deu fers,illiaudiant ; Non vobis h?c,fed Deo. foli omniseft tribuendagloria . z.Itidcm dici poreft depr^fecftis Impera torum aliorumque principiLm,cum popu larem applaufum cxcipiuntaudaciusqua par e'l,in prouinciis , in quibus vicem re- giam obtinent. Sic enim adec^ modefte, tamc]uecircumfpe(5te (e(e gerere debent , V t p r i u a t i h ono r i s no m i ne nih i 1 , i p u s P r i 11 cipis laudi vel minimum detrahant, & fe interea norinrquales funt.Eftenim oper^ precium T«f iv ei^ieo(j.et^ti Ti^oifAivni yi- vaa-KHv/oTi av^pooTTot fy^/V.Succurritmi- hiexemplum nobile Cornelii Galli Aegy pti prouinci? pr^fec^li: isquiafefegefllflet infolentius , mnlrac^ue flagitiose feciftet , ftacuas etiam f\bi locari panus,& Pyrami- desin altum tolli, quibus a fegefta conti nerentur; accufntuseft a Valerio Largo.° cognitioni pr^fuit Auguftus: ignonunia notatus eft Gallus : vetuitque Caefac , ne reus prouinciam pofteaobtineret.RetuIit Dion.lib ;5. Huicpene fimile qd narrat Corn.TacitusIib.4. de Lucilio Capitone; qui procurator Afias fub Tiberioaccufa- tuseftin fenatu a prouincialibus , quod vim prsetoris vfurpa(l'et,militnmque ma- nu acl comitatum vfuseflet:itaque conui- v.T:us,in exilium pulfus eft . Laudatura Plutarcho Vricenfis Cato, qu6dqu?ftor fadus Pafchge i Sacerem tcs hom re ajjicit di. Pr&feB, ac mir, Bri Fri, cipum Emblemata-j: fa faicinas fiifpcnclam: fiquidem Latores effent multo quampondera plures, Si cuiuis afino farcina dandaforet . Relidis ergo afinis, qua Dij vocanc, ibo. D a Qua Andre^ Alciati Qiia Dij vocant,eunduiiL5, EMBLEMA VIII. IN triuto mons eft lapidum : fupereminet ilii T runca Dei effigies , fe5fore facia tentis . Mercurij esf igitur tumultis\ fu(pende viator Serta Deo^ re^ium qui tthi monsiret iter • Omnes in triuio fumu4 , atque hoc tramite vit^ J^alltmur , oJiendat ni Detts ipfe viam . COMMENTARII. PI c T V R A u hanc fclicirer reftitiiit cjnje moi efleBC lapidibiis obruenda' . Ci- Pigi;orius, idq; ex Autoris mcnte. In tat infuper cruditi/fimum Commcntariii triuio hquidem cernitur accruus lapidu , Hieronymi Aleadri^in qnoille Solis Pan- cui fuperimpofitns Mercurius ivoS^ios y Theologiam, ex antiquorum fcmentia el€ truncusbrachi)s,& pedore tenus. Mittc- jganter afleruit . bant cnim viacores lapidcs aj pedcs Mer- H v i v s fimWematis charaffler mihi curij icligionisgratia.-atqjindc erat,quod viHetur pene fumptus a Suida,ex quodi- iimuJacrura illud ciSngebatur pedrore re dicinius Hcrmas erte Mercurij quafdam ausjneopera & liimptus fruftraconfume ftacuas.-quo loco adducic Mcneclem qucu Ktiir in panibus infc{ioj;ibiiscUbQraudis, dapijfiuc Caliiftratem iu opcrc de Athc- nicndbus Embleniata-^r ^em£ niciiribiis,a vatia poriicu adufqiip rcgiam $atf4£ . ftatuas eflc.qux HermxdicuntuKvndc lo cum id accepiflc nominisait, quiamultx ibi & ^ priuatis,& a magiftratibusdicat^ cflcnt.ex quibus quidam HeimaeHippar chei, ab Hipparcho Piliftrati dicebarttu r .• fuifteq; Herraasfaxcas iniediiim jeftibu- Jis>& in fanis . Addit deinde ipfy.Am,pn' irjciascflead ftatuas Mercuriales , quarin vijs collocabantHr a viatorihus Itemq; a- ceruos lafidum Mercurio racrosinobfcu ris vi js, quxqi nt>n ita cognitac eftent per- clJI.CU6> iv 72TV^haU , 0 fJLOt trS- f>iT'J)(*fV'id ciiiVidei^atfir fihi in Herm&um wcidijfe, qutsquts in me incider^t.l\QciQ3.Z cnim viatorem,vbi dubius de via , repcrit accruum Mctcurij . luterpres Homeri ipy.auoy vocat , lapidum congericm , ad Odvft-p-vt ^i^iYiv (Top&v , Epigrarama- tarius:5c ip(j.cuov Aoeft^jHefychius.Is ho- uos congeiiei fiuecumali lapidum, viro- rum fortiura tumulis folicus fuicconfcr- riiceftiseft Pau fanias.Strabo: 'TreLpA oA»V S^i 7m oS"ov ifV IS^e^v iKAiipo^iv 'ttoK- h.A')^ cojTep ipy.audL Trirpov vihi^ctTov ^poyyChov. Reperio &eiufmodi Hermas itjiponi folicas fuiffe rumulis,ad propagan dam defnndorum memoriam. Virg. Moiite ftib hoc. lapidum tcgitur BaUista fepultHS . . . M.Tullius (J.ad Atticum:Hcrmaj tui pen telici cum capitibus ajneis.de quibus fcri- pfifti, iam nunc admodum deledant. Sed gyronafijs folicas fuifteconfecraii Herma erma-^ ihenas,id eft,ftaruas Mercuri) & Mineru? ien4, iunqu6 duce- rct via hascquo rurfus illa . Huiufmodi Mcrcurij fimulacrum primus pofuit rro clides,audorc Philochoro.Huc quoq J fa- citpara>mia,g'^//a7(3i',Af^rr«r«W^:qua dC\ eV/>'.fl*rtudicant tamen par & sequu cfl'e,vt Mercurius diflo Icuis audiens ef- fet,quandoquidem illiuscft nuncuiSi Abr foluentesdci)iq3 Meicurium ac^dc, fur- rexerunt,&: ad illius pedes niueas atrasqj tefleras, quihus crat vcl abfoluendus , vel daanandus ille,proiccerunt- Iiidemorta- Irs vfq, in harc tcmpora in Mfrcuriiho- iiorem pervias lapidum tumulumconfti- luunt ; quoniam Mercuriuseft viatorum Dciis. Ethos tumulos vocant g'f Ma(V Ac- . H^c Didymus,qucm vide iatiush^c nai rantem. Quis iam dubicabiCjlocum il- him Prouerb.26.ex hacantiquifllmafabu Ja f ofle inierprctationem fufciperc?6^/V^^ qui mittit, inquit Salcmon, lapidemina- ceruum Mercurij, if^ qui tribuit tnfipientt honcrtm. Q^afi diQd^x'-, Infcitia eftlapideo r> i Dco r4 Andreae Alciati M.Tcuri^. lyeum fe- quere . I II. Triufu . ritis V7ide Dco obrequiiim pracftarc Japidcs coacer- uaiido adilliiis ftatuam.Casterum nctran iiiiam quod ad rem pertiucrc videacur , hic Mercurii nomine oiun Dcorum nun- cii , vcl facras literas (quar nobis duiinam voUintatem aperiunt ) intelligimus ; vel Prophecas& Dodores^facri &: c?!eftisora culi nuncios, ex quibus orthodoxam falu tisarcernx viam & rationem cxcipere cft necelle . Serta aurem lufpenfa , honorem culcumqiie aliqucm obferuanti^exhiben- dum cHe fignificanc.Nec malc huius £m blemaris origo referetuT ad adagium illud quod rcfert Plutarchus inlib. de audien- do,& inter fcptem Gr«cije fapientumora culacelcbratur.fcViJ 0gw. Deumfequere, De quo vide Chiliad. IN triuio] Triuium eft locus, vbi trcs phiFcsvc viaediuiduntur , ancipitem du- biumqj reddences itineris ignarum,de quo inuItaapudStrabon.Iib. j. Mons eiiUpidum] Proucrbium fubetl, ipfjLdTov. Mercurialetde quo iam didum crt.Ncc pcrperam id accipies pro (alcbris, acrumnis, & difficukatibus , quasinvitae gcnere dcligendo cuiuis occurrunt . Trunca T>ei effigies] mutilis & trunca- tisartubus: nammonec , monftrarq; viae flexusipfeimmocus Mercurius; quia fa- tiselt admoneri a do(5lore , ecfi ipfe viam f^pe non ingrediatur . FeBorefaciatenus] Nihil praecer cond- Jium, quod e caiidido pediorc promaner > cxigicura praeceptorci rehquatuipfe opc rc prasfta, quod monet . Mercurij] lBterprctis& nunciiDearu, dequa rc plura Cicero inlib. dc Nacura Dcor. qui viam recJlam haEfitauti viacori monftrac: peregrinancibus enim opitulari alatum illum Deum olim pHcarunt.Mer' curii fucruntmulti , ficut multi Hercu- lcs:fed poet^ vnuai faciunt eloqucnti^ pr? fidcm.Dcorum nuncium,msrcatorum & furum Deum. Videadagium: Txpedipha' ^ereplura cognomina. Didliiscft Mercu- rius amcrcibiis.vt ipfc videtur iniuiere apud Plaucum in Amphicr. Auc didus , qnafimediuscurrcns, quod fcrmocurrat iuter homines vcluti mcdius ; eloquenci^ namq; parcns cft . Vnde fi quando rilen- tium in multorum conciliabuliscxoritur, dici confueuit proucrbialiter ; Mercuriu$ fuperuentt . O' ipi^Sli tTTHJihnKv^iv • ac & ncfas foie: loqui pr^feucc Mciciuio . Di(f^HS eft G x%ch ipyMf , proptcrca quod Gr^cosfvt lerert Diodotus) veibarum docuerit intcrpretationem . Vnde-etiam Virgilius eum interprecem vocac : Nunc et interprcs Diuie loue mifjus ab ipfo, Ec pauld poft : Taterpres Diuufert horrida iuffa ^ aurat , Plurade Mercurio confulco omicc.mus. VidcCa:farem lib tf.de bello GalIico,Ma- crob.Sacur i.cap. i^. Natal-Comit.My- ihoMib f.c. j. Tsl igiturtumulus. ] In aliis quibufda cxcmplaribus Icgitur C«»?«/«j.Ied vtraq; kdio toleiabilis . Tumulus,quafi tumens tellus, pro fepulcro frequentius vfurpari folec . Qui vero loco vocabuli cumulus , auccumulus,Iegi malunt,/^,non mihi probantur:quia vocabulum,facies,proef- figie auc ftacua hic veram Latiuiratcn» non fapic.Non dclinam priiis,quani quod im proba lc(ftioneobferuaui, ftudiofis rerum anciquarum communicem Olim confue- tudine reccpcum fuic,vc fupcrfticiofi ceme re oblacos ia via lapides ftipitefque , tan- quam numina colerent . Apuleius dead- no; Ncq; iuftus religiofam moram viato- riobieccrit, autara floribus redimita,aut fpelunca frondibus inumbrata , autqucr' cus cornibus onerata , aut fagus pellibus coronata : vel enim coUiculus fepimine confecratus, vel truucus dolamine effigia- tus,vel cefpes libamiuc humigatus,vel la- pis vnguine delibucus. Propercius: quicunq-^ facer, qualts vbiq-^ lapis . Xcnophou : TtfV fJiiv »y lipm , JiVg ^co^MVy »T aKKc^v Tuv Onav iS^iv Ttixeiy, Viator^] quicunquc fis hac ii vica ho- fpes, vt omnes rcuera fuiu • Placo vitam noftrammodo vi^, modo peiegrinationi {imilem facit. TTApiTnJ^n/j.Iet ya.p o /2tof . Suifende fertaDeo..] Plinius hiftori? mundizi-ci. inter facratancum & belli- coshonorcs , coronis nomen fuum vindi cancibus . Idem 3. cEc iam cunc coron^ Deorum honos erat. Quibus ex locis in- celligimus.coronas ftacuis rebusque facris olim lolicas appendi.Q^iiod Ci quis auclo- ritatemcciam aliorura fibi dari poftulec, adferre polTum Apukium , qui lic 5. de alino aurco : In ipfo vcre medicullio , in- quit, Hippon? De? fimulacrum refidcns tdicul?, (juodacciuatecoiollis rofeis, & ^uideitt TumU' lus. De coYi nts qu fiatuu Deorum appendt bantHi, Eroblcmataj. v letho- i triuio eo initium monftrante% ait rindaru4,faciltc efl femita ad inuenieii ^dum quod propofitum £■/? . ' i.Praesenti quafi ajnigmatiomo \y, nemijr.ea tantnm fequenda cfle , ad quje Deus & natnra nos idoneos eflfe voluit j ciim fumma: fatnitatis & dementia: fit , Ali^uidinuita,quod aiunt,Minerua fufci- pere & perfequi. Redc dicebat Catoapud Sequeda Ciceronem,naturam optimam ducem fe- natura, qnerdam,nihilqne aliud fuifleolim gigan tnmmore bcllare cum Dijs , nifi naturas . repugnare Cicero 5 De fin.commemorat . .inter pra^cepra vetcrnm fapientum , qnse conftat prouerbiorum vicecelebrata:Qn^? quc funt, ait,vetera prccccpta fapientum , quiiubent tempori parere, &feqni Deii , & fe nofcere,& nihil nimis.5ed & D.Pau i. Cor. 7 lusadhorratnr, eam vt lortem vita^q; ra* Tphef 4 tionem tenearrius , cni nos Dcusaddixit . Sed quoniam menti hnmanie ea eft innata carcitas & ignoratio ^ vt qna viafitcun- dnm pjanc ignorct.oimni pia? vitas cultu » . &iaiBiivifla mcntead eum peifngieHum eft,qui fe viam , qui veritatenbqiii vitam efle fafliis eftj quem qui fequirnr.m tene- biis non ambular.-conimuoqueillud Daui dicnm npbis aidenti animo tepecendum : yvo^ptaov (JLQt Kvpti cJ^ov iv » '7ropiva'o(J.eu. tificiide mihiy T>omine,viam , in qua am- Tf. 143 bulem. Certc & Socrarcs apnd PJatonem in Critoncpergendum ca folum efle via , qua Deus nosducicafleiierat.Quo pcrti- net illnd Perfij e j.Sjtyra ; , difce quem te Deu4 efje D 4 lnffit In omni Andre^AIciatf l^Jft > & humaHH qua parts locatHs es in ro. AddCjqnod tam crafTa caligo, tamqiie fu- pi/ia homiinim mencibu s iii/ica fit igiiora- tiOjVt qiiid pociirimLim fequi debeat,qui- uis ignoiet, & nifi adiurus op^ caelefti. in cerraii} aliquam viam fe lecipere non po- teftr.Dicebiineuim ip('e'a!utis inftaurator: Sinc mc nihil quicc^uam ejficere pefesiij. Ncc- vcrd iumusidonei ad aliquid vcl co- gicandum tanquam ex nobis j fed ii ad ali- quidiJonei videamur,idcert€ cx Deo eft, au.D-Paukis, i.Cor?. 1. Videtut hoc Emblema non male refer li poiTc; .'d cuiufq; virajgeuus & inltitu- tiMii,ad quod ingrediundum ciim diffici- le fir.opus eftaliquo^eriuricid cft,pr^ na man. cepcore feu dotp>f , « tTe petua eft iuter lurifconlultos aitercandi alca,viide lites immortales.Theologia ea , quae in fcholis ventilatur, quantis fcateac difficultatibns,notius eft, quam ▼tphui- busedicatur- Vbiqi igicur perito & fiuce- 10 opus cft magiftro . Fidei SymboIutiL^. E M B L E M A I X. QTJB T deficiws H O N O S , Tyno velati^ amlUu > ^ Ems^, iungAt nudi dextram V E R I T A S : Sit^ A M O R in medto cajftu , cui tempora circum Mofa it:, Dlones fukhrior CupidintL^ ^ .liEmblemata-^. ConHituunt h^c figna fidem ; Eeuerentia Honoris Sluam fouett alit Amor , parturit^ Veritas . COMMENTARII. ndij fi. tulacrU rroY hn ir. ides ad' mciis lufis de ripta , (des ^d. AL c I A T V S vniiierf^e antiquitatis ftiidiofillimiis.hoc Emblcmadefiim pfilTe videtarex autiqni^fima Sabiiioriim ftatua.qiianiimen vnnm triplici facie.no- mineqjtriplicieffingebatur. Sed & hodie inter Komanasantiquitates in regione A- renulajjnasdibus Dominorum deS.Cru- ce , vifitur Fidi j fimulacrum ita effitftum Cvt edidir primus lacobus Mazochius Ro ma*,anno ijiiO Marmoreft in feneftra; modum formatum, in quo tres imagines tffLcix ftatuuntur- Dextra quidem forma virili,imberbi,red astate matura.habitu pa cifico,cui adiedum nomen Honor . Si- niftra vero muliebris,virginea facie,eodcm habitu.Iauream coronam in capite geftas , cum infcriptione , Verita s jqux dex- tram dextras iungat cum priore imagine. In harum duarum medio ingenui pu«;ru- lieffigiesccrnitur , cuius fupra caput hoc Jegitur, FiDii Simvl ACRvM.GVrald. Syntagm i.z. & lo- Hiftori^ Deor.H:EC quidem eft veteris illius fimulacri pivflu- ra, quam etiam Pignorius hoc modo ap- pingi curauerat , nifi pidVoris negligeiicia locum Honoris & Veriraris permutadet, & finiftras iungentes, vti & Veritate vu'- tu pueriliperpcram effinxiffcr. Num vero «d Alciati noftri mentem.valde dubicotvt enim pace tanti viri libcre dicam,qua; fen tio,noii (atis arridetmihi Veritas& Amor veflibus induti,cum autor dicat,?;^!^^^ F^. ritzsiSc iiifra quoq; Amorcai virtutis nu dum pingat. Deeft cciam corona ex rofis Amori, quam exprefse vultautor ; vti & Honorcm ftantem. Hinc vt Alciatoillud ^imulacrum Fidij obferuatum fuille iiihil dem fuidecum Fidio . Nam vt 7r/r/? G rx'we fides,ita t/V/&^ ^r/^^-V, Fidius nominari coramode poteft- Fidei fim.ulacrum anciqui Romani in Capitolio ftatuerut, tefte Cicerone Oflic.^.Q^ii ius- iurandum, inquir,vio!at,i'> Fidem violar, quam in Capitolio viciuam loui Oprimo Maz. Veritits nuda . Uonos • PudtcMs amor , Sancia pr&figur^i lupiter , Pi^^iuSySa cihs, Sa~ gus . Videi fi~ miilacrn 1:q f8 AndrecBAlciati. JVlai. ( vt in Catonis orationc eft) lYiaiorcs noftriefle voliicrunt.ld quod etiam con- iirmat PIiniuslib._j 5. cap. lo.dum dicit : Spcdataeft in ^de Fidci ni Capitolio ima- go fenis cum lyia,pucrum docentis.Qj.io ritu Fidci facra faccrcnt.iiidicatT.Liuius hh. i.ab V.Cqui dcNuma fic inquicrSo- ]i Fidci folcnne inftituit, ad id faciarium flamincs bigiscurru arcuato vchiiuflit, manuq; ad digitos vfq; inuoluta rcm di- iiinam faccic lignificantcs fidera tutanda, fcdcmq; ctiam in dcxtris facratam eflc . Cicero i.de Lcgib. Nofttis,inquit , cxtra portamColIinam xdeni Honoris,&: aram ineo locofuiffe, memoria: proditum cft, ad cam cum laminacflet iniienta, ik in ca fctiptum , DOMINA HONORI5,ca caufa fuit asdis huius dcdicand? . III. ^TJETj In tabula depidus proponatur ftans.Rcde vero flare fingirur,non (ede- rc,aut dcfidere, quianunquam honos de- bcrefle ociofus,3Ut defcs . ^o?2or DepiHus HO^iOS] Honorcm pro Dco Ij>eus . colucrunt vetcres.vt ctiam Fidcm Sc Vii;- tutem.PIin.5 f c- 10 Auguft- deciuit.^.c. 21.& 2 4.Et Ouid.f.Faft.ex Honoris , lc Reucrenti? coniugio ortam cfleMaiefta- tem voluit .• Donec Honor placidoq^ decens Reuerentia lultu Corpora legitimis impojuere toris . Hinc fata, Maiejlas, quA mundum tempe- rat omnem , §lu/iri die pa)tu efl edita , magnafuit Et Pylaies Brixianus in Thcogonia , lib. I. Se quodam Ut) Reuerctia iunxit Honori , ht facra Maiefias protinus ortafuit . Adijciam obitcr: Amor honori adiundus verccundiam cre3t,im6 vero ipfamct vc- rccundia dici non incpte potcft.Quo fpe- clatiilud M.Ciccronis ex L^lio. IVlaximu ornameorum nmiciri^ toIlit,qui cx ca tol- lit verecundiam . Itaqj inijs pcrniciofus cft crror.qui exiftimant,Iibidinum,pccca- torumque cmnium pacereiw amicitia li- ceiuiam . rnrpnra Tyrio amiciu,] purpu rea vc'''^. In fignu ho770ris fi honoris & dignitatis Romanos Patricios , Si quo olim folo Amvena purpuratorum- rubefiebat veflis Regum . Idem refert Pollux lib. i.devcrbis ido- neisad Commodum.-Tyrii ferunr,inquit! captumamore Herculem nymph^cuiuf- dam indigen^jcui nomen Tyro^ fequeba- turqj eum canis antiquo more,quo domi numcanes vfqj etiam ad concionem comi tabantui". Quarc canis hic Hercuieus irc- ptaMtem fizopuHs purpuram confpicatus , perefa carunculajfua fibi labra cruore pn- niceo inficit. Cum igiturad puellam Her cules adiiirer, deledata illainlueta tin«5lu- ra.quam ceu florentem in cius cams Isbris afpexi(fet,afiirmauit fibi cum illo pofthac nihil forcnifi ad fe veftem afferrer, etiain canis iliius labris fplendidioiem.Qmocirca iiuienta Hercules animante,coIiedoqjfan guincmunus puel]^ detulitjprimus^vt Ty rii didlitanr^ audor Punic? infedur^.Plu rade purpura qui volet, adcat Cafliodonl Canis Herculis purpurA inue.. toY, Emblemataj "^extra fi ei fym- 'olum . Verif4s 7odo pi- ^udaVe- ftoi cur. Diontj. initio lib.i.Variar. jfbrmul. Lazaru Bay- fiiim de re veftiaria, Aiitonium Tiiylefiil de coloribiis , Politianum cap. i i.Mifcel. Guidon.PancirolIumde rebus memorabi libus,Hieron. Columnam in Fragm. En- nii,&: alios . Vide etiam qu? fupra Embl. 6.dixinius,Sc qu^infra Embl.iiy.fumus divHiuri . Eiu^q;] Honoris nempc. Inngat dexfram] Fidci fymboUira in dextiis iundis con^piciebacur.idq^ Num^ Ponipilii inftituto. Moris etiamfuit, vt fidci faciend? & comparand? grariadex- tras coi)iungerent;quod multis audorum meliorum locis facile cft obfcruarej eft enim dextra Fidei dicarar. Vndc Virgil.6. A Eiieid. veriti dominoru fallere dextrtti. Symbolum coniundionis dexrrarum do- cuic Gyrald.i.Syntag. Hift.Deor.& poft cxteros vir eruditus C^Iius Curioappen- dice Hieioglyph. Pierij quzedam huc fa- cientia non poenitenda retulit-Sed de his in fraopportuniorerit dicendi locus. Nuda VERITAS ] Fingebatur oAn- Qeist, vt fcribitin AmphiaraoPhiloftratus, virgo niueis induta veftibus. Hippocrates in quadam ad Philopcemenem Epiftola j cam depingit mulierem pulchram , ma- gnam , fimpliciter ornatam , illuftrem ac fplendidaniicuiusoculorum orbespro hi mine nitebant, vtaftrorum & ftcllarum fulgorem vidcrenrur imitari.Nudahicdi- cicur,qu6dquieam coIunt,aperti funcac fimpliccs,nulIo lnodofrauduIcnii,aut in- fidiofi ;aut quod veritatis oratio fimplex cftedebeac & reda, non fucaca, ceda, auc pcrplcxa ; aucquod in luce &ocuIis om- niu agiiofci vcIir.HincHor.1-Car.Od.i4 Cuipudor , iuJlitiA foror Incorrupta Fides,nudaq-j Ventas, ^luando vUum inuenientparem ? Vcritaris nud^ rationem docuic Pierius Hieroglyphicwnlib. 44. Sitq-^ in medio] id eft,//CgWT»;j',coiiciIia- tor, pacificacor . uiMOR caflwi] De hoc amore pudico , qui dvTipfo^y dicccuriii Emblemacc,cuius Cpgv2iphe. Amor virtutts. Cui tcmpora circum Rofa />] Quj redi- micus eft corona ex rofis texta. quod hic in pi*5lura non exprimitur . Diones] Dione Veneris matcr cx louc ♦ Qceani &Tcthyosfilid,pUiiesemm fuilTe Veneres fc ribit Ciccroin lib.dc Nat.Dco- ru.Hiuc Dionefaepcpro Vcncre ipfa apud Poetas, vti etia hic, ponitur. Stat.Silu. i . Cedat equui Lati& qui cbtra tcpla Diones ^ EtPoIiciaiuis in Nucricia : Tiuor ^ fandalion au fus Cftrpere cum dominam afjeruit fua forma, Dionem . Ouidiusin Faftis : Hippolyte infelix , ueUes coluiffe Dione . Ec ru ifus: Terribilt quondafugiens- Typhona Dione . Dicicur eciam Dion^ea.Vjrg.j . AEiieid. Sacra DionAA matriy diuisq-^ferebam . Pulchrior Cupidine] qui pulchriorcft longe , quam alcer lafciuus& iraprobus Vcncris filius.Dc dupUci Cupidine,& Ve iiercduplici, macurius poftea . Confiituunt h&cfignafidem] His cribus confticuuncur cresefliciences caufa; fidei > r^W?^.mater:v4»2ar,nucriEiLis pater, feii GonciIiacor:H(?;/(>i , qui canquain fouec & fuftentat • Beuerentia honora] Honor cnm fua conforte Rcucrcncia Fidem fouet j nam Reuerentiam Honori conmibio iundam fiipra ex Ouidio rcculimus. Latissimvs hoc loco mihi pa- j terec excurrendi campus, fi mihi mens ef- fcc,Ieiftori obuia iftamerce t^edium alfcr- re: vela igicur contraho , pra*fercim quia verbaipfa Aucoris mcnccm abunde apc- rianc . Vnum tamen non pra:cercvuidum , ^mblemct nimiru hoc Emblema facile rraduci pafic a,pplt- ad amorem,reucrcntiara, fideni, pareuti- ^^^^^ • bus debitam \ liberis; ad coniugum neccf» fitudmcmjtum obfcquia, quas prajftanda veniunt Principibus,magiftracibus,pra:ce- ptoribus,a quibus vel fuftentamur,defen- dimur,liberalircr cducamur. In fidccoiiiu gum hoiios,amor,veiicas:honos ex opiiiio ne virrutisjamor , propter officia mutua, vitasq, huius commuiiis vfibusneceflliria; veritaSjVt faiyfla ifthxc coniuncflio procul abfic ab omni luco & fimulacioiie , quam, imprimis dcceatcoftantia & vericas,quod; vnunifocictatis omnis ac concordiae cer- tifiimum firmamentum. De fidcqu? dc- betur principibus viris, ajio Joco.Sancde- beiitfcrui dominis reuerenciam, obferuaiir ciam,ob(equium,vcmeminerint fe fubefte aliquoiurc genciumjpudore & libcralita- te,non vi parendum,vere non fidc,auc di cis caula officiumfacicndum . Fcc- 6o Andre^ Alciati Foedera^ • (sAd ^laximilia r2um t^Iedio/am T)uccm • EMBLEMA X. I.I ANC citharAm , a lemhi cju^ forma halteutka fertur , ^ ^ Vendicat & fropriam Mufa Latina fihi , Accipe Dux : placeat nofirur» hoc tibi tenspore rmnus , noua cum focijs feedera inire para^ . Diffale efi , nifi do^o homini , tot tendere chord^ts t Vna^fi fuerit non hene tenta fides ^ Ruptave [quod factlc c^i) perit omnis gratia conchjt t Ille^ pr^cellens cantus , tneptus erit . Sic Italt coeunt proceres in fcedera i concors Nil esi quod timea^s > ft tihi conftet amor . At (i aliquts defctfcat ( Vtt plerumque videmtis) In mhilum illa omnis foluitur harmonia* COM Emblemata. COMMENTARII. II. Keipubl, cum Lyra compdra tio. Locm in- fignu e 2. de Repub. Cicero- nis . EX P R I M I T V R inftriimciitiim il- liid miificiimjlcilis Liuto, Germaiiis Z^«?.di£liim, omiiibus fuis fidibus inftru ftum ; iux^a quod libellus cernitur aoer- tus, noculis muficisexaracus.ad derigiian dam haimoniam , quajinchordis Lutinx exarce requiricur • M I T T I T hoc Emblema ad Maximi- lianum Ducem Mediolani,Ludouici filifi, quo principi Tuo indicac, quanta viscon- cordix fic , fumpta compararione a lyras temperaro.aut confufo concenturea enim conrtasex fummis,medijs,& infimis chor discoiicinnam reddit harraoniam, fi tame eam vir artis peritus aptauerit . Eodeni quoqj padlo Refpublica omnis variae ac diucrfae conditionis hominibus compofi- ta,firma 8c concordi pace ligacur , fi mo- do Pnncipem habuerit idoneum , qui & confilio, & vfu rerum valeat, quiq; bene- uolentiam, aflenfum , & commune pacis vinculum intcr ciues fouere norit . Ea ra- tione pra» alijsquotquot vfquam faere ab omni fECuIorummemoria,terrarum Dea gentinmque Romaperftitit,quandiu Prin cipes habuit pacis & traiiquiliiratis ftudio fos,eofdemq; audoritatcdignitateqi com mendabiies.Cicero de Rcpublica difpu- tans,inducit Scipionem eum,qui Cartha- ginem deleuit,de Rcpubl. verba facictem, quandoiam iamque peritura prsefentieba- tur. Ciim enim Scipioin i.lib.finedixif- fetjVt in fidibus ac tibijs , atq; cancu ipfo ac vocibus , conceatum elTc quendam te- nendum ex diftindtis fonis, quem immuta tum ac difcrepantem aures cruditie ferre non poifunt , eumq j concentum exdifli- millimarum vocum moderationcconcor- dem tamen cffici & congruentem : fic ex fummis, & mcdijs , & infimis intcriedis ordinibuSjVt fonis,moderata rationeciui- tatem confcnfu difTimillimorum concine- rc: & quasharmonia a muficis dicitur in cantu , cam cfic in ciuitatc concordiam , ardiiTimum atq; opcimum omni in Rc- pub.vinculu incolumitatis , qu?£neiulti- tiacfle non potcft: quod a Ciccronc pctitu foftat e 4.Dc repub.PIat.cuiushcc verba: TivofjLi^ct dLpTi , dpfJLoyiA rm « (ra- fpoavvn cfjLoicoTcfu j t/ Si) oTI eoa-^zirip tj iv'^.7± if fJ.iV (TOpiiv , « J^' ivS^o/tetV T»V AlV 7rAp£^)^iT0 , - ,asViir, « f/-iv 0iiKei y (ppo* ViiTH, eiSi $^ iV iVl iKctTco. Hjscex Cicer.lib.de rcpub. retu- lic D'.Auguft.lib.x. cap.ii.Deciuit. De^ P^^ Scd hoc loco noii eric alienum, fi admonea lyy^^ Romanos veteres pcr Lyra^ Hieroglyphi- '^^^^ cum concordiam dcfigna^Te , vt & vetercs tellexe- alij iudicium compoficum,concor diam in ^*^^ • ^qualium.recfbam bonamq; infticutionem, rationem,amorein, fedacum animum , & alii plura, vt commodius ad ccncordiam fuadendam fymbolfm ab Alciatominime cxcogicari potuiftet. Videturautem fum- pta comparaciocx Oro ApoHine Niliaco de literis Hieroglyphicis , in fineopeiis , cuius verba funt : K^v^pcoTrov crvvzyict ^ ivcoTiKov ^vK6y.iV0t 7iJfAYIVaj KvpdLV ^co- ypdLQ^Tt . ctvTi] ycf.p crvvi^^^HdLv cpvKdLTTH Tav IStcov )tpiS7y.ctTcov . id e(i: Hominem coniunBum O* -vnitiuum (vt fic dicam) fignificare volentes A e gy pti j,/ym»? pinge-^ bant.H&c enim continuitatem propnarum fcruat pulfationum . In lyra enim diuerfa: chordje fimul componuntur,&' ad efidem tonum cemperancur: quod prudcns& fe- dacus homoprxftat vel in fuis affcL^ibus racioni fubijciendis,vel in ceconomia nio- deranda,vel deniqjgubernatione Reipub. inqu'bus homines varij ac diucrfi , cum finguli fint,non polTunt non habere fingu - las de rebus opiniones; fed fapientis tamen Principis moderatione in vnum quafi har monia* concencum conueniunt . Ifidorus quidem Cynicus merito Neroncm incre- pabat, quod cura MuficseartioperaratJa- ret,NaupIij rnala bene caneret , fua vero bonamaIedifponeret,nequefibi vllum m vita concentum proponeret.Et Diogenes Muficos ftuItitiseargucbatjquilyrjEchor dasoptimeiuxtafux artisleges compara- ient,animum vero minime componerenc. Ideinvidens queijdam parum cordarun:i apcare 6z Andre^ Alciati- III. Cifhara . aptare pfaltcriumiNon erubefcisjiiiquit, qui {bnoslignoaptes,animum ad vita non componas;Ea quidem ratio fuit,cur Pla- to animum harmoni^e & concentus uomi 112 appelJaric : & Ariftophanes fapientcm hominem & Gratijs ornatum, optinium Muficum & citharocJumene.Nam idem Plaro pucauit Mufarum nomena fjLueiv , quod fonat idem ac honefte inftituere.Sed & Geta;,popu!usille Thraci^e iuxta Hun gariam.hocidem figtiificare volentes,ci- tharas fumunr.easq; pulfantes.legationcs de conficienda pace faciunt , vt refert ex Theopompo Achenxus lib- Dipnofophift. i^.At fepofita paulCim lyra,mox refumen da,audiamus citharam • HANC citharafn] Cithara eft aiuficu inftrumentum in tiiqnetram figuram c6- po(itum,plus viginti chordis apcum,vul- go Harpa . In qua fignilicarione vfus eft Henricus Glareanus diligens antiquitatis fcrutator in fua Mufica.Hic tamen cicha- ram pro teftudine,quiE vujgo eft Lutina, accipit,cums inuentionem Mercurio tri- buunt.Homerus in Hymno Mercurij: E aot 'TTfsCOTl^ct ^KVV TiKTtlVCtT eloiS^ov . Mercurius prior ipfe chelynfacit arte ca- noram . A le7nli forma] qu^e formam habet lembi.nauicujje breuis & ceJerrin-va2,cuius inuentionem Cyreiienfibus tribuit PJinius lib.y.Vide Lazaiu Bayfium,de re nauaJi. HalleutlcafeYtur . ] Id eft , pifcatojia , propcer finiiiiiudiiiem, quam habet cum ILvlieuti fcapha pifcacoiiu. Hinc Halieuticu opus , c/iopm . iw quo de pifcibus cractacur : etKiSuf, n. pHcacoreni ibnac, & dhdvo) , pifcor . Ha- lieuticon opufculum fciipfic Ouidius, qcf tamen pleiiq; viri dodii Lucano cribufic , Lilius G regorius iii opufculo de nauigijs i\c aic ; Halias eft nauis maricima, apud G ra;cos nociffima^ab ipfo, vc liquec, mari appellaca , fcapha fcilicet . Sunt qui ean- dem cum pifcacoria facianc,hoc eft,ctA/gy- Tiitov TrKolov^cznc Sl a noftris pifcatori- bus dicitur. In hoc genere reponunrur cymbas , fcaphse, horia; , lenunculi , &c. De Halieuticisquaidam habec Piinius.lib. 31. cap. X. Exiftimoaucem hic fier; allu- fionemex verboGrarco ad Tufcum , fi- quidem Tufci illud inftrumentum vocat Liuco,veluci a Gra^co AKtivcdy deriuantes. Piguorius iudicat Italos vocare citharami Lcmhus Liuto, nonmodo a forma,(e(I etiam a no mine Lembi,quem Ligures etia nunc Leii do, fiue Leuto appellant . Hinc falfus vi* detur Volaterrauus in etymo, qui Jib.5/. PhiJoIogias hajc habet; Leutu vocantfor» talfe a Ieuore,& loco pleclri pcnna percu- titur. In quoexcelluit Petrus Bonus Fer- jjfriSi& rarienfis. PuJfatur & digitis , inuentono- excellen- ftra a^tate Stephani Hifpani aulici Ferdi f^s, iiandi SiciJiae Regis, excellentilTimi Lyri- ftaj . Antonius etiam Rota Patauinus ( vc fctibit Scardeonius ) pulfando Li utum , iii Italia, eruditotum ludicio, vix parem habuit. Vendicat ^propriam, ^c. ] Vcndicet LyrAtm fibipropriam quatumuis,inuentionem ta- tio , men Gra:cis debet. Sed tamen Italos :d fi- bi vendicare fufpicor,qu6d apud eos lyr? vfus fit frequens habitus . Non erit inco- modum repetere, qua; de Mufica^ pnma inuencioiie collegit PoJydorus Virgil- lib. i.cap. if. Quapropter inquit Alciatus : Hoc inftrumentum , cuius Itali funt in- uentores ('malim peifedores j ad te mit- to,& non aliudjquia Itali Principes coeut in foedera • Accipe Dux.] Aufculta,quid hoc fym» bolo veJiai . Nojirum Monicum,confilium. ^luo noua,^c.] Hiftorias Icahcoru bei lorfi &f^deru tibi comparesex Guicciar- dino,& ali js pcrmulcisvP.Iouius lib. i ^.Hi ftoriarum; Incerea Maximilianus Sforcia, quum crebris rumoribus aiferrecur , raa- ximum inGallia exercitum comparari , & Regem ip(um belli Duccm, fuperacis Alpibusin ItaJiam primoquoq^ tempore defccnfurum, commeacus, arma,equos , tormeca,atq;omnisgeneris prasfidia fum- mo ftudio parare , pecunias fingulis vrbi- bus imperare,munirearces, & Heluecios, ca:cerofq5 focios Principes per legacos ob- nixe precari , ne fe in tanto rerum difcri- mine delercre vellent . Cum focijs .] Socius dicitur > qui pari socim, confilio , fpe & periculo rem aliqua cum alcero aggreditur . Sic Romani focios ap- pellabaut, quos ita fosdere coniundos ha- bebaut, vt belli & pacisefient participes . Sic quoq; inter negotiacores focij dicutur, qui Jucridamniq; comunionem inierunt. Cic-pro QJKofc.Qui fociu faJIic,in viro- rum bonorum numero non habendus. Iccdera inire,] Padta & f^dera cribus mo dis Embleraatcij . 6 3 ^osdera S$ compeiimus veteres fancite cofiiciiif^ ribu^mo fe: veibis,vc iureiurando : Fad:is, vt ma- its inita. dtatis viAimis: manibus, vt his fidem ob- ftringerent. Vndetria apudeoserant ru- ptifederis crimina:,periurij, ara? violat^r & fracflieficlei . Bifficile eBi nifi doBo,^c. ] Im m 6 dif- ficilius eft imperito Principi tenere impe- rium, tocqj hominum formismoHerari . Ideo Peifius. Sat.^ Netonem increpar.Et Stratonicus citharoedus Regi Ptolem^o percinaciusfecum^ dearte canendi difpu- tanci refpondit : EVgpot/ gV/V , S ^Ao-iKiu (TKrf^T^rpov , sTBpov J^i TTKmrpov - ideft: Aliud efiiO Rex fceptrum y aliudpleBrum. Vnaq; fi fueYit non henetenta fides . ] Nifi coerceantur improbi &fcelerati : Id enim omne AhhnyopiKa^ accipiendum. Fi- ?ides desautem (inquit Sextus Popeius lib.6.) gennscitharse, fic dida2,quod tantum in- ter fe chordae eius , quantum inrerhomi- nes fides concordet. Virg. ^ S"tA(7co(^HV TAi TVpAVViS^A^ [JLAKt? AVTti J^OVAtTO . Et Claudian.. Non fic excubiA, non circumfiantia pilct-iy Vt tutatur amor , Atfialtquid defcifcat] Difcordet , de- ficiat , fialiquis favfiiones concitet , aut fe defertorem prasbeat. Vtiplerumq; videmus.] Vix enim vlla tam fandla focietas, quas non habeac fuum ludam . In nihilum foluitur ] Antca dixerat , Ferit omnis gratla . Harmonia. ] Fidium concordia & con- centus , ab dpfjLo^eo , coapto : Plutarchus in libcllo de vita Honieri , cxplanans allcgorice Martis & Veneris adulte- rium , fic condudit : Hinc fiec planum , quod ^4 Andre^ Alciati Cocordia iinde di- ciim quidam ipfi confulerct, vtpr^fidiis vrbcs contincrcc : Malim , in- qmtidm benignu4-,quam breui tempore do- minus appellariAd eft,/y.«AAoj/ 'TtoKvv yjo^ vov i^ihHV ^pnTof , H J^ea-TTOTiif ohiyov KAh^jBou. Sed h?c plufquam latis . Silentium_3 . EMBLEMA XI C ^ r tacer , hj^^d qmcquam differf faptentihti^ amcns : Stidt7ii£ esi index Ung^iaj, vox£ , E Irgo 1 1. animi in dex , 66 Andreae Alciati Erge premaf labias , digitoj^ filentia fignet , Et fefe Pharium vertat trt Harpocratem . COMMENTARII SE D E A T grauis vir , habitu Philofo- phicoitidurus, inter murosfuos magi- ftros libro-^jqui iiidice digico filencuim (i- giundo,Iabiacomprimat,uouad narcs por rigacvr ni hac figura apparec . BoLVM carnisincrafauces clauditnus fpongio(um,flexibilem,filiiia2 & fpuci re« cepcaculum,c|uiaeris reciproci allifu.val lodencium,& camera oris, ac fornice illo concaiio obfepcus,vocem itrmgit inarti- culos & format verba,vnde ple(5lri nome, & Iingu:e,a lingcndo indicum,quia lingic, lambic,forbet, & in fradlionc natura: mo- lam adiuuar,actcnuaudo cibo Sc degluticn do. Exigua portio & fruftillum corporis , fed cuiusfundlio fane multiplex 5c varia. Qu^icqujd concipic animus aut efHngic , hoc inrerprctcmanifeftat &: eloquitur : (i rabiesibi occulca, aut fpuma bilis circuni praecordia bulliens , hoc prasconc detegi- tuf, & cumafperitatequadam vcrborum cmicat: fi vrentis lafciuix fufcitenturillic carbones,& flagrare incipiant, per os ege- runrur fermonis indicio,qui refertusama toria leuitatc, mollis, efFoeminatus libidi- ncm fpirans . Quem chart^e pidx oble- (ftantSc verficolores,aIueus,fntilIus, teflc- ra,luda, palasftra, chotea, venatio, aucu- pium, luftrum, popina, culin3,& ralium aliquid,in orc habct frequcntcr,& teftimo nio linguae prodit morfum animi.Cui de- uotio & pictascordi , producjt in collo- quium diuina tantum, & quae celum auc fublimia (apiunr,non ludicra . non (curri- lia.aut vanitate aliqua commixta. Diftiu- gui hominem a caeceris animantibus racio- iic & oracionc nouiraus;inea velut in rao- Julo fpecies impiimnntur rerum , per hanc fe ditfundunc &: communicanc: illa matrix eft imprasgnata & gratiidaconcc- ptisfoimishajc velutobftecrix, quaspar- turieuti fuccurrit,& foecuni liberacSufTo catur in vtcro racionis partus.nili aperiat clauftra, accducataut roluat oratio. Si vitium in prole aut defedigitoq-yfUentia fuadet, E 1 Mar- Andreje Alciati Serapidi prApoft- tns Harpo crates. I^haros Thctri, qidd . ^eddere , Cf» facere Harpocra te i quid . fitrpotra tes . Martiaims Capellalib.i. Venim quidam redimitus piier ad os comprefTo digito fa- liuaii.filenrium componebat.Et Apuleuis lib.i.Dc afin.aur.At ilJe digitum a poili- ct proximum ori fuoadniouens, &in ftu porem attonitus:Tace,tace,inquit,&c.Re fpexit autcm ad id » quod de fimulacliro Serapidis audores refeiunt , cui prxpofl- tus eratfilentij Deus Harpocratcs,digito laLia comprimens, aut Angerona ore fera obfignato.D.Auguft. Decuiic. iS.cap.y. riin.jib.j.c./.Macrob.i. Sat.cap. lo.Gy- rald-Syntagm.i. Huc cjuoqi fpedanillud Graccura Epigramma i. Antholog, quod inonet indecencium verborum linguq figil lum elfe imponendum : meliorem namqj cffe verboruni.quam poflellionum cufto- diam Id auiem eft iu/iufmodi : KpeiTyojv y^p f/.v9ct>v , » KTiAvav ^v- ^AKif . id e(l : 2?t verbis linguA imponantnr clauflr(i ta- cendvs : Prdfl^tt snim lingua,^ modererti opes . Ph^rium] id efi:, AEgyptium .• fumpta dcnominatione ab infula Aigypti Pharo, prope Alexandriam.iii qua ille natuscre- ditur PIia.Iib J'.& 15 - cap. ii.Homer. 4, Od/iT.In ^a turris eft ingens,in cuius fum iTiitate ignis fieri foIeba:,qui nauigantibus de nocle prajlucerct.-ab huius fimilitudinc ciEterc^ quoque fpeculse in fimilem vfum conftrucftx.PIjari appelUts funt . Vertat in Harpocratem.] Apud Catui- lum reperitur formula h.-KcIoquendi pro- uerbiaIis:P^r/7//^w reddidit Harpocratem: pro eo,quod c;l,imponerc filenrium lde- que (Mxiz-.Etfacium me efjeputa Harpocra> ft?«?:id cftjOmniDO tacitiunum & filetem. Harpocrates Deus Aigypriorum,fi!entij prasfes, cuiiis fimulacrum infacris Ifidis &OfiridisveI Serapidis fuit pofirumjdi- gito ori admoto comprimens labia , vt filctij omnes admoneret. Verba Pliitarchi funt ex diCp uatio i: de Ifide& Ofiriie.- TfiV Ap'WO)(.pdLTi)V Se^V ct7gA>) »^ Vi)7riOV, yjS^poTMV Ttva. vofxt^reov , dKP^a, Tgp/ 9i^v iv AV^pcoTrois Koyi Viccpt ATi ?^Hf*C) {iS^SAp^pCCTH 'urpog-CtT^IV CTMZpOVl- ^iiv j J'iO T() ^OUdLTt TOV S^AKTVKOV 5>/sA Tjyi],yKcd7 erfites enin\ alio iiominc Ther(icem morioneni ■meri- vicuperacionedignum arguic,quam quod loquax eilec.quam quod obftreperus,im- porcune garrulus &feditio(us. Is enim II non proprie loquicur, non veiba facic, vt »1 alij , fed tnmultuatnr : bipaimi y.^voi '\fiorelo eiiJATpoiTriii iKohcet . Neftori confuitilli- 'e/is. mo feni nibuit oiatiortem mcllc dulcius ab ore fluencem : t» y^j ctTro yAOj:>yi^( fj.i' .enelfii Kno; yKvKicov rAov iti/Jii . Mcnclaoargu- ^ tiocor tam iliam quidem , & nuquam a redifce- it dentem brcuiloquentiam ! ^fi^dupet fJLzv , etKKo. fxetKA Kryicof , gV« i TroKvy.vSiif • Vlylk grandcm & vehementcm ,.fed diu Vly0s d* tamcncogitabundum facic, antcquikm lo- ratio vc" qui incipiat.Recn:ilIim^ didumefta quo* h^mens, dam ex veteribus, loquendi magiftros nos habere homincs.tacendi vero Dcos. Pro- iude laudacur iyiy,v^'ict, Pythagorica, & Spartanus ille Lycargus,qui fuos 2 pucris filentio initiari voluir. Notum cft adagium Grascorum .Tutum fdei>tij prA" mium : & illud Simonidis,Locutum fuif- fe poenicuir.racuifte vcro nunquam ;quod ali) Xcnocrati tribuunr. Nec enimomnes eapraediti (unt virtute , qua Caco, qucm Cicero dicicnullum vnquam cmififle ver bum , quod cmifliim dolerct . Succurrit Zeuxidis pidoris ad Principem Megabizu Megahi^> fermo. Is enim Princcps cum, animi cau- z,us repre fa,in pidorisofficinam defccndifler,& vna henftcs ^ eum fuis de arce pingendi difpucare ad o- Zeuxide » ftentationem auderec: Cum primum huc venifti (iuquit Zeuxis ) & linguam conti- nuifti , pueri mei nefcio quid de cc magni fibi pollicebancur, quippe qui cuura cul- tum,tuaraq; purpuram obferuareiic : (ed vbi de arcc.quam non cenes,Ioquico2pifti, tccontinuo vt ridiculi'! homincm efle pu- tarunt.Qjiidam captiuus cum duceietur ad Antiochum regem,qui hominem comi tabantur,iubcbajuefle prarfenri animcex- perturum fortafle regis clemenciam , vbi ad eius oculos perueniflet : Nulla cigo locusint^ mihi fpes,inquic:ailudensad lufcum rege, pefliuws , qui ioci'S intempeftiue iaAus hominifuit exiciofus . Merico apud Pindarum cele- bracur Thebanus Epaiiiinodas.qui quam ^Pj^ quam niuka fciiec , pauca camen loque- '^^^^^«^ bacur . E( certe frequciucr vfuuciuc , vt qui plus habeant pec^ofis,vt ita dicam, id eit,in quibus & erudirio&: prudentia ma- ior,ij niinus habcant lingux . Demaratus DemarA-^ CLini in confeflu quodam filerec , togatus. tus . an idfaceret ftultiria, an fermonis inopia? Atqui,inquit,ftuic'js lumquam cacere po- ceft • Kon pofllim crauflreabfque piacu- io auream Zenoms vocem , qui Athenis excepcus a quodani Principe , vna cum rcgijs oratoribus ('quod ille fciret eoseru duis fermonibus obIe(5tati,curauic &: quoC dam Philofophos arccflerc) folus riiiil di- cebac Itac^; comitei a legatis appellacus ; Zeno fe- De te vero,Zeno Cmquiunt illij quidnam nex inte:- fumusuoftro Pj;iucipi renunciacuri ? Ni- pocula tn E 3 hil ctturm/ fjLdv 'rrohKeiKt ro a-i7rcov von^eu , S&peuHmero filere nomjfe homini fapientif- ftmnm eB . Ad eundem omnino fenfum occurritex Plutarcho id.in quo gloriatur vel in primis Ino Euripidea , nimirum fe Tcireiy/^i^v TioTrov cP^, \(yHV W Acr- pethif. Vnde Ecclefiaftes 5. T^mptis» in- o7cov ctAKcov Kpa,T€i , ^iotf iTTOfxivof : linguam cohibe pYA alijs otnnibtu,cid Deorum exemplum . Idem fencic Hefiodus lib. x. tpy . TheixTcriif Toii ^W^rctvpo^ iv tLv^pcoTTOtiriv eipiTof itiS^coK»^ » '7r\H?i] SiyJ,pti TtctTo. [xirpcv eiS^i KctKov eiTroi^ , Ta.ydL yj/u dvTo^ y.H- ^OV c/.Ki£ didiffimo . FefTus iani eundo cum quis ad viarum finem perueniirer, defcrcbatur ad pouticum columnis de Porphyrice la- pide confpicuamjqua: nonagenisgradibus afcendebatur. Inde perueniebaLur m aulam fmc ca^naculum marmoreum, pulcherri- jnis rimulacris& ftatuis ornacum : fed & yiq feu meatus illi erancmarmorei,auc la- pide polito fornicibus cedi,qu^dam cciam fbresadapcrc^ eiufmodi edebant fonum , ac fitonitru intus terribilcexi^O.eret.Con- tigua huic labyrintho erac pyramis am- pla,laticudine quaqua verfum quacuoriu gera (bli obcinens,alticudinc o,neq3 confuccam nacuraj pro portionem partium . Gnofiacts Utebrts] Inclaufo &obfcuro carcere labyrinthi Cretenfis. Gnofus,fiue Gnoftu , Cnofus,feu Cnofius, vrbs eft Crctasinfu- I^.olim Cerathus div5ta,nunc Candia;quo dam Minois regia. Vnde Gnofus,Gnofiuy, & Gnofiacus, adiediua. Dddalui] D^dalus (vtex Chronicis E« Dddatus. febij difciturj tempore Gedeonis Hcbrijo- rum ducis claruit. Athcnicnfis fuit,Mitio- nis filius, fdber ingeniofiflimus , cuiusin- uenta plurima narrac Plin.Iib. 7.cap. 56. Vifus eft is fimulacrafecifie fefe mouetia. Labyrinthum in Creta fccit,in qucm poft occifum a Thefco Minotaurum,vna cum Icaro filio inclufus cri:vnde cum aufugif- fet , piopter infcrutabiJem fugam (vt aic Pal^phatus ) penius auolaffc exiftimatus eft.Dequoplura iufVa . Romana^I^halanx] Excrcitus Roma- nus. (paActy^y agmen miIitate,quo Mace- pfjalax . dones vtebantur , vt legione Ronuni. Li- uius appellac cuncum & aciem milicarem, connexione acqi tcftudine quadrata niili- tum . Continebat phalanx odo millia ar- macorum. Verba Q^Curti j:Macedones Pha!anges vocanc peditum ftabile agmen, vbi vii- viro,armisarmaconferca funt.Ide Iib.j.Alexanderphalagem.qua nihil apud Macedonas validius erac, in froute confti- cuic.Non ignorandum , vctercs lignis co- rynisqj id eft,clauis dcpugnarc confueuif fe, qu? ratiomilitum phalangibus nomi- nis caufam pr^ftitiffc credicur , fiquidem ligna vocancur phalangia. Argumenco eft, quod ex maceria compaclas fubftrudicH nes cciam phalangas vocicamus: & qu^ na- uibus fubijciiiuiu jc heimaca,id eft,fuften- ticula. 74 Andrese Alciati faciila,dicnntiiriccrti plialangia.Inde for- fhaUnx fan phalangia niincupara, qiis t trabibiis (tnim^il . tdas contexiinc;animaI cft fimilc aeaneo, dcquo Coelius RhoJig lib.7.cap. 1 6.hanc nairac fabcllam . 5cribunt Gr^ci.ruiffe ii Attica rhalangaquedam,cuiforet Arach- ne foror:cnm vero ab Minerua hop'oma chiam perdiciicidet Phalanx,& tel^artifi- cium Arachnc,matrimonio (c inuiccm ob- ftrinxerciindignata Dca , in rcptilc gemis vcrumq; deformauit, quod a foctu deuo- Ph(t!anx\ rctur fuo . Ad digitos q uin etiam vocem l iterno' hanc rcuocat Ariftocelcs;Nam qua flexus dtnm , conftatjCondylus(inqnitJ appcllaturiqua non fledimr, phalanx . Semiziroq-j houe] Alluditad illud car- men Ouidii , quod fupra rctulimusex i. Artis Semii?ouemq-y vimmyfemizirumq-y bouem, Qui quidem verficulus cx illis ell , quos Ouidij ar aniici Ouidii ex ipfius opcribus fublatos gutiM . volebanc . Qua de recxtant verba Senec^ i.Declamat.Iib.inhunc modum.-Rogatus aliqnando ab amicis fuis , vt tolleret crcs verfus,petiuit inuicem,vt tres exciperet , in qnos illis nihil liceret • Confcripfcrunt illi quos tolli vell«nt fecreto,hic quos tu- tos efle vcllet : in vtrifque codicillis iidem verfuserant.Ex quibus primum fuiflenar rabar Albinouanus Pedo , qui interatbi- tros fuit r Semibouemqi virum,femivirU7nq-^ houem. 5ecundum 'Egclidiim Boream y egelidumq-j Kotum. Ex quo apparec fummi ingenn viro non iu diciiim defuiflcad compefcendam licentia c a i iB i n u m ( ii o r u m , fed anim u m . A ieba 1 1 n terim deccntiorcin cfl^e faciem, m quaali- quis iKjuus cllcc . Hcc Seneca. Signafuperb.i] militaria figna, confpi- cua.in altum erev^la . Ancieri eognit.i techna nocet] Confi- ]ium ducis de ic dubia vel pcriculofa fi dc tegatur ante tempus,nocet ci, qui detexe- Techna> rit . Tg';-':');, ars,arcificiumjaIiquando pro doIo,allutja,impoftura,cauilIacionc,frau- de aitificiofa, ofFucia (vtinquic Plaucus) quemaJmodum Ars, apud Lacinos,quaIc cft illud :Sic ars deliiditur arte . Vcuntur Lacini Gr^-:adicl:ione.Teienc.in Euiui- cho : Tam fcio hanc technam a Farmeno- ne profeciam, quatn me viucre. Ec in Pro- uerb. Tcchnam hanc in tefiruxifli IV. Epigraphe Emblemacis facis ma jiife{lar,qiiiinam fibi velit A(ltor,nimini prtnehS quod non m^nns occalracflc debcant con- cofdil ot, filia Ducum & PriBcipum , quam fuerit ciltfida olim domicilium Minotauri labyrinthus: ^ idquc vcl raaximc in bcllicis cipcditioni- bus obferuari deber . Vt cnim momenti plurimum ad vi anum . 'Boemineoycum fit garrula lingua, gregi. Nos Germani fic efferimus: VVtUfiu wcvt verfchvvigen haben , So thue es deinem vveibe fagen . Hdibteibt bey ihralfo verfchloffen, Als vvajjer in ein fib gegoffen . 5cribicQ_. Curtius lib.^.de Alexandri re> bus geftis, Per^arum morem cfle^vc arca- na regum mira fide celent: vc non mctus, neqj fpes vocemeliciat,qua prodanturoc ailta:vetus enim difcipluia Regum fikn- j tium vit^ periculo fanxerac. Linguam gra- uiuscaftigari,quam vllum probium : nec magnam rem fuftineri pofleputant abeo, cui cacere graue fic , quod homini facilli- mum natura efte voiuerit: hcc ilJe . Huc Zajfiodo' reponenda verba Cafliodori ex focmula '^^ • Notariorum,libro fexto Variarum: Non dnbiumeft,ait, ornarefubiedos Principis fecreturo, duii. nullis ^ftimantur neceffa- ria poffe committi^nifi quifuerinc fide ma gna folidaci . Publicum eft quidem omne quod agimus:fed mulcanon funcancefcie da.nificum fueriut Deo auxiliante perfe- £la:quc tantophis debencocculi , quanco amplius deflderancu r agnofci, Regis con- filium folosdecec fciregraui/fimos . Imi- tari debencarmaria>qu? concinent monu- menta charcarum , vc quando ab ipfis ali- qua inftruvftio qti^ricur, tuncloquanrur . Totumautem diftimulace debenc , quafi fcientes nefcianc Nam folicitis inquifico ribus f?pc & vulcu prodicur quod cace- tur,&c. Leoimperacor,lib.De bdiicoap- paracu : In rebus faicj occultis & abditis fideies adhibe tibi & temperantes vi ros, & taciturnos,& qui in fuanon aliorum poce ftate f incjcum fecren^ res ifte.vt fecrecio- rcs fiant, minimc ad coguofcendum mul- titudiiie indigencOnofander lib-Deopti- mo Imperatore, ca. Deconfiliisnon euul- gandis.fcribic; Sculci inconfideratiqj efle, temercin uulgus cofiliu promere,&mul titudini arcanu intempeftiue commirtere. Improbi-n.& qui de Repub.male fentiiat, ciufmodiebferuat occafiones:quas nadi , in hoftes cofeftim trasfugiunt, eu nuuciu al]aturi,vnd€ fibihonores & prxmiacoii fequi pofle rentur. Necfuic vnquani vl- lus exercicus , dc quo plerasqj obcaufas Uim Iiberi,tum ferui in hoftes haud comi grenc:vbi prsefercim arcanu aliquod acqj terium craclari fenciuncjvel conferedima num & pr^Iiandi rcpusaduentare animad uertunt. H?c fereilJs.C^teru acerbaceri^ lex fuit olim apud A Egpytios,qua iubeba SeuerA-j turijsabfci.idilin^uam, qui Reipubl.ar- JEgypttO' cana, qux teda efle oporreret , aiicui dc- yum lex, texilfenc , vc reculic Diodor- Sicuius. Lau dabilefuic infticucum maiorum , quo ob- leruabacur, vc fi quisdc Rep. q^uidpiam fciret runiore, aliove modo, id ad magi- ftratum deferrctantea,nevc cum alio quo quam communicaret, ne indepubJicis re bus detrimenti aliquid importaretur . Magiftratus qua: accepijfet, vel occulca- rec, fiica viderecur, vel mulcicudini pro- derec . Eam ob rem Achenis, cum hofpes venilfec in ofliciuam couroris, narrare coe- pic vi^os efle Aclienienfes in Sicilia : ton- forftatimad magiftratum renunciauic : hofpes, quia non fiitis conftanter affirma- ret, vel quia vrbem totameo rumore per turbaflec , vindtus, cortusqueeft , donec certiore nuncio de vero confticiflec. Reue ra mulcum refert in rebus cam magni mo menti non temere fpargi rumores falfos , yel parum veri fimiles : vnde ex fumma profufaquelxfitia moeror acerbiflimus, fummaqueconfternatio ; aut contra , ex moerore lastitia nimia & immoderarajquo nihil vel corporum valecudini, vel publi- cx fecuncaci perniciofius . Referrcm exemplum Val. Maximi de Publio Va- tieno, fed obuium eft cuique, lib.i.cap.8. cui eciam argumenco belle couenic,quod idem fcribicinicio lib.i. Valerius; fingula enim exfcnbere non vacat . Inteiea ta- incn non prztermittam, quod habec Ara mian. Marcellin. 11. apud Perfas nemi- nem confijiorum fuifle confcium » pr(^cer opcimates tacicurnos & fidos, apud quos filennj quoque numea coleiecur. Vide Vegecium De re milicari cap. 6. lib- 3. Prontin. Stratagem. lib. i. cap. i. Hxc cum eflem commentatus , illud iterum fuccurrit ex Platonis Theage : Confiltum Cofilium. rem ejje facrafn . id eft : crt///./2»Aox U~ resfacra f)OV (ivcu ^iiy.ct . Cui conuenit , qtiod cfFertur e Menandri yvcoy.cu^ : hpov ifh n ^viJLCovKidt, , Reperitur & in Xenc- 76 Andreae Alciati. Arcana domta Imperato r 16 71071 de tcgendet . Xenophonte» fl MyofJtBUH hpoi a"j^0ov^>i. Ad locupletandiim vero pulclierrimum rhemadeHon vulgandis p rincipum arca nis.fuccurrut ex Corn.TacicoIoci duoin figiies : Primuseft inicio fere Aniiaiiam , vbi de nouo Tibcrij principatu agit,cuius racito iudu cajfus efi: Pofthumus Agrip- pa,centurionis cuiufdam minifterio:nun- cianrienim centurioni, vt mos milicix,fa- & percontanci Impeiacorii quoroodo Agrippa fadusef- fec ? fercur refpondilTe: quomodo tu Cx- far.Vc ederec focios fubigi non potuit.ncc Tiberiusdeeo fupplicium fumerepalam aufus, in fecreta palacij parte iuHit inteifi- ci, corpusqj clam aufern . Anacharlis in ^^^^^a conuiuio apud Soloncm confopitus ita de cubuerat, vt finiiUa comprimi pudcnda vidcrencur,os aucem dextra , quod fixno valenciore indigere linguam opinarecui'» Recfle vriq; quando uon facilc tot reccn- fucris homincs, qui Veneris intemperatia calamitaces /ibi contraxciint, quotciuita- tes principatusq; arcanorum defolarit enii ciatio. Qu^apropcer loco conclufionis eflo, filencium omnino feruandum in confilio» quod vim habere vis aut vfum . Nec qu^flioni quidem cedendurrLs E M B L E M A XIII. EmblematvU . 77 CEC RO P I A effi^am quam cernis in arce LcAnam^ Harmodij {an nefcis hofpes > ) amica fmt . Sic animum placmt won^irare vtragtnis acrem More fera-y nomen vel quia tale tulit. SlmdfidibHs contorta , fuo non prodidit vlhm Indicio , elinguem reddidit Ipbicrates . COMMENTARII. I. HAe c qiioq; figiUa indiiftri? Pigiio rij dcbetiir, quam fane non porflini non niaximopere probare . Stat enim ieas- na ereifta in arce feii ciirricula, elingiiisifa praquam iiocliaa, Athenienfium infigne, depi(5>a ceniicur,arealte dtus, extimefcensq; Hipparchi poccciam, ne vi adolefcenrem !i[ i juferiet, protinus infidias tendicad dcftruendam pro f.ia fa- culcate tyrannidem . Incerea Hipparchus ciim rurfus follicitando Harmodium ni- hilo magisiiiduceret, ftatuerat tamenvi nihil agere,fcd in loco aIi(juooccuIto.Cu neq; ficquidem proficeret ,3ccingebat (e ad eum contumclia profequendum.Soro- rem Harmodij puellam nunciatam vcni- rein pompa quadam ad geftandum cani- ftrum,per fuos a minifteriofubmouic.di- cenccs 78 Andrc^AIciati. ccntes.noii permittere id magiftratfi, qiiia & conftantiores in tormentis quibufciim* indigna effcc . Quod ^gi e ferciis Harmo- qiie perfcreiKlis Chiiftian? pcrfuafionis no dius,& ob eum nuilto argrius AriOogito, mine : quandoquidem leui adeo dc caufa compaiauenuit omnia,qu:A-t^. tautiim die cxcra fufpicionem erat ciucs fed & fpontanca:morti fefe dedifrent.H^c eos, qui pompam miliflent , inarmis frc- enim ipfa,carnifice iam defcflb, poftremo queurcs cffe : dv)^v ^ ^y- \ Emblemata_> . 79 juaV, fortem,crc(flum.Virg.8. Ainei.l. ^ Ant acre d.ubites in prAlia pofcere Turnu. Placuit] Vetbum luris , qiio plebifci- tum iiicelligit i^ira«ro . Viraginls] Virago AvTietVHpAy vel av- cTp/V.Symmachus ; etv7» KKn^tnreT^u dv- ^pii y oTt Ikt^ Avi^poiihi^p^i) AVTn. hoc c(i:Vocaifitur h^c -virago^quia ex viro fum /j/^ff/.Ouid. z»Meram. Hhc vbiperuehit bello metuenda virago. de PalladcIoquenSjquas virili fitanimo & vir ru te. Ec Martian. Capella lib. 6.de cad c: C6fult!^q'y virumprAfis, hinc dici/i virago. Aufon cpigr.i. ^^^^ThreJ/Aq-j viraginps arma retra^at . fic appellarur luturna ii.AEneid. Morefer&\ Leasnas , qu^e pro fymbolo forticiidmis & inuidi animi vfurpaturrvi dePieriiin» Hieroglyph-Iib.i. Nomen vel qtiia tale ] quod mulieri huic Leasnasnomcn fuifTet. idicula^ lEidibHs contorta] Fidcs, pluraliter, & '^m tor- Fidiculae tormenti genus , quo a lortorc untum fonres funibus alligatis a tergo manibus ffid, torquerur.A Grascisdicitur (r^otvtnqua: rencur,peruicere»quin obieda denegaret . Commifiumq\ teges vino tortusy ira . Poflerodie cum ad eofdem cruciatus rc- Tulluis i. Philipp. crimiiiis loco obijcit traheretur, gefiamine fellse (nam diffolu- Antonio,quod fcriptas ipfius litteras,cum tismenibris nequibat infifferej viuculo fa amici effent,poftea cuulgaflet,cum cqpiC- fciacquam pt dori dcrraxerat,in modum fentinterfe inimicitias exercere . Sed nc laquciadarcum fella! reflrido,indiditcer quid defidercs , vidc Senccam epift. S^» uiccm,&corporis podere connifa,tenucm & io8. Con fnio Emblemata. Confilio 6c virtuteChimjeram fuperari, hoc eft, fortiores 6c deceptores . EMBLEMA XIII 1. T>£LLEROPHON,vt fortis equestfuferare Chim/tram» Et Lycij fotmt Herncre monjtra foU : Sic tu Pegafeis vc£fw pctis athera pemis , Confilio^ animi moniira fuperba domas. COMMENTARII. V AR M A T V s cqiies alato equo infi- Oreforus acre efflaret de corpore fiamma-" dens iiaftam in njonftrum illucl Ly Vnde& Fulgenrius Iib.3. Mytholog.Chi" cium,Chimajram diilum,vibrat.Chim2e- mscram tricipitem piugi tsftatur,Leonen\ ramhacformanobisreftituit rignoriusex videlicet in principio , capram in media antiquis Corinchiorum nummi>,qui miri draconem in finc.; quxante Fulgentium. fice tamen iUud Lucre.i j iib. f illuftrant; habet Hyginus non vuoin loco Triplici cum corpore "jt ■vna^ E X ipfius vocabuli Bcllerophontis ety 'Bnma leo,pofirema draco.media ipfa Chi- mo fumptum videtu r Emblcma, conuer- msra^, fis aliqupt iiticris . Nam iJcIjerophout^i, ^ xiixciuuL, Andvex Alciati Bei/ero' dixcrnnt, qna(i tnalorum occiforcm jTA thoutcs (SgAAepct cnim ,-maJa diciiiiciir; vcl qiiafi -inde di- .^«A^r^apoi^Tfifc, rapiciuem confiilwrem di- ^tis . xerisjquod cciam innuir Homerus 6- Ilia- dos,qui ipfum /SaMipopov x.:/Ac^.«T/?,noluit pro priamanu Relleropho.item perimere, fed ablegauitcum ad fbcerum lobatem, Ly- ciae regem,Iitteris iJli ncc opmanti defigna tumfacinusindicantibus datis,vt quoquo mododemedio tolleretur. Quas vbi per- legillet lobates, quo Prosto moreni gere- iet,varijseipedicionibus,aleisqi valde pe- riculofis iuuenem obiecit; incolumemqj atqj uuiidum toc exantlatis laboribus eua fiirecerncns.tandcmad Chimasram dckn damnouram vocauir,quam coegit . Erac Chimi,ra. autcm Chimseraadeo terribilis,quae flam roas euomebat , vt proxima qua:q; com- burerctjac ignc deuaftaiec,& pccoraintcr» ficcret. Atvero Dij cognita illius innocen tia,cius miferti, Pegafum alatum equum, nacum e Neptuno & Medtifa , vel v t alij voluntjC fanguine Mcdufa», duni eius ca- puc a Perfeoca:derecur,iIli dederunt Eo equo aftut^ confcenfo {vt Strabo ait lib. 8.) Bellerophonces vedus, monftrum il- lud virtutc incredibili confccir . lobates iuueiiis virtutem & fortitudincm admi- racus, rediligencius fccum animaduerfa , tandem reperic, mcram hac cfl,c fallaciam atq; calumniam. Dataergoilli iiimatri- monium Caflandra filia ( aiij Philonocrt vocantj ingenerum fibi adfciuit , & de- cedvius regni fuccefTorem tnfticuit. Hanc infamiam non ferens Proeti vxor, fum- pta cicuta flbi mortem confciuit . Ve- rum Bcllerophontes, quale eft ingcnium. plerisqj mortalium , tanca remm gcfta- rum felicitate elatus ^ in coelum quoquc afcendere fupcr cquo Pegafo ftatuit: qua arrogantiam lupicer , omnis temeritatis grauilTimus vindex , deprimendam eflc ratus, Geftrum cquo illt imiv.ilit, qui fef- forem er aere in terram cxcuirit, iu qua foliim cquitare debuerat, non vero enam in coslum fcrri , quod cot viftoriarum obtentu , & tot mo.iftris domitis vidcba- cur afFeclare . Vndc Horacius lib. 4. Carm. Ode ii. Terret amhufius Phatton auaras Spes : & exemplum graue pr&bet ales JPegafus . terrenum equitem grauatus Bellerophontem. Cecidicautem in campum Lyciac, quiab huiufmodi eueritu Alieuseft dicl:us,eria- uitq; ibi claudus, mancus, & cazcus, do- nec inedia abfumptus fuit. (^iiod ideo ccnfidum volunt, quia mente oberraret excufliis.Namex Epicharmi do-ftrina,^»^ opa, y yJji v»^ dLKiH , To. S"' a.Kh.di i-dvTA TV^Kd . Mens ziidet^mois audit, reliqua Tjeroomnia c&ca . Eqnum autem alatum Aurora dono accepir a Ioue,vt fine laborc mundi plagas quoridiano curfu ccleriiis pofletcircumirc. Hiftoria referturab A- fclepiade.Vide prouerbium, BeUerophon^ tvi //rr^T^.Eandem hanc fabulam copiosc & erudite nonmodo retulic, fed &ad hi- ftoricam fidem reuocauitSabellic.j.Enn. i.Non grauabor auccm huc attexeremy- thologiam Plutarchi de Bcllcrophonre , dequc Chimxra,cx lib.dc virtutib.mulie rCi.Huius h?c eft fcutciuia.Fabuiofum eft Pegafu Temen teu Bel rophort gia Bi • rophoi' ex Pluf cho% Emblemataj. 8j cjiiod in Lycia dicitur eiicnifTc, tamet/i hoc publica fama receptum fit» Narratur itaq i ad cum modumrAmifodariis^fcu Ifa ras, vti iiominatur a Lycijs,ei Lycioruin colonia,qua: iuxta Zcliam crat» venit vna cum nauibus piraticis,Chimaroduce,ho- minc bcMicofo , fcd crudeli admodum & efferato . Huius nauis in prora Leonis,in puppi Draconishabcbat infigne.Cumque noxa: muJtum Lycijs intuliffet, mareque infeftum habuiflet.vt nc quidem traijci tu to poffetjueq; vrbes maritim? ptoindeha bitabiJes eflent.in eunde quidem eipeditio nc fufcepit BeIlerophontes,& ad extremu interfecit , fugicntcmqj Pegafo (quod, vt conie(flo,genus eratnauigij celerrimi) iu- fecutus:atqj Amazones expulir,& bellica virtutedomuit.&c.Deinde fequitur:Sunt auiaffirment Chim(^ram iljam Poetarura hgn]Cntis decautatam,monrem fuifle Soli oppoifi rum,in quem Solis radii cum retro fleL^erentur,& vehemenrem a^ftum in pla niciem rctorqueren t , favflum cflevtinde frviges marcercerent.Quaj malicaufacum notaelfe BelJerophonti, excidi iufllt ipfe piaccipitii par teai eam,qua: laniiflima pu- tabatur, & plurimum folarem ^eftum re- fletftebat . Scd quod non ei elfenthabir? graiiae , iratus ad vjcifcendum Lycios fe contuJit:tandem tamen a mulieribus pla- cafiis cft.Noraphis autem 4. Iib.de Hercu ie narrat, fuifleaprum ingentcm iii Xan- thorum finibus,frugcs depopulantem,quc Bcllerophon occiderit. Qu^od mihi mini mevidetur fabuJofum. Ha;c cx Plutar- cho,fed concife. Hiftoriam hauc comple- xuscft integram pr^tcr Homeri enarrato- rem Pala:phatus lib. i. A'\K»yopt/.M^ tcm Fulgentius i.MythoIog. Vide Nata- lem Comitem Mytholog-I b.j-cap.^. B,ellerophon] Sapiens, beneq; confultus , quique fit ^ii^ti^ops^, vel Tct ^'chKtpa. (povm . Sic autem denominatus cft,a Bellero Corinthiorum principe a fc interempto ,cum alias Hippomis voca- retur . Tortueques] Animimagni, Pegafove- ftus . mArn. ChimAram] Chimaera , monftrum tri- foime,priore parte leonem,draconem po- ftcriore,media capram referebat, flammas ore vomebat. Homerus: UpQ(rSi hicov, O-TTt^iV S^pttY.my fJLiffffH ^vcv «TTo^yf/tfaefc 'TTVfoi (j^ivof «i-S"»- J^rima leOipeFirema drtteOi media inde en- §u£ grauiter patultf ipirabat narihtui^ gnem , Hos codem vcrfus habet Heflodus tn Theogoi.ia: vndelicctdubitarc, vtcrcorii prior floruerit, quamuisego fcrecoajta- neos iudicem, Honjerum tamen antiquid rcm nonnihil. Ouid. i i.Mctamorph. G^oqyChimsara iugo medijs in partibui hircum , FeBui ora leAycauda firpetitPs habehat, Vide Homerum^.Iliad.& Lucret.lib j. Solinus tamen Chimajiam monrem cflc chimAra fcribit in Lycia, vnde nodu fumidus ignis ^^^^^ £^,_ exhalat . Atq; hunc montem monftro illi ^ triformi nomcn dedifle,ip^emetetiam Ser uiusaflciititur ad illud Virg. Eft,inquir, Chimarra mons Lyciar, cuius etiam hodie ardet cacumen , iuxta quod funt Ieor.es, media autcm pafcua funt,ima veio ferpentibus plcna. Hunc quia Belk- rophon habitabilem fecit, Chimeram di- citur occidifle. A qua fentcntia parum di- fccdit Pal?phatus,cum air, ante planitieni montis Chimarr:^ Leonem fuiflequcdan), Draconem autem rstr6,cx quibus pafto- res Jxderentur. Ad qu^Ioca Bellerophoit vbi accefliflet,montem occupauit,p©ftea-" queinicclo ignijfer? perierunt.Triformis Chim&n^ eftautem Chim^ra (qua noraiur amoiis cur trtfor pctulantia,id ci\,Kvfx ipcoTo^) quiavolu- ptascorporis infultu Jeonii)o primiim in- uadatjdeiiide procacitarem & Iafciuiam in ducat , poftea vero poenitenriam & vene- num.FuIgent 5 . Picrius 1. & 14. Hiero- glyphic. Hefiodi intcrprcres in Theogo- uia Chimxram fcnfu allegorico tres expo nunt Rhetoricas partes:J^/X£tr/;cwV,feu iu- dicialemj-srcti^M^t^p/xj/V , fcu dcmonftrati- x\zv[\-jihiv- T/xoV,quod vav* n\ fit io prinjis,& iougio riad pcrfuad um vtaturorationisjtra- .c.3. Satis ruperque dc Chi^i^era hucufqj nifi me Lycophronis mterptcs, vt aliquid ad- derem, rcuocarct . IUe enim Chima^ram pro muHerc ponit, filia Amifodari^, Lyciq prsefidis , cuius fraties duo , Leo Sc Dra- co,qui cfi Lycia: cgieflus occupaflent, via rorcs, aliosq; muitos trucidaflent.Qii,od autconcordes, & vnain aliorTi pcrniciem confpuantes, tricipitc bellua illos pleriq; nomindrunr: vtquia periti belloefl^nt,& infignicorporis pr^diti robore,ignem expi rante dixerunc Hos Bellcrophon vicir,in iedo faucibus plumbo,id cft,ieruirutis fr? no ln priori partcLco pugnabat , Draco in pofteriorc , at in medio Chimxra , co quod eflet infirinior . Alij ad hunc penc modum.*Chima:ram (vti colligitur ab Ho mcro) genrcm fuiflebcllicofam, quam leo ni efle fimilcm diccbant. Hac fuerunt Anu 2oncs,qu?a faciepugnabant valde ftrenue & gencrose , quas l oeta cum Chim^ra , hoccll,capra,confcrt , quia per prajcipitia incederentcaprarum in modum,& m pra; ruptis locis habirarenr . Monjird Lycijfoli] Chimaeram jfallacia dubijm , frauJem , quanquam variam & fo r t io rc m . H OJii i ne s i m p robos , m a I efi c os , fraudiilentos . Lyciiaiirem deducuntura nomine hviiO( Ju/>us,hmc ad^givm yHomo homint lupni £rt Lycu rcgiommoris A- fi' .fic dida a Lyco Pandionis filio , quam ijgat fliiuius Xa!ithus,alius abeo,qui Iliu pr ^fil^ & ris, qn? confilio & itiagnitudineanimi fo- rtitudi piri,& tolli tanJem non poflic Quaquam i 'vtf, cnim nobis intcrdum Gt concertancium cum forttoribus,& frauHum omni gencrc inftrutflioribus.pugnar tamen minimeeft ccdcndfi, modo inftrudi fimus firmaqua dam panoplia conftantis animi,fiinicj; iudi cii.Nociiisenim eft, quam rc confirmare ncccfte habeam, nihil ramarduum.camq ; inacceftum efte , quod derteritatc ingenij actingere,& tandcm aflequi noii poftimus: uullas deniq; tantas vtres,aut etiam frau- duminuolucra tamintricata,quasdeclina- re, aut etiam ai^erfarc nequeat ingeniofus bcneque confultusanimus- Qux fententia certe philofophica hoc lepido figuratur cmblcmatc . t.Siih hac prarterea Bellerophontis fabu la vit£e humanaj ratio prope omnis conti- nctur;nam neq, aduetfis rebusnimis trifta rijueqj prorperis& felicibus nimisgioria- ti aut cxtolli conueuit , quojiiam horum omnium dcniq? moderatorem Dcum cfte cxperimur.Is cnim pro fua fingalari clc- mcntia ,& calamitatibus iniquc circum- uentosadiuuat.quod accidit, dum calam^ tofuseftet,BcIleiophonti ; & nimis elatoff- animosdeprimit,qu3re idem poftcadccoD lodiciturdetrufus . 3 . Eadem fabula denique per Chim^ram Irs efi- ab ira, monftrorum omiiium turpiflima» ChimtfM' propofltaciws turpitudme nos rcuocatril- laenim furibuiidos facitcos.qui ralianimt motu exagiranturj ocuJosqj rubro colore perfundit , & flammis armaram Chimae- ram eflicit . NuHum (ane cft vitium ma- gis vel honoiijvel virxmortalium, vel fa- cultatibus infeftum.quam ira, qu^omnia vno remporeeuertit, nifl Bellerophon, irl eft,reda racio illi moderetur. Igitur qui huic virto funt dediti, non minus a noftra confuetudiiieaueriendi fnntac deuirandi, quam teterrimi & maxim^ perniciofi fcf qut(t dormit ocnlu apertvs , idcirco ponitttr arkte fores-templorum , I T. E X verere Chriftianorfi pacrum infti- Vnde de- tuto,& ex rerum proprietatei cum etiam dH^UEm ex Oro ApoUiiie videtur defumpcum hoc hUmeLj. fchema,quo vigilantia & cuftodia m Epi- fcopo requifita defignaiitiir : Depingitur autem duplex vigilantia,corporis vna,m« tisalrera.Corporis vigilantiam Gallus re- fert^qui homines ad labores folerexcitare. Campana vcro.quia mentem ad Deum ex citat.fymbolum interioris vigilantiascoii- tinct.CuftoJiam aucem reprajfentat leo , proforibus templi excubans Sanenonci- tra myileriiim veceres gallum ediciori facroria templorum lococonftitui volue- runr, quopaftoris pociffimiim vigilantia GaRws repraefentaretur. C^o fpedat illud D. cur facru ^regorijex homilia quadam : C^ifquis popuii fpeculator ponicur, inquic,debec in alco ftare per vuam , vt prodeHe pollic per prouidentiam. Sunt pra2terea,qui Do- ^ Keupov iTl^^ a-KtpTdi. IIKIOS S^i a.viGalIum gallinaceum exoriente Luna , vt affiatum diuino quo' dam §piritu bacchari atq-^ exultare feriit , Qriens autem Sol nunquam ipfum fallit , tum §luid p Leonem Eroblemataj I 87 rnm vehementijfme vocem contendens . Lucretius 4.fic: etUgiiUumynoBe explaudetlhus al k AuYoram cUra, confuetumvoce vocare. Poeticam rationem huius anteliicanigallo ram cautus tradit Lucianus in Somn. fiuc GalIo,qua mox fubiungcmustplulofo phica Heliodorus AEthiopici.his v-erbis: Ket^' OV y(f.(i KAtpOV d^iKTpVGVifJtJ^^jnVj^ «Tg, «$• Koycf , dLi7^y\(TH Aliud, Son crefiofo in vn luogo^e di tal forte» Che giu mipedony quand^il pefo egroffo. E fetnpre,n che mifermi, 0 che fia mojjo Auieny che Vhorologio in golaporte. Son Capitan d'eJfercito pedont^y £per vfarevnamiafoggiafgherra L'elmo h^ in tefiay ed in groppa vnpen- nacchiont^ . Son fenz,a braccia,e con altrui fh guerro-j, Son fenXa derti, e moz,z.tco in f-nzone . ^orto gli ffroniye vc co ipie per terra. Caiio ^ejfo fotterra , Ter tronar mia z enturay e miodeHino , T.purfiimo vn Rubin men dtvn lupino . Habetiir & aliud de Gallo : blaturA folers produSfus munere vates , Mendaci nitnquam voeefutura cano . priu^ obtueor fole-ybis rrafcor in aUYas^ Nec battifma,r'ifipofi meafatayfero. Mortum ancipiti dependet corpt£6 obelo , Co^ilians hominu gaudia multa gregi . Haecforfan vlrra clepfydram, i;on camen exrra rhombum . INSTANTIS Eoi] Lncis aducntancis, diei redeunris,qi!em vidctur aperire Eos: quod remnoris Gallicii.iiim appellatur ; Horario GaHi cantus. H*«j- autem aurora cft Gra?cis Ouid.3.Faft Tresvbi luciferos veniens prAmiferit Eos . Aufon. in Eidyllijs : ' ^ Ter clara infiar tvs Eoi Signa canit ferta deprcnfo Matte fa^ telles . Sed pro Poefeos ftudiofis pauca fuper h^c annotabimus Vocalis w,apud G ra;cos lon- gaeft Lariniqjcum Grarcas voces huiuf- niodi cransFerunt,»?, in clongum commii- tant,qucd Ouidiusfecir in carminciam ci tato . Sedahquai:do eucnic , vt di^fliones Gtxcx 3 qnas per«, fcribuntur, c^dem & per 5,enuncientur,quod hic fii.N^im Gr^ » & ce H&r,& eVt)^dicitur. Vnde Propertius Iib. iaii* i.vno difticho vriamque quantitatem eft compleyus; Siue illam Hr^perijs.fiue iUa ofiendttEots^ Vret Ecos, x ret & Heipenos . Caner s det gallm] Lucianus in Dialo- go,qui ii'fctibitur .Somnium.fcu Galius , multa dif^erit de gaMo, e ouibus pouca, quia non fii eiucund; a:elcgunfur,trasla« tahuc conieci . Lcqnnur ai tenn Micyl Jus in hunc modum ad galluni: Profedo -^abula & olim ift rfmodi qurddam de vobis au Gallo , diera/niadolefccniuliim cuempiam f'iifl[e F 4 Galium IH. Eos Aura YCLj . 88 Andres Alciati Arijlophd nts fahti- la, de vaU h. ^ Cur gal- lu4 mane Gallum,Marti aciamatum, atqjhuic Dco compotafTc , coniificafreqi & in voltipcaci- biisge/riirc morem . Icaqj cum Vcnciem adirec Mars, cumea concubicurus , hunc Gallum vna fecum adduxiire. Quoniam autem Solcni pocilTimum metucrec, nefi c rublimiconipexilTct, Vulcano fe prode- ret; fonsad ortium adolcfcenculum lem- per relinquere folitun), cuius indicio cer- tior fieret.quando Sol emcrgerec Deinde Gallum aliquando fomno correpcumcx- cubiasdefcruilTe infcientem,SoJemq; nu!- Jo pr^fentietc imminuilTe Veneri ac Mar ri (ecure dormienci, propterea quod con- fiderec Gallum indicaturum fuille.fi quis inceruenifrct.Itaq; Vulcanum a Solccdo ^lum,eos deprehendiflcimplicicos , acque irrccicos his vjticulis, qu^E iamolim inil- Jos fuerat fabricatus.Porro Martc , fimul atqi dimifllis cft , indignacum aduerfus Gallum fjilTe^acq; cuminaucm tranfmu tancjijfdcm arniis , vcin capite progalea criflam obtineret . Hanc ob caafam,qu6 Yos Marti purgecis , cum iam nihilopus , fimulacq; Solem cxoriccera (en(irtis,mul toantc vociferari,arq; illiuscxortum pr^ nunciarc . Ha:c Lucianus, & multa alia ibidem. Ariftophancs in fabuJa,cui ticulus opvtSi^Aepidam narrac fjbellamiimpcraf- fc (cilicec aliquan lo Gallum Perfarum genci (quarc quoq^auis Perlica dicicur) vnde cciam tiaramgeltac rcc^lanijquod fo- Jis regibus erac conceirum- Adeo verofor- midolofum & durum impcrium illud fuilTe^vc ntic quoq; galjis canencibus cun- ^limorcales, ccu mulcam verences.ad ope ra pcragenda profilianc . Erafmus in ada- gio t Priufquam gallui iterum cecinerif , caufas rcddit ex Plinio.Sc Ci ccronc, acque aliis.curnodu gallus caiicet, quem vide . Sedfas fic lacius no )nihil cum gallo cucu rire,feu vt Demofthcnes dicir, noiLKv^^HV. Ambrofius Nolanus fua: a;cacii- Philofo- phus haudignobilis, in fuis quxftioijibus exiftimac,galIorum antilucanum cancum ab iniiata quadam (alacicate proficifci.Enre enim hoc ani-nal pr? c^terisgallinis dedi- tum,ac veluc viorium, mireq; folicirum Hc fobole propaganda,adeo vt vnusgallus tompluribusgalli.iis pr^Hciatiu:, cancam- fjue turbam vnicus maritusimpIear.Hinc aliquando Trigint^ vidjtas lapidu temeratiw iHi* RedMit i htufadnus) folefiupiti pmr. Cancu aucem libidinem cocundi figuifica- ri,vcl illud pr?cipue denocat,quod ante- quam ad ineundas gallinasidonei fint.con ticefcanc . Qii^od plerisq; auibus vfu ve- nic,qu? Vencns procliuicatem denunciac: quemadmodum dc perdicibus aic Pliiiius, qu? fuperuoJancium afflatu concipiunt , f^pe vocc cantum audita mafculi . Quid Rifum t mirum inauibus,cum & vxor qu^dam fa neatu: a lax foiis mar ti abfentis littens miiris feim mici . pr^gnatam fallafuerit ? 6 fe pelui asrea ipfe Alcia tus 8,Parerg. cap. 1 1 . fic ait.-Dubitabilior eft alia quaeftio,an immodici importuniq; campaiwrum pcUuum puifatores officio iudicis compcUi poflfint,^ c ce(lcnt. E t fc ieo dum veteribus non fuidc hunc morem > fed inftar peluiLim fabricaca hxc vafacam panas appelIaric?pras,quod ex Campano a^re conflata; eflcnt. Yndc pioucrbium in loquaces & obftreperos,D(7^^ qui libellum de notis Hieroglyphicis Gr^ ce compofuit , cuius hs ^ ^nm voluntj(]uia fcra cft perfpicaciffimi vifus. 90 Andreas Alciati Lionu t' mago in ■valuii te- phrum . I V. BuopaJ^o rts eccU' fiafiici mmera . vifiis.De quo fi plura ciTpis,vidc Ariftoic lcm dc Hift.anim.& Oppiauum iii 3.& 4. dc vcnatione, Plinium Nar. Hiil.lib-S.c. 1 6.qui ancricjlcoiies nunquam limis ocu- lis intueri:de oculis adapenis non menii- iiic Vide eciam Coelium R hod.li. 1 3. c.8. Templorum idcircoponitur ante fores^ Eruditc non miniis quam dili^r.enter in fuo Copiajconai Pierius lconrs faciem il- Jani,qu3! pnma vifa eft Ezcchielijnitian- dorum faciorum admonitioiiem nobisob latan. fuiile iradit.-eamq; a primis vi(am, quoda vira nrincipum foleat totius popu li confenfus legcm fibi ftatnere. Ponuntur itaqjad valuas tcmplorum , vel poftibus fuAiq; plane lcnhi Apoftolus i Corin- th.i3. Sivel hominum (inquit) vel ange- lorum linguisloquar , charitatcm autem nonhabeam ; faftus fum ^esrefonans, ac cymbalum tinnicns . Addani dc campa- Campa' nis 'TTApifycof , vulgarem efle crtotem , narum o» quo Paulinus Epifcopus Nolanus, Diui rtgo , Hieronymi a!qualis , & fandimonia vitae fpcctabilis , primus »n fuam Ecclcfiam campana? vfum inuexifle creditur: quafi priori fasculo ignotus ille fuctit . Verius namq; eft, virum illum fan.flilT^nu'] Geu tilium facrorum abufuin correxirfc , & ad pia munia tranftuliffe , vt nimirii eius fono exciri poflent femotius habicantcs ad conciones precationcsq; . Caereroquiu ijsdcm , quibus hodic , vfibus deputaraS fuifle prifcisquoquc fseculis campanas , Hadnanus lunius diferte docet , lib. 3. /nimaduetf. cap. ii.Sed ne gariulitatis vento impulfus audiam ^coS^eovtuov X^^' KHoVi flagellum dc pelui. Emblemata_j . ^ i Sobriusefto,& memineris non temere credere: h^c funt membra mentis. E M B L E M A X V I. XJ E creda4 , ne ( Eficharmtis ait ) non fobrius elio : Ht nerui hurnan.t memhra^, mentis erunt . Eece oculata manm , credeHs i d , ejjuod videt : ecce^ Pulegium antiquA fobrietatis olm : £luo turham ofienfb fedauerit Heraclitm , Mulferit cjr tumida feditione grauem . COMMENTARII. RE c r i^habet (emanusocnlataj fed Sobrieviuendum^( }iyefj.ovc^etf Tet •^pi]- y.etTet em TTOTi hVcu iheyov • Ecce] Demonftrandi nota refte iilgitur cum m.anu ocuJata , qu? credit id, quod videt. Oculata manus] Adagium,quo rei ccr Oculttti, titudofignificaciir. Ocularasenim manus manus , dixit Plautus,qua? promiflj velinc exhibe ri rc.non oratione promitci. Nam ocuJos habere,quibus videaut exh)I:>ita.aures non habeicquibus audianc polltcitatioiies Ita lena qu^dam in Afinaria adoJefccnci au- reosmonics poIIicenti,cLim iJIa uihij com moucrerur promiflis,inquic : (^um a ptfiore panem pitimusyvinum ex oenopolio , 5"/ AS habent,dant mercem: eadem nos di. fciplina vtimur . Semper oculatA nofir& funt manus,credunt quod vident Ideni in Pfcudolo : Eme die cAca hercie oliuum,idvendito ocu Ipta dic-j. Oculaca die aJiquid vendere, cft prarfenti pcciin a veiidcrc . Vim proucrbij videtur exprefifrc Tercnti^iius iJIc lciio Sannio m Adelphis : Verum ego nuquam ade-? afiutu^fui ^luin quidquid poJfem,mallem auferre po- titt4 in prdfentia . Huc quoqj alJufit Ch^rca in Eunucho : Tar fisj nunc promiffa appareant . £c Oculata die ven' dercj . Emblemata. 91 EtPropcrt.lifc.T. Cui no mte pettetMnec meinm ctttigit . Idcm Plaii cu s in T r u cu len to; Maniu vetat,priufquam penes fefe habeat, quicquam crederc^' Imo & facr?Iitter?admoncnt, nonomni fpiritui eflc credendum. Non fia- Credens id ^quod videt.] Herodotus : fim fiden ^rct ivyyAV^ ay^pcoTrota-tv eoyTet atti^o inm. rjzpct i^^et\(Aa)V : Aures funt liominibus magis incredul?,quam oculi.Proinde lau datur illndThcocriti : ^ Ne crede citijpme,ni priusfinem videas . Cuius fententi? vim tenerc debent qui ver ^atitur in Rcburp.& negotijs grauioribus implicantur,fed marime temporibus pe- riculo{is.Si enim propter amicitiam mul- torum fucatam vix fratri fidesinterdum fic habenda,perperit6 meminifle debemus Pythagoric? paroenii^,N^ cuiuu dextram iwitrem, quandoquidem hominum ca fic improbit3s& vcrfutia, vt noii modo fer- mo,fed & frons,vulcus,& oculi ipfi perf^ pe nienriaurur. ApoIIonius rogatus a re- gc Babyloiii^, qna rationequietus iu fiio principatu perduraret 5i, inquit:, paucis fidem habueris . Nulla enim regibusma- ]or pernicies impenJet quam cum delato ribus facilem ad fe adtcum pr^bcnt- Plato de Repub.magiftrarura optac , qui fit 7* JVfifc S^ta/n^pvKKiifjLivoiy id eft, qui au res obtufas habeac ad rumores & fabulas po- pulares . Addam & id Plautinum e Tru- cniento : Non laudandusefl. ts , qui plus creditquA audit quam §^£videti,non placet , ciim illi plus lau- dant qus. audiunt» vnus,qua oculati decem . Atqui fi mngi^ pollerent oculorumquam an'mi iudicia . profeda de fapicnria foret aquilas concedsndum. Homines enim neqj longe dirfita , neque proxime ad/ita poillimus cerixre, &c. A- puleius ti5 alio feiKCtiam torquet,vt dixi, Com^ Frugalf' tns vetg -^ rum. 94 Andre^Alciati. In oleri- bits ptper. Heluones qui pro' prie . MagneLj ~jts efl ora tiont6 non Commune magnum. Pliniiis epift.ii.Iib. i . dc Catilio Sciiero : Quam parciis in vidii ?quam modicus in culcu ? Soleo ipfumcubiculiim ciusjip- fumq; leclum,vt imaginem prifca: fiuga litatis.afpicere.Ipfius autem Plinij fruga- litatem habcs Iib.i.epift. 6. Olus\ Kciy^dLvov ' OIus dicitur omnis hcrba fatiua,ab alendo , quod vetercs olc- ribus alerentur , antequam elTent repert^e frugesjijsq; vefcebantur abfq; luxuriofo condimento.vnde prouerbium, to iv Ket- "^^votf vri^TTZfi , in oleribui piper ; pro rc ingrara & infipida . Hinc qUoq; olus pro tenui & quotidiano vidu nonnunquam ac cipitur.Hoiatius i.Serm. Sat.7. fi ■»unjua*yi es forte tocatHS Ad coenamylandas jecurum olus . . Et quia asgrotaiues plerunq; ten u i egent "vid:u,cos oleribus curatos fviinfe conftat cx Phnio,& Plauto in Capr.vbi Hegio Para- fitum inuitat ad coenam tcrreftre^i, tis olerihus.Qwx iJIe refpondet:C«mr( , Setv/j.cL^ovTcru S^lCt^pipOVTcOi, 0)? yipUKhHTO^ , d^lOVVTCOV eivTov Tcov TroKiTcov yvek>y.iJV Tivd tiTrtiv 'TTipi c[xovoiet^ , dvetCdLi iTTl TC y^>Ty.ct,;($u het/2coV "Iv^p^ KvKtKct , TOJV CthiptTCOV i'7ri'7ra.7et^ , j(5u yhi^^cavt KiViieret^ , iKTT/ojv ci-ri^hSev • ivS^ei^Afjnvoi a.vToli OTl TO Toh TV^^ vti- les: Acilludert Latinis abftincntia,omnis innocencia , quae apud Griecos vfltatum nomc" nullum habet , (cd habere poteft A^hd^HcLv tnzTw eft innocentia afFettio ta- lisammi,qua: noceat nemiiii,reliquas etia virtutes frugahtas continet.-quae nifi tau- ta eftet,^ C\ hisangurtijs , quibus pleriq; putanc,teneretur , nunquam eftet L.Pifo- nis cogiiomcn tantopere laudatum . Sed quia nec qui propter mctum praefidium rcIiquic,quod eft ignaui?:nec qui proptcr auaritiam clam depodtum non reddidit , quodeft iniuftitiaeinec qui propterteme- ritatem raale rem geflic , quod eft ftulci- d^jfrugi folccappellari: cotres yij^cntes, foriitudinem,iuftitiam,prudcntia'm fruga litas complexa eft , etfi hocquidem com- munceft virtutum : omnes cnim inter fe ncxa: & coniugata; funt . Rcliqua igitur & quarta virtus, vt fit ipfa frugalitasnc- ceflrc eft . Hadenus ille de vi verbijnos ad iSohieta- rei notionem veniamus.RccSle Apuleius , (is Irius, fobrietatem dicitefle fapientiasomnis pri- xwarium fundamencum,quod in fe virtu- tum omnium fcmina continet:nam fobrie tas tem peruntis fpecics, prudcntiai comes eft.cnperfpicientia veri,falfique,tum in de Ied:u habpiido rerum bonarum ac mala- rumjea fortis cft.quai voluptatuni illece- biis noii C3piatur»& iuftitiam colit,quam in fe primiim feruat, ahjs etiam tribuit. A fohrictate itaq; fuam philoiophandi ratio ncm Pythagoras orfus eft , cum quibus, ce.rcisque de caufis abefu carnium prohi- beret • Q^iod adeo multis probatum eft, vt plcriqj inde fadi mcliorcs,ac cuitio- res,fapieiuix latices imbiberunt;alij fuper ftitioic Pythagoram semulati in totum rc pudiarunt cfum carnium , & animantia muta.vtimpuracrcdidcrunt: quo dc nu- mcroEucratita^, dcliri quidamhafretici , dc quibus Epiphanius.Sobrictas vitturum pcnc omnium feminacium cft;quam vna. qui habeat, &: caitcras ctiam facillimc ha- bucrit.Placoin Charmide cemperantiam, vica; hominum cultodem appellac lu Gorgia prxcipir,vc qui (anusacbeacusef- fe velic,hanc vircutem exerceac. Et Xcno- phanes nihil in homine nafcimali poflc , qui cempcranciam fueritamplexatus.lca- mic q^uocquor fapientcsolim habiti funt, temperaciflimi pra:dicancur:vt Soctates, qui quod, tenui vidu eflet^ea pefte fseuif- Kifea cadus noneft,qu:e Articam inuafic. Ec Placo.apudquem cum nobilis impera- tor Timocheus coenaflec, moderacis cibis exceptus,poftridieiIli facius obuius.dixit; Quiapud ce, Placo, coenanc , fequcnci dic bcnc fe habenc. Nominatur & Pychagoras intcrfobrios , qui ctiam dicebac : Vencer pinguisnongignic fenfum cenuem. Idem cum ofFendiflec aliquem inflgnitcr obc- fum:Non defines,inquit,tibi jnoleftiorem carcerem ftruere ? Pra^cermitro Grxco- rum veterum frugalitatem laudatam fa- picntibus,qui femel tancum incerdiu epu- larentur . ErgoPlato delacus in Siciliam, cum nullum ifthicpacria: frugalitatis vc- ftigium obferuaret , admiratus eftinful^e corruptiflimaedcprauatum morem,que- admodum rcfertipfemet in cpiftolaqua- dimad Dionis propinquos. Apud veteres Romanos, frequeiitior pultis vfus, quam panis fuit, & eorCi bonas valctudinis quafi qu?dam matcr erat frugalitas,inimica lu- xuriofiscpulis, &alienanimia: vini abun- danti^j&abimmoderato Veneris vfuauci fa.Val.Max.Iib.i.cap.y.Non eft quodfic verbismultis augeamus frugalitate Caij Fabricij,Coruncani, Curij,quos celcbrat TuIIius;h3C cnim virtutes fuere potiiis temporum,quam hominum . Probacur, me quidem iudice,modeftia vel Agaficlis, de quo Aufonius,& Plutarchus; vel Ner- ua: Goccei, boni Principis , de quo Vale- rius Martialis.Solemnia olim fuere nipha- i^ippjalia lia,Iunonis facra, quas abftemia a matro- Jacnx^ . nisabfteniijs celcbrabacur,vt matron? me mores eflent, quam Deam colerent , qua: casmoneret fobriecacis,vc qux fit indiui- dua pudicitiae conies.Non tranfiIio,quod ludices rcceprum moribus,vt non nifi a ieiunis i u joi^yij . dicia cxercerencur reorum capitalium,vc mcminerint,(cad rem feriam accedere, & inquade hominis agatur capitc , de quo nonnifi prudentiflime, & maxime fobrie coguofcendum.. Id adijcio, Baccho.Deo temu- 96 Andreae Alciati Tempus 'PtHgali- txs ad le- ges natU ' YA compo- NAtUYCL^ ^jiua ex- cernit . tcmuIeto,tum papaaer,tum ferulam olim tributam legimus,erudito fane fignvento > vc viiji vis oboculos poneieturi papauer fomnum conciliat,rc mero plenus fui ob- litus,dare fe fomnodebeat,fuam vt fpon- taneam infamiam tegat:fcrulam vcroca- iiigati ^nis notam, vc intelligaut cbriofi.fe pffina dignos citius quam mifcricordia , qui fc fponte in id difcrimen coniecerint . Eadem prudentia fnic apud fapientcs vc- tercs.dum pra^figercnc annnm lud:us ma- tronis.qujc virosamifilfenc,nc fcilicecan- te annum poft mariti mortcm propcrarec ad fecundas nuptias, ne fierct confufio fan guinis , 1- 8. fF. dehisquinot^ infam.Iul. Paul. i.receptar.fcntcnt-tit.vlt.Multa hu.c confcrri poflaic ex Decretal. Pontificum, de p^nitent.& remilf.fed hoc ftudiofis pcn fum imponimus. Addoego poftrem6,nul lam virtutem adNatur? legcs ficeflTccom pofitam,quam frugalitacem. Inquirenci- businnos fagaci mencis oculo, viciaqua:- dam apparcbunc obfcuriora & in receflTu , qua^dam in apcrto & frote pofita,& qwafi manu prchendendajcralTa.iupina ;dequo luxus & largior bonorum profufio, vbi nec ratio fuadec , ncc poftulat neceftitas , faturando , vcfticndo , piotegcndo cor- pori , & ab incommodis fupcrne deiedo- rum intbrium , caloris & frigoris, vindi- cando . Non fudandum magnopere pro his , ncc Occano diuifx gentes adeunda, qujE a SoIjs cubilibus miniftrent exoti- ca,ri lelegata ni vlcimas terrarum oras in terapeiichac,moderamen natur?,& quod didat fequamur , quae in excclfu laborat & frangitur,ainicafrug3licatis.Nonqua:- rit fuperflua,mi6 nec fert, modis quibus expellat & ic exoneret,prouid? corruptio nis.vtiluerinucncis . Videmus hoc inclc- mentis, & quicquid coalefcit corum con- nexione,inanimacibus,mecalIis, ftirpibus^ cxcernunc fiquid aggranat , & deijciunc fuperflua.Crepat nubcs nimio humorc pr? gnans , rarior a tcmperato humidoipfo niocn & agicacione paulacim feconfumit, & milcecaeri Noulibratur diu vaporuro terreftrium deafioribiglobns,nec molem fuftiiietflabilefubiccftum pcndencis mace- rix.vincitur elles,& proUuiicni vclut quandam fatu- racac & parcuriencis aur^ , quam cogic ad cgcftum Nacura.&.vfus Vniucrfi.Dcinde illud ipfum,ex quo talia,nonne pars Ocea ni fuic,auc fumantis terra;,(ecretione rcic- noxia giamina, non iulfa crcfcere proaocantbfemine , fed coada exire,vitiofce vligini fic quafi exco- land?,& purgando terreftri vtcro,ad con cipieudummeliorem foetum. Metallarias intrenniscaucrnas, vbifoex impurior , & fordida fuperfluitas inter ramentaaurea & venulas defidens ad (egrcgacioncm, cx- crudencc vi incrinfeca connafcentis precij, fenfim itura,fe oftcntabit.Ncc in ftirpium cicremcntis propcllendis Natura fegnior: capillamentaqu2Edam,cinnos, auc floccos priemitcuntarborcs, & mufco fcopcriunt ac viridi lanugine, priusquam gcrmincc, purgantis fe medullse,& inutilem fuccum fcccrnentis manifefto figno. Age vero, qua prouide innoftiodeniq; & cqterorum ani mantium corpore canales iftos cgeftionis fupcrflua:difpofuit , nccollecflis veiutin cloaca fordibus,exitu inrercIufo,corrum- pcrcturficu& putrcfcerec? Hucaurium nariumq; quadriforx porc? faciunc,& tu- bus maior deferendiscxcrcmenris, & vri- naria fiftula anguftaac breuior,& forical? traiecftarcutisjpun^ftuiis fimiles , fincnu- mero,{udorideijciendo,& porta ipfa pr?- coria,ieciproci vfus , gurguiio, intrantis, cxeuntiscibi vchiculum: cumq; vclintc- ftmorum volumina turgent,obftruda in- errante flatu,au t venarnm cu ripi noxio fan guine, naturaexmuia ars clyfleres pra^pa- rauit& fcaipcllum apertioni . Adeo vias omnes ac modos difpofuit fedula mater fe grcgaiida: copi2e,vtin tenore fuo, menfu- raatq;ordine confifterent & confeiuaren tur fii)gula,nc veldefcdus noxa.m,vcI ex- ceflus pareict. Modus in medio & medio- cra, vircutis ticulo & laurea dignus:extrc- ma Iaboiant,nec fanafuut, nec ad fanica- tem adininicula.qu^eabundant pr(^fercim, fomentalafciui^.Sacra Frugalitas placat, falx luxurix & farculum runcandis far.- riendisqjfiluefccntismali quifquilijs.qu^ lola Meatus pro excn- mentts in homine- VirtHS in medic C9* fimt. Emblemata-» . 97 fo!a prudentcr, qiioufq; progredi Jicear, qiiid oinatiis corpoiis,quid alinierajquid ftrmflura: fumptuum cfHagitent, fubdu- tliscalculis compurat,&' pergradus vitse ac honorum (Ic particur.vt laxiorem ma- nulTi porencioribus, & qui in aliquofafti- s;ioeminent, lelinquat; ccnrraliac casreris de inferiore forte, & iubeat coercerc uani- tatem,comprcflbpauIuium furgenti fpi- ritu . Si confufio in his , vbiordinum di- fcrerio &: digniratum ?vbiautoritas & ve- iierario? Vilefcunt asqualitate hac & per- dunt fpJendorem,dum conditionis fuse Ji- miies,quifque tranfiliens,fupra vires & o. pes per ambitionis fcalam aniirgit. Corru- pcionis hoc public^^imo perditionis extre ma^ feminarium fir . Vertat in proprium finum oculos quiliber, videbit quid, aut quanrum liceat: a cenfu cnim & ftatu hic temperandus afFectus. Violenta funt,quas cum immodico appetiruj& ordme inuer- fo fiuntjnaturam enim autdeftruunt, aut \iciant & coirumpunt , qua: metas fuas habccac Jimires,inrra quos confillir mode rabiii ac dercrminara incJinaiione ad ca qua; nutriunr, firmanraur feruanr.finc ex cedu , cum menrura&: I(^gealiqua,quam ncfas rranfirefalua ilia. Vis infertur.intem peftiuo rerum vfu ac fuperfluo^quibus vo lupracem mortalium infania fcilicet cir- cumfcribir,& miferia felicitaris lituJofaJ- so indigitat . Onera enim fnnr, & corru- pcel;X*,qu3s tumulcuaria oblcdatione & in fidiofa fic coiifunduntur , vc naturam ve- luc in gyrum agant , & non folum offen- , dant.fed opprimant copia-Obuium & pi- rabile efl:,quod appetic, mcc indigec naui- gijs.quibusex alteroorbc tranfraarina ap porrcnruivcrefcunt,qu?aIanr& fuiiiciat, in omni locorqu^e faturent naufeam in a- bundantia,nulla regio dabitj ilJa enim ne- cc/llrare.hdEC defiderio pr^epoftero^in quo varietas &: nouitas,effiagiranru r; ibi naru- ralia &:gracuica qux fedanc.hic importu- uaacmoleilfe irricant. Ventcr ad kgem iiatura; compofuus , paruo dimictitur , fi quod dcbetur accipit:qui volatilium lauti cias decoxit,& de pifcium gcnerc felcdio res,non placatur poJenta ac bubula,cxtra ordiiiaria enim famcs vrir , quarnon tam caOiganda vc filcac, quan» prouocanda ci- boruni deledu.vc mmoii Cdpiditare fopi ta maiorem rcfufcicer.noiio quodam ti. in geniofogulx iniran^.cntp; imo tormento vccius.Suppli6;ium certe efl: habereinglir- uiem,qua: nifi cxhauRis filuis & flumini- bus.ncfciacpafci, qwce refpuat dom^ ftica « inhiec pcrcgrinis & cxoticis.Flammaecon fcro & occulto igni hoc tortura; gcnus , qu2c,vt podagricus humor , ftillicidiofo- ueturde mcliore hoc fucco obfoniorum. Si fuffoca.e vis,tcmpera, & viue ad legu- lam, quam nacura djdar.- vbi luxunc*; ali- qua &: fuperfluicas,pr;sfcindc ac dcmere, & cogica , (alirc per medios campos riuu- lum.qui remedio fic huic inccndio.-piofcr- ri inagris& houuIis,qua; domcntefuri^, &corpus natiua virtute vegetent , quam tcrra inferic,& fabricator huius Deus Ne- minem adhuc fames confumpfit,qui glu- tire libellam pains,&: fontanam bibcre po- tuit . Adlac& puJtem nafcimur omnes, innutrimur his a teneris.quis ad culinaria officia, & magyricas arces infolencem fto- machum traduxic, nifi cunoficas& nau- fea?Quid?dcfperatio,vc ego quidcm aibi- Tte^^ert^- tror,prii-na magiftra fuic focari j huius ar tio docuil^ tificij , qu^e prjefcriptos continentias fines fol)ph(L- tranfilire,& polyphagia; ftudio rimari om gtftm , nes mundi anguIos,cum abiedione quada & contemptu vita: , temcraiia perluafic . Qui primus concham marinani aperuit , oftre3,& rubetas ponticas,vc coiSIaconui- uijsinferrec,dcfperatum fuifle & pr^.i' audaci^e homincm, nccefleeft: ncc mtiio- rem illum.a quodetrada cucis anguilias , & cancro fua cefta,fluuiacili colubio fiili cer,ac fcorpioni; & qui fungos praspararc, & carduos alriles docuit , quorum ilJi tc- ftudinum,afinorum ifti propri j lunt- Qua uis veroin ranis & couchilijs terreftnbus nihil, quod pifcis fpeciem referat, fimilc , cum his nec oflicula infinc aut fpin^e, ilJas fquammis & branchijs careant ; extrada funt tamen ex cauernulis fuis & lacunis a- nimajcula ha!c,& pifculentoru catalogo , propter exiguan) bucceJlam.qua; incft vci lis :& ad concicandam Iibidinem eflicax,in- ferca.Vc iam nulhim pcne fub celogcnus viuecium ficquod in voraginc vencns hii mani &cIoaca infarurabile, nouo arrificij fumpcu & prccioconfcdrijclixum.frixu, afla tu m , fed:u m ; c ri cum. , fa r t u m , p u 1 uifcu- Iis aromaticis macerarum, conditum, to- ftum deniq; autalijs fexcenris codur? for mis prajparatum,non defccndat . Lacum igitur & laxum luxus hic apcruiccapum ad oninem lafciuiamrncc impune iam pec G catur P8 Andre^ Alciati uirs ma- De credu I.ex Theo dosij. catur hocpeccatum achbere, fed ciim la- boreeriam & incredibili moleftia , qiiam coc]iuisriibu, (^.Tra.tS^evT/ct vofxt^a^Tt, yAKiTrfoTz- po'jf Ikhvcov tcov tvwcua-i S^iSct^KciKcdV }(5U 'TTcuS^cLycoySv J^ecrTroTct^ ctpt^iKTt ta^ (Ti)i ' Non minus erudice Dio Chryfo- ftomus Sophifta : ^^AKeTrov w vtoTnii, ivpiTrt^ov > yjji ivo\i^T\\v Kv\^iVi h^reditatcm rcgcrepotc- rat.Occunit huius Emblematis occafionc adagiu Am(i,tanqud ofurHs^oderis tanqud amaturu^ iKc^ic id,quia fallax & lubric4 multorum fides: & quod homo fitgV//.2. TA^oKov ^mv^VUiQui ncmpc:& Hefiodus prscc pupillts Embletnatiu^ 99 f raicrpit , non nifi teftibus adhibitis ciim fratrc edc iocandumrquia f?pc leuibus dc caufis fratrum ira; acerbiores exiftuiit.A- pud Atticum Pomponium queriturTul lius deCnco Pompeio, cui prsec^tcris fi- dem habuerat , fequc abco tamen prodi- tum.Et ad uxorem Terentiamjfalso fe pu taffc ab ijsamari,quiinuidebant:cos fe no fccutum,qui pure amici cflcnt. T^^i leui tatcanimi Athenienfesimpetum in Macc donas moliri ftatucbanc,falfo acccpto nun cio dc morte Alexandri j fcd eos retraiit Dcraades orator aculeato verbo : Si Ale- xanderhodiemortuus eft, & cras , & pc- rendie fic erit.Opportun^ vir catus indu- xitetTr/r/ctj^^earnqj oppofuit inconfultofu rori hominum, de fe fuisqj rebus non bc- ne cogitantium.Apud Poecani Troiani ni- ■4ta in mis creduli, a Sinone proditi,qui fuafit e- xit ni' quum diuina Palladisarce fabricatum in- d cre- tra Ilij mosniainducendum.Mirum quan littts , tum malotum agmen lecum aduehat ni- mia ciedulitas. E^a res Pompeium Magnu perdidit,popuIari & optimatum fidentem ftudio,tandemqj defperatis rebus ad Ale- xandria; regem miferrime profugCi.Quid M.Brutum, C.Caflium prascipitesegit , quamdealreraacie falfoacceptu nunciu? 5iniilem exitum nacli Antonius & Cleo- patra , cum illa de Antonij mortefiniftru quid,quanquam falso, accepiftei . Qu^id mirum fi in paruis error dominetur, cum ctiam viros magnates opprimere foleat ? Quorfum queiela Comicv.ProDeum at- que hominumfidem^i & illud Ouidij; Heu x'bipacta fides^vbi quA iurare foleba^? Tull.item y.Verr. Vbi fides? vbi exfecra- tiones? vbi dextr^e complex^e funt ? No- tum de Brafids clypeo, quod ineos tor- queri folet,qui,ciim maxime opus eft,fi- dem non feruat.Stultum ac periculofum cuiuis fidere : at miferum nemini fidere. Conditio mifera tyrannorum,ab omnibus fibi metuentium, fed in primi^; Dionyfi j , dc quo TuU.y. Tufcul.& VaI.Max.Q_na; vetera &externa vt mifia faciam (notiora cnim funt,quam vt in ijs immoremui^) ad quid tandem oracu^a diuina nobis T>;vfit7r/ ^iAv fuadent ?«o?z ejj^ omni ^piritui creden dum: &, ter/ta?2di spiritus an ex Deo fmt : itQvn ^cauendum aferme'uto Fharif&orum? Deniqj iWwA^^Efioteprude^-tiS ut ferpentes? 111 ud etiamnosnon fugiat Ouid.3 . Artis: Nec cito crediderts : quantum cito credere Udat , ObtreBa- tores non audiedi . Exemplum vobu non leue Frocm erit, Aurel Vid:or.in Valentiniano: Siciinfidis hominibus , quibus fefe quafi fidiftimis, prudenti/Iimisq;dedcrat,carere, aut pro- bacis, cruditisque vti licwifilct, perfedlus hauddubie princeps enituiiret.Plaut.Tri- numo : Nimium efi dtfficile reperiri ami" cumyita z t nomen cluit^quoi rem tuam cre didertSyfme omni cura dormiws. Hierony. ad Cclantiam,de ratione pie viucndi , vbi de obtreclatione:Eft fane hoc vitiu,quod vel in primis extinguidebeat,& ab eis qui fefancie inftituere voIunt,prorfus exclu- di.Nihil enim tam inquietatanimum, ni- hil eft quod ita mobilem metem,ac leuem faciat,quam facile totum creaere , & ob" tredlatorum verba temerariomentis affeii fu fequi . H inc enim crebras diftenfiones, hinc odia iniuftanafcuntur : hoc eftquod fa;pe de amiciflimis inimicos faciat,& con cordes quidem,fed credulas aiiimas dififo- ciat . At contra,magna animi quies, n;a- gnaque eft morum grauitas , non temerc de quoquani finiftrc quid audire: beatus- que eft,qui ita contra vitium hoc fe arma- uit,vt apudeum detrahere nemoaudeat . Haec ille.Huius fane argumenti fententia facileeft inimmcnfum excrefcere;fed pla- cet exempli loco , verbum (xifM>iireriique milicarem curanti arcanis li- tcrismandauit^vt rcgemeum quoquomo- do de medio tolleret . Itaq^ illecebrofis re- ^em Param mfidijsprimum anibiit,ei Va- lentis littcras cgregiaj in eum volunratis te ftcsof^cpdit, modo f^fe conuiuam ei prx- buit,ad vltirnum compoficafraudead pra dium verecuudius inuicauic. Q^ii nihil me tnensm.alijvenicjco.ucedbquc loco honora tiore difcubuit.-cunjque apponcrentur ex- quifitajcupedia:,& xdcs pulfu ncruprum, & articulato flaciliquc fonicu refultarent, iam vino incalefeente, ipfo conuiuii domi- no , pcr firaulationeni naruralis cuiufdam vrgcniif, egrcfTojgladium difttic^um incea tans j toruolumiiie fcroc-rens quidani im- niirtitur barbarus , afper, ex hisquos Su- pras appeilanc, confolitirus iuuenem , ne cxilirepofrerctiam tum pr^pcditum.Quo ■vifo,regulus force promines vltra torum, expedito doIoafTurgens^vt viram omni ra- :jone dcfepderet, perforato pe*fk)re defor- nii^ procubuic viftima,i amicitiam credcndum cft.au tcamicitiam iudicandum. Diu cogita.an tibi in amiciciam aliquis rccipicndus fic ; CLim fieri placucriCjCotoilhim admitte pe- Oiore : camq; audenter cum illo loquere, ac tccum. Quid efl cur mecoiam illonon putcmfolum? Quidam qua; tantum ami- cis commicrenda func,obui js narranc,& iii quaslibec aures.quicquid illos vrit,exone- ranciquidam eciam rurfus chan/rmiorum confcientiam rcformidanc,& fi pofrcnt,ncc fibi quidcm crcdituri,inrcrius premut ora nc fccrerumjneutrum facicndum eft^vtrii- que vitium habet. Cicacurde credulitace hoc Menandri : 'TrpoKctTctyivacTiiiov J^i Tptv a.Ki(7eu A'VT0( 'TffOViipoi gV/ , TiHviTAs }ietx,af. ^hticunq-y damnat, rcmq-, no pla;/e audijt, iji improhH6z ir,ideo quod credit male . Item illud : AIw 'TTdLVTct Trapco 7ra(Tt Tn^ivHV de^. Crcdenda cunBis cjje cunBa neputes . Ne nimis multa,vtrumq; verbum^vir^g,»^ fii/xvn^' dTn^-HVjrekinmihi vioetur pof- fe ad illud Chilonis generalius , ^.««TgV oLyetv , quo innuebar in hominum confue- tudincomni, debercomnia efle moderara , {cilicev amicitiam noneffufam autdiflblu tacQ;fed fobriam ac verecundam , ciim ni- luia V/ilentu jii?nia cre] dulitns. SenecA li cus de cri dulitate No quiu I in amit , tiam Tit piendta^ Emblematljix rtiiainterdiim Ami^iaritas cotemptum pa riac. Viicle nobis Gcrmanis tritiim fermo- nc pronerbiiim : Aller leutfreund , ieder^ mans GecK. ideft:ommum amicus,fingu- lorum &taus . Id niomcor Yajerius Mar^ tialisant^ caucrat : Si vif.zre t oles ctcerbct quAdnm ^ ; • Nulli te fcncicts nimis fodalem : Gaudebis minus , atminus dolebis . Queritur noiiiilepidc Catullus , feH noij fine ftomacho tamen, de amici laefa fidc , Jiis omuino verbis ad Alfenum : Alfeney immemor atquB vnanimisfalfefa. , dalibus , la te nilptiferet. durei tm dulcis ami-culi) lam me prodere , iam non dubitas-fallere , perjide ? Nec faciaimpia falla.ciu hominutfi^coeli- colis placent , tu negligist ac me miferum deferis in malis. . ^ 1 * I.heu,quidfacif(>nt dic homineSt cuive ha^ beantfdem ? Certe tute iuhebas mam tradTere»iniqueime Inducens in amorer^yquafi tuta omnia mi forent . ■ Idem nunc retrdhis te> ac tua diifa omni/i> fa^aque Ventos irrita fejrre :, ac nebul/^s aerem fmis . Si tu oblitus es:at Pijf meminerint , memi- nit Fides , §Iha tevtpoeniteat pofimodo facii faciet tui. Idem aiio loco ad fltx/W*f vocac.pertKfus alius amici veteratous : Define de quoqua quic^ bene velle mererif Atq',aliquemfierip'ffeputarepium. Qmnia sut ingrataynihil fecij/e benigne efi^ Immo etiam tAdet,t^det, obeflq-, magts . Va mihiyquem ftemo gf-autea, vel eiterhhtk vrget , ^uam modo qut me vnum,atqy vnicuni amicum habuit . Exemplaifthfcc adco miilta nos commo- ue«t,fed grauii^s afficiunt noftra>qui ab i ji audaci/Iim^ fallimur,qui nobis fecundum Datm auiniam debcnt:im6 nullosnadi fu mus hoftes capicaliores, magisqi defpera- ros.qBLam qui noftris aufpicijs, opcq; vna funteuci^li: exquofatcri vctus illud cogt- mu\:- Benefa^a male locataypro malefa^tt arbitranda. N®n prastcribo lepidum pro- ucrbinm , Gcrmauis nobis vfitatum * quod fic fonat : » Travv nicht demVVolff auff der Heyd, Dem JBauren nichtauff feinem eyd , I>em luden nichtbey feinem gvvifjen ^ Du vvirsl von allen dreyen bfchtffen. Quod fic vcrtit loanncs Bi!chlcrus,dc ik litreraria benc mcricus ; Credere iurati SuperoSyper ^ /tfira, colonta I Erafmus in adagio,6J«;i iranfgrefftcs^iUnd^ii plurimum hunc veru- culumj& njcrito . Nam 11 (ic cxercemur quotidie,fieret viiq; vtmcliores,im6 fan- dVifli;i>i euadcrcmus. Ait tamen Erafmus , fcncftirccuiusfic verficulus, qucm apud fureaPy Homcrum non repcriac . Inuemestamcn hagorA illum inaureis Pythagorse carrainibus. 5ic armtna, enimille ibi: M« S' v^Ttvov iJLetKAKomY eV o^f/.etat Tlptv fm tiiAipiVcav tpyeov Tph 'tiiA«p- ^auA n Td hvSptt • fic enimhabec : « jPg yipctvav [xiTaCohi) rtit 'yrTnviCfi 'rpof ctv^ fJLOV , iVCf ytV^f i^iv , OAKAT^iTO KOiV» 'Tra^/Tis r^'£s ' c-^i^ofxiVi) yetp '^Teo Kp Kopv^nv »» ^A^AOiSA i TetTt 0pAy^tA KATaHk* htiy-Kffl Ti(p To^i^Tri^AVHAs piaerA hHiaf Tii^ei, K) 1SK Avi^Yiffi TO^piKC^Sif . id Cft, lUa vero gruum ad ventum aciei commu- tatio, non vntHSyfed ^ vniuerft maritimi generu ejl.ftquidem &fium fluHftsq-y con- tranatando nitiy& eadem de caufa aqua, ticu omnibui mos efi:cauent quippe ne ve» tus a tergo in cumbens , fquawas fubrigftt cieatq-y atqy ita nudatum^ exafperatum corpnsvulneret. vnde in ventumy obnixi" que*Jluciibus curfum dirigunt ftc enim a vertice fciffiflu6itis^ branchiascohibent, &per fumma delati minus infefiant , horrorem non incutiunt . Ha^c ille. Aficri- berem alium locum non mn us commo- dum ex eo , quem fcripfic ipfcmec deani- nial. folercia libro, (ed iiidicare duntarat hic raihi fatis efto.Ammian.Marcellin lib. i8.de Barbatione gairulo quodam ncbu- lQnc,codem^uc proditorc: Ignorabat,i«- G 4 quit. Gru$im vfilattts. j^ndreiE i^lclat III. Pythago ^mi i iiocam Ariftotclis fapieiis di.tandcm Croconem venic, Icalia: oppidum,Tarqui iiio Superbo legnaiite , «enuitq, Magnam Grarciam cun.i honore &difciplina, tum eciam audtoritacermulcaq; poft fa^culafic riguic Pythagor^orum nome,vc nullialii ^o6ti vidcicntur . Primus omnium //6- 7^U'pj^Kuv inuenit,id eft , animarum de coi ponbus in corpora traniitum^ideoque vetuitcarnibus vefci.Huins Yicam petc ex LaertiOjPlutarcho, Plin.lib i. Gejliojib. i.cap.9.& lib. 4.cap.i. & lib^ 17- cap.2,1. De eo quoq j mujta hsbec Ouid.Mecamor ph.vlc.in princip.Policiamis in Laraia,Ti' m.s Lnum lib. i.ab V.C, , Secid] Scda (€ gruijm prudentiam hanc in rebus agcndis volatu c nobis propofuit, nimirri ea^ ctiir^JVi^^ou fuetudo.K 7»«" hoyia-fAH^' 'TToiHV ii (t>povHV a. (j.{)7 op- yi^tf: yt vercri addifcant homines rarionis paiticipes,fi deterioresfe prxftiterincaui- bus in viras adionibus . Piinius Nat hift. lib. io.cap.i3.ha.'c de gruibus tradit:Cer- tum eft, Pontum tranfuolaturas primimi omnium anguftias pct§rc inter duo pro- montoriajCriumecopum & Charambinj mox faburra ftabiliri.Cum meduim tran- /lerint, abijci lapillos c pedibus: cum at- tigeriiitcontincnrem , e gutturc arcnam* Idcmait Solinus, & Ciccioi.de Natura Deor. Alciatus iib. i.Parcrg.cap.zo.cxpo- B€H5loCimi Poliucis^flc ait: Mctaphora 2. gruibns l 'ErDblema'ta_>\ 105^ Zogrucre 'jerbum . IV. Errores eo -nm , qui »ruii>us fumpta cft,qii2E in terrani ciefcen- duiK {unipiendi alicuius lapidis caufa , quem pede rerinent, vcinalto voiances,eo demiflb experiancui ex cadeniis Ihepitu , fupra mare,an vero fupra terram vohtenc, vc Suidas,& Ariftophanis interpres ui Api bus oflendit.&c.Contiariunj tamen tenec Ariftotelesjcuius h?c funt verba,in iib. 8. tle nat. anunal. cap. li. Sed auium grues (vtdiftum efl-)ex vltimisiu vitimaabeat; volant flatu fecundo.Quod delapide nar- rant.faKnm eft: Lafidem enim tenere eas fuicimento,quem vbi deciderit,accipi vti- lem ad^-auri probationem aiunt. Wxz Ari- lloteles . Quod de anferibus Marcellinus fcribit, roftrafua iapillis occludere,Tau- rum moncem aquilis abundantem , quas maxime timent, de gruibus alii malunt . Noftrr.m non eft dc hac iire pronunciare, vt qai anferes nunquain ad paftionem du- xerimus , neq; gruum ordines ita curiosc infpexerimus . Huc fortafle pertinec ver- bumGruere, fiue Congruere , agruibus du(fl:um,quod fignificar conuenire- Grues euim fe 110 1 fegregant.flue cum voiat,liue clim pafcuntur,ait Feftus . I.X agmine'] proprie nam agmen pro- '"prie.^muiiicudinem fefeagetem fignificat . Virgil. ■ Tanaum per vaUes pafcitur agmen . Ne cejfsnty^c&t.] Reddic caufam , cur grues lapidem geftent,& eandem ad huma nam vitani appiicar. MaU. fiamina ] venti aduerfl & im- petuofi . I. H V N c Pythagorse verflcuium in pri misobferuari diligenter, & addifci cupe- rem,abiis maxime, qui ftudia liberaiia fe- ctant.ur,& ex lisfrudum aliquem fperant vberrimum.Permulti enim ex iis peccat, quodnon fatisattenti fepta.vt itadicam, leClionis tranfiiinnt, & aiiis rebusanimum appiicantes,non vident fe abfcedereab eo ]audabili& ingenuo inftituto , cui nomen dederunt . Alii funt,qui quanquam jabo- riofi,non funt attetifatis,aut adiiciunt ani- mum ad qua^agunt. Aiii demq; quanqua multa, & quidem fa^pe diuque aganc, ta- men innumerabiiia, autcerte multapias- termittuncin tranfcurfu , quiead inftituti laboris perfe£lionem valde conducerent , Sed prajftat Aiciatum magiftrum audire citius ,quiitafuos auditores adliortatus cft quadam pr^levlioue,ab iifdem primiipi rogatus,qua praecipuii mediodoinftudio- rum curfu eflet vtendum.rPr^eatnobis (in quit iilej vetuftiflinuis Italicse Philoib, phix auclor l'ythagoras , qui difcipuios iiios carmine Gr?co,quod raaxime necef- farium adipifcendje difcipiin^ eflec,admo- uuit , quodque quotidie eos in ore iiaberc iuilit. Ideft eiufmodi.-Tii 7retps0i)V ; t/ «T' ept^a, ; t/ y.ot S^iov oCh. i7ehia-^\); Et- enim \\xc tria non tam prxcepta, quam oracula vnicuiq; noftrum fem perante ocu ^ ios efle debent.In primis fcilicet,ne quain re aut excidas,aut cranfuerfus ab inftituco tranfgref- trami:eferaris:quod ijs cotiiigic,qui aiiis in rebus,ani4iu incecione occu pata>ad fclio las tamen accedut, vt qui vel amore capti, velarmis rixisque dedici, vel alese lufuiq; niancipaci,vel artibus illicitis addi6ii,fcho laftici tamen nomen ieruant . Inhos An- uxus Seneca veteris lureconfuiti veibisin uehitut:Etiam magna,inquit,pars vit? ela bitur malc agentibus,maxima nihil agen- tibus . Qjii enim auribus folis pra^fcntcSy mentera alib intendunc, ii aliud agere La- tinis dicuntur. Aiterum eft, vt attedamus i. §luid ad id, quod agimus : vtcum qui^i boni a agii ? nobis faciuni fuerit , magna voluptaceaf- ficiamur: fi verb quiJ malc vertifle vide- rimusjin futurum abftincamus . Etenim pra^mium virtutis maximum ipfa eft ani- mi voiuptas . lifce enim iuuenibus.qui in fophifticis cauiilacionibuSjVel legum opti- marum ambagibus diutiLis immarantur , redc quisdixerit:F/W^ ^/^/^^^^. Cuius rei exemplum in hums anni iedionibus accipi poreflr . Fuerunt florente Romano imperiovani ineorum Repubi.magiftra- tus,vt Prxfedi prxtorio, vr Proconfules > vt Pra;(ides prouinciarum, vt ciarifl^mi , vtfpectabiles,vtiliuftres, & fi quaalia sfic huKifmodi nomina .• Hasc hodie mutata Reipub formaexoieuerfit, nec vllo m vfu permaiiferunt , fcd vnufquifq^ iudexeam habet cognom ina tionem , q u fibi vei iege munictpii,vcl Principis fui dipiomatecon ceflaeft . Ideoq; parum refert diutiusin veterum magiftratuum muneribus digno fcendis verfan . Barcolus certe & veteres non yicra tres , auc quatuor ictftiones hac in rc videntur confumpfiflc.Qjj_bd fi quis maiorem annipartem hoc in argumeiito tranfigere velit,huic rede prsecepcum Vy thagoricum infufurrabitur ; Vide quid a~ g(is, Supeteft tertiura. , uequid agendura. omic- ge?zd: io6 Andre^AIciati omitfamiisrln ijiio fane adco pcccant vni- iietfi ftndiofijvc vix vlliim fuperfit rcmc- dium/Et hxc quidcm Alciatusrcuius di- rputatibncm,& apertam dilucidamq; hu- ius carminis explicarioncm huc accexcrc inalui.quam quidpiam aliudcomminifci, autaliunde muiusopportunc conquircrc. X. Dcinde liocidcmad vniucrfam vicam humanam trahi poffc nemo fanus non iu« PrdclarM ^icat. Vidic hoc Scncca lib.j.de Ira^cap. SenecA lo' » 6.cuius verba n jn pigct huc adiiccrc:Om ncs fenfus perducendi funt ad firmitatcm. Natura pacientes funt, fianimus lUos de- finat corrumpere,qui quotidic ad lacionc rcddendam vocandus cft . Faciebac hoc 5excius , vt confummaco dic cum fe ad nodlurnara qoiereni recepiflec, intcrroga- retanimum (iium : Qm:xl hodie malum tuum fanafti?cui vicioobfticifti?qua partc melior cs? Definct ira,& crit moderatior, quae fcietfibi quocidiead iudicemefle vc- niendum . Quid ergo pulchrius hac con- fuccudinecxcutiendi totum diem.>Qualis; illc fomnus poft recognitionem fui [equi- tur,quam tranquillus.alcus^af: Iiber,cum auc laudatus eft animus , auc admomtus, a fpeculacor fui,cen:orq; (ecrecus cogno fcec de moribus fuis? Vcor hac poceftacc, &quocidie apud me caufam dico . Cum fublacum econfpedVu lumeneft, &c«nci- cuic vxor,moris iam mei confcia r cocum diem mccum fcrucor , fada ac dida mea remetior . Nihilmihi ipfeabfcondo,nihil tranieo, quareenim quicquam cxerrori- bus mcis cimeam,cum poillim dicere: Vi- de nc iftud aniplius facias, nunc tibi igoo- fco, &c. Neq; eft alienum etiam quod rc- Apuleim larum eft apud Apuleiu i. Florid.de Gym ■JcGyrnno "O^opi^^iftis Ioquens.-Vbi,ait,men(a pofita, lo^hifivs. priufquam cdulia apponantur,omnes ado kfcentes cx diuerfis locis & officiis ad da- pem coueniunt.Magiftri perrogant,quod iadum a lucisortu ad illud dici bonum fecerit. Hic alius (ecomemorat intcrduos arbicrum deledum fanara fimultate.reco- ciliata gratia , purgata fufpicionc , amicos ex infeiifis redd idille. Itideni alius, fefe pa- reniibus quidpiam imperantibus obcdif- fc , & aluisaliquid medicatione fua repc- riire,vcl alteiius demoiiftrationedidicifie/ deniqjcajteri commemorant. Quj nihil habetad otferrc,cur prandcat , impianfus ad opus foras cxtruditur. Non acquicfco, fcd Senecx vcrba produco,quac mihi ccrcc vidcntur non aliena a Pythagorcis,dc qui bus hadcnus. Magnam vitacpartcm elabi nihilagentibus.-maiorcm mal^ agentibus: cotam aliud agcntibus. Cerce Arrianus ^ dificrtationum Epidetilibro, ^dth cft in- tcrprctatushispcne vcrbis: Trf 'TrApi^mi Exame» vbi omifi adulationem? quid rcprehendi f r^^. nuni vc mgcnuus.^num vtgcnerofus ? Si- ' qnid autem ciufmodf deprcheiidcrit , fc- ipfum incrcpat & obiurgat. Q^iiid tua in- tcrfuitifta loqui?an mcntiri non iicebat? Philofophienirn afleruncnihil prohibere , quomiuusmendacium clferarur. Tu ita- que fi uihil cu les aliud,nifi vt reCl:^ de re- bus iudices,vbi man^ fiirrcxeris,it3 cecum loquerc: Quid mihi deeft ad collaidasani mi percurbaciones? qiud ad tranquillicatc animi obcinendam ? 5ic Horatius Sac. 4. 5er. I .ex perfona fua docct,quo pado quis feipfo nielioreuadac Iiiquitenim : Neqi enim cum UBulMtaut me Vortictu excepifydesu tnihi:reSiiHs hoc efi HocfacieS viuam melitis: fic dulc^ amictf Occurram:hoc quidam non belleinumquiA ego iUi Imprudes oltm facidfimilelHsx ego mec» Comprejfis agito lahrts . H*Ec prifci illi tenebriones ; Sedquid uos fupernaluce illumtnaci ? quo labm& fciutare r fi quid fanum ibiaut integrumjviiesalio- rum animantaim , robur, ac arma confer tuis:anfrad:us fpeda & lubricum \iq, qna incedis.globum volubilem.cui infiftis,gy- rum rotiC,qii;E tecircumfcitjfluxum cem poris,quiad fcnium pr-ecipirat; curarum laborumqi turbinem,quo inuolueiisjpro cellam fati deniqi & {ubituni impecum , ^ qui profternit, & cataftiophcn imponit huic trag^disE.Crctam fumeaut calculos, fubduc rationes, omnia difcute qna poccs diligeniia:fcribcprim6 numcrum corum, quasbonain ce^tum qu ^^'^D fannas j ficut & ante , vides : Te tot cur oculis , cur fingunt 'vultihus ; an cjuod CircumfjyeCium hominem forma fuiffe docet ? C O M M E N T A R I I- uefi-rem ctil tucn fuorum I-tominum in ci- uilem mutarit: velqwod paierGr^eca: & Latiuargeiuiscredereriirraur quia Solem, quem eundem cum lano volebant effe , coeleftis anJa; ianirorem purarentjquippe qui eam oriens aperire^occid.ns vero clau dere vidererur. 5ed tamenid ram cefebre, variisqi nominjbus decantari-m Tanibici- pitium quamplurimi ad roler.iam priideii tiamque regis rerulerunt , fiquidem pru- dentis elt pr^feiita nolIe,futu ris veromul to ante prouidere.- quod fignificauic Te- rcnt. JL bifr p 1 s tonforibus nota cft lani ifrontis effigies , Icilicec capira duo toalicisoccipitijsJacie vtrinq; viiili pri^- .dita;quid cigo opus pluribus explicaie ? S V M P T V M videtur hoc Emblema ^ ex Plutarchi problematis, licec hiftoria de lano notior (ic, quam vc Alciarum noftru velimusadigere , vc alicundc compilaue- ric . lanus rex fuit Icalice, qui Saturnum lannscur culturam edocuit. Hnnc biformem biceps . ^^^^ bicipitem vcteres quid^ra plafta; & pi- * (flores efSnxerunt, vel qiiod feiinum & hl Emblemata_). lop rent.in Adelph. JJiuc eH faperelnon qt ante pedes mod^o efl Videre,fed it iUa.q futura fu;it, Frospicere. Dc hoc figmenro muhi Poctx lulerunt, quorum alij ad alia ingeuiose traxerunt. Ouid.(^.'Faftor. Videt lanm quA fofi fua terga ge- runtur . Sed maxime in primo» vbi faciei auplicis rationes alias adfert^cur baculum dextra, clauemq; fiuiftra teneat^cur voretur Patul , cius,Clarius,&alia multa.Macrob. i.Sa- turn.Creaicur.inquit,gemiui faciem pr^ ■''^' tulifTejVt quas ante,qua2quepoft tergu el- ifent , intueretur . Quod proculdubio ad prudcntiiam r gis,folertiamque referendu- cft,qui & pr^cerita noffet, & futurapro- fpiceret.ficut Antevprt^ & Poftvorta, di- uinitatis fcilicet apti/Timse comites, apud Romanos colutur.Q^o fpedacadagium,, T/!iV« OTTiJCOj Afronte ^ a ^^r^ojquod cft diiigenter infpicere , & pr^grerica cum prsfentibus & futuris conferre • Berofus Babylonicus (nifi tamen nos fallit Bcrofi I nomen) lib-3.Aiitiquitatum fcribic , Noe I . ^ alio r-omine vocatum C^Ium,tributumq3 mtuide cognomen lanus , a lain , quod apud uiNoe, Aram^EOS Hebrajos fbi^at vinum, a quo lanuSjid eft, vinifer, & vij:ofus,quia pri- nius vinum inuenit : cuius vi & vapore e- briusefFeduSjCura minus pudicc in terra cecidiftec,Cham cius filius,magicus & ve- neficus ( quem poftea A igyptus Saturnu iuniorem coluic) pacns vinlia comprehen dic, taciteq; fubmurmurans carminema- gico patri illufit , fimul & illum fterilem perinde atq; caftratum efFec^t.Neq; dein- teps Noc foeminam aliquam foecundare potuic Hinc orta fabula apud Poetas, licet tempoianon conuenianti& Lilius Gyral dus fub finem Syntag. 4. sbhoc difi^entit. Sed bicipiti j huius caufam aliam & eadem peoe acrulit Plutarch.in quxftion Roma- iiis: Nempe quod genere Gr^cus ex Per- rhoEbia fuerit,acq; in Italiam profedus,fe dibusapud barbaros poficis,Iinguam vita:- que racioncm mutauerit . fic enim fama receptum eft. Vel quod Italos,qui feri- nis efient adhuc moribus , quiquc iniuftc viuerencad aliud vitas traduxerit & reuo carit inftitut«m,itavt agriculturam & ci- nilem culcum eos docuerit.Sic vcro illc : /;ctT/ rov loMov ^f^poaea-Trov oiovTcu yi- yoviycu , yju ypAp>i7iv «7«; ;tsu '^rhtiji^' civ , ToTepov^oTt TfiT fj.iv yive^ ihhyiv (k, 'TTiptcuBiet^ i)v { co$ i^op^a-i ) S^iet^eU J^i (Hi iTctkieLV avvoiKiicrcig Tol^elvToSi Cccp (^a.(jOtiilJt.iTiiethi ykaTTetVK. JlauTetV, ii [JLAhKOV QTt TJtf? TTSpt Tih ITAkictV eiU- TcV eiyptotf vji dvQp/.otf ^pco/jf.Bva^ iSi7iv fi^ZTBpov Cta (T)^fy.et , '^reitret^ yj/u yicop- y.HV Hef} ^oKtTBViO-^cu , pf.iTi^ctKi X^u ^.gTgx-oV/y-^jj-e. Effingebacur prerca lanus lanm quadrifrons, quod quacuor nuindi plagas quadri^ maieftace faa complederecur , vel quod frons. quacuor habcatanniis parces,ver,?ftacem, hyemera,& aucumnum . Dicicur lanus, lani ety- ciuafi Eanus,ab eundo.Janusenim pro c?- moti* \o 8l mundo capirur , cuius munus eft & Gfhcium.feraper ire . Vel dicitur a lanua,. vt vidctur fcntire Ouid. i.Faft. fr&fideo foribtu coeli cum mitihm Horis , Et redit officio lupiter ipfe meo : Inde t ocor lanm . . Alij pocius ianuam a lano divftam volut.^ alij lanum ab hiando didlum concedunc, qnoniam chacs ipfe fic,refte Ouidio; Me chaos antiqui ( nam fum res prifca) lecabant . Templum Iani,vt autorcft Plinius, Nu- Templum ma Ponipilius primus infticuit.Verba Pli- lani iiij runt,Iib.54.cap. 7. Prsrerea lanus gc- minus a Numa Rege dicatus.qui pacis bel liq; argumento coIitur,digitis ita figura- tiSjVt trccentorum quinquagintaquinqua dierum nota per fignificationem anni,tem pons,&aeui , fe Deura indicaiet . Huius templi port:E temporebelli patebant,pacis vero claudebantur . Ennius : Vnnauam difcordia tetrcL-> jBelli ferratos pofies,portasq'^ refregit . Vnde ipfe lanus Patulcius & Clufius voca bacur.de quo Ouid. in Faftis; Nomi72a ridebn, medo naqy Tatulciu/., ide Ht modo facrifico Clufius ore voccr . Hafce porcas ter claufas fuifte , hifto- rijs prodicumeft. Primum Numsecem- poribus : deinde peraclo fecundo bello Punico : Poftrcmo poft Acftiacas pugnas ab Augufto coiifedas . Qui plura de la- no cupic, adeac Macrob. iacurn. 1 b. !• cap.p.Pierium Hiercglyph.lib. i4>3 3T* & 48- Vide quoq; adagia , Afronte , ^ /5 tergo.Sc, Alter lanus. Imagolani bifron- tis,fed corona fpicea,in nummis etifi nunc confpicitur , tributa Pompeio obcuram annonje ; de qua Erifius in Numifmaris . Quafirailitudinc dcceptus Theodor. Ca- terus l lO Andre^ Alciati. III. CpMere quid. lerus eancicm efiigicm lano rribiiit. lib* vlt.Vanar. ]e£lion. 1 A N E btfrons ] Sic Virgiliiis in 7. AEiieid. laniq'^ t ifrontis imago. Ouidius bicipitcm vocat. lane biceps Scc. Tutnraqr^ calles.] Callere,proprie figiii ncat calluni facere. Ell autem callus,fi- uecallum, cutis labore, & opereindura- ta. Hoc tameu loco fignificat fcire , hoc eO: , calliditate , qu^^eft vrbana fcieiuia , ^i»'^ abijt, Nociu& LaurioticA^ quo ve A'ioti- '"^ ^"igmate vim pecuniaium fignifica- ^ bair^ Lduriosei im Actice rcgioeft , non modo mecalli venis, fed 6i novfluis fic- qucns. Hinc Ariftophaaes in Anibus t piCOTiKOU , A'aa' evoiKii^a-iV iv^iv , iv rt mli ^A" KetVTioi San^Rio npn placec,fuu tamen cuiq; efto liberum iudicium . ArmiferA MineruA] Minerua ex cerebro louisaimata profilijt . Confule qua; fu- pra Embl.i.^de Minerua diximus . Mihi fuccurricillud Anacrcontis de rofa: Kopv^iif iS^CiKVVi (^ivi . id eft :' Yt CLim e vertice louis exilijcarmaca fcu- to & hafta Minerua. Ouidius «f.Faft. Creditur armiferA fignu cxlejie MineruA^ Idem 2.Amorum,eIeg.6'. Viuit & armiferoi cornix inuifa MinerUA, Marcial.initio epigramm. Accipe belligerA crudu thoraca MineruA . Memiuic & in Olympijs Pindar. Ode 7. Armata autem fingitur ( aic Phornu- tusj in ipfoortu , quod fapientia ruis ip- iius prxfidijsfacis inftrudalitad maxi- mas i?c difiiciliimas rcs obeundas. Deinde arriiim omnium,& belli Dea, quod & di- fciplinarum liberalium vfum,& bellorum adminiftrationem finefapientia manca, & inaneefte intelligimus. Pindari Scholiaft. Ohfequijs facrata] Nodua dicatam fuif fe Palladi,repudiata cornice, copiose tra- cur Falla dit Ouid-i.Metamorph. Minerua Erich- di facra ^^^^'^^^'^^'^ Cecropis filiabus ciftella vimi- ne3inclufum,& feruandum cradiderat, & ne aperirentjinterdixerac. Quod cum iie- glexiftenr, Coronis fadum Mineruxindi- cauic, vndeab ciufdem comicacu repulfa eft , & in cornicem mucata. Sic enim con- queritur: ^^Ailir. gva.t>a. t.ilis ReddituryVt duar tutela pulfa MinerUAf Etponar pofi nol^is auem : mea poena no- lucres Admonuiffe poteflyuc voce pericula quArdt, Cui.is poftremi verba mythologiam ha- benc.Garruli enim , quique nimio lingux vicio laboranc, haud vnquam polTunc cil fapienribus & cordatis viris h^ere com- mercir.m: quin vbi apud eos aliquid effti- tieriiic , randem odiofa infamia; labe afpei guncur, & a cpnuiclu laudaro viroru ho- neftorum ,&vircute infignium abelleco- guntur. Denoclua: prudentia Dion.Chry foftomus. dode ac lepide oratione Olym-. Kociua reie^rL^ cornice. pica.qua^eft 11. Hocctiam addcrc no gra uabor,qu6d Alciatus (cribat,Miueru;e no «flua merito confecratam,nempeab Enfta thio ingeniose ad i- Iliad racione reddita: yActuKct facram ^((q !/.^pt)riKA a.^i}va.t J^IClTiJV TTpOi 70 eld-pHV y\oLUJSHV 7ctU ToTiirct: quia nimirum d^pHv & yKa,v7 {^«j^idem fignificenc. Phornucusin lib. dc Natura Deoru, caufam rcddic , quare no- (ftua Minerux facra fic , his verbis . o/cTs S^pciKovTe^ , i^ii yhctv^ cT/ct ro iuospis Tcov ofjLfj.ATcdv^ a:,ietrihzvTcu rctvr» tm y^oiVKa-riSi sVii- id eft : Di-acones & 1.0- ciua ei confecrati funtpyopter oculorum fi' militudinem,fiquidemipfa glauca efi.Vi* deLamiam Policiani . Garrula quo cornix] Vitgines filentiii decoraCjgarrulicas dedecorac,vt poftea di- cemus,ideocornix, quc loquax eft,ex mi- nifterio Mineru^ exclufa,noclua vero affci ta. VideOuid-ioco citaco i.Metamorplio- feos . Reiedaeft cornix aPallade, ficuci a Grx:is accepimus , quod meditacionum fic infefta peruigilio , & n^.entis agicacione interpellec fuagarrulicate , cuius ip(a fi- gnumgerit. Sic cnim Gra»ci ;c/3iy(^i' di- cunc, dc garrulis, vc rfr;>z/V^r/ Perfius m Sacy tis . Sed & reperio cornicem in Palla- dis manu apud Peloponnefios vfitatum Hieroglyphicum,Ionge fecusqiiam Athe nis,vbi cor/)ices ad arccm Palladis nou ad- uolabanr.' cuius reicaufam non a fabulis , fed ab ipfa natura repetxt Lucretius . No- c^iua, inquic Boccacius , ideo MinerujE eft actributa pulfa cornice, vt oftendatur, fa- pientem priEmediiatione in obfcuiis fepo- fita,nofcerc,vti & noxflua videt in tenebrisj & garrulicateatqj loquacirate repulfa, vt opere .igat,Ioca,tempufq ; refpicere. Fabii )a vidctur ex vero traxifle origmem.Nam Pliuius de cornice ioqucns , ab Ar(5>uri fi- dere,inquiuad hirundi/ium aduentum no- tacur,eam Mniei u^E lucis templifq; raro, alicubi omnino nonafpici , ficut Athenis . Videluftinum lib- ij infine- Memini le- gerejneapud Plutarch. De odio , & inui- dia,inter cornices & vlulas perpetuum ef- fe dilFidium , quarum vel occilarum fan guinem permifi:eri quidam neganirvt etia fi quis confundat,vtrumquefeorfum djf- fluere uarrent. A Elian.lib.5 .c.p.dcanima- lib.pclpicue idc cradic, Si i) ykctv^ eV/V dLviVi ( fu pple ;co^^yi;>i) 7roM[j.iov , VyKTCOpiTrf^OV^ivei To7f chhTtlf KOp&mify 1 Cur c nix a i\ lade pulfa. Cern rum^ ditiv Emblemata_j WtTg /we^-' n^ipetv iK^vm tavto S^patovto vntcLJTA dLT^ivi) . De hoc inter nodiiam & coriiicem ciiiridio facic qiioq; mentio- nem Ariftoteles lib. 9- He Hiftor- animal. cap. I. Cornix meridie oua fiitripiens no- dnx , abfumic , cum non clare iiiterciiu nov^lua videat . Novflua contra oua conii cis noftu exedit j ei^q; altera interdiu, al- tera nodu pocentior . 5ed die vcl ca»rera: auicula» omnes noduam circunuiolant , quod mirari voeatu r.aduolantefq; percu tiunt. Qaapropter aucupescaconftftuta, auicularum generamulra& varia capiut. Vide AEliaiium & Oppianu, deaucupio. IV. Verborvm parfimonia fapientes iHcilo- maximc decer,eorumque perfpicacitas in qifapie- rebus obfcuris &diffirilibus agnofci ver- t . fariq; deber. £o enim prascipue difFercab impento & rtulto prudens,rerriq; fciens, quoJ pauciloquus, quodque oculatus in ijs fir.ad quaealij conniuent , veloculoru mentis obfcura caligine cascutiunc . Eius qui fulares Chios,vtq; fefe difcerncrcnr,arHn dinem manu pileouecircutulilTe : cenfuit ille, non apctta vi ( quod fieri commod^ non p.ocefar)agendumr fed quindecim de- Jedis comitibusper vibem inccdcndo,qui primus ei obuiam veniebatarundinem ha- bens,obcruncafi iuftic . Cauftam fcifcitan- tibus,nihil aliud refpondebat , quam id k fefad:uri;,qu6d geftaffet arundinem . Ita- que cajtenconiurati arundines ftatim dc- pofueruuc. Imo Kteonicus Chijsconuo- catis , ne vllum quidem de coniurationc verbum fecit , nc metum aut fufpicionem inijcerer.fed pecnnias imperauit, quasiuf- ficmilitibusdiftribui , nequid noui moli- rcntur . li ftarim parueie. Sic paucorum poena periclitantibus mulrisoccurfum eft. RetulitXenoph.i. lerum Grsecar. Socra- tes admonebac fuos difcipulos. vt triapo- tiftimum inomni vita haberent : Inani- mo prudentiam,in vultu verecundiam,& in iingua filentium . Hinc Cato, Vticen- fis djd:us, ciim ei etiam nunc puero,vitio daretur racitutnitas ( ncc enim cum pue- ris exercebatur,nec a quoquam audiri vo lebat} ait : Carpant tacitnrnitatem , mo- do vitam probent. Etaddidit : Tum de- mum abrumpam hoc mcum fikntium, cum ea loqui potero, quae funr indigna filentio . Latere plerumque volunt verc probi , & in pedlore intimo domicilium virtus habet,non in vultuaut fronte.Cou tta improbi odiofa garrulitate perpetuo aures aftantium obtundunt , imitati fcili- cec oUas & dolia , quas quo magis vacua &inania, eo magis refbnantia. Natura enim hoc linguofis iftis infitum , vt iioii multa folum loquantur, fed etiam mala. De qnibus non maledicetur ,quod qui- dam de lufcinia capta & penois cxuta : Vox es, prsetetea nihil . H X Maturandum II 6 Andre^ Alciati Maturandum_j . EMBLEMA XX. \,'f AT F R A R E tubcttt frofere , ^ cun&arier omnesi Ne nimium frxceps , nea m^ra longa nimii , Hoc tihi declaret eonuexum echeneide telum : Hu iarda ejl , volitant IpicuU mij?4 mantt . COMMENTA RII, TElo feii fagictse circumuoluta eft hiiic fir.vt pedibus inftarc videatur. Pifci- iemora,maruricatis rymboliim . Efl culus quidam eft faxis adiierus , in ci- autcm Echneis fiue icmora pifciculus fc- bos noii admitten{ius,nomcn a rcmoraa- mipedalis longirudinis , Scquinc]; digito- dis nauibus adepcus , vtilis ad iudiciorura rum cralficudinis, limaci magnx fimilis , cauras,& amatoiia veneficia» vt aliqui va- vf aderit Plinius lib.ji. cap.i.Secundum lunt. VidePlin ]ib.9.cap.if . vcro Oppianum.afpecluaaguili^, forma Trito vulgo proucrbio dicitur , II turbinara,coIorenigra , oreacuco , qui & maturandum quidem elle & accelerandu, incuruatur vc hanuiSjin pecris viuens. Ari- paulatim tamen & pr^smeditate, ne nimia (loteles lib.x. de nac. animal. cap. i^.ait: feftinatjo& parum confiderata, periculo- Remoram errore nonnulli pedes haberc faj neue pra:Ionga tarditas & mora perni- prodideru!it, expeseniin omnino eft.j fed ciofa lit futurajfed mediociitas &: modus *jHouiar.i pinnas iiabe: pedibus fimiles 3 iii omni rc fcni^cur ; quod eleganter hac Emblemata->r 117 figuracxprimftur, & diiabus notis hiero- glyphicisob oculos ponitur-Telumcnim velocicaus,agilitatisq; iiiclicium ell,vt ex- plicat Pierius lib.41 .Hierogiyph. Remo- raautcm impcdimentum & tArditatem /I- gnificatrldem Iib.50. A\\) rem plaueean dem fignificantes,UeIphinum rcmorxad- iunxerunt, vtPaulus III. Pontifex Max. Ali j auchoram delphiiio copuUucrunr, vc Aldus Manucius, nobilis Typographus. Red(^ itaqj cx his medium conrtituetur, participans de vcroq; cxtremorum.cxccf- ili pura & defed:u . Id cnim omnibus in rebus fumme laudatur, commendatur & prsecipitur,AriftoteIe tefte iib.i.Ethic- & Jib.^.PoIit Hinc illud Ouidij : Inter vtrumque tene,medh tutijjtmii^ ihts. Nimia fiqaidem omnia ( iuxta Plautum in Poenulo) hominibus nimium negotium cxhibent . Quare fomper illud,quod me- dium cft , atq; intcr vtrumqj probatur . Martial.epigr.i Cicero lib 4 Tufcqu^ft. Ariftoceles 6.Moral cap-^.fic ait:Ad deli- berandum autem multum temporis fu- munr,proprerca quod ceicriter aiuntcon ficiendac(Te,qu2E fu(cipimus,Ieiuc capien dum co:ifiiium . Vndc fumpfille videtur Salluftius illud, quod in hiftoria Catilinse Skisiitii pofuit:Nam & priusquam iiicipias.coful- tendd' ^^'^ vbi confulueris, mature opuseftfa- f.. cbo . Qucm locum loachimus Perionius diligcns Ariftotelis interpres,fic cenfet po^Tc melius le^i; Ancequam incipias.con- fulto:& vbi co ifulueris lence,maturc fa« dio eft opus . Quac quidem interpretatio plenaeft,& verbis Atiftotelicis cogrucns. Scd came fi verba Salluftij dinerfa difpun ^ione lcgas , intcger conftabit fenfus,fic : Antequam incipias, confulto; & vbi con- fulucris mature,faclo opuseft. Vidc pro - uerbium,F^/?/«/j lent):. in quod vberrimia 11 copiofa» orationis quafi fluuium co igef- ' fitChiliadum autor. Vidccriam adagium, Anteqtinm incipidf confulto . MATVRARE iubent] Maturitas voca- tur ea vircus, qu? media cft inter celerita- te nimia,& rarditatem.Nigidiusapud Ma crobnim ^.Saturn.cap. 8.Mature,inquit , cft.quod neq; cicius eft,neqj terius,fed me dium qaiddam, & tempcratum eft.Sic & in frugibus.&in pomis,tnacu ra d cuncur, quas neq; cruda & imniitia func,ncq; ca- duci&nimium coda , fed Ccroperaca& adulca . Interprerationem hanc Nigidia- iiamduobus vcrbis clcgantdf cxprimcbat Auguftus C::efar.Nam & diccre in fermo- nibus, & fcribere in epiftolis folitum fe- vwnv.a-TnirS^i (^pAS^ico^. 'Pefiinalente. Per quodmonebat, v t ad rem agendam fimul adhibcrerur & induftrise celcricas , & tar- ditas diligcntiai: ex quibus duobus contra rijs fit maturjtas. Sic Poeta Neptunum inducit difcefilim venris imperantem , vt &cit6 difcedant, tanquam fugiant;ita ta- men fugianc , vc ftandi mediociicatcm in rcgrefiu tencant,canquam mature, ideft , temperare abcuntcs: veretur eiiim , ne iij ipfo difceftii clairi noccant,dum nimio ra- ptu tanquam per fugam rcdeunt.Harc ex Macrobio. VidcA. Geilium lib. lo-cap. ii.No6l.Att.Obiier iftudaddo,cx dialo- go de Oratoribus , qui tribuitur Tacito ; Maturarc huius iibricditionem feftino,vc dimifta priore cura, nouas cogitationi to- coincumbam pedore. Qu^o ex lococon- ftat,vcrbum Maturarc,non fcmper ita ftri Oi^ fumi,vt a Macrobio,GcIIio,& alijs . Idcm Tacitusin i.hiftor. vbide Muciano agif,quem pene imperi j focium habuic Vc (pafianus,maturitatem perbclle defcribir, & quidem paucisrMucianus cum cxpedi- ra manu,nonIenro itii)erc, necun^nrari vi- derctur,neq; ranien properans,glifcere fa- mam ipfo fpatio finebat , gnarus modicas vires fibi , & maiora credi de abfentibus . Idem Hiftoricws lib.^.ciufdem Operis.in duobus principibus conferrcum maturi- tatc,vel tardatioi.e potuis, ceicritarem ni- miam & prajcipicem , ad iuincmodum : Domitianus Mucianusque accingebantur difpari animo; ille fpe ac iuucnta prope- ransjhic moras nedens , queis flagrantem retineret,nc ferocia xtaris,& prauisimpul fbribus fi excrcitum inuafiflet,pacibelIoq; male confulerer . Cun^arier] n£6/5flt^^«/' , quia fagist2E pofteriore fwi partc pennaras funt . ipiculfi' Spicula mijja manu] Spiculum, cft re- lum miiTiIe, liue fagitta> /icdi to,elcg.4. Sarmatica Ipicula mijja mMnti» Virgil.ii. AEueid. Spicula conuerfo fugientia dmg^t arcu , Aliquando fpiculum fumitur pro fagittac ferro, & cufpide Curc Alexander fagitca iduscft, quceinmedio crure icliqucrat Ipiculum. Nefcioan hucetiam redle cou- tulcro,quod d^Cymodocaia nympha Vir gilius in 10. Fugit illa per vndas , Ocyor iaculo,^ ventos &quate fagitta. Sicquoqj celeritacem profermuis nosGer aiano prouerbio:G/f/V/? vvisder bol^von der Sennen. I, I N lebus ardnis , &quibus ucgledis I V. aliquid periculi efte poteft , cauendum a Vitam nimiacelcricate , acque etiam mora : fed nimia vidcndummaxime , vtmature nonmodo leriteu fufcipiamusTed & confedemur.quod no nimi^i. bis propofitum eft , ne hac vel illac aber- farditt rando parte nos quodammodo pceniteat. Plutarch-oracionead Apollonumi : crosot S^e To ixi^j^iv a.y(tv,\'isos iivi^cLV ^ipnxscoi. Sapiences ilhid quidcm , Ne quid nimis , pr^ter modum cclebrarunt. Laudacur&' illud Phocylidis ; 'TTctVTccv ^iTpov dipt^ov I CTrBp^etffteti JT' eo cnim vei maxime nominc Ariftidem \i be pcpuleruncAthenicnfes, quod nimis iu ftuseffe videretur.Eode pene modo Ephe fi j Hetmo lorum. Ac vt moHum aliquem exemplisetiam imponamus,hoc vnumad- damusei Liuio: In bcllo Punico fecundo, Terctio Varroni, homini iuuenilitcr exul tanti & remerario datus cil collega Pau- lus AEmdius, maiurus astare & confilio , vc fua prudentia feruorem alterius tem- peraret.Sic Fabium Max.crcarum aliqua- dobelli ducem memini,eurri quidem cun datorem & maturum , vr Marcelli cele- ritatcm reprimerec.Id fi placetad niniiani quorundam ftudioforuminduftriam refer re, fic ftatuo . Pr^eceptum hiceft rebus in ■Aure^i omnibus agendjs validilTimum.quo aurea mediot mediocritatis regula commendatur. Sicu- ttu . ti nihil magis expedic,quam agrum opti- me coIere:ita fa?pe putatur inutiliftimum, nimio fclaborc coiificere.Plant^ aqua me- diocri aluntur , immodica fuffocantur .• fic iuuatur iugcnium laboribus ac ftudijs moderatis ; contra obruitur fi immode- rate cxcrccas . Nam vt plcrunque luici- niiseueuit ob mmium caneudi ihidium , Emblemataj . i quo mirific^ clekftantur , vt iii eo exfpi- rent, ncmpe quas, vt aitPIinius , fpiricus dcHciat citius, quam cantus: Ita noanul- li,ftudiis intcnti plus quam par fit in ipfo conatu intcrdu emoriuntur.Cacceru nulla opera, quaiig] ab illuftri artifice profeda, commendatur, quasimmoderaca fit,vc A- pelles Pfotogenis tabulasadmirabatur qui dem.vt immenfi labotis; inhoctn non lau dabac,qudd maiium poncre de rabula vix vnquam pofiec : fignificabatei nocere ni- miam diligenciamjquam etiam in compo- fitione Ifocratea reprchendit Fabiusradeo J modus in rcbus, & certi deniqj fincs fpe- M\ ' eiyavav ^po pdLsti dpiTAv eV litTrCv e/3et\i ctkotov . Certaminibus iam propofitis, cund:atio virtutem proiiindas in tenebras deficit. Ita- nrif De- que M Curius Dencacus CoufiiljCum de- ■ tifefii- ledum fubirum coadus efiec educere,ne' !itio, moque iuniorum refpoiidifTet , conie*n:is in forcem cribubus omnibus, Pollia?, quse proximi exierac , prnnum nomen exrra- ^um vrna citari iu(Tic:eonon refponden- dence,bona haft^e fubiecit. Quodcum illi nunciatum e(ret,accurrit ad tribunal C6- fulum, colleg Mmque tribunorum appcj- lauit. At Conful Dentatus appclla ionem non recepit, bona eius & ipfum vcndidic , non lam feftmatione poena; , quam praeue- niendi periculicaufa , quando rcs,tumul« tusque belli moram dilationemquc non rc ciperet,dum interim cognofceretut deex- cufacioneaut imraunitatc • Rctulit Val. Max.lib.d. Aliis in rebus probatur tardu confilium, vt multo prx 'antius : contra nimium prasceps damnatur, vt quod ad- Iiunclam poenitentiam habeac Sic Lucian. Epigramm. w ^pctS^vTT^i (^isKi) iA.iy dyMvav . ifS^i Tet- /H^et Aiiv iziihicofxiviiv Tiiv fJieToivotctv iyji • CaSiatio X. Sub hoc quoq; fchemate continerur c ^ delihe coeleiti myropolio depromptum remediu atio pec- contra vim & impetum iii vitia ruentis atireme aiiimi , fcrtut enimille fxpeeffr^ni curfu liHtn , iu pra:ceps,nifi remora racjoviis & cuuda- tio furgcntcs motus frangat & rctundat. 5ic cmm faciendum eft, quoties muirat obi mora intcrrumpit & deliberandi fpacium, nccad failum afFctftus re inconfulta idox fe pr.-ecipitar: refrigefcit caIor& fiibfidit fenfim,fi no exit cum impetu Sicut enim flamma.cum materiam corripit & efFun- dit fe globo pleniore,coercet minas,& rc- primituraqua infperfa: it.. conce; tus iftc libidinis feruor, fi frigidam infundatdeli- bcrans, & artemperer. Vehemens eft inter ipfainitia , & in furia fua, fed compefcic obex,& frangic vires . Ab iracundo exem- plum habc, cum rabies agirat, & armarc mainis ad vindic51-am incipit, ciim in oculis inimicus eft, & ad vocum perdendi occa- fio, ciim furor iinpellit , & recrudefcens memoriaacceprsE iniuri? . Adum eft, fi primum fequacur im petum, fi uo difcur- rat iudicio & examiner molem flagitii,fe- ueritatem legis, ijgQrem iudicis, posnas & Fi 4 tor- 12,0 Andrese Alciati. tormenta,quibiis Iiien^iim. Qu^j diim co gitat, languet ,ac friget raamis interim , clefpumatbi!is,& hofti parcitar . Similis ratio in ebriofb.-diim in yitro fcintillat ge- iierorusllle liquor , & vrget fitk , accia- mant focij,Hum feruet opus , dum fumat menfa, dum in circulum bibitut , & con- trahuntur noua iura fraternitatis & ami- citioE, Baccho fanciente foedera , dum cla- moribus omniapcrfonant & Ixtitiae iiibi- Jo , iam porcapanditur ad peccatum , in- trarc iibct citatis pafnbus &ingurgitari. ni reuocent ^nx adiuM ft Deas panopliam fub ieceio . Puellaigicur armata virum fapie tem aduerfus omnes animi perturbatio- nes fearmantem, & viciis animoforti refi- ftentem fignificat:velqu6d virtutem fuis ipfius praefidijs inftruclam fatis efteintei ligimus , vti iam diAum eft. Galeam ha- bet crift3tam1h'Gapice j quod referendum eftad iudicium , & conftai,j/ 'v^^a vcl maxime fapiencis ccrebrumi aJj-u propu gnaculum animi, poriffimiim valeac : ha- ftam vero longam, quod orarione percu- tiateminus:Scutum cryftallinum viri fa- piencis magnam folertiam reprxfentat , quafeipfum haud aliter intus diiudicat» quam fi in fpeculo cryftallino ea, qua^ex- rerna funt,coterapletur.Sed illud Gorgo- neo capite terribile apparet , quod formi- dinis & terrorisimaginem elfe volut, qua alii pecTtori Palladis appingunt , quia fa- piens in pedore terrorem habet , quoad- uerfarios afticiat . Inde enim Tritogenia didam effe vult Phornutus , quodmalis terrorem & metum ingeneret.Pallium tri ^aUium , plicicolore tin(5lu,quocI fapientia fic mul- iiplex,feuqu6d tedta &operta fit, neque cuilibec feipfam confpiciendam pr^beat. Can- VdnopUn VMadis . Cur ar- matcu> Scutum . Caput Gorgonts in clypeo. 124 Andreae Alciati Glar/cO' T>raeones ladi cbfe (ranthr . 1 II. CaiKiHiisincocolor rimpticitatem rcfpi- tici aiucusinccniitens, vim fapientia: fiii- giirancem; piirpiircus fulgorcm penetra- rem. ^Afitv^fvw/r ideo eft , (po0epa,, }(5U -/jtpoTrnt yj^ S^eivaf eivS^piKH , qu od vcil- Juftriseft &: confpicua.YC quidam volunt, fic & formidabilis . Nonenim cam ca:fio5 habctoculos, vc acuce non videac : cpa. ydpSpiij.v ' vnde & op^et^ixlTt^ , n^oTT- 7iAeTi^ dida; remplu gjhabuic a Diome de poficum, nomine o^vSepKou a^vivAi . C^terum alii,& Homerus maxime , tra- dunc eam glaucis elfe oculis & cxfiis,qua racione huic confecrentur dracones,&: vlu hT, nimirum ob (imilicudinem ocuiorum.- acucinimoenim vifu eft dr3Co,& quadam cxcubandi vigiiandique vim habet,nec ve nacione capi polle videtur . Draconi auce limilemefte vircucem indagacriccm aiunr, cjua: diligeiitifTmic omnia perfcrucctur , iimecurque ftudio indefellb : ideoque ab acnco vifu illi nomen fadum, vc iam dixi- mus. Sed placec huc , non praster rem ta- men,accexere, quod perfpicuHocuit Po ticus Heraclides in allegoriis Homericis; i) SiAii Ttvof,ii iTvvicnoff i-rKvvy.6^ i^rtp , dSpnva, th ?^et,jjl ^dv 70, Toli hlZHTOTATQti 0 [J.y.afl T(t)V Koyi(T- lj.m StaSp^cra, . g dy.^iToKOf S^v znsrovTo. id eft : Haud fola , afi illam du&famHlA comita- bantur . Val. Maximus exemplum feueritatis me- morat in Q^ntiftio,c]ui vxorem repudia uit , quodillam in publicocum quadam libertina vulgari fecreto loquentem vidif- fec. Is enim maluicoccurrereincunabilis initijs culpas , quam perfedum fcelus vindica re. Itidem fecit Scpronius Sophus , non alia de caufa, quam quod vxor,igno- rante fe,ludos fpeian3?,deiuq; ApoUniis eiiam. Ex quo & Lyricus Pojta : Dianam tenerA dicite virgines , Intonfumpueri dicite Cynthium . Teuconum vxores,vi(fl:oie Mario.vc Veft^ ac Cereri dicarentur, a Confule aiixie con tenderutu: votoexcidentes, faucibus elifis commori pra^optarunt , qua pudoiis alea fubire. Tanto fosdioreillo , qui viginti fu- perftes fuerat vxoribus;eaq; cuifecundus & vicel^mus fuiflet maritus. Huius tanti Cu^odia thefauri,caftitatis inquam, cuftodinm fci- cafl-tatls te Poet? (ignificarunt per Argum illum, dijpcilis. cencum oculos habentem,vnic3e tamen iu- uencae feu mulieri pr^fe^l-um^eum tamen ob feminx asmulationem interemptum . Dequo Ouid. lib-^.Amor . Centum frote oculos, centu. ceruice gerebat Argu/s i ^hos vnus fApefefellitamor . Claudian fic : Argumfama canit ceteno lumine cinciu , Corports excubijs vnam feruajje iHuencam. Et Angerian.de eodem ; Argm 12,8 Andreae Alciati Argui eram prudenSy^ htheham lumh:a. centum , Centum fed rapuit lumina. luno mihi . Occurric viri egregij freqiiciis di; ^^ja, y.o^Kolf. citi . "^"^- ^cor- Ladlantio & Eiifcb. c]uam vt conHrmare (it neccfte- Tantumobiterad- monebo.quofdam Deos ijfdcm olim tem- plis & aris fui/Ie cuhos,vr Cererem & Nc pcunum, quodabfqj falecibi penconines infipidi finc,refercPlutarch.Sympof.4-Vc Dy^^ultt Herculem & Mufas , quia Euandrum li- terasdociiit Hercules , idem leHis eilin qu^ftion.Rom.Sic deniq jMercuiium iux ca Venerem ftaruere, vc ofter.derenc.matri monii voluptatein maximc o^acionis indi- gcre.itemciue Suadam 5: Gratias.vc inmic 1 ICiiC. ijfde aris fofiti . 130 Andre^ Alciati tiS rentcoiiiuges inuicem qua; vellcnt,perfua dendo impecrare debeie. Certe rcperioa- pud audoies quofdam G rxcos,nomiiiepc cuJiari Deos luiucuparos efle ^To7^ crjvvetclf ^iol^.His ciut^ ttplo cul- ^*^^ '^^ '^U^ } ^oi\)7i/^i^- Ait,Foe- ticam elfc a-vvvctov Philofophi:^, hoc eft , contubcrnalem, & eius quafi templicon- fortem.Quoddictum ad fummam Poeti- cx Iaudenj,qua;ijfdcm honoribusac Phi- lofophia donanda videarur . Fliccrgonon rmmeticd fimul iuuguutur Bacchus Minerua,ambo codcm patre nati,{lnc ma- treambo,bellatorcs ambo;ambo duarum prxclariflimarum lerum inuencoies.olei & vini.Videcur porro AJciaci carmen con Ew^/e- fichini ex lib.4.Epigram.Grx'corum, ^'^tt^fos, a.ycLKy.a. AiovJ^ra Tk-iijjov :\^i]va.^.K\ ell:: In flaiuam Bacchi iuxta A/;V;fm,T;;7,quod talcca: SHTTt 71 !70l , ^VVOV TrcLKKO.S'!} 7A yOLp etKOVTi^ XJIU ToKilLOl • 'TTClpA 701 «T' gVCtJ^OV HKct 'ttIvcu . ixi) Tpo^re^cjf , co ^cive , ^icov 'Trepi 7ola. lJiiTdi>.Ka> , "17^ t oVo/f "liiiKOi S^cu^ovi TM«^e ^iKco . yjjydp iixoi TroKiixcoy ^iKiov KKicos ' oiS^ev ATTCt^ IJ.01 i)aos J^/J.n9eii iiSo\ aTr aKictvoJ > YjjL y.tfiOTCov J^i zviiv iyiyvpctfttv • n [J.iV iKctlyi > a^jTdip iycoyKvKipoli CoTpvTiv ynxipitJos i'^ /J.ih ^S^' iTr' iiXOt iXil7ilp chS^lvcU t/Vg- TA// . KV7ct cT' iya IJ.ijpOV TctTp/OV.il J^i Kctptf, Quem dialogifmum fic Latio donatura rcperi ; l>icito , quid commune tihi cjl cum FalU» dchzamque Spictila funt illifcd tihi vincifxcYX . T;ilici ne temerl- Diuos Ipecfr^ntia qui.ras , Aduenai difturi quin cape z erbaprim. Belii mihi cur&,tuyn belli glcria,^ ifiud, India teftatur robore vicia mco : Prodefi lUa "jins fucco-frondentts oliuA ^ Foculafcd noBro munere l&ta bibti . Fer me nec genitrix zilos esi paff^ doloresi Femur ego folui,fed caputilla patris .. Nos ( inqnic Claudius Minos ) cundem hunc dialogifmum duplici intcrprctatio- ne expre(rinuis,quam hiCjLedor optimc* repra:fcntamus,vteriam alioru Epigram- matum Gr?corura , quorum non pauca fibi fumpfic Alciatusad fua cudenda Em- Minoi$ bIemat3,non vt putes nos cum arrifice no modejlidr bili Alciato certamen fufcepific, fed vt in- tclligas libera efle fl:udia,& non paru^ laii di fore vel in rainimis semulari meliores . Hoc gcnus verfionis mulros annos recou- didi,ea mentcne vnquam foras euolaret: fed ex amicis noftris plcriq; vim mihi-in- iecerunr, &r putauerunt efle fatius cderc quam perderejad excicadam faltcm.quoi aiur.c,audioforuiQ induiUum. Hic tgicar aui^aura* Ernblcmata_>. 131 erfio Mi lois . animuin,non carminaiado,qiiaj fierimiil to meliora pofliinr. 5ed quocunqj resab- catjid contentioDis genus fi tibi probatur, aut non prorfus impi-obatuijnullum mi- hipalmaruim depofcoliberalius . Verfio igitur noftrahxceft; Dic , quid tibi commune [eft] cum Palla- de?Nam ei iacula , Et bellaitibi vero placet copotationes. Ne tcmer^ , 0 hofpes , de dijs talia fcru- teris, Sedfcitoquibus [egonoff.inibus] fimi- lisdea: huic fim. Etenim mihi bellorum amica [eft] gloria : hoc fcit omnis mihi Orientalis domiius Indusab Oceano. At certe hominuro genus donis ornaui- mus:IIIa quidem oliua, Ego autem dulcibus racemis vitis . Q^in etiam nec mater [niea] propterme dolores partus perpelTaeil : Sed folui e^o qnidem femur paternum, illa vero caput . §^ici commnne tibi esi cum Tallade ? dic age,namque illi armft . 33 'Uta ^ Pliniiis Iib.i5.ait,Vino ali vires, fangiiinc coloremque hominum, & mentem augeri cu nobilioribnspartibus . Gelliuslib.i y . cap.i.ex Platonis fcntentia,vinum ingenii fomicem efle rcfert,virtutisque incitamen tum,fi mens&corpus hominis co flagret. Qnoci quidem male a nugatore quodam citatum fic cmendat Gellius.- 5cd enim , inquit in primo Sc fecundo De legibus , fi^enM ^^^^ yiiiic ncbulo opinabatur, ebrietatem Ut. iftam turpilfim3m,qua; labefacerc, & mi- nucrc hominum mcnrcs folet, laudauit : fcd hanc largiorem paulo, iucundiorem- que vini inuitationem,qu3e fieret fub qui- bufdam quafi arbicris,& magiftris conui- uiorum fobriis,non improbauit : Nam & modicis honeftifq; inter bibendum rcmif» flonibus refici integrarique animosadin- ftauranda fobriecatis officia exiftimauit : redditque eos fenfiro Iseriores , atq; ad in- tentiones rurfiim capiendas fieri habilio- res.Hasc Gellius.Hinc illud vulgo tricum ttr Bac^ cmanalTefnfpicor: Vinum acuit mgeniu . iut Commodc itaq; a.yA\fxet proponit Bac- iliof ea ^^^^^ PalIadis,eodem altari eredis,vtni- ' ara lo "^'i'""' ^S"^^'^^^"*' P^"^^""^ incremen- ^ritur e/fealiquod,fi Bacchi,id eft,vini gene- ro(i,fed moderati, vfus accefterit. Etcnim vijium promptiftimum habetur libere lo cjuendi tanquam calcar ; itaq; & vino £a- cundiam & inuentionem tribuit Plutar- chus.Et Ariftoteles lib.S.denat.anim.P/ic tacum loquaciorem fieri putat,fi vinum biberit.Adhsec tnniu^ ipfepater num^uam nijipotttsad arma^ Troftluit dicendo—i* Et Afifchylus poeta clariflimus , nonni/I inter pocula tragoedias fcripfifte fertur . Alcasus & Ariftophanescomicus vino ma- didi pangendis inuigilabant poematis . Quid plura ? Narratur & prifci Catonis farpcmerocaluifte virtus. Difcrros autem ▼inum facere,ex vulgato illoconftat: Toecundi calices quem nofecere difertum . Fomesenim eft,& incicabulum ingenii vir tutisque, vc Cretenfis ilfe iadabat apad Gellium lib- 1 ^.cap. i.Pr^terea vinum ob- liuionem malorum niducit,fomni author cftjCriftitia: folatium adfert, imo taquam tita vinumefthominibus. & quainam vita cft homini quac dcftituitur vino ? Hitic wBa^ olim Bacchoeffigies pueritix tribuiafuit, 0 quod vinum potum curas & folicitudines animiscximcret, hilarifatcmq; quandam • animisinducerct,ctiam ipfis fenibus,quo- f^/^ ^ rum corpusdum permcat,calorcm & fpi- ^ citusauget,vtinde recreatis viribus,qnafi interpolati reiuuenefcerc videantur.Vndc vinum a Deo hominibus tributum Plato, fcribit, quafi remcdium aduerfus fene- dutem . neque Mordaces aliter diffugiunt folicitudines , ^luupoflvinagrauem militiam, aut pa/t^ periem crepat ? aitHoratiuslib. i.Carm.Od.iS.Etlib.j^ Ode ii.ira amphoram alloquitur.* Tu ^pem reducK mentibm anxijs , Viresq; ^ addts cornua pauperi , Pofl te neq-y iratostrementi Regum aptces^neq-y militum arma , Qu^o pertinct ctiam illud Sapicntis Pro« ucrb. 5 1. l>ate ficeram mcerentihu^y^vi' num ijsyqui amaro funt animo.Bibant^^ obliuifcantur egeSlatis fu& , ^ dolorPS fui ampltus non recordentur . Nam vtgrauis cft Socratis apud Xcnophontcm fentetia : Vinum non ahter mcrori mcdetur,quam mandragora homniibiis .• Ijeticiamqj non aliter cxcitat,quam olcum infpcrfum igni flammamadauget.Haudigiturimmerito vinum axcTwr 6vi)o-ieo^, id efr, ab emolu^ mento feu iuuamtne dicflum exiftimant , iuxta illud Homeri Iliad. 6. ovria-idLi AiKi -Tr/Hsr^ct/. hoc cft . luuamen fentiesfi biberss. Sed & nullo magis ftimulo concitatur Ma fica,quam fuauis viniguftu.Ouidius: non ^ carminayvino Ingeniumfaciente, canunt . Et Tibullus.* llLe liquor docuit voces infieBere cantu , Mouit ^ ad certos nefcta mebra modos. Non polfum prsecerircquod fcribit Athe- iiasus Dipnofoph. lo. cap. i^.ex Polybio, vinum mulieribus olim interdictum jcau- (am vero zdiic'n:}^ ToS^AypOf. Quidam fic vercic; Memhrifragui Bacch'M, cum memhrifra' ga CytherAa , Troge?ierartt nafa mehrifragd podagra. Sed ne ego Germanus,dum de vino lacitis snedilfando.Iargius infudilfe cenfear,pr2C fcrtim quod abfque exemplo raeorum Commentatorum idagam, Minos cnim fatis breuis in vini laudibus efl : Sandlius quoq; tali munere fuperfedet,ne vinofiis tiguatar, vt qui a parentibus quafi haeie- 4 ditario iure acccpiffe fatecur.vteflet abflc mius : Adducam ex temperatiore gentc quendam , qui vinilaudes breui compen- dio, fed prolixaelegantia eft complexus i qui fic can it : Vm,fangue della tervL^, y^^- Vin ptu caro a mortai.che' l fangue uero: Bcnedetto il primicro , Che ti trou-^.Ver te s ardifce ingHerrsLJi E fi fla lieto in paccj-, Difcacciator veraccj T>e l' humana trifle\z\-i, Etefor d^allegrezz^L^. Liquefatto rubin,tenera gioia » Ch' entrata a' noflri fejii Altra gioia inutfibile diuieni . Vinura igicur eft,quoJ robur& viresho- mim addic.eafdemqj mox adimic: vnde & a vi nomen traxicjacnic ingeniuni, liberac , cor mecuiprimiim ex tellure gignitur , a fole coquitur;& quamdiu ligneis vinculis coercetur,nihil horum pr» efl Bithyramhm^fi hihat aquam,'E.t,Aqua bibens,nihil boni parias , Sed hoc Emblemacum Salomone conclu Ao:E.xultatio animA ^ cordvs vinum mo' derate fumptum • ad iucunditatem enim creatum esl,non ad ebrietatem,qHA te vita defraudct , i Emblemataj . 155* Prudentes vino abftinent E M B L E M A XXHH. I. V I D me vexatls , rami ? fum PalUdis arhor : Auferte hinc botros \ virgo fugtt Bromiurrt • COMMENTARIL ST E r oleaarbor ramisfais,& perpe- cuo fiio virore decora,ad ciiius radiccs implantara fic vitis , qu? fiirfum ferpen- do palmites fuos cum oleje ramis im- plicec . V I D E T V R \i\C ^(tKlVO)S"HV > SupC- riorietiim dixic epigrammate,eum,qui a viiioabhorreac , haudquaquam prudctem cuadere: quod ratiouibus aliquot , fi non omnino nece.'rariit rov v^v ifJLTstfJt^srf^^v. hoc cft,vinum diciturab co,quod exifti^ mationc ac opinionum vanitatc mcutcm oppleat.EtPlutarch.de tranquillicatcant- ini .* Vini &carnium plcnior vfiscorpus quidcm yalidum yachlccicaqifirmitatcfa- cic Romulus fobrius . RomanA matronA vinU noYt attinge^ bant» §^ibus vinum in terdice- retur . Vinie vn- de diStU , Andre^ Alciati. cir.iirimiim veio imbecillum & fiagilem. ErOuiJuis: Nox, & amo^, vinumci-^ nihtl moderahiU (upident: Illn pudore vacatyLiber,amorq; metu, Propertias : VinofcT-ma perit,vino corrumpitur Atai, Vino fApe fuum nejcit amica virum . Prouerbium vetus t?i,Animaficcafxpien tijftma . Aii veio etiam conciliabimus ad epigraphcii huius diftichi Plautinu illud? Non viinim moderari.fed viiio folentjqui cuidem pfobi funt. Retuli paulo ante monitum Polybi) certe graue,A«6'3-e7i' gV/f tr.S^Cvctrov 7y)v yvvcuKA ^i^actv oJvov,^tx[ iion poflejVt quaj vinum bibciit mulier.la- teat. Bellc coiifentit illud Varronisex Aga rhoiicrVirgo dcconuiuio abducatur ideo, (]u6d maioresiioftii virginisacerbce aures Veneris vocabulis imbui noluerunt . Dio- nyfiuslegem primiim a Romulo fcripta fuilTe teftatu rlib-i.de prohibito temeto f^j , ^ minis Vinum fiquidem ,iuxta prouerbin , lac Veneris dicitur.Ouid.^ . Artis; Veneris, Turpe iacens mulier multo madefaSlx Ly&o , "Digna efl cocubitus quoslibet illa pati, Virginibus deniq; pr^efertim facris ,im6 &omniadoIefcenti , virus & toxicumeflTe vinum , adhortaturegregie D. Hieroiiy- musepift.44.Si experto, inquit,creditur , moneopr?cipuc,vt virgo,feu fponfaChri fti vinum tamquam venenum fngiat; ha:c aduerfusadolefcentiam prima funt arma dxmonum . Vinum enim 6c adolefcentia duplex incendium voUipratisrquid oleum flammx adiicimus ? HeciIIe,& redefa- ne;Na Vcnusin vinis,ignis in igne fubeft. In ftatuam Bacchi . E M B L E M A XXV. bl ALO- Embletnatci^/ 135? DIALOGISMVS. BACC H B pater , qurs te mortaVt iHmme nouit , Et do5ta effinxit quis tua ?nemhra mann ? Praxiteles qui me rapientem Gnoffida vidit y Atque illo pinxit tempore , qualis eram . Cur iuuents , teneraj^ etiam lanugine vernat Barba , queas Pylium cum fuperare fenem ? Munerihu6 quandoque mels fi parcere difces , lunior , & fbrti peciore femper eris . T^ympana non manihtt^ , capitt non cornua defunt ; ^ij4ps nifi dementeis talia figna decent ? Hoc doceo , noBro quod ahufus munere fumit Cornua , & tnfaniis mollia fiHra quatit • ^ljftd vult ille color memhris pene igneus ? omerh Ahfit , an humanis vreris ipfe focis ? Cum Semeles de venire parens me fulmine traxit Igniuomo , infecfum puluere merfit aquis , Hinc fapit hic , Itquidis qui nos hene diluit vndis : ^ui non , ardenti torret ah igne iecur . Sed nunc me doceas qut vis mifcerier ? qua Te fantts tutum prendere lege queat ? ^uadrantem addat aqua cadunt ? COMMENTARII. AS T A T fimulacrum Bacchi vitibtis incommoditaces & damna,qaa: tcmulen- circdmfeptum.forma iuuenili , im- tiam confequuntur;nam ex immodica vi- berbi,nucla,rubea> fronte cornuta, capice ni potioneebrieras>ex ebrietate furor, quo hederis rcdimita,manibiis tympanum pul nihil vel miferius^vel exitia! ius viden,ne- fante . dum cogitari poteH:. Deinde fumendi vini N o N cxvno loco fumptum eft hoc legem quaudam prasfcribic, omnibus vti- Emblema,multaeaimconcinet,qu3efpar- lem.Sc plan e neceflariam • Bacchus qui- fimalibi leguntur.Nos omiiia fingillacini dem iuueniseffingicur , quod vino hilares diligentcraperiemus, nequid incercurbe- homines fianr.iidemqj annos quafi iuueni tur.Argumentum vero epigrammacis ta- les feruent,!! fobrie vtantur eo Dei mune- leeft. Bacchicas ftatux proferc gV;//u9/oy re. Tympanum & cornna cidem Baccho per Dialogifmum,quo demonftrac tribiiuiKiir,ad ftrepitiim & furorem indi- U €and iim 40 Andreae Alciati iir. Praxite- Afiadne d B.iccho candaa=i,q«i vinolentiam confequilbleac. Ignciiseft feii nibeiis,ad vini natiiramde- fignandam.qiiod nifiaquamifceatur, non fecus acqi igiiis pra:cordiaadurit,cbrieta- tem & furorem inducit. Itaq; ad extre- mum.quocquibusve vini fit vtedum men furis prarcipic. BACCHE pater ] Cur Baccho Libsri patrisimpofitum nomenfit, Plutarch- ex- plicat;c«^fitA.. p(i){xcii)(.av librorquod nimi rumbibentibus libertacem ingcncret.Noii nuili enim per vinolenciam liberi 5c fcro- cesefficiuncur: auc quia liba exhibucric . autquodilleapud Hleucheras vrbcm B90 tiajjEleutheiius.id cft, Liber appellaretur. ^glutste mortali lumine] Qj.iis ce liomi num aliquando humanisoculis vidit,cum fis Deus.?Ha:c ad figmeiuum . Nam nefas olim fiiicDeos fuiffe homines putare. Et do£ia ejjinxit] Qn\s te pid:or autfta tuarius arce fua tam aH-abre cxpre/Tic ? Praxitelesyqui me,^c ] Id Pliiiiusatti- git incer plurima Praxitclis opera lauda- tiffima lib.3 4.cap.8.0riudus hic celebris arcifexex ea Itali^e parte , quasquondam magna Gr^ecia dicebacur,& ob artis excel lenciam ciuicate Romana donatus . Rapientem Gnojftda.] Anadnen intelli- git,Minois Crecenlium regis filiam,qu3e Thefeiamore capta,Minotauri necandioc cafionemei pr3ebuic,ea legc, vc fe vxorem duceret . Sed eam Thefeusin infula Na- xo,qu2e Baccho facrata e(t, fomno fepul- tam periurus reliquic,cuius mifercus Bac chusjcam fibi connubio iunxit,quam inc^ lo raptam, Coronam Gnoffiam appellat . Ouid 8. Mccamorph. Cur maentSyO^c] Ouid.3. Faftorum.- Siue ipfe puer femper iuuenisq-^ vidern j media esl Atas inter vtrumque tibi . Etin Mecamorpb. Ti.hi. enim inconfumpta iuuenta, Tu puer Aternus.tuformofiffimus. . luuenis ideoeffingitur,qii6d ad iuueniles annos mollicer cranfigendo*; maximecon- feratjfi parcius,&, vc deccr,fiimatur : vel quod hilares & Uccos ficiac . Gyrald. Synrag. 7- Lanugine uernat Barba] pilis molli- bus , a lanas flmilitudine , vt eft in malis cotoneis.Marcial-lib.i- Dum tibi vernaret tenerA languine maU. Hinc ager vernans.hoc eft,pulluIans,flo- ridus,viridis,l«etu5. ^eafpylittm ctt ftipeYOre fene] Alhidit ad Proucrbium,Sc»^«? vel nolente vinum faltare compellit. Vndc ctia tritum illud.° Vinum facit vetulcu leuiter falire , Xf ditefcit pauperemyclaudum facit irct Mutn dat eloquiumyfurdisq; audirtjt Cui conuenit illud cx Athcnajo : On^of "m ^poviovTcti eV dppoffmiv dvet- /2cth^H . id eft : Infanire facit fanos quoq; copia vini . Hucfpedatquod Plato De legib. i. ait: no lolum fenem fieri bis puerum,vcrura etiam tcmulentum Perfcnem Pylium «ru- ViicJ^o^tKaffCcn&m quemuis fapientem ho minem incelligic , qualcm Neftorem Ho- mcrus celcbrac in Iliade. Qu^cm tamcn lo- cum de Bacchi iuuenta non de vi , fed de Sacchi ascate & cempore intelligendum cftc mihi 9f*uenM . faciie pcrfuadeo (ait MinosJ cum loan. Fratre.viro fane dodo:mirari enim po/fit aliquis Bacchum iuucnem fempcr videri , cum (itilleNeftorc annofior. Na & apud Lucianum lupitcr ridet Cupidinem , qui fe pucrum clTc ia6let,cum fit dp^^crepof TohO Ta/cfcTsVsf. Qu^am gernianam cx- ^ plicationem lubens admicco, vt cruditara dignamquc,quaj probetur omtiium calcu Jis. Dicicurautem Ncftor Pylius fenex,a * PylojOppido in Peloponnefo in Mefenia verfiis occidentem a Neleo condico,vbi regnauic. Ouid.epift. Heioid. Pylonyantiqui Uelcia l^eBoris aru(t , Mtftmusyincerta eflfama remiffa Pylo . Porro Neflorea feneciay iam in prouerbiu Neflorea abijc, de fenibus viuacibus.Sed non tot an fenecla, nos vixiire Neftorem,quoc vulgo crcditus eft,facile quiuis coijciet ex QujSeftionibus Porphyrij fuper Homcrum,cum dinTerir, quid fit yiv^di . Eft autem yivzdy fpacium TiVid^. triginca annorum, id eft,pariendi ac gene- randi perfe S"' iiS^n «Ti/V ^jLiv yivtcu ^.ipoTrojv aj/- Qp-OTTCOV i(pQlct,pro dieijfed hic fcru pusmenihil moratur • In appendicibus Virgilianis: Compedibu4 Venerem ,vinclts conBringe Ly&um , Ne te muneribus l^dat vterq-yfuis. lunior ^c] Duo prajftac vim vfus mo- deratusjfloridam a:tate,& vires corporis . Tympana non manibu6 \ Tympanum (ait SaiKftius) inftrumentum erac ex vna pavte membrana claufum,intus vacuum, quod baculo pulfatur : vti eo folebant in facrificiomatris Deorum.Huic fimillimu clTe videtur inftrumentum ilIud,qiio Ae- thiopes nunc vtuntur in noftra Hifpania , praecipuc iii locis maritiiuis . Eft quoquc Vympa^ tympanum inftrumentum, quo faxa ful>> uehuntur,alio nomiue yfpcf^vos,id ^{\,griis. Sic iUe . Tympani defcriprio extac apud Suidam>quiin \c^bo Tympanatfic fctibit: Indi tubacloco flagella quariebanc , habe- bant &c tympana horribilem quedam bom bumedentia: quaj fic confeifta erant . In abiecis (Lipfius palmcearborisjinterpreta- curj ftipirem excauatum nolas fiue tintin- nabula ex orichalco inferebanc,& os dcin- de vafis taurino corio obtegcbanc, acq; ica tympanum id inalrum ferebanr, concutic bancq; inacie.Tum qux ineo eranc tintin- nabula,& maIta,(Sc magna,arq;intus ino- perto fonantia , obfcurum Sc niconditum cdebanc fonum,mugitui non abfimilem . Fuicergo tympanum illud infra rotun- dum,fupra planum , atq; ibi corio obdu- (5lum,quod bacillis pulfabatur:qualia suc hodieequeftria noftra tympana {Heerpaug gen) quanquam etiam ligno cauoex vtra- que parte pellem obdu6lam fuifle fcribat Ifidorus, id camen inftrumenti genus noii tam tympanum, quam Symphoniam ap- pellans • Tympanum luxuriajinftrumen- tumdicicur;a Iiiftino.Iib.so.Sufpicor Bac Tymfn- cho tribui tympanum,tanquam hilaricatis 7mm ctir fignum notifljmum , vel proprer ftrepitCi adiunciil incondicum.quem edere incerdum fblenc, Baccho , qui vino func onufti . PKuarchus de Pco- lcm;eo Iuniore,qui temulentus in palatio» tympano complofo obambulabat : Graue» inquit, calamttofum fi Cleomenes ope- riretur otium dijfolutum Regts Cybeleij prAfiigiatorts , vbi primiim iUe tympanum pofuerit, V71CL^ ToemineA voces , impulfaque tympanapal- mts . Concauat^ sira fonant > longoq; foramino buxus . Capipinon conua defunt] Ouid.in E- pift.Sapphus : Accedant capiti cornua,Bacchus erts . Nam prius ab Orpheo in Hymnis Kipco^,yju S^ta^pc*)^ eft appellatus. Hoc Bacchtt' loco admoJiendi mihi funt Philolo'- corntitic giji Bacchum Yeteribus }ttpdt,a^o^ov depi^ quidfin^ i^z Andrejt Alciati fbiim, ideft:, corniitiim, autcornigenim: vel quod pnmus racionem boum copu- landorum ad agriculturam inueniirecreda tu r : vel quod eius pater Ammon cornutus colcbatur.Plato aliamcaufam hiftoricam letulit z. Legum, & poft eum Athen.tus Dipnoroph.i.Olini folitierant in capien- dopotu cornibus vti pro poculis hiiic ver bum y,ipa.7cu,^io,vinumfHndere\S>L Kpd- 7iip, quafi KipetT>jp,(]\.\od a nomine yJpetf deflexum e{\ . Pompeius Fcftus ad mora- lem fenrentiam acccdit,qu6d qui temulen ri runt,ade6 inteidum truces apparent,vt cornua habere videantur.&' Scholiaftes Horatii ad Odam 19« fecundi Carm.ibi, Te "jidit infons Cerberus aureo cvrnude» corum . aitcoruua Bacchotribui roIita,quia cbrie tasarrogantiam & audaciam gignat.Vnde quj bibit plus nimio.fi foluatacuta: verbe la hngua^ , liberius notum ignocumq; fe- rit,& arcana fiqua tacenda fufcepiceffutic nunodeleflu. Oir igitur Bacchus cornu- cus,dequcprimo vfu pocuIorum,qui c cor nibus eianr,qua'dam attigimus . Certea- - pud Xenophonrcm legimus , G txcos non (.nvnets ^^1^^ corneis vfos poculisi& Nicandri inter- zjt focH- pj-ctes nonignorarunCjCiim nondum apud i.s vite' gentes vafa excogicata efTent . Nofterhic ' • fuomorc ad moies & Philofophiam refer- le.quam ad hUloriam maluic . Hoc doceo, nosiro quod abufus &c.] S\c Plinius lib.15. cap. i- Vhio modico nerui iuuancur.copiofiore Ixduntur,fic & ocu- li.Stomachus recreatur.appetentia ciboru inuitatur , triftitiae cura hcbetacur , vrina &aIgor expellicur , fomnus conciliacur : Cocra, fi nimius adhibeatur vini vfus,bel luina cornua capefruiius,& in furorem in- tolerabileni noununquam ruimus.No nie fugiebar,vnde vini,Tis KtLTtOVTOiHS ToVw/^Ctj i^TTAVct-lSrhiH Ket^ Emblemata 143 K* IVgA j(5UTA fj,iuv6{j.ivct: Vino in cor- pus defcendente,(tfcendunt verba improba ^furiofa - Molliafislra.] Ebrius ad miidcam , vt afimisadlyram. Siftro diilci & fonoro inftrumento iii facris Ifidis vccbantiir ve- teres. Martial. H&c quatiet tenera garrulafifira manu, Ouid. de morteTibiilli : ^imd nos facra iuuant , qutd nuc Mgyptia profunt Silfra? r De Siftro.Pierium Hieroglyph.^S-diligen ter euolue. Inftrumentum hoc jeneu fuit> curuumadlebetisformam , vt Plutarch. commenrario dc Ifide retnlit; circum erat paruaquxdam cymbala feu tintinnabula, & in eius parre fuperiore fculpra eratfelis humana facie:in iraa ver6,figura Ifidis & Neplithys . Eft autem ftftrum Graeca di- 0:10, , a (THco, quatio, crepitaculum fignincaHS, vt ait magnus Etymologicus . Dicitnr & o-yi^rpov, per iuMolliafifira, di- xit,non tam ob id , quod fiftrafint reipfa moIIia,qiiam quod homines reddantmol les & erfoeminatos . §luid viilt ille color membrps,&c,'\ Nu da fiebant Bacchi fimulacra,inquit Phor- nutus.vt naturam vini oftendercnt, quod arcana deregat.Horar. i.epift. ^luid 710 ebnetas defignatloperta recludit. Quade caufanon immerito vinum dici- tur dulce tormentum , quod potentius quam vliusequuleusautfidiculae fecreta cxtorqueat. Vnde Reges dicuntur multn vrgere culullts , Et torquere mero^ que pro^extjfe lahorant . Rubedoaurem colorem fatis indicat,hinc quecognomen Ignigen^e habuit . Strabo lib. 13. Habet cnim vinum ( vt refertcx Eratofthene Suidas^ xqualecum igne ro- bur : vbi hominem fubierit,conturbateu, ceu Libycum mare Aquilo vel Aufterivn- de quoqj prodit ea , quas latent in mentis recelTu,& virorum animum in vniucifum concutit. id eft : oTvo^ toi Trvpi l^ov i)(H fj.(vo^ , gy^" dLV gV eivS^pa, gA-S-H kv^cuvh cTe Qict ht^viosAV cikct /Sopri^ , voto^ . S^i KiKpvyJv ct ',igneus ardorerit . Bacchi natiuitatem & res geftas videapu4 Homerum in hynvnis Bacchi,& apud Oiii dium in fine ^.Metamorph. Extat & Or • phei hymni in eundem. Fabula fic narra- ^^^^^^- tur:Iupiter captus amore Semeles,filia2 re ^^^^-^^^ gis Thebarum ,eam grauidam reddidit ; quare luno irata.vteara demedio tolleret, formam vetulx afliimpfit ,eius nutrit^**^ adeamq; accedens perfuafit, vt experj?/' • tur,an lupiter vere &exanimo illamjama ret:idq5 hoc modo.ab eo aliquid magni pc tendo , nempe velit talis & tantus fecuia. concurabere.qualis & quantus cura luno. ne coniuge fua confueuifftt.Semele igitux experiri volens fvt funt mulieres illius rei, prajferrim noux,cupidifiimae) fummope- re petijt.IupirerautemSemele iurauerar, fe quidquid ab eo peteret daturum ; ideor que vt iufiurandum feiuarct,illara flagra* ti fulmine occidit adhuc praegnantem.- in- fantulum autem nondum maturnmpar- tui»ex venrrceius fumens, femoci fuo im- pofuit,ac taradiu fouit, donec menfes raa- ternos compleret . Ouidij verfus deortu- Bacchi hi funt : Im ;^fe5ius adhuc infans genitricis ah alua £rtpttur,pat^rioq; Uner (fi credere dtgmwi^ Infuitf^ 144 Andreae Alciati M3Y0. vions B.tcchm l:-7j.rode|(icu oibis ^-cap. 7 de India (ic ait; Vibiiim,qius incoliinc, Nyla e(l clari(nma.& maxima, moncium Meros foui racerrfamam hiiic prxcipiiam habeiu,qnod ui illagenitum in huins fpe- cu liberum aibicrantur clfe nucricum.Vn cis autoribus,vc fcmori louis infu tum dicerenc,auc materia ingelficauc er- ror-Sic ille. |Uj?poVautem,id eft.w^w, co- xam'(eu fcmur fignificac ; hinc dittus e(l Bacchus a Poecis Dithyrambus, 'TrcLfU. 7o cur Di. S^vo Svpet^ (6{)vcu,\d t?:,qii d duabus ianuvs thyrdbus eArim>;hoc cft, vcero Semeles, & louisfe- dicius, more. Quamuis ali j Dichyrambum di- clumexiftmienc^quafi Lyrhirambum , vt eft apud Pindaium , quod lupicer illum afluifletfemori, ac mox co in lucem pro- diturcinclamaflec^Au-S-/ pAy.y.£t,?vudt pa,y y.ct . ac Ci dicai-.Solue fururam,folue futu- ram . Vel quod fecreta promens os dithy- ron faciac > nam eidem loquacitaiis ratio- Jie picam facram eile prodidere . Plinius eadem ferc,qua2 & Pomponius iiarrat , Jib.6 .cap.zi. Nec non, inquic, & Nyfam vrbem pleriq; India; a/lcribunc,moncem- c|ue Merum Libero parri facrum,vnde ori go fabula: louis femine cdicum.Hasc PIi- iiius.Phcrnucus aucem inlib.de Nac. Deo- rum fic inquitilnfutuseftfemori Iouis,vt partusimmacurus ad macuricatem & per fedionem vcnirec. Quod vinum pedibns (qiii per femora fignificancur ) calcacum 10 V djv^t- a,lcMim digeftio & concoclio non eft vfui tu &intcf Deos rcuilu: fic c!^m pacria mea minor clTcr, qudm vC capeiec Philofophiim , boniis qnifpiam , fiue Deus,fiue GeniHS,Athenas, in locum fortunaciorem commodioremque me cran ftulic, Sccxt. Porro Bacchi nutnces,vices incclliguncur , quas Lycurgus pepulic per montem Nyferon : quia confuetu- do fuit afteruandi vini caufa admifcerc marinam aquam . Idem videtur feutire Athenajus Dipnofophift. ii.cap. ^.quo loco rationem reddit, cur Nymphsedican tur Bacchi nutrices,nempe quod aqua im mifta vinum augeat,& temperet.Prifci aii tem illi loui duas nucrices, lunoni vnam , ApoIIiniduas.Baccho plures accribuerfit, quod oporteachunc Deum pluribusnu» tricum Nympharum menfuris manfuefa- (5lum efteac domicum. Referam huc lepi- dum Coelij Rhodigini Epigramma,quod, nifallor.e G ra:co confinxit; Ardenti6 Semeles audes puer excidit aluoy Ardebatq^ vno mater ille rogo . Et spes nuUa fu^ miferA fuccurrere matri. Atpuer in fiamis non tame vfius erat ; Ogygis occurrityfed non prius attigit illumy Succubuit mults, qud louis ignis aquA . Ignis abityfed non abijt vis ignea prorfus , ^iq^ cutifummA parcity in ima furit . Nympha igitur procuUO puerum ne tangi- tOyclamat , ^^ifquts esyignts enim cfi, niprius im^ brelaucs . Hinc fapit hic, liquidts c^c.] Qm>d e- tiam admonebat Plato, Bacchum temulcn tum Deum fob rijs Nymphis temperandu efle,id eft,vinum aqua mifcendum . Huc facitillud Plutarch. difputatione, An feni regenda Refpub.Aquam mero mifcemus, quo Deij furentem (wt cum Platoneiftuc) fobrio altero caftigatum tempetemus . C0{ iplf]yiV TTAUT&JV iTTi 7^ fy.iyVVyiviS TT^Cf v^ Ta J^cuf/.ovta fxctAt^ct avvii- vcu , Tov R^py.riv TU ^ioyv70> avyKet-^t- ^'pycav i ^oyuiV ti^i^vcriJLctT^ 'TicTO) cv' V(ILVdL-)^MV. 1 Btcchi nutyius i AquA peradu vinum Emblemata-i; Hf num U iam iorem t . if^ efe (s vini. VAyA)Ja9 . Videris mihifacrA rei tenere optime rationem, qui cbiungvs 'Ba.ccho Mer turiums^ dratio^iis condimentum poculis admifces . Eiiirdem lege qiiarftionem pii- mam 5ym pof. 3 -Hiic facic iilud Antiiioi.ui fayi)i', apud Homeriim Od^^^T (p- l^ActTTTHfo^ AV fjLtv ^ctv^ov e\yi ,f/.>i ide conf^quatnr:if ya,^ oivoi taZta, «■'(^6 0 iSovva-oi^^otci , t6 S' Ay.iTpOV Tiff '7rocri(of,\m t6 pripA t? KAKct)^ eyovTo^ t^U^opH^yccr-T^ AZpATii ' CS" i{J.[XiTpct ^lv/i , ihApcoTipoi [j.tv , YiS^icov yivoiT tiiv id eR: Non enim vinum hocneq; Bac- chus facitfed immoderatus potus,^ vltra qjtam decet , ^ fatis efi . C&terum fi quis moderate bibat,hilarior quidem iucun- diorfieri folet . Theocritus Eidyllio 13. a Bacchodari hominibiislajtitiam &dolo- lem ait ■; o7a S^tuvvoso^ i^coyJ AvS^pdUJt ■^py.A du^^oi ' Apud Euripidem BaccHi verba runt inte- ritam minitantis Pentheo,a quofecotem iii renferat : Agnofce Dionyfiumfilium lo- uis , quifi eius aucioritatem s^eSles , Deus eB vehemejitijfimus yidemqi hominibus mi tiJfimus.idciiiyv&xTiTcu cTg t6v A/aVA/o- vviTov , oi -Tffi^pvKev iv ^(kh 9^6$ S^hvota^ 70f , oivdpcoTrotiTi iiTncoTATOi. quod di- (ftum eft: pro m oribus v teiitium:qui enim fapiunc,co moderacc vtiintur: quifecus , furorcm Bacchi (uo non leui malo expe- riuntur.Ecid explicanc duo yzxhZyyJ.piMA yjfl ^''^(^oi, ex verfu Theocrici a nobis ad- duAo.-quorum prioris a Maronc vis expli cacurad finem i.ABneid-vbi dicicur , ir.] Qu»- drans eft tertia pars afTisjfumitur pro va- fe.quod cres cyathoscoiuiueat. Si vis fiii' quit) fumcrccalicem vini msri, gdde illi tresaquxparces. Caljcem autem procya- tho po(uit,Cyarhus antem idem cft-,quod vncia;ficq; conftabit lcnfus iuxta Hefiodi pr^ecepnim,quoadfrugalitatcmadhorta- tur homines,Iib.2.Georg, Kpmif 7 AiVAi eiTOpfvTit wV ee9«- Tph vJ^etTOf^^rpO^tHV , 70 fti Ti7Ap79V hf^ev ohis . id efl ; Totihus ex liquidif femperqifluetibus adde Tres lymphA partes,vini non amplius vna, Hnnc mifccndi modum noii attigit Chi- Jiadum aurqr ^ in Proucrbio quin^', AUttres,auf ne quater. quem vidc . Neq^ Ccelius Rhodig hb.iS. cap. ^^ quamuis inulta vterq; deuinJ fymphonijs adaqua do^liflime difputanerint.Eft & epigram- maGraecum Hefiodica» fcntcntiac coinic- fiiens, inccrtiautoris : BttK^^ fXSTpOV apt?^v , 0 fj^tl TO^O , ^)]^' t^tt^jrov ' fV/ ydp a AtJi-HfcuTiOfy ii fjLAvittf , ^pH KpiVA[J.iVO{ 7pl9t VUfA^eUf 7%7; ^r/O^/, « oi-rt' ^s. Saujf» oder entlaujf, 6 rcmpora?Quis ?cr6 Scytha aut Thrax immaniorcs legcs pt^feribcretJScd hoc parum crt,nifi dicat; Aut bibc^aut hunc canrharum,quatus eft, ui caput impingam tuum.& ita non raro cx compotationcfit monomachiarficenim affuefadi (fcu mauis,a fuc fadi) funt.Do iwitiusNcronis pater,omni parte vitsede- teftabilis , documentnm furoris fui ctiam hac in rc ecIidit,occifo Liberio fuo.honefto yiro,quod potare quantum iubebatur»re- cufaret. Alcxandcr Macedo Promachum bibacitTimum homincm,in vini certamine vidorem , ralenti corona donauit , tribus tantum poftea fuperftitem dicbus:ip(c rex ad duoschoas, feu duodccim fcxtarios (6 tegiam & egregiam laudeni? ) proceftit, carteri cun(.^i,vnus & quadrag]ncd,etfufis vifcciibus propemodum (pc».^antc rege crepuerunt , & potando fpiritumcru;^a- uerunr. Sed placer Eubuli Comicijqucm citat Athenaeus, Icgem conuiualcm luic appouere . Loquitur aucein Bacchus vt TpHj-^cdp [jLQvotf KpATtipct^ iyKtpetvvvto . Totf i^v^ifipov^ffiv ' TeV //gV vyt€ivel luden verfu, - Vel poterat cura foluere corda graui. Cui poeca: non bcne fano refpondk vif muIcifciusPicrius v^aleiianus, hoc liiwato hexafticho : KhVO^ efflTiVaAf K 0/VOTpo^OV OfJLpAKet pfgyil Yg. O f ^Aki TO CtKV&AKOV r.[d.t&Ai i ^)^' KKtifJLATA T i^iTAfJ.iV ^ oKOVf ^KA^V^ A-TTO pi^tlf, O^TilV AV^Of/.eVAViCr^iffiVAppoa^VVAV» Tov «Tg T/V CiVofiAp»( «T/fit *tffafJLAT9S » H 'Trpo^ Ap)]A , H^KvS' AV i)y AVTH TAyA KiKtiSe Tpi- 'TTOV ' MpMe animis quifquis vinum hoc immi- teperofus , Allifitputri vile putamen humo , Ramosq^ ^ plantatcta ab radice reciditi Atq jta glifccntem fuftulit Aphrofyne . Namq; aliquispoto hoc vino grauis ijjet ad arma , Autdecoris poterat non meminiffe fui. Huc pcrtinethiftoria quam Hygnuisre- learius tulit dc Icatioa paftoribus iuterfe(no,qui cur occi" vinuin fibi a Baccho datum cum ijfdem fus. dcdiflct, eoque fadlicbrij concidiflent, & fibi vencnum propinanmvfuiflc putafs6f, cum fuftibus intcrfecerunt . Reperioapud' Tranquillum in Domitiano, edixifselm- peratorem , ne quis in Italia noucllarct.r quodenim fummam quandam vini vbeT-^ tatem,frumenti vero inopiam videret,exi-^ ftimans nimio vinearuni ftudio aruanegli gi, cohibuit nimiam hominum circa vites vel curam,vel libidinem.Iuflitetiam vine tain prouincijs fuccidi, relidavbi pluriu parte dimidia.Ethxc fere ille. Sed Philo- * ftratusin Apollonij vita caufam eam di- ferte tradit , quam fupra pofui , nimirum edidi caufam eam fuilse.quod in Afia pr^ cipue homines vino nimium indulgentcs, feditionesexcicaient . B.CS dura h&c nimium^^ Scuciior hec bi- bendi lex,dixerit ahquis: dura quidem ijs potifl!imum , qui flbi omnia cftufc licerc volunt . • Suntpendula guttura] Nulluscft, qui non appetat vini delicias , neq; itadiluti, aut itaarguftis poculis:facile enim fluit , & fponre fua illabitur, nec opus illud per manicam Hippocratis percolare . Heu facile commoda &c.] Qux com» K 3 moda Andre^ Alciati cfiii pul- Ebrieta- t-A dete- fiatio . ntM certx mints. moda fiii t,vcl qiia? ira putantiir,nori faci- le nobis acddiiMt: mmJ^uTKoKcL TAKet' Kdi,ardua quA pulchra. qii^e verg fiint in- commoda,vItio veniiuu,etiam nonarcef- fita. De quo iufra proprio loco . Sat I s miilca de viiii vfn & abiifu his tribiis Einblematis pallim actuline vi deor,& lubens hic oratioiiis ciirfum ftftc- rem,n'fieflrec quod vehementerme torque rcc, Cum gemiru &fremicu,cum rubo- re & pudorehic recordor inclita: noftra^ Germani«c,cuius 'TroKvTrojidL reliquarum natioiuim orefocde traducitur . Trium Furiarum mentionem faciunt Pocta: , ego quartam adiungo,&do principem locum in thcatro flagitiorum Ebrietati . Ha.'c in med o Euiopa; fedem ftabiliuit.atq ; adeo fubdidit orbem noftrum, vtquamuisalijs quoqjgentibusimperct , Germanos folos pcfundcc calcanso , & compcdibus inie- (flis trahar inuidlos olim populos, quo vult, Babylonica nieretrixcu philtro fuo & intoxicatocalice • Non fasuior peftis vifacft , non atrocior hoftis graflarij nec Homana potenriaita vires noftras conrri- uit.vc hasc . Fra-ftuin iam hinc &imbel- lcgcuus vidcmur,decu(fo prifco illo robu ftatis & forticudinis florejdenigratomili^ taris gloriar,qua:foIennis quafi & propria fuitgcutis noftra:, fplcndcjre a.f lucc; con- ucrfisii) etf^minatam quandam ac turpif iimam moHiricm , vircucum heroicarum clarilTimis infignibus.quibusfulferunt ata ui proauiqj noftri , pcculiari nationisgc- nio j conculcatis vif^is,fomni trcpida- tio &metus. Omnium vitiorum hjec ma- rcreft,iurgia feminat , cscdesgignit & ho- micidia,raptus,adulteri3,ftupra, tumul- tus,bella. Quas poftquam radices altiiis cgitjquo magis cuellitur,e6 firmius ha:- rctttoxicum anim? & acoiiitum.quo tacla mens, velut afphaltico bitumincpigrum lentorem trahit & gkucn ignaui3e,vcftu- pidis fcnfibus , & vecordi fpiritu ac ftcr- tenrc;tota lagueat^dbimctipfagrauc onas ac Emblemata_>C tfjt 2C (arcina. Non (ic fiimat clibanus auc furniisardcns,vc ftomachiisebrij ; & pa- tcntis fepulchri foctorcm libentius quam cloacam gutturis ferasjfulphnr&naphta inter ronchos cfflat titio ii)feroi . Sed cpr- nua runjir,& contrame infurgitbibonum ^riofe» ebrioforum catcrua,tali raciocinario- tm ex' «e cxcufans .• (fafto. Foecunda ferra pofae , Hanc arboresq-ypotantt Et potat ^quor aurOf , Et Luna potat A^uor , Ipfumqi Luna FhocBum : ^jd ergo tu fodali^ , Fotarc me vetahu f Rct^c vtiq; fi matiidi ifti guloiies aquam jiquidam pocaretit.non refiaL^am feu cx- tiliatam vice.Atdum contra ccrcatim fpu- iiiautes hauiiuiic paccras, plenoq; fe pro- luu.itorc.inftitutum nacuraie fallanc.fal- i l"'>turq; & ipfi crebro . Erubefcac quis- ' quis parciculam habet fan^ meiicis , dege- nerarc in hoc nefas, qna: voluntariacft in- fania,qua mcntis ftatus concutitur,profli- gatnr corporis ralctado, patrimonia atrc- runturicuius vrb um & prouinciarum cxcictia ac ruinae comitcs funt . Agcdum ciiigilcmus aIiqaando,viri popuIatC8,abdi- cemus tetrum hoc vicium ac flagitium > hanc tabcm & labem,& parum fupcrcrit, qnodinnobis carpant , deq; noftra landc dcccrpant Gcrmanomaftiges. Ni parueri- tis.alca vocc" intonabo^^gy TttfwetTplJ^of . Me miferujpfa fuaGermana modefiiafede Exulat,^ luxtt-s virfutem eiecit auita . luuat etiam veluc in fpccula aliqua confti tutum,ynde non foljim Gcrmaui.fcd vni- uerfi populi exaudirc mc pofll nt,prophc- ticum illud proclamarc; Va furgentihu^ fummo maneyX t potum inehriantem feBen- tur . HuiusoracuH tum praefentes, tum pofteiosmemiinfte volo Plura de liac ma- te r ia q ii i c r. p' r , V i d ea c P rou e rbi u m , VinUTh. caret clauo:^ ,VinUm fenem etiam nolen--^ tem faltareimpellit \ Piatonem j. dc Rc- pub.& ^.delegib &c.Plinius quo(jj de fu giendacbriecarefufjm orationis riuulum cxprompfitlib. i^.roco cap.ir. Gramea_j . EMBLEMA XXVI. AndreafAlciati ^ R A M 1 N EA M Fabio Patfes tribuire cerolUm % Fregerat vt Poenos Hanntbdemque mortu* Occulit inflexo nidum fihi gramtne alauda^ Vulgo aiunt , fullos fic fouet illa fuos . Saturno Marti^facrum ^ quo Glaucus adefo Polyhides , fa^pis credttur ejfe Detis . His merito arguitur nodis tutela falusq^ : Herba^ tot vires hxc digitalis habet . COMMENTARII. II, Gramen VI «. I vcncrabiles & togati locoemi- nciuiori confpiciuntur , qui alium habitu quoq;pacifico indutum graminea corona donant,quam ciuscapiti imponcrc videntur. luxta e gramine alauda prouo- lat Edautem alauda paruaauiculatqu^ in fummirate capitis apiccm habet,vndc etia galerita dicitur.vt teftatur Pliiuns lib.i i. cap. 57. Titulus Emblematis Sanfi- gnificatrquod cft anciquae & paftoralis vi- IX indicinmiuam quiin prat^curfuaut \i libus coatendebant,cum fupcratieranr,ex co folo^iu quo-ccrtamcn crat » decerptam hcrbajn a4uerfario t radcbant . Citatur zx Anio : G(tHdentiCurrmt,celebrant yherbam con* ferunt. Plinins de obfidionali coron3,d;ari (blitam f 2rAA>i>ie teftatur,quod g^ramcii decer ptii HerbAfn erat , quo loco obfenTos feruaffet aliquis • Summum cnim apud veteres vidoriajfi- gnum fuit herbam porrigere vicflos , hoc eft,terra& altrice humo , & humatio- ne ctiam ccderc. Idem Plin. dc elephau- tc lib. 8. Mirus pudorcft , vi(flusque vo- cem fugit vidtoris, terram ac verbenas porrigic.Itaq; herbam dare, fiueporrigc- ic gramen,cft fefe fateri vi(5lum,agnofce- re vidorem , pra:fidij & falucis audorem reuereri . Anciquicusquidem,refteeodem Plinio,nuIla corona,nifi t)eo dabacur.Sed demum vt in generofis virtus crefcerec,& ignauis torpor excutcretur , diuerfavetc- rcs excogitauerunc coronarnm genera , prout cuiufque virtus non abfqj qtiadam conuenientia exigcre videbatnr . Ali? e- nim crant ex apio , alirc gramineo: , alia; quernse fiue ilignea:, alix oleaginca? , alia: my rceas , alia: laurex , alia; aurc^ . Dc quibus librum fcripfit Claudius Satur- nius,in quoearum origines , caufias, fpe- cies,& folennitates late complexus cft.Scd de graminea corona,de qna hic fermo.ip- fiusPIinij audiamus verba : Corona qui- CaronA dem, inqnic, nulla fuitgraminca nobilior gr/imi- in niaieftate populi terrarum principis,pr^ p^e^ mijsq; glorias-Geromacae &aurca:, valia- /^. res,mura[es,roftrar^, ciuicx, triumpha- les, poft hanc fuere, funtqi cmi6ix magno interuallo, magnaq; difFerentia . Ca:teras omnes fii)guli,& duces ip/i impcraiorcsqi, militibus , a«t aliqiiando nidum,^cJ] Quibufcia auibus & belluis hcrbarum quatiiuclam co gnicioefta nacuca infica,vt quod arcema- xima &di!igcci obferuatio le homincsipfi fciunt,ha2 naturas beneficio fcntiat.Qu^od autem alauda fiuc galerita nidum fibiex gramine conficiac, ex veteri Prouerbio fic exprefrum eft a Caflliano Baftb fcholafti- co,Iib.DcagricuItura;GaIeritac, inquir, in gramine nidificant,vndeetiam Proucrbiu: etypeo^if . Ramofum grame ?udo occultatur alaudd. Solcc cnim alauda peculiari quodam amu- lcco fuum luftrarc nidum impoficis qui- bufdam ramuUs graminis,iicuc aquila cal litricho.cornix vcrbenaca fupina , turdns myrto, palumbcs lauro , vc ex Zoroaftri magi i^^yico-^oviKMV retulit hteratiftimus vir Bclgij decus l\.imi\s,3dagio,Alaud£ in nido latet gramen . Saturnoy Martiq-yfacrum] G ramcn ideo Sacurno facrum creditur,quia Aifchyrion Samius inquodam lambo aic y Sacurnum feminaffe gramen,quod voca.c G raraen deo rum.Sandius conic^Vura ducicur, id idco cilc,propcer viuacicatem.quam huic heib^ peculiarem tribuunc Poecje : diciiur enim ab ijs -viuax Sl inexpugnabile. Cuius opi- nioni cojicinic celebratum in Hifpania pro wcihwim'.. Mas vieio que la gramma. Ma- gis viuax quam gramen . Marci vero far crum eft,quia exgramineorcusefte credi- cur. Ncq-; abfurdum fueiiceius nacniita- cem reccnfere pulcherrimis Ouidij verfi-^ bus.Faftorum igitur y.ficloquicur Flora: Mars quoqyftnefctSyper nofiras editus artes: lupiter hoc vtadhuc nefciat vfq-^ precor, SanBa louem luao ,nAtafine matreMi^ nerucL^^ Officio doluit non eguifje fuo . Ibat vt Oceano quereretur faBa mariti: Refiitit ad noflras fejfa labore fores . ^luam fimul aspexi:^uid te,Saturni/r,di.v/'y AJt^lit?£xponit,quem petatiUa locurn i Addidir Anima- lium qito rundam folertia , Alauda in grami ne nidtfi' cat. Gramen cur Satnr nofacrii. Cur Mar ti .. jr4 Andre^ Alciati Aiididit c?» caufam- Verhii foUhar amicu . Noiinquit, z erhn cura leu^ind.x mea eft, Si t.iter eftfxclu^s negleBo coniugu vfu lu^iter,^ foltiftiumen itrumq-^ tenet'^ Cur ego del^erem fieri ftne contuge mater ? Etp.nere intaSio dummodo cafta viro ? Om/.'i.i tentaho latis medicaminaterrts , Ltfreta, Tartareos excutiamq; ftnu4 . Vc.x er^tt in curfu,zulttl duhitantts haheha. Nefcio qUid,Nymphefcirf viderts, ait . Ter volui fromttferc opem , ter Itngua re^ terta eft-y Ira louts magni caufa timorts erat . Ter precor auxilium,dixtt]celahitur autor^ Et Stygia nomen teftificahor aqu^ . '^od pety.OlefiijS^inquamy mihi mifjus ab a.ruic Tlos dahit,ef? hortis vnict44 ille meti . dahat,hoc dixit-.ftertlem quoque tange ittuoicam , Mater erit.Tetigi.nec mora,mater erat. Ircttnus hirentem decerpfi pollice florem ; Tangitur,^;^ tacJo conctpit tlLafenu . Ijmq-j graui4 Thracem , ^ Iauh Proponti- dos intrat , Titq- potens zoti-jMarsq; creatus erat . ^^t memor accepti per me nat.tlus-.Haheto Tu qtioq'yRomulea,dtxitjin vrhe loctim. Qiio inloco Antonius Coiiflaiuiiis Faiieii- {is;Huic Deojinouir.gramen confecratum dicuntjQUod id humanocruore procres cur . Pcren: & pLyfica huius rei oftendi racio. Nam cuories caltra iocar.tur^feligi- rursd idexpe J:rus Iocus,non exaracus; ob idq; Irrpuis \.\ gramineis campis collocan- tur, o-.iiab agricolis rpernunrur; propcerea auod gramen valdc icrpar&: propagerur , humoremq; omnem ebibat,eUiSq.; omnino rollendi vel cuellendi nuHa rarioclle pof- hr. Vnde puco ab Ouidio,epichero ad rem accommodaro, inexpugnahtle gramen, di- itum eiTe y Meramcrph l.oUum tiihuliq-yf-tigar.t Trtticeof meJft s,Qr> tnexpugnahtle gramen . Reuera g:anien&: in i.cminis rjtione,& re ipfacuni Marrc sliqiuim habere limilita- dii^cm videcuf;nam Gram.M)& Grcjduins cuod Marris cogiiorpen cft) a gradiendo «fS: ferpei-do duci videntur. Adba^c Ro;ua; liicamf o Martio copioUim gran.en cre- fcebar;& Marciali prxmiodonabacur- Ho- rar.i rii'C.4. Carm. Te pcr gramina Martij Campi,te per a^t^ai,dure, voluhites , Idem 3.Carm.Odc 7. j^amut^ non alius fleHere equum fcienl- JEqug confpiciturgramine Martio . ^o Glaucus adefo, (^c.] Id variis mo- . dis ab Achenarolibro j.cap.iS-Sc aliisnar- ratur.Hic pifcacor faic Anchenodius,natan P^J^^^^^ ' dipericilfimus , qui vcl cuntflos fui cempo- ris nacacorcs iii vndis cxuperabac, aic Palas- phacusrnam folebac c porcu fpcdiantibus , donec iam cxtra eorum cdct profpedum , cnatarc, & diebus aliquot lacere. Cum au« ccm redirct.perruadcbat fcfc in marinis flu dibus vixiffe , hincqucmarinus Dcuspri- mum eft nominacus.Tradunt alii eum ali- quandoob nimiam pifcium, quos ccperar, mulcicudincm fuilledefelVum, onufqncin mcdia via abieciire;vnum ex pifcibusmoti- bundum herba guliaca rcuixiiTe , &in flu- uium profiliUle: quod cum Glaucusobfcr uairer,eadem herba comefa , immorcalica- tem adeptus putacur.PIin-lib.^.cap.i 6. & Iib- ji.cap.i I. Aufonius: Sic Anthenoditis Boeotia per freta Glaucus Gramina gtiftatu poflqud exitialia Circes Txpertti^ carpt.is morthundtspifcihus herhHi Sumpfit , Carpathistm fuhtjt nouus acCQln pontum . Ille hamti rete potcns fcrutator operti Neros , Aquoream folitus couertere Tethym, Inter captiuxs fiu-tAuit pndo cateruds. Ad id refpexic f ranc. Picus Mirandulan.in Voco pro faluceconiugis (mihi enim almd ageiui pridem locus ille cccu riic-) N/7 mthifirmari poftent mea vota, maligno Impete depulfo morht?num pallid.i tahesi I^it tetrts pelli poterit mors improha fuccts} Graminc vel Glauci,uel prifca Ti.onis arte? Alius fuit Glaiicus xMinois fiIuis,dequo Tahulx^ calis refercur fabula : Giaucus Minois & de Glau- Pafiphaes filius, cum murem perfequerc- coalio. cur, incadum melle plenum UKidiCj ibiqj exanimarus eft. Q^^em cum parenres qua:- rerent, Apcilinem fciidran funrdepueroj quibus Apollo relpondit: Monftrum vobis naciim crt tribus coIoribus,qnod Cx qins vo bi'^ i.idicaueri: , cui rei in agro monlirum hoc (ic limi!e,ille vobis filium redder. Mi- t.os forceaudira , coepit monitrum a fuis qua?rere;cui dixerunt,natum etle viruluni, qui ter in die cnlorcm muraret per quater- nas horas; primo clTealbum , fccundoru- iM^um , d'v;inde nigrum . Mmos autem ad monftri a^nigma folueiidum augurcscon- uocaui:: iijterquos Pohdus Cerami filius Argo- Emblemata laucus \tr di- tlS Poly ■des , Argolicusdixit, monftrunv fimile cfle in agiisfiudiii niori fiuc rubi-Nam primum albus eftjdeinde ruber,cum permacu ruit , wger.Tuuc Miuosaic.ex ApoIIinis refpon- Cq , filium mihi tcftituas oportec. Quod Polydus dum auguratur, vidit no. egopotius fum in hac feiueria,vt credam,. cubitum in hcc embleifiate non fumi pro brachiicubito , fed pro quodan» menfura^ gciiere,qui cubitus dicuur apud Vitru- iiium &alio';:,Gr;«cc ^^Tj^^u^-j Lufitani vo^ canc )8 Andreje Alciati ciuz fW,pcniiItima correpta . Itaq; il- la vcrba, Conttnet ^ cubttum,duraq; frAna manu» fic inrcrprecor.Ncmefis vna cantummami fimiil & cubiciim Choc eft , virgam illam menfoiiamj 8c frxnum continec5 quodcic clarat veifas vltimus i £t lubet tn cun^u rebui adejfe modum . Hoc eft , iubet , vt adfit menfura cum fa- (ftis, cum didis , Deniqj fi epigrammata, quje in Prouerb. Adrafiia Nemefis , aci- dncutur,cun\ Latina verfionead vnguem examinaueris,non dubitcquia libcs venias in noftram hanc fententiam . Quam (i fc- queris.emendabis pi(fturam . Hsec illc. Ab hac fententia non multum difcrepat Pi- gnorius.qui hanc ita refti tuit figuram,ni/i quod hicambas occupct manus, dexxram frxno, finiftram cubitos quod tUe vni ma- nui tribuit. Ij Nemeseos nomen , vt hinc du- N^mefts inicium,c6To ToO ve[Xcauv,indignari, ■vnde di' f^^iS^iv Cjrip t» fJ.tTpOV . Contined Nemefis cubitum.quA caufa, rC' | quiru i I VrAcipio cun6iu rebta adeffe modum . * Nemcfis [cgo] cubitum continco , cuius [rci] cauia.? diccs . Omnibus mandacum annuncio, nihil pra:cer moduni agcndum. Menfuram teneo Nemefis. cur} in^uif. vf omnes » Admoneat^uo nil^ii modut adfit^agat . NZMESIS] Ncmcfis Nodis & Occani I I fj filia, vttradit Hcfiodus iu Thcogonia.his Htmept vcrbis .• T/ ATg ^ viif.i9iVi ^nixa. hnTol^t Tola-t , NvJ iKoii . Hoc cft.- Nodiefata efi Nemefis damnum morfaU* bui&gris . Eutipidcs illam louis filiam facit in Rhefo: A'J^pATCiA fJLiV a. StOS 'ZtCttS , iipyotSTOlJLciTCdV (p^OVQV • Hxc (vcbreuibus mulca compledar) dca indignationis fingitur,improborum & va- niloquorum hominum vuidex, eorumqj maliti^^arroganciseprxfcrcim atq; fuper- bio: feuera vlcrixra curpibus decerrens,ad vircucis amorem alliciens. HaJic celebrac Euripides,Macrobius,PIaco,& alii mulci, nofq; paulo poft mulcadeea dicemus, & alios cicabimus. Angelum Policianum hic pra:cerirenon poftiim,qui eam pulcherri- me defcribic in Silua,cui ciculus Mato,fic; Zfi deay^UA vacuo fublimis in aere pedens It nimbo fuccin^a latHS',fed candida pald, Sed EmbletnatcLj . ^9 Sed radiata cemam , ac Hridentibui info- nat alts , Hac Ipcs immodicas f>remit:hAc infeHa fu- p^rbts Imminet'. huic celfas hominum contimde- re mentes Succeffusq-y datum y&nimios turbare pa- ratus . ^luam veteres Nemefm genitam de No^e filenti , Oceano dixere patri; ftantfderafronti , Trdna manu ypaterasq-ygeritfemperqi ve- re-tidum Ridet, infanisobSfat contraria coeptis . Improba vota domans.ac fummis ima re* uoluens Mifcet , alterna nofiros vice temperat aBus . Atq-^ hucyHtq-y illuc vetoru turbine fertur. Veftigia feruat.] Epigramma Grjeco- rum i.t^'Aiit cam ob rcm divfta,ici eft,T/f- ftigiaria,c\\\x veftigia homiiium infequa- tur. Eft & qu^dam ad proiierbiil allufio, V;i^t/o^ fAiTiK^HV , & *tyyii i^i^KHv. id efl-, veiligijs infiftere,^ vefiigia />f r/^j«/;quod Platoni farri/iarceft . Continet ^ cubitum , duraque frana] Hajc remperantis fymbola diligcntcr an- notatPierius Valcr. Hierog!yph Iib.5K(vm , id cft , cubitum vlnam . Non patiar hic de differen- tiis vlnarnm, &■ cubitomm apud audores controuerfis aliquid commifceri , fedad rem dico Trn^xyv a /imilitudine cubiti,cum ad rc iTTl T« Veola (pbpCOV TiJV lSii[J.i(7lV , Humanam,inquit,affe^ionem obijctijcum in tergo feroi ipfe Nemefm . Ariftot. de artcdicendi, vif4.i(nv proanimicommorio nc accipit,& pro virtutc, r.Moralium ad Nicoraach. n.cdiam illam quidcm ir.ter ^^om KffJi iTrf^oupiKttKicLV ) id cft, diam IV. In mente lex. hi ratio ne iudi. cium . In volun tate iufii tiix-j. In imagi natione Nemcfts . luO Andre^ Alciati diam ^ peruerfam Utittam: Hefinitiir ira- x]iie in K hecoricis, AvV/f eV/ T(p }fferen- Nam inuidia nullum» inter bonos & ma- t:A inter los difcrimcn ponic , fed bonis alienis cru- Ncmefin ciacur,feu illa digne.feu indigne accidanc: •.y inui- & incer a:quales ac fimiles praecipuc re- diam . gnat . At Nemefis j:grc ferc cancum in- dignos & improbos opibus & honoribus florere: qua racione laudabilisanimi com- mccioeftjvt vircusexiftimecur>& in probis tanCLim viriseft. Cum enim squicas po- ftulec, vc malis male, bonis eueniac bene , ceccc vir probus & luftns maximcgau- dec,rum iufticia IcruacarTvc cfi lceleratos homines,hcarios,gra(facores, pra:datores , alios ]; id genus de mcdio colli videc : fic iieq; miniis gaudet quando viris bene;me- ritis aliquid opcime (uccedic. Qiiar oninia paulo poft exemplis iliuftrabimus . De Locti^ ex Nemefi fic Ammian.Marccll.Iib.14.ad fi- nem:H^c & huiufmodi innumerabilia vl- trix facinorum impiorum,boiiorumqj prc miacrix aliquocics operatur Adrafcia,atq; viinam fciiiper,quam vocabulo duplici e- tiam Ncmefira appcllanuis . lus quod- dam fublime numinis efficacis , hunnna- rum meurium opiniotie Kmari circulo (u- perpofitum,ve! {vt dcF.uiunt a'ij] lubftan tiahs turelagenerali potencia patilibus pi\' fideas fac2S.-quam Tiieologi vetef^s fingei» nnna- tes Iuri!ria:filiam,exabditaquadam :fcter= nitate tradunc omnia defpedtaie cerrena . Ha:c vc regiHacaufaram,&arbitra reru , ha:c difccptacril , vrnam forcium tempe- rac,accidenciura vices alternansi vohinra* tumque noftrarum eiorfa inierdum aiio quara quo contendebanc exicu cerminans, mulciplices adus permucando conuoluit. Eademque neceflitacis infolubjJi retinacu- 10 mortalitatis vinciens faftus tumentes in caflum,&: incrementorum decrimentoru- que m.omenta verfans,vt nouic.nunc .ere- das mentium ceruices opprimit &:ener- iiac, nunc bonos ab imo fufcicans ad bene viuendum excoilu . rmnas auccm ideo il- 11 fabulofas apcauic.vcadefle veiocicace vo- lucri cun(iis exiftimccur : &: pra:tendere gubernacuJum dedit,eiqj fubdidit rocam, vt vniuerfltatem regere per clementa di- fcurrens omnia non ignorecur . Sic ille : quietiamlib. ii. Qu^cm ab ima forcead- ulque iubendum Imperacori pene elatnm, ideocjueincolerabilem , humanorum fpe- fuademaiSjfupremum rerum omninm opi "^i ficemniiiii latere,nihiiqueomnino impu- = nc reli.iquere.-quippe qui > vc cccinit Or- plicus , 'WCLV7 eipOpet ^}{efjt '^TAVT oiKii(i) H£IU TCtVTA Idcm i r^gic. Senecak- JDominare tumidw, ifiritm filtos gere\ Sei^uitur fu^erboi vltora tergo Deus . Qmsque Emblemata_>. iSi Q£isqiie tcem^'* des. Theodai. i6z A ndreas A Iciati pcrnasluic , vtcflapud Plutaich. DeNc- Vidc ctiam Pctrum Crinit. dc honeftadi- jnefi idem Plutarchus difputatioue Deijs, fcip.Iib i^-cap. 6. Natal. Comit. Mythc- qui fero coiripifitur a numuie,mulraeru- log- lib. ^.cap.i^. Viowtth. AdraiiifiNe ditccolIegir,vc & Gyraldiis Syntagrn.i j-. mefis . Tandem tandem iuftitia obtinet . E M B L E M A XXIIX. iHTtior arripuit NeptHnm in aquora ia^um Naufragio , "ot domimm fojfet adire fuum : Littoreo Aiacis tumulo namque intulit vnda > hoat , tali njoce fepulchrd feriti Vicisii Telamomade tu dignior armis . Affe^ltis fas ejl cedere iuHitiA . COM Emblemata.^ C O M M E : r. littorc maris vifluir tiimulus, affa- 1 bri opcrc cxtruftus > latera fcricntibus maris vnc{is,quibus clypeasinnatat, &ad tumulum adnatat. Emblematis epigraphc cx Hefiodocriitaeft, lib. i.Georg. TiKoii^i\^^7et. hoc eft ; lufiitia vero emergit fuper iniuriam tddem pfodiens. Qvix vcrba non commode inter- pretatuscil Chiliadum author in Prouer- bio, Malo accepto fxpttflulttn , (lue quod properantcr admodum componebat 3 fiue quod fort^ in eremplar incidic corruptu . Nam legit v^ptovy pro v0pio^. II» AppARETid fum pcum elTc ex dno nsEm- bus Epigrammatibus Grsecis lib.i.titulo mortu. er/V.M/:primuniq; flc habc t : (TctV , KctpTidS^ili S^ctva.av ^Ki KctitoKpicrivi. VAvny^ cTg Sei\ctxrct KctTe^Tra^e,*^ '^rctpd TVfX/2ov eua.vTosv',]K7i)v copixta-ev, ^k i^ojivf . FelidA clypeum non Aquo cejfit VlyJJes ludiciOiplenum fanguints Heciorei. Sed mare naufragio detraxit-^ndq., natado Is tumulum Aiacii,7ion Ithacampetijt . C!ypeurfi,qui He(floris ranguinc bibcrat, Laertiadcs Grjecorum obtinuic iuiquo iudicio Naufrago [Vlylli] autcm marc detraxit , & ad tumulum Aiacis naiantem deiccit,no ad Ithacan\. ^luem clypeum Laertiadet diudice Graiu, Hecioreo fparfum fape cruore^tulit j Naufragium paffo mare ei abfiulit.adqjfe- ptdchrum Aiacis pepulit fluHihti^yhiiHd Ithacam. Sandlius hoc modo verrebat : Hscioreo clypeum PelidA fanguine tinBum ludicio Danaum falfo habuit Ithactu . Vcr marc difiecius^diutflfapuppe fepulchrii Concutit Aiacts, littora non IthacA . Qaod autc fequiturjAiciatusipfe expref- fit,fed mufa paulum fufiore ,addiditquc poftremo i-TrifjLiJ-Jiov • KAKci iffojeiS^ctcov J^ijccta-iv wo\u y.a^^Kov (i%v\)s , HS" Kpt7iv iKhhov ^vyipm ctTg^tTfy^g ^a- Kctoret . ^^Tt]? iv ATytttKol^t (^OA i CrVUct 7/' sr T A R I I. eivTOV (T* iKKAKi^^tt 70V A^tOV iaitf iyp^o 'TTou 7iKA^moit SAKot did^ KtS^CtO . Minos fic vcrtit .* Kcdc Ncptunus iudicium tuHt, mclius qwam Minerua ; Et iudicium Grascorum odiofum [ini- quum] oftcndit mare. Scutum in littoribus clamat,& monumcn tum agitat, Ipfum tevocans, [6 Aiai] dignum (cuto bellatorem : Exurge 6 fili Tclamonis , habes fcutum AEacidas. JEquior efi iudex Neptuntn Pallade longe » I.t mare iudiciu Gr&corum ofledit iniquii . Nam monumentum agitat fcutum , C?»^* in littore clamat , Vnum te appellant dignum , Aiax 0 hone , fcuto : jE/> agedum Telamoniade,fcHtHm exeipe Achillts . Vcrfio Sandij fic habet ; ludicio pulchro Nepttuitis PaUada vicit » Arguit ^ Graium iufins fuffragia Ponttu. Nam clypetcs reboat Pelagi delattis ad vndof : Buflfl qthttit , dominum potiorem voce fa- lutans : Eia age iam Telamont clypeum iam cernis AchiUps . Hiftoriam de armis Achillis multialitcr Htfiorin intelligunt,aut narrdnc,quam oportecnos de (trnn, ex Calabri, qui Paralipomcna fcripfit AchtRvs , ad Homericam Iliada, Iib-4.& j.carptim candem adduccmits. Achillc itaq; a Pa- ridc occifo,adijt GrascorHm cxercitum Thecis,AchiIIis mater, propofitisqj prse- miis eos inuitauit,vt certaminibus filii fui funus celebrarenc. Porro ccrtamigibuc confetflis Thetis Ac ullis arma in medium protuIiCjilli olfercnda,qui in aflTercndo A- chillis cadaucre maiorem in Troia nauaf- fecoperam. Aiax TeIamonius,& Vlyfles fibi iiniicemarma pecunt. Conftituuntur iudices aliquot ex captiuis Troianis.idquc cofilio Ncftoris.nc fpe fruftratus vel Aiax» vel Vlyfies Grxcis exitium ftrueret.Qjua- re Aiax in rabiem & furorem adus inoues Gr^corum faeuic.exirtimans fe Vly fii,ca;- terisq; preceribusnecem admoliri . Sed L t * poftea AndreasAIciati J/ifer se itt Oui' Ite opinio poftea faniori meaii reftitiuiis , piidore aifc• 0/>; cT' A^ctvio^ -^vyj) liKetueiVidLlio , ^iJVftiV iyra viKnact S^iKct^ofjLivof ^ctpsi ViWJi ) Teu^^ea-iv Ay,(p' A\t\i]oi' iSnKi i^i ttot- vict /u.iirnp . TlcuS^e^ «Ts TpuMv S^UctiTctv TAAAce» a.9iivi} . id cft : Sola, autem Aiacis emtmn Telamonind& ^eorfum fiahat irataproptcr vifh^-iam , ^^ua ipfum ego vici litigans apud naues , J^e armts Achilln :pofuit autem veneran- da mater . Tilij autem Troianorum iudicauerunt ^ Tallas Alineruri—} . Pindaruseriam in Nemeis Ode 8 idem vi- deturjencire.dri inquit: Kpv(p/ct/a-i ydp iv '^etpoT^ OS^va^an S^ctvctoi ^epa,7nv(rctv. id eft : Occultis enim iudicijs Vlyjfem Danai pr&tulerunt.Covnmwmot nihifominus ob- tinuicopinio,quod Achille fiaudulcnrer a Paride inteifedlo , Aiax Telamonis filius, poft eum fortiflimus Greconim excirerir. tumquia multa prsclare geiTic, rum etia C(yr,pro fonitu . Vicijii &c.] 'TffpoTcoTroTroitct maris ad Aiacem:fic fe habent fata qujcdam iudicio- rumjvt non obtincant Hifl poft eoril mor- tcm, quorum fuit ius . Telamoniade] Aiax Tlemonis fili . Pa- Telnmon tcr Aiacis TeIamondi(5lus eft a loro,vnde vndc di^ (cutum propendec rnam TgA:fc//,oV cingu- Bus* lum latum, vnde pcndecenfis auc fcucum fignificac . Ajfeciusfasefi,&c.] i'^{)yi)fft^ Sc eV/- fjLu^iOV y ad quod illuftrandum fuccurrit Afilianiexemplum nobile cx lib. is.var, hift.de MacareoquoJam facerdoce Miry- lenenfi, fed quia liber eft m omnium ma- 11 i b u s , no n ad fc r i ba m . Affe cius , i n q u a m ,f(U ejl cedere iufiitiA. hoc eft, Tcs Trah)] S"i' KAiocruvyi. vch ciuftiri^ nomen accipiacur criam pro vericacc, qux* perpetuam fe iu- fticix comicem^prasftaredebec. Alludicur aucem , nifi fallor, ad oratorios afFedus , '^'^* qui fscpe veritatem rerum opprununt,aut peruertunc,adeo nihil cam horridum, aut ctiam cecrum,quod iion fplendefcat oracto ne,& tanquam cxcolacur,vc olim dixit ar- tis huius mirusarcifex . Scd tamen ad iu- rifpcritornm |)lacicum leuocada funtom- nia hominum iudicia, imo & confilia.Ve- ncari opinionem prxrpollere; & plus vale- re quod agicur,quam quod fimulace con- cipicur.Quod & Tullms i.Offic.non mi- nus generaliccr videcur dixifi[e;Efficiedum eft,vtappccicus rationi obediant^camq; ne que prjEcurrant . De occifi Achillis armisincer Aiacem & Vlyffem coortaeft nobilis iHa, Poecisq; decancaca concrouerfia:qu^ fane Aiacice- dere coadus effetaftucus & vafer Vlyfies, nifi fua cloquencia canquam fafcino ali- quo iudices Gra^cos in fuam fencenciam percraxiffet . His camen aimis iniuria & dolo partis, nondiu poticus eftmala»fidci poflellbr.Retulitenim Paufanias,ea Vlyf- Locus Ci naufragio ablataad Aiacis cumulum ad -P^^T^- natalTejficenim in Atticisille: Dicunc Sa- ^^^* • laminis accol^B, florcm inea regione pri- mum poft morcem Aiacis efie vifumj; caii- didus,& purpureus nonnihil.Iilio minor', & caule,&foIijs. Liccer:ein eo func, qua- les hyacinthis Hiftoriam iudicij, quod dc armis jnfticucum fuic , audiui ab AEoIen- fibus, qui inftauracum poftea llium iiico- luerunc,quique arma poft Vlyfiis naufra- gium ad Aiacistumulum eie^fla dixerunc. Ofta genuum,quie medici molas vocanc , difcoadolefcencis pencachli fuifieparia o- ftendeJ:unt.Idautem Deo volence fKffum " L 3 coUigic i66 Andreae Alciati colligit hic EmbIcmatographus»vt alliidat ad vulgatum miferorum & afilidoruin V€rlm,et conqiieftum.Iiilliiia verumqj laboiat,feci i.is prcmi tanJ^m elufl:acur:& quaquam prematur, t^ir i non "on opprimitur tamen.Cicero pro Ciueii ct>prir?ii~ tior Multorum improbitate depreda veri- jpw, tasemergit.& i!inocenri Ti]V ctAii^HSLV yjovof- -femt n^ Tempnsin lucem tandem verftate trahit, lmJi-a\- Qiiarnius pr^claroium hominum naoim- ^'..jY o^enca litu fqualeant,€orum tamen virtus ^ ' nullis vnquam faecuhs obfcuraii omnino poteft . Huc forte non incommode illud Pindaii^ex Od« 8. Olymp- x triumphatori obuiam procedei» deat in ciirru criumphali,quem leo- te vfqj ad portam Capetiam,poflea inCa- ^{^^*' nes rubiugati& liipati crahant . Formam pitolium fe conferebant. Currum pra:ce- ^^'^/^' autem currus triumphalis luhens vellem debanc tubicines, & buccinatorcs, fpolia , ab aliquoaccurat^ mihidcfcribijccrtequ^ ftatu2;,cabul2e,fimulacra vrbium ^xpugna liic pofira cft,n5 pIacet,ob varias rationes . tarum, arma, donaria, n)iniftri ficrificio- Vcvero hacin parre pivfiura iuuetur,r.on- rum.Pone feqnebacur reges &ducescutn. nullacxprobatis autoribus de triumpho, libcris & vxoribus , itemq; alij hoftes ca- quateinis huic rei infcruiuiit,afferam. Se- pti.inanibus poft terga ligatis. Quodelo* L 4 gautss i6S Andre^ Alciati gantercxprelTit Ouidius.^.Trift. Ergo omnis populusporerit sped^re trium' . phos , Cumq; ducutitulis oppida capta leget ? Vinclaq-^ cfvptiua reges ceruice tenentes , Ante coronatos ire videbit equos ? Hic qui Sidonio fulget fublimis in oftro , Dux fuerat belli ^proximus ille duci . Hic Ucus , hi montes , hAc tot castella,tot amnes , iHena fer& cAdis,plena cruoris erat.&c^ Sed propius ad rem . Tandem ipfe trium- ^urrus phacorquatuor candidis veliebacur equis, formx^' ipfeaureo infidens curtu.qui noa bellica- rum,neqi ludicrarum quairigarum, fed turris rotuadas inftar; conftrui^his erat , aurogemmisqi mirilic.c c^Iacus,vt Plutar ch.in Aemilio, Appiah. in Libyca & Mi- thridatica , Zonaras de triumpho Camilli tradiderunt Habes currus formam,videa- Jifihitus mus triumphantishiabitum . Hic purpu- triumphd ream gerebat veltem ,,aurointercexcam , tis . interius vero tunicam ; palmatam » dextra manu rairiiim c iaiUo, finiftra fceptrum cburneum- tenebat,ic in regia fellaeburnea- refidebat. Vides qua'm non refpoiideat \-\xc pidura.A4do,quQd eode curru aliquando vehebatur^trinmphStis vxor Scliberiiimo &caruifex,tefte PIiniolib.z8 c3p.4' & I^i- doro iib.i S.ci.qui aitrQ^uod vero acar- iiiiice triumphantes coiitmgebantur , id C./atindi^^^^^^ ferocijftmos domari, videtur mu t;i infcri- tuatus Alciatus e primo AnnaK Cornel. ^^^g Tacici,vbi fsda Augufti prxclara paucis compleditur, dequemutatione reip. Ro- manx agitiPolito Triumuiri nomine,Con fulem fc ferens: vbi milicem donis, popu- lum annona, cundos ociidulcedine pelle- xic : infuigere pa ilatim , munia fenacus , rDagiftracuum,legum in fe crahere, nullo aduertance:cum ferocillimi per acies ,aut profcriptioaececidifleiu . Tcftishuiuslii- honx poteft videri Plinius, qui fic lib. S. j^f^^ig, cap.i5. Primus Romse leonesad currum ^^J^ iunxit M.Antonius,& quidem ciuili bello cum dimicacum eflecin Pharfalicis cam- p^^^^ ^ pis, non fine quodam oftento temporum , cicero- gener«fosfpiricus iivgum fubireillo pro- digioIif^nificance.Namquod icavedluseft ^^, ^ cnm Muna Cy cheride ui pra monit ra ecia illarum calaraitatum fuic . De Ciceronis vica,faftis , & cauGs incericus, quibus M. Anconius eum ad necem poftulauic, (qua- rum potiftima h?c fuicquod Cicero,cum fibi, c re fua , maxime opus effet , (eruirc tempori non pocuericj pkniflime agicPIu tarchus . Nam huius opeiis breuicas tan- ti viri prxclara facinora non potis eft com prehendere,iuftum enim volumen defide- rant. Illa tancum referemus, quce lucis nonnihil huic emblemari poflunt atferre. Caefarem in Senacu confoftiim accipimus a ciuicatis Romana^ principibus,qui tyran nidem perferre non poterant , qui tameu CLim alcam periculoliduni & funeftiftimi confilii fubiillentjloge aliter cecidic quam putaftent^tyrannum enim de medio ruftu- ierunt, ac ipfam tyrannidem toUere non potuerunt . Statim cnim perturbatis re- bus, & omniuni confternacis ammis ean- •dem pocenciamnefcioquo fato M. Anco- 2vl.Antt^ nius occupauit,quanquam moribus & vi ^ius ty-l inftirucodiftimiIis,aliisqj parcibus C^e rannui fareinferior:cui aperteomni cohtentieiie animi refticir M. Tullius , & pleriquealii nobiles Rpmani .' Eam quidem qu^m non modo ance prxfenciebat.fed planccxperie baturinfanam M.Antonii rabi€m,non dif- fimulauit ipfe Cicero z.Philipp. cum ait .-^ Dolecis rres exercicus populi Romani in- terfeflos ? incerfecic Antoniu?: audoritas huius ordinis afflida eft ? afdixit Anto- nius:de(iderarisclarinimos ciues?eosquo- queeripuit vobis Antonius.- omniadeniq; quicam deponi iufiit/hicq; fine gemitu barbam fibi I^ua manu (qui mos illi fuide dicitur} dcmulcens venien- tes excepic , atq; ex leiftica prominens ca- pntimmota ceruiceamputandum Popilio praebuit. Interfeclus eft ergo annos natus quatuor & fexagintaicapur ab Antonioin- ter duas manus in roftris pofitum fuit> quo loco oraciones in Antonium Cicero habuerat. Nec cohibere lacrymas pocuit toraciaicas , cum refcifrum Ciccronis ca- pnt in illis fuis roftris fpedarec: iiccaliter ad illud videndutp^ quam ance ad audien- du'm concurrebacur. Valer. Max. lib.j.c 3,muIca,Sencca7.Controuerf.i.& Suafo- riar.(^.capice,Appian.Iib.4.beIIi ciuil.Seue rus Cornelun fatum hoc plane funeftum ita deflet : Ahflulit vna, dies Aui decu^y icfa^ luSiu Contieuit Lati& triftpsfacundia lingu&y Vnica follicitts quohdam tutela falu:^ IBgregium femper fatri-A caput-.iUe Senatus VindexyiUeforiylegumyTitmtfj tog&q-^ ^Hblica vox fAuis Aternii obmHtmt armts > Informes vultusy ^arfam^ cruore nefando' Canitieyfacrasq^ manuSyOperumq^ miniflras Tantorumypedibus cuius proiecia fuperbis PriKulcauit ouansmec lubricafata.deosq-y ReIpexit,nuUo luet hdc Antonius &uoy &c. Quemadmodum autem in abfcifiiim Ci-" ceronis caput ignobiniose fruierint M. Ancoiiius,& vxor eius, re;:icat Crinitus de honeftadifclib. i.c.S.Qu^amquamad Em blcmacis explicationem Cfubiungit Clau- dius Minos) videanuir adduxilfe^qua; ftu diofbcuiq; facisfacianc:camen adijcienius, qupd non parum fortalfe conducatadma- teriam feu fontem carjninis hiiius expla- nandum.Si enim locus eft cohiecTur^e no- ftra; daiidus (m quo tamen nihil cuiquam velim przeiudicatumj viderur id AlciatuS duxifTe pbcius ex Antoniana^ 1- M. Tullii loco, fed (vt plerifqj doflis videtur) cor- rupto, qui fic habec ; Vehebatur in effedo Tribuniis,&cfequel>atureum rheda cum lenoilibuSjXoWites nequifiimi . NonnuIIi hic legniit, leonibits ,q{iod non probatur criticis>&i js,qui maiorem probabilitatem fecVantur, qurq;'Cenforiam virgulani in fcriptis au^riorhm meIio»-urri fubinde ad- ferunt . Quo ex locofuum videtur Em- blema confinx\(rQ A\'(thms,SCileonibus, le- giftepro Ienonibus>adhsec non retfle tem- porum racionem habuifie.Si quos mbueat Plinianns locus, quem atculi , nihil certc moror, cum nihil pxajfrad^ hac in parte aufim affitmare . ' " RQMANVM poBquam'] Eft & in hoc hyperbaton,& implicacus verborum con- cexcus,quem fic digQnmns: PoBquam M. AnwmuStpeJits acerbapatriA fu& ,perdide- rat eloquium Komanum Ciceronc perem- ptOyinfcendit currus viSior &>c. BomanuTp eloquium] KetToii Tiivi^o)^lv Romana» princcpseloqucniis vocatiu Ci cero,vceciam difercusartifex Reipub. ad- miniftrandx a D. Auguftino.PIinius fenior eum fic lib./ c.jo. falutat:SaIne,inquit , primusin coga triumphnm.lmguseq; lau ream merite.&c. Lucanns maxinuimauto rem Romani eioqui j appellat. ExiiTjiam laudem Ciceronis vide apud Plinium loco citato,& lib. 5 1. c.z.Item Coelitim Rho- dig lib.iy.cap.j. Perdiderat] id eft,perdidiiTer, de medio fuftulifiet. Martialis' pulcliro fepigram- mace comparat fcelns Phorini , qui Poift- pe-iumocddiCiCumfcelei-e Antonij,lib. Epigt. Vons lEm- blematis alter . III. Syntaxt^. lEloqucn» tiA parei Cicero . AndreasAlciati Alciatks -notattis . ^enis Tefiis Bty- mon ^ l^pigr. 14. Fdr fcelus ndmifit VharijsAntoniu/s nrmis, Abfcidtt vultus enfts vterq-^ fuos . lUud Uurigeros ageres cu Uta triumphos : Hoc tibi Roma caput cu loquereris erat. Antonij tame efl petor^qu a caufa Photiniy Hicfacinus dominopr&ftitit^ille fibi . Fallicur tamen Alciatus iu remporis fup- pucacionc, quoJ ptjnio antc inmiic Mi- nos i nam anrc mortem Ciceronis ABto- iiius iunxerac Ieones,vtex Plutarclio,& ex Pliiiij verbis ciratis patet. Etcx Cicerone adAtticum lib.io.cum inquir; Tu Anto- nij leones perrimefcas caue . Et iii i.Phi- Jip.Sequebatur rheda cum leonibus, fic e- nim legcndum, non leonibus , vti videtur legiflc Alciatus. FatriApefiis acerbafui. ] Allegorica nc farijhominis , Reiqucpub. p^rniciofiho- ftis,defcriptio , quam f^epc orationibus v- furpat,vc CatiIinarijs,Poft redirum , p.ro Scxtio idemorator: vtciim Clodmm ali- quando retram & iir.mancm bclluaHi,fx- pe furiam,fa2piuspeftem appcllat. Scd Sc Gabinium atci j Pi(oncn;i,duas impcrii Ro mani peftes mcmini nomiNatos eadem ora lioncScxtiana . Sic inPolitic. Phitarchus Reipubl. hoftes Ariftiona, Nabim,CatiIi- uam, peftes,morbum & vomicam patriae appellat, id eft , voJny.ctiC) dro^n^et tto- hicoi. fic VirgiJ. Aeu 3. Harpyias peftcm &iram Deorum:& 11. Turni fepeflis ad »r£i-^ Tertq-y refertq-y fonans . Non mihi tempero, quiu & harc adiicia , ineotum maximc gratiam , quos in poli- tioiilpus lireris inftituimus : quicquid lc- thalc,noxium & damnofum cll , id pcftis nomine folere appcllari. verbum enim, pe- ftis, TTctpelTo Tno-Hv: vndc duda vox an- tiqua,pelfum. Pcrnicicsctiam apernccan- dodnfia. SalIuftius:Ecfi ccrta pcftis adef- fet, manfurum potius, &c. Catullus fcip- fum alloquens ita deamore fuo; Me miferum afpicite:^ fi 'vita puriter egi, 'Eripitc hanc pcslem,perniciemq-j mihi . Idcm ad R ufuni ; £ripiJi/?i,hcu heu,noftrA crudele venenum ViU, hcu heu, noftr& peHts amicitiA. M.TuIIius I. in Catilin. Hoc aurcm vno interfcdo,intcIligohanc Reip.peftcm pati Jifpcr reprimi.& ibidem: Atque delcbitur non modo \\xc tam adulta Reipubl. pe- flis , verum etiam ftirps ac femeu malo- rum . Idcm i-in Anton.vt Helena Troit* nis,fic ifte Reipubl caufa bc]li,caufa pcftis atq; exitiifuit. Et Philip.7.Tetram & pc- ftiferam bcllnam nc inclufam & conftri» & lupe- rari poflit . 1. Notatur prajterca hoc fchemate iufb- lentia &fu}?bia,quajfemper & a natura vi dorix ineft,vtexclamat Cicero in oratio- nepro M. Marcellojqucm vide- Senecain Troade : ViBorferoces impetus primos habet . Recttat Pl utarchus in Laconicis, Archida- nnm Agefilai fiIinm,poft eonflidi- nem fcribcntes cucupham au«m pinguut. Solacnim hxc caeterorum animalium pa- rcntibusiam feniocofedis gratjam refert: In quo enim locoab eisnutrita eft,nidum ilJis conficit,ac pennas velliriCibumq; fuf ficit , quoufq^ renatis pennis per feipfos iam parentcscibum parare polTint, Vnde diuina fceptra cucnpha infigniunt . Hxc ille.Cucuphaauis quas fuerir, fiquis fcire defiderar.a Pignorio inuirarur ad Mefam I(iacam,ad quam ille comrnentarium fcri pfit . Non eft vtiq; cicuma , qua: videru r efle nydicoraxiVt apud Antonium Libera lem. Extat in Chiliadibuselegantinimum prouerbium, oivTimhApyHV,\h\ pulchra Icgunturex HomercEuripide, Ariftopha ne, Plinio, ciscerisq. Addam mhilomrnus quod Ariftoteies deciconia fcriptum reli- quit lib.9 dc nat.animal. Ciconias,inquit » genifornm fenetftutem inuicem educaie vulgatum eft. Sed funt,qui meropes qno- queidem facereconfirment, vicemqj red- di,vt parcntes non modo fenefcentes, ve- rum etiam ftaritn , ciim iam daturfacul- tas,4lantur opera liberorum,nec patrem, aut matrem exire , fed in cubili manentes pafcilabore eorum, quos ipfi genuerunt, enutrieriint,educarunt Sic ille.Dehocar- gumento nonmilla etiam exPlatone i.AI- cibiad.petas licet.Plin 10. cap. 2_j.& Val. Max-lib. y.cap.^. Athen?o,Homero Iliad. 4-.Ifidoro Iib.de nat. auium, item ii.ety* mologiar- cap- 7. Ariftophanc inauibus, AE!ianoIib.i;.c.4-&aIi)s. M,R10mdo] aiio, cx fubicdo adiui> Epigram- ma de pie tate cico- niaruvi' . ftum fjLiTofVv^iKai » vt apud Virgil. i. ecloga ; Nec gemere aeria eejjabit turtur ab vlmo . & 3.Palumbes eade ratione dicurur aeri^ Infigna pietate] Petronius Arbiter .* Ciconia etiam grata,peregnna ho^pita , ^ietaticultrixy gracilipes, crotaliHria , Ahps exul hyemvs , titulu4 tepidi temports . Hinc in nuoirais Adriani fcnlpra eftcico- i^ummus niacum infciiptionejP ietas Avgv- Adriar}^, s r A . Reges enim antiquitus fummo iu fceptro Ciconix gcftabanteffigiem,in imo Hippopotami,ait Suidas:vt admoncretur, pietatem plurimi efle faciendam.feuitiam & crudelitatera cohibendam atqj compri- mendam.Crinit.Iib.4-cap. 1 3 -Non patitur autem ciconianos vltra progredi , prius- quam loannis Mallaraj.ciuts Hifpalenfis, San(ftioamiciftimi,cai^men apponamus, iu quo ciconix pictas extoUitur . Idcft hu- iufmodi : §^i legps JEneA pietatem in fata parentts , Cuqi humervs olim dulce referret onus : Laudas antiquos fratres,exarferit igucj Cii grauts JEfna,fuos qui eripuere patres. Mirarts quando lunonus templa facerdos Afcenditygnatts vecia duobus anm, : tlon animum extollis cum parua ciconia nidts , Aquibu^ altafuity conuehit ore dapes ? Ndne tuas ardens exuritfldma meduUas , Antip^^largias cum pia facia^vides? §lujS, ratione carent ,funt nofiro cxempla labori , Vt difcat grates reddere,parqi pari. Elogium hoc, inftgnt6pietate> AEiiea: fiff> Poeta princeps initio i. AEneid. tribuit, quod lepencur ab boc noftro in Emblema tccuius infcriptio , Pietasfiitorum in pa- rentes . Verbum , pietans (quodobuerj inde dictum.quod qux inea/imul, quafi penitus , & in penenalibus recondantur . TuIIius vfurpar id vocabulum &pe , fed maxime ad Lentulum, per quem fuerac abexilio reuocarus.Sic enim 1.epift0I.ini- tio:Ego omni oi^icio, ac potius pietate fa- tisfacio omnibus,&c.Idem epiftol.>>.Iib.i. eiu(dem:Periucund^ mihi tuGE litterse^qui bus intellexi te perfpicere meam in te pie- tatem : quid etiim dicam beneuolentrani , cumillud ipfum grauiftimum. & fanc^if^ fimu nomen pietacisleuiusmihi videatur? Ciconia] Puitciconia fvtad fabulasnos T^tBufa comicrtamus J antea pulcherrima pijclla de eic Troiana^ nLx^. Pletas un dc diSa^ 74 Andreae Alciati Ti.oiaiiajnomine Antigonc» Laomedontis filia, c[i\x ciim fe iailaret fonmx piilchri- tudine Iiinonem fiiperare, a lunone in ci- coniam conuerfafuit. De qua Ouidius 6* Mecamorph. Finxtt Antigonen ftufam contendere quondam Cum magni coforte lout4:quam regialuno In volucrein vertit\nec profuit Ilion illiy Laomedonuepater ifumptis quin candida pennis , Ipfa fibtplaudat crepitante ciconia roflro . X^ifgiliui Hucalliifiirecrederem Virgilium in illis tKpUca- y^^hiSyipretAq; iniuriaformA.nzc[WZ expo- tui, ncnJumibi,^«^,pro idcft,vt aliqiii putat, qui omnia fimulconiLingunr^videlicet iu- dicinm Paridis, fpretx iniuria formse. Sed hoc curiofusledor diiudicec . Deciconia Nofcopulus 'Tffipi a-^iS'av • TriKApyo^ (^C^OV.i Oi?'» AVTtm\Apy^(Tt{y i-^lTCOV iTTt- ^cnjLivcov ya.ptVy ip av i'J eTctSov, dv- Tt^iS^oVTroVi S^td 7«V TMV TnKdLpy^V TTpO^ TKf ictVTaV ^ctTipcti 07i yi)pct^r,inquit , perdet hoc genus hominum,Zivi oKian Hjf} T9VT0 yivO( dLvSpc!)7ir'JV ot ynpUffKovTctf cl7tlJL)WoV7l TOKilCt^ y fy.ifx-^^ovTcu t^ iv 7cLU- Tct- id eft: Defmefili ^ nam ^ego^atrem ha^eyitis ', Alius ifeexcufans, curpatrem vcrberafftt: Etipf^, inquit, pattem fuum verberauit, & ille fiirfusfuura.quin & fi- lium oftendens.-Et (iic,ait, vbiin virum eua feric,mcquoq; fta^ris c?det:hoc enim gen tile nofeiseft . Quis autem £eret,fi filium patri caufam necis prasftitifleaudiat^Por- tcntum atq; monftrum eft certiffimujD , cflcaliquem humanafpccie & figura, qui tancLimimmanitatc beftias vicent,vt pro- pter quoshanc fuauiftimam lucem afpe- xcrit eos indigniflime luce priuaric . Sed k«i vbi eft illa naturvtqui fibi perfuaderent^purga tioiiem ita ficri.In aqua puritatem hanc in tellexit CatuIIus,cuni ait : Aut quilibet quipuriter lauit dentes. Nonnulla funtapud Caniodorum prarcla ra monira, qnas ad id maximc faciant , ex co petat,qui voletjlib-^.epift. lib.ii. epift. 8. ^ iHs , VRC£VS] Aqualis, vas terreum aut x- neum ad aquam excipiendam aut haurieii dam . Horatius in Arte : . .11 j4inpUnra. cOPpit Jnfiituiy currtnte rota cur -vrceus exitf UIh- Malluuium] PoIIubriim,vas, lebes, feu »j» ^"nsadmanusahluendas, quafi manula' uium.Bayfiusin libello de vafculis ficait: Nonnulli pcluim af»e|uendo diAam vo- Uint,ali j a ped«m lotionc ; indc pelluuiu # rasin quo pedeslauantur i raalluium vc- ro^in qno manus. Hacforma] h^c dcflgnatio fymbolorfiv Juidi^um.] Iudex,vtvult Varro,iun- fto verbo dicitur.qui ius dicit . lusdiccre ipforum eft magiftratuum . Ciccro pro Flacco.-Q^ni anno ante ius dixerat. Idem ad Atcicum;Qj[iippe ius Laodicc^ mcdicc re cilm Roma: Piotius dicat.& lo.Anto- niana: Qui ciim Prastor vrbanus eftct,vrbc caruit, ius nondixit. Illud tamen paulo lu4 dice- diftindius eft explicandum, nc mihi diem ro. dicant iuris ftudiofi. Didicimus itaque cx V]piano,I.Iusdicentis, ff.de iurifdic.omn. iudic. I us dicentis, hoc eft, Prajtoris, offi- cium elfelatiflimum • Atnon modo Prae- torcm intelligimus iuris dicentis nomine, fcd & praefeftum vrbi, vt ff. deoff. prasf. vrb-I.i &,Deinius voc l.z.praefidem pro uincia:,I cum hi- $.fed nec mandare , ff.dc tranfacl.& jedilem curulem, qui certis dc caufisinsdicebat,I. i-de ajdilit.cdid;. fuit tamenmagis vfitatum,vt ius dicentis ver- bo,PriEtor appellaretur, velut iuri dicun- do prajalijsconftitutus.I i,§.popuIo, ff. de orig iur. At de vrbis Prsetore id modd inteHigimus: alij enim qui creati funt Re. pub.augefcente.iusnondicebant, fed tan- tum de capitalibus quj^ftionibuscognofce bant,qua; jpfis obuencrant forte,vnde Q^i^ fitores appellati . Nelongior fim, ita Ita- tuo,aIium fniffe a Prastorc iudicem , & i ius dicentc : quod planum eft ex M.Tul- lio.i.in Verr.& pro Rabirio Poft.Itaq; di ftinguimus officium Pr£Etoris,& ius diteii- tis;vt ftipulationem etiam pr^toriam aiu- diciaIi:tametfiaIiquando iudicis & praeto- ris nomina confundancur.Etenim tempo- ribus Impcratorum ( quo anciqua pen^ omniaobfoleuerunt vna cumlinguae Ro- manas puritate) iudicu nominequicunqj magiftracus ecmaioresappellari CGeperfir. Sine fordibus] fuifle dj^oa-iTov KptTilv , itidicemincorrupcum,& a muneribusca- piendis alienum,qualis ab Horatio defcri- bitur^.Carm.^. Vindex auarsL fraudis , ^abfiinens Ducentis ad fe cuncia pecuni& (^c. Sordesaute proauaritia & nimia parfimo SordeSn niaponinotum eft. Horatius i.Ser.Sar.3. Si neq-y auariti&,ncq-^ fordes,ac mala luflra Obijciet vere quifquajn mihi , M Hi?TC 178 Andreae Aleiati. Hinc (or(iidi,tenaces,aiiari,& qui ex rebus vili'Timis qu.Tftum ci^tant \tal\i, Spflorci, 1 acconi,Lefwanti.Gtiiw, spaerltng , Ktf- fenpf etjning , dit ein lam vmb de?i bftlg fchinden ■ DtfHn^nm^^ qui iam officio fuo viuen- di fuo^fluseit, & finem imporuit . TuYSLma" Furas h^^ibuijfc manns] Kx^ctpdf -^^h- nus , pct$ , vt dicuiKuuiii Nouella. 8 Hipuris manibus viueie dicuntur, quipureatque inrec^ie vicam tranfigunt-; qui neq.- dolo , neq; a^hi ahjs negotr.im ficeiruntiqui de niq; funt (vthic AKiarus nuelligit) elj^co- po(5ti Tw voucf) TA^yJipet^ , yj« //j/cTe- VOi Cl-^Ti7^At Ki^S^^ni , (Aim fXH^OVO^, T€ iheinQVOiydhK' dLpKH7^ttl [JLOVOt^TOli 'TTctpdiT^ ^'■lu.ocri^i aoi ^opnyovfjLevoif , kc" S^tef.Ti a-et-JTi S^ietTiTUV TTipi co,nobv5que,^ legiymanus , nHllum lucrum contingerey neq; m^ius, 7ieq\ mi^ nus , ne, id eft,Iegc,numus fi c orrus, in no- bisqjid fit.vcmutctur.reddaturq; inutilis. Sataguntq-y] nicucur qaantum pofliint. Vcl vltro] Eciam fua fponte, nullo i\\o iure nuUaq; a meiniuria prouocati.Argui curiniuftus& violcntus diuitum animus, a quibus in primiseft rimendum , quippe quineq; iusncq; bonum, fed nec asquura colunc. Qna ratione puco di(Slum a Placo- ne j.legum. valde diuiceshomines nonef- fe bonos.Refcrt Phicarc ica qucndam di- xifie Syll? gloriaiitiiQuomodo vir bonus e(repotes,qui tam maguas opcs polfideas , ciim nihil a patreacceperis^Tales quidem exeorum funtgencrc, quos notatPlautus in Poenulo.-S« nihilfit litium, Ittesferunt. Obfiruere nosJrts luminibus.] Obftrue- obfirft- reluminibus vicini ey.TroJ^t^ciy Tii ctTra- lumin 4«. eft ftru(fturamaliquamiuxtaeiusa:di bus ficium facere , quc-elumen eidemcripiac . Obftrruereenim lumiiiibus , verbum auti- quum iuris. vndeCicero pro Dorao fua .* Ciim iIle.Hegaret,inquit,prim6 felumini- bus eius obftrutflurura minabacur . Idem in Bruco: Vc horum concifis fencencijs Cde Philifto ScThucydideloquicurj incerdum etiam non (atisapertis cum breuicace,cum nimio acumine officic Theopom puselatio ne atq; altitudine orationis fua2,qtiod idc Lyfia^ Demofthenes :fic Catonis lumini- busobftruxit ha:c pofteriorum quafiex- aggeraca alcius oratio . Quod didum a Cicerone per mecaphoram nemo non vi- det^pio co quod di^^ilVec fiue tropo; impe- «iimfiucd Erablemataj.: i8i (|[imcntofuir,neoratioiiis Catonian^ lumi Bavidcrciitur • Huc refero Alciati verba cx commentarioad tit. De verb. fignific. I. 1 5 c^. Finge,inquit: Concedit lex volenti laii ce xdificare , vt vicinum ad prorim^e rei vendicionem cogere po/Iit,an euni quoc]» adiuuabif,qui lautum ardificium perfecit, fed addere illi aliquid dedderat, puta hor- tumampliare, vel impluuium? qua in re ciim egoimpecerer, negabara adiuuad . Cum enim orn^tus vrbis racione ita con- ftitutumelTer, &qiiiciiies ad expolienda jcdificia incitarencnr, ineoqui iam perfe- ci^TeCjhaJc ratio locum non habebar. Paulo poft ica : Veriim ciim non tam iuri meo quani indicibus dtrfiderem , tranfegi , vt vcri/finuim fit illud Hefiodi , cT' ctV vtaic Columella, non foliim deboue dici- tncfed eciam dc omnibus parcibus rei fa- miliaris.adeo referc non habere maUim vi cinum.H?c Alciac.Vidc adagium,0^ir^yg lummilfUs.8c,Aliquid m:ili propter vicinU malum.Sc Budasum in Annotat.prioribus in Pandecfl. J rpyu GeminA quem titnquxm Phinea raptant q>tietU7i HarpyiA.'] Hefiodum fecutiis,duas cacum J . quafi citiiis aufugfcns. Ct\xno,h, KihAivod quod tikniger,S\\t qui per tres Harpyias, auaritiam,inuidiam & fuperbiam intelligi velint. Opinorautem hic Alciatum dc in- duftriaduarum tantiim mcminifle , vtaA rem fuam,ideft, duos vicinos accommo- daret.llle quidem i. Praetermifibrum air, Harpyiasira tonantis aduerfus PhineuM impulfas a Poeta fingi, quod quxcunquc maxima oriantur m3la,irae diuina» folcanc afcribi : & Theophraftus hafce tem pcfta- tes,fterilitates,& alia generiseiufdem.qu? non vitio terrse , fed caslitus proucniunt , ATrQ t7 J^ctifAovo^ ctlrictv appellat , id cft f caufam Deotum numinc vrgentcm . PIu- tarch. lib. de vfura vitanda, Harpyiarum fabulam torquet indcbitores, qui graucn- tur^erealicno : tolerant enim ac fuftinent tanquam Phineus Harpyias illas pcnnatas pafcenres yScceo^ 0 pivt'jT dpTrviet^ Ttvcif ijTTOTrTspis^ jSojKovTif . Si plura de Har- Harpyit, pyis requiras,confuIe Syntagma ^.Hifto- rigidiex- riaiDeorum Gyraldi. Natalem Comit. a^ores . Mytholog Iib.7. cap.'>'. Integritpu noflray^c.'] Accommodat fa bulam. Proprijs ^dibuscedcre cogar , & hisexpellar, nifi mencis integricace& ho- neftace vindicer, meqi tuter.vtolim Phi- neus , Zete & Calai adolefcentibus for- tifiimis . His mfifint Zetes , ^c.] Verba Orphci fubijciam Lacinis verfibus ; Agnoui duplicem BorcA de germine ^ica » ^luos peperit nubens lllifi ad fluminis unda, Regis Erechthei diuum genus Orithyia, G^i plumis etiam circum talaria fufis Corpore Bijs fimiles Zetes , Calaisque t/tf* lahant . Pindarus in PychiisOd.^.Strophc 8. Bv[j.^j yihctVH ^diayov i'v , Tviv $ctcrtKewf AvifJLCov ^nTCtV KAKctlV TS 'TTCtTtip ^Qpictf , AvJ^peti quam in vicinnm malum ^ aua- [^q^h fj^ rumincidere , Qnx> etiam illud Pindati l^eye vic noii male quadrabinex Nemeor-io.XctAs- pjftjff, TCc) «T* gp/r dv^pMTrotsrtV OfXlACiV KpiOJO. Vcav: Fericulofum ejl contendere cum poten tioribui- Rcde Thucydides:7rjOiV Tifj- ctru- yHTOVct^ IffdLTt 70 dvTtTrdLKov xju eKivd-i- pov Kct^i^^ctTcu.Exvicinumalum bonum- ve proficifcitur . Themiftocles cum prx- dium quoddam vendere vellet.hoc quoq; prasconem adderciufiit,cT/>^ et^^ct-D-tfV 'iyj* yttTovct^, id cft: quod vicinos eticim habe- retbonos. quafi vicini commendatione fu- turum cffec longe vendibilius. Cato quo- que fcnioradmoncbateos , qui agrosem- pturi cfl'cnt,vt antcomnia anmiaduerterct, ncmalum habcrcnt vicinum. Cauebit cr- go prndeos, ne iHi fit falfuginofa vicinia * Signa I Emblemata 183 Signa fortium-5- EMBLEMA XXXIII. DIALOGISMVS. V AE te caujfa mouet volucris Saturnta , magni Vt tumulo injideas ardua Arislomenis ? Hoc moneo , cjuantum tnter aues ego robore pr^^o t Tantum femtdeos inter Arijiomenes , Infideant timid.z timtdorum huHa columh^ ; Nos aquiLz intrepidts figna henigna damtis • COMMENTARII, IN repulchromagnifico fumptu eredo fedct regina auium aquiJa,expanfis aiis, "Tolanti fimiIis,nota foi titudinis,ftrennita- tis,& intrepifli animi . Editio Rouilliana in fcpukhro infculptam habet epigraphc, I>. M. AriflomenK, hoc clt ; Dijs manibus Arijloments , H o c ex cpigrammatiyn Gxxcorum libro 5. fumptum pulchre eft xmulatiis , quo fub nominc Ariftomenis Imperaro- rem Carolum V. celebrat,3lluHitque aper tead aquilam ,quam in fcutohabuit , & Aquila. imperiali ftemmate , qua: fortirudinis no- pyg Jlsm- tam pra: feferat. taenim vt dignitarecx»- jr,(itc Im teiis auibusantccellit : ita ille Piincepsa- per>iton> . lios & fortitudine fplendore nominis lcn M 4 gc §4 Andreae Alciati gc aiiteccdir;Ha!c cjuiJem MinoSifcd non immeriro cnm Pigiiorio diibiramiis, qwo- inodo Alciatus potueric celebrarp tumu- lum Caroli V. ciim Carolus olyierit anno j ; j 8 Alciatus v ero anno i s ^o- Sed Poe- tis aliquando licitum eft etiam viuis tu- inuIoscrigere,priErcrtim ijs,quosin Deo- lum numerum inferere properant. Epi- gramma eft Antiparri civJ^pMg , quod hnc ad fc ribcrej^on piget : matufos. '«'^f ^ , , , ... yopyoi VTrep fxtyethH tviaJSov aptto- dyyi^?v • J^HKeu^oi S^Hholortv i^eJ^p/Kraa-t TrihHcu ' dLfAlXif cT' , ctTfiVo/f a.vS'pdL7t lipTTO- fAeSet . hoc eft : Uftnciafare louiSyprApes^ -volatibus ales , Car metgni ad tumulum fidu AriHo- ments ? Hac homines moneo : -volucrum (juantum opfima viuo , Tantum hic heroa^ optimm inter erat. StiparintpauidAtimidorum bufi^t colHbA , AJi ego deleclor fortibus vfq-^ virt4 . Auis louis Saturnij nijcia,quam obcauf- fam ftas Ferox, fu p magni tumulo A riftomenis ? Nuncio hominibus, quod quantum prse- ftantifllma Volucrum fum , tanrum hic femideo- rum [fuit.] Pau id X q u i d e pa u id i s a fTi deb u t col u m b a:, Nos autem interriris viris delev.^amur. JPare age ^d fedeas louts ales nuciapernix Magnanimi tumulum trux ad Arifio- ments ? itimirum quantum alitibus fum robore prAfians , Tantum femidets prAflitit ille virts . Sic hufitspautdSpauidas decef effe colubas: Nos vero intrepidts figna fuperba fumu4.. Hatonis Anriparri exrtat Epigramma ccrre nobilc tumt^lus. in PIaronis,diuini hominis.tumulum, cu- ius animam ad fepulchrum e ccrlo alla- pfam iw fpeciem aquilas dicit : ^tiTi. T/Vrg Si/S»Keti V-TTip 7dL(p0V , W T/* S^ipotVTet deeoV qIkov ei^JOcrKOTreHf ; ^Km- a-afMet J^iy» ynyivif etT^ht-)^. Curaquila ad tumulum hunc volittis,dict nunquid ab aslrts Bic habitare Deum forte aliquem in* tuita es ? Imo antma extinBi fum diua Platonts , Olympum ^A coloy fed corptis terrigenum Atticf^ habet , Hisnon abfimilc cftillud Marullide A- gefllao : Nuncia magnanimi volucru louts , ede quid vrnA InuiBi rofiro cudts Agefil ei f Ipfa inter volucres quantum caput effero , tantum Mortales omnes cedcre Agefileo . VOLVCRIS Saturnia] Aquila,quafi di- xeris louiana ; nam & lupiter dicitur 5a- turniusa Saturno patrc. Viig.in 4. Nec Saturnitts hAc ocults pater accipit &- quts . Sic apud Homerum multisin locis Kpovi- S^nf. Curautem aquila louifacra , dixi- musfupra Emblem.4. Ardua] {ublimis, ereda, emineiis . Magni Arificmeiits] id eft,Caroli (J^iin ti , quem nomine Artftomenis appellat . K'pt^ofAivi]fi optimas mentis homiiiem fo- nat,aitPindari fcholiaftes.Er Paufanias in Mcflen.eum Grxcorum omninm oprimii Apojlinisoraculo iudicarum refertiquod &alicubi confirmar D.Hieronyrnus. Scd Ariftomenjs hiftoriam , quoniam mulrts eft incognita, paulo latius quam pro ope- ris inftitutonariabimus,quam credo legen tibus non fore iniucundam. Scripfit illam Rhianus Rcna^us Groecis carminibus, in quibus Ariftpmenes nihilo fuit ignobihor» quam in Iliadeapud Homerum Achilles. Paufanias in Meiicniacis , Rhianum fecu- tus,latiflime commemorarhanc hiftoriaj iiosaurem mulra pr^efcindenresj quod ad Ariftomenem artinet.profequcmur. Fue- runt ioirui inter Meftenios & Laceda^mo- nioscertis decaufis acerrima odia.bellaqj phuima,in quibus ^quo Martepugnatum eft. Tandem poft c«ntinuos viginti annos in bclhs exhauftos (vt Tyrthasus canit) Mcilenijs deui«5lis tales legesimpofuerunt lacedasmonij . Primum iureiurando eos aftringunt , nc vel vnquam a Laccdarmo- nijs deficianr>vel alias noui quidpiam mo liaucur» Deinde vtdeommbus frumenris> Agefilai tumulus. III, lupitet Satur- nius . Arifiom Ariflom^ nis hifio ria ix Faufti. nin • Emblemata_) . i8y qiix agricultiira comparantur in homi- num alimoniam>dimidiam partem in 5par tam ferrent. Decretum item eft,vt ad fu- nera regum , aliotumqj qui magiftratum gefleruntjtum viri ex Meflcnia,tum mu- liere^, pullisinduti veftimcntisaccedant. Itaq; tantis opprefli aerumnis Meflenij , cum nihil humanitatis in poftcrum a La- cedajmoni js fperarent,fatiusefl^e duxeiunt inacie cadeie,aut tota Peloponnefocieaos fugere,quam hjec pati . Decreueruntita' que deficere.Vrgebanteosnon leuiterado lefcentes quidam, rerum quidem bellica- rumimperiri , magnitudine tamenanimi prxftantcs , qui in libera patria mori mal- lent,quam alias beatoetiam fcruitio frui. Intcr hosfuit & Ariftomenes, cjeteris no- Iriflome bilior.-Nam cum eius matrc Nicotelea Ge ps taren nium aut Dcum ferpentii fpecie aiut rcm ?/ , habuifle;putabatur tamenPyrrhi.aut Ni- comedis filius.Hic florens ^tatCjCxcelfoq; prasditns animo magiftratus addefedlio- nem folicitat.-conferitur prai^lium : vidlo- riam neutri raanifeftam funt eonfecuti. Ariftomenem vero plura facinora edidifle famaeft , quam de vno viro credi ppflit , adeo vt finira pugiu regem eum elcgerint; Fuitenira oriundus ex genere Atpytida- runi.Ctim regnum detretftaflTet^cum cxer citus impcratorcm defignarunt. Qiii vt ter reret Laccda^monios, profcdus nodu La- cedacmonem, ad templum Palladis Chal- ciseci clypeum fufpendit, cui infcriptum imtyAriftomenes de Spartanu De£ dicauit. -Laceda^monijs redditum fuit oraculum» yt confiliarium Athenienfem acciperent. Athenas itaqj mittunt, qui oraculum nun- eiarent,& virum petcrent. Athei.ienfcs verocum nollent ncc r€s Lacedsemonio- rum crefcercncque Dco refragari , Tyr- ihazum ludimagiftrum,qui & ingenio mi nime valere pufabatur,& alteropede erat cIaudus,Spartam mittunr • Profcd:us eo Tyrthasus, magiftratibus& militibus ele- giaca & anapseftica recitauit carmina,qui- bus eorumanimos adbellicam laudemex- citabat . Itur in belUun: Anaxander Spar- tanoium rex erat j Ariftomenem Icgiona- ii>ex Meflenijs o.memi; ic quo- que Dion Chryfoftom.oracj j.fereinicio. ^^uayitum inter aues] Collacio parium. Semideos inter. ] Semidei func Hcroes Semtaet » ijluftres, & nobiles viri j quiquoniam ad Deorum immorcalium naturam quam pioximeaccefierunt,ab imperica plebccu- la,& Poeris ipfis (qui vulgaiem opinionem velis remisque confedratifuntj innumcro Deorum relari creduntur: Tales fuerunc illi,quos al tero parente Deo,aItero morta- ji prognatosexiftimabat.-vt HercuIes,Ai- neas, AchilIes,&c.Hefiodus: etpmv A^vS^pav tipaxav Qmv yivoi , o7 Ketis,0*fimul vtrumqi efi. Micro qusePIucarch- deoraculorum defe^n:u difpucac, qua:qi DiuusAugufti- nus io.de ciuif.Dei,c.ai.aIiiq> ccrt^ mul- ri retulerunc de Heroibus . Infideant timidA,^c.] Columbam pro Commb4 trepidacioiie& timiditatis fymbolo pone- P^^ trept' re vulgatiilimum fuitantiquis,nam & no- datione» men illi apud Grxcos Tpt}pci)v*hoc idem fi- gnificatrdeducitur enim a Tpittv» quod eft trepidare. Homcrus enim fic : A/ eTg ^oiTtiv Tptipcaa-i Tnh.HAffiv i^y.a.^* Q[j.olau . hoc eft : H£ pauid^ greffu fimiles abiere columbts^ Ouid.i.artis : Vtfugiunt aquiloi timidiffima furba f#- lumbA . Picrius Emblemata. Picriiis Hieroglyph.Iib.ii.id fcit^ perfpi ciieqiie declarac . Eft ci)im columba auis ColumhA fimplex & fupra moJri p3iiida,ira vt pro- natw^^. pter genuiiuim tiraorcm iu fummis locis nidificeciadraodum falax, foecui contiinio indulgetjcaqj nihil foecildiiis,mares more fjcminariim ouisetiam inciibant Sc fouent, ob h:EC Vencri facra cfTe crcditur. Aqiulae odiofa,de qua re Varro phirima . Scd co- lumbina fimplicitas in proiierbium abijc . Bnfia,] SepuIchra,tumulos. luuenal. Satyr. 3- ^ , ^nrtandum ad buftd cadauer . Ouidius Faftorum f. Compofitiqj nepos lufta fiahat aui , Et Virgilius ; - [emtuftflj^ feruant Bufta . Cicero in Pifonem : Quorum ego furori nifi ceiri(^em,in Catilinse bufto,vobis duci bus.,maiftatus eflcm Mortuorum cadaue- ra olim cremabant,8c cineres,quos religio- s^a(l'eruabanr,buftadicebantur,quafi com bufta.Ciccro tame 3 .Dc legib.buftum pro monumento accipic , vc & Suetcnius pra fepulchro . Nos AquiU, ] Aquilam Romanorum ('rerum dominorum) infigne fuifle,quam plurimiaudores refcrnnc . Neq; vero id finecaufa faclum coni)cio,nam vetufti qui queaquilam auium principem vocitabant: vt Horatius proinde dixerit,ei louem per mififle regnum inaues vagas.Obferuabant cnimciusauis pr^ftantiara viriura.eam po litam,concinnam, increpidam , ftrenuam> liberalemrquae adiundla pcrfctuo fortem Aquilino debent Principem comitari . Sed & aqui- linonafohomines regios appcllarunc , ce- ftibus Platone & Plutarchorira vt Perf? ad regnum nemini adicum libcrum concede- renc.nifi quiea nocalinfignis eflcnrjatq} Cy rus ille, quem aquilina nafofuifle memo- rabant:,Pyrrhus eciam Epirotarum Impe- rator,Aquil^ cognomen flbi datum a fuis lubens admific. Cum enim milires eum Acjuilam appellaflcnc : t/ ydip , inquic , k fAihKcoToli yfjLiTipoii oTrKoiii eojTTip aKU- TTsfo/r, eupofj.iV»i . ^luid "jero^on deheo 'veftrus armi6 , tanquam alts pernicihusy in altum tolli} Imo veroapttd Thebanos A- Ai^uiUfa qiiilx vt facrse aues colebanciir , vt apud cri. aues AE»yptios Crocodili,IbcSjCynocephali. ^mhw » ngn auflm cquidem traiifilire, Aqui- AquilcL^ infigntj KomanO' rum . AquiU prdftatia. nafo ho' mtnes AquilA^ 4t^ui . lam olim rerum fucccfliim profperarum porccndifle, fic ei im lupitcr omen opti- mum ccpic,cum flbiaduerfus Titanas pro AquiU 9- ficifccnciapparuit Aquila Pr^etermitto lu men^' bcnsqUc prolixa funtinXenophonciscom mcntariis. Cert^ Aquilam alii refcrunt » Gordiijpaupcris alioqui viri, incurtu pcc totura diem feflitaflejvndc regnum Phry- gias filio Midaj prajmonftratura voluni; . Cum Hieroadmodum adolefcens eflet,& mediocrium homofortunarum,primobeI l»,quod vnquam inii(ret,AquiIa fediteius clypco , quod pr^Bfagium regni fuifle cre- dicur.Tarquinio Romam migranti Aqui- la pileum e capiteabftulit; vndeTanaquil vxor vaticintorum perita regnum illi por- tendiconiccir. C.Marius puer Aquil^e ni- dum cum feptem puUis in agro reperit ; cuius ominis ratio fuit feptem Confulati- busoftenfa. Celebratur & Odauii Cxla- ris Principatus primiim Aquil? oftenro no tatus , Ciim enim aliquando in via Cam- pana pranderet »Aquilaex improuifo pa- ncm ei de manibus errpnitj& lei iter deiii- dc reddidic. Nec prsetermittendum quod legitur de Alexandro Maccdonc,quo re- cens nato , Aquila:du«in culminc domus pcrtotumdiem fedifledicuntur; quodo- men tum primiim captum fuit duplicis Impcrii,nempe Afiatiei& Europxi . Sed h^c dum colligo, fcre non fcntio mihi ad rcliqua pcrgendum . Vide Picrium Hie- roglyph. 19- Car o L I V.Iaudescelebrat(vtCIa« ^ dius Minos arbitratur) quem quam aptc ^^^^^ cum Ariftomenccomparet,fatis conftabit, J^* J^'^ flquisgeftaCaroli cum hiftoria Arifto- ^'^^^^^^* mcnis fu pra ftise enarrata conferat. Quarc non multus cro in enumerandis eius iau- dibuSjiic mihi contingat id,quod fophifta: cnidam.qui cum appararct recitaic libiCi, & Antalcidae percontanti,quodeflet argu- mentum.refpondifletjHercuIis encomiu ; Quis,inquit,illum vituperat: Supervaca- ncum exiftimans in co laudando fumerc operam,quem omnes vno ore praidicarcr^ Hercules autem apud Spartanos religio- fiflira^ colcbatur,vt& Carolusapud Gcr manosj viiitenim is inter homines, vc vi- uus laudabilis fuerit, mortuus vcro fceJix iudicecur . An 1 po A ndreae Alciati Suftine & abftino- E M B L E M A XXXIV. T toleranda homirn trifiis fortuna ferendo ejl Et nimium felix fxpe timenda fuit . SuTtine {Epi6fetu.J nempecum aut in- iurias.qux func ferenda^, non toleramus , neq; ferimus.-autaquibus rebus volupta- tibusquenos tenere debemus , non tene- mus. Itaque,inquit, (i quishaicduo vcr- ba cordi habeac,eaq5 fibi miperando atq.ie obferuando curet,is eric plerunqi impec- cabilis, vicamque viuet trauquilillimam , Verbaduo h?c dicebatjtf-i^g^i^of )(5U dTriy^. Patere ^abjiine . De aduerJisajquoani- mo perferendis,qu*edam Ladantuis 5. c. 18.& Plucarchus confolatione ad Apollo- nium 3 de abftinentia vero cxemplalonge multafuntapud Valer.Max. Jib.^.cap.j- Videquoqi adagium , Suftine ^abftine, Vtriusqs verbi vim exprelfit Horatius^. Carmai. Vindet: marAfraudisy ^ abftinens Dncentis ad fe cunSlii pecuniA , Cpnfulq-y nm vnius anni , Sed quoties bonus at(i\ re^us ludexhoneflum prAtulit vtili, B.eiecitalto dona nocetium Vultu, ^....^ £Ttoleranda hofnini &c.] Aduerla for tuna viio forti tolerandaeft.Huic rcfpon- det verbum axi-)(^> Adhortatio eft ad pa- tietiam,cui(imilcillud Virgilii j.AEueid. ^idquid erit ,fuperanda omnis fortuna ferendo eft . . i:t nimiumfeliXi &cAt.] Pubjiimimus eft is: fortuna cum blanditurt captatum venit : Tum enim maxime timenda eft.ciim val- de profpera pucacur. Ergoidem Publius vere fortuna vitrea eft,quA cum Iplendet, fran^ gitur , Horaciamim hoc et vulgo tritum: SApiu^ ventis agttatur ingens iHnu^ . quo videtur refpexille ad ilU Herodoti, in Polymnia, Kpd oucTe f/.iv Kvi(^ei. op£f S^i co^ sV otKiU CtlJTcL i alJKilTTTH^ CihiCt i (piKi^ ydp 0 6iOi Td VT^epi^ovTet, ^ctvTct aoh^eiv . Alexidishoc laudarur; KAV ivTV^TU, COi eojKB, TpOCrJ^OKS.V clei Tt J^ei, xc/uyjht Tris-ivHV Tvyji , Fortuna quamuis ftt tibi profperrima > Semper aliquid tlmeto, dijfidens ei . Epicietm.] Stoicus fuic natus Hierapoli Phrygia?,feruus & claudus,cuius quidem morum & vic Bxccho . Irac]3 duo pra:cipue nobis hoc cmblemate Tahetia. propoiiuntur,toIerantia & abftiixntia . I . In tolerantia conftans hominis animas agnofcitur , quando fcilicct malis non ce- dit,fed contra audentior exfurgit . Vnica fiquidem co(i:antia hominem ab hominum communi f(^ce differtntem maximc,& lon nobilioiem facit:quandoquidem,vt do clc cecinit Prudeiitius, omnibus ali js vir- lutibus , & focietatem & auxilium fuum fortis patientia mifceat j virrusque omnis vidua lit,quam non patientia firmet. Gra- iiiter ad huncfenfum Horat- i.Carm.j. JEquam memento rebus in arduis Seruare mentem^non fecus in bonis Ab infolentitemperatam Exemploell Socrates, quiea fuitxquani- mitate.vt abeuntem domo, & redeuntem . codem femper vultu fuiffc dicebat Xan- thippcmorofa vxor. Stoici ergo t/scj- rm 8i/9i'///«t»'inducebant fuisdifputationibus, 7}iveivct\yiio'ici,v,yjiuTHvei'7rASlAV. Et huc fpedlanc Senec^E confoIationes,& fcrc om- Abftij^7% ues epiftol^e, quibus tolerantia & fobrietas ticL->. eruditis acuieis inftillantur . i. At quantu condHcatabftincntia, quan- tasq; habeat vires,pleni funt audorum ii- bri.plena antiquorum monumenta: iame- iiim late patet, vt per oronia omnium vir- tucum domicilia fer^ locum fibi fuo iure vcndicet . Hincapud Ladantiwm triplex ftatuitur virtutis gradus:primus eft a ma Jisoperibus abftinerc:alrer,a verbis malis; tertius,a rerum malarum cogitatioue.No tum cft iliud : 'Efl "virtu: placitis abftinuiffe bonis . Cui non malc conuenit Ciccronis illud Qffic. I . Benc Pericles, cum haberet colle- gam in practura Sophoclem Poeram,hique de communi ofHcio conueniffent , & cafu formofus puer praetcriret, dixifletqj So- phocles : o puerum pulchrum, Pericles? At enim pr^torem,SophocIes,docet non fo Jum manus , fcd criam oculos abftinentcs habere. Anacharfis Scytha cogcftu rcper- tus eft apud Solonem dormiens , Tt altcra Centmtw manu pudenda,alteia osobfignarct,conti- fidgeftHS, nentia^ & filentij fignacxptimcns . Duo cnim funt in hominc membra,qu? non ni(i admodum difficultcr edomari poflTuntjIin gua nempe & genitalia . Itaq; quod Ana- jy charfis toto astatis fus tempore bellum voluptatibusindixetit, ftatuiseius infcri- ptum fuifle legimus, ^AwdTJKX^ yctTpef, Y^au^oim KpcLTHV' Quarecum faccr- dotes AEgyptij frienum libidinibusimpo- nendum cfle fuaderent,viri genitalcmanii cohibitum & reprefliim pingebant.Refer- rem quxde Alexandri Maccdonis conti- nentia ab hiftoricis memorantur, qui nu- ptammulierem attingere.neqj Darij filias captiuas videie fuftinuir, fed haec funt in orc omnium-Huc facit illud Horatij^: Non pojfidentem multa 'vocaueris ReHe beatum-reBius occupat Nomen beati, qui deorum Muneribus fapienter iti , Duramqi callet pauperiem pati , J^eiusque letho flagitium timet , Non iUe pro caris amicis Autpatria timidus perire , Itcm illud cfc7rg;)^« fic : C Tii( TVpAVVlS^O^ . tCj JTrip TSTiS yAplV AVTCO C fXOKoyOVVTif 01 ^bttaKoL . S^eS^cdKAo-iv a:jTo> vifj.iffScu '^AyA^TA^ TA^ptllJ.CtTA TA (k TUV Kl' fj.ivG}v Tnf dyopAf . ATn^ot ^iTTAKoi 4vo/xi:7-d-i}(TAV , a dtdiTO TiV lAffOVA ^JiT TAKqV OVTA , A^rrOV Op^iivcu TTipt TtW fxilJ^HAV. »OTt 70) TnK-OTrOVVHa-tAKa-TTO' ^i[J.Cf) , iv AV7^ T/T TvApATci^H ATO CtSih VeUCOV TTpOf KAKeJ^CU^jLOViiSf [J.iTiTA^AV- To , a)( . ^91 1 III. hejfa. trude- I ncipes pitti. iiuarint . Qiiod vero id per fe non pof- fent, Philippiim Macedoninmin fiiiaaxi- lium adaocarunt.-qiii profediis in Tlieda- ]iam,tyrannisdeii!clislibertatem tiuic po- piilo reftituic . THESSAUS ora] Rcgio Thcffalica, ii efl,ipfi The(fali. Thelfalia regioeft Graj- ci^e famofa,montibiis & ciuitaribiisclara. Strabo lib ^.Gensinquietogenio &c. Fia- uius V^opifcus in Saturnino de Gallis ne- fcioquid rale fcripfit.-Saturnuuis, aic ille , oriundusfLiicGallis.genceomnium inquic £iffima,& auida femper velfaciendi priuci pis, velimperij . Toties dominos mutet] Reges,feu tyran nospocius.Hiftoriam paulo fupraer Dio doroSiculo lib. I6'.& Vlpiano reciilimus . Ohrudere palpum] Prouerbium Plau- ti(ium,pro eo.cjuod eft , arcedoloqi faile- re, flneadulari. Hinc Palpones dicuncur adulacores.TransIacioab equifombus,qui refrac^arijs equis vel manuum plaufu,vel lingua; palpoblandiii foienc . Lege Chi- iiad.Grauiflimam ofFenlam tulit Vefpafia nus.quod Neroni cantantiaucdifcederet, autobdormifcerec, vt cft apud Sueton. iii Vcfpafiano. Re^ia quem morem &c ] Huc pertincc oratio Maronitarum ex Liuio,Iocopaul6 antecitatorltaqj dominariaftentatores re- gios,his folis loqui & inScnatu,& in{con- cionibus licere.-eos omnes honores & cape- re ipfos,& dare alijsroptimuni quemqu^, quibus libertatis, quibus kgum eura /it, aut exulare pulfos patria ,,aut inhonora- tos,& dererioribus obnoxios filere.Occur ritexemplum Conftantini Manaftis,de Im peratore Michaele ab aflcntatoribus mife- rc peidiro:In fabulis eft ('inquitille) vena toremillum Adbeonem a rabidis canibus profera dilaniatum:fic certeciim Michae iem ftipaflfent^irentatoies quidam impro- bi,ctFo2minati,omninoquemale feriati , in quod exicium miferum , in quam maloru Lernam eum nonconiecerunt ? Curtius lib. 8. Non deerat talia concupifcenti per- niciofa adulatio, perpetuum mahim Rc- gum,quorum opes fiepuis alfentatio, qua hoftis eucrtit.Paterculus i.hiftoriae Rom. de nepote Augufti Caio : Nec defiiit con- ucrfaiio hominum vicia eius aflentacionc alencium : ecenim femper magnaefortunas comes adeft adulacio . Ingtnuui fonipes] E^uuslibcr, genero- fus,veIox & fuperbus , fic didus a fonitu peduni,quem quafiad viuum verfu ex- preflit Virgilius : ^^adrupedante putrem fonitu quatit vn^ gula campum . Htppocomon, ] Ab cquis ornandis feu compo endis, vceriam Hippo-omiu&ab equiS inftruendis fucaio coIoie,robur ina- ni fagina mentiei)Cibus,ait Q^uintil. Alcia- tus noftcrin annotacioriibus in Ub.ii.C.in 1. non pacimur ypocomos , vbi legendum Hippocomos,id eftiftabularios, qui equos curanc iTriros enim equunj fignificar, kO' ^ea>,nucriojGiiro r Exiftinjoaucem fuific munus publicum eorum, qui inidageban tur, vt de prouincialibus acceptos caufa publici curfus equos cura fua alerent. Ha;c ille.Forteilli funr, quos Icali vocant cauallarici.Germani RoH^ereicer . Hec fAuire tamen domino fas ] Cleinen tia principem maxime decec,nihilq j del)et efte ab eo tam alienum, quam niniia cen- furiB (eueritas ; quod cogant iura & le- ges infacinorofum aliquando f^uircidef- ficere debenr,non quidem perfon^.fed vi- tij odio . Lupata.] Fr^na afperrima , quibus e- quus ferocior coercetur , a lupinis denci- bus ica nominaca,qui dences in^quales sut. Ouid.i-Amorum : A^^er equus duru contunditur ora lupatK* ClaHdian.i.de rapcu Proferpinae : Terruit orbts equos prejfts parere lupatts^ Ec Panegyrico de Probini & Olybrij coii- fularu : Juga ferrea neSiit Cornipedesy rigidvsq'^ docet feruire lupatPS . Plutarchus fcribit ,^difficile eflie confiliuni dare regibus : non enim regium pucant ad racionis pr^efcripcum viuere > qui regiam maieftacem vclintinefFr nifi mc fallit anipuis , fugillat Galliarum N i populos Hippoco mon. Clemetia principr^. Lupata. Principi' bu,s confu lcre dijfi' cile^. 19^ AndresB Alciati 1 V. Tquitadi ijua ratio ne in prin cipiius ef je debet , Seipionc cordat.-L. populob Lampridius in Alexaiidro Scue- io,qno loci air: Veri\m Gallicanae gcntes, vt fc habentduras ac retrogradae , & fa-pe in.peratoribusgraiies. Idem dici par eft de Bcigis>cjuod periiicai,& fuperbumho jnumm gcmis,& vix vnquam futs priiici- pibus morigerum» Hxc vetus fcriptor de Belgisjfortaile veie pro fuo tempoie . 1. D I s c A N T hinc priiicipes qiia ra- lioiie fubditos regere & moderari debeant, iie imperitis rerum gerendarum accidat quodequifoni ,qui dumequum alioqui violentum moderari nefciat, nec cum fit opusaut fr^no,vt fii1at,aut calcaribus,vt incitct ad curfum,aut modum teneat,ex- cutitur faciJIimc.fcqj exeiusmanu equus cximit : Eodem modoPrinceps miportu» nus,& in fuos plus xquo faruiens, vel etia omnino regni adiiiinifttandi prerfus igna IHS, vulgi animos in fe commouet . Eam obcaufam dicebat Ariftippus, benecelUi- rum Regi & Priucipi , ficquitaudi artem priraum rencrct.-etenim fi alias difciplinas di(cerct,id quidcm hominum opera & vi- gilijs eHic],qui tamen fiepcnumero verum dicere nc quidcm audent, vtquod fciunt odiofum elfe principibus,qui ciim delique rint , argui nolunt ; at equitaiidi peritiam Princepsnon modo cx hominibus, fed ex cquo didicerir,qui adulari nefciat, vt ho- nio,nec certc bladiri, vt parafitusaut fcur ra. Si enim vel ipfe Prmceps equum , vt decct, non rcxcrit , erratum ftatim equus vindicabir,fuum ter fatis m^lta Joctiebatur, fe folum.cum gcftis AdulA res C Emblemata_) . 1^7 geftis non afFuiflet,& dimicafTe & vicifTe , & fiipplices regcsgenrium crexifle aliquo tics fcribeiis ; & Ci, verbi giatia , eo agente tunc iii Icalia dux quidam egifler fortitet contra Peifas,&ca2t.Tam longe exular ve ritasabaulis principum.vc non inime^Tico clixerit,quisquis ille fuerit,autor Alphabe ti aulici .* ^^£Bus adulari ^ metiri primus in aula. ^xtigO' Antigonus rex AflicaliquandoinLer venan arex . dum,mutata vefle,reli(51is comuibus,erra . bundus apudagreftes homines in vili tu- guriopernoiStabat incognitus, de fe ipfo tanquamde altero percontatus aftanres , omnia qua? fecerac mala , ab iilis audiuit . Manequ?fitus acqj inuentus.cum veftem allatam & regium ornatum vidifl^etrDate, inquic, purpuram, quam vtprimtim in- dui, verum deme, nifl hac node , audiui nunquam . Talc efl:,quod fcrturde Lndo- uico VI. Francorum rege, qui fajpedifli- mulatohabicu turbas fe adnnfcuit,vtlibe- ras populi voces &: iudicia de (e eicipe- ret.quo facilius & fuis,& Reipub-medere ' \\ni.s, turincommodis.Notaeft AlexandriMam /^^ ma:2e Imperatoris qucrela; veriratem,aie- bat,regum auribus minime efle peruiam , in tanta quidem adulatorum turba-O gra HC regibusincommodum, rerum vcritate vix,ac ne vixquidem ipfos percipere;Ion- ge vero grauiflimum , quod fobriarum admonitionum minime fint capaces , fcd tanquam aduerfus incantariones,ira aduer fusbonasadmoniriones obturant aures,& obdurant corda, folis adulatoribus faciies & morigeri . In aulis enim Principum 'TTpa.TTei nflexi puerum adhisceiuexnfurfiin^ i-3piauc,ad fi^uiScau dam eius firmiratem, vtquascoutra pcm- dus nitatur . | H V I V s Eniblematis primarius ty- j j | p u s m i hi vi d e t u r>ni fi c oni c d u ra fa llo r, pe- ^^^^ ^ j titus e Qu^iijtio auclore Gra*co , cjuiedi- ^^^^^i tum quendam locum & admodum afpe- *^^y*,, rum, difficilemque afcenfu tradiccuius in •^'^ fummitate palma confurgat,ilIicq; virtus infldeatjniniirum ex moutis afperirare va- j:ios& di^cileslabor€s:expa]nia vero te- pori& Emblemata-i . poiTs diiitiirnitatam intelligenJ . Niillus enimefl:,qni vii tiitem aliquam polfitanfg- cjui , nifi muttis laboribus (iiuqiie peipef- lis. At temporis diuturnitas nullo figno figutari meluis poteft, quam eo quod an- ui & menfishabetur fymbolum . Huc fa- citillud Q^intilianiiDefinic ui aduerfani- ti,qui peruenit ad rummam,rcandenti cic HmGel caima, labor eft . Anfara quoqs piarberc potuic Gellius innodibus Atcicis,lib.3 .c. tf.cuuis h^BC fune verba.-PerhercIe rem ad- mirandam Ariftoteles iu 8. Problern.& Plu tarchus iu 8.Sympo(i3c.cIixic;i'i uiprapal m«,inquit,arboris lignummagna ponde- ra impoiias, ac tam grauiter vrgeas , one- resque vcmagnicudo oneris fultineri non queac, nondeorfum palma ccdicnec intra rie6ficur;(ed aduerfus pondus reliirgic, & furfum nicitur, recuruaturqi Propterea, inquic Plucarchus , in certamin bus pal- niam fignum elle placuit viAorise , quo- niam ingenium einfmoii ligni eft , vc vr- gencibus.opprimentibusq; non cedat. H^c Gellius . Commode huc mihi fefe olFert locus Phornuti Grajci (criptoris, libro-de natura Dsorum, cap.de Mufis, vbi aiCjMii fas ex vecerum fenceucia coronari palma, ob nominis fimilitudinem, eo quod Phos- nices primi credantur litteras inuenide. Probabiliorautem ratioeft,qu^ ab eofu- mituriquod plantahaic tcnella fit, quod beneHca,qu6d perpetuo virens;Arbor h?c dirhculter fcandicur.fructusq; refert fua- iies admodum, vt non abs re Mufje coro- nis vcanture palma confedis . Grasca Ci quis malir.apponamtrgipctvouJ/Tau S^iipot* ViKi^^J^ [j.iv rim voyJ^no^it «T/ct rtiv ofy.af- VJ^ictVi ATTo rm (potviKcav J^okhv evp{j- ycoTipov i^^t^ cT/ct TOTpupepQv iv&pyi^ tici^aov (S^va-etVei/SoLTov yAvKVKctp- OtTOV Ti tpvT^ • Nefcioanad palmasnatu- ram alluferit Salomon in Cancicis, cap. 7. cum inquit: Afcendam in palmam , & ap- prehendam frudus ems . Sand:ius cerce nullum interpretum,quid literalis fenlus /ignificet.indicare teftatur.De palma vide Plinium lib.i 3.cap. 4-& lib. i^-c.^z.PIu- larch.S.SympofiacOrum ApoIIinem lib. i.Philoftraci Iconcs lib. i. in Paludibus . Et ance onania prouerbium, I^almamfer- re. quod fi legeris,nihil erit amplius quod Wcfide res . Cur autem cadem palma fic vi^toria: fymbolum & praemium , vide a- pud Leonic.vat.hift lib.x .cap.58. NlTlTVRinpondiCf] videtur nittaducr fus impo/itum forte fibi onus . II?.' Confwgit m arcum] C-au fam arcuatio- nis feu fornicationis palmac reddic Plutar- Palm^^^ chus in libello de caufis naturalibus, pro- ff^rm blem.37.his verbis.-Cur inter omnes arbo cum con- res (bla palma contra impofitum onus af- /^rgaf i furgit ? Vtrnm quod igiiea Sc fpirabilis facultas quamaxmie pollex, cum tctatu« & irritatur , fefeexercens magis ac magis exerit .? Anquoniam pondusramos fubita vrgens , aerem omnem, qui in his eft, op» prellum cedcre retro cogat,qui deinde rc- iumptis paulo viribus , aduerfus onus a- crius rurfus inftat ? An molles & tenens virga; impetum non fuftinenteSjCura onus quiefcic,paulatim feerigunt,& fpecicra , quafi contraillud aflurgant,pra:bent? Bellaria dulcia.J^ey.f/.ATctvclTpeiyt}'' SeUaria , ^ctrct/funtqj omnia ea>qux fecundis n*,en lisapponi folencGellius lib.13. c ii.Lo- cuseftelegans apud loann.Salisberienfem faudorem quidem non ineptum,& quem non segreinter optimos fo r ta fle habere- mus,fimeIiore fiEcuIo rioruifletj in Poly- cratico Iib.S.cap.j.Significant beliaiia,ait, omncgenus menfai (ecundscquoniam ibi folentapponi quarpulchrioia funt &deli- catiora.Vtitur autem hoc nomine M-Var ro:BeIlaria,uiquit,eamaxime mellica sfit, qua: mellica non func . Qj_iod foite c6 re- ferripoteft, quod vcenii gratiora func ea, quas p.eceflitas appetit,quam qua^ iniratio gula; muenit. Ha:c ille.Addam & locum Arnobij aduerf gences lib.y.nam & his ver bis Bellaria fignificat:PuImentorum varie tatibus,ait,afiiciuntur Dij ccelites, vt fie- rimoseft poft coenarum ditium & locii- ^letum faginas: fruftillahsec paruula pro fuauibus mateolis fumunt,non quibusfa- mem fedent, {ed vc palatis admoueant ©• tium, feq^ipfos plenx appetitu voiacita* tis inftigeni.Sed veieor nequis hajc pr^ter rem congefta dicat . Odoratoiglddes] Odoriferos datflylos» Fruclus enim palmae ob digitalem longi- tudinem dadyli dicuntur . Hic non pof- luin no latius aliquanto me difFundere,& dehuiusarboris mira natuia aliquid non ingratuni Cvt fpero^ ahferre . Sciendum e- PalmA nim palmas inuicem maiicali quadam co- admira- pulaconiungi,maresqi attrahcie ad fef c^tera opertus agit . Sicfurem haud metuit ^ fc ventos temnit imhres> Tutus apud^ viros i tutus apud^ Z>eos • ^ COM. II. Typm £mble' matis , L0CU4 Jtiflmo floricQ 204 Andreae Alciati COMMENTARII IV X r A mare Scythicum rupes emi- net.in qiia caiierna vel anrriim confpi- c!tur)Vnde prodeat vir vntliq; prxrer ocu- Io5,pellibus indiirus,qai tamen hoc ioco no iradepid:ushabctur,(ed id editioLug- duucnfis eleganter exprenum habec , vc probemonet Pignorius . CoRNELivs Tacitus ertremo de inoiibus Germanorum,Femios ica defcri- bit:Fennis roiraferitas,fceda pauperras.no arma,non equi,non penates^ vi^ftui herba, veftitui pelies, cubile humus . Sola in fa- gittisfpes, quas inopia ferri oflTibus afpe- rantjidemque venatus viros paricerac f^- minasalit. PaHim enim comitantur, par- temque pra»d:E petunt. Nec aliud infan- tibus ferarum imbriumque fulfugium, quam vtin aliquo ramorum nexu conte- gantur. Huc redeuntiuircnes, hoc fenum leceptaculum.Id beatius arbitrantur,qua ingemere agris , illaborare domibus, Iiias alJenasque forrunas fpemetuqj verfare : fecuri aduerfus homines, fecuri aduerfus deos.HiEcTacicus. Q^ibusex verbisfa^i- Iccolligoab /\Icia:o fumptum Emblcma tisexemplar.Eadem pene defcriptioextat accolarum ad Nilum apud Ammian Mar cell.Iib. i4-non longe :i principio.Ncc noii Emblemahoc a luftino hiftorico petitum efle, facile quiuis dixerir, quiScytharum defciipuonem,quam retulitille lib.i.euol % uerit . 5ic enimrScythis inter fe fines nul- li.neq; eni^ agrum colunr,nec domus il- lis vlla,au£ tec4um,aut fedeseft , armenta & pecora femper pafcentibus,& per incul tas foiitudines errare folitis . Vxores libe- losque fecum in pUuftris vehunr:quibus, coii)simbrium hyemisqjcaufa tedis, pro domibus vtiintur .luftitia gentis ingenijs culta, nonlegibus. NulUim fcelus apud eosfurto grauius:quippe fine izdio muni- mentoque pecora & armentahabeiiribus , quidfaluum cl]et,(] furari licerer? Aurum &argentum perinde afpernantur, ac reli- qui mortales appetunt. Lawle & melle ve- fcuntur . Lanseijs vfus ac veftium igno- tus;&' quamquam continuisfrigoribiis v- rantur,pellibus tamen ferinis autmurinis veftiuntur. H(^c coucinentia illismorum quoq; iuftitiam dedit,nihil alienum concu pifcentibus . Qu^ippe diuitiarum cupido ibieft,vbi & vfus . Atq; vcii»m reliquis mortalibus fimilis moderatio & abftinctia aIicniforet:Profe. tis domus,irricus propoflti reuerterecur • 7.C.1.& Alciatum lib.tf.Parcrg. cQp.z^. loquicurde Conft^niio abexpedicione Per III. HFNNrs /;7o;>^] Inopsdicitur lineopc ficaiucafllim rcuercence Lib.ii.vbide lu- '■ops . & aux'Iio. Virgil. i.Georg. liano bellum in Pcrfas meditatc.-Vrcbatur Atq-yinopi metuens formica feneiiA.^, bcllandi gemino defiJerio . Scythiciq-y miferrimu^ accola Foti]V^\i' ^i Cereris non nouitopes.] qui vfum pcrrimus habitator iuxta marc glaciale panisatq; vininonhabct.Sic Marcellinus: ccola. ^cythicum. Sic enim difiFerunt accola & In fua vita vidu funtafperi, vt neqj igni, ' incola vc accoladicatur, qui ad locum ali- neq> faporatis indigeat eibis,fed radicibus quem,hoc eft.iuxta locum habitat, v: ac- hcrbarum agreftium, & femicruda cuiuSi- cola Padi,accola Rhenitlncola vero , qui uis pecoriscarne vtfcantur . ipfum locura inhabitat . Lydi.] BacchiM eft, vini, cexo t» Kvhv Vfiuiperpetuo.gelu.] Vrcre etiam frigo dcdi^i, quod hominum mcmbra& ani- Sacchu€ riseft.Virg. i.Georg. mosdiftbluar, vti jjorant omnes. LyAtis^ rerever BoreApenetrahile frigus adurit, S^r/»^«/^] vcftimenta,pallia,pellcs, qui- *rn, &Luca!ius: busvtiturpro veftitu : alias ftragula feu Vrehant montana niues.^..^ ftragula? (vcrumq; enim dicitur) pro le- Sic Ouidius 5. Triftium, eleg.i. iftorum , & aliarum rerum opertorijs ac- J^lurima mepelago terra^periculapafsu cipiuntur. Vfiuiab ajfiduo frigore pontus hahet . Perflringunt] vndiquc cingunt, totum Eod':m Iib.eleg.4. operiunt,& quafi includunt. afhiclo terra peruflagelsi . MurinA pelles,] E mn rium pellibus. Am PeUesmu Sed & Faftor. 1 mian.Marcell.fictlndumentisoperiuntlin rinA^ Vos date£petuos tenerts fementihus auBits, teis , vel ex pellibus filueftrium jnurium Ne nouaper gelidaiterraftvfia niues . confarcinatis . Nec alia illis domeftica ve- Quanquam tamcn verbum iftud , Vrere^ ftiscft,alia forenfis : fed femel obfoieti co. pro^moleftiam cxhibcre, accipi merapho- loris tunica colloinferta non ante deponi- ricft>s,& quidcm noD rar6,palam cft.Cor- turautmutacur, quam diucurna carie in, Bd. Tacitus lib. 13. Ajtnbufti multoruni paunBlos dcfluxit defruftata.Hxc ille.Sc acca 2.06 Andre^ Alciati Chinefes peUibu4 ■vtmtuY , IV. Animws (tb exter^ nis mini- Tne pen- dens . Pauper- t:ts vhii tutx . ueca in epiftolis mCi«init p^Iliculariim vul pium & murium , qus ad arcenctum fri- gus comparata: cfTent. Has Armeuiios ac- que ZibcllinosquidampucaiUjfed nodum . fcio an re^fle . Hodie quoq; c Scythia fri- gidillimisq; regionibus laucilfimas pelles munum atferri Megiftjnum hiberno cul- tuijvel pueri fcinnt;& Turneb-lib. i j . Ad uerfir.cap. 13 raeminit. Atq; harum pel- liiim vfum etiam Chincnfibus familiarcm effe, teftatur loan. Petrus MafFeius Iib. 6. hift. Indic dum Chinenfes vertimcnta pcrhycmem prcciofis murium Scythoni- corum pellibus , quas vuigd Martas vel Zobcllinas vocaraus,caIoreadmodum fua ni,& ventis impenetrabili denfitate fufFul cire ait.quibus tamen haud fcio an non & cuniculorum pclles in Batauia fua merito cxxquandas putarit Hadr. lunuis . Sunt ^uiopinanrur, murcm illum peregrinum abHicronymo quandoq; dici Mufcum , cjui in delicatiorum vfum habetur : nam «iufcum,ideft,/xy5'Xiy;' , murem paruum indicare.Sed hoc odoris genus prifcisfuif- fe incognitum,HermoIausputatjnccmu* ■fcum dici,fed mofchum . Sicfuremhaud metuity ^c.] Tutus & fecurus agir,ex fc bcatus eftjncqi furum, neq; temporis iiiiurias mctnit. H o c fchemate fignificatur, aiiimum kominis pendere nondebcre cxhis.quaeca duca funt & fo tuita,vtpote quae folliciiii dines & cruciacus innumerabiles pariant , fed ea cantum debere efle fatis , quae beni- gna naturafir clargita, vel quaeab ingenio proficiicuntur . Vel intelligit paupcrta- tem vbicunque terrarum (etiamfiabom- nibus pene miferrima cenfeatur ) efie tu- ram & fec urarn . Sic fane nemo poteft no« bcatifTimus efic, qui cft totus aptuscx fe- fcquiq; in fe vno poiiit omma:cai auttm fpcs omnis & ratio , & cogitatio pcHdct er fortuna, huic niKil poteft clfe certi,nihilq; qnodexploratum nabeat, permanfurum /ibi,ne vnum quidcm dtc, aic M. Tullius. Huc pertincntquas Seueca difpucac cpift. 14. quo loci comparac fortuna; & dodri- nsboiia. Circumfpicicndum nobis cft , quomodoa vulgo tntiefl*e pofiimus.Pri' miim nihilindc concupifcamustrixacft in ter competitores . Dcindc nihii habeamus quod cum ma^o emolumentoinfidiantis eripi pofiittquam minimum fit in tuo cor pore fpoliorum.Nemo ad humanum fan- guinem proptcripfum venit , aut admo- dum pauci:plures compHtant quam odc- rin-t . Nudumlatro tranfmirtit: etiam in obfefTa via pauperi pax cft. Ad philofbphia crgo confugiendum : Has literaj non dico apudbonos, fcd apud mediocriter malos, infularum loco funt,&c. Adi jcio cx frag- mcntis Pctronij Arbitri; Cdfonuere tubd , iuguU IfAf diuite ferrut» Barbarfi contemptu . fic kgQ,contemptu,pr9 contemptui,non vc in vulgaiis, contemni . Idcm incarminc, cuius initium , Orbem iatotum viSior Romanfishabebat» legitur einfdem a rgumcn ti yvaix» . Arma placent mifern t detritaqi comma» da luxu Vulneribus reparantur : inops audacia tt*- ta eji . Salluft.Quoniam egeftasfacilc habctur fi & cum fociccaceni coiexiut^maximo fe opeie diligunt . Neq; id genus aniraalia vide^^ quifpiam licenter mifceri & tcmere.Quitt' hocquoqi diditant,qui les iftiufmodi cal lent,altera extin«fla comparem viduam de gere. Casterum id quoq; audio.veteres in nuptijs poft Hymenxum cornicem inuo- care>fignumque id conCQrdiasdare ijs con fuefle» qui liberum qHSBrendorum gracia conueniiTent . Tum qui fedes auium & v©latusoIifciuant>iiuufpicaciuu efTs capta tibiis 2.o8 -Andre^ Alciati cibusauguriaHiciint,vniiis tantum corni- cis obftquium.Haic AElianus.Orus Apol- lo in Hieroglyphicisferc idcm haber.-Mar- tcm,inquic,& Vcnerem fcribcnces,aut nu- pcus,gemmas cornices pingunc.marem & f^mniam : quoniam hoc animal duo oua paric,exquibus marem &f?minara gene- iMn oporrec . Siautem eucniar,quod raro eueniCjVt duo mares generencur , autduas f^mime , uigati mares cum f^minis alteri cornici nonadmifcentur . Icidem neq; f^- mina alccri mafi,fed diffociaci foli degut. Ideo vnicsE cornici occurrences aiiguran- tur futurum,TC viduali vita fibi viuedum Corntces fit.Sicille. Casrerum cornices haberi pro fymbolu concordise fymbolo praetcr Ornm tradic cocordiA, ctiam Pierius Hieroglyphic. lo.Iuuenalis Satyra i. Vt colitur paXydtq-^fideSyviSioriaMrttii , §lu&quefalutato crepitat concordia nido, Qu^em Satyricilocum fcio a plerifqj non decornice (quod pro concordise notahic ftatuimus) fed de ciconia intelligi. Solent enim ad id Ouidianum iftudadducere : Ipfaftbi plaudatjcxepitante ciconia rofiro. Sed cornicis-imago viderur in Fauftin? Au guftsenummis cum infcriptione C o N- c o R D I A. Sceptrum autem virgara re- giam Hieroglyphicum rcgni elTc, ex lite- ris facris tradit idem Pierius lib.41. Vidc adagium,Ci?r«/V«w oculos configere»cv\^\M cxplicationem non admittit noftef Alcia- cus Iib.y.Parerg cap. i/.quem vide.Porro prodigiofacornicum viuacitas in prouer- Cornici' hiwm ^h\]t > Cornicibt^ tiuacior . Vnde bn6,viua Hefiodus; cior . -^^^ ^^"'^ f^^^^ homints tranfmtttit garrula cornix , Et Fauftus : Lo7igaq \ producat -^iuax cH fAcula cornix. £odc pertinet,quod Philofpphus ille mo- riens coinicibusmuidiirelonga^uitatem le- gitur,quam natura negaffet homini . De concordia prseterea nonnihi! agit Ouidius i.Faftor ibi : Candida te niueopofuit lux protcima teplo, ^lua fert fubltmes alta Moneta gradu^. III. MVTVA Jiatq;illps Hic verficu- lus ni alijs edirionibus fic habebat : Inq-yvicemnunquam contaminata fides . Qliam autem (equimur.cortexic Barthol, Anulus.vt alios quofdam locos , quos po- flca indicabimus . ^^od fcilicet omnes.0>c.] HHC,nifallor, videtur pertinerc Horatiaoum rllud, O^c 5.f.Iib. I. Iniuriofo ne pede proruof Stantem columnam: neu.popului frequent Adarma cefjantes, ad armcL^ Concitetfimperiumq-^frangat . Hic coluninas nomine , fceptrtim Princi- pis, ipfumqi adeo ftacum regium, popu- li,omniumquc Reipub. ordinum concor- diafundacum fignificat:qux niH feruecur concordia,omnia pefTim eunt. Elegans io- cusNazarij Panegyricoad Conftantium.- Pcrpendic fecum excellens prudentia tua, eiqj feraper pietastua applicaraomnes coii cordi? commoditares,illam eife fu ndamen cum ac radicem otij , bonorum ciuium fc* minarium,quieris publica: fegetem, & al- mam pacis altricero Videtur ifte panegy- riftes non obfcure alludere ad nomen ^ct- (Tixicof, quod inditum, quia rex i\i ^d^nt Kttf.. De qup Minos adhuc puer ita lufit : Cur docii /SetirtKiict olim dixere Felasgi? Nempe (^AJi} Ka^ rex bonuihaud du- bie efl . Stantq; caduntq-,] Multiplex verbiT?^»- r^,fignificatus eft ex Nonio; Scare,id eft , ^^^^^' confifterc,erigi,promincre, fidcm habere, valere,conftare,fixum cfte. Sie apud cun- dem cadere,ruere,occidere,euenire.In pa- Cadtri iiegyrico Maximiano & Conftnntino A A. di^o.' Dij immorcalespiobare voluerunt tibiinnixam fterifte Rempublicam,cu finc ce ftarc non poftet . Duces] Reges, & qui imperium iu po- pulos excrcenc . ^em] confenfum . Dtfcordia prAceps aduolat] Difcordiam Difcer Deam coluere pagani homines,quam ean- dia Di dem cum Ate (de qua poftea^ plcriqj vo- lunt.Vide Gyrald.Syntag.i. Regiafata] Regisaut Principismorte, Alludir ad illa faniigerata verba, qu^ po- fnic Sallaftiusin lugurthatConcordia pat ua: rescrefcut^difcordia maxima: dilabun tu V. Quod & euangelica* licera: teftantu r . Sic fubclitorum atq^ipfius plebeculx fir- ma concordia, & tranquilla vnanimitas , Reges ipfos, eorumqj Rempubl- cgregi^ & diuci/Iime conferuabir,iuxtaadagium .• Concordta fulciuntur opes etiam exigUA . I V. pRiNCiPvM fummorum ftatus ^lebu'^ non aliundc ftabilimentum capir, quam a cordia populi confenfu,concordia, &beneuoIcn princi. ria « Itaq^prudencer & prouide faciunc, necefffi qui ria^. Emblemata. cjui ftabileac firmum in (iibdi:os imperiu tutari volutic , cum mocuui:i oinnium & fcHitioiiUin caufas prarciduur, niahir.tque a fuis aniari, c]uani tuneri . Eam popuJi concordiam & coiifeuram, regi^ porefta- tis cou(eruacricem inc propoiJir ^t///^5A/- Kcig , adhibita cornicum , qiin; fcepcrum fiiftuieucimagiue. Ex quo memiuirTe de- bcut jmpermm fuum pcudeica populaii coulcufu. Q^odnsnc moIefuuTi cxcir.- plis huic iude conquifiris coufiimare, tan- tummoHo repetam qu.-cauclor ipfemeciu lib I j.Comnieut-De vcibor.iignific.actu- .KH^ ex lif . pj-incipio rerum omuium,iiiquic,non Uiyito . ^iijina iuflione.fed ci popuh coufcufu re- gesadhmpti funt : quod & poft Komaui ll inipe:ij occafum leruaciim fuir, cum Ca- M roliis Magnus a populo Romano Augu- ftus elefluscft, & a rouciHce Leouc facro ©leoinuuvftusrquoci lus populi hodieGre goriaua hge iu feptem Gciaunise Prima- tes trauslatum eft.Sic & Franci Chilperi- co eicclo , quod regno non cftct idoueus, *Pipiuum 7ra,vKi/\TiKij confilio fubftitue- runc. Et cLim Pipini proles amaioribus dcgenerallcc , rurfiis Odonem , moxeius fracrem Roberrum,& dcinde Roberti ne- potem Hugonem ad fummum faftigium cuexerunc . Is Hugoeft.qui vulgo Cape- tus dicebaturjvnde oriundi func, quicria- luim Francorum rebus moderantur • Et quod de aiaximis hifce Regibus.nimirum Romano & Franco.didlum eft, idcm & iii inferioribus obferuacum fuifle, qui hifto- ricos Iegerir,dcprehendec, vc merito ccn- (eam dmina Icge eum iuftum Principem cfte, quiex populi confenfu regnec i quod & Ariftoteles tradit.qui vero inuicisdomi necur,eum cyrannum elTe. Vnde cum ma- gna regna non ex fubditorum confenfu , fed per violcntiam primo cbnftituta /int, merico D.Auguft.De ciuic- Dei 4.magna latrociuiaeffe dixit, addudo etiam pitatae cuiusdam cxempIo,qiii comprchcnfus« 8e auce Alexaudrum Maguuni adduc^u», c(» i li t e r rcga i e t u r ; q r. a c a u fa m a ; c babcrcc fcfrum ? Quid tibi,mquii,vc orbem tcr* r a lu m h a beas uife ft u m ? fed q u ia id cgo eil guo nauigio facio,!aric vocor;tu quiaiB»» gna clalTc^Imperator Kadlenus Alciatufl. CUiotics auccm veterum munumcnca p«f currimus.facile obferuamusquam fluxa, momcntaiiea (ic Priucipum potcntia, quanquam fublimisSc altisnixa radicibuf puteiur. Hienim nifi precario, & quafi populan fufFragio ifnperaut,nenipc quo* rum nifi moderatum fic impcrium.quam ciriftime corruit. Afiliinus refert Thry- Ui/lort^ fum inf^giicm ryrannum fuos adeo torfif- Thryfity- fe,vi kgcm tnleric, qua nemo ueqjpiiua- Ya.nnt cx tim, r;eoi public^ iiv.iicem colloquiauc mi JEliano 4 fccre lermones audcrcc • Qu^od cum fijb- ditis moleftiffimum & odioliffimum effct, qui uucu oculorum,manuumq; geftu ani- mi fenfa cogebantur exprimcre i idetiam voluit efte prohibitum,vc moJeftiae dolo- rem adijccrecincolerabilem: quifpiam eo- rum locum publicum petijc, qui multis lachrymis cfFufis.alios ctia ad fletum pro- uocauic . Id cum refciftct tyrannus,in fo- rum ftatim venit, quo ctiam id,fi poftec , populoeriperet,fleudi nempe libertatem . Giucs commoti arma rcgijs fatcUitibusex torferunr , & fuum tyrannum de medio fuftulerunt. Eandem fortunas mutario- nem fcnfic Amafis Aigyptiorum Rex . Amafedts. Cum enim plerolq^ ex fuis excrcmo fup- fatum^ plicioaf^eci{Iec,aIios fortunis fpoliaflcc,^ in omnes infolentior acquc fupcrbior vcni- recimpcrium cius aliquanco toleiatura cft,doncc Adifancs AEchiopum Rex iucw irrupiffccrcum enim odia occulca erupcre, cumq; multi ab eo dcfciuiflencregno taii- dem puifuseft,tefte Diodorolib.i.Plura obuiafunt. O Concordia ZIO Andrex Alciati Concordia. E M B L E M A XXXIX. T N bellum ctmle duces cum Koma pararet > Vtrtbm & caderet Martia terra fuis : Mos fuit in partes turmis coeuntihus eafdem^ ConiunCla^ dextras mutua dona dare^* loedcris h^c (pectes : id hahet concordta fignum , Vt quos iungit amor , iungat (jr ipfa manu^ COMMENTARII. L «mendd- tiO . PTn gvntvr diio viri.belli diices, habiru militari dcxtras iungenres. Hanc pi^fturam licet omnes editiones fic habcant,non ramen placct San«ffcio, vt qui dex t ras coiii u n dlas au ro vel a rgen to el abo- raras vel c^epiftasintelligat, idqucex locis Taciti colligipuict. Vnde non viuorum hominum maiuis coniun^ftionemjfed quan dam vfitatam fidei notam pingi vult. Cui &ego pedancus iudex fiibf'cribo,i«du(^us ipflus Autoris verbis , Coniundliit dextrcii mutHa, dona dare , Dcxtrae enim donari non potuerunt , nifi mctalloaliquo cffigiat£E. Quid? quodPi- gnorius pignore contendere paratuscf?-, Alciatum.cum haec fcribcret, rcrpexine ad eam annuli fpeciem^quidextras impliciras cxhibcr, quiqj in frcquenti vfu apud ma- iorcsnortros,nuncapud nos (vti praeclara qu^eqi repudiauimusj vix, acnevixqui- dem Emblemata-^. 2.11 I r. flemcxtat;rtali appcllabant olim, Annello difede . Noftri GermaJii vocant, Hand- trevvt^^^wd quos adhnc frequens iltorum anulorum vfus , quibus plcrunque noui fponfi fe donanc,& quales in illicicis amo- ribus Nifa a fuo Mopfoaccipit . Hoc au- tcm carmen videtur cffidum incommen- dationcm muneris,vt& Anconius Q^ieren gus , policinTirausnoftri farculipoecauim , in munus fniaragdi Iiificeleganti/Timiscar minibus.quaradducicPignorius, vc iabori fuo tumulcuacioaudloricatem concilienc Ea Cic fonant : G^emfnlgore tihi rHtilum viridmte Sma ragdum , Parua nouU mitto munera ad hofpitiu : Hunc^ne ingrctta tMfubedt obliuia Lygdi^ Fulcher HyUydigitis i>7fere marmoretf . Et quoties ocultsfiexi teres incidct auri Inclufo radia?is circulu^ in lapidz^t Dic tecum:^o Lygdm Hjlam bonu4 ardet amorc^, Uullum aurum t nuUa efi lucida gem- ma magvs . M E docuit Alciacus ip(emet Annoca- , tionibus,quasin Corneiium Tacitum cdi- tgo hu jiit^y^fj^jiaiT, materiam fumpfcric Emble- macis,nempeexeodeni Tacico,iib.i.& 18. matts. q^,j5i,goftcnditur,dextrasconcordi? figna vltro citroquc deftinari abexcrcitibus fo- . t. r. lifas. Nec veroafpernor quod libris Ge- nialium dierum nocac Alexander Neapoli- canus,nempe Marium, cum in Romanos maximacladefasuiret , quos {cruare vo- luit, dextra porreda autfalutcdatainco- xtm lumesfeciffe. Tacitus in lib.r Annalium, ^bolic vbide mortc Germaniciagit;Iurauereami • ci,dextram moricntisconcingences,hic ge- ftuseft darae fidei Gcrmanico,qua pollicc- bantur familiares,eiusfemorcem vlcuros. Idem paulo ante;Ab rege Parthorum Ar- tabanolcgari venere,mi{erat amicitiam ac foedus,& cuperc renouari dextras-Hic f^- Hus renouacum inter principes Germani- cum & Artabanum fignificatur. Oecurrit cxemolum Valerij Max cx lib. 6. cap-4.de Caio Popilio, qui legatus ad Aniiochum mifruSjifquecLim promptoanimo& ami- ci^fimo vulcu dexcram Popilio porrexif- feCjinuicem ei fuam poriigeie noluic, fed tabellas fenatufconlulcum continences cra- didit,cui ciim poft aliquam breuem mo- ram fatisfeciffecPopilius manus eius can- quam focij apprchcndit. Caefar.i.De bel- loGallico, tcndcremaniis , petendaj pacis figiium faiffe Gallicum memorac , vbi dc Bellonacis. Item 7. Geigouiorum muiieri- bus;qu2B pedore nudo promincnres h mu- ro pallis manibus Romanos obccftabatur. Signum item fuiile deditionis codem lib. tradiiur,vbi de Heduis.qui manus rciide- re,dedicioMcm figniffcare , & proicdis ar» mis mortem depiecari dicuncur.Cum i js, qu^adduxi e Cornelio Tacito locis, velim addi hasc exeodem lib. i8.Hift.Ccntur«o- ncm Si(eqem,dtxcras,concordia: infigiiia , Syriaci exercicus nomme ad Pia^corianos ferencem.varijsarcibus aggredus eft-Dex tras hic pro quodam vficaco fidei fymbo- lo depido i n au ro,a rgento ve,au c alio q uo- uismetalloaccipi pacet.Q^uo fenfu hic lo- cus alius Tacicifumitur libro Hiftoriaru primo , vbi de initio principatus Viccllij Miferat (ait) ciuitas Lingonum vetere in- ftituto dona legionibus , dextras hofpitij in/ignc • BVCES] Imperatorcs fuos,quibusexcr citus eftent coramittendi . Viribus ^ caderet] Significat bellum ci uiieridquc videtur ex Horatij Epod. 16. imitatus : Altera iam teritur bellts ciuilibu4 s.tas , $uu 0> ipfa Roma viribusruit , Itaq; confultor illeapud Antiochum An- nibal rebusomnibus raaturo iudicioper- penfis aic .-IRorDanos nunquam ni/i armis fuis vinci pode ; nec Icaliam aliter quam Italicis viribus fubigi . Martiaterra] Roma, vel quod fuerit ftudijs afperrima bellirvcl propcer Romu Inm Marcis filium.vt fama tulir,a quo o- rigincm traxir, fic appellata . Lege T. Li- uiuminprincipiototius operis. Ouid. 3. Trift.eleg.7. Dumq-^fups viEtrix feptem de motibus orbe Froipiciet domitiiyMartia Ro ma» legar, Martialis lib.;. £| igram. Fulcrior ^ maior quo fub duce Martia- Komguj. Alioquodam loco Martiam turbam , pro Romano populodicic : Crede mihi , nimium Martia turba fapit . SicSymmachuslib.i. Epiftolar. Abexor- tu pene vrbis Marci^e. &c. Coeuntibtcs eafdem] Synaerefiseft, figu- ra,quac fic,quando duae vocales in vnicain fyllabam concrahuncur. Editio StocKha- meri hskh^l ^hafdem . O i ConiHn^ Dextr^ iun£l& pro cocordia . IIL ^ellum ci Roma ter ra Mar- ti^Lj, Andre^ Alciati. Drxtera fidei fa, Cocwrdta imde di' IV. 'Dexfra concordiA Jlgnum , Dextcr^ telhs fi- det. Ceniurifias dfxtmi^^ Dexcera fidei dica- ra ert.vt mox dicemus. Virg.5 AEiieid. Nec Teriti domtnorHc fallere dextras. Plinius lib.i i cip. 4^ lueft &alijs parti- bus qna^dam religio; hcnt dextera orculis aiicrfa appetiturj in fide porrigicur. Dex- tras iungere Gra?ci clegantcr vno verbo "efferunt, J^i^t^o-^At. Id haht t concordia figntim'^ Concordh dicta eft,quafi corJium coniundio- Qux coniunCiio quia reipfa i-'equit fieri, vr (ci- Jicet amicorum corda ipfa contungantur , id fit per dextrarum apprehenfionem.-dex traeenim parti pctior cordis visincumbit, & ipfa dexcra manus eft cordis pocillima niiniflra . • H o c Emblemate Alciatits indicare voUiit prifcortim morem,quoiund:is dex- tris fidei & concordire fignum exprinic- rent;cft enrm.vtdixi , dextera fidei facra^ vndein permultis veteribus nnmmis du.-c manus iniunLfcx oflenduntu r additis iufcrt p t i o n i b u s yFides exercitimm .nio n n u n q u a m eciam,F;Wf^ Romanorum.Vovtaiyi huc per tinecillud Pychagora,',Ne cuiuis dextraia porrexeits, iie fcilicet quenipiam remere in interiorem nortri amicitiam admirta- mus . Er vero poeranullius antiquitatis ignarus.ex dexrra fidct^ue,ait ninviru.m dus &concordj3m perdexcram rignifica- ri. Viderac hoc longca ite Xenopbon Iib. 5.Dein(l:i:ucioneCyri.-/(^ T pKAVta^ , oif 5w. H unc quoque morem attigic Arirt-o, phauis fcholiaftes.-f -d-or s'W 'Tr/rH crvv- ^ilKctif l^e^etiettf 7dU J^&^ictc S^iJ^ovcLi aK- Kiihotf' OuidiHs6. Mecamorph. Vtpignu6 fidei dextras ztrasq', popofcit , Inter feq^ datas iunxit . Ciceroad Accicum:Vbi func illf denfedex tr^?Idem i.Phihp.Dexcra?, qux' fidei ce- ftesefTe folebant , perfidia func & fcelere violataf . Dextram in fide porrigi ideo aic Varro, quod omnis vererum audoricas dexcerxnianus vircute conl^tarec . Audor cft PlucarcIuis,FIaniines rem diuinam ma nuaddigicos inuoiuca facere confuelTe , f/mbolKe fignificances , fidcm curandam cfle,ac ems fedem in dexcris ede facracam. Qu^^de dexcris difpucac Cc^lius Rhodig. )ib.ii.cap. I 4.Sactius pro ridiculis habec . fcre tranfilieram o^wx luflmus de Dario moribundo retulit i i.Iib-Is cnim rex por refta manu expirauit,quam vnicu pignus fidei rcgia» dextcram fe ferendam Alexau dro daredixit . Sic conqueritur AEueas Vugilian.i- A Eiierd. cur dextrA iungere dextram Non datUY ? Quo pertinet & ilJud ex vndecimo As- neid. Orem:fspac?m , s haberedicebatur.vnico tamcu animoatqjconfilio regni fui finesmodera- retur . Hxc fere Plutarchus . Casteruin aiunt Geryonesab Hercule vinci nunqua potuiflTe, nifi feparatos & a fe difiundos . cxqiio perfpicuum fit,quamfirmus &in UKftusfit vnanimus ille animorum & vo- luncatum quafi nexusatqj con(cnfus:Viii- «erfi quippe concoides inuidi,qui fingu- Ii debiles,& nullius funt roboiis.Sic enim, vt Philofophiloquuntur.Vnita virtusva- letior eft feipfa difpetfa. Lege Pierium lib^ Hier©glyph.32.c.De tricipitip. O 4 Vnum i6 Andreje Alciati. Vnum nihil , diios plurimum pofTo, EMBLEMA XLI T A E RT AE genitum 'l genitum quoque Tydeosvn^ > Hac cera exprejsit ZenalU apta manu6, Virthtis hic pra^iaty hic foliet acumine wentts Nec tamen alteriu^ non eget alter op(L^ - Cum duo coniun6li veni^nt^ vt&oria certa eH: Solum mens hominem , dextrave desittuit . COMMENTARIL PRopoNiTvR AydLKiici y in qnd fint expreflsc&mutno coniunto-ef- figies Vlyffisjhabiru diKis militaris, in a- an loquentisj& Diorr.edis, habitu itidem milit3ii,galca,haf>a,& clypeo armati,quo lum alter prudentia&confiliojalter fiirai ratevirium ccmmendabilis Cur autem hic Anylfi catulus atiribntusfanob fagaci- tatem figiuficandam ? anquod pofl: varios euores uiparriaro r€dux.icanc cognitus fuerit ? Editio Lugclnnenfis viro armato fcnem, barba & tunica phMofophumjmaxi mam codicem geflaiitem,opponic.Nec id, meo indicio,mal^ . Emblemati s huius typum ob- \ j. Yeruoapud Homerum Iliad. x,. quo loco y^^^^ ^ vna cum Agamemnone & Menelao Ne- yigfff^^^ ftor confulrat de mittendis exploratoribus in Troianorum caftra Haiic in fe prouin- ciam recij)it Diomedes,aninu'magni vir,fi tameu Emblemataj. 217 lamen ei fociiis aliqiiis vna profecfliiras adiiiugatiir . Eiiis hxc verba j dvS^pav S'v^fxm6)V J^vveu ^peiTov iyyji ioVTA Tpcdfov dw' HTtf fjLiv dvtip eVo/To yjd fjLa.hhov ^ctKTfapii.f^ ^ctp(retK6aTipove^At> cvvTi S^v t p-)(0(jt.iva)i Kethe 'Trpo 0 Tovi- v6i](rev . OTTTTU^ KipS^Of (JLOVVOf artes, Vc refcrtStrabolib. i. Virgil. in AEueide paflim etiam plurima de eiufdem virtuti- bus eximijs & fapientia. Horaclib- i. e- pift. z. Genitum quoqiTydeos] Diomedem.Ty dei & Deiphiles filium.Tydeus filius Oe- '^y^eus. nei regis AEtoliaj.pater Diomedis,fuit ma gnusbellator, paruus tamen corpore. De quo didum fuit illud peruulgatiim : Maior in exiguo regnabat corpore virtus . Dequo faris muka Statius,prxcipue lib. j.Theb. Diomedes autem hnius filiusecia Diome- cumaIi)sGr?c!sadobfidioi)em Troia^pro des . fedus eftjvbi adeo ftrenue fe geflit,vt poft Achillem & Aiacem facil^ palmam obti- nueric fortifl^mirplurimas flngulares pu- gnas aduerfus infignes Troianorum prin- cipes habuit,& interaliacum AEnea ncbi- li Troiano congtelfus, Venetem AEneam 21 8 Andreae Alciati piot.geiicem perciiflficquapropter illain- dignata nuiltascimireriasattulit, vxorcm eiusctiam adulteramfecit. Qu^a re cogni- ta, Bonus homo domum redire noluit, vt idem Homerus. De Vlyde pr^terea & Dio mede mulca cleganter Did- Cretenfis, in fex illis libns , quos de bello Troiano fc ripiit . Hae ceY(C\ Has iii cera cfHgiandi artcs non ignoro antiquirfimas e[re,{ed an ad ilo Jud perfefenrentia.Proinde Sophocles : yva/j.cu /xiv epyeav im iv Av^paTroiiTpa' 9ot * ■ /SnKeu TctS"' i^iisrpet^AV, ^ "X^pm ;/3,«) y ^ y^p voni7cu , ^pct^ou ttvva.- ToTipot . &c hoc cft; Pariter autem fi duo iterfaciitnti^ maiora mente concipere,^ plura conficerepoterunt. Qiiod perfpicue dedarat Salluftius inicio Catilinari) belli.* Diu magnum inter mortales certamcfuit, vine corporis,an virtute animi,res itiihta- rismagis procederet. Nam & priufquam incipias,confulto,& vbi confuluens,matu refa(ftoeft opus. ita vtrumqj per fe indi- gens,alterumaltcrius auxilio egct. Legc Plutarchi difputationem pulchcrrimam , An fenigerenda Respubl.fit.Sed occurrit mihi Hefiodi iftuc : ttKhcov ydp ttKhovcov /xeKiTH , /ah^cov ;i/. quod Catoio V- Imperatoii accommodat : Ovi'' iiv eoKietVos 'KO.TAV iffKv^y.ZpdtiV g- yeipy} , ojS"' iiv yipixAvhi privov ctwctvrdL Tt» ' fXl/XVil J^i^iO. Tl1fJ.C3U/eiV K,CUTctpl BctpiTctXhi • OuTco hfou ^nvof s2i(irx^c\\\cQ:X.\Q\\\ y ^ nam Gr:eca verba flchaben^: aT^ hpc^i ^ercus ^yjVG^ S^pdi^i hoc ^k.Sic alte Confiernunt terram concufjo iipite frodes. Ipfa hAretfcopul^s, ^quantum veriice ad auras JEtherifts,tatum radice in tartaratendit , Eademquoq ; quGe hoc Emblemace com- paracio allegorica legicurapud Lucanum lib. 1. Jfronior in magnum populus ; pugnaiqu» minact Cmru 222, Andre^ Alciati quid . IV. Carolus V. cur quercui COlUtUS : Q ii terrore fidesy vt cu marepofftdet Aufter TLitii>us borrifonts , hunc Aquora tota fe- quuntur : Si rurfum tellus pulfu laxata tridcntts JEolij tumidnimmittat flu£tibus Eurum , ^lnamuvs iSia nouo vetum tenuere priorem A^quora,nubtferoq; polus concefjerit EurOf Vendicat vnda Notum Ecadiiertcinceiea, qiiercus nominc figni- ficaii in Hicroglyph.fortitudinero.cliutiir nitatcm.imperium firmum & principacu, vt docet lib.yi Pierius Valerian. Eirmti radicibus adfiant.] Huc forte non oranino male illud referam Scnecs e lib.Dc prouidentia: Id in cjuoqjaic.folidif /imumcft, quodexercuic . Noneftarbor fi^Iida , nec fortis , nifiin quam frequens ventus coiifurgac.Ipfaenim vexarionecon ftringicur,& radiccs ccrcius figir.Ec id cx Epiilola 26; • Libanij Rhccoris Cquem li- brum GrcEce fihaberem,e6 libenciiis vce rer) Ea,inquit,meneminmie quidem com mouerunc.Neqj enim vccufta,& iam fir- mis radicibus arborad cerram fledtijVento cciam maxime furenti, facile poceft . Siccafolia] arida,& alias ad cafum pro na.Typus humauw^ vit:E,vc dicemus . I. I N N V I T , ea vix confici pofie , auc ]abefa(Slari,qu2B firmis radicibus hasrenc , quaeq; vcl longo rcmporis decurfu,vel in- fignialiqua virtucefamam fibi pepercrunt immortalein.Ex induftria autemquercui Ca'farc Carolnm V.comparatamfior, vel quia loui facraca eft.Ouid.Iib.7.5^^>'^^ Carolus Quiutus Imperator , & Franci- fcus I. Galliarum Rex: quo loci nonnul- li inccrtam fpem venic:banr,f(^cius aliquod firmum & ftabilcpacemcj; intcreoscom* pofitum tandem aliquando & fancicum iri vt eo traiifad:o negotio rixaium om- niura & contencionum, lumdeniq; falfa- rum opinionum in religione Chriftiana ta longc latequegraffaniium omnis occafio toUeretur, Emblemata^ . 22) II. tolIcrctiir,aut ccrtc magna parte lue? if^a fanarctiir. Comparat crgo Chriftianam Rcmpiiblicam cum naui ventis & flii(5li- bus hinc & illincagitata,(ic vt parumab- flt,quia infanis & furentibus aquisobrua- tur,omniumq; fpes penituscadat.nift tam craffaj caligini & tcmpeftati Deus Opt. Max aliquidlucis immi(erit , quo bono- rum virorum,totiusqj populi confternati aninai recreentur. Sunt vero qui hic per Caftorc& Pollucem intelligi velincSum- mum Pontific.& Imperatorem, aquibus vnanimi voto ad metam eandem colliman cibus bcllorum ce(Tatio , turbationumquc optatafuit quies. De eo regum couentu, quem iam attigimus , extac Epigramma lani Lafcaris,quod fic habet : llt*m Martts cafira , afi Veneri^ tentorid fulgent Argento atqi auro?aJi Are micat jfceres, Et Marti grata ^ Veneri , Venm anrea : ferrum Mars amat\ in precio eji tfe quodq; fm . Jjttora ad Oceani fummi cHcotuge vterq; Qonueniunt Reges.Begia teHa vides : Conueniant alacres ad publica commoda', TurcA HuropA excedent finihus atq^ AfiA. Iximij HeroumyLed&a vt fidera nautA , Vos feruatores terrafretum^ colit. INSVMERIS agitur] Reipublica: fta- tus pluribus interturbatur afflidionibus . Et f}es ^c.] Sola fpcs cft , quaj foueat miferis modis opprenTos . Hinc intcrroga» tus Diogenes,quidnam in vita cflct cxtrc- mum?Spes, dixit . Non fecut ac nauts.^c-] Rcmpublicam naui comparari ab auceii vo- cali quodam (ono in(iftunt,vt volucres fe- dem ex redcnuitantes: graues cum folira- liaj vencre,mergentcsquc nauigia : & li in carina:imadeciderint, ciurentes: gemina: autem f-lutarcs , & profperi cuifus prx- nuncia; , quarum aduentu fugari diram il- Jam ac minacem, appellatamqj Helciiam fcrunt . Ecob id Polluci Sc Caftori id nu» xncnaftignant, cofquc in mari Dcos inuo- canc. Hominum quoqj capita vefpertinis horis magnopr^fagiocircumfuIgcnt.Om niaincerta ratione , & iti naturxmaieftatc fibdita • H^ Plinius. Scneca Natural. Qu^ft.lib. i.fic:Argumenturn tempeftatis nauta: putant.cum mult^ tranfuolant ftel ja:;quod fi fignuro ventorum cft, ibi vcnti funt,id eft inaerCiqui mediusinter Lun5 & terram eft. In magna cempeftate appa- rciic quafi ftclla: velo infidentes , adiuuari fc cunc pcticlitanccs cxiftimanc Pollucis & Caftorisnumine.Canfa autem mclioris fpei eft , quod iam apparet frangi tempc- ^atem>& dcfinerc vcntos. Sic ille.Solet Sc Hoc noftro temporeid fpleitdoris fiue lu- ixiims nautis apparere inter procellas & tempeftatcs.-quo vifo bene fpcrare incipiut iuut»,idq; vel D.NicoIai,veI S.Thermi> fiue D.Hermiatnumini tribuunt.Sed (abf- cjuc Saivtboru iniuria>& bona pioium riait- tarumpacc diierimj res eft naturalis, vt comniunis rhilofbphorum confenfus pro didit . Nam hic ignis fir ininfiniaaeris re- gionccx furao pinguiore , qui frigiditate aeii^ noeturiii cogitur atq; denfatu r Jnccn ditur autemcx concurfu duartim contra- liarum qualitatum,quaE inter fe pugnat ; Vaporeniracaliduseft , & aer nofturnus fiigidus . Coucurrunt autcm tantifper , donec hacagitarione vapot iiKcndatur^Fi- j;i'ur autsm piUs , aut antennis nauium > pofxi fuacj.^iaiikatcjDAvbi tauttfiiei h^ rct,doncc inccndij naatcrta /hem abfnm- pta. Dc Caftore & PoIIucc vidc Plurarch. i.Decretorum Philofophic.cap. 18. Dio- dor-Siculumlib./. fub finem cap. f. La- ij z>oluere) pontQ Vnda recumbit . lHee}2tiafiderd] Ica Horatius i.Carra. Sic te diua potens Cypri » Sicfratres HtlenA, lucida ftdera . Intcllicit Caftorem & Polluccm gcminos„ quialias Diofcuri djcuncur , ideft,Iouis nlij.Horum fabulam elcgantcrnarrat O- uidius in finc Faftor.his verbis Ahflulerdt raptoi Photben^Phoebe^q-, forore TyndaridA fratresjjic equesMle pugil . BeUaparant,repetur.tq-ifuaf frater , IdM , Leucippo fierr paefm vrer^-, gener . His amor vt repetantJUu vt reddere nolint Suadeti&^ex caufa pugnat vt^rq; pari » EffugereOebalidA curfupotuere fequentes » Sedvifum celeri vincere $:^rps fuga . Uberab arboribus Locua eft , apta area pu- gnA ; Confliterant iUo nomina fida loco • I^e^ora traie^ui Vjnceo Cafhor ab enfe » hlon expeBato vulnere preffa humum , Vltor AdeftPoEux,& Lyneea^forat hafia^ ^^ua ceruix humeros continuaia coit . Ihat in hunc Jdas , vixq-y efi louis igne re- pulfus f Tela tame dextr&fulminerapta negat » lamq; tibi FoUux coelum fublime patebat: Cum,Mea,dixifli^ percipe verba, Pater . ^}uo^ mShi das vni, ceslum partireduobusi Dimidium toio munere mmus erit . Bixit, ^ alterua fratremfiatione reeepiti Vtde foUicitA fidus vtrumqy rati .. Sodebitcimcnaiiulegerc lae apud Feftu » Diofct Tabul Diofc rum* Emblematai 22,7 ftcllam fignlficarc laftum ac profpcrun» , idq; cx Accio Capicoiic,aii6loricacciii fccu to Scruiliiauguris. Luccrnctiain feu lu- racii.id eft^5;,pro (^c ^ccipi roliemac fuicvtapuHM.Tiill. i. Phiiippica; Lux qujcdam vidcbatur oblata , Scc. Euripid. iccm,^& pr?cedatCnpido,morcfoliTonii dus &alatuspi(ftits;tum Bonus euentus, habitu fimplici,dextrapateram,finiftra fpi cam & papaoer oftentans . A tergo vero a- ftetRhamnufia , ftxno &.cubitoaimata . CerreBio Hic tamcn pidoris focordia cornicem re- fi quoq; commoda defcribit elegantcr TjbulIusiib.i.Elcg.vIt. lam mala finiffem lethoyfed credula vita Spes fouet,&* melius crasforcseper ait , Spes altt agricolaSySpes fulcis credit aratis Semina,qu6L magno fcenore reddat ager. Spcs ctiam valida folatur copede vincium^ Crura fonant ferrofed canitititer opus. Spesfacilem Nemcfin spondet mihi:fcd ne- gat illa , tlei mthi^nevincas dura puella Deam . Curviridis tibipalLif] Palla veftimenri genus eft ad terram vfq; promiftiim . Vi- ridis autem color eoj um cft proprius, qui fpealiqua ladantur: nec inimerito is fpci fuitdedicatus,fimilitudinedud:a a fegeti- bus,quasquando vindes videmus, fpera- musillas ad maruritatem perueturas.H^c fubindicat Alciatus in enjbleniate ilJo dc coloribus ; Nos sperare docet viridts, ^pes dicitur effe In viridt, quoties irrita retro cadtt . v clhi ^ctTTg , ta^' cLvpioV toJiT' a.[XHVOVy vovTi^ . . . ^ . X fiJ t/V et A A 0 )C fjiiv '^eTg^A « cu^p to f , etA- Ao^ct cT' y« . hoc eft : Videre,Batte,decet,melius crasforfan ha^ hebts, ' P 3 ^e- Pall^. Curvirt- di vefie indutct^ ipes . Tradt^t te la mor- tts . 230 Andreae Alciati Spes etla in mori-. hmdis , Frdcide- Locus ex Hefiodo . Jahula iie l^artdo Spera/.du eff viuis^no gff Ifes vU^t fepultts, Nu.uc plii.t , ^ claro nunc lupiter Athere fulget. - Q^idam Khodiasob intempeftitiam li- bcri4tem a cyraij,"o inicdiis in caueam, iii qua morc fcijealebatur, a-lcruciatnm ig- Domimamq; ampuratis nariba^, acfoda- ta vuliieribiisfacie.CLim a quibufdam ad- moiie^e.ur , vt inedia {ibulolorum finem alique;T> quxrerechis refpo-iclit ; Ac ciin- da hoiniiii , quoad viuit, fperanda *unt . Q^aedum conimentor, lubens adijciam Fo:ijeni,pr:>3cl3ri .-ertc hominis dilticho, quod ille vtraq; liiigua.tjdcm;]; fcntciuia fiiggeiric : E'A7r/iuida: quii> fi l>jf}ituar,durum efl viusre, malo mori, Ammian- Marcell.lib 5 i quolocide belio plane Cfuenco & miferoaduerfus Germa- iK)sagit;& cum omnia cajforum coipori- bus oppierencur, iacebanc incer eos qui- dam femianiajcs fpem vitse inaniter vuu- pando. Apollodorus Comicus huc refpe- xic.cum aic,non oportere animnm abiice- re eum, cui aliquid aduerh cecideric, fed femper etpedlandnm eHe melius . ivS^i-TTOT cl^vixeiv roy KdK^i •ZffpciTQVTce. eLvJ^pSf. 7um Pandora leuat.totu exiliere per orbe Qurarum infefls. effigies:^es fola remanfit Intus, e labris ima fub parte refedit . In adagiQ.M^/^? accepto slultus fapit. nar- ratur ha;c fabula , fcd concise, & videtur innui Epimccheum aperuifTc pyxidem (Ci pyxis vocandum ell vas illud, quod om- niamalacontinebac , & nondoliumj cum ipfa Pandora in domo Epimcrhci vas ape- ruicCette verba Hefiodi nonindicant,vas illud poile Larinedici pyxidem , dKKA yvvii ^^HpeaJi 'prlSis fjiiyet '7ra>(jL dipi' K^aet' hoc : Sed multer mmibus magnum operculum auferens .. Vide Plutarchum in confolaiione ad Apol lonium.Mofchopulus in Hcfiodum,Saty- rosdicit dolium dedifle Epimcrheo ante Pandoras aducutum . Origencs aduerfus Cclfum lib 4.hanc lidet fabulam. Ridicu- luiB , inquit , cft, quod de dolio dicitur , quod olim viuerenrhomines abfqj malis, & graui dojore, & morbis raoleftioribus , quae Parcae morrahbu? dederanr:fed f^mi- na manibus magnum dolii opcrculum au- fercns,ditFudirhominibns, & curasarro- ces partitaeil j (ola aucem ibi Spes in tu- tiflimisdomibusintus relidaert fubdoli labris,nec cxtra cuoianit.H^c Origen.My thologi ramen Pa doram , ad humanum , corpus rcferunCj foemineo noniinecxpref- fum,qu6d carnis imbecillicas minimocx- foluipotcft-. Noxts] NoxJE Deas finguntur, qu2eho- ^jpxA. minibus mala iuferuoc, eorum.quc mcnies pcrturbanc, vt canit Hefiodus. Jfcrdi vt docuifjCrc.] Hefiodus ab A- Hefiodft fcra Emblemataj . fcra Bocotiae ▼ico.Virg-6.EcIoga : T^ns tibi dant calamos , en acei/fet Mu/a Afcr&o quosftntefeni , g«A tibi adesf volucris ? Cornix,] Q.u6cl voccm cdar,Cias,Cras,cornii Spei adiugitur.proptereaquod femperqui fpe- raiit animi pendeantin fimuum tempus . Ofcen] Ofccn dicitur cornix, quia voce augui-ium pr2efagit,vtdeea Virgilius : S&pefmiftra caua pr&dixit ab iltce corntx, Omnesnamq; aucsore catuqi aufpicium facicntcs, prifcis ofcines fuerunt vocatae , ait Varro,Gnnit.Iib.ii.cap.vIt. dc honeft. difcipl.vt& apud Horatiu Jib.^ Ode zy. Ofcinem coruum prece fufcitabo Solis ab ortu . £t bene cum ncqueat dicere , dicit erit] Videturiioc imitatus, 8c quidcm mutua- tusex Suctonu Domitiaiio,qiu C\c ait:An- tc paucos,quam occiderctur, menfes cor- nix in Capitolioelocuta ell.-gVou 'uetvjet KAKa^.id eft: omniareSie procedent . Nec defuir , quioftentum fic interpretaictur : liuper Tarpeio qu& fedit culmine cornix , £/? bene, non potuit dicere,dixit,erit . H?c Suetonius Tranquiliiisiu fincoperis. Dc fortuna in raelius mutata, ii.Ai ncid. Virgil. Multa dies,variu/.qj labor mortalibua Agrts Kettulit in meliu4:multoSyalterna reuifens 2jufit,&* in folio rurfum fortuna locauit . Sed ad rcm propius.ex hiftorijsccclcfiafti- cis meminimus, Athanafium , virum fan- a:um,a paganis fuggillatum, quafi magi- cis artibus deditum. lllum crgo cxcipien- tes ludibrio,audita cornicula, pofcebant , quod omen illud e{fet?refpondit:Auis di- cit,cras,cras, pronunciatciiim vobistriftc deluliano infortuniura . Quod verum coiiftitit, nam paucis poft diebus relatum cft de ca,'de luliani nuncium . Qui comites?Bonu5 JEuentu6,&*c.] Duo hi Spei comites vana quxHam phantafma- ta ingerunt, nc plus tsedij adferat expec1:a- tio , quam ferre queanc mifcri morcales . Boiii Euencus flmulachrum dextra pate- ram,finiftr3 Bicam ac papauer rencs,fcul- ptum RomxVuifie fcribir Plin.libro^^.c. 8.& 36.c.;.Eoni E cci:s.& Eonasfortun? fimulachra ui Capitolip.ex Praxitelis opc- ribus. Gyrald.Syntagai. i Legi de veteri ijumifmate ImpcracQris Titij , vbi quod- dam fimulachrum fuii^ o i4 j £ v £ N- Tvs A v G V s T I , dertra pateram,fiiu- ftra papauera tcnens, vt apud P|in. Et iii Sctreri numocadem Boni Eucntus fpeda- turcfngies,figura ftolata.ftantcdextra pa- teramcum frugibus.finiftra fpicam &: pa,- paucr tcnentcCircumfertur libellus Bar- tholomaei Marljani,qui infcribirur Topo graphia vrbis Romas.vbi jib.7re>)v Gveipt^ nicL^, vou. hoc eft: Spes ejje vigilantium fomnia. Et Qn^intilianus lib.6 cap.5. Spesinanes , & tanquam fomnia qua^dam vjgilanrium. Q^o videtur allufifte Maro in Eucolic a-n qiii atnant,ipft fibifomnia fingiitf Noncnim cftqui verbis poflic facilecon- fequi,quam variasinanimo partiantur iniii ginariones,qui vchemenrer aliquid fperat. Atq; hisinanibus fimulachris peiindeaffi- ciuntur,ac femet o5Ie(flanr,ac fi iam tenc- rent,qu3E fibi poUiccntur. Pindarus in O- lymp.ii. cu ye /j.iv AvS^pcov '^roKK'' dLva> , Tet dv KATco '\ivS'i) (JLiTdLfXCOVlCt TbfJ.VOt' ffcu i KvKivS^ovT gAT/cTgi- . iJ cft: Spcs etenim mortalium , multa furfum , deinde verodcoifum vana mendacia fccan res volurant . Scelerum Khamnufia vindex ] Nemc- Rh.tmnn fis,qu2e etiam Rhamnufia dicl:a,quia cius fia vnde .ftatuam ab inclito ftaruario Agoiacrito fa- dicia . bricatam coluit Rhamnus, nobilis Atricas agus , refte Paufan. in Arric. De Nemefi omponius Ljerusin Romanarum hifto- riarum compendio ficair:Virgo& vidrix Ncmcfisnumcn fuit , quo quicx malcfa- P 4 ais l * 23^ Andre^ Alciati ■^W-meJh dis Helinquebaiir.puniebancdr.Vndc vi^o flia.Roma; remplum huic Dc« poruicm oftiii nu- rcsNemcilnnonfruftrainuocabaiit. Ko- Capitolio,vtindcfuan» vrbempoflet vlci* rnen fm^ mani enim fcmpcr iufta mouere arma;ca-- rci.Ha.'cilk. Vide quxfupra Emblem.x/, rit . tera» nationesodio & maleuolentia liuore- dc Nemefi accumulauvmns . • quc quod imperium tanta: vtbis iuftiria Vt iperes nil nift qu^d liceat] Quxhhct aiigeietnr,tela in popuJum Romanumca- enim fperarenoeft cuiuslibet.Itaqi inhoc picbant.Nemefis,quam plcriq; exiftiniaue pra;cipue illud animo.fixura h;£reat , Ne reeflc vim fortunaj,3lij filiam luftitias.ali j quid fjimis . Forrunie, vt uaturr nofcenda vim quandam*efleinterccEleftesdifcnrrcn eft nieufura fuaj-Nec vero fapiunr.qui.al- tem, prima rerum femina, quaj farorura tius fpiranr,plusq; animi gerunr^quam vi & fortium vires temperat, atqjemendar , lium habcant . rebus humauis tiuiinnm adhibeiis.c ceio- Elsgams ef\ Spei c^crcriptio per que terrenadcfpcclans,nocentes punit,bo- Dia!ogifmum,cuius ucmpc viies & adiua nis pra^mia largitur. Et cum fit velocUli- nufia lecur» lcelcrum iudignata, oculos iam diu a re- aduocat; quac voFa pltis ;Kquo ambiriof^ bus humanis auertit , & cnm genicrice in faciac irrita- .Sed quia hiec fmgilUtim fins remotiore parte coeli vltra terrarum rc- locis tafla funcplura de his addcie fupcr - giones non redttwra renafceotem vrbem fedeo. Qui plura dc fpe cupit, adeatStc» cxpec^ac.Rhamnufraen: appdlata ab Rha fe^um ferm.io9. & ahos^^uos ad pwrcura || «unte oppido A nkx regionis,vbi teplum properamus vltcriiii. 4; fiiHulacrum habui.t;& ab Adrafto.Adra In dies meliora. EMBLEMA XLV. ErDblcmata-). RO ST R A mtto mihi fitigeri fnts ohtulit dnno % Hac^^ cUens ventri xema^ dtxits hahz^, Frogreditur femfer , nec retro rejpicit vnquam , Cramina cum pando proruit ore vorax . Cura viris eadem eB ne (pes fublapfa retrorfum Cedat j ^ vt rnelius fit , qmd & vlterias . C O M M E N T A R I I. O A c o terraro roftro rufFodi€ti,cui A aflrcriptiim fitVLTERivs, aftec rufticus^qui verfus cfuas columnas fymbo lum Caroli V. habcntes , P i. v s V l- T R A , mamim extendat . II. R V s T I c V s quidam Afciati cliens Kalendis lanuarijs porcinum caput pro ftrenis «btulit . Hinc fibi Emblematis tr- gumentum ita«flus AIciatus,cx natura luis ttHreL^ (qui dum (iliquas orc reflexocolligit,rerh rci pervlcerius progrcdiens, nifnquam retro afpicit) nempe vt mhil procraftinandome liora fequaraur, nequc temporis aliquam particulam finamus effl^uere, quod noii pcrtineatad aliqucm progre(Tlim,& reime li u s gc teii d ar occ a one m . A 1 1 u d it au tem ad extremum (vt ne in minutulis etiaav ► Dtiofum deprehendasjl ad fymborum Ca- IlV ^*^^^ V. InTperatoris,quod eft Vlterivs- " Epigraphen hanc,/»fi?/«i videtuc attigifte TuIIius i-de legibus r Ego animi pendere foleo,ait, cum quid orfus trada- coraliojneq; ramfacile iiitcrrupta contc-r xo,qnam abfoluo inftituta . Non abhidic Corn. Taertus initio librideOratoribus .r H ui U'S llibr i cdi tione m m a tu rau i , v t d i m i^- £a p rio re cii ra- buic nou as^ cogitationi toto pedtoreincumbam.Haec ille. R Q s T R a] Synccdochc numeri. Ro- )^i.rHm. ftr''i^»^item no fojum de auibus dicitur, led e:iam- de alijs animantibii.s, ^Sc de ipfo h om i ne . P i a u f .M e n apc h ► Afud menfam plenahomini roJfrU deli^es. Roftra capiuruindixic Var. i.de re rult.c. j.Cinu^m PliiMus Iib.8.cap.4.Suu.m Cice- ro t-de Dsiivinat. A fimilicndmeaucem ro^ ftri auinm parsnauis exporreda &aca- minaca, ex asre ferrovcin prora eminens , roftrum appellatur; hinc naucs roftrarx , quaseciani aeraias dicunrur . NoHo mno] Kalendis lanuarij, quo die ctiam hodie ftienas mittcdi obcinuit vfis. Scfi^eri Jhu'] propcium porci epirhetd,. fctiger,vcl {etofus.VirgiI.il. Aincid. SetigerA fxtum ftns^ntonfamq; tridentem Attulit : I Dicuntiirautem fct^ a fuc>qaafi fuetasi& S^tl. funtpiH craftiorcs,rigidi atq;cre(fli, qua- les fucs habcnt . Et licet lconiim & equo- rumpili propric dicanttor tubaj,tameac- tiam nonntioqiiam fet^ vocantur.CK.Tu- fc.^Iiihoc mcdioapparatu fujgcntem gla dium e lacunari feta equina appenfum dc mictiiubet.Dicitutiir item fetaedehomi- nc.Ouidius: Barl^Or viroiMrtsq\ deeent in corpore fsU • Plautus Cafina : lt(t quafi fetps labra mihi cofungit hnrha , Setasdcaf uai pilorum & barbitii horro- rcm vocat; vndccciam, barbafetofa r Cliens] Clicns eft correlatiuum patro- cliens • nimam patromrs eft deienforeaufae»cIicns vero defeufionc indigcnsjid eft, litigator » qui pacronum fequitar,,vt ab eo defeada- tur in iiidiciis ► Xenia.] ^{vtec, munera hofpitibusdari ^^^^' foI-ica.,qua£ vero remittebanrur,apophorc- ra dtcebar»ru r. Hinc Martialis duos poftre- nio5 cpigrammatum librosXenia, atque Apophoreta appellauit , qiiod in fingulis diftichis defcripta fintmuneTa, qiva^^mitti folcbant, 8l difticha ipfa pro muneribus, hoc eft , pto xcniis Sl apophoretis mida, Hic vero inrcilige ftrenas, amicorum do- Stren^»' naria,qu^ Kalend.Iamwrii vltr6,cicr6que exhrberi folita. Ex L. Pomponio.'Picl;ori- bus anlde,{i qua vciuuraelt alia ftrena ftre nue.Q^o loco aduertimus ftrenam a ftre nuitate dici> vtapud Nonium . Ia;n.qui- dem Kalendas auni aufpices anciquicas fa- eravm,quibus & ftienas ^Jonarentur . Qui mos a Tatio rege pofteris trafmiffus,cum verbenas felicis arboris ex luco ftrcnas no- ui anni aufpices primura acccpiflet, vc vi- dere cft apud Synvmachuni : quod. argu- naenrum um.inde fuic vids ftrcnuis eas de- beii Andre^ Alciati Carnes delicfjs . J£>nigm» L»tcani» CA , IV. /» dies meliora , bc ri j & ob virtiitcm etargiendas. E r eo col- Ji^imns , occafione munurculi a ruftico ^«^/i5^,diximus Emblemace 7. Curavirvs eademefi] Icidem debenccu- rare homines,ne fruftrentur liia fpe,rebus quecupicis. Vtmelius ^c.] id cft , v a.u.ti' Voveov * P E R T I N ?. T hoc prarcepCHm ad fc- dulos & diiigentes , qui femper in melius proficiunt , non procraftinant , non diffe- runt.neq; moras necflunt, &diuciu8 con- fulcando fibi mera fomnia fingunc:delldec interca,fpeq; vana fefe ladancjvc illeapud Martialcm,qui fe nuiic cauiridicum,uunc fe Rhctora fingcret , aut fperarer nefcio quidiuunquam tamen fe proueherec: ina- nicerc^ ac fupina cogicacione,imo vsecor- dia pIanedeIira.Nam,quod Seneca epifto- la i 3-Interc?ceramala hoc habec propriu ftultitia, femper incipit viuere. Ad id tra- duci poteftquod Senec. difputat de Benc- fic.Iib.i.cap.i^.quo loci ait , vitam fem- per inchoare,moIeftum: Idead fin. epift. 59. & pulchre paulo ante cpift.63.N0 in- coucinne illud Horatii : viuendi recie qui prorogat hor4 Bjujiicui exsfe^at du defiuat amnis . , Certencpluribus,puto generali fententia cmblematisintelligi rwV g'i/« ^gp hoc cft,felicem diei fuccen[um,qua voce Cice- » ro vfusad Acticum ^.Concrarium cft ada gwim tMandrabuli inmorem res fuccedit: cuiconuenic illud Matonis i. Georgic. .^nmn.ia. fntts in peius ruere . Quid fi hoc refcramus ad ftudii Philofo- AJftduim phici alliduic»ccm,v^c Plutarchus facit di- fputatione de profcdu mrtrum ? Sic enim ille: iv t^ (piKocrotpm j/xgV/ \My^(Tiis J^set^ ?^H^y.et '7rpQMT7)s4^i ^i)pty[Ji6$.\v\ philo- fophando & virtucisitiiierenuliaeft ccfla- tio,nullaperpecui progrefltisintermilfio . Gontra,miferc & nonnunquam improbe defipiunt, qui fuis itamale rebusprofpi- ciunt, vt quo magis ajtate prouchaiitur, peioreseuadant : Sicuti Menedcmus per- multos Athenas ftudiorum caufa profici- fci dicebat,principio (apientes,deinde phi- lo(bphos,poftea Rhetores,tandem idiotas. Qui itaqj fe meliorcm in dies facit , quafi feipfum vincit:qui in deterius abic, vinci fe ignaue permictit. Quod Plato i. De le- g ib • ai t e fle c u rpi fli m u m ; tiTTecy^eu et u Tof C nifi quod liceat . . C O M M E N T A R I L IM A G i ik E Spei & NemefisTupe- riore Emblemate fcite expreirimusiex- arte,marite, tibi' StultCy^d egifl-i?nihil hic tua ^didit vxor^ Cum fit falua fui mentula Deiphobi . Lycurgi temporibus canra erac apud om- nesvxorum pudicitia,caiKumq; aber.uab • cafacilitace.quaj poft iauafic,vc priuse(rcc • incredibile.crimen adulcerij a_)ud 5parca- nos inueniri ."fercurque diclum cuiufdam vetuftillimi Spartani Gerad^cqui rogatus ab hofpire quodam.quid p^narum darent apud Spartanosadulteri ?neq;enim videre fe quidquam fu^Jcr hac rc fa.icicum a Ly in qna diuitis, de- litia:,& corpoiisafctticius cultusprobto habcntur:contra,verccundia, modcft.a, ac obediciitia: magiftratibus dcbitar obfcrua- tio,dccoriIaudiq; dincur ? Prudentcriu- tcllexit Gcradas, ibi non po/Tenafci vifa , vbi noH admittuntur vicioium femiiuria. De faemiuarnm prafterca prifcarum pu- jyylfYonx- dicitianotumeftillud Ar2ei,quiquibufia ^ . c rj I j ' rumpuA\ non luaSjlcd aliorum quorundam vxotcs ^^^^^ prardicantibus: Perdcos. inquit, de bo. is & honcftis mulieribus nihil tcmcre loqu5 dum cft, fed in tocuai qnalcs iintoporcct igiioran.prarccr quaiTi folis raariris,qui- bu« cum viuunc . Tam iaflgnis ciatapud prifcos virgiuum & vxorum pudicuia.vt cas ab alij$,quam a parcntibus,aut fuis m» ritis coi>fpici,gradus aliquis ad impudici- tiam habcrctur: tantaqi cautioneconfulc* batur illarum famx, vt parum pudica ha- berctur,dc quarumor,quamuis vanus,ori ri potnit; fcd ca dcmum furama matrona- lis pudiciti^ laus haberccur.fi raulieradeo domiconcluf* viucret, vt nulluseflct,qui dcca vel bcnc.vclraaleloquipoftet.-proptc rea quod hocipfum, matronam vcrfaniu fabulis, trahiqj pcrora hominum, profti- tutionisgcnus putarctur.Ercnim q«i lau- datalicnam vxorcm.vidccur haberc cogni tara cuius laudes prxdicat , quod ipfum aliquiddctrahit pudori fijminco.Quid igi tur dicendum dc noftri tcmporis matro- nis,qu2e finc maritis incereflre gaudcnt iuuc num conuiuijs, quac curfitant ad ahcua- rum ciuitatum dicsfcftos & cmporia,qu^ ducunt choreas cx viris & f^minis alcern^ mixcas > quasin balneis 'corpus nuduni o- ftenduuc quorumlibct virorum oculis > Penitiora tangam cum Horatio , nou finc moifu .* Sunt quas JEunuchi imbeUes,^,mollia sepef Ofcula dele^antt^ desperatio barb*. , Ef c^uod abortiuo non efl opus , Prol^ pudor; Hx tameii ' Ciielopa; & Lu- crecia» haberi volunt . Hinc egunouusa- rufpex Porphynonum raritatcm augu- ror.vt quos mulicbris petulantia ad infaii ftum fuf^e idium adavflos, h icrum natu- la exuiare fecu Bmblemata_> . In vidoriam dolo partam^ E M B L E M A X L V I I I. A I AC 1 S tumulum lacrymis ego j>erluo VirtttSy Heu mifera alhcntes dUacerdta comas^ Scilket hoc reBahat adhuc > vt iudice Gras9 Vincerer •■ dr caujfa Jiet potiore dolus . GOMMENTARII. MV L I f R. dirciiida.moefta, tnmuJo mamiorco iufickt, crinem fibi Htla- niartf . Ad fignificancliim vera Aiacis elle tumulnro,.tncifafapparent litLera*, M. A I A c r s , Dij^ Manibus Aiacis. E X p L I c A T V R. ici agalma ab Eu- ftathia ad' Iliados Homericjc^. citaiurqj aP^^rphyiiaalicnbi . Quofi cpigramma cribiicum Virtwtr > coiidittoncm fuara de- ploranti.mucatum fuiflc a Mnafalca Sicyo iHo,& in Volwptaitem conttcrfiim,ex altc- Ktfklum dc Aiacc^adoumuic dodliilxmus Camerarins. Hoc ex j. Epigrammattyo Grascorum fumptam, tit.ei^ itpe»a^. Eft enim tetraftichon Afclepiadrs A ) KHpAfJiivA 'TTKoitA^Htp Kpnaut . Vrflnnsfic vertebat* Confideo «ja2a Andrcae Alciati ] Xptgram md A}iti- III. inulHi . Aletx v)im & Atci^^v, lamentaii eft . Dilacerata eomtu.] Signumdolonsgra uiflTimi Sic Ouid de Tibullimorte : Venit inornatat dihaceratacomat. AEfchyli fchoIiaftcssV 'jipireuf : vyvinBif ydp 7ol( ^ptmuo-t TtKKHV 7A( iAV7ay 7pt)(Af . Et ne quid praetcruolct,quod ad matcriamilluftraqdam facic , illud puta- mHsladiicicndum.Gefttim lamcntantis cx- preflit Lucan.lib.i.in Martia matrona : ^mmmmmmmmPoSiquam condidit vna Supremos cineres,miferando concita vultt* Effufof laniata comas, concuffaq, pe^u^ Verberibus crebrt^ , fineres^Ui ingefla fe» fHlclpri , - ' : Uonaliter pldcitura viro , Cumhac ftarua Virtutis ciulaniis confe- ro illud Horatij a^ Auguftuni i.Epift. lib. 1. ■■^:; i . M Romulus Uher pater > ^ cum Caffore FOUUX, \ 5' \ : Polf ingentia fadlaJ>eoru in t^pla recepth Plorauere futs non reSpotidereJ^t^orem Optatum meritts . \ " • | Placct illud Petronij Atbftri SatVrico : Pellitur a populo viBM , CdfOytrijiior iUe §luivicityfafcesqy pudet raptuff^ Catoni : Hamq-y hoc dedectps eH popuU ,morHmjMi ruin^: Non homo pulftis erat,fedin vno viSta pO' teSfas , Romanum^', dectniquart id^dita Roma . Jpfafuimerces eratyf^fine vindicepr^da. Porro Ajciatus imitatus cft hocOui^ia- num 4.de Ponto, 15. Venie ad albentes iUabefaBa eomas . ludice Gyaco^ J Id eft , Agamemnoiie , qucm prauum Atridem vocat Aufon. in Epitaphio ^iacis.quod ctiam huc non ma le referri potnifltt. Vide num alludatad Prouerb. GrAcafdes. Sc, Pergr^cari.quo- niam male audiebant Grasci circa fidem & probicatem.Sed is poftremo locus mihi videturaltiore quadam confidcratiooc in- digcrernam ciim dicit , Hoc rcfiabat adhuc , vt iudiceGrdco Vincerer . Rem exaggcrat ipfa Virtus lachrymarum plena,a iudicis pcrfona.Eft enim indignif- fimum,virtutcm a Gra»cis ipfis,a quibus id omnium minime fuit expedandum,eie Sltsam form^t amijfo fiore relinquit amans. COMMENTARII. SteUionis iirfcri- AD defignandum hominem fraudii- Icnnim & inuiduni pingirur rtellio , quo nuHum animal fraaduIcntius.Eft au- tcm flelliorcrpeuslacertas fimilis, circulis quibu(Ham,& veiut Incentibus guttis in scioduni flellarum depidus. Roie visic . Eius morfus homincm facit ftupidum^ra- ro tamcn intcrficit . Sancftius emblemaris epigraphencmendat . In fraudulentos ^ inuidos . P L 1 N I T s lib.i^.cap.^.tradit e ftel- lionibus malum medicamentum fieri . *^am Sic.'?' Emblemata-». 243 Nam jinquir, cum Itcjlioimmortuiiseft ▼ino,eoriim quibiberint, facicm lentiginc obdncit.Ob iioc u) vngueoto nccant euiu iufidiaiKcs pellicum forma:. Alciatus libro i.Parerg6»n,cap.4 Qrura geritycauda eft mutatps addita mem brts : Inq-^ breuem formam,ne fit vu magna no- cendi , " Contrahitur,paruaque minor menfura la^ certa eii . Mirantem , flentemq^ tangere monlixtk parentem Tugif anuylatebraqi petit, aptumq-, colori Nomenhet, varij Pellice.] Pcllex , quafi 'TraKhA^ *) ttaK' Act;c/V,ait Gell.Iib.^.cap.j.vei a pellcdo, quod vxorem legitimam e thaiamo pel- lar,vel quod vhum pcliiciat, Paulusin 1. 344.dc verb. fign. Digcftisex Mafurij Sa- bini fcnrcntia peliiccm pro ea fumicqtia; citra matrimonium cum aliquo confuc- fcatjdomiq; rct:neatur: additqi vulgo fic accipi,quae cum eo femifceat,cui fit vxor. Caeteiuin an admitteic aufim diiUndio- nemliinfconfulci indida lege inter,pelli- cem,amicam, concubii.am, ivondum (atis liquet. Sed prasftat audiie Demofthenem oratione aducrfus Neajram , cgregie no- mina t>k TtLKActKii^ yTif^ tTtupA^ , vJjl Tiii yvvcfjKOi diftniguentem : ait enim : TA? IJLtv iTsufcti iiS^Qv^Hi hiK g^a^cer • Tctf «Tg ^AhhAKa.^ tJjj- ka^' ii/j.ipAV ^epA- 'TreiCti ToZ (rco(JLtlLTO$ ' TitV «Te yvVCUKA^ TiS ^TTCu^oTToiHff^cu yvi)ai(*>i , y^tcov ivS^cov 9UKAKA 'TriftiVB^v. Amicas habemws 'voluptatis caiifa : pellices feu concubina^ famuUtij^ curAquntidianA gratia corpo- ris i'timur:vxores autem ducimttsvt legi- ftmos toUamus liberosyfidamq-y rei familta ru cufiodiam habeamus , TormA amifio flore relinquitAmans] So- lenne hoc fcre cfte folctin amore meretri- cio,vicum formas flore pereat ctiam amo risferuor.Q^nod non iiercina merstncula illaapud Tereiuium Hcauton. ^ippe forma impulfi-nofiraynos amatores colunt ; Hac "jbi immutata eft , illifuum animum alio conferunt . Hinc Socrates dicebat,formam effc modi» ci temporis tyrannidem . Deformirateni autem nihrl magis accclerat,quam vinum, . in quoftellio furfbcatus ebibuum, vt do* cct exPlinio Alciatus; nec difnmulat do- difGmusTurnebuSjCuius carmina ei Epi thalamio Francifci Valefij adducctc non grauabor,ficenim ibi : Sic quApelltcibus nuptA infidian tur auarUy Turnet ^asforma plus effe dolent , medicata carmii propinant Pocula,guteata lentigine fieUio quA tt* Inficts , vt vario ftgnetur tergore vulttt^ Difcolor, ^ macults liuefcant ora fub- ortt^ . P R o p o N I T V R ftellio,fraudis & lY. malignitatis nota , vrpore qui non modo homini bona fuainuideat, fed etiam viru- lentia inficiat. Vnde non immerito ftellatis circulis macuIatur:Vjdemus cnim inple- rifquc animantibuscertas quafdam notas efTe malignitatis a natura inditas,vt cauea- mus, nc quid inde noxas damnive contra hamus.VuIgo enim fertur,cauendum cfle NotAm ab i)s, qui uotis quibnfdam infigncs funt. Ugnita Dicitu rq j non raro eum.qui pedibus clau m . dicat, & animiquadamclaudicare partc : quiquc gibbo fit deformatus,aut ftruma , | autaliquo generiseiufdem vitio,cajteris in feftiorem efle,& magis verfipellem,fi quid tamen vulgari hominum opinioni dandii: . Vitiofum corpus vitioftr ^lKtAf TrhlV iyjtV AS^tKH, fcilicet amicum finuilatum declinarc noii po[fumus:eum,qui apert^ nobifcum exer cet inijr.icitias, vicare non ita aegrepoffu- mus. Etquid homine fubdolo &: duplict poteft elTe perniciofius? Seneca Tragic. Hippolyto in fa!laces,& fmuilatores : Vhi vultus iUe,(3^ ficia m:iiefi(is viri , Atq; hftbitHS horrensyprifcd , antiqun appetens , Morumtjj fenium triffe , ^ alpeBu grauef O vita fallaxy ahditos fenfus geris » Animisq^pulchrd turhidis faciem induis, rudor impttdentem celatyaudacem t^uies : iHetas nefandum vera y faUacesprohant > Simulantj\ moUes dura. Potes huc adijccrc excmpli caufTa , qiiod Marcellin.Ammian lib. ij-. initio , & de Mercu rio perfidiflinio afscfatore,ibideni. Nos ad alia fellinamus. Dolus in fuos . E M B L E M A I. O 5 ALTIMS 1^6 Andreae Alciati 1 1. Locus Al A L T 1 L 1 S alle6lator anas^ cmrula pennU^ Ajfueta ad dominos ire redire fuos ^ Cengeneres cernens volttare per aera turma^Sy Garrit , in illarum fe recipit^, gregem , Tr.ttenfa incautas donec fub retia ducat : Obrtrepitant captA , confcla at ipfa filet . Perfida cognato fe fanguine poltuit ales , Offictofa aiijs y exitiofa fuis. COMMENTARIL AVc v p E s in in^di js laticaiit, ex- panfis fiiis retibus:aiiates, aues vndi c]uecognira:, turmatim aduolaiit, prsecla futura: . Sed fplenem exerceonafum cri- rpaiue cacliinnoyquoties artincis contem- plor rubriliiacem in exprimendo hoc reti, cancellos verius dixcris . O cxcx^ floli- dc-eaues , quas ralcs clackrata; infidiaj. de- cipiunc . A L c I A T V s lib.^.Parergivn cap.ii. fic aicrln Milire Plautino vitiose legirur, Falefirie^cwm legendum fi:,Faleutrio,nO' men veceratori, impoitoriq; feruo conuc- niens.Vnde & -TrA^ivTpt&u, quafi alleda- tricesaues Ariltoteli Iibro de hiftor.anim. i ,, vel turi.vtgalliiia: &c. AUeSiator] abaliiciendo. Legialicubi, AlleSi^ morem efle aucupibus , exoculatam co- tor* lunibam in reti ponere , qua: fubfultans ftrcpicu c^cterascolumbasad fepelliciat . Ea Grajcisdicitur,TctAgc/7f)/A, '^TTctKiJ' HVy quod eft decipere,feduccre, fiue in la- queum illicere- Vide adag Sedens colum- ^^.Ariftoteles lib.^.de hifior.anim.cap.?. ait:PaIumbum alledricum (quasdoraie:^ capcatajaluntur) prius mas, quam foemi- namoritur .. Ariftophanes in Auibus de columbis loquens iv S^tKTvta. id elt : Zt cogit paleutrid agere alHgatas in reti Vide eciam adagmn^fPulchrefallitvulpe. Cocrula pennis] cani coloris , vel (iibci- nericij. Ire redire.] Ire,pro abire> vralludac ad verba Iuftiniani,i« §. Ceruorum quoque, De rer.diuifione, in Infticut. in /liuam ire & redire folent.& paulo poft:In ijsauima libus qu.T ex confuetudinc abire & icdirt loIenr.Marcialis i i.lib.epigram. Atq-yinter menfas ire,redire fuas , Virgilms 6.AEneiJ. ltq\ reditq- vtam toties. Congeneres turmas] Eiufdem generis aiuces ciitmacim YoLaaces .. G(f>rra Emblemata. 247 ^rire, Garrit] Gairire, qviafi iiiepte ftreperc ^icero lib.i.de Orar.Nam &fa:clis mul- tis antegymnafia inuenra func ,c ] Sefe obftringic fcc lere perfidi:^ longe grauilIimo,quod pio- dac , &perin(idias ad mortem pra:cipicet fui generis aues. ■ ^ Hag (imilitudiue (cuius facilc fub- Pditoru intclligicur apodofis ) prodicorum ani- ttfdes , mnm /raudulentum aperce arguic : qu.i cdm animoefTeamicoac bcncuolo fefe pro ficeaucu r,vc incaucis & improuidis Facilius impon.inc,e6 fane nocenciores,qu6 verfu- tioresjhabendi func. Sic enim plerumq; infoDces & incautos in ignoca difcrimina , vel ad extremum vfque vitac periculum adducunt & compellunt, fed potiflimum cum vel virse confuetudine , & familiari- tare , aut eciam oblcquij aliqua fpcciefu- cataeos tencnr iirecicos,nodisq; ram tcna- cibus illigatoSjVt fefe hinc nequeant extri carc]. Quo de gencrc funt vefpcrtiliones quidam,& fceleratifTimi fycophanc? (quo rum numerus quancum his temporibus accreueritjdicinon porcil) qui viros incul patae vitae.fimplices plane, &ab onvni.fu- coalienos,indifcrimcn& pra;cipitium tra huut; nullumqj iion niouentlapidem, vt , quod eft in prouerbiojn laqucos inducat: quam ad rem cuniculis quibufdam vtun- - rur,cum impiogunc noaien dcceftandi for tilegij.veletiam ha?iefeos,aut fcdaralicu- ius, vc fecuriiis magisque impune ouicu- Iam,id eft,bomiacm fimplicem,minimeq; malum abomni criminetam fceledo, cant qae abomiuando alieniirmuim mac^leiiC, vel certc quocunque landcm njodo exrer- minentrfic vc infoiis iilemifellus hac afpcr fus labe ftametfi toro vita: cempore virtu- tipieratiqj nomen dedericj humans ibcie- cacis pernicies,& peftis habeacurab irapc- rica mulcicudine , qu« vt in vitium plus quam liceaccrcdula, icaob inconftanriam maximam,qax illi familiaris eft,3d virtu- tes ipfas iiuiertendum fic prompca & pa- raca fic,vc,quod aic FIaccus,fincei.'um aui- de cupiac vas incruftarcSed vc paucis con traham, hocgenus hominum vrexitialius & magis auerfandum , fic & praster c^re- rosalios, in quosjeges foleiit animaduer - tere,diguiftimum qui iiiexteras terrasab- legentur , aut ccrte vt calumniatores mc- rira poenaafficiautur . Quod cnim vnice docuicopcimaillaomnium magiftra nacu- ra,hi tollunr, & improbitatciTiquiore la* befadabanc.nimiriim vbiconcra fuum fau guinem Jnfidiantur,& inanimas fuasfrau rfem mo]iunrur,vt loquitur Salomon. Id Prodito- totum camen corqueri melius forcafte po- ^es pa- ceftinpacria; proditores, qualcs fuereo/ friA. ^/A/TT/^mj-apud Griecos,apud Olyn- thios Lafthenes.Talis fuic^?etius ille Suf fetus dux Albanorum, pugnasdefertor in bello Romanorum aduerfus Albasios,qui fu3e proditionis pcnas deditabequisdifcer ptus.vt lib.i.Iiuius memorat.Tu quoq; ofcelerare luda, Chriftum Dominum & Magiftrum tuum Cvoluiffes modo) & no. f^rum,nefario ofculo prodidifti. O impic- tatcm . S ic fajpiflime Jmpia fub dulci nnlle venena Utcnt * 4 Malc 248 Andre^ Alciati 1 r. Maledicentia. EMBLEMA LI m ARC H 1 LOC H I tumulo tnfculptas de marmote vcj}as Ejfe ferunt , ImgudL certa figilU maU . C O M M E N T A R I 1. STatvatvr tiimiiliismaimoreas, in qiio vadiq; vefpa:, infedli genus in- uiriim,oberient. Quamuis caeterx edirio- nes habeant aduolanres & auolantes , hxc tamenpicflara magis arriHet , quaj vefpas porids fculpcas ('de quibnsepigramma lo- quitur) quam viuas reprxfentat. Archilochvs Poeta Laceda;- monius.vel vtalij voUint,Parius,repuctiri ac repulfam paflus m miptijs Neoboles, Lycambis lilix,fibi promi^Tae, lambis a fc rcpertisfatyric^adeo, & ^rauiter ipfum Lnamben deuouit & intedatus eft , vc cn n cnm filiaad laqncum impulcrit. Vu- .\z liorarius in arte Poctica: Etalibi: Ef agcntia verha Lycamhn - Ouidius in Ibin : Pofimo^o fiper^esjn te\mihi liher Iamhu4» Tincia Lyeamhdo fa):guine tela dahtt . Politianus in Nutricia* Licet acrem effufns in iram , Ore Lycamhiadas rahiofo occtderit amhttt Archilochtif . . Hinc prouerbia , Archilochia ediSia , pro contumeliofis & mordacibus. Archilochi patria^^io maledicis . Archilochum tere- re,ArchilochHm caleare.pro eo,quod eft, maledicentia deletflari . Exratepitaphium Archilochi,€x quo Emblema hoc defum- ptum vivieciu,lib. 3. Epigram.Gr^cor. EmblemattLj . \Diogenes veifti fi- AtfXct^etf ihtK^VATOV InixSpoV ■ oiJ^i A'J- M'jp6y.ivof Tptosov ei[y.^ctTa. BvyctTi- pav . , , , H^piixct S^if 'TretpAfJLH-^OV o^otTTQpiy^HTro- Tg TKcTg KivYx^^i T\j[JL^6> rum turpia lora trinm . Hospes ahi tacitejrrites neforte crahrones, Illiiis in tHmnlo qnos habitare vides . Sepulchrum hoc Archilochi liccoreum , qui quondaro amaram MuTam ferpentina primus tinxitbilc: Qj.iicruentauit Heliconamanfuetum-no- uic fid) Lycambes, Lugens trium nexus filiarum . Senfim vero cranfi,viator, neforte huius Moueris tumulofucosinfidences . Uttorenm Archilochi fHmuUim en-.qui n»- xia quondam Carmina vipereo fanguine tincict dedit: Isq-y cruentauit manfHetHm Helicona-.Ly- cambes Pendentes hatof de trahe tresq^^ videt . Th vero fenfim tranfiy neforte crabrones Affixos ifii commoueaf tumulo . Pindar.i.PyLh.ait fe noHe conuicio aliquo Ixionem af{icere,quod Archilocho conui- cia nonbene ce(ferint.Sic ille : E'/Ug «Tg x^^^^ (prjyetv J^etKog dS^ivoVi^netKetyopiAv» eJS^ov yctp iKAi ecw', TdL toA- A' iv eilJ.et')(etViet ^yipov et^^lKo)^ovjSetpv^O' yoif gp^9g(7/ TteuvofxevoV' id'ef1-: Meautem oportet effugere morfum imbel- lem ^ impotentem»maledicentiam nem- pe. Vidi enim iam olim multa in egesiate pofitum conuiciatorem Archilochumyinfcn fis ohtreBationibus enutrrtum^O' quafepin guemfaclum, AntiftheBes dicebat, Dio- genem vefpis effe fimilem . Vefpis enim noii raagnum cffealarum ftrepitunv, acu- leum autem acutiffimum. Dion oratioiie 8.!^ Stobacus Serraon. ii. De Archilocho plura habcs apud Yal.Ma?tira4ib.(r.cap. 5 , Alciatum lib- f .Parerg. cap. 18. Prouerb. Irritcwe crabrones . TVMVLO de marmore] Tumulo raar- III, moreojvt apud Vir^il.4. f^t^it in teBt6 de marmore templum . Vespas] Vefpsinfe^orri genus, apibus Veif&^ penc fimilejfic di^^lum.quod vefperi graii dioies mufcas venecurin cibo,i|sq; capitc ampuraccreliquum corpus abfumaf. Ve- fpas quoq; eos diciait Sextus Pomp. Hb. vlr.qui funerandis corporibus officium ge iunt,non a minutis illis infedis, fcd quia vefpertino tempore eos cfFerunt.qui pom- pa funebriduci propterinopiam nequeut. Vefparu.miium arcificium inconftruendo nido defcribit Pierius HierogIyph.lib.i£ cb- taecp notsB hominis nitemperanter lingua treiiato- abucentis,vt qui maledicentifllmus fueric res , Vespae tumuloaffix.-c Archilochi , linguas malse petulanciam efFra^nem ar- IV» guunt.hae enim rauc^e func & mordaces , fed nullamab ijsiieq; obled;ationem,neq; frnio , Scufandofi con dn: Non lo conofco . Cuiushic fer^ (enfus ; Hic iacec Arerinus vaces Hetrufcus,qui petulantis lingua^vi- rus inquoslibet euomebat.pr^terquam \\\ Deum,caiusnullam habcbaccognitionem. Er hi tales nonne ad venena nafcuntur.? j^^i^^;^ qui cum velut fcorpionis idiiopiimum ^^- queraq^ lancinarint.ac fiftulato vulnere,vt Hieionyjni vtai Yeibis,viam aperuerinr. Andreas Alciati moxlatius veneni peftiferam vim fundur. Atra hominum.vt inquit Plii)ius,ceu fer- pentum lingua vibrat, tabesq; animicon- creclara omnia aduriccujpantium omnia, ac dirarura alitum modo tenebris quoqj &ipfarum nodium quietiinuidentium ge nucu,qu?fol3 voxeorum eft,vtinaufpjca- tarum anim*antium vice, obuij quoqj ve- tent agereaut prodeHe tit^.Nec tamcn vl Jum aiiud abominati fpirirus pr^emium iiouere,quamodifleomnia.Cicero pro Pla tio; Nihilefttam volucre quam maiedi- ctuminihilfaciliusemictitur , nihii cicius eicipitur,latius diflipatur. Foscensrcrmo putridcmenriseu indiciumj liiuc nihil gra uiusolcr , quamoris malum & virulenta mcphicis.Piautiex Poenulo fcira fententia cll:,in maleiicos , ac vehit Scyll^os canes coiicninata : Jffhic ejl thefaurus flultis in lingUA fitm, Vt qudflui habedh t male loqni melioribus, Medius F"ic Medius quidam ex Alexandriadula- Ad'daur. EO"bus,qui alios hortabatur,caIumniasin queniuis audader confiarent.Nam etiam-' fi,inquit,vulnus perfanaricin quem mor- fum infixeris,nihilominus cicatricofus coii iBalatro , uifecur locus . Balatronem quoq; inuenio fcurram fuilfe viruletum; vnde HoratiuS; JRalatro fuspende?2s omnia nafo . Et Hie- ronymus: Ne me putesin modum ruftici Balatronis cuncla Origenis reprobare . In hoc peftiknna* virus fcice conforniatum elitadagium, vr ocimumferere «y.NihiIominushi tales nil aliuci pendhabere videntur,quam vt ftylocou- fodiant quofcumq; vel rei literaiia: priii» cipes,feq; ex ea obtredandi licentia palma rium quserere. Infelix hominum genus , quigrunnitu porcos,Iatratu canes, ruditii afeilos maUmt a^muiari , fuamqj prurigi- nem,ac fcabiem prodere.quam intra forcs Mularum 7A{ dpSovnf fe continere- Audi- te,6 vipera^.quid vobisoccinat Italusqui- dam Poeta.lane venuftiflimus : Punge la lingua piu che la faettcLj* E fu da la Natura Cinta di doppie mura , Ferche s'habbia a tener gHardat{t,e ftretta, Tu , che l'hai s\ attofcatd Verfo la fama altrui , Ttella de' denti fui . ; Tiihchiufa frai canceili s Ch' vn d) non te la rubino i coltelli . Sed ceflb piura n-ialedicis beuediccrc , fal- tem Ancicyias eos nauigare Telim , vt pe- nifallor: co77rzp o a.}CT:ucov Ctso ro)V' blematis 7 pi^o [yAvcov d.7r' et/T^ kvv^v ATrz^ctviV , quos alebat , difcerptus efi : ita parafiti ^ ajfentatores eoSya quibus enHtriuntur , mi~ fere perdunt\ A6la;on venator Ariftasi ex .-j. Autonoe fTliuSjCadmi nepos.cum ex veu* - jfT^^ tione laffus ad fontem potaturus accede- t^'^^**'^ ret ,ibi cafir Dianam (venarionis Deam , caflitatis & rolimdlnis amicamj vidit nu- dam fe lauantem . Qn od illa indi^ie fe- r£nSj.iiifacieiB. A, adeo fic ait : oKi^piS VvyLVOV a.VCUV0^iVi)( OtKTHplMOVOf f/cTor felixTirefiii, tu ^dSvidifii citra pernicie Nnda inuitA mifericordts formd Minerua . - Quod narratur de A^ft^eone in ccruum .'^^ transformaro.funt qui fabulam putant,ple ntv^tri'^* rique hiftoriam malunt, audore maxim^ Pluiio , qui A(5Vseonem & Cippum cornu- tos edicos memorat . Qn^in & Maximius Tyrius a yeriscanibus Acl.Eoiiem lacera- tum faiffe dicitapud Corinchios , huiufq; facinoris autftores Bacchiadas appellat. Vi de Mytholog.Natal.Comitis, Iib.6. c-vlc. Ad quod apud Homerum legitur, Diana permontium crra;irem ruga telis dele(5la- ri,capras & ceruos fugaccs venando pcr(e- qui, fant qui refcranrad fabulain Adseo- iiis. Ahj vererum fecuti philofophiam , fagirtas eas,qu>c ceruum affcqnuncur, fo- lares radios i;idicare volunc hpoyKv:piy.co{y cjuorum ncmpe radiorum repercu(fu,cor iiuaipfa pro condicione loci, vbi lunaeft, & appareiit & obducuutur.Sed hoc in car aniue Alciaci illulh-ando, placec mycholo- gi3,quam acceptam ferunc Anaxiraeni:ni- mirum quod Advrou periculis,qax' muUa veiiando pcrculcrat,tandem expen/is,£eratc iamaffe(fla dmidior faAiis, in ccruum di- caturmutatus, cumq; caucs nihilo fecius alcrct, fuum omnepeculium abfump(ic, hincq; acanibus laccratum.Conuerfusau . tem fingiturin ccruum haudabs re.Nam ^^^'^^^ ficapce fignificatur ftulcicia-Auaor nam- ^^' quccft AriftocelcSiOmniaanimalia.qu^ma ^num cor habenc,£imidiora»infanioraq,°ef ' fe.Vndc apud Homcrum Achilles vocac Agamemnonem , Oivo/2Api{,KVVOf ofJLUATA i^av , KApJ^hv S^' iKdipoiO . Temt*lente,qm cMis ochIos hahs, cor au- tem cerui . Vide Adagium.C^r«i»«^ vir. Plinius quo- que viilc,pauid.i elfe animalia.quibus pra? grandc /ic cor; quo in numero referc nm- res,Iepores,afinos,ceruos, &c.Maluic Al- ciacus , & quidcm ingenios^ , corquerc in cos,qui lacrones furesq; reeipiunc: aut c- tiam (vc verbis vtar Marcellinide depra» uacis Romani populi moribus agencis.Ub. i+.)qui familiariumagmina.taiiquam pr? Hatoriosglobos poft terga trahunc,ue San- nione quide domi reIic^o,vt aic Comicus . LATROi^^M] Vox latronu apud vetc- 1 1 1. ics vfurpacacft pro ftipatoribus, &cufto- jjnronth diae corporis procccloribus^qui Impcraro- rc comicabantur, quafi laccrones.quod cir ca lateraeffe folebanc.a verboGracco A*- Tpiveo, quod c{\,inferuio. Sencca i.de Cle- mentia.cap.iz.Ita fumit Capitolinus,Mar celIin.Sparcian.& Herodian.lib. y. (TM^et- r9!p'J\stKif di(fli,feu lateris cuftodes^tTspu- p-spo/ifpiculatores Tacito Iib.i7.& i8 Se- nccas 3 de Benefic.cap.«.5'.& Iib i.deira. Suefon.Claudio,cap.3 5.In Galba,cap i8. Tacit.i.& 13. Annal.refert,Germano5 cu ftodes Imperacoii Romano,& principifg min;r adfuilfcSic oHm latrones pro ftipa- toribus , a ftipc nuncupati, quam merce- dis nomine accipiebant corporis cuftodes, quicum ferro circundabant Regum cor- pora. Latrones ergo , a.tffo r» KetTpoVyamct cede, Varrolib.6. Latinjc Im^uje . Hodie dicuntur latrones viarum obfelfores qui publice & per vim furantur: fic did:i a la- tendo.vel quod a laterc adoriatur.Horat. lib.i.Epift. Vt iugnlent homines furgunt de no5ie trones . Vurumq-j] GaneOnum,eorumq; quima lisartibus viuunt . Eruditus vir Alciatus has soQt^LatromimfurHmq'^ non accipit vt Emblemata . ▼t fynonynia , vcl promiTcii^, quod Ho- rat.ait i.Sctm.furta latrocii)ijs eft magiiis paruacompararc • Manus] Multitudo,globus,vt maxima militum miiius apud Ciceronem iii Phi- Jipp.& fa:pealias.Virgil 6.AEneid, ^^.^luuenum manus emicat ardens . ScAua.] Proprium quoddam nomcaut fidlitium, non temere fufpiccturaliqiiis . Pleriqj7i«/»,Icguin,pro,dira,crudeli,ter- rifica , &c. Sedmalim Scaeuam accipi, vt 5ymmachus, proimprobo, finiftrajfamx horaine.rerum impcrito.Q_uae fub obteu- tutuoa quibufdam fcxuis de^gnata di- cuntur,aitilIc.Et Grajci.cum qui Cit ingc- nio tardojfl-^fcct/oyappellant . ovJ^i ^Kttiov, •v/* iTiKn7^ovAi dictt Atiftephan. id eft, neq^/cAuam,neqy confilij inopem . Itcomes] te coniitatur, fc tibi adiungit, & later^ ftipat . CinSia cohors gladijs] Turba {icarioru , quos vulguslraforura yocsit,i>raui,^fp£i dacinitpet contnmeliam . Menfis generofum] Nobilem,& excelfo animo prasditum . Prodige.] Cicero 3.0ific. Prodigi, qui cpulis& vifccrationibus , & gladiacorum muneribus, ludorum venationumqueap- paracu pecunias profundunt ineas res,qua rum m»moriam aut breuem , aut nullam funcomnino reliionf! perculfjs,cum pri mis Helueciorum cohortibus Nouariam concenderat, vcopportuna iu vrbe, tucus ab infidijs , adueiicances legiot^es expeda- rec.Sacramorus circumuallanda? arcipras crat, vir principe ortus fainilia, fed maio- rum fuorum viicuris & glorix penicus oblitus, vtpore qui forruua fua minim^ Andre^ Alciati ceptatO' rum. xet* Vete r« in dhfiri A->. conteiuus,antentiflimos,& mani- Adolejci tcs prodi^ bus vidum quasfiuifte, non feruij «t tit^ teris lua negotia, fed fibi tantiim commi-' fifletideoq; qui laboriofi cflent ,opibus3c facultatibus prre carteris abnndafle: cotra qui felc otio dedebant, voluptatcs confecla Otiof$ vg^ bancur.venationi & ale^E djbantoperam , natora, inextremam rerum penuriam dccidifle,& opibus cxhauftos efle, adeo vt aareo hamo fc pifcatoscfle dolerent, aut cum canibus fibi opes cucurrifl[e,auoIafle eum accipitrc conqucrerenrur : quemadmodum & ipfi ALlceoni cotigit.Cui rci domefticjc curam negligcnti , quinimo venationi duntaxat intctojfacultas omnis& vita defccit.Ciim autcm nihil amplius in bonis habcret,in il- lum homincs dicebant:Sn(. id cft;0 mi- fer A^Aon, qui a proprijs caniius confnm' ptus es . Vide proucrbium , Ale luptrum catulos . 3. Demum illud fpeciatim inprodigosa- dolefccntcs nonab relicct conuertcrc, qui promi magis quam condi, vt Phrygcs fc- ro fapiunt;& tum fortc,fed fruftrarcfipi» fcuntjcum nihileft amplius in loculis.Si- bi quidcm mir^ placent,ciim fccundisfor tunae ventis opcs fuppetunt,quibusimpu- dentes & ignauos gancones ( qui nullunF» aliud flbi penfum rclidum habent,quam vt lautasculMias aflcdentur.alicnaq; qua- dra viuant) pafcant & cnutriant. Ai cxhan ftispatiirnoniis,quid iilis fupereft, nifi vt aliena compilenr,tandemq; inmalam cru cem adigantHr,ab ijs rclidi, loBgum^Jue valerciufli , a quibusin conditionem tam miferam,tamq5abie^^am coavf^i funt?Re- vTteitaq; diccre folcbat Ariftonymus : Li- gnadum ignem nutriunt , ab ipfo conlu- mi, diuitias dum adulatorcsalunt , ab eis labcfadlari.Q^iccum ita fint.comnicndan dus eft Timon Athenien/is, qui Demeam adulatorcm Ijgonc percuirir, homines ad- monere volcns , ne pefljraa parafitorum contage labefadlati, penmprudentiam in tam prodiuia vita; difcrimina peflflim ra- pcrcntur,omniumq; ignominia!,contumc liis.atq; ludibriis cxpofiti, eorum, qi^iibus fe fuaq; omnia cre ErDblemataLj l t f * In adulatores. EMBLEMA LIII QEMPER hiatifempertememy qua vefcitur^ auram ^ Reciyrocat Cham^leon : Et mutat faciem i varios fumit^ colores > Prater rubrum , vel candidum . S-ic & adulater ppulari vefcitur aura x Hians^ cuniia deuorat : Et folum mores imitatur Principis atros , Albi » & pudici nefcitu . COMMENTARII. I H A M A ^ , ribus Iic AE LEONTEM prO pifto- ecntu de •"J"^ ex aue pre giandes& concolores corpoii , c]ui iHui- 1^6 Andrea? Alciati iSenus His. II. I.mble- tnct, e Plu tarcho pe titHm , Adulator X't Cha~ mAleon. leonttsnfi' 6]iiain operiiintiir: ncc pnpillac motu, fcd locius oculi verfationecircuni arpiciunt. CeUiib eil,& hunti iemperore; folus ani- malium iiuUoalio quam aerisaijmento nu tiicur . Epigrammatis vf rfus prmius eft Hexaaiecer.fccundui quifqj lambicub Ji- meter, con^Kans t]uatuor lambis , reccpco tamen in locis imparibus Spondco . EicPRESSVM id e'Piutarchi libcl- !o, De difcnmmeadulatoiis &amici:hu- ius hx'C verba: Kc.Kct^ ATty^^Oi lo t» ydiixajiKiovTo^ ■T^iTrov-Civ iitHVOf TiydLp Tcu. »^ 0 y.cKct^ iv Toii oi^iots tT-nsS^tjf 'of/.ot OV idLVTOV £ J aS^VVATCOV '7retpt)^HV OvS^iV ctTToKHTH Tcvv cxxj-^paiV ti[xlfx}iTov • Adu- latori quiderii, omnirio id accidit vt Cha- mdeonti : Jiquidem vt ille colorum omniii fnnilitudinem exprimit prAterquam dllfi : Jtc ajfentatory cum fe fimilem prAjlare non pojftt in his , quA dignafunt Jiudio , turpia quAq; imitatur quantumpotefi . De Cha- mxlconte Plinius lib.S.cap. 3 3« Ip^c cclfus, inquic,hianci feraper ore.folus animalium nec cibo nec pocu alicurinec alio quam ae- ris alimenco;Sc colorisnacura mucabilior: muracnamque eum fubindc , 5c oculis,& tauda, & toco corporc , rcdditquc ferapcr quemcunq; proxmic atcingic, prarccr ru- brum^candidumque. Cartiodorus Variar. foimularumlib.5.epi{>.34.naturam Cha- fnacleoutisad fruftracorem debicorem noii minusingcnios^ traducit. Fugcrc nefcius, fed fu^ fponfionis ignarustobliuiofus cum ielinquacur:trcpidus,cum tenetur.Mutac verba,variacconrticuta:nccin vnadidi fiii qualitatc contentns, diuerfis imaginibus immutatur . Meiito Chamxlconti beftiae conferendus , qua; paruorum fcrpentum formse confimilis,aureo tantiim capitc, & leliquis membris fubalbentis prafmi colo- rc dilHnguicur. Hxc quocics hominum afpeclus mcurrerir, dum ei fugieudi velo cicas dencgacur, iumia cimiduate , colores fuos varie commurat , vt modo vencta , modo blacrca.modo prafina, modo pollit cyanea icpciiix.PioucT-Cham^ieonte mu- tabiltor . Memin]r& Aintoceles Chamx- ieoncis lib. i de morib.cap.io.& Plucarch. in Alcibiade,Democuc. in lib.de poteftate ChamxIeontiSjCiinitus Iib.i8.de honeft. difccap.vlt.Ouidius i j.Metamorph. Idquoq-^ quod ventts ammal nturitur ^ aurcL^, ProtinHS ajftmilat» tetigit quofcmique tt)m loret ^ Chamxleontem nihil cdcrc,& vento nutii ri,non probatur omnibas , iisq; eruditis linguamcnim habct,inquiunt,hoc animal femipalmum longam, quam porro in iu- fcda, quibusmaxirae vcfcitur , excritac vibrac,ciusq; mucore fcaraba:os,locuftas, formicas,mnfcas,& alia infedila ad fe addu cic. Fatentur tamen ad o do mcnfes, atquc intcrdum inregri anni fpacium famcm to lcrare ; nam cum pulmonibus magnis fit pra»ditus,ventum intro magno impetu at- trahit^eoqjintumcfcit.Chamasleon nomc Cham£» eft animalis & herba: mutantis colorem, a leonvnde ^lxAtfid c{^jhumi,Sc AgW,quall leo ter- dicini» reftris.Ariftotcl.4. de part.anim. cap. 11. Omnium ouiparorum pcdcftrium tcnuif- flmus Chamxleon cft. Pra:nimionamquc mctumulciformis cfficitur .* metus cnini rcfrigeratio p«r inopiam (anguiniscaloris- quccft . Vidceuudcm lib. i.dc nat.anini. cap. 1 1 .per totum . Chamseleontcm apud Lconem X fummura Pontificcm fc vidif- fc teftatur Picrias,HierogIyph.lib.z7. SEMPER hiat] Hiare , propri^ cft orc III. apcrto fpiricumcmittere.Accipitui tamcn Hiartj, criam pro (poncc,auraliqua vi cxtcrnaape ririfiue fcindi,vt lingua hiataridicate, tcl- Iusa;ftu;hiant ctiam florcs,quandoaperit turjoratio quoq; hiarc dicitur , qu? mal« coniunda concinnataq; cft.Pcr translatio* nem fignificac mirari ,dubitarc, ftupcrc Viig.6 AEneid. Incertti^ clamor frujhatttr hi^ntes , Reciprocat.] Repecit,retrofleditur, vel Recipro^ recipit.procare,peterecft,vndc procax, & cartj, proci di(fl:i. Rcciprocum vero a recipien- do diciait Varro.quiaco rcdeat vnde pro fcLlum cft. Hinc maiis& anim? recipro- cario . Hoc loco vero reciprocare propric ert auram reforbere,fubindeq, rctrahcie : fic enim Liuius rcciprocarc pro rcfpirarc vfurpauit. Vefcitur aura.] AlluHoad Proucrb-r^» r^/iri M' to viuere . Populari aura vefciy cft populi rr£flare ad coruos redigi^quam aduhtoribus exponi . qiioniamilii morti- cinimodo coiireftcntiu' , iii etiam viuos boiiosquc laniatu pcf>ifero etcarnificeut . Idem iiueriogatus, quxiiam belHa mor- fum habeict: omniu.^i noccutilfimum.' rc- rpoiidit.Si de feris iiuerrogas.eft obtre^fta- torrfi ^emaufuetis.eCI: adiilaror. Nam ob- tre6latorquidcm prx fe feitodium, adu- lator aurem fub am ci perfoiia mnho Ix- ditgrauius. Et hi tales.qui probe lo . CO LC H I DO S ingremio nidum quid congeris ? ch Nefcta cur pullos tam male credis , auis \ J>irA parens Medea fuos fauifsima natos Perdidit > & Jp^ras farcat vt illa tuis ? COMMENTARII. ^59 eu, BA s 1 fiijeinfiftat f^atiia Mede?, ftri- ^ftoferro infantem nudiim petcntis , iii cuiiisgremio aiiiciil^e aduolitantcs ni- dum conftruercappatcant:red ponc infans alter nudus& faucius, quafi mortiuis ab- icdus humiiacear . C V M Epigrapha huius Emblemacis conueiift illud Sencca; de beneficijs 4 cap. i^.Qnomodomale filia* confulit, qui il- Jam contumcliofo & farpe rcpudiato col- Iocauit:quomodo maluspaterjfamilias ha- bebitur,qui negotiorum geftoruni damna topatrimonii fuicuram mandauerit:quo- modo demcntiflime teftabitur, qui tuco- rem filio reliquerit pupillorum fpoliaro- rem:fic peflim^ benencia dare dicetur,qLii cumque ingratos clegir, in quos peritura confcrar.Hocei Gr^co ArchitcPoct? E- pigram.lib. r. Hi (ptKo^opyletv. Kittv o\uVt vtj ri if^/iTTctuev» ^vx^- fjLiJif^Hilf ypATl^ 'TTVKTlS^t VOOSOTpO- iKT» 7(thi-)^v Tt^iV ffio im i^i ^v- KoX^^iS^Ai fj.{iS* iSiav (^^^AyAvm 70 ■ Ki^^V i Terram omnem.infulasq, peruolitans m hifundo , MeJe:» in pida tabula pullos alis? Sperasautem pullis implumibus fidc tuis hanc feruaturam Colcliidemjquae neqj propriis pepercit libei is ? Tot faltus , vnddstjjemenfitt 0 hirmdoivo- latu , Medest, inpicia, nidificcts tabula ? Tu^tuos fore fecurosftibi fida putanda , ^lujzneq^ -vel natis dintfepercit^erifi Maruiluslic eipofuit 5. Epigrammaton paraphraftic ys ; ^iuid vaga tot terras vrbes^ emenfa vo- lucris , Colchidos in fMo nidificas gremio* Tignoribusq^tuis credis mxVe fanafidele ^ ll>fe la cruda Medea. Mutalo toHs^ Mutalo y ntfidare ifigli tuoi A chi gia vccife i fuoi . Multaaliaextant in Medeam epigramma- ta in lib.^.Epigram.Gr^cor.fir i^pcoiSetf, vnum tamcn ciufdem cft argumenti,quod fic habet; KoK^^dSct T)}v i^sri Trcuiriv AActVof Ki^i\utvcv ivJ^pct Tolf /- S^loii ,eiv au Tn^ov ev dx^^oTpioif Id expli- cat Socraces apud Xei ophoiitem Iib. 5. ci srouvvij. Dcm^-^c colloquio ciim Glauco- ne . Referr Plutarch. ivyetfxiK. ■Tretpcty' yi\. Qu^a racione Timarchum impudi cici? & prodigaliratis accufauic AEfchines, non tam vc homuiem probro ariFiceret , quam ne deiuceps ad populum conciona- recur.Qui cnim rem famiharem adeo ma- le adminiitiairec , indigiuis videbaturcui publica crederentur. Pra^clare Tiberijfa- dum iiiemoraair .1 Coin.Tacito: qui vt honeftam iniiocentium paupercarem Icua- uic:ita proJigos, &: ob Hagiria egentes Vi- bidium Varronem , Marium Nepotcm , Appium Appianum, Syilam, Virellium , mouic fenaru,au c fponce cedere pailus eft. Gorgia orarore publice aiiquando dicen- te,vt concordiam fuadciec, Melanthius no fuftinuit:aiebac enim de pace eum minime alijs verba facere debeie,qui fibi , vxori & ancilI:£concordiam perfuaJere iion potuif fec.Idcm in Laconicis : Agis Archidami fi- lins ei minime Duci fidem habendam dice bac,neq; credendum luuenum cxercicum, qui fuam ipfius pacria mifere prodiditler. Id dicebat Ephoris.qui Imperatore quen- da lubrics hominem fideiinhoftes mitte- bant . Egregie Ifocrares ad Demonicum: OTctV 'J-rip Ttf moiie ^f. tradlusefl. Neqiie veio gra- uabor Jocum integrnm fublegere ; T«* Tov J^i r»( etv^paTrlvn^ ivS'fiet( 'Trpof^a ^eiov i^ivpi Qedf TpoTcv , iTrt^Hf TtiP ^v^Xj^v ymva habeat fe iujfu De i fubU^ tum efje in currum > validejue aurigatio- nem regere debere» nimirum haiberas mo- deraturrregitj', currum,&* equorum teme- ritatem contundit.At equi diuerfum appe- tu?7t curfum y temereque huc atq; illuc ra- fiunt currumjiic ad petulentiam,ingiuuie Ac contumeliam , tUe fi vieeriteii prApotentts equi -oiSyfertur currtts prQ libi" dine vi^oris- '§^0 fit, vt vi^rice interdum fetulantia , vna currtfs auriga ad con, tumeliaSiConuiciatimpuritates,atqHe alias nefariasy minimeque fincerdS voluptates j interdum vero dominante iracundia , in multof variasqt^ calamttates vterque fera- , $Hrinpr4ceps . Huc ctiam tefciatn cotn- . mode illud D.Cypriani.cx lib.Dcdircipli na & bono pudicitia; : Coerceat animus , ait.ftimulos carnis,refr^net impetum cor- poris:Accepic hanc enim poceftatem,vtiI- liad imperium cius membra feruirent. Et quafilegitimusac perfcdus auriga vltra concciTas corporismetas extollentcs (e car nisimpecus, coeleftium prxceptorum ha» ben s rcflcdat,ne vltra terminos fuoscur- rus iftecorporis raptus in periculum fuu fccum & ipfum rapiat aurigam, &c. IN pr&ceps rapitur fruffra ^c] Allu- dit ad illud Virgilianum , _„ — Iruftra retinacula tendens, 'Fertur equis auriga,neq ; audit currtis hfi* benas . Ecad prouerb.D^ curru delapfu4.C\tzt\\% ex PUcone locus eft in Pha:dro,qui cxpli- catur commodiflime a Plutarcho, Qua:- ftionum Platonic.8. quo pertinet Cicero- nis hoc e^.TuCcuI. Exifle e poteftatc di- cimus eos,qui efFr^nati feruntur.auc libi- dine,auc iracundia- Qui igitur exifle e po- Ceftate dicuntur,ide6 dicuntur, quia noa funtin poceftatc mentis , cui regnu totms animia nacura tributum eftihinccompo- tes & impotes^quianiinum habent,vel no habent ni fua poceftaie . Auriga] Aurig|a non dicitur abauro,fed ab aureis;funt euim aureae lora fiue fr^ni, qui equis adaurcs alligantux^ficuc oreac j quibus ora coercentur , ^fpTAni quem vehtt orts.'] Manifcfta allu fio ad par?miam,.Of infr£ne.id eft , ei^' Katio quem nuUa gubernat] vide pro- uerbium,f.v/V^' nullaratio , oKi^pa ^ ip,t,gfffs. tes,quibus nihil credcndum facil^ , quod ^ fit ea aetas lubrica ccrt^,& pr?ccps,& qu? nifi macure refr?ncrur,triftem cxirum fcn furafic. Arguce Dion Chrvfoftomus : cipoS^poTepis J^fTreu ^ctXtv^ • Et Ariftot. Moralibus ad Nicomachum : ^d\t^of KATetfAAVTtVtC^CU Tepi vsaV , tfVa^^atW^ ys(TA fJLiTA/Sa' A«tf eiKKoTi^iffi AKhoftpoiAZVH • Elegant cftdefcripcio adoleli^cntis apud Horatiunt cpift.ad ' ifoncs : Cereuiin vitium fieBit monitorihtts aS^et ^ Vtilium tardui prouifortprodigtt^ Aru , Sublimis , cupidu^^ ^ amata relin^trt pernix . Qiiid pluribusopns ? Tria fibi vidcridif- ficilia dixit fa^^iens HebrxuSvviam auicu Ise in aerc medio volitantis : viam coliibri in media planitieobcrrantis; viam naui^io ajquorc medio, fed omnium difficillimu , viam adolefcentis in ipfo ajtatis feruorc lu- xuriantis.5ed mc rcprimo.ne mctas excc- dam lcdionis compofitx ac modcratae • ^^4 Andre^ Alciati In temerarios . EMB LEMA LVI A S P 1 C I S aurigam currm Phaethonta fatetni^ Igniuomos aufum jle^fere Solis equos : Maxima cjui poEquam terris tncendia Jparfit y BH temeri tnfejTo lapfus ah axe mifer . Sic pleriqtie rotis fortun^ ad fidera Reges Eue^i , amhitio quos tuuenilis agit ; PoB magnam humani generis cladem^ fuamq^^ Cunciorum fcenas denique dant fcelerum . COMMENTARIL SO I radiatus ciirru fuoaureo qnatnor cqins^iicet hoc ioco citio rantum fint co!i(picni) vehitur, qni dum confternati & ferocienres videnrur, iuaqncm aurigam fuiim h curru rclidis habcnis dant praeci- oirem . Phas TKON iili^HS Soiis & Clynne- nes Nymphse , iuucnis maximc tcraera- FalfulcL rius,quiarjcganrcr ac importune a patrc phaethi efrtagitans,vt.currum &eqnos,quibus Sol tn , vchirur,Hie vjio gubernare permitBcrecur: imperrauic, fed oneri dif?ici'limo impar . Equi cnim i»noro vc6lore pcrrerriri.in par rein conrranam incli;:aucrunt , quos ipfe 'extra Emblemata_> C extraviam currcntcs rctinere ampliiis no potuitj indc magnnmiu terris incendium cxortum, adeoq; vt vniuetfus conflagra- ret mundus:& lupitcripfec^lotimensil- lum fulminisidudecurru pr^cipitaucrit, & m Padum deiecerit,vbi fuit fubmerfus. Hinc Ouid.Iib.i.Triftium: Vttaret coelum Fhaethon yfi vmeret.et quos Optauit fiultetangere noUet equos . Totam autem Phaethontis fabulam,& pr? cipitem eius cafum defcribitlate Ouidius a fine i Metamorph.per magnam partem 1 Ciceroquoqj3.Offic.fic de Phaethonte meminii: Ac neilla quidem promifla^er- uanda funt,qu? non nifi i js ipfis vtilia,qui bus illa promiferis. Sol Phaethonti filio (vr redeamus ad fabulasj fadiurum fe elTe dixit,quidquid optaflet.optauitjVtin cur- riim patris tollererur.Sublatuseft, atqjis antequam conftitit^idu fulminis deflagra uit.Quanto melius fuerat,inhoc promif- fum pc^ris nonefle feruatum?PIinius Na tur.hiftor.Iib. 5 y.cx. Phaethontis.inquit, fu! mine idi fororcs fletu miitatas in arbo- respopulos, lacrymis ele^ftrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem , quem Padum vocamus,vt plurinii Poetae Grasci dixcrunt . Sed paulo inferius fub- di^:Phaechontem in AEchiopia A.mmonis obijfle Theophraftusaflerit.&c. Vtitur e- xemplo Phaethotis HoratiusIib.^.Carra. ad Phyllidem amicam,qui iUam monet,ne altiora fe petat,fic ; Terret ambufius Phaethon auaras Spes, & exemplutn graue prAbet alct iegafusy terrenum equitem grauatus Bellerophontem . Semper vt te digna fequara: ^ vltra G^am licetfiperareynefa^putando, Diifaremvites . Placet hucaffigerecuiufdam anonymi car men non illepidum de Phaethonte : Aufus in &ternos iuuenis cofcedere currusy Jgneaq-, audaet fumere lora manu , Pblituspariterq,fu$jmetdqipatenfA, ^luos mundo iparfit ignibus ipfeperit . Etilludbreuiuseodem fpe . z67 4i(hAet m^atOY. CrAcia BetrhariA lento coUifa duello , StHltorU regum ^populom continet &flus» Noncft ambigwiim, cjuin fccuiiusseiiura IradiixilTent, & gloriam credo meliorem fuilTent confecuti Bobili^Timi Imperacoo res, Cyrus, Xcrxes, & Alexander, fi fuis contenti finibus,malui(fent regna propria tutari & adminiftrare, qnam armoium-a- lea plusquam pareflrei,alienisinhiare . I- tidc &innumerabiles alij,quorum elFcra- tior ambitio,regnandiqj cupiditas, & futi &■ populiiutcritum acccrfiuic.Qjiud eiiim, vtcajterps taccam, aliudfecit Alcxander, auanquam prajclafis iiaturje & dodrinje lubornatusmuncribus,quam vr graflato- rum priiic^ps orbem circumcnrfarct, fibi fuisqj laborcs 3c «olcftias innumcrabilcs crcaret.nullttmqj quietis &otii fincm pro ponerct? Huius infatiabilem victoriarum htim nullus vd profperrimus fucccffus TPquam rcftinguere potuitrnullus honos, quamquam magniis^ eius ambitionem fc- dauit.Itak]4 non concentus ampliflimoim perio Per^co.impctum fecit ui Scythas,in Ba^Vrianosiiri Indbs, vltra ctiam progrcf- furus fi per coptas fnas licuifler, aut nifi morte vio|cnta tcprcfTuscfTct . Qiiiddc PompeioJquanta virtute &cxpcrieHtia vi- ro ? quam magni a fuis habito ? nec cnim vna caufa fuit cur a Romanis,aliisq; gen- tibus maximoiq honorceffet.Enm ramen roifcre occaecaiiit,tandcmq; perdiditinfa- ua ambitio,ncc fc modo,fcd & patriam & Remp.qtiam dcfendcre fe iailabat,oppref ^ fit & fuueftc dilaccrauit . Tpcns cnim in aucupanda ^loria,iii cuius cbmhiunicatio ncm admitti ncminem fuftmebat , dum Spartacum pcrd©muit,dum Lucullo cri- pit vidorias PQnticas& Armeniacas,dum Mctello hbnorem dc piratis fufFuratur , vnusq; ommbus exccilere,omniumq; glo riam obfcurarc cogitat,alienauit a fe opti- (morumqiiorumcunq; animos.Eirgodum potentiam fuampurat egrcgie fultam C. Caefarisaffinitatcquem fibi adiunxerac ad fuas vires firmaiidas,ab eodem fuit oppref fus Et hos quidem fuaeciuitatis Phaethon ras rede dicimus,quales nimium multos fuperior parrum & noftra vidit ajtas-Con- ftaminus Manalfes Annal.de Michaclolm peraioic hupc in mpdu fere fcribit: (quia. enim Gjrajcanon fuppctunr, Latinam ver- fionem huc^onfcrrcnon verebor) vbiMi- chacius maturam ad stat«ni pcnienit,ia- qucfolus amplitudincm iicgotiorum Im- peri j procurare coepir,reapfe verum illud probauic elTe quod eft in fabulis.Qiiippe mox vt altcr quidam iuucuis Phaethoii , currucon ccnfo, totum Romanorum im- periura perdidit,& ipfe dcauito parrioque regno>veIuti quodam curru, eft deturba- tus & excuffus,non pronus tanium cades, fed ctiam dcorfum Ijedens.Quippc luxu- riofae humida^que vitx fcdcdidir,velutal tcr Ncro,immodeftus in vino,animoefF^- minato, impudicus, temulentus, omnem pecuniam in collufores exhauricns,qui e- rant fcurrajimpuri, curruum agitatores , mimi , primoftacim diluculo tcmulentiae dcdici, delicias ciborum & fuauium obfo- niorum auide quaircntcs , totos dies apud inucrccundas mulieics exigentcs,potorcs, ]udioncs,Ijbidinum flammis fu rentcs:qua lis fcilicct olim erat ille Sardanapahis.rex Niniuitarum, &c. Quod dum meditor,vl tro fcfe ©ffert Caroli vltimi Burgundiaj Ducis fatum dcploratiflimum , qui pro- ptcr virtuiem bcllicam , & ditionemam- pliflimam,inrer Principcs fortunatiflimos habcri potuiflec,fi vim ingeni j , qua pollc« bat, & magnitudinem animi,qua fecerti- bilem & formidabilem oftenderat , ad fua potius afleucranda , aut ctiam augcnJa , quam ad cxtera expugnanda conuertifleti nec fane tam infclicem Biortem obijffet . Huc refer Adagium, Aut Regem > aut fa* tuum nafci oportere- &, Hahenevf ignarui nontraBet* Fabulam hancalij alio traus» fcrunc , nimiriim ad infignem quandam conflagrai^oncm , vt PlatoinTima^o , cui Lucretius lib.y.fubfcribit . Ficinus, & ali- quot alijjtraduntfuiflfeComctam vaftum natura folarcm,qui tandem diflblutus.in- tolerabilesaeftusconcifauerit.Sed h?c pra: ter rem.Si ad mores refcrrc malk.apponc re huc potes excmplum FJamini j Confu- lis , cuiustemeritas infigne detriir.entum fuas Reipubl.attulit. Valer. Max. i.cap.(^ inter Afridem . Talia figna] huiufmodi fymbolum . Magnanimus Agametnno] Agamerw- non filius Atrei & AEropes,de quo multa Homerus.Nam rex fuic Myceiiarum , & ydmern rcgum iti expeditione Troiana; fic di- i>nde ^^^^ h/cL\- , id t{\,valdeySc fJLify.vcoi ma^ *-ius . rieoJuro,Qu:iC\ quidiuduret in bellojauc quim opfiaiida vircutefitindefeflus.Pau- 16 tamen aliterderiuat Socraresapud Pla- tonem nv Cratylo.quamquam ratiojetymo logia: eodem tciidat. Etymologia veto ha;c cti , a viaoria, & adhjcc damna patitur atiocia.Emblemaaiitem cx Imaginibus mhU' Philoftrati pctitum eflc.pcrrpicuiim eft,cu *^ ius \\xc funt vcrba : Herculem in Lihva hiloBra dormicntem , poft Antxum fupciatnm, petitii . Pygmxi inuadunt,n Antajum vlcifccren- tur, cuius fefratrcs afterebant , non quod athlet2e,autilJiparesefrent,fed quod terri gen», &aIioqni fortcs. Quibus e terra e- xeuntibus(nam veluti formicx tcrram ha- bitanr) concitatur arcna>non aliena,fcd pro pria,propiijsqj manibus culta pafcuntur. Ciim meffisaducnit , fecuribus dicuntur vti in (picas.co quod arborcs eas arbitren* tur-Sed 6 tcmcritatem,Herculem dormiS tem feinrerfedurosafteruntjquem nec vi- ^ gilantem formidarent. Iple vtro ex pala:- ftra dcfelTus dormicns in arena cubat, cxa* iiimisq; anteipfum iacct Anra:us.Pygm?o tum vero manus Herculcm circumfiftit, vnaqj.phalanx Iiniftram,du2dcxtiam in- uadunt.Sagittarij & funditores pedes ob- fident ingentcs tibias non fincadmiratione fpedantes. Alij caput oppugnant , inter quos erat rex, hucq^ machinas omnes im- pellunt,arccm vcluti muniiiHImam expu- gnaruri,admouent ignem coma;,oculis far culos, naribus &orifores, ne, cum caput captum fucrit, poflit Herculcs rcfpiraie . Dum hxc circa dormientcm aguntur»ec- cc hicerigitur, tanrumq^ ridcns adeHTe di- fcrimen,boftcscolligic vniuerfos,inq; pel- icm leonis congcrit,ad Eurift^um {vtcon iC(5lo) teportaturus. Hccc cx Philoftiato . Meminic figmenti huius Politianuscpiito Iaquadam,his quidem verbis: Vincere no magis te po:ui,quam Herculem ridiciili apud Phih>ftratum Pygm?i,quos ille om- nescorreptos lcoiiis pelle inuoluir.&c.Me miiiic & Alciarus nofter Commcnrar. dc miitiq; pedum prajfcriprione . RECREAT dum corpora Jomno] Idcm arq; dormic. Virgil. Flaadam per 7ncmbra quietem hrigat . rtfiO. . picea] Piccam, quintam cedri fpc- cicm clfe docecPlinius lib^i 6.cap. 10. Ar- bor eft feralis , & funebri indicio ad forcs poiii folica. Vnde Virgilius de tumulo Mi- Uni loqucus6,AiuQd aic ; II. ProcumhHt piceiyfonat tcia fecurihtis ilex > Clauam ] Claua Herculi artribuicur proarmis piopri js. Vndeillud : HerculM armata efiinuicia dextera claua , Er alibi : Num tegit Alcides nodofd rohora clau£ ? Vide Prouerbium,C/^«/z;« extorquere lier cult . Alciden] Herculcm,fic vel ab Alc^o Alcides - auo,Amphirryonis & Perfei^patrejvelatTro' Tt^fO.Kmij a robore & fortimdine didum volunr . Tygm&amanm] Pumilionum & nano» PygWAt» rum multicudo . Vocantur a Philoftraro olvrdy^i^TTou^ieL . q.d. cubirales pueri . Euftarhius & D.Auguftinusdeciuir. Dci i^.cap.S. Nauosaiunt Pygmscos appella- tosa ^'jyuVi^tX '7ri)yy^> quod cubitum^fi- gnificar.-vel tw^oV breuis.ltaqi Trvyfy.euof, qwkfiTniyyeuoS' Hi per cauillum ^owz«^j Homines triipithami vocantu r-Tales aurem homun trispitha cionesexrremas AEgypri parrcs inhabitar, mi. agricolarioni deditiy fubinde cum gruibus bella gerunr,ab i jsq; fcjpe vincunturjqudd innuit Homerus 5 .Iliados : Ac zfeluti fonitm ingentes Athere ah aito Ingeminant trifles tmhres hyemeq\perof£t. Lata grues cani repetentes littora JPer.ti , Fygm&A hellum genti crudele minantes . Pomponius Mela Iib 3 . cap-9. loquens dc (inu AtabicD:Fueie, inquit, intcrius Pyg- mde fugatos a gruibus aic PJi- nius lib 4.cap. 11. Dehis ortum Prouer* bium, Pygm£» breuior. Mantuan. Inter Pygm&os non pudet ejfe brtuem . Ouidius dePygmjcisIib. 6. Meramorph. fic fcribit.* Altera Fygm&&fatum miferahtle matrt4 Fars habet.hdc luna tujfit eertamine vicia, Efje gruemypopulnq-j futs indicere beltum . De Pygm^is pUna vide apud Plinium lib, y.cap z.Ariftorcl-S.de nat-anim cap. 12» Gellium Iib.i;.cap.4.CIaudianuiH lib.i.in Eutropium, luuenal. Sat. i ^.Prcuerbia , Vygm&orii acrothinia colojfo ada^tare. &, Commnnts Mercurius . Manus] Non facile verbis inhafreo, nifl j^^^j^^ qnantnm ad aotiquitaris noritiam facianc , ^ libcraliorem,& ue multa,video verbum, manut^x^ow raro accipi pro hominum mul titudincfvt apudTull.i. Verrina: Comi- ttidint^ , Andre^Alciati tes illi tiiideleAi.maims crant tuar.-prjefc- d:i,rcriba;,medici,accenri,3nirpiccs , pra:- coues,maaus eianc tua:;vL qiiifq; ce maxi nie cogiiatioiie,affiiutate,ueceflicudinealie na attiugebar, ita maxime mnuus cua pu- tabataivcohors torailla tua,qua2 plus mali Siciiia:dedic,quam liceiuum cohortes fu- gitiuorum fuu]enc,tua manus fine cotnro uerfia hiic.Idem lib.^.ia eundem:Non ho fl i u ni ad ue n c u , ne q ; r epe n c i no p r ^ed o n u m in»pecu,fed ex domo atq; cohorce Prxco- ria manum fugiciuorum inftruclam , ar- macanique ^eniffe Itemeadem oratione; Vc cuui pcriiideapud te Prartoiium ini- perium ,ac nomeneflet, ad iliam paruam manum extingueHdam.ducem tc, princi- pemque pra:bercnt.Norter hicdc tecepta- toribus (icariorum aote : Latronum.fHrumijj manus,(^c» Frojiernere lctho.] fufFocare,elidcrc,tol lere dc medio . FoJJe] quod ciatdS^uvAToV' Putat] quod eratctvoijToi'. Scipio Afri- canusdicerefolebat, in rc milirari turpc verbum tC\Q,Nonputaram.c\uod aliis in ic bus interdum locus datur male inftituta polterionbus confiliis melioribus corrigc- tQ-yicd qua: ferro peraguntur.ea non opor- te: temere aggredi , quod hic crror fere cft inemendabilis . Vires non bene do^a /uas] Gtxca pbra fis,pro,non benedimenfis viribus fuis.nul la rationehabita imbccillitatis fuarum vi- lium . Excitus] Excitatus a fonino.Liu.Iib. i. Hercules ad primam fomno cxcitus. Proterit hojiem] Facile vir magnus vi- dloriam dj: pufillis nanis retulit . I.t [aui implicitum pelle ^c-] Partem corum concriuit vt pulices,partem reclu- fit in peile leonisjfortafre vtad Eurift^um ferret . Leonina autcm pelle dicitur vfus pro thorace Hercules poft occifum infil- uaNemea lconem cruculeiitifiimum , de jy, quo Thcocrit. & Diod. Siculus , & nos XihiiprA Pofte^ • , , ter -hires AroLOGvs hic admonet,nihi| pr?- fufcipien tcr vitesaggrcdiendum, nec vllum fufci- dum , pieudum ncgotium.ad qaod pcrficiedum vires no fu|>pecant.Rcc4^ Pindar.Pyth./?. XpW KA^' AUTOl' C6« TfltfToV OpaV (JLiTpOV, Oportet quifq; fui modulum ipe^et.Sic Pro pertius; Turpeefi quod nequeas capiti fummittere pondus , Et prejfum inflexo mox dareterga genu. EtCiccro i.Officior» Suum quifq; nofcat ingenium, acremq; /c & vitiorum,& bo- norum fuorum iudicem prsebeac^ne fccni ci plus quani nos videantur habere pru- dentia:;neve hiftrio videat in fccna, quod no vidcat fapiens in vica. Pindarus Nc.io. YiAKi^TrdL S"' if,lf AV^pdTTOK OIJLIKhV Kpif (Tovcov . id cft : Difficilts pugna efl fortioribm repugnare 'velle . Quod mihi dcclaiac in Vrania Herodo- tus; S^xiVAyLii UTrip eiv9peu7rmv « ^Affi- /^i}0( i^i uTnpiJ.iiKHf- Scd, ni faIIor,con- ucrti fabula in eos poceft , qui licet tcnuis fortuna: fint, aut ingcnio non perinde va- Icant,audcnt tamcn potentiorcs, vcl ctiam dodioresimpetcre, quocxconfli^lu nihil rcportaturi fint pra^tcr infamiara & dctri- mentum . Allufiocft ad prouerb. Cumfis nanusycede. Qjiod intcIJexifle vidctur Ammian Marceliinus zj.Jib.qwo locima gnum Inliani Imp. animum cclcbrat,& maledicorum in co contcmpinm illud ef- fert proucrbiali fchcmate , coquc cruto c Grascoapologo quopiam:Fruflra,inquit, virum ciicumlacrabant , immobilem oc- culcisiniuriis.vc Pygm^i.Thiodaroasagrc flis homo Lyndius cum Hcrcule . Quo innuit lulianum nihilo magis comroocum fuifte fufurronum & blateronum aulico- rum conuiciis,quam HercuJesiIle//g>'Ct- Koa-cofJLOi »^ ixeyAAO-fi vircsno fup- pecant . Jinporsi-' Emblemata_» . 2.73 Impoffibilo. E M B 1. E M A L I X. J. \ B LV I S AEthiopem qmd fruHra ? ah dejinc : noilis ^ llluHrare nigrie nemo potejl tenebradcin alterafpeigendo ...... .... w.^.....^ , alterabfter- gendoiii nitorera dent,& candorem . E X Luciani Difticho translatd, quod repcr-riir lib.i.Epigram.Grajcorum , tit. tis eiS'-Jva.Tov,fic enim habec : LisTt fj(.ctTiiv vtTTT^s J^iy.A^ hJ^/Kov; /- ..^ ■ o-yjo Ti'^'iif , ■ « i^uva nullaque induftria «orrigi aur murari queunc Sed fpeciatim hoc torqucbimus in eajquie fucata funt & iimuIata,vtgloriam inanem,non vitas me- iitis,(ed precario eropt9m,cuiusomnia fi- inulacra,vt fic dixerim, tanquam flofculi «eleriterdecidunt:quandoqnidem fiiivula- tuno qnicqnam non poftiteftediuturnum» & fiifta cito adnaturanv redeunc fuam^Ve rc Flaccus : ' N^ifura^ expeUf^ fUrcaitamm ufq^ refurref. Mcnandei r W ^t/cr/f et-^AVTcov tZv ^iJ^AyfxitTeo^ KpetTH . Uatura omnibuf doStrinis imperat . Vel hoc traducemus ad moresindociIes,& indomitam quamdam naturam.quaenulla viautarte micefcere poteft,vr funt efFera- ta quoriindam ing'enia, a quibus non pof^ funt auelli, quas rudibus annis primiim percepta funt.Nam ^ipfemel efl imbuta receSrfirUabitodare Tejfa diu., Tametfi enim ad tcmpus defiiiere vidcatur inplcrifq; cacoethes.multaq; prohibcanl 2Ctas,metus,& magiftri; eum ramen habi- tum delerc,nedum rolIere,ferS no eft qui poftit. Adfcribam huc Epigramma lepi- dnm Anuli ex PiHs , tametp^ gd mores natura re^ currit Damnatos ,/ingi ^mutari nefcia : nam quts Teccandtfinempofuitfthit quando recepit EieBttmfemel att^it z de fronte pudorem* V.-pianus lurifchanc thefin ad fpeciem fa- fing.ularis aptauit, 1 prajcipiunt, fF.dc 2edil.edid:.mancjpia,qua; rudia funt,pra2- fumuntur effe (impliciora ► & ad miniftc- ria mulco ar>tiora,trita vero & vctcratiora diificik efi rcformare , Cuculi. EMBLEMA LX. D V RlCOLASi agrejlegentis , flerique cucullos ^ Cht vocitent^ qu^nam prodtta canjfa fuit f Ven zy6 Andreae Alciat IT. locus . ChchU mos . V ere muo eantat Coccyx , quo tempore vites Slui non dhfolmt , ture vocatur iners . Tert oua in nidos alienos , qualiter ille , Cui thalamum prodit vxor adulterio . COMMENTA 1 D V A B V s arLoribiisinfir^cnt Hiiasa- uesjviii ciiculus in ramo ; altcri cu- nica in mcio.qua» ruppofita cuculi ouafo- uet , fua eflc crcdciis . Qj' o n hoc cmblematc exprellit,idc nobis luculenter enarrauit ipfc Alciatus lib.j.Parerg.cap. y.his vcrbis : Cuculum vocant.quimatriraonij fui iiicuriofus /ic , quiquc vxorcm fuam moschis permittat . Cucubitarc vetbum confinxerunt , quafi cuculirare. Ego cuculos peculiari couicio agticolas Hidos apud vereres legi, «juinc- gligentes,focordes,tardiqje(rcnt,qu6d no piins putatas vitcs haberentjquam cucn- lus caiiere ccepiflct.Horatius; Magrui compellans voce cucnUum . Graccc kokkv^ a voce dicitur,vtappareat vcteres Gra^cos ypfilon per u, eo more , quo nos Latini facimus, pronunciafle.Re- centiores Grammatici Cuculos dici hos homincs putant a naturaauis,qn^ inalie- num nidum, maxijne Hypolaidis, q uam ipfl Curucam vocant , oua fua transfert . Sedhac rarione noncucuIi,fed curuc^di- ci debuifleutjcum non ipfe in alicnum, fed alij in fuum nidum congerant; vnde & a- dulterium di & He^iodum,a quibus hsEC fumpra fuut. Addit infuper.-Quin ar- bitror in conuicio cuculi , alliifum ad vc ccra cubaJi.Ariflotelcs lib. lienis(vtaiunt] femper paritnidis? An quia natuta ducc animantium j^onnul- la profui cuftodia, multa callide Sc pru- dentcrfacerc videiuur ? Qu^amobrem ra- tionisnon omnino cxpcrtia efle bruta ple- riq3 philofophorum contenderunt. Timi- ditatis igitur fu? confcias cuculus.vtpotc cjuiaminimis quibusq; vcliicetur auicu- Jis > ita non fore tutam generi fuo flirpcm ratus,ni fefeller!t,nullumfacitnidum,fcci ad aliosdeuolat, vbi adulceratofoeta nixu pro fuoalienum &: fubdititium cducatcu- culura.Vide Plinium Iib.i8.cap, x6. Pie- rium Valcr.Hicrogiyph. lib.if. RVRICOLAS &C.] Solcnc, inquit Por- phyrio,la;uia ruflici (ali j lenti legunt) cir- ca viani arbufl^a vindemiantes a viatoribus cuculi appcllari;tum illi prouocati, tanta verborum amarituduiem in eos etflmdur, vtviatorcs illis cedant.contenti eos cucu- lositcrum atq; iterum appellaflc • Acron hxcalFert; Hoc aurem ipfa rc nouimus , querradmodum viatores , quos in icinere per agrosconfpcxerint vnidemiatores.con uicijsagirare g3udeant,illiq; ita refpoude re,vtcui:ulum eura appellencquafi pigru, ignauum fcilicet ac nihili hominem . Sed hoc parum eft,alitcr hodie resagitur, ca- lumnijs vehementioribus obftrepitur: Via tores enim eosnunc Pulrerones,nunc Cor nuros, nunc aliisatq; aliis conuiciis inccf- funt. llli contra,fiue ciuis, fiue magiflra- tusjfiuc rex ipfe occencare cospcric , omne opprobrii genus regeruntjretedisqj poflc rioribus turpifljma quasquc minitanrur : quamuis id impune toto agro Campano Neapolitanoq) tempore vindemias licerc audio.ncmpe ncquid libertatis Libcro dc- trahacur . Cucullos] Dicitur etiam cuculus,idque frcquentius.Martialis : G^amuis permultos cuculus cantauerit anncs , Alias Cur euc; lus inni dis alii nis pA' riat oua Cueul qui fi: Cui lus Emblemata-» . X77 Alias cuciillus fignificat tcgumcnrum ca- picis,Iuucnal.Sar.3. ContentHsq-y itlic veneto , tiuroj-y cucuUo . Hinc Bardocucullus . Item inuolucrum chartaceura,quoin ■itorcs & propol? pul ueres & aromatac6dunt,GcrmanisSio MofcJla; Inde viatdr 'Riparii fubiefia terens ,hinc nauitM Ubes» Trobra canunt feris ctiltoribui. Notaturiners] ignauus,otioft»s, qui ni- hillaboiis vcl artis facit Virg. cclog.i. 2jbertai,qu4ifera,tamen reSpexit inertcm. 4JcoU Irert ouainnidos tlienos] Agricolae, in- H diHi » domum . Et paulo poft ibidem : Canc captte te cuculum vxcr ex lufirtsd^- mumrapit . Hos tales Ita ica: lingu^procacitas etiam ^^rcf qut Hircosvcl capros nominat , inuenro non /''^' » ^ adeonoAio^vi nuliam fapiat antiquirarem; ^^^^^ crat cnim caper apud veteres hicrogiyphi ^^^' • ctim eiuSjqui vxorem haberct adulteiam. Atquc iiifuper illud ad. gium fercbatur in fpurioSjfi dc patie quifpiam qu?ritarct,vt refpondcrcnt,T«f fJ.tnepos coi ai^ . Matrts ^uipfeut capra.^ditti caprarnm natura in- 5 3 ftabilis 2,78 Andreae Alciati Becchui ftabilisjlubrica, atqftcmobilis admoelum eft,quarc hoedusin caprilibus a macre tan tiiin dignofci potcft. Quod vero funt uon iliiterati viri,qui ditfierinm iiide fumptuni putaut , quod hirci fuas fasmellas iniri ab alio facile patiuntur,etiam(i coram fpeda uerintjVt quem notac luuenalisjcu dixir: "Docins ad calices vigilatijiertere nafo. aliter traditum ab AEliano Jegimus (vte- tiam fupra retuiimus ) qui fentire hircos riualiratisatFe(5tum teftatur exemplo Cra- thispaftoris, cuius dormientis cprebrum capercornibus in eum incicariseJ;feric,pro pcerea quod depreheufus eftet ^beo cum capella , quam amabat , Veiverea copula mifceiijde quo vide Coelium RhoJig lib. 1y.cap.3x, (proh pudorihircum quadru^ pedem a capro bipede honeftace vinci . ) Q^uod verd vnlgw^Becchum vocitec eiuf- n^odi notae hominem , annquiftimam enfe divt^ionem inGr^corum habecur commcu tarijs.Apud hiftoricosenim Iegereeft,l-»fa- inecichum AEgypci regeni Phrygiorum anciquicatem ,'de qna magna inter Aigy- ptios & Phtygas erat concentio, in Aigy- pciacis pueris humano omni confortioin hibicoeducacis , eoargumenro depreheu- dilfe.quodex fuapte nacura Bech y^xqnwn ciareiic,qu(^ voxproprie caprarum & hir- corum eft,eoq; vocabulo Phryges panem appellarent.Roftruna veroaujum plerifqj nunc Icali? {ocxsBeccho niicupaturiquod iionnefciuit SuetQnius,agensde A. Virel- 3io,cui Tolofas naco coguomen in pueritia BeccofueraCjid explicargallmacei roftru. Ec jB^f^^ofn tor Conftaucinopolirauus,Iuxu & libidine perdicus vir,cornua ceruorum.quos vena tus erac,iufgnia , & rari aliquid habenria iu porricibus fo ri fufpendebat.fpecie qui- dcin oftenrauda; maguicudinis ferarum , quas cepift*ec,ciim reueia ciuitatis mores, 8c vxorum, quas ipfi corrumpebat, lafci- uiani notaretivc prodidir Nicecas lib.i-dc Imperio Andronici Comnen.Inuemo prar- terea vxoris adulrerio infamem C«f«/-^/- Cucurh txm dici ; nam in legibus Longobardicis taqms Corhita, pro ftupro vel infamia vfurpacur. catur . Hinc verbum Cucurbicare, quod dicicur de vafallo.qui vxoremdomini adulterac , vci faltemad illudcrimen (blicicacSed nc illi homiuum generi.quos vnquam Sol vi- dic miferrimo.fim acerbior,neue iam ance fatis afflic^lis iftis Boni s-hominibus com- mentatione hac mca afflidionem addere videar,his dimiflis ad cuculos redeo. Scio Cucuh enin) nomen cuculi alioquoqj accipi fen- ^ int^ fu,vtpro inepto homine,rerumqueimpe- rico, Yt apud Lycophronem Aiax kokkv^ appellaturj ficuti Meleager Glauconis fi- lius infulfua cuculus , kokkv^ ri^t^io^, a- pudPIatonem Comicum. Et nosquoque hodieftolidis & ineptis \octCuccu, inful- tamus:quod (vtegoquidcm reor) tradu- Ctnm eft a lufu pucrili, qui a Polhice di- citur Apodidrafcinda,Gcrmanis , Gugge^ bergen.\\i\ obftruTA7oi' id e(i'.S^piens quidem Sophocles , mum pallorem maciemqne coiitraxerit , fapietior EuripideStat tnortalium ofnnium ph^rephi vt vulgari loco Nodua, vel,vr ali js placet, fapientififnui Socrates.VhiloAranisin pr?- '^odiux^ Vefpertilioritvocitacus.Apud Ariftopha* fat.Yit.Sophiftaru{n,dHOsfui(reeiusnomi- iiclHs , 5 4 nis zSo Andre^ Alciati iiis tradif.quornmaltcr Biiieuseft cogMo n-»iiiatus ("fv Tru^lvtsf Gixci nomiuant,qui runc luridacutc,& textur^ rariorisjquod adiiiodum pallidus cfTetiilleenim lucubra tione nimia (anguiiiC laborabatrisque eft , qut cognomen habuit Noduac. Alicr in- iuiiusquidam homo fuitJmpudentiflTimc que momord r.quieriam Gorgi? ftudium taxare aufus fit.Ex quorumdam, quinon cxtant, commctarijs ABlianus refert \n 9- Fhtletas, ^^^^^ hift.Philetam quendam Coum fuif- fcadeo macilcntum,vt occafionectiam lc- uiflima fubuerti pofl'er:qui ne a ventis tol leretur,ferreis foleis vcebatur • Id camen figmeiuo limilius eife quis non vidcc ad iocandum } 1 1 L VOLVCRI ex MineUe.] Id €ft,vefpcr- Minei» tilione . Mineidcs ThcbaniB forores.cum ^9S. Liheri patris facrificia in contemptum ra- perentjMincruae lanificjo addidse, ex im- prouifo,quadam vi numiuis.vocibus tibia- rum & tympauorum fono pcrtcrritaf,telis inftrumentifqi fuisin vites ac hederam re- pente commuiatis,omnique loco feris re- plcto , nodu fugicntes , in vefpcrcilioncs transformatac funt.Hinc vohicrem Minei dc pro vefpcrtilionc dixit Alciatus. Q^uia ▼ero typi opportunitasmehuc inuitat,ni- hil verebor ipfum Ouiduim, fabulam hac cIcgantifTimis vcf[ibus,4.Iibro Metamor- ph. exprimentem adduccrc, fic cnim ille canit : lint^ eratdiBiS:^ adhuc Mineia prolcs Vrget opm.Spernitq., Beii.feftHmq'^ jfnnat: Tympana cum fubitonon apparitictraucvs ObftrepHcre foms, (^adunco tibia covnu , Tinnulaq-^ dra fonant,(^ olent myrrhdique crociq; Kesq-, fide maior,coeperevirefcereteU » Inq-j heder&facie pendens frodcfcere veftts . J^ars abit in vites,&qu& modo filafuerut, Talmite mutdtur:de ftaminepa.pinm exit: Furpurafulgorem piSits accommodat vuts, Jamq-y diesexaHui erat.tcmpusq, fubibat, ^od tu nec tenebras,nec poffes dicere luce* Sed cum luce tamen dubiA confinia noBts . Jecia repenfe qum*pinguesq\ ardere vi- dentHf Lampadcs, etrutilts coUucent ignibusAdef, Talfa^-jf&uarii fimulacra vlul are feraru . Tumida iadudum latita^it ^ te6la fororest DiucrfAq ; locu ignes ac lumina vitant . Dumqxpetu?7t tenebras.paruos mcmbrana per artus Porrigitur , tenuesque includunt brachia pennA . Kecqua perdiderintvetere r/itionefigura, Scire finiit tenebrA. nd illasplumn leuauit , Suftinuere tamen fe perlucentibus alts , Co'/jats.q\ loquiymi/iimam pro corpore voce Emittilt,peraguntq\ leui ftridore querelas . Teciaq'ynon ftluoi celebrant juceq; perofd No^e volantyferoq; tenent aveipere nome-, Ch&rephoonta'] Lcgc Ch^rephoonta pcr (*/,non per o/. Addicuni aurem efto,poeti- ce,nam diccndum ctac Cha:rephonta. Eft aucc accufaciuus Graccus in a,ccrminarus. Fufcavirofacies] quod cftcc colorc fub- nigro, & voccftridula . Eius quidcm rei caufTam referrc non teracre poffumus ad lucernarum fuliginem,qua lucubtantcs iu ficiuntur.Qu^intilian. ii.cap.^.Et vigilaii da; nodes,& fuligo hicubrationum bibcn- ^ da. Dicituretiam/«/c^ vox^ ^ctlet ^ovti , ^^fi^ Pollucijhuic opponirurcanora. "^ox, Strides vocula] propri^. Vefpcrtiliones cnim ftridere dicuntur, Grarce Tpi^av . Commaculare nota] probro, conuicio , ^otA^% ignominia. Nota dicitur probrum,inquic Nonius.Lucillius jib. 30. (^lHe fcu fcire tuof oes maculasq-, notasq-^ . Suetonius ; Varijs .iffedus notis. Ciccro pro Rabirio ; Tarpirudinis notis omiiibus in fignis homo . A N T V M conijcerciicecEmblc- I V. nciahoc non torqucturin palIore.n,qni ex Sefus £« ftudijs contrahitur , fed m labes quafdam hltfnatn quod xioii fiuit > nec fecus 282. Andreae Alciati III. Vei}erft. Vifcus Lufciofi & Utfci' ftofi. ac volucres hasplumariim loco membra ms inaere motar,miiribus non abfimiles .* ita hi naciir^eauc rernm obfcurarum arca na rin a!tcnr,(ed irrito conatu. Deniquein verfjpcncs, & fubdolos quofdam dicitur, qui null» fadioni fe addicunr, fed cum v- traq; par e coUudunt; qui tamencum fo- leaiit ommbus in) poticre , omnibus etiam fufpedi funt & inuifi Sed pio hoc & prio- ri tmbicn^ate pcrlege ipfius Alciati caput inregfum i d libn 9^ Parcrg. qui locus c- gregietibi ifta deciarat. VESPEREquA tantum volttat] Vefper tiliojvohicie.biforme animal,a vefpereno men rrahens.quod vefperi volitet, de quo PJin C.6 i.lib.io &cap.37 lib. ii.Legiali- cubi tetiaftichon hoc,natuiam vcfpertilio » is expnnicns ; Vt quadrtipes ^uts volitat,difcHrrit , c^» inter ^adrupedes non efi , nec numerandta aues : LaBe fuos nutritpuUos.t^ nonparit ouum: Sunt al&,dentes ,lahra,pedefq', duo . Idem ipfe de fe fic: EB mtht de fero deduBum vei^ere nomen^ Ala mihi cutea eii ,plumaque moUts aheft . Sola auiii pario,foli vhera lacte tumefcut , Ai^era funt foli dentihtts ora mihi . Yelalit«r : Ncc musprorfus ego , volucrts nec glorior elfe» Sola meofoetum nutrio lacie meum , Aduerre autem il!ud (Vclpere quA tantum volit^Tt) referri ad primum genus homi- niini,quos attigimus,eorum nempe, qui infames funt, c,qui parum vi- dent propter vicium oculorum , quiquc plus vefperi vident quam meridie;quo morboiaboran'eTiberium,Dio fcribir ; & 5uctonius eundem etiam noiftn in tenebris vidille icfert.VJpianus vero Lufcitiofuni dici pnrat.vbi homo lumineadhibite nihii videticui & Nonius adftipulatur , & Var- ro.Plautus Milite; Mirum ejijolio viciitare te^aivili tritico, §uid iam ?i^a lufcitiofus.Verhtro^^depol tuquidem CActiSt non lufcitiofus . Dicuntenim, quod loliura comcdentibus oculiobfcurentur.Videprouerbium,ii>//tf vi^itant , cumalas.] H?c parsad pofteriores refpicit,nemp^ verlutos & infidos,qui dc fc pelTunt, quod cft apud Varron.in Aga- thone,profiteri : ^luid mtiltatfaciu^ fum ve^crtilio, neque In murthu,s plane,neq-j in zolucrihm su. Mala nomina] id cIl:,debicoies, qui non Nomim funcfoluendo. Nomina.inquit Bud^eus, prodehi prodebitoribus ponuntur,vel pro fyngra- rihus, phis pecuniarum creditarum. Inde illud prouerbialeapud Columellalib.i c-7.Vel optima nommano appellando ficri mala, fcenerator Alphius dixiffe verifiime fer- tur.id cftrquamuis locupletes habeas debi- tores,tamen fi diu ipfis iudicium non dida ueris, vfurasq; non petieris j mala tandetn fierijid cft,ipfos tandem non foluendo tan to cCrialieno fieriificq; inanem tandem pcr fecutionem , & nomina ipfa calfa fadum iri.H^ec Budajus . Inde &Philof fhos] Confcrhuc Plutai chum de placitis Philofophorum,M.TuI- lium denatura Deorum z Ariftophan iv rg^g^Ao/f.Lucianum palTim,Iuftinum Mar tyrem aduerfus Arifiotelis dogmata,& a- lios fanc multos, qui fapientum veterum caecitatem ftilo confoderunr. VidefisGra- rianum,c.hinc cci3m,49.dift. i Caligant ocults] caiigiuem inducunt , obfcurant. Vndcoculoriim caligo . Falfaq-^ fola vident] Sic fafllis eft Cice- ro 1. denatura Deor. fefa&ilius quid fal- lum fic, videre,quam verura agnofcere . Tandem ^ verfutos.] hoc e(\,aA\0'^pO'' -^gyC^f- «ratAAtrj-, qui tanquam' beftt^B generis com- munis vcl epicceni oberrant,defiiItoria le- uitite infames;infidi,vete'racorcs,Vcrtum- iio,Proteo,aut Empufamutabiliores.quos neque vtprehendas,neque vt mittas,fcias. Verfuros Nonius vocat ad malitiam ealli- dos,vtde Cacilina Ciceropro (p?Iio:Ver- fare fnam naturam, & cegere ad tcropus , atq; huc &illuc torquere& fle ^UAVpOUVTCU t^^^icoptot , r^pof J'i Ttiv TK dM}^tv^ ®& feri6,non per fuiidorie aut ofcicaucer,& quafi aliudage tes.adn rlarentur.Scd quid lucri.auc pr^, mij deniq; coufequuntur ?nimiriim quod m«iidaces acq; impoftores,quibus noncre datur,eciamfi vera dixei iiic^red & ilUidad- ijcitur,qu6d vtriq; parci (ufpedli & odioCi apud om-ies turpiifimainfamia^lab)-.; af^ci: guntur.Vcriuq; enim proditoram habcii- tu r loco, q uibusq uc neu r ra pa rsex anima fauereponir;quofit,vc qui facSliOnis vcriuf que fibi coinraria; conuid;l:orc5 & alfecl^e voluerint haberijuon raro ab vtraq; coa- ficiautur & atteraturxvc Mecius .SufFecius Albanorum dux , aucip. cis & dubi^ fidet homo,rupcor Albani,Romawique f(^deris, cuius alioloco memini.-vc fiierunr in bello» IcalicoSeueafes ,.inquo cinu fe meHJos 284 Andre^ Alciati gerereut in ncurram parciiim iiTclinatoSjfe- fnonncro,Herychiam dixiflc, verpcrtilio^ da:o tauacin bello a dniills militibiis con- iiem impurum iiomiitcm,quiqiie uiambi- rolfi fuiU. Vnde fetliue dixic (juidam ma giio ponac ea, qu£ h'dei funt, rcpraifcnca- gni noniiiiis Princcps, Sencnflbus idem ac- rc: Vefpertilio cnim vtrum alesanmufcti cidil]c,quod iis lolet, qui medtam domus lus fit.ambiguum cft,cum ip.emetin fabu parrem nicoJuiic. vcfumoabinferioribus , lis perfuadeatgallo fe efle murem,cato vc pulucic autem & ftrepicu vcxenturab i js, ro alitcm. Volat quidem «on pcunis , fed Solontt qui lupernas paiccs cencanc.Sapicncer ica- mcmbranulis innixBs, ncqj pUima.fcd pi- . quca 5oIonc fancitum cft.vtqui inciuili lo, coqjmurino vcltitur. Ita homincs plc- difcordia & populi difcenioneduas in par nquc volatu qualicumq; pr«diti,{acro{ao tes,non vni aut alccri feadiuniifle:,fed fo do Baptifmacisfoutc tantumabluti, apud Iitarius,neuterque a communi ma!o ciui- Catholicos Chriftuni fatcntur , Petrum catis fece lliifct^is domo, pacria.forcunisqj Ecclcfia: fpccific^ praepofuifre apud hajrc- omnibuspriuaretur,& cxul extorrisq; cC^ ticos impudcncer dclirantatq; pr^uarican fcc i quod noninflammandaeaur augendac tur,apud Iuda:os Chriftum ridcnt , apud difcordiae,fed compcfccnda^ poriiis, autc- Mahumetanos tam lud^os quam Chrillu tiam extinguend? gratia dccretum cfl.Ide nos inccfliint . Impurilfimum hominum Phauorinus Philofophus inter fratres & a genus.no modo vcfpcrtilionibus pctquam niicos diffidcnces facicndum eflc ccnfcbac, fimilc , fcd cui mcrito atto t» fjLttpcuve" vcqui cflentin medio partis vtriufqj bc- or 3^6« womc inditum fit,abominabilcid qai neuoli , fi in concordia amittcnda parum dcm & omnibus abhorrcndum . Pierius audoritatis quafi amiciambigui habuif- lib iy Hicroglyph.Ex hac faecc fuit Ece- Fceloliu fenccumalcerin altcram partem difccJe- bolius Conftantinopolitanus Sophifta,dc Conjiant rcf,vc hac viaconcordiam vrriufq; inflau- quo Socratcs libro 5. Hiftorix Ecclcflaft. nopoliu* rarent. £0 confilio Ciccro a»5lionibu$ in cap.ij.& Suidas, mentioncm faciunt, qui nta, Carilmam vultinfrontc,ncdum in animo cum Impcratorum ingcnijs fcaccommo- infcriptum cfleqnibufcunquc ciuibus, vt darct,vchcmcnter Chriftianum cfl[cpallia- TefperPt' omnes apcrtc fetcantur,quid dc bcllotam tofuco fimulaucratrfub luliano vcro Apo lionisfym ^iefatio & pcric ulofo fcniiat.Orus Apollo, ftata temporiinferuieus truculcntus Gcn- holHm. Hominem,inquit, imbecillc jg^^tf^armw- tilis appaxuiti ac nirfiis poft lulianum ofjLtvoVtia cft,lcucm actcmcrarium flgni- Chriftianns cfle voluit. Etcnim ante por- ficarc volcntes , vefpertilioncm pingunt . tam oratorij fc ipfum pronum inicrram Hxc cnini aiiis cum pennas non habcat,vo proi jcicns,cIamauit:CaIcate mc,falem in- Jat tamcn . Huc allufttPolitianusin qua- /ipidum. Ad hunc modum lcuis & mobi- rfam cpiftola t Dum ncc murcs planc, ncc lis Ecebolius & antc & poft lulianum fuit. aHCsfumHS,vtrisq5 tamcnnos probarc tcn Scd hi Verrumni cui non iuftam moucanf tamus . 5ed adalia feftiiiandmn^ fi ptius iram? Ergo dircJov- Tos" ovpdit a/ao «T' a.vT»( aKkviv T^ini- o-Qflu: Alc&a dicifur fruipue leonts caudat quanimirum adrobur &forfitudinem ex citatur . Rcliqua apud eundem require. ImpQientem &iudoniitum furoiem figni ficantes A Egyptij , leonem catulos cauda flagellanrem pingebrit: leonemqiiidem ob irani,catu!os vero cx(oS) quoniam corum ofla inrerrecollifaignera videntur emirte- re. Plinius S.Iib.cap. itu^;i/. Hefiodusin fine fuiclypei : C^aVQV o^^v o'a^oifft , hicov ci>$ ffc>>y.dL7t Kvpa-ctf , ovvy^ost d-JHUpet , J^*iy./xivia>f^^*a.pA rtyi KiKcuvov Tri/ixKA Toui^Top. id eft: SAuum videns ocultSf vt quando naiSui le9 corptcs , ^^tq-y alacriter admodum vn^i&ttsfiuis peUtj DiffeUa y ^ eitijftme lene animum ahfluliii Alacriter adh&c fitribundum cor explet . Sim ftomacho appofuiflenoftro. Vidc dcleoneplura huc facicniia apud Coel. Rhodigin lib ij.cap.S.fup ci':.& Pierium Vaier.lib.i .Hieroglyph. . ALCMAM veteres cauJam (^e.] Tc- ftes fuHt «utfVores iam citati,qui huius no- miniscaufam aflignat.Callimachus etiam in mufca alcxam abfiirdc pofuit.ln Lexi- co Comico: .^J^on inleone foliim intelligi- turalc^a,fed in equo item & boue>&: idgc nus a!ijs,qu3e viunturcauda vt adiutorio: Vndecaudam Gra;ci yoc^nt^pd. y J^tctTo opIvHV ietvTd Tdl^coet T/T «pS quia ea parte fe concireiit animalia,vt leo,taurus,c3nis . . ^lua fiimula>2te] qua femouente , eri- gente,&qua(ifpinefccnte, latcraq; flagel- laute.Sic Lucan. Moxvbife f&UA flimulauityerhere caud&, Ltiteacum furgit hili^.] Bilis Grajce BiltS , omi)is humor eft in nobis calidus fic- cus. Duplexprimum ftatuitur, naturalis vna,qux fimplici nomine bilis appellatur, eftque vcilis ad ale{]dum corpus: Alia ve- ro eft qu2E lecedit a naturaj mediocritate » additoqucnomine vitium defignante folct appellari, eftq j in multjplicidifterentiara- liienim rubra,aliaglaftea,alia nigra, flaua alia,Iiquida,aquofa,fufca,&c.puto hic in. teiiigi giafteam , qua? /VetT&ij^JKglaftum colore 1 1 r. Caudaa, C&CL^. Emblemata-i zS7 furor IrcudtA f dus . V. cahi- . de- Cprorec«fio rcfert , cam raedici faciunta- cerrimam, calidifrimam>mordaciffimam , quaeqjcxtremam inter bilis gencra mali- gnicatcm obtineat,in venrriculo&circaip fiimgignitur a calore vehemenriffimo. Pra:ter Galenicommentarios eade replu- raperdo(fte difputat Fernellius De fuu- ilionibus & humoribus lib. 2.C.3 .& 9- Crudefctt.] Crudus fic, commouetur , cxcitatur.Sicferc Curtiuslib. y.ininitio, Rccruduitfoporatus dolor. Atro felle] Fcl,irajfoIlicuI'us^u? h®mi- ncm pro fiii conditione comnuitare (blet. Cicero ^.TufcuI.Gra^ci voluntilliquide, fed parum valeiit verbo , quem nos furo- itvniiJ.iKtty^^hiAvi^Ci vocant: quafi vero atra bili folum mens, ac nonfxpe vel ira- cundia grauiorcvel timore,vcl dolore mo ueatur . TurifU excitat indomitas , ] Philemoni Coraicus , y.OUV0y.i^A 'TTO.VTi^ OTTOTAV op-yt^o/JLi^ec. ToyAp KArAo^v erl 7vii opyti^ tovo^,- Infanimus omnes cum irafcimur . Jra enifn difficitlimerefrAnatur\. It TufciiTanarum 4-Cicero;An quicquam cftfimilius infania; quam ira? quam bene Enniusiram initium dixit inrani^?& furia inm tasdasardentesdixit in Paradoxisad- nerftts Clodium . Verbnm Grsecum '^,9aut fine ratione pericula fufciperei OjO» yt) leuius quiddam'eft,& cupiditas vlcifce di.Tctpefc T^ optyHV» appefereycocupifcere.at ft«v/f,grauius quid & veheraentius,vbicii piditatem faffufus rubor,nunc pallor al- befcens,&c. Sic Ouidius 5 . dc A.rte: Perrinet ad facie rabidos coponere mores : Candida pax homines » trux decet ira> feras. Ora fument ira,nigrefcunt fanguine venA, Lumina Gorgoneo fAuiu6 anguc micant. Itaqi fumme nobis elaborandum eft in ira dwraanda , vel falrem fic compe£cenda & continenda , nenpbis poflic vllum adferre noci^mentum : hanceiiim qni vicerit, ho- ftem fe vicifleomnium maximum & per- niciofiflimum dicere non iniuria poteft. PertinethucTulIi) 5.TufcuI.His pertur- bationibus , quas in vira hominum ftulti- tiaquafi quafdam immitcit furias,atqj in- cicat,omnibus viribns.atq; ope repuc^nan- dum eft , fi volumus hoc quod datuni eft. vit^ tranquille placideqj traducere. Qu^od cxGrasco Menandri fumptum videtur*. qui ait : liXTH^ Blov r.petrtfov h ^vfA^ apAT^g-;. Viues ifeate vacuus iracundia . Salluft. lugurth;^ : Cupido & irapeflTmi confultores. Qujedam Icgunnirapud He- braeum ParoEmiaften,Prouerb. ii.Noiia- micus efle iracundo,ncq ; ftude fu Jofo,ne difcas moreseius,& capias anim? tuailcan dalum.Idem c.ri.Graiiecft (axu & one- rofum,fed ira ftulri grauior.Er Ecclefjafti ci i8. Certawienfeftinantiumlitcs incediti fi fufflauerrs,quafi ignisardebit:fi expue- ris.cxtinguetur. Ennius iram initium di- xitinfaliiie: cufr» plerisquenimisillam fc- quentibus finis & infanias fic & virae.Siqui: dem ha^c eriam peflis etfi fccpealios, fem- per ram c piiiis pofl^eflbrem Auim torquet & cruciat,vtmirer,vndequibufdam vide ri potuerithuic nefcio quid melledcilcius incfl*e . Habet fortafle vlcio dulcealiquid efFcrum.inhumanumjifa niliil nifi ainanT habet.Mordicus ergo Ciceioniannnri iliud teneudAim cfl:lra procuI.abfii,cunT qua m m Andre^ Alciati Jrchitcu & 1'Uto. Iraperei- tu$ Ale- xander amicu in terfecit. Mahome tes Otho- manus . hil rcclc fieii,nihil confiderate pbteft. Iii- rciaiiJatLif Archica: Tarentini didhim, & Platonis amici rui fadfijquorum primus, dum fe ftudijsdecfito pofleflTiones fuascul pa villicidcftrudas afpiceret, in cum ver- fus:Sumerem,ii?quit,ex tc debitas pcenas, iiifl cihi iracus eflcm. Alter iratus feruono inipuncm dimifit, vt Architas, fed amico comniilit,vt fuppliciiim exigeret, verirus ne fe iis impetus,quo non decercr,impel- Icrec Hsc.horuraqi fimilia fra:nare iram dcbenc,ne fcquaces fuos,vt folitaeft. in in- famiam clademq; pra^cipitet.Id quod Ale xandro Macedoni,totius pen^ Oricnris vi- ctori,contigit,qui fubita quadam ira cor- reptus,Clytum nutricis fu^ filium (aquo fuerat ad Granicuni amnem feruatusj in- terfecit; quemque prouincia: pr^efeccrat, conuiuioadmouerat,multisq; honoribus, Tt amicilIimura,donaucrac,impetu iiefcio quoinflammatus fcrro traiecit. Ac paulo poftciim ad fe redijfl!et,ereptum telumex Clyti vulnere infeipfura doloris impatien tia vertcbat , niH fuorum manibus fuiflfet prohibitus . Sic & Mahometes Othoma- mis, cum dnos cucumercs in horto pube- fcentcsforis rediens decerptos inueniflet, procinus duosiuuenes libi charos.ele.ganti formu prxdicos (quos ad vfum nefari^ li- biduiis domienutricbat; ledeccrpfifle nc- gantcs.traiecitgladio.Hinc nou immerico Menander : 0'pyi) S^i ^o^(um p(xc(t6 edio per vimfefttnat inultQ . Sapuic Syrus illc Tcrcntianus,qm fe con» ijcit in angulum.edormiturus quod bibc« rat villum .• at ira miiuis eft fui copos qua cbricias. Dcmocritusad LaceJa;monium flagris in feruum f^uietem.*Definc,inquir, te feruo tuo fimilem oftcndcre.Nam fcr- uus eft qui fuiscupiditatibus impcrareno poceft. Hinc Cotys Thracum Rex,nacu- racclerad irara , fxuusquccaftigator co- rum,qui inminifterio deliquifl^enc; igicur nacura^iux morbum agnofcens,vicioma- teriam pr^ripuic . Nam cum quidam ad illum dctuliflet vafculafragilia tenuiaq; fcite tamen & curiose elaborata, is qui- dem hofpiti muneradadit,ca£terum vafcu laomnia confregic . Demirantibus cur id faceret:Ne, inquit,fa;uiam in eos,quierac fradluri. Hoc mod crationis exemplum cx bello furiofa Thrace (vt canit Horatius) babeto. Noftrorum temporum heri fa- mulos fuos diris,exitijs,crucibus, eiecra- tionibus furiofo ore imprecatiscaftiganc : Vnde quidem minifter cura domiuoad ira & maledida procliui padus , nc pofthac mille peftes , aut totidem cacodaemones in hominum coetu fibi imprecarecur,fed mil- le pocius aureos ; facileenim tum fibi fu- turum , vt clam fecum domini expcndat vohintatem. Nonitamulco poft hcrusira percicus , in copiofa freqiiencia hominum milleaurcGsfamuIo imprecatur.Ac hic il- li rurfus decem mille. Qnas res ica conci- tauit ad amarujentiam herum, vt iara ^li- ras.exitia , & quidquid vfpiam eft mala- rum execrationum,intqnaret. Qui adeiac litiscomponenda; ftudip.dominum oranr, ne fa.'uiat,neve in deceriorem partem dida famuli inrcrpretecur.cum nemo ficexijs, qni non veium cnTe velic, quod illeppta- UK . Vcrum vos quidem dicicis,airMJtqui alia ha^c cft moneca, dequaclam incer me & famulum conueniceam vos nojj cogno- fcicis . Q^ii plura Emblema hocexplican- tiadefiderat, euoluar tocum Plutarchi li- brum de ira cohibenda, & Valer.Max.iit^. i).cap.^ IKex In cum Erablemata. In eum qui fibi damnum apparat . E M B L E M A 1. X I V. ^ A P R A lupurn non Jponte meo nunc ■vkre lacio , £iuod male pasloris frouida cura iubet . Creuent iHe fimul , mea me poU 'vhera pafiet : lmprobita4 nullo fle&itur ohfequio . C O M M E N T A R I f. am CAp R A vberibus Ia^T:e difleiiris fupi catulum JaaeiKem Jaaat,5c in fuani perniciem houem nutrit , E x jib i.E^^igrammatnm Gr^corum, ivyjtpi^a^ -'v/-p/5"»r)aiK4oris m- certi,quod e(\ huiu fmo.ii ^OVaCkoV Ij^UoV iJ.A^^v Ty:e>a» OUK i^^ a-jvn ■ ' Capra lupu lacio mammis ir)uita,fed iUnd Taftoris cogit mens male cauta mei . Nutritmper me^andem feraf&tntt in me: Vertere natnram oYatia nullapot-fl . Lupura proprijs vbejibus nutiio jnuita ^ 5ed [ad idj mc cogit palloris impru- dentia : Qu^i vbi creiierit ex me.conrra rne rurUim rera cjit : Gratia rautarenaturam non poteH- , 25?o AndreasAlciati L-icio luti caiulum mamis ir.mt^i capellii , mepasioris cHra coegit iners . Pofiquiim creuerit iUe exmi , mKle ftiuet i?i m(U: Natnram mutat gratia, nnlla mnUm , Chilia'liim aiuot fic vcrtit; lAcio Imtim vberibiis proprifs ^non f^onte , fid ksrfiun Mc demcns adigit pits7or,vt id faciam . Jn me rwfus eritfera ypofiqaam creuerit ex mtj: Natura haud V7iquam vertitur officijs . Viaeciir conficlum hoc Epigramma ex Theocrito , apud (juemeftcmrdemargii- meiui apologus . III. MALEpafiorisproHtda cura] TtoiijLivoi lubet] Permictit, finit, Grxcum habet dvcty}ia,^£-t , cogic . Creuerit ille Jimtd] Poftquam adolene- Simul . rit.Ponitur autem {ii»u! pro vbi, vel poft- qua.Sic Liuius6.Belli PunicirQui (imul 111 poteltace veftra erilc,cxcempl6 omnia, quajnunc fub Cartbagineudbus func, in ditionem tradent . Meame pofi vbera pafcet] id eft , pofl:« cjuam meis vberibus enutricus fueric , me deindeipfam pafcendoabfumec.Eft aucem yr.fio , v^rbum pafco,\\oc loco neucri generis , 8c verci,vel comedere fignificac Sic Virgil. Vjzfrpntps feruabitTityrus hoedos . Aliasquoq; ai5liuumeft,Sc fignificat alce- xi cibum pr^bere,nutrire,veletiim pafcen leraobfeiuare.Cicero i.de Diuin. Quicfi proprer paupertacem fues pucr pafcerec . ImpYobitas nuUo (^c.] Idem Ibnac pen^ Publianus ille mimus: Maleuolus femperfua natura vefcitnr, ]d Cxhnnllo beneHcio ingracianimus muca tur.Confoiut quoq; cum Socratis didlo: itctK^ii -jroiZv td^pi-^^^ K\j)Os^.\\ocQ^:Ma hsfaciens bene,nntrit lupos . Hifpani di- cunc: Cria el cueruo if^carte ha el oio. Huc icfer adagia, Lupus pilum 7nutat,non ani- mum.^yColHbrnm in fi'nu fouere SCyAries nutricatio)iis mercedem perfoluit. Occu r- ncopporcunc illud Theocriti Eidyll 0/)S (puycovTi . Ale ^foetus lupi ^ale canes, -Jt te abfumant.SKmtcm Scholiaftes, iKTpi- '^UIV divTti ?^ h'JK»V 6'>C^flV«r. KUVStf , £T/ 7;I ^KViXVyiTi^ CtVT^ «j- KdyoT^Toy iS^i- J A^Ai -TS-i cA;/5tC/c/ct. gc/ Si T^To '^COKpA- Ts>. K'jLK!ii TTQiCayeU ^pi^pU •KUVtLi. ToR. q_v£TvR Eniblemainingra- IV. tos,eon|uepotifllmum, qui pernicHcm ijs Ingrati adfcrunt,quide fe bene mcncifunt; quo genere homiuum nihil peius aut deteruis educere vel gignere terra poteftrcancumq; id Hagicium acrocicatis habet &: probti,vc omnia coiuiicia ingraricudinis io\o nominc concmeri dicantur. Quid vero execrabilius erfe pocelt, quam i)s vitam adimere , auc ctiara quodam corquere padlo , qai nobis viueadicaufas fuggefle re,dede run tq ; opc- ramjvt quod fumus,elfemus? CToraiiius ingracillimus filius,criiimvirum partes fe* cucus,profcripci patris fui, praerorij &or- nati viri,Iatebras,sECaccni, nocasq; corpo- ris.quibus agnofci polTec.cencurionibus e- didic,qui cam perfecuti funcSencx tamcti pacer de filij vica magis.quam de fua foli- citus,petijc,anincolumis filiuseflec, & au imperacotibus facisfaceret. Ac ipfeeft , qui te nobis prodidit,inquic vnus e railitibus; continuoque pciftus eius gladio traiecit. In digna quidem mors,fed au6tore cajdis mi- ferior. Idem penede ViliioAnnali narra- tur.quicum profcriptusad clicnEefuum confugifTjt^fceleratus filius militibus occi dendum patrem fe prxfentc obiecit , bis p3rricida,vt qai confilio priiis.deinde fpe- ctaculotam crudeli & impio ei vitam ade mcrica quo vitam acceperat. Dignd quo- Jnttraii que quod memoretur ingratitudinisexem dtni^ex pluni cftmilitis cuiufdam Philippi Mace- plnm, donum regisris forte naufragioexutus oni nibus, vix etiamnum fpfritum ducenser- rabacconfilifinops.Eum coiifpicatiis Ma- cedo quidam beiiigne amplexaturjuber bc ne fpcrarcfemiuiuum in vjllan» fuam pcr dueit,fouec accurate.leflulo quoq; cedic, nec pacicur quidquam ab eofruflra defide rari.Poftremo digredic.item viatico etiam inftruicfubmurmurantem identidero:N5 fentiar ingratus , parem racionera faciam , liceac modo mihi imperacorem meum adi- re.Vcnicillead Phi!ippam,miferiam fuara exponicfed hofpicisbenigniratem reticet : nec fatis;Mi(erantem iilum inducitimpu- denterquidem, fed militariter, donet fibi Macedonis cuiufdam agros . At is non a- lius eratv quam tlleipfe hofpes . Qu^i cam inhumanirer omnib-is cxuras,nil diifimu- lando, perepiftolam f^^ifti feriem Philippo infinuacExcanduit is,nec va!ei-is tam infi- gnem fajuitiam decoqucre , im probiflimo bomini beiicficium rar^ foriunas i uifitaca Emblemata^ . rabie retalianti, ftigraata iaiui iiinTc, rcfl:i- tiuo iii iiitegrum priore'clomino.Minros fa cio quam plarimos alios ingracitiiciine no ratos , qiii nobis interdiim occiirrunc iix hiftoricorum monumencis.ic nimium hic hjcream . Tantiim adijcio.quod fcribunc au(^\ores grauiflimi, ingraticuHiner» fcele- risacrocirtimi loco cfle poficam , adeo vt canco crimini non flc v'Ia pocna legibuj con ftituca,qu6ci (ficnti fapienrer arbicracur) maius ficquam vt ab hoiuinibus vindica- ri poflicicieocjueaci vlrionem ciiuinani re- micci . Namhomnium vircucuni macer gratitudo,quoniam ex huius foncibus pro Huac inparcncespiccas, in pacria charicas, in Deum religio,inter homines araicitia,ia edncatores & magiftros veneracio: ccrte colIigendCquod ad Atticum Cicero fcri- bitjingratisomnia inefle vicia.Hinc opinor fadura.vc natura ipfa ad id nos prouehcn cc,ingratos uemo non VaciniaHO profequa tur odio.-fiqjfaculcas adfic, Sc patiatur ra- tio, primo quoqj tempore vltum eat , vc- luti fint tum beneficentix.tnm tcnuiorura omnium communes hoftes.Vnde legimus apud Xenophonrem , in Pcr*arum mori bus & ftarutishoce(Iepofitum,vcraaximc ingracicudinis notam infedlentur . Quem cnim cognoucrinc pode gratiam referrc , nec £cfert,in hunc fcuerillime animaduer- tunf.quippe qui arbicrentur cos,qui funt ingran,& Deos negligere , & parentes, & p.icriam,& amicos . i/igraticudinem vero, aic,potiflimum impudentia fequitur,qusc ad omnem turpitudinem jnaximaeft dux. jifiote "^^"^ hocquafi per tranfennamadijcia, Wn- ra, P^^J^^berrimas ingeuij (ui pene diuini do- ^ cesmulrum oblcuratiit /Ariftoteles, >f///3- Kof div!lus ab Aihenxo,qu6d animoin pr^ ceptorem Placonem fueric ingraco^ quan- quam ramen alicubi dilfimukt in fuis di- fpuracionjbus; exquibus oculaci homines facile conijcn)nc,quid animi habtieiit ille in do(5lorcm, cui dcbcbatomnia Iubens re- ferreaccepta.Qn^aproprer no«nmcrit6 ct abipfo Platone mulus vocabatur , qaod mulus , cum faturarus eft lat^e jnaterJio , calcibus pctat raatrcai. Ab hac ingratitu - dinis peftc mifere exercicus fuic Romano! facundiae parcns Cicero,quia Popilio.qwc capicis renm dcfenderac , h viuis fublatus fuit.TuIIia quoqj Tarquinij fiIia,CRrrum CrudelJ' fuperfaciem mortui parentis duxit, cquis tai T:il- eriam immanitatcm refugiencibus i vtca- Ua . nic Ouidius lib 6. Faftor. Scribit Tiogus » Thciralonicen ab Ancipatro filio inierfe- (flam.quod Alerandro fiatri magis quaro fibi faueretjquum tamen iHa vitam per v- bera macerna deprecarecur-His homJnun» porccncis iure adiungo Ncroncm, alteram ^qyovh humani generis facem,vccum Plinius vo- ^drrici- cac; Ismacrcni Agrippinam varijs modis ^ij^j^ , perdere tentjuit; prmio veneno, fed cum lentireceam ancidocis prqmunitam,nauera folutiIem,cuius ruina periret,coramentus ell, fimul^caqueamicicia Baias cuocauir, Qiiam aando cuafifle vc comperic , inops coiiliiijeam interfici iuftic.quam prius ftupro contaminauerat. Ea pcrcmpta pro- currens nudam cft cotemplatus,nec veibo temperauit flagitiofiore : iK «J^«f,oT/ ^rt» KA\i}V /JLHTipA ^yjv* nefciui, 'mquiztmih^ ejje matrem adeo^venuRam. Proptcr ha:c & alia nefanda flagitia puto irroboralle opiniouem illorum, qui Neronem refur- » redurum fulpicati funt.futurumq; Anci- chriftura. Alij vero putarunt, ncc occi- fum quidem , fed liibtraAum , & viuura occultari insctatis vigore , qua fuit, cum credcretur extincflus , doncc fuo teinpore leuelctu r , & refticnatu r in rcgnum . Std hxc vc lalemo frigidiora, & qna5 vel ipfas thcrmas Neronianas pcfTint refrigerarc (vt Maitialisabutar vcrficuloj mericoir- ridcc Auguft.lib.2o.dc Ciuic.Dci. Confci: huc,fi vacac,pulchcrriraura Socracismon» tLi ad filium LamprocIem,niatri Xantippc cojitumcliofum, cx i. cts-o//}'5?/y.3r'. Xcno- phontis,&qu3edam Afiliani Dcvaria hifto lia ciempla,cx lib- 5 -c. vlt.De ijs qui abiu grata patriamalc plexi funt,& iniufte da- n.ni. Nihil enim video a|)ciu$ huic locoil- luftrando. T ratuiras 2.^2r Andre^ Alciati Fatuitas . E M B L E M A L X V \A I R A R 1 S noHro quod carmtne dtcerh Otm y Stt vetm a proauis cum tthi nomen Otho* AtiYita eU , /imiles ^ hahet ceu nociua fluma^s^ Saltantemj^ auceps mancipat apttis auem . Hinc faruos , captu & factles . nos dicim^M Otosx Hoc ttbi contieniens tu quoque nomen habcj» COMMENTARIK STvLTVS aiirito barHocuciitlo te- iflus.aucm otida fcqtiirti r.niiam mani- biis prehe; (iere fatsgir.Eft antem Oris (vc refert PJiniiis lib lo.cap.i^.) auis buboi e minorjnodris rpaior,aii ribus plumeisemi renf.buSjVnde &: r.Gmenjllk Qiiidnm I tiiii .^honem vocant ; imitarrix alias auis 8C vaiafiia,& cjuodafngeneiefal^arux.Ca pitur Iiand ditficulter,vt no^ftux , intcnt» in aliquo circumeun:e altero . I o c A T V R Alciatus in qnendam O- ^ ^ fhonenvjvccanco eum Otum,id efl-, ftuU ti'm,ob vocabuli fimilitudircra.Porro de * Oto/ic fc ribi t Anftoteks lib 8. denatura anim cap i i.Orus r.o^5tocrcJtf$-. H^ec Cocluvs. Vticur autem in hoc Epigrammate Alcia- tus quodam ridiculigenere,de quomemi- nii Q^incilianu5 lib. 6 cap-de rifu,his ver bis: Pmnt &: detrada & adie.Lta afpiratio- ne , & bi ni s c ohi u n i s v e rbi s . &c . Fi t e n i m interdum,vtij,qui nobilitarem atfe^lant, nomineleuiter immutato vel decorto, di- gnam Itoliditatis appellationem forciaru r- DICERIS Otm] feu potiusOtis. Licet etian^ HifpauiOcin & Otum nomine di- ftmguan£,vt teftatur Sandius, tamea Uxc nomiua faepe confunduntur, vt hic appa- rcciaues funt tamen diuerfa! . ' Aurita ejl,fimiles &c-'] Vide Prinium lib.10-cap.z3. Ariftot 8. cle nat. anim.cap. 1 1. Athenseum Dipnofoph.S.cap./^ Coel. ' Rhodig- lib.3 cap z^. Auceps aptiii\ dodus aucupandi. Mancipat] Manu capit , propriam effi- cit,& vfu capit.Mancipare verbum eft lu- rifconfoiiorura.Horac. i.Epiftol- §lu£da [fi credt6 confultis) mancipat vfipS' Hiiic cmaucipare,quod eft manumitteic j libeiare.Et niancipmm, homo veliumen- tum.quod manu capitur,(Tue inancupi em ptione acquiri.tur.Eli: aucem mancupi em ptio.qu^folennicare qnadam fiebat , adhi- bicis nontiunus quiaque teftibus Rcma- ni$ ciuibus pubeiibus,& aliociufmodi con ditionis,qui libram asnenm tcnerec . Eni- pcor ita dicebat : Hoc cgo ex iure Quin- tum meum effe aio,hoc q«od em ptum eft hoca^re, ^iicaquelibra- deinde librara arre peicuticbat.idqi %s dabat ei,a quo rem em ptam accjpiebat:& haec mancipatxo voca- batur. Auem] Oridem • Capt^&facilcj] qui facile dccipiiitiirft & circunnieniuncu r,fatui. Ita^ice^ chi nort' hanno pu)ito di fale in TLUcca . M&c-tibi conueniens. ] Qu^afi diccret .* Tu te Ochum iacflass vc qui originem tra- has iab:Othone Imperatoic magno , cum ingenio fis ad vanitatem compofito^ad au- cupandam gloriolam pronus: egp vero rc Qcuni ab O.ide aue^dixcrim, quod vci ea geujculabunda,& ad luas lauxlesaflukans ffciU capitur , fic ru iiieptus &"gloiiofu- lus conueniens tuis nomen mor»bus indi- tum habes - - '■ H o c di^ii.m cft in quepiam temera- .rium,gjoriabadum,& plus quam par eft, aui'a! nobilitatisia(3:atorem, quem Ocho- ncm appellatj ab Qtid.eaue fatua & gefti- culacrice,captu.c;uefacili, quani Ariftote- les nodiwx fimilem, & crrca aufes alarum , quandam limilitudinem habere tradit.Pro uerbialirer eiiim &to/ dicuntur , qui in re qualibetfacile decipiuntur , ac illi maxi- mc,qui verbis fefe prorelari faciliimc fi- nunr;cuilibet finedeleclu & prudentiadex tram',quod aiunrjnijcientes, vtex Eufta- thio l^bmeri fcholiafte didicyiuis . Ocos dicigloria; vaniraccm atfe(fl:ances»id eft,;t£- voS^o^ov^i quidam erudici homirtes adno- tarunt.Vide ^iow^h. Aues quart^ ^ Noco praecerea hoc loco eos, qui vtprifcae nobi lit.-i cis exiftimationem Iibi concilient,gcnus fuum abipfaarca Noe , ne dicam a turre Babylonica, aut primo rerum chao deri- uantjidq^ armis gentilicijs nefcio quibuj,, plane ridiculis, probare contendunt; vndc nihil mirum,fi deinde Oti, aut etiam ex rc naragigantum fraterculi habeantur,vc qm iii tantaomniurn rerum vicillitu dine ha.iC generis glonam fuperftitiose aife- dent . IV. Otho ah Otide^, eo70i qm-. Thr^fo- nes . T % Obliuio 25^4 Andrcie Alciati. Obliuio paupertatis parcns . E M B L E M A L X V L F M tupm efuriens: mmdU ceruariu^ ejcam » Pr^^ fame captum deuorat hinnulmm y Hejpiciat fi forte atia > vet tumina vertat > Pr^Jentem ol^litm quem tenet vngue cihum ; ^uaritat incertam { tanta ejl ohtiuio ) pr^dam . Sjii fua neglexit > Hulte atiena petit . C O M M E N T A R I I. LV p V cematms,frc (Jtti J^ieoKt T dv eiiAi))(AVov «T' tpatff id eft : Impojfibilium cupido Multos fecit re prAfentefruIirari . Id quidcm cxemplis quam plurimis coti- firmari pofler, fcd vnum cx luftino fubij- cjam.P,yrrhus Epirotarum Rex,inamplii ^y^htM fimoimpcrij faftigio collocatus , iam ncc ^Z"*'*'^ • co contentus,Gracci«,Afiacq ; legna medi- labatur: neq; illi maiorex imperio quam cx bcllo volupias crat:ncc quifquam Pyr- rhum,qua tuliffet impetum, fuftinere va- luit . Scd vtad regnadeuincenda inuidlus habebatur,ita vidis acquifitisque celeritcr carebatj tanto mclius ftudebat acquirerc injpcria quam retinere . Quam obcaufsa coHatus eft ab Antigono,lufori imperito , qui ciim multa & feiiciccr iaciacijs tamc vtendi modiim negligat, Plutarcho tcfte . Fruendum efticaq; rebus praifencibus, & reHpliciin diHerfii?n fcinderts hafno: Vdnm & moUe iHtam. eff . Hjcc dum colljgcpeiie mihi quoq; ad vi teriora progrcdiendi fu rrepfit obliuio . Superbia. E M B L E M A L X V I I. Eii Emblemata_> E N Batu^ UaiHa , & du^ium de marmore marmor Se conferre Beis aufa procax Niobo^ . vitium multehre piperhia , dr arguit oris Duritiemy ac fenfus qualis inesi lapidi. C O M M E K T A R I I. AP o L l'o ciim foiorc Diana e fiibli mi fagittas in liberos Niobes iacula- tiir,qiioriim ille filios , hxc filias ferit ac profternit : Niobe vero mater flebilis& m^fta fcopiilo allider,in qiiem tandem ver ti vicictur. Ad pi(fliiram exprimcndam nonnihil confert Paufanias in Atticis , qui Nioben in marmorcoiiuerfam etiamnnm lacrymasemittere inSipylo affirmat,feq; aliquando illiid, vt videretaccefnde dicit his verbis: Adthcarri verticem ex medijs faxis fpeliinca in arcem fubijt , impofito tripode,inqiio ApoIIo & Diana funtNio- bes filios necantes.Nioben ego quoque vc he fnm vrderem Sipylum monrem confcendi. Sed -j. vbi prope accefleiis,videas faxum &c rupe praecipitem,null3m prorfus effigiem pr?- ferentdm,nec mosrorem. Quod fi procuf abfcedas, intiieri videaris flentem & moe- fto vultu mulierem. Qn^od etiam Ouidius tf.Metamorph.fabuIam elegantiffim^ nar- rans,& de faxo C\c loquens,innuit : 'Blet tameny^validi circnmdata turbine -venti Inpatriitm rapta efl y vhi fixct eacumine montu Liquituri^ lacrymis etianinum marmorct manant , E M B L 1 M A hoc cx luuenalis Saty- ra ^.poriflimum fumptum c/Ie cenfemus,- vbi ille Niobcs fabulam commemorat , vc mulierum fuperbiam norec, quremulto- rum fajpe malorum caufafuit. Sicigirur inducit luuenalis Niobes marirum Am- phionem clamantem ad ApoIIincm : 'Parce.,precor,VAan-,ipfam configite 7natremi Amphion clamatjed Pdan cotrahit arcu. £xtulit ergo gregem natorum ^ipfumc^'^ pa^ rentem , J>Hm fihi nohilior Hatons. gente videtur , At hila rius. Lrtcedxmonium Martialis inielligit cum lib.i.Epigt.84.ita canit : ^)ui6qua pi^a colit Spartani frigora faxi 9 III. Emblemata_. . ^99 hoccft,potcntioriim cJomos Laconicomar fnoreciiltas , Lacedoemoniosaurem Spar- tiatas (iiie .Spartanos fiiin'e nomijiatos,no- tumeftjSi hittoricam hu ic rei fidem facit Perotusad tftum Marciajis locnm.Ac quia Lacedasnionium fiue Spartanuiftucl mar- mor diuerfis quafi fquammarum colori- buserat variegatum, non immerito illud pijdum appeHatjidqja fcrpentum maculis Serpentinuni fiue Ophices etiam nomina- tur,vt idem Perotus alibiinnuic . Prxrer fupraadduda, faburam Niobcshabes a- pud Oiiiiium Me^amorph. 6*Rer verita- tcni, (i vacat,exPaIaephatQ& Paufania \\\ Arcadic.exquire. Se conferre Deis] Qux numini aufa eft obloqujjftq,- etferrcfupia hominu capcCu procaxNio^e] pctulans , conuiciatrix . Vndeprocacitas, licentia turpium conui- ciorUin,quameretrices& fcurr^ vtuntur. Eli vieium muliehre fuperbia] Solennc cft mulieribus,qu^ fnnc potenciorcs.fu per bite.Sic Salluf^.in lugurthino dicit,fiiper biamcoramune nobi^itatis ma/um ^ldem ibidem : Qn^in magnis fupeibia^in inff- misiram rcdlins puncupari e/j^j^quafi opg' j/>;,ab cpiyza^eu.Wmc opy^iKos iracunduit qui Gallicoidiotifmo,i7r^«^/^i>»A'. Sed rur fum alia occn rru t SalJufliana: Qjia; apud alios iracundia dicituneain impcrio fuper biakatqj crucfelitas appellatur .. Arguitoru Duritiemyacfenfks,(^c.] Sic conftrue : fu^erbia arguit duritiem orts fenfuSyCiuattiinefi lapidi . Senfm hic CiV genitiuus. Huic confonatillud Terenti )•> os durum^p ro im puden te. La pis in H ie ro- glyphic.liomincm fcnfiis cxpertcm figni- ficat,vt pro ftnpido &alienataf mcntis ho mine vfurparicertum cft r vndciUud Cc- rn ia :§lui d ff/tf lapu^Sc primos il fos homi ncs rudes& impc^itos,nuiraq; diftipliiia- rum cognicionccicuratQS,faxeos appella- luut. Hinccnim Maronis ilhidr tempore primum jyeucation vacuu lapidcs iaBauitin orhe» Vnde fjomines: natiydurum genm „ Sic & Ouidius i.Mernmorph> Jnde gent(6 durtcm fumus experienrq', la^ borum y JEf documenta. damus: , qucb fimtts erigine naPi . Theocrttns in Eicty Uiis Mifonc rurficufrt imp';lirum, planeq^ rudemappcUac/r^^- etripci/JLVii- La Naufraga qua vafii tUderet ora marif* Ouidius De Ponto: Feticem Niflben,quamuis crudeMapaffam^ ^&pofuit fenfum faxeafa^a malis., i.de Pon o, Eleg. 2. fine carentlachrym&^ nifi cum ftupor ob-- ftitit itlis ; J.tfimilis morti peBora torporhabet * Et deinde r lUe ego fum frufha qui tapis^effe vettm . Sic impo.Tibilitate ipfa mutata in lapidem Pfycbe,quamuls prazfenti corpore „ fenfi- bus ramen aberac . Apul". 5.De AfTn aur. Quod aucera modo diccbam laptdem pro Zapis pr^ ftupido vfurparihicroglyphiccjid oftento? ilupido . pfanumeft^quodaninnim petcttfitSwper biTarquif)i),ciini acolumnalignea icfe» te lapfus apguis omnes in fngam vertif- fet , omnfno hoc vifo connernati^ . Nam porcendebat is ferpens i:ouum & inexpe- dacum principcmide colnmna lignea,hoc eft,, ftupore^ queni diu fimularat,, prodi- turum ^ §^uatts inefl tapidi.] Lapid^cm vfiirpa- ri,pro ftupidcaur feiifus vacuoiam dixi- mus.5ic Murcialis libij.inq^uandam Ma- rrinfam ^ Konpoffum> vetul'am> ^uererts^J^atrinia^: poj/um' Ft vetutamfed tu mortua-^t. vetuTa es?» Voffum Hecubam,pof[um. Nioben, » Matri'- ma;fedft 30Q. Andreae Alciati. IV. Kiobesfa lula quid De T>ijs bene fen- ticndum. Th^tmy- 2\o>2dHm erit ila ca>2ts,uond/i;,^ erit ijln F r G M E N r V M hoc Niobes ob iii- foIeMcein iav^laiiriam iii faxiim rigeiis rrans fo rmat2E,ar^^nic porentiorum quariindam «uilicrum fupcrbiam,& immodicam arro ganriam , qux obca^caras iie ipfis quidem iuperis fubelle fe puranr.adeo vt fua; mor talitaris immemores incidant-iii miferam qinndam dvctiaSn^iv , & fenfus vacuita- tem, Hocergo verborum inuolucro mo- nenrurjnc fefe altiws eiFcrat,& plus quam oporcear apud alios mtumefcancauc etia phis fibi tiibu-antjquam parefl. Prxcerea de numine bene fenciendam eirc,racice vi- d,etur innuererquandoquidem nonerracur p^riculofius.neqj fceleftius qiiam in numi nIs contcmpru.Pindar.01ymp.3-.gV« ro- yi Koi^opn7&u '3-6ifr ^^pd croziet , to it(tV)^7BcU TCbpoi KCUpJV [J.CtVlcLlTlV VTTO- Kp^KH. nam Dijs conuiciari, inquit,o^/ifcite iufiitiam moniti , ^ non temnere Diuos . Sed quod ad argnmenrum facile emblema tisfacic , non poflfum prsrermirrere jllud Valerij Max. deneglecla religione : Dco- tum fpreri monirusexcaudefcunc , & hu- mana confilia caftiganrur , vbi fe coeleiti- bus pr^efiiunr» Erenim proprer oiKct^o- VHcLV- yju fxiyciKnyopictv magnificos luit imp^a flarus Taralis, vr 5ratius cecinit Tiie baid.3.Huc congeraminfigncm Pindarilo cumex Olymp. 9.quo fub Cadmi perfo- na iTionet vnnmquemque,vr excmplo Pen thei ^ilii , pic & leuerenter de Diis fentire difcnt. hS^' ?V/V O^li S^CUIJ.OVCOV ITT^^ZpOVH , 7K J^' a.^ji)7dLi SdtvctTOV vyns^^co Se^f . 70 TiOppOV^-tV Si, K9U cri^c^iVTcl TO)V ^gcov KctKKi^ov oif^.ctiy ci-jTo, a-ozicoTctTov ^Vinolo-iv iTva.:ypvuct, Tolcn ^ocof/Jvo/^ . ided : Si quts fit, qui Deos contemnat , ad huins (nempc Penchcij mortem refpiciens,fecum dnimo repiitet ejfe Deos.At vero temperan- tem effe, atis poenas dcdit.Slc noii leue fupplicium paniis efl: Marfyas, quia cumipfo Deo, a quocanendi artemacce- perat,d€ cantu concendere aufus sli.Sic c- tiam Arachi^e fertur in beflriam mutata , quiaau.Gafuitcumiila Dea dearcificio te- xendi contendere, a qua artem didicerat . Fuit Niobe Tantali & Euryanaffe filia : ac Tantalus auaritia , Euryanafle opulenria eft , ex his nafcirur morraliu fupcrbi3,qiia iamiam depi(£lum ibo ; cuius & Deorum defpicienria , amicorum contemprus , & beneficiorum vel a Deo , vel a.bhomini- bus acceprorum obliuio , afl^ecl^ efie con- fueuerunr. Apellis mihi hie manum opra- rem & pigmenra,quibus ad viuum liceret depingere horrendum illud monftrum,c5 li exulem,fali & foli pondus, Stygis inco- lam,Superbiam,inquam.Non oculus eflret hominis ram curiofus , fcio, quem ad in- tuendum volupras rraheret , vel amor pi- (flura:; quidefiderio duceretur obleftandi (e terribiliafpeclu ifto ac tetrico . Colori- bus viuis egonon vtar, «Sc carbomihi pro pcnicillocrit , qui adumbret;rem rudiori dudtu,nec ad artis legcm.. Qjjid ad legem aiuem , vbi Icx omnis contempta virtutis & honeftatis? vbi fceptrum libidini.cJauus faftui,fiecna ambirioni commirtunrur ? vbi calcatur ius & sequitas? vbi pudor »S: mo- deftia fub pedibus iacent? vbi nefas & fla- girium iura diclat ? Hiccine ad Jegem me componi pofTe & dccorum feruare, vbiia dedecorc fummo & confufione fingu la ? Comicorum morem imitabor,& quod ver bis non exprimo,decIarabo /ignis & nutu /, id cft,producam & flftam in thcarro ven- tofam iljam & turgidam AEoIifiliam Su- perbiam , qux ventrem habet tumentem inainflatu velut vtrem, pedes longos ac ri- gidosjcollum gruis inftar ered:um,inanus ficut cedros vicinasnubibus: metatur paf- fus ac namerat librato corpore , fpirat vt follis.tanquam Euros parturiensaut Aqui lone^joatl-os rotat ac djducir,iad:iLatbra- chia, ap'iCobliquat vtanfer, voluitgran- dia, quafi aiundum cerebro clauderet: af- furgic fpiricu,nec feipfam capit, contcm- nit Deu.m.ridec hominesifimiie mores re- ferL,atfeio- rcsac frudin,quos p-arit tn obfeiTis^o dc- foraiicas»quam tibi coiiformes?Prof^icii- di & irtiiulucem.a turpnTima matre car- pior proIes,a putri cruco viciofus ramas; hiuc flos &fruc1:us ad naturam ftirpis.Iu- grediatur fuperbus,quibiis fif^nis hic moi t ^ . bum fuum &generoram indolem aperic .? hnmis ^o,,(j^^eremus eia . Bipedem fciurum auc eacum dicemus,cum maue furgit , ita pi- los componit,effingit & refingit fe. fticat, Jambic,crifpat,furrrgit,autin tergum peii dulos reijcit>vel intorquer cinuos, vngaeu tisq; faturat,rocado digitis fatimplumem adbuc , & diftraclamin angulos, murmis caudis mediusfidius quam fimillimani barbulam. Ibi ftat in obtutu fpeculi defi- xus,fubridec, miratur formam_ & egregiu illud decus naturx, venuft^ obliquat ocu- los in humeros & farera.-placet ftatur3,pla cet habitus,a(Iurgit paulacim (piritu,& re ciprocatur in fui amorem tumedic fodes,cuia- las iftas tumcces adgUuiiiat non quisuiam D'^dalus,fed diabolus ?Omnin6 :Iuci eniiu memoriam deponicex quo fotmatus,& ju cem auitiac generofi ftemmaris in i'e tra- ducic,vt nobihs profapias fplendorem de«» gener fpurius. AfTnrgic menre per fcalara. vanicacis & inauisgloriae , non redlis & di- recT:is gradibus, ab infirao in alciorem or- diue,fed affulcim ad culmen remerario paC fu . Periculofiun cft ftare in priccipicjo &; refpicere,Yertigo corripic& fternic-Cauc faftusjue ide;n cibi,aut ex ce,culcoti . Andrese Alciati Impiidentia . EMBLEMA LXVIII. Monslra putantur auartties , audacia , raptm : At Scylla esi, nullus cui ftt in ore fudor. COMMENTARII DE Scylla; pi(fliira fic PignoiiusrScyl- S c y l l A m Phorci filiam, Glauci a- \ \ laaiqui viderinciii aiuerioribiis edi- n^orecaptam,Circe , quod eiinclem dcpc- tiombus.non iideanc,mocl6 pofTintfecon riiecfic afFecir,vtfontem , in quo Nym- tinerc. Nosillamc veten ei5^:ypo hic & a- pha feiauare conrueuerat,venefici)S & ma- libi ex jrim:n iam cnianimu»;. ViHescrgo gicis herbis infeccrit, cuius reinefcia Scyl ^f^)^^^ hic f^mi.iam alatam i.ifima (ui parcein va- ]a foiuem de moreingrefTa.inferiores cor- ^'°fi\ ria monflrorum capira dcfinentem. Hanc porisfui parresin caninos ridns vidir effe '^^^' IfjCHis referccapita habere fei,& Huode- commutatos.-quam rantam deformiratem ^^^^ fim pedcs:5| /y.sV v.zZcLKd.i g;^jyi',y,£^/y.^)/j-, horrcns.in mare fe pra;cipicera de€lit,& in Kvyc^:KiovTc^,yofy6v>i(.CictKctiV)Kiciv^P'0' faxum mutata.Poetis argumentum fibu- rrii. Sex habe7:s capita,erHc&,canisdeonis, \x pra^buit.HomerusOdyfr/y, Ouid. 14- Gorgovis,hal£n&,foemin& . Aiij aliccr eam Mctamorph Pvefertu r etiam h?cfabulain defciibuuc,vt mox dicemus . prouerbio , Chnrybdtmfugiens incidi in Scyll/im Eiublemata-). 303 ScySam, luftimisin Trogum ^.fabulfcde Scylla & Charybdi materiam Poetisfug- geltam air ob fretum,quod in Sicilia cicato ikuoque impetu fertur , in quo vndarnm incer fe concurrentium tanta pugna fit,vt alias veluri terga dantcs vorticibus ni ima defide rc , alias quafi viarices in fublime ferri videas ; nunchic fremitum feruentis aEl>us,nunciIIicgemitusin voragine defi- dentis audias. Accedit perpetuum AEtn^ moncis incendium;hinc latiatus auditos : hinc monftri credita fimulacra,dum naui- gantesmagnis vorcicibus pelagi defidentis exterriti.latrare putant vndas,quas forben tis xihis vorago collidit . Scyllam fuiflTe nauem trireroem Pala^phatus tradit.Sallu ftius faxum putat e(Ie in mati prominens, quod procul vifentibus muliebrem for- mam repraefentet^inquod iUi flut5lus,quo niam & luporum ciulatum , & canumla- tratum vidcntur itnitari, finxerunt iUam pube renus feris huiufmodi fuccin£^am ef- fc . Heraclides Ponticus ait , ab Homero per Scyllam fignificari omnis generis im- pudenriam , quas nonab rc canibus cinga- rur,ricT:ibusaudacia,rapina, & auaritia re- fertis.Locum Gixaxm apponam, ex quo Aiciatum puto fuum Emblema duxifie : ffKv\hAv Te Tih 'UQhuiJ.opipov dvetlJ^eiotv 'TTKeove^let 7ri(ppety(j.iveus' . Virgilius fic Scyllam depingit: At Scyllam cAcis cohihet fpelunca latehris Ora exertatemi& naues in faxa trahentcy trima hominis facies , ^pulchro pectore virgo Tube tenus : pofirema immani corpore />/- J^rix , Delphinum caudasvtero comif[a luporum. Qu^E carmina mytholegice func iiicelli- gei»da dc Iibidinc,impudencia , cofufione. Scylla enim fnerctrix tft, qux canibusln- pisq; inguina commifcet. Ita f ulgcnt lib. x.MythoIog.CoeliusI^hodig Iib.14. cap. j.Seneca epift.^j .Nacalis Comes Aiytho- log.Iib.8. cap. 11. Succurrit mihi ( inqnit Francifcus Sandius) nunc Ariftotelis lo- cus m librodemoribus z.circa finem,nwf- quam,quod fciam,ab interpretibus decla- racus, qui etfiad noftrum cmbleraa uon maxime percineat,abScyIIa tamen & Cha rybdi nonabhorret omnino.Q_uem locum praviribus explanare tcntabisnus >longe aliter quam omncs intcIIigunt,quos & le- gere & audirecontigeiit. Verba igitur Ari liotelis h?c funt;Quare omnes,qui medi» critatem uiuefiiganc & exquiruc.primum ab eo debi:t,quod magi^ ei contrariu eft^di fcederc, quemadmodi'i Calypfo monebat: Extra vndd 0*fumu longe copelU cirina, Hxc Ariftotclcs . Q^o in loco primo eft norandum, lapfura Ariftotelem mcmoria, vc fsepc (oletjcum citat Homerum.Nam, vt omnes ibi notanc , Calypfo pofuic pro Circe . Sed cgopro Calypfo repojtendum cenfeo Vlyifes. Locus enim,qucm citat A- riftoteles, cft apud Homerum Odyfi['. la. Vctba autem funt Vlyfiis ad nauclerum fuum, iubentis vt nauera defleciliat longc a fumo & vnda, vbi erat Charybdis . Nam deScylla nonaufuseft Vlyfies verbun\ fa- cere, ne & focios & naucam cerrerec mul- ticudine periculorum, vt ipfemer Vly/Tcs paulo inferius ceftacur-Deniq; intelligcfu mum & vndam, cancum pro Charybdi . Monet enim A riftoteles.vt quando vitium aliquod fugere vohierimus, in conccarium dcflcclarous, ficenim medium melius te- nuerimus; idq; probatexperimento ,i!lo- rum,qui contortas virgas in recflum di it- gunt.Ex his colligcfruftra fcripfifie Chi- liadum autoiem adagium iIlud,£A-fr^///- mum &vndam.'Namq'^ neq; adagium fl- lud cft,nec locus explicatur , nec merico taxacur Argyrophus, qui etfi nonomnino fcopum tecigit,min«s tamen aberrauic m fua cranslacionc. PrsBterea verfieulus iJIc, qui circumfertur incerto autore , Incidit in Scylla. cupiis vitare Charihdim. male iMtelligitur a noftris.Nou enim figui ficatur minus periculum vitaihs in maius incidere,fed contra. Nam Scyllam minus malum clfe quam Charybdin), notius cft: quamvtegeat admonitione . Hai^^enus Sandius . FVBE tenus mutier] Impudcntix nota . cSf aiif/.e^avTi}s dvQtetf ihdLyiTov . quoi mn minimum ctmentiA fignum^ ait Gale- nus TpoTpi-sFTiKCj eV/ Te^va^^. Imitatus cftautem Virgilium,qui fic : &pulchrope^ore virg^ tube tenus . Succin^a latrantiBus infra &c.] Infe» riorefui pactecinifta quafi monftrofisca- nibus.Eft alcera rmicatio Virgiliana : §uid loquor autSeyllam Nifh quamfamm. fequuta ejl , Adagrie explieoi. tnm . IIL 304 ^ndre^ Alciati Sry/U C^zndidri, fucctnS^am latrsi\:tik>ns inguinA yrjonUns , Biilichio^ vexcijfe ratcs ? lix quo locoadueiics diias fiiificr 5cyllas. Vna Nifi Megaienfium regis fijia fiuccoii cra qiios diini deiiidis Athenienribus pii- giiaiet Minos,piopter filij Andiogei inte- jitum , queni Athenienfes & Megarenfes do!o nccaueranc, amatus eft a Scylla Nifi fiha.QiKE vr hofti pofTet placere , comam purpuream parenti abfcifTam ei cbrnlit; i]uam Nifusita habuerar confecratam, vt tamdiu regno potiretur, quamdiu illam habuinetintadtam. Poftea & Scylla a Mi- r.oe contempta,dolorein auem cirin, quic & alaiida dicirur , conuerfa efl:- Virgil.i. Georg. £t pro purpureo poefuu dat Scylla cdpillo . Vide fabulam apud Ouidium S.Mecom. Alterafuit fiJia Phorci, dequa hic fermo cft.quar verfa fertur in faxum inmari pe- riculofum,dequaOuid.4 Meram.Has ra men plerumquc Poet^ confundunt,vc 6. Paft.Ouidius . Et Prepertius Jib. ^.fic lo- quitur; §^id mirnm in patrios Scyllam f^iuifje ca- pillos , Cadidaq-j in f quiNarce dicicur,teftePIinio lib.ti. cap. i9.Eftautcm Narcc, VA^m fiue vdipKna-tf^ l>upor,torpor,membrorumq; diftolutio : & NarciffusfloSjfi diutius nafbadmouca» iur,mentis corporem inducit,dc quo vidc Marcellum Virgiliirm in Diofcoridera . Narciffi fabulam refert Ouidius 3. Mcta- morph.Deeodem vide Iconcs Philoftra- ti,tit.Narci(rus,& Statium Iib.7- Thebai- dos . Paufanias in Bocoticis ficait de Nar- ciftorln Thefpienfium terra locus cft-,qui Danacumappellatur.-ibi Narcifli fonsvi- fitur: Sc aquam banc iiifpexifte Narciffum feruncqui no intellexit fuam fe vmbram videre,ac feipfum a (emetipfoamari igno- I3uit,3tq; hoc amore iuxca foncem conta- buit-Sed idplane iijfulfumeft. codemen- siajquemquam pernenirc>v:cx amoris3r- dore hominera ab hominis vrabra d gno- fcere nequeac . Verum de eodem & alia quxdam narrantur pnoribus rainus noca- 5ororem Narciftumgemellam habuifte , fum inahjs rebus fpecie plan^ (imilcm > tum eadem.* vtrosq^ comam habuifTe vni- co!orem,i)sdemqi vcftibus fuifrc indutog, fimul iccm vciarum exijffe: at Narci(fum in amorem incidi(fe fororis . Mortua au- tem puella fbnremadijt,& fuam feviderc miaguiem intellexit.Qhia rc intelIe€la,non iuhil alltaiatioiu& ia amoic f/,£./;gnifkatdeorfum ,quafi (iib pcdes proiedum.ApuI.Iib j.Nifieam pcf fum de tautis opibus deiecero. Lucret. Jib. 6. Multaq'yprAterea ceciderunt moeniM, ma* gnts M&til/us in terris, ^ multAper mare pefsu Subfedere fuis pariter (um ciuibus vrbes . ^^ui veterum abieHa methodo] Qui a vetcrum dodrinajdoccndiqj ratioue defci- fcentes , nouam quandam fe(^lam induxc- runt. Methoduseft compendiofa via.fcu pra:ceptio:fiquidem ccToV^viam fignificat, & [jLt^oS^oi , viam breuiufculam & com- pendiolam, qua incedere vctuit Pythago- ras. Vndc abbreuiationcs & artiura pr?cc- ptiones hoc vocabulo ab Ariftotclc intelli- guntur . Nilq-jfuasprAter] ijq; nil aliud tradcre volucrunt , quam quod eorum didlabat libido . i^triftA Phantaftas.] Opiniones.^AKTctv cesra^yj^jjV iS^ilxtctv yj}^:tva,Tcfj- Taro I"' htv o Ag- ynTtv, cos C>f KCfc\6fc V.A TipAVTAt. id eft .* , , , ffau/J. raro Polypheme , ^^tu minime funt pulchray ea pulchr^ vim dentur amori . Nimirum id in caufl*aeft,quod,vt ait Var rdjOmnes videmurnobiselle bclli,feftiui, fapcrdx.cura fimus (xetzirpot.ld tametfiom nibus genetalicer verum eft , tamen in ac- tifices.acq; ex his pociffimum poecas , ad- ha:c in amaces pr 1 30P tatim qu?q; raos ofTe^rct^ljubo.O regina, inqait,accipemcos,qni carteros piilchritu dme faperanc.Qu^a formajfubciic aqiula , fiintfilij cui?Quaego f.im.rerpondit bu- bo.Tuncomnes vchementi cachinnocom vnotx fuerunt.Scdcftohoc veniadignum, vt fiiis quifq; liberis,fuis artibus, fuoin- fticucojfuisinuenris.fuas patria: paulo im penfiiisfaucatjnifi eo c^ecitacis rapiamur, vc & virtuces alienas calumniemur,& no- ftris biandiamurviti^s,eaq; virtucumno- minedonemus.-ac fibiquisq; fir,quod libi fuic 5uffenus Cacuilianus , auc Mquius Horacianus.Qu^od vicij Flaccus in Epifto lisnotans inquic : X)um mala deleliant mea me,vel denique fallant . Ex Ariftonymocitatur illud : i^hiv ^lo /^stA/r ad nos attinent. Qm morbus vt deplara:;'{ fimus fanari ?gre potefl^nifi tameii aliqu.1 do meliore quodani impulfi genio, potiu^; fpe CfcWTS CiKTlCO S^IUKHV IJLH' S^ey.lctv cui7)(yvnv bV/ T6> roiovTa Tpoa-'. ^zv TToiovfAivsVi Idcircoeft opcras precin, vc quifq; nimium fui amorem fugiar, mc- liores infequarur,nuIIo verecundiaj rubo- re prajpeditus. Repeto illud Platonis Cra- tyIo:To ydp i^ct-T^ctTeicr^cu J/p' dvr^Tte^* 7m;X^Ki7ffM7AT0ViQTcivya.p yjjj^iv fffjLt» ThrajY' latu inj liatoHi modejii Legum tores p mi . Emblemata^ 7tio-av , T«/ » cTfWoV ; A feipfo decipi ali- quem.res eftomniiim peflima.nam qiian- do fiii ipfius impollor ne vel minimum a fe difcedat/ed ipfi femperadfic, quis non dicathocefTemoIeftum ? Verecundehoc ita po2taprinceps : nftrt. ego Daphnim Cantado metHa,fi numquamfstUit imago. &M.TuniHs:Nifimecommunisdecipiat ^ihctvTia., Lufit in quemdam fui nimio plusconfidentem Strobilum, vircatus, & fuinaturaminime'dicax, hisomnino fpi- culis: In Ipculo , & vitrets fefe dum -^e^at in Cheritm^ nimio ftagrat amore fuiy E do^ore vago bacchaturvappajuosqj CoUegasnihili coecm, iners^; facit , ^ingit,^ ipfe fuos patiturpre crimirm ma-- nes ; Sic neqi fe infanum togitat kfje mife r * Succurrebatpiidem eitemplum ThefTali Theffali apudPIin. Hiftorise mundi lib.i^.vbific : arrogan^ EademaetasjNerouis priucipatu ad Thef- tirt^. falum tranliliuit , deleutem cunda maio- rum placita,5c rabie quadam in orancs ce* ui medicos perorantem.Hic tanra arrogan tia fuit.vt latronicena fi infcripferit,qua{I medicorum vidlorem . Nihil iuferior fuic Menecratis medici arrogautia , qni, ciim quasdam defpcratx curationes ipfi felicircr cclfifrent , populari adulatioiie did:us eft lupiter. Hoc cognomento vir arrogantiff ingenij dekdlatus , mfolentius vfus eft eo pro titulo. Tandem Agefilao (cribens, lit- teris hanc pr^en-xit falutacionem: Menecra- •W?»*^^^ tes lupitei Agedlao regi falutem • Rex eo • ofFenru^ praceniio nihi! vltra legeredigna tus eft.fed refcnpdc iu hunc modum;R.ex' Agefilaus Menecrati fauitatcm . arguenf liomiiiis infaniaih.Nunc ad alia . Garrulitas. EMBLEMA LX X. V 4 3ia Andrc^ Alciati. V I D matutinos Progne mihl garruta fomms Rumpis y ebHrepero Daulias ore canis ? Dignus Epops T ereus , qui maluit enfe putare , ^uam linguam immodicam Hirpittis erucre^ C O M M E N T A R I r. - 1) I c T V R A , hic reprjcrentatur, JL homo fcilicet humi recluiaciis & dor mitabundiis.ruperius vero hirundoin fuo lureo,quod fub trabe fixit opere, iion fa- tisfacitad meam faliuamimagis placetii- la,quam editio Lugduaenfis habet.Quod fi nodum in fcirpo qua^rcre fas (it, fic ego AUa pim crfiugcicm. lu cubiculoaperco hominem Sl:ira. i^' \^0lo colIocarem,ibiq; hirundiucm auc circumuolicanrem , autextra nidum refi- dcntem Cin nido flquidem pleruuq; con- ticefcitj exprimerem.-Ec quia Alciatus hic proiure poetico hirundinem & lufciniam confundicjidem in pidura imitarcr,& fo- lis inarbore rcudentem lufciniam affingc rcmi nam fic quoquegarrulicas importu- nior notaretur, Ad dclignandum verd cem pus matutinum.SoIis radij c fummis mou tium apicibus promiijentes (\t habetedi- lio Roiiilliana) mihi iignoellcnt . II. I M I T A T V s eft Anacreontis Odatn Chara- «J" ;;(CA/J^cVot, quae fic habct : ^erhuttis Se^eif To/wViy , OgA«? hoL^m '^tthi^a , E'X.HVOf , i/.^ipl^co i Tl uiv Kcthm oVHpav y^TTopSpIoua-/ (imcu$ k'0nptsdL7dL5 Bci^vk\sV j Ad vetbum ficfoiiat.- ^id nbi '^jtsfaciam, §lutd tibijoquajc hirmdoT 1^6727106 tuof leues Vnabreptas forficerefecem i Autpotius Diternam hane JLinguamy vt Tereus lUe, demetam? ^luidmihigratcs fomnos l^ljitHtinPS vocibm I.ripHiJii Bfithyllum? Kandem fic Latijs numeris donauit H. 5iephanust ^luibus loquaxyquibufnam Te pleciam hirundo poenu ? Vtrumne vvs volucres Alas tibi recidam i Imamfecemve Unguam Tibi quod ille Tereist . Teciffefertur olimf Nam tu quid ante lucem Meas Jlrepens ad aures , £ fom7iijs beatus Mihi rapts Bathyllum ? Minos vero fic : §luafnam tibiparabo Banas, loquax hirundof Tenhas tuas recidam An forfice has volucrest Tuam fecemve Itnguam , Olim vttibi ille Tereus f Nam mane giTrriendo Gratum mihi foporem , Meum rapn Bathyllum . Eiufdem argumencieft lib. i.Epigr.Grar» cor. eipytVTeipiis hexaftichon gallo indi- gnantiSjVC apud Luciauum Micylli,qu6d eum iraportuno fud cantu excit3tuni,fua uiinmolbmno priuarit ; tdeoquemalum illi imprecatur.Hic autem hirundinemob iurgat,fomnos marutinos auertenrem,fuo que importuno cantu dormientesintertui: bantem . Sandius cenfec fermonem ficri potiiisad Iufciniam;idqj probare conatnr ei c^hhzto garrula^ vt mfra fio loco di- cctuf. Scd adintelligentiam Emblematis, & eorum , qux didu ri fumus de Prognc & Philomc]a,fabuIam de Tereo prsemittc- inus.quam muhis verfibus defcribit Oui- dius in fine (J.Metamorph.Tereus itaque Rex Thracum fuit.qui cum Pandiouis Rc Tabul gis Athenarum filiam, Prognem nominc, deTcr duxiffec vxorem,& poft aliquancum tem- pus ab ea rogatetur,vt fibi Philomelam fo loiem videndam accerferet , proferlus A- thenas dum adducit puellam , eam vitia- uit:ac ne cuiquum fcelus indicaret,Iingua illi ampucauic, fovorem pcrijlfe coningi Emblemata» 3^5 III. e metd' orphefi '■ognes * Philo' eU dt' ones . Hidij^ \ rui^. affifmans. Illa tamcn rera in vefte fao cruo redefcripcam mxCit £brori; Hm non fecmes liceat mihi rumpere fomnos . Statius i.Siluarum : Et matutinos abrufere murmure fomnos . Vrogne] Hirundo . Videtur autem hic nofl:er Alciatus Prognen cum Philomela confundere, cuius linguam Tercus abfci- ditjcumei viip intuliflet, non aufem Pro- gnas vxori. Num vero Prognein hirundi- ncm mutata fit,vel in lufciniara . Gr^mmatici certant y ^ eidhuc fub iudice lu e^i . Ouid. 6.Metamorph.vbi fabitlamnarrat, etfi non exprimat , qua? illarum in lu bi. iHam,qua:veiu hirundinem mutata fit,in- quitenim : ^endebant peytnistquaru. petit altera ftluat, Altera teBa fubit» neq^ adhuc de peSiore \ cAdn Exct/fere netA , fignataq, fanguine pluma en . attamen t. Faftor* Prognen in hirundincin transformatam canit : 'BaRimurycm verts prAnuncia venit hirudo, Et metutt ne qua verfa recurrat hyemsl SApe tamen Vrogne ntmium properafie que- rert^ : Vir^; tUQ Tereusfrigore Utus erit . IJem rencit Seruius,cxplicans illud VirgU li) carmen cx Ecloga 6. illt Philomela dapes r^uA dona pa- rarit . Atqui^ii^uit ilIe,Progne hoc fccit,fcd ab- Martta" lt4.- utitur nomine, ant iJIi impiitat > propter quam favftum eft.Probus verocundem lo- troht . ctrm ejcplicans Prognen in lufciniatn dicit transformaram. Martiali';.& communior opinio Philomelam in lulciivam muratam a(Ierunr,(ic enim ille i^.Epigram. Tlet Fhilomela nefas incefit Tereos\^ quA Mtita ptiellafuit, garrulafertur auvs, C;:eterum non defunc,qui contiaiium feii tiant,& Prognera iii Jufciniam , Philome- lam in hirundincm mutatam alferant ; rt Tzctzesin Ghiiiad.Statms Papinianus; Non ftc Philcmela penates Circuit ample^enSianimamqi'tn' pignora tranffert . Et loanncsGramraaticus in Hefiodicota mentario fcr^ in fincjnquit:»^ ^pcKVH d))^ S^cov yeyovvla, rov iTvv oS^vpercu , /xjfAA Si ^K/Sc^v , Tiifiivf ^(pn^t , fJL^i (^tdffiLTo. hoc eih Et Progne irrlHfciniam commutataltyn deplorat, Philomela aute in kirundinemyTereti.Sfinquittmihi vim i» f«//>.Idem Ouidius ipfe {ecutus,ad Liuia Statij . loflK.GrM matici , de morte Drufi lufciniam intelligit, cui tribuit filium , & in vmbrofis filuis com- morari d cit: vudc colligunt hanc ante fuif fe Prognsn : Talts in vmhrcfts mitu nunc deniq-yfilups Defiet Threicium Daulias alh-My^, Idcm cxprcflius alibi : Sola virU no vlta pritM mcefiijfima mater * Concinitlfmarium Dauliai ales Ityn , Gabriasctiam Grascus fabulator Ityai fi- luim facit lufciiiijc.CatuIIus eode modo.* ^ualia fub denfis ramerii concihit vmbrts DauLtas abfumpti fata gemens Ityli . Ita & Horatius deProgne Ioquens,quam nis non cxpteflbnomiiic , [\xkimx tameiv fimilem dicit : Nidum ponit , Ityn fiebiliter gemens Infelix autiy CecYopi& domus JEternum opprobriitm,quod male barbar^ Regum eifvlta libidtncs ^ Omnium apertillime id raanifen-at Mar- cus v^arrodicens: Lufciniola faliquipcr- peram Ugmii Lufciola^nsivn ipfius Varro- nisautoritatc conftat in libris dc rcrufti- ca,cantatrices Infciniolasappellatasj qucd ludluosc canere exiftimacur,. atque eile ex AtticaProgncfadaauis . Sed quidopus raramultis? vidc quid hacde rcdirceptec Ccelius Rhodigin.lib.i5>.cap. z6.Iacobus Bononie.& P.Nannius6. &IiIceIl3n.anno- iauoii.iu Vir®il. iicccnina videoquam (Ic Ouidif al tera . Gabri£, CatuUi . Horatij , Varront&z, 3^4 Andrcae Alciati Bimido garruhM Birundo r.irrula . Auiit can ti/U t t co- pefcatur . Daulias . necefTe quasftioncm h^nc Inter Gramma- ticos controuerfam dirimere ; vt ueqj va- cac luic adducerequ? legnntiirapiiJ Thu cydid.em lib,i.TH? ^t>^^prf,^w?,Paufaniam ii) PhociciSjStrabonem lib.i.& alibi. Garrula] Hoc epitheto Sandius proba- re conauujhocloco delufcinia fieri men- tioncm,cum de ea dicatur, cantare fimul noBe dieq;poteJ}. Dudus pra^terea veccii prouerbio,I>^«///f cornix. quod ingarru- Jos Sc canorosdicitur, & de lufciniaiutel- Jigitur.Martialisetiam garrulam illara vo caCjloco pauioaiuccitato. Plinius quoq; cantum lufeinias ^arrulum vocatlib. ic. ««p.29-Citatdemum adagium ,LufciniA tdeeft cantioScd meo iudicio, paruni con- iiincit,cum idem rhcton etiam hirundi- »1 tribuac Maro 4.Georg. Carrula quam tignts nidum fu^endat hi- rundo .. Adh^c hoc cmblcmate tangiturodiofa gar lulitas, at garrulitatisfymboluai cfle hi- rundinenj coftat ex Pierij Hieroglyph lib. iz.Cantum a«tcm lufciniaequotusquisq; eft qui potiusjftudio &Iaborc accerfat.nc- dum aiierfecur.Deniq^ poftiim &€goada- gium adducere ex Ariftophanis Ranis,qui riugacioneni nihili Muf&am hirundinum vocac.Huc fpedatillnd Hefiodi : 701' cTg y.iT o^^poyoi] tavJ^io vU C0p70 §^em mane gemens Pandionts txcit hi- rundo , Vbi inteipret£S c^9/)0^o« eyponunt,clamo ra,JK naucem dilucuIofi[ei)s,cum hirundo totaclamicet die,nonantcm mane tantum aut vefperi , vcluci facic lufciuia . Eidem Hefiodo KcoTihK» i\ ^htJ^cdv dicicurpio- ptcr garrulicatem , vnde Poeca is x«t/A- ?\.i^o-ci foimauic ncaTihKm enim garrire cft, eoq; cognomenro ales hxc apud Ana- creontem & Simonidem appeilatur . Somnos rumpts] R efricat mihi memo- riam hiftoria ex Pjinio lib 55. cap.i i. Le- pidusin Triumuiratu quodam loco dcdu clu^ a mag-ftratibws in nemorofum hofpi tium,iTiii)acicer cum ijs poftcro die cxpo- ftulauit.fomnum fibiademptum volucrii concentu . Ac illi draconem in longiftima membrana depi(^um circumdedere loco, eoq; reriore auestum filuifle narrantur , & poftea coonitum eft ir:ipofte compcfci . Daulias] Daulia,DauIis, vel etiani Daii lias,pro lulciniacftertur a Poctis,qu6d in vrbcDaulide (qnae quondam fuit fub^l^ tione RegisThracix.PIin.lib.4. cap.3.)in auem fui nominis transformata dicatur a Poetis . Ouidiusi.Mctamorph.& Prou. Daulia cornix , Dignus EpopsTereu4, &c.] idcft, mcri- toin Vpupammutatus, qui maiuerit lin- guamxefcindercquam omnino auellerc . Vpupa auis militarcra quandam criftam in capite rctinetj& quali adhuc filium qu? ritans,has vidctur ingeminare voces T?,id c{i,vl/i,vl>i:hinc Epops dida , Lati- nis vpupa.Dequa Pliuius lo.capdp. Alij in accipicrem mutatum Tercum volunt, vt Higinusfabula ^j.SoIinus: In Senienfi regione , non longe a Flauiopoli colonia , Byzixoppidum , quoudara arx Teici rc- gis : hinc i.iuifum hirund nibus , & dein- cepsalitibus illismacceftiim * Anteacjuila rexauium fuifle vpupa dicicur.cuius emi nentise noobfcur. infignia reliqua confpi- ciuncur : cnl^am enim habet plicatilem , qnascum erigitur per longitudinem capi- tis,refert firailicudinem diademaris regij : adha;c Iongo& acuro roftio ranquam ca- fpidearniaca exeicer cyrannidem inauicii Jas. Hinc illud : Rex fueram ; fic criHa prohat-^fed fordida vitct^ Immundam £ tanto culmine fecit aue^ Aic cnim D.Hieronymusin ca.y. Zachar. Spurciftimaeft auis vpupa,femper in hu- mano ftercore commorans , ex quo & ni- dum faceredicitur, & pullos fuos de ver- inicuiis ftercoris pntrefcentis alic.In diui- nisetia vpupa fymbolumexhibcthominis vitijs dediti. Pierius lib. i^.Hieroglyph- I>utare] Prxfcindeie . Mctaphora a vi- ribus &arboribus, in quibus fupciilua & inutilia refccautur . Stirpituieruere] fundirus,radicitus euel lere.Auem porj 6 philomelam fverba hint Sandlijj liugua carere pro certo affirmare poftiiin, nilimeoculi faliunr.Nam diebus «bhinc paucisjcum h*ec fcriberem,amicHS quidam meus mihi commonftrauit philo- ir.clam in cauea conchifam,quam cum in- deexrraxiftemus,pertenue veftigium lin- gux vix potuimus repcnre : quaj res non paruam mihi pra?buitadmiraciofiem,tan- tam inelfe huic auicul^e fuauicaiem canti- lena:,& vociscrifparjoncm,nuIiam tamcii lingurnj.quaid poftit mcdulari,nifi fort^ cam in gucture habec abfvonditam. Vnde 11011 Vpupiu Vpupa lim rex, Vpupi, fymholii Tutart Thilcnh la lingi- caret . Embleraataj . 3 1 y non abs re fTnieriint Poetx Philomela? pr^ ciramfiiiffclinguara.Vide Ariftot.^-dehi- ftor.aniii.cap.i^X^onruleetiam PJitmim «loco ciuto lib. lo. cap. x^.qui ingenium cxercuic m luxuriofa tantillaeaniculx de- fcripcione . IV. T o R Qj^ FT VR Emb^emain eosma itrruli ximc, qui odiofa garruktace rationis ino- ^iofi im P»a'^ P^? '^^ ^errc fatis arguunt, vt Progn« ^r/««i- abfciila luigua in hirundinem garritu ni- if , mio iiifignfm comnuuatai eos flgnificet, qiii ra.)ier]tia2parum , loquentix niultum haHent.Et fane vfuucnirc folet, vtloqua- cioresfere uuc, quibus eft rationis defe- dus, quara qui prudentia & ingeni j viri- bus anteftant.-cLim apud graues & fapictes quofque viros lil^ntium commendatifii- mum, verborumque parfimoniagrata fit. I Extatapud Ariftophanem de Cleophonte I quodam garrulodidleriura "Ex cumi labrts hirundo Thfmict' infirepiti Qmo fpe^flat prjeceptum illud Pythagori- cum : ofjLeopo^la^ yiKiS^ovcti fjj) '2)^v . id ti\.:Hirundinesfub eodem tecio ne hahects, Quod D. Hieronymus & Cyrillus cum Anftoteleconfentientes intelljgunt, abfti- nendum cire a cofuetudine & commercio garrnlorum & fufurronumj quam quide l!loria fententiam corroborat Ajexandri hiftoria, ^exan^ quem cum quicfccntem hirundo qu^dam t'.^ magnogarritu fupracaput volitansimpor tune niterturbarct, Ariftander Thelrnifeus pro domefticis,qui Alexandroinfidias pa- rarent,accipicdum interpretatus eftjquod cuentus poftmodiim comprobauic , Ale- xandri AEropi,quem cxamicorum nume ro ThelTalis equitibus prjcfecerat , cofiUo patefa^fto-Hiriindinis quoq; garrulitatem notauitfuis liambis Nicoftratus : ^VT^ 0povHV '7retpei^iiy.ov,a,t "^^htS^ovt? ihiy^^ovTou vixav j»f /V toV ei- TTHV '7ToKKa.yiCjTA y,^ptct. Non efl eiufdem & multa^ opportuna dicere. Yid^as ta- men Arabicos iftos tibicines,jErcDodon?o loquacioresjinconfelfu & congrelfu fapic tum garrulitateipfas columnasrumpere, GarruU dum ore efFrasni fenfuum elFutiunt inuo- reprehejl, Iucra,& verborum fefquipedalium inftre- punt voluminibus, ac vocum turba; atq;; vitio Pifoniano chp!i loquinefciant, taceie tamen haudqueunr, qui fibi nihilominus acuti Scarguti videntur,etiamfi fint omni piftillo obtufiores. Hi fane fi rantum ia loqucndo nioleftias caperent,quantaalios afficiunt, non vtique longos traherent fer- mones.GaTrulitatis vido non obfcur^ iit- fimulantur a )PIutarcho tonloies , nam Tc-nfn^^yq^ funm cor edit > macies ^ palhr habent , Jpi^ofa^ geslat Tela mann ; talis fingitur InHidta . Videt lntU4 edentem Vipereds carnest vitiorum alimenta fuorii, Scd alia fortaire ratio coramod^ reddi po- teft,Tipereas carnescdic Inuidia, quod a- lienismalisgaudeat, ijsque pafcatu r : (id vitium Gfa:cis appellatur iTnyAipiKeL' kIa) vel id dicirur,vreiusperniciesoften- daLur,qua:enim venenata vcnenis aluntur animalia,exitiaiius venenum habeut . Pli. nianum illud rCvflc cocinit lib.z+.Sed quis insenit il la,venena fcilicct,pr^ter homiuc ? Dcindefequitur ; Quid? non, & homines quidam ad venena nafcnntur fatrahomi- num,ccu ferpentium lingua vibractabcs- que auimi contravfla aduric culpantxum ©mnia, acdirarumajitum modo ccnebris quoque & ipfarum ne^flium quieti inui- dentium gemitu,qu3e fola vox eorum eft, vt inau^picacarumanimantium vice obuij qucqi vetantagcrc, & prodefTe vitaj, Jiec vlhim abominati fpiiitus pra^mium noue- ie,quam odiffe omnia . Cuiq; dolent oculi] Hinc illud Maro- iiis de Liuoie : Tc^atur gemitugraues dolores» $H^pirat.,gemity incutitq-^ dentes , Sudatfrigidu^t intuens quod odit , Sunt qui oculorum alfeftioni liuorc per- /imilem faciant,& re^iirimc qiridem: llli quippe lumen clarius ferre nequeunt , & ad om nem fpl cdorcm caligant i quod idem eftinuidiaj proprium. Vnde puto di(flam inuidiam zhin, quodaliquando fignificat valde:& Qu^ia qui inuidentia labo- rant , femper animum & oculos in eum , cui muident , habent j ex quo taraen nou nifi tormcntum hauriunt , quo maius Si- culi non inuencre tyranni, vt eanic Ho- ratius . ^&qifuum cor edit] Alluflo ad Pro- uerb.Pychagora2,Ci»' ne edito.idcdiDCCU ris auimumexcrucies : vel ad vocabulum f«r/«,qua: quod cor vrat,veledat,dititur . Cicero 3.TufcuI.ex Homero illud de Bel lerophonte citac ex veterum nefcio quo: I^fe fuum cor edens,hominumve/ligiavi' tans Similes Maronis verfus hi Torquetvifcera carnifex cruentw \ Vefanos tacite m»uet fwrores . Intentans animofaees 'Krinnyt LethaltSyTit)iq'^vultur4htus ' femper lacerat,come/lque mentem. Sic & Petronius Arbiter : Cui vultur iecur intimum pcrerrat , I.tpe£ius trahitjntimasqi fibras, Nan efiqucm lepdi vocant FoetA 5 Sed cordts malajliuor atqi Ihxus, Quo fpciflac dit^um Matrcx Alcxandri» ni,qui aenigmate lufitandoaiebac , fe hel- luam alere.qud fe ipfam abfumereti^npiov Tpi^peiVjOTnp cLUTo icturo iadloi. quo figni ficabatquorundam inuidiam,quiimprobc & ignaue dolerent ob profperos fuorum laborum fuccefliis.RetuIicEuftath.i. O- dy(r& Achenaeus.Seneca lib. Depauperta te;Intcrdum non licetefle palam miferos, fed lutcr xrumnas cor ipfum excdcnres . G raici dicunc S^AKVs^^cUyVQl 7m KetpJ^Uv J^aKH^ «Tct^cfgcrd-a/jCiim graucm & moleftam ani ff^cu . mi folicitudincm fignificant. EtJ^etKt^u- fjLOi eiTi),noxa antmum mordens , vt Ho*- mcrus Iliad.vltimo : ._.Tg'o y.i-^^tf cJ^vpofjLiyofi^ei^vajf ffiw iS^icu Kpet^htvi §^oHfque lamentans & mcerent cor tuum exedes ? g^am macies] C\c Ouidius : Macies> ^.^^Macies in corpore toto . pf^n^y Infeux miicies renudat offa . Xt pallor habent] ideft,macics & pall©r totam occupanc. Ouidius : Pallor inore fedet 9 VirgiUus : Fallor terrihiles gentu cotorat . Spinofaq-^gefiatTelamanuj Hoc refc- ^^lidi- rendumcftad aculcatam inuidorun ma- ^^^f*^^ ledicentiam.Siquidem »idi » Zffundit mala lingua virus atrum , & perpetuo carpit,quod alTcqui nuquam potcft.Ad id le/pexitOuidius, cum ait; Indoluit,baculumque capit , ^uem Spine0 circum Vincula cingebant . E L E G A N s Inuidia» dcfcriptio ex ef- I V. feClis,adiundisqi quibusoftenditur cnm» InuidiA qni laboret inuidia,virulentis cogitationi- effe&M bus pafci,aliorum profperisfucceflibus in gemifcere,animum ^oerore conficerc,cor pus macie& pallore coiife^um rcddcre, aculcis Emblemata_j . mdum ri re!}o aciilcis maleiicis atios infedari . Nnllum cnim vitium inni iia peiie vetuflius eft,auc homini damnofius& cffeMtius : quando- quidem nclim quibuslibet alijs confcra- tHr,infpiciemus inMidiam aio. Obftapucrunt hocdiD iiiiiidiaomuia piaiora & plemo» toCHi „ Ti vid«re facic?Q^iid antem ocalismagit prsefcntaneum , quam vt vis ipfavidendi maior reddatur atq; ve^eci^r ? protulitq; ftatim Ouidiaiios vermsex i. de Artc a- maner,qadd eum,inquoeft, ca^jqwam vc. ncno proprio afficic,uerdit,abfumic,eum- que vUifcicur primum,a quo conccpta dc cducata fueritrquod habct illud: o' Andreae Alciati yliKn^s Ifbidinose violariint. Minime vero fabii- quid lofum ede de Sary ris commeiuum often- Satyris di: Plinius , c]iii illos in fiihfolanis Indoru feritiat . mf^ntibiis in-.ienin tradit , hiimana elfigie animal perniciffimum,vt propter veloci- tatem nifi fenes auta:gri capi nequeanr. Idem Sacyros,quaIes poera; & pnTtores fin gunt.ex capra videiicet & homine permix tos fiii:]"e arbitratur. Videeundem Iib.5.c. 30 lib-7-c.i & I1b-8.cap.54.H0c idem vi- derur fentirePlutarchus in Sylla. Diuus item Hieronynuis refcrt,eiufmodi animal T)e SAiy- a S Antonia Ercmira vifum inter faxofam ro d i>. vallcm, homunculum fcilicet haud gran- Antoma dem, aduiKis naribus, fronte cornibus a- %ifo , fperata cums extrema pars corporis in ca- prarum pcdes definebat.Qu^i de conditio- jie fua interrogatus re'pondK; Morralis e- gofum,&: vnusex accolis eremi.quos va- iiodelufaerroregcnriliras , Faunos, Saty- ios,&Incubos vocanscolit &c. Etpaulo infra fubdit Hieronymus: Hocnecuipia ob incredulitaccm fcrupulum moueac , fub rege ConftantinQjVniuerfo mundo te- fte,defenditur:nam Alexandriam iftiufmo di homo viuusperdu(ftus,magiuim popu- io fpedaculum pr^buit;& poftea cadaucr exanime,necaIore xiUtis duTiparetur.fale infufo, Antiochiam,vtab Imperatore vide ietur,allatum eli Plura de Satyris vide a- pud AElianumlib. 3. De var.hift.& Leo- nicThoni^um I1b.1c.z4. ApudPIutar- ch-in G:^h2,hornines indiem viuentesy Sar,ri i.ioiiuipoi /(^u criArvpiKot Tol^ (iiois eiybfco7roi,^io\\h\(\\noC\s Sl Iuxu diffluen- tibus accipuintur.Jdem in Pericle.-o/ S^.tyri Tvpo/ toj A/ovuirou lipol opSict iy^ovjt Tct 'Br.ccha cuS^oltt , ^vtJLf^oKov .7ov Silis Trp^^iy/jLctTo^ : facri, S-ityr-i B iccho facri erectos hahit mutonest diHi?2£ fymholum potcfl.ztis . ERVCA] Eruca vermis eft,& herba ca- J.ruCi^L^'. ^^^^ virrunsvde qua l'linius Iib.i9-cap. 8. Ali) ilcdiilam voluniab vrendo; alij ab erodendo , quod beftioias omne« corpori inna'"centeseroJat:huiusincondiendis o!»- Ib i.Qum & SiUia- inos, Faunosq^ & deorum genera filuis , & fua numina canquam e ccelo attriburacrc dimus . Faunorum quoq; mentione n fa- cic Cicero j.de Nat beor.& nos infra plu ra dicemus,cumde Pane acturifumusj fi- quidem , vtdotflis placet, Pan Inuus , & Faunus proeodem Aimuntur.Dicirut ca- pripes a pedum forma.Horacius Carm.i. Ode 19. , - anrevs Capripedum Sxtyrorum ACUtfLS , Redimitus tempora.] Capur habens cin- (flum & corooatura.Virgil.in Copa : Qraia ledimtta mitcUa . Ouid.j. Amorum , eleg.p. Vlaua Ceres tenues spicn redimita capillos, In io.AEneid.vbide AEmonide Pboebi fa- cerdote : Ir/fula cuifacra redimibat temporA vitta-» Idem 3 . AEueid. VittirS,cy> facraredimitHs tempora lauro . Immodu&Venervs'] Nam Venusmode- rara.vr naturaIis,non verricur vitio.modo fitlicira. Decommodis aurcm & incom- modis a Venereortis legat curiofus Aeria ]ib.3.cap.8.PauIuni lib. i-cap. 3 ^Celfum lib. I.& Medicos pafiim, mihi h:rc docere iam non vacat . £i? erucafalax.] Frequens enim eius Zruc efus Venerem ftimular. Ideo anridotum i^x. conrra amorem pr^tcripcurus Ouid- ab eruca! vfu cauendnm fuadec 1. De re- medio : Nec minus erucas iuheo vitare falaces * Virgilins etiam in Moreto : ypuprpm reuocans eruca morante. Ec appendicibus Virgilianis : J.t.hidinnfi/^i', quod nonnulli \cni\nt,hirqmtaUire. id eft,in mo rem hircorum falacaim cIunesmQuere & latciuirerquamquam abhircino odoref?- culento alij trahant. NonpolTum tranfili- re quod retulit i^aujfanias de fimulachro Venerishircoinfidenris. ad fignificandam iiimirumcoitus infanam petulatiam.Piau tus Moftel. deimmundo Sc libidinofo : - M te lupiter I>^qi omnes perdant ^oholmfii allium' Germana illuHies , ruJlicHs , hircus^ hara fuis , Canem capra commifid^. Eundem Apuleius vocat, hominm fordi- dum,& hircma libidinefoetentem. 'EtSatyri'] De Satyris pra^ter fupta ci- tatas aucloiitates vide Pomp.Meiam.AE- lianura de anijiial.Orphci hymiiw in Saty- rum,Nara[ero Comit.Mytholog. lib. j.c. 7.9.& 10. w;>MNymph? Oceani & Tethyos fiiii^creduntur.quarum qu^dara coeleftes, quasdam terreftres,qu*edam fiuwiales^ali^ marinsc, alia? ftagnorum prxfldcs . QiiaJ coeleftes putabantur,credebantur eHeani- ma; fptiserarum, quas etiam Mivfas voca- runt,ac vircs, qujeinde ad nosmaHarent. Terieftrium aliaj filuis prrera«t,vt Drya desjaliaj montibus,vt Oreadesj alia: Hngu- lisarboribus , vt Hamadryades^ a.ise pa- fcuis & floribus , vc Naptae. Fluuioruni pra!fldes Naiades dicebantur i ftagnoruni Limniades . Qn2Bfontibus pr^eeffe puta- runt,Ephydriades vocarunt. Vide Mytho log.Comitis lib.5'.cap.ii.& li. Semper amare fdlet] Amare hic mihi vi detureflc veibum peculan-ise, & pto ipfo amote frui, poiii . Sicut pofuit Tercntius Eunucho,interprete Donato: Certe extrema linea Amare, haud nihil efl . Plaucus Bacchid. Stne te amem . L I B I D I N I s foedae exprenilTima fymbola ponit ob ociilos,nempe Sacyru , qui erucam capitegeftet . Eruca quidem (ab vrendo ditlta^ prouocatad Veneiem, vtpote qu^ virtucis fit caiidiftima: . Plin. lib. 19. cap. 8. Satyrusaucem , fiuc hircus (animal falaciirinuin-i) Inxuriam putidam Scolentem dengnat'. Suntenim Satyriad Vcnerem propenfillimi : vnde id nominis di(5Vum putant a quod virile mem- brumeft. Hoc itaqj innuit Iibidinem in affedu ardere maximc, in adu ipfo fcetc- re,&oIentem elTe, vt quemquedb illicitaj Vencris titillationibus fubducat.Depinxi- mus in fuperionbus Superbiam & Inui- diam,age experiatur eciam penicillum ho- ftrum Luxuria , illa fcilicet quasad Pria- pum , impudicuni hortoium cuftodem , ftirpis fu? refert primordia,falaci(Iim3 ma lier,cIoacaIibidinis,,qu2e ficut AEchnafur tiui amoris perpetuo asftuat incendio: pa- tenti coroa, laxa ac pendula, in quafucus coloiis & tind:ura , delibuta vno;uentis & fmigmatearoraatico, Iafciuis& emiftirijs ocuiis,procaci vultu , inflata facie ac fub- rufla, carbunculis fuis condecoraca fcili- cet & fmaragdis,quaies leprxflos protru- dir,autlues Gallica . Infignes gemmula;? Nardo redolent manus, pedus nudum , turgid2emammilla:,compo{itaad lalciuia omnia ineretricio cuItu.Nuuquam ha^c fo la graditur,fateIlitio cindacft.pfalcriie co niitantur &: chorusmuflcus,Vencris pra2- fe rturimsgo in ve\illis , rhed;^ inlidcns , quaro trahunt ad libidinem prcieda: volu X i cres. Amare IV. Symhola lihidinis. Satyri li- bidinofi * LUXUYtA Ideo-j, 3H Andre^ Alciati crcs./lrtni noii ha!>et,qinbiis p«g!icc,arpe vincic & verbis , q'ix ficiu c.Ia pene- trant ScocciJuar. Vas qui cangicur; finc fenfiJ vuliuis.incurabile camcn,tibras enim corJisdepircit,& rvirpic ai ce.icrum vicjc. Gra.iadm difertc ho: Ho:ec Gregorius inMoral cuTi icafcribic: Exquoluxuria fcmel mcncem alicuius occupauic.vix eiim bo:ia cogicari pjrmitcic Suiic enim (icfiJe ria vifcofa, quia cx fugc^elhone oricur co- gitacio.ex cogicacione afeclio , ex .if^c S8. £c qua coadiientia Luxurta Bercules iuxurio . OiS, fiiifle dicaseum, quiciim vi^inti iam fcDc liifec vxorcs.eam fibi raatrimonio coDula- nic , quae vigefimum fccundum maricum hibuera:? Dc his D. Hieron. lib- s-Epift. Ex Uoc hircorum genciC fuicquoquc He- IiogabaIus,iUc,vc Alexander Seuerus aic , non foidm bipedum,fed etiam quadrupc- dum fpurcidimus; is enim mulieres nun- quam icerauic prjecer vx«Jrem.Nec camen viJeo , quidaiaribus in hoc velincmuiie- rcs ceJere. Singulare mulicbris lafciuix e- xeaiphun reculic GauJennUs Merula , qui Auguft.-e Taurinorum vidifTcfe ceia- tur adolefccnculam lacis eleganrcm,& ad- eo libidinis auidam , vc quinq; & triginca virosordinis milicaris ad coicum fcriacim admiferic Auton.MizalJus Cenc.8. Memo rab aphor- io.Me(faIinam fcilicec Claudij Csefaris vxorem vi(5lura,quam Plinius Iib. lo. cap.3 6.fcribic,aHcillam rn Venereura idcercamen e prorcicucis eleclam , die ac nofte fuperade quiiuo & vice/imo concu- bicu;£^ lajfxt^ virii,?iondum fatiata, recef fit.vtan illc.Dehnius porcencofa libiJine excatapud Dionem Cadium Nic?um lib. 6o- & eius Epicomarium Xyphilinum in Clau Jio..NihiI dicam de falacitate Semi- ramidis,Myoni:c,Cyren^,& aliarum pru- rientium focminarum, fola mihi agmen du cat Quarcilh Perronij.cuius didum ille, etferacam mulieris Iibidmem, & pafliuam profticuci pudoris nundinacionem exc- quens , ita concinnauit : lunoiicm meam (inquit Quartillaj iracam habeam , (i me vnquam memini virginem fuilfe.Nam in- fanscum pacibus inquinaca fu£n,& fubin* deprodeuncibusannismaioribus mt pue- risapplicui , donec ad hanc aJCacem perue- ni,qua fcilicec Cvc eft in prouerbio) tauru ferre poteft,quae viculum tulerat.Sed por tentofa ha^c libido me quoq; in vcrborum luxuriem traxit.De(ino,vbi cum Vencra- bili Beda cxclamauero:0 excrema libidi- nis curpitudo.qua: nou foltim njcntem ef- focminat , fed corpus eneruat; non foltim maculatanimam,fed f^dat perfonam.Om nenamq; peccatum,quodcnnq; fecerit ho roo.cxtra fuura corpus eft;qui auccm for nicacur, in corpus fuum peccac . Sempcr illara pr^eccdunc ardor & peculaucia,fem- per coraicacur foecor & immundities,fcm perfequicur dolor & pcenicencia . mi. Heliog, balits . LafciHt puelU iufdat/. MeJJah HA . ^)uarti l^ctron ExcU maho Luxtt" Emblemata.' Luxuriofomra opes. EMBLEMA LXXIII. V P I BV S aerijs , fummig^ crepidine faxi Immites fru5lHs jicus acerba parit : ^ijids eorui comedunt , quos deuorat improha cormx^ J^ui nthil human^ commoditatis hahent . Sic fatuorum opihm parafti^dr fcorta fruHniuj, Et nulla iuHos vtilttate iuuant . COMMENTARII IN cacliminc arduo montis cxprimicur arbof -caprificus cum fuis gro/fis , ad c]uam cerratim a^uolanrauesjmaxime vc- ro cornices &corui.Embismatis titulum San*5lias mutat>& i^^omii^dt^OYnm opes. Aut pro luxutiofis intelligi vult effufos & prcdigostSc tunc aljo loco cenfec collo candum Emblema . Hoc exapophthegmate Diogenis fum -ptura. Dicebat cnim,eos,qui profuse & krnatit. tcmer^ boiu decocjucrcnt in lebus Yenc I. hs JEm reis,conuiuijsmagnificis,& id genns ahjsj arboribus eflle fiiriilcs in montium cacu'- mine nafcen.ibus , quarum fruvfius homi- bus effent inutiles,a vuJturibusauc coruis deuorandi. Aiguta hSc Diogenis fentcntia rctnlit in Paraphrafi Menodoti orationis iTTirAi Tfc;)^:/£tf Galenus.his plane verbis: Loct*s Ga 70)V K^ny.VWV JVKOU^ tilTHKdi^iifV dv7lif ' Andreae Alciat: Ti 7e«;^pw/x«fc7£t , ixiiS^ivfxiv o^psKof Svv Kpijv^v vS^ciuuivot TTpoj^iv, eTreiS^etv fJLijKiT i/CO(TlV VdCOp, CtVCtCVpctlJLiVQt 'TrpS" fftp^jt . Qnx veiba Cic fe liabeiu;Prdixit . Sic Virg.4. Gcorg. Kupe fub aeria deferti ad Strymonis vnda. Scd nota acumsn & artificiuni^nam rupes feu faxum , cft imperiti &.ftoIidi fymbo- lumjaer^pro ventofo poniturjcrcpidojpro foriunae fummo gradu. Qua e rgo ratione dcgantius expnmas diuitc impcricum& glonofum ? Hrepido . Summiqi crepidinefaxi] Crepido fecuii * " * dum Vallara cft ora terra , quam aqua a-l- luic ,cx hoc appeMata , quod ibi aqua al- lucns crcpat,cum currit,aut vndas appel- lit.CoIumel.lib 8.cap.i7« Sic enim maris attocitas obie^Sii crepidiais frangitur. Pcr Trucitn immitn metaphowm vero & pwtei cxtremam o- ram,qua:ad puteam refpicit,vulg6 ospii tei diiflumj &omnem eitremitatcm fole- mus crepidinemappellare. Dicitur criam crepidoabrupti faxi altitudo , vtaitSer- uius,veIora praecipitij. Virg.io. AEneid. Torteratis celfi coniunSla crepidine faxi , quem locum hic videtur imitatus Alcia- tus.Item crepido dicitur cditioris cuiusqj loci altitudo & cxtremitas,quam mendici infidere foIebanc,vt eflent magis cofpicui. Seneca.-Qu^iscrederetjiacentem fuper cre- pidinem Marium,aut fui{fe, aut futurum confuIem?Ponit Minos huc •iO.KpoKctp^oSt^ arbor diciturin cacumine autextremofru dificans.Sed videtur mihi deceptus,refpe- Minesd xitenim ad locum & fltun\ arboris,dequo cepttfs, Mcagitur.-atqui AKpoKctpTros eaeft arbor, quse fert frudtum in cacumine & apicibus ramorum.Id vero quidhicad rem? cum ea arbor etiam in plano polfit confifterc ciuIibetexpo{ita . Immites frtiSius] crudos,immaturos,a- ccrbos,;c£fcjD^KV*^6fc/5:rtf?.Sic Plinius,immi tiaadhuc & crudapoma vocat. Horatius i.Carm.Ode j-.Vuam immitem appellat. Eofdem Virgilius \oc^zferos, Georg.i. "Bruciusq-yferos moUite colendo, Et eleganter Lucretius lib. 5. Frti^usq-^feros manfuefcere term Cernebant , Fictfs acerba ] Caprificum intellige ; qnXidQO acerba dicitur, quod frudusip- fiusminquam maturefcat-De hac Plmius lib.l J.cap.i9- §luos corui] improbi quiq; impoftorcs, Corui hominea; nigri, id eft , moribus infamibus & pcrniciofis pra^diti, quos fugiendos elte monuit Horatius : Hic niger efi , hunc tu Romane caueto . Coruum autemefte impoftoris hierogly- phicum rcftatur Pierius lib 14. Improba cornix. ] Id cft , inaufpicata , Cornix quam Virg.finiftram vocat inEclogis;& ihattl}i improbam i.Geoigictmx gtandem pecuniam ckmerebat^conuentusq; adeam ditiorum hominumcx omni Grazfiia celebres erant:' iieque admittebatur, nift quidabat,quod popofcerat : pofcebat autcm illa nimiam quantitatem. Hinc natum illud frequens apud Grxcos adagium;/en fenilesannos pcrueniur,Veneii fpecalnin ^peculnm dicant.Aufonius Gr^ecum Plaronis cpigra dicare^. ma fic vertit : Lais anus Vi^neri Ifeculum dico: dignum habeat J^o JEterna Afernum forma miniJferium, Atmihi njdlus in hoc vfus , quia cernere talem , ^lualis fumynolctqualis eramynequea . Idem inuenies apud Thomam Mortim . Neq; hoc Poeta; alicuius Itali,fane elegan tis.diflenrir .* riHafi Kicolofa Dentrvn fpecchio , ch *vn di VeradOi* uant^x A la laida Bertuccia effer fembiante : Ahi veloci anni {diffe^ ahi lieue etate « Come tofio paffate ; Uier cre^fa egiaUa hebb'io la chioma » hor haggia Ctelfo e giaUoilvifaggio , Hier fui con quefla vifo Cagion di^iantOyhor fon cagion di rifo . AEgfe feruntenim rugascontradtas,amir famqueform^e gIoriam,quam diu in fpe- culoerantintuitaj. Hinc Ouidianumillud j.Trift. Cum^ aliquis dicet:Vuit hAcformofa. do* lebis , Et ipeeulum menda^ effc querere tuum, Idem fere au(5lor de medicamine faciei : Tempus erit , quo vos Speculum vidiffe pt^ gehtt y T.t veniet rugis altera cftuffa dolor . Id & attingitad Ligurirm Flaccuslib. 4, Dices heUtquoties te Speculovideris alterii: ^A mens efi hodieicur puero non eadem fuit > Defpeculo multa pafllm legnntur ; fuit speeulum enimilliid anathcma Vencris.Philoftratus anathe- Iconibus. Ideoq; Triron apud Apuleium ma Vent Vener» fpcculum prasgeftar in pompa. A- xis, mor,Yt ait Euripides , (piKH •Aa.T0'7npA rjjt xo^iK ^etv^to-iAciTctJtmat fpecula,^ cri nium ruffationem. Apud eundem Elcdra damnar formse lenocinium vfu quaefirum fpecuIi,inmatreCIytcnaueftra,abfentema rito Agamemnone : H" ^etV^OV KetTQTTTfiOV 'TrhOK^^OV i^HT' flauos orbes crinium ad fpeculumfiti^ diose componebas . Sed Sc Ouidius, teueroium do(^ioramo- tum» 33 Andreae Alciati ^c/ttpere ^dmijfa iiim,eleg.i4.Ub.i.a(J dSiicam : ^^id 7nale compofitos quereris perijjje CA- piUos ? ^lujd speculum mceHA ponis inepta fncinH : - ^^uid fcalptns] Scalptiis idcm eft: quod rculprusjimo rcalpere,& non fculpere,di- ci debere audor eft Diomedes. Hiftoriam iam ex Paufania commemorauimus . ISion aliter capfos, ^c.] c6 quod fcirct inefcare &:capere miferos amanteS' Vir gregis eff aries ] Virum gr^gis ap» pellatarietem , vt primo Transforfnatio- inim Oiiidius : De grcge nunc tibivit de grege natm habendtis . Virgilius eciam dc Capro: Virgregis ipfe caper, & in Georgicis : ^luem leger» ducem , pecfiri dixere ma- ritum . Vide Macrob. lib. ^■.cap. 6. Hanc loqucndi formam vfurparunr autTiores ccrte gra- iies,vt mifrura feciam Ciceronem,qui ora tione in Pifonem^admiftarium pro hominc immoderatse libidinis dixit . Papiiiianus e- nim deadmiftario tauro : flahuliq'^ maritm. Et .Sahiianus y.de Prouidentia;Hi vcre vt emiflarij equi,non ad paucas tantiim, fed penead omnes vernuJas fiias,id eft,adgrc gespropiios irruebac,& in morem corum pecudum.qui maritigregium appellStur, • fcruida: libidinis dcbacchatione graJlanres, in quamcumq; eos piimam fceminam ar- ' Addidit vt capiti cornua hina fuo ; TaHit amatorcm Bans fummo in Uttore fargumy In lacjueos f mi quem gregis ardor agit . dL7^CU TMV dityCOV 'TTO^VTIV i^CtKKO' lAiVOty Y^UT^t ^TritVVTtOVTe^ dhTlKOtT»' VdLKKcoi ' Vil^^OfJ.iVOlji^i C^lffO Toli KV- fxeto-tv, GfJLCOi tTh Toiv Aiycov cV/x^T^ i)^(TtV etlTSi}a-tVy^ up' tlS^oviif 'TrpocreKSeiv ^tt' eiu' Tcti CT-STeuS^isa-tV- i-TTH TOtVUV ^TA 'TTpOtl- pnfyjvct S^v^iccoTii ^7tv , coV tto^^^o-iv , i)t T6TC0V dKis-KovTcu . ctKiev^ yzp ctviip cuyo^ S^opdvidLvTov 'Tsi^tdLfj.TrtyH a-vv d.v- T57>- Toli yApdL7t S^dLpHTilf dvTil^ , Act/x- /2TOV g'-5r/- 0iiKiV(OV C ^ilpcLTl]?- TV^ dtypct , HTdL KdL- TdLTdLTTH TVf SdLKdLOJ»^ Vp' ilV OtK^tTtV 01 fsrpoH^iifj.ivot > dtK cinSlii4 villofA tegmina caprA. Addidit vt capiti ^c.] additis capici duobusquafi cornibus; nam ftulti aman- tcs induunr & libidinemhircotufnj &fcAn quod capra quafi luxuriofam atqjolidamabhorrerenc ? An quod canquam morbidam cimerenc? Ca- pra cnim morfu peftilenti maximc no- cec,fiquidem germiua perueftigacqux a- uidilfimedepafcitur : fic meretrix adole- fcentiiepotiffimumcnpida eil, nimiriim ajcasea eft,qu;Bob imperitiamfaciliusde' cipiacur. Vndenon illepide Nico Accica merecrix tf/f ,id eft, Capray cognominata cft, quodThallumadoJefcencem , quiiii Atcicam mel&caricas cmpturus aduene- rac,3bliguri/lec. Qbfcoeno cctptwi amore perit] Imitatus &mutuacus eft illud Ouidi) z.Faftor. ^.^^CAco captm amore fmit . vbi dcTarquinio jamore Lucretix capco Ioquitur»De n qui vtillicitos excluJir eiufmodi ignes,fic honeftosprobatraicenim : Si quis amat , quod amare inttaty feliciter ardet ; Gaudeat,^ vento nauiget ille ft4.(y. Sed hodie,proh dolor,fceleracos & libidi- nofos plerosqi flagiciofo foeminarum amo ri fefe taquam in Teruicurem deteftabilem applicantes,randem infidiarum reti turpif fime capi , &ad omnium fortunarum, fa- ma2,honoris,atq; jpfius vita*perniciem ruc re,& fubito pra^cipitari videmus . Recfle Plantus meretricem inarifimilem facic,v- biincautiomnium facultatum faciutnau-- fragium.Huc fpedac dicT:um Archit? Ta- rentiui apud Platoiiem ; ii(tovi} J'& AiAp ^iA- Kcov Efca malorum volHptas:c\\.\2i vt pifces Voltiptas; hamo, fic homines omnis generis & astatis efca ma*^ capiuntur. Hinc macaionicc qaidem,fed lorum , vere & ferio iocatuseft ille.quisquis fit , qui cecinic de fraudemeretricia : Vtilt inuenem y Veneris propter fmorz.are' hruforem : Vult brauum , propriampropter defendere- caufam : Vultq; fene,reliqutspro fouuenire hifognts . Atq\ in malhoram mittit finaliter omnes, Has tales miratur Apaleius;Quantas,i n- Apu^ quit,latebras nequiftimse mulieres profua leius libidiiie comminifcuntur?caIIida», proca- ces,temerariaE, & ad flagicia peraftutula;. 5edaufcuIcemus,obfecro,fapienti(rimo 5a, Salomm^ lomoni.qui Prouerb. f.fic aurFauus diilil lans labia merecricis , nouiftima aucem il- liusaman quafi abfynthiu,& acuta quafi gladius biceps . Pedes eius defcendiinc in marcem , & ad inferos greftiis eius pene- trant . Nunc ergo,fili mi,uudi me: long^ fac abea viam tnam , & ne appropinques foribus domuseius . Ad hiiius Emblema- tis argumenrum copiofius illuftranduin » repecenda eft pulcherrima Socratis difpu- tatiocura Anftippo i. Commentarioruni Xenophontis, & colloqui^uneiufdem, Sa- cratis cumTheodota,Jib.3^ Caciieiv 33^ AndreaeAlciati Caiiendum a meretricibus . H M B L E M A L X X V I. Q 0 L E fatji Circcs tam magna ptCfitid fertnr , ^ V crtcrit vt mtiiios w noua r/;0ijstra viros . TcPus equum dcrnitor Pictis ^ tum Siylla biformis 9 Atque Ithaci poHcj^am vina bthere fties . Indicat ttlunri meretriccm nornine Circo^ ; T.t rattone??} ammt pcrdcre , cjutsquis amat , C O M M E N T A R I I. ■T) I c T V R A , qua? hic repiarrentatur, gam non habet, 8cei delphiiius appinginir. JL (vt liberc dicam; non placet, fcen^ina Quid delphinus in terra ? noniie hoc-cft. nen-fpe luxta naucm ftans,&. hcrbisinftm- Delphinum filut^ appingere iftuciibus d- itla.porioneni niutis fubminiitiansrnon e- - prum } !)im Circc ad nautm venit, fcd ab Vlyfle Placent magis cajterarum editionuiM figu jnidi focij mdomnm illius diuerterunr , tx , & pr^fcrtim illa, c]uani habct editio quosilla poculo & tacQu virgoc aure^e in Rouillianas ibi enim mulier folio fedens , beltias tiausfoiniauit,. Hk vero i]la vir- circupiiaccntesbtlluas virgatangit- H O M E R V S Emblemataj» 337 10 su Em me H o M E R ^ s 6(3yflea ;t.air, fociosa- liqiiot VIyiris,qui miniab eofuerant ex- ploraturi Circa:as sedes.virga pcrcuflbs a Circe.cpotoqj pharmaco venefico, ftatim in porcos efle transformatos. Qjio figracii to effingitur merctricis & libiHinis foeclac typus.Eacnim fuis pr^eftigijs humanas il- las cogitationcs,& naturalesmotiones(qnq 6py,au Grecis dieiintur) in homine tiimul tuantes cxcitat impotenter,& mu tat in dc- teriusjex quo fit, vt homo natura;diuin« particeps in belluam degeneret.Per Vlyf- (em autem , qui nuilo"veneficio a priftina forma dimoueri poteft,mentem anim? du cem,inteIligimus.MoraIe huius Emblema ris figmenrum finquit Francifcus Sadius) fumptum eft cx Plutarchi libello , quem de vita Homericompo(uit,qui libellus , quod fc4am,nondLi eft donatus Latinitate; quauis Politianus raptim , atqj fuppreflb audTioreomne fua pra:fationc in Homerii tranfcripferit. Plutarchi verba fic fe hcnt: To iMtTdL^aKKeiV S^i T^f ijoupyii tb O^S^VOsicttf H( 'X0T6LT\S( iTOiH. Ta>V tT' etvSpCOTTHCOV C6T0^-t/A«Vc4(7ifc A.oyto'' fj.aV , «T dTro TMV iS^icov y.i^S^iv e\oyTet(iT/, eTfS(piv 'ivJ^ov i^^o-et, S^iKiiv ^cocov etKoyt' rav • ifJ.tppCOV eT* fflV oS^V^TiVS Ttjv ViOTi)Tet ^O- ycovt yia-1/.ov vtt • fT;^g , yomieti ^etpf/.etKov eivTtTret^ov. ideft: NoyZ t Homer* aitjrifi medicamine leiios Holpitio Circe reddidit ipfa fues : Pauperior fed quuquts erat difceffit ab iUar Nam meretrix quondd perniciofafuit . 'Exutosq^ fua prorfus ratione maritos Tornice continuit,non fecus atq',feras . Et t^amen hanc iirettu^ delufam ^reuit V- Ir.figni rerum condttione 'valens : Mercuriojjdatam necfas efi credere molft lUe fed ingenio reppulit vfq-^ dolum . Circem non dico, vt dixit Honierus Pro viris fecifle aut fues,aut lupos. Ad ipfam diuertentes, meietrix cum efl^t vafra , Hamoinefcatos pauperrimos effecit • Et humanam vbi prardataeft rationem , Dein (fecit) vt nihil haberentamplius. Alebat intushabens inftar animalium ex- pertium rationis , Prudens autem cumefl!ct Vlyflesiuucn tutem vitaws : Non (cam) Mercurij (quamj natur^^ pro prise donura,rationem Habebar, incantationis remcdium con- trarium . Non credam CirceniCeu magnofertur Ho' mero , Transformafie homines in noua mofiray lupos . Sed Ifoliaffe iUos fortunts omnibus ,hamo QerreptoSj meretrix nnbent cauta fuif, 'Exutos opibusfatuos ^mente carenPes 'Reddebat.miferis turpitcr 'vfa vir-ts. Ixpertes rationt^s erant: has intm alebat t Vt captas turpi in fornice vafra feras . Hanc tame illufit maturopeciore Vlyffes , blon tam Mercuri/, quJcm rationvs ope^\ Y XcDO- 338 Andre^ Alciati III. Circe SO' ,its filia. Cirr€_) Ctir Solts Xenophon i.dTroixvniJ.^iV&UfjLeiTeov : Socra- tem,aic,in coiumiijs , ad qua:non nificoa- tt^Liis accedebit , parciflime cibiim capere fclitnm.iocoqj vfiupare,3nultis enifmodi appofitis cibis , Circem homines transfor- niflfic in f.ies: ipfum aarem VJyflem mii- tari non pormf]e,con!iii j Mcrcnri j memo rem,S: abrtirietiaipfummer fna femperv- teniem. Prrterea fabulas huius meminere Diodouis lib.4 Pluiius varijslocis,D.Au- guftnms 16. de CiuirateX3d, cap. 17- M. Tuliius quoque prima Venina f vt hoc quafi pcr ttanrennarr.j allufit ad hanc poe ticam fabuIamrE'^ adhuc id,quod vos om nes admirari video,non Verres, fed QjVlu tius.quid enimfacerepotuirelcgantius ad hominum exitHmationem ? ^quiusad le- uandam mulieris calamitatem ? vehemen- tiusad QucErtoris libidinem coercedam? lumme hxc omnia mihi videntur laudau- darfed repenre velbgioex homine.tanqua alic|uo Circ^eo poculo, fadusefl: Verres : redit ad fe.atq; ad mores fuos , &c. SOLEfau Circes] Ouidius initio 14. Metamorph. Sole fau Circes» 'variarum plenaferarum. Teftis Higinus.Virgilius (vc & Ouidius) Solis filiam vocat,AEneid.7.initio: JProxima CircA& Yctduntur litora terr&y jyiues inaccefjos vbi Solis filia lucos Ajp iuo refonat cantu . Fuitautem Circe (vt inquit Hefiodus iii Theogoidaj& Cicer05.de Nat.Deor j So lis filia ex Perfide Oceani filia. Hxc vene- fici js dedita,mul tarum herbarum ac radi- cum vires adinuenit , quamuis a matre prius in ijs elfet inftruda- Nupfit Sarma- tarum regi.quem veneno fuftulit, regno- que crudelirer vfa,abincolis pulfacft.In- dequein Italiam venit,& non longe a Ca- ieta Campania? oppido in nionte Circeio confedit, vbi homines ad fe venientes car- minibus TA'^ fj.iv cfupH xcfu hetlxjSisivei pet- hov . tsTeof ouipikTpct Tivoif^ yoxjTHcti iTri' TfXywixiVju Tol^ eivJ^pdo-i y^pi^^vcfj. « quiiion pIusintcgisE meutis habetquani afellus, vecors aninial,^ tamengulas ac li* bidiniaddidior,ad naturam fuillam acce- dit. Quales nimis multos ftrobilos&ga- neones, e bonis alioquin & honeftis ortos familijs agnofcimus,& quos iieqj natales ii)genui,neq; ipfa educdtio flcvf^cre porue- rir.Et quid cum ijs agas lurconibus,come donibus,ventribus, qui intcr inguen & ca- put nullum difcrimenfaciunc, & tantum fubare & obiigurire fciunt^Diximus fatis de priori exemplo eorum , qui a Circe in bellnas funt conuerfi. Alterum eft Pici e- quum domitoris : huuc etfi in auem ideo inucaium diximus , quod primus pico iu aufpicijs vfus fic, quodqne augut fueiit^ quod a Seruiocft annocatumitamen id mc Jius, & ad hunc locum opporrunius lefe- remus ad animi leuitatem & inconftaniia, quseex curpi amore conciahicur.Tcnium exemplum fuic apiofitum in Scyllajde qua lani fuperiiis a nobis diduii! facis . Hic tamen fpeciatiro ccnuertitur ad me- letnciam turpitudinem ,qua? vi fi.peme facicm virgineam oltentar, tainfernG ra- bidicanes confpiciuntunaudacia, lapina, ingluuies, qui adcxitium mireriamq; cer- rilfimam prcecipices agant,quotquocamo- re turpi capiuncur . Qu^e omnia eo fpe- ^lant , vt quifqi vircucis & honefti ftudio- y a fus Lepidum epigram- ma Sel^ laif. Picus cur in auem mutatus ScfJa quid hii denotet^ Andre^ Alciati fusimpuJicariim miilierum dolos prxfti- giasqiie omnes decImet;iiUeliigdCq; qiioi Ciceioait, corporis volnp.tacem nou facis digiiam efTe homiiiis pr.ulUiuia.eamqiie vc belliiariim propnanl contemm ac rcijci opoi teic: Pr.clcrtim cimi (quod idem Ci- cero prudenter monet, ! libidiuofa intem- per.iiisqi adolelcentia efFoetum corpus tra l.ocus Vct dat feneduci.RecK- Val. Maximus: Luxu- lcrlj Mci' ria Sc hbidine mhil toedius , nihil damno- ximi t fius: his virtusatreritur, vi(ftoria: langue fcunt, fopicagioria iniiifamiam co nierti- cur,animiq, panter & corporis vires expu gnancur.Adeo vc ncfciasab hoftibiisnc, aii ab illis capi perniciodus habendum fic. Ilc nunc , qui cam ftudiose merecrices fequi- niini.qu^ vos ad mortem anim^ & corpo- ris raptantjin infamem nocam, feramquc poenitenciam.&c fortane inucilem»ducunt. Cogicate,qua;fo,rei obfcoenitatem, breui- catem,fiiiem,ac longum dedecus, horirq; fugacis,aut fotfitan momenti vnius illece- bras,mnIcorum p^nitentia,vcl seterno fup plicio puniendas; eft enim meretrix ( vc cu Hoecio concliidam) inferni iamia , via ini- quitatis,fcorpionis perciiniojvifcarium fce leium,puteus uueritus.Nunc vobis Venc risamuletum paratum eo. Amuletum Veneris. EMBLEMA LXXYII. 1 N G F I N J dente fero fujfdj^nm Cyfris Adonin ^ Laciuca foltjs cortdidit exanimem . Hinc genitali aruo tantum laChica refiUit , ^luantHm emca faUx vix siimulare poteB . • COM- Emblemata.^ nttA C O M M E IV V 1 N B M formoriim cxanimem Ve niis lacrymabunda tcgicladiiC3B,hctba5 hortenfiSjfolijsjciii tam pio officio intcrcft Cttpi(io,macri condolens:apcr vero homi- cida,fuga fibi confulic. C^uod ad Epigra- phcn fcu indiccm Emblcmatis huius acti- nct>eft AmuletHm Veneris . 5ciendum cr- go.quid fic amuIctum.Araulcta , remedia func,quibusarccn &auerti credunturma la omnia, fed maxime veneficia > ab amo- liendonominata , de quibus Plin. aliquid 2^.cap.i.& lib.zf.c.9. icemiS. cap.4 & 3o.cap.io.& ij. &Ii^b.57.;cap-5.&p.Di- cm-\iiu Sc ei-^oTpo'!!rctirj.,c[\ix appenfa^all 1- gataqucincitamentamagica , vencnoium propiiirant infidias , auc certe inefficaces reddunti in quo differunt a periammatis & pcriaptis,quia hxc fpecialius quid figni ficent, &quod fuum efFeclum prasbcant , vthominibus inftar miraculi fint . Illa ve^ ro figiiificatum habent gencralem , fuam- quc vim ex racione medica videntur mu- tuare. Apud Medicos amuleta 'unc in dif- ferentia inulciplici, a.7roTpo7rajAt ctAefw- rriiptdt, , a.Ki^i(paf[AetKct . Hxc beftiarum vencnatarum mcdentur morfibus , refte Galcno,eoq; d»fFerre efcTo revv a.Ki^i e^s ad Venerea imbecilles ejjcy qu>i laBucts ajftdu^ vefca n tur Idem A thenaeus citat ha^c car- mina Eubuli poeta; : ^ Mn^TnpiTi^H (j.oi ^ptSetKtveti yvyou, EV/ t»v Tpet^ziri^etVy H ffeetVTtiv diTt&> • EV Tf^ Kaya.vcd TaV^sy yap,cof 0 Koyo; Tori Tov ASavtvet7ro9eivovTet 'Prp^9iiKiKC'7rptf' Av^ 6V/ ViKUCdV ^pa>>xet . Hoc eft .* Neappone nobis laliucaiy omulier» Meatn ante menfctvjy "velteie coargut^: ^amqi hac in herba , vt vetid^sJermo^rA- dicat , Venui Adonin condidit exanimem . £i? itaq'^ ne erres.mortuorum hic cibm. Coeliusirem Rhodig.lib.17.cap. vlt. infi- i)e,fic aic;Q^odiid lac^lucas aitinet, cele- bres funt apud Athena^um Ariftoxeni ^pt SetKtveuAd eft,lad;uc3»,quibusin hortisfo le occiduo ocnomeli infundebat , mane o- ftentans virenies fe habere placentas, fibi a terra fummiftas. In lacf^uca deniqjoccul- tatum a Venere Adonin, cecinit Callima- chus . Qu^od allcgorice interpretatus A- thena^us, illuc referendum putat, quod iii Venercm hebetiores fiant, laducis vefcen- tesaflidue , tanquam mortuorum fit ci- bus , vti fcribit Eubulus . Hxc & plura Coelius . JNGVINAfufoJfum] Hellenifmusjub- intelligitur enim pr^epofitio x^tTaingui» najin loco nimirum maxime pericuiofo, cum eo inrcftina decumbant . Theocritus ramen in epitaphio Adonis,in femore per- cufi^lim dicit . Dentefero] apri,qui fulmen in detibus & oie habet,vt canit Ouid.S.Mctamorph. Cjpru.] Venus , ab infula Cyproei fa- cra,libidini deditiftima PoIydor.Virg-lib» 3 . f ap. 1 7. De inuentorib. rerum,pGft lufti num Martyrem > Eufeb.Ladant. & alios fexcentos retulit. Alij Venerem Cypriam didam putar,quia in vtero ferre pr?beat, quod dicunt Grarci kvhv '^tpH, quippecu Cyprus,antequa Vcnus c6 appuliflet.dice y } reiur ^ptSetKt' vcu Arifii> xeni • 11 L ' Cypria^ Venus. ^fuarefic 342. Andrc^ Alciati. letur Sphecia, ab habiwiuibus ibi popuhs Sphecibiis vocatis, vt fcripfit Philoficpha- nus ii) rebus Cyprijs . Deindedida Cera- ilia.vtinquic Xenagoras|in lib.z. de Infi> lis , quod illam homines habicarcnt , qui inuhos tumores,taquam cornuaqu^Edani in capitibus habere videictur.cum cornua }tipa,Tctdi(^a fiiit GrqcisyKipct^cUyConm' li. ('Veiuis cnim cornutos efficitj Alij vo- hicrunc iiifulam iilam vocacam fuiffc Ma- caiiam,auari beatam,ob fertiiitatem . Ac poftquam Venus iUuc appulic,vocata fuir Cypriis . jidonid'^ Adonin] Fabulam Adonidis ab apro in- fahilcLj, terempti defcripfic Ouidiusfubfinem lo. Metamorph.huius tamen myfteiij nonmc minit.Fuic Adonis fijius Cynirx regis Cy prierum ex propria filia Myrrha , adeo pulchritudine excellens,vt eius amore Ve ims capereci^^^Cumq ; maxime deditus ef- fet venationi,aliquando,mandatorum Ve- iieris immemor,3prum excipereaufus, ab eo fuit interemptus. Adduntautem Gras- cifabul^e huic,Martem riualem,quia amo rem Veneris Adonidi inuiderer, fefc in a- prum transformafre,& fub illa rpecie Ado wim interemilTe.Fabulam hanc attigit Au- guftinus De ciuitate d-cap.y. totumq; il- hid ad Phyficen retulit Macrobius i . Sa- turn.cap ii.De Adonide plura vide apud Nat.Comitera Mytholog.lib.j.cap. i niorem excitari Phocylides ceftatur : copii''^^ Oux- ebyct^ov TthiovA^QV e » ritat Emblertiaf a r 343 ipa>Tet( . Rcd^ Valeriiis Max.Efus carniurti,& po tus vinijvcntrisque faturiras, Teminarium libidinis • Siqnidem,tcfte D.Hieronymo, Tcnter iMcro.aeftuans citd fpumat inlibi- dincm.Vcntercnim &genitalia vicinasur^ & vnura altcri fubminiftrat. Ex vicinitate cnim membrorum fequitur confideratio vitiorum.Etcui incognitum cflepoteft il- U\d:Si?2e Cerere & Baccho friget Venus ? Pabuli certe vbertatem, qusegeniturse r» dundantiam plancisetiam.nedum animan tibus alFatim fubminifi:rar,in homine quo que falacitatis caufam exiftcrctradit Em- pedocles. Q£6 pertinet illud Euripidis : Vultcrapulatum Cypris, haud famelicu. quod ab Achxo fumpcum.qui mul to an- te dixerat:Amara Cyptis ellcduicntibus. .^cd quid furiofo noftro faecnlo amulcta prxfcribo Veneris ? iriitamenta & incita- mcnta nunc quseruntur : quotusquisqj e- mm eft, qui non ex intimis Medicinse pe- netralibus pharraaca ad Vencrem prori- rantiaeruat? nec Mcdici inquiritur confi- Iium,quisq; fibi hic mcdicus- Poflem tac- dij leuandigratiaadducerc binas hiftorias de cantharidibus perperam adhibitis, pla- ne ridicular, in quibus ego ipfe confulius ApoIIo,dum Conftantiaiad Acroniun» la- cura adhuc ftudiofus Medicinse , D. An- dresEKaitio fa:rerniim viue Deo , rai An- drea,quando raihi non potuifti diutius) iii praxj a^lfiftcrem j fed memor iuramenti Htppocratisnoftri de taciturnitate fcruan da, fiipprimo, 8c a Veneread Cupidincra propcro . Inuiolabiles telo Cupidinis. E M B L E M A LXXVIII. Y 4 Ne 344 Andreae Alciati "VJi? dirtu te vmcat amor^ neu fcemina menterm Biripat mai(ipis artihtis vlla tuam : Bacehica ams praHo tibi motacilla faretur > ^arn quadriradiam circuli in orhe loces : Ore crucem cauda , gemmls vt complicet alis % Tale amiiletnm carminls omnis erit^ Dicitur hoc Vencrls figno ^agaf^m lafon Phafiacis UJt non potuijfe dolis . COMMENTARII. IN T E R diios circulos fefe qiiad de- ciinatim interfecaiites pingacur mota- cilla feu iynx,ic3 vt ore & cauda,&amba- bus ahs,quatuor nimirum angulis, cruce conftituat,vthic vides.MotaciUam & lyti gcm aliqui confunduuc . Piduraraiuuec Ariftoteles lib-i.denat.animalcap. i z-his verbis: Vc auicula:,quam lyngem vocant. Hsec paulo maior quam fringilla cft , co- lore vario.-habec fibi propriam digitorum, quam roodo dixi,di(po/icionera,& lingua ferpcntibus fimilem,quippe quam inlon- gitudinem menfura quatuor digitorum porrigac, rurfumque conrrahac incra ro flrun),non compIicatam>fed terreni lum- brici more colledam , & in fe reduvflam . Collum etiam circumagit , in aduerfum leliquo quiefccnte corpore,modo ferpen- tum:vnguesei grandes& Hmiles, vtmo- nedulisexeuntjvoce autem ftridec Dehac aue vide pluraapud Plinium lib. ii. prae- ter ea,quae iamiam fumus prolixiusdidii riinClaftej. PiNDARvs Ode 4.Pythi6rnm aii- Motacil- ^^^» motacillam a Venere primum h laaVene coeloaJ homine^ deportatam , & lafoni re lafoni traditam,vi Medeam allicerec. Eius verba haec funt : f UdrviA rerpretes. Qu^apropter confiiltius erit,ipfius verbis omnia referre ln adagio ic^miijynge tra- /?*mpeIIunc , contra fse- uiftimos f^uiffimi Cupidinis arcus.g^ qui- dem , vt Pehgnus vates multisin locis te- ftatur, paucis parcerc didiccrunt. Medea vcro nuUis carminibus, nuHis medicamen tis.nullis deniqjincanracionibus aut vene- ficijs pocuiffe ad amorem fui lafonem re- ducere , exquoipfam Corintho,vbi tunc crat , expulit , & Glancen fiue Creufam Creontis regis filiara vxorem duxir,vt re- fert Theodontius lib. 10 cap.43.Id autem propccramulctum illud.quod lafon fc- cum geftabat.culus nomen fubticet Thco- dontius.HsBC ille. licet cum Alciati mente probe conuenire videntur^Santftius tamen omnia meras nugas efie dicit.ob ra- tiones nunc addu(5l-as. Nos aliorum fentcn tiam poftea alferemus,eiHemq; fubfcribe- mus. D-Iynge videporro Tzetzen Chi- liad i r.Suidam,& Lycophronis incerpre- tem ; item adagia^/y^^e^. &c,lyngem h%bet . N-E diru4 tevincat amor] Ne amoris laqueis te irreciri patiaris . Dirus amor , quafi Dei iraimmilfus. Ouidius lo.Me- tamorph. Mdtaq-y vt excuteretdiros,fi^oJJctramoret Addidit. Neufoemina c^c.] Neuc mulier qu^da venefica animum tuum magicis artibus prajpediac . Bacchica Auts] Cur motaciHa dicatur auis Bacchica rationem au^nores non red- dunc. Hefychiusquidcm Bacchum/u)/- yinv cognominatum ait , quia ( nifallor) ad Vcnerem inflamm.ec immoderatus vini vfus , Forrafte Bacchus ivyyiiis appella- tur,qu6d vinum hominesad fc lyngisin- flar alliciat. ac fi dicamus , illecebrofum . Pindarus dixic (j.Aivdi^et opvtv * hoc cft , auem infanientem.z iJLAivca, quod €([ fu- riofemoueor»^\.n infnnioi qucmadmodum Majnades Bacchi facerdotes . Vide Hero- dot.lib.8.cap.36. Motacilla] Auicula eft plumis difcolo- ribus,pra?longocollo,linguacxerra,colore vario,mocu crebro fe circumagens, & cer uicem in orbem fled:ens:vnde & ireiTOTru^ ytS^A vocancfeu o-Ho-ovpetVytim }tiA^ovpov, vcapud Hefychium j Latinis Motacilla , Gallis bergeronnettey^wi balIequeue,U:iUs, Codatremolay\ caud^ mocu.feu cauda trc mwU^VQn^iiStSquaflacoaibaUarina, vccel lo di neue.GQvmams,BachJielt^y dTro ra ttTroTpeTUVyamolirijdepelleretquod verbfi frequens eft Pliiiio . Vide qux fuperiore Emblem. initio dc amuleco diximus . Carminr^] Carmen hic ponitur pro in- cnntatione,vti Virgil. vrurpauit Eclog. 8. Vucite ah vrhe domum ?nea carminaydu- cite Daphnin . Carmina vel coeh pojjunt deducere Luna, Carminihu6 Circe focios mutauit Vlyjfis . Hoc Venertsfigno] quia id Venus e coe- lo acfuIiiTe, & lafoni donalle , cecinit Pin- ^atus. 1'f^afAm lafon.] Falluntur ^ui lcgunt TegafAttf.UCon aiitcm diAoS eft PagalarttS a Pagafa Thsffalise vrbcquam fmus Paga- flcus ampleditur , teftc Pomponio Mcla lib. i. luxta hanc Argo iiauis fabrefada fuit,quam ctiam Ouid.7. Mctamorph. prineipio Pagafa:am puppem nominat • Idem 8. , , ,AHcicr teli P^gafAm lafon , Et Faftorum i. PaJ[u4 pdem TydetUi^ idePagctfAtu lafon^ Lucan.i. Vt Pagaf&a, ratii peteretcum Vhafidos vri' Aliquibus Ca v rbs dicitur ?aga{a:,numero multitudinisihinccorrupte Jegiin Pompo nioloco citato Pagafam, proPagafas, do- ftcannotauit Ferdinandus Pincianus , vir accrrimiiudicij , in fuis caftigationibus in Pompon, lafon] lafon filius ABfouis The/Taliar regisfuit,qui in Colchos cxpcditionc pa- rauit ad vellusaurcum expugnandum . Qu^am rem late profcquitur Ouid.lib.7. Metain.& Orphcus in Argonauticis,Pin- darus Ode 4-PythiorHm,ApoIIoniusRho dius,VaIerius Flaccus, & alij-Dicicur au- tem lafon a fanando , vt videtur innuerc Pindaius citato loco, 'letffi^ mmc\yfanita>s eft:3c quia Chiron, qui a primis annis la- fonem inftituit.magnus fuit in arteraeden di,ideo ab ea arte 'idtjcovtL, quafi fanatorem nominau it . Vhafiacu dolts ] Incantamentis Medeae. Phads flnuiusen: Colchorum , vnde fuc- runt nominaci Phafiani . Ab eodem eciam Medea Phafiaca,& Phafias Poetis dicicur, quod ibi i:.3Cam effe quorundam fic opi- nio, quamuis Pindarus Corinchi oriudam dicat.Ode i j.Olymp. A R T I i I c I A L E eft in Venercos mocus,& pra:fiigiGr:'m laqueos amulecn, cuius tamen rei ^idcs penes audores cfto . Id Alciacus noftcr ex Homero 8c fcholia- ftisquibufdam extulit, quod hicodlofti- cho tradic , nimiriim ad arcendas amoris illecebras (quo nullum exitialius autfu- riofius pra^rtigium) aohibendam efle mo- tacillam humano llomachojqurE difpona- turinter binos circulos fele quafi incerfe- cantes.Sane nunquam mihi perfuafercvi- rum donec vulgariserudicionis yir:Isenim cor-tra n- aEbi- monm . Andreae Alciati arbitratiir, hoc fymbolo, Motacillas cru- cisorbi inclufe, voluine Alciatum cxpri- incre verba ilJa D.Pauli acl Galatas cap. j. ^lHiautem funt Chrifiiycarnem fuam cru- cifixermt cnm vitijs ^ concupifcentijs . Incerprecaturautem dirum amorem, Ve- nerem marculam,cui audor adiungat ilH- cium foEminarum,qu2E duo mentem diri- piunt.Profedo frequens ille cauda:motus m Motacilla, nefcio quid obfcocni reprtC- fentct.Pie f3ue,& ingeniose.Habemus er- go prasfentiffimum contra tela Cupidinis remedium,nempc vtiuxta D.Pauliconfl- lium,carnem eum viti js crucifigamus.Si- quidem ifteeritdiuinus &coeleftis etVTg'- f £yr,qui terrenum illum>& in hac corporis compagedclitefcentem€p ixtjf KAKofM t^.mus m^lus,zp\.id Dioge- nianum : in homincm lafciuum & immo- dica»libidinisdicebatur. Nam muresdo- meftici falaciffimi funt , pra»fercim albi . Ailianus miram cfTe murium falaciratc , authorum teftimonijs docet, lib.ii. cap. 10. Acq; intcr multa illud addic, Epicrate infabuia quapiam,cum mulietem fignifi- care vellet prodigiofx libidinis , (JLveovictv appellaffe , ( fic enim McfTalinam vocat) quafi dixcris murinam:cizat(i; prouerbiii, Mu^ A5yy.oV,ex Philemonis com^dia. Vn- dc receptum videtur, vt intec amatoria blandimsnta.quemadmodurn paflTerculi , columba:, &id genusaliorum , itidcm Sc muris cognomentum vfurpetur. Mar- tialis ; Nam cu me mure»cu me tua lumina dicis. Sed cur nouipfum audimus AElianum, fua verba ei lib. it.cap. lo.hiftor. animal. Policiano.cap.^^.Mifcel.didantem; F^ruc autem ir.urcs ('mquicj falacifrimoseiTctc. ftemq; adducunc Cratinum,fcilicec in Fu gitiuis : Age nunc tibide ferenoaduerfus molliciem murisfulgurabo Xenophontis. Sed enim foeminam quoqjmurem narrat ad Venereacfle prairabidam.Rurfumq; a- pud Epicracem iu Choro,fabaIaenira h^c Epicracis cft: Poftremo fubijtme decefta- bilis lena.dcierans perpucllam , per Dia- na,perPerfephattam, efte vitulam,e{Ie vir ginem , clTepuellam indomitam . At illa cauuseratmurinus. Supericvflioneeam fa- laciffimam dicere voluic.cum cauum pror fus murinum vocitauic.Et PhiIemon;Mus albus,cum quiscam. Sed pudec fari. Cla- mauic adeo ftacim deccftanda lena, vc f^epc latcre non eft . Hadeuus Ae lianus^aufto- ncatibus eriam magni nominis Comico- nim fuccencuriacus.San^ de muris falaci- tatc multa funt a plcrifq; fc tiptoribus tra dira.Opici mnrcs dicuntur luuenali fala- ccs,Iibidinofi ,obrc?ni , a fpelunca, (^uam Grasci «Vjjf^id z^yforamenycauernam , vc D. Auguftm.tradit qua;ft. in Exod. lib- 2. Siccnim obfc^nitacis partes percauernain interdum argui docet Aufonius in epigra macis : Degluhitffellat, molitur per vtramq', ca* uernam . Muris quori; falacitacem expreftit Plau* tusTruculenco,vbi Phronefium Dinarcha fuadere conatur.vt muhiuolus fic in re Vc ncrea,fic cnim aic : Cogitato,mus pufillus qua fit fapiens heflia, JEtatem qui vni cubili nunquam commit- ttt fuam , ^^uia fi vnH oflium obfideatur , aliudper^ fugiumgerit^ Adhsecnonullif^minam falaciftimam per aelurifoemina; fimulacrum figurari dixc- rttucpropccr animalis ingenium : cogunc enim marcs ad coitum fus,dc la- fciuo & immodicae libidinis homincMu- rcmalbum hodie vocant Armellimim, de quo Pafchalius in libro de Coronis,& Stc phanus Pyghius in Herculc Prodicio . ^r^^^''^] oftcndcrcfignificarc . Natura falax] De falacitatc murium iam diximusjquibus addo, non deeftcau- i5lores,qui foeminas abfq; mafculi coicu , fologuftatu vellindu falis concipere affic mcnt, eo quod in nauibus matitimis im- menfam murium copiamenafci vidilTent. Francifcus Pctrarcha contra,murcm albil fiuc Armellinumfuis verfibus procaftita- tis hieroglyphico hobilitauit , vtpote qui delicatioris cuiufdam munditijecxemplai: haudquaquam iguobilc eftet , cui fcilicet fpurcitia tanta: fit abominationi , vtlimo ante oftium caui iIIito,capi potius a vcna- roribus,quam eo f ^uale fit inceHo pollui adulterio . C O M M E N T A R I I. HV I V s Einblematis pidiiram nwl- ius haoieiiiis dedicj atq; ipfum etiam epigraiTima leui (tjuod aiinu),brachio per ftrinxeruiic commencaioies ; ego vero ni- hil verebor rem turpiculam liberioiibus impetere verbis,pra:rertim cum ha'c ziza- nianon petfunctoiirim requiiac runcatio- nem.Quapropter fiic piclori pra;iui : Fiat ledusvndiq; peripetalmacis ve!atus,iux- ta hunc homo nudus vcntrem in pateiam auream exoncrer,coram quo in mera qua dam Aecfiv.^ilepocuIum , & cyathus treusjcuius rci racionem iam fubuigemus. C^uid au^em inledlo velato agatur, furfi- cu illud mc & pitftorem (circparco enim caflis oculiSj & cum hisetiam mentibus. Gbidquoq; a Miiioe hoc emblerna ad cal ccm reiectum fuit , quod non videbatur committei;dum auribus tcrfis, tum quod ipfi indignum vifunj fit explicatione proli xioie. Afl me no pudebit cu Virgiiio cx En nij flcrcove margaritas kgcre.Eigo ad rc- Z V 1 D E © 35^4 AndrccB Alciati 11. Vi DE o alliirum ad fymbolnm Py- thagorae, qiiod C\c explicac Pliuarchiis dc cducatione puerorum : ffnitv eif duLi^ct vs^^dLV^-^-j-X^iv^ wtSov \6yov s^/Sc(\hHV is '^rpoa-iiKiv. 0'^iniv ydp >ure . Choenice] Ch^nix cft demcnfum &: ci- bus diurous, de quo dicemus paulo infra Embl. Si. Menfurami(^c.] Comparatio Icgis»qu? ctiam qua;dAm eft menfura, ad ch^nicem . Legisq-ymodumhoc excedere fanSAefi] Eaeft,qua! vno vcrbo diciturctf^o^/ajlegis tranfgreftio ; fed hic non Icgis cuiuscunqj fed naturalisac diuinar.quam turpiccr vio lant & nefari^.qui vel inceftu, vejadulcc- rio, feu pr?poftera Venete fefc iuquinant. Incefio potlui adulterio] Sic qubq; Cice- roprodomo fu3,incefto flagitio pollucre, dixit.Dicitur autem inceftum.quafi mini- me caftum ; vel a Venetiscefto alienum . Cogit^ , mim allu^im fit ,aji'mcara opi- nionem.-. I ■ ; V 1 X faluo pudore aliquid de pricfen- ti Emblemace dici poteft,tamen aliquid fo ^f^ff t bri^dicendum eft.Q^uamuis epigramma- te fuo iion obfcure vidcacur caxaie ince- ftum Alciatus.tamen egoin concepca per«- fto opinione,duclus, vci dixi ,.infcriptionc & comparacionej Interim non nsgoeos , quiinceftu fefe polIuunt,in naturara pec- carc. Qnisenim.verbi caufla.iion exhor- reat maculofiflimam iliam Semiramidis cum Nino filio commiftionem l Qu^is Ne- rouiscum AgcippamatrcArcaxerxis cum forore, BaftianiCaracall^ cum nouerca » &aliaeius generis flagitrorum monftra ? qu2B qai patrarunt , videntur haud dubie vim quafi armatam ipfi natur.T iniecifte , cum nc in brutis quidem animincibus ta- le quidadmifTum reperire ncNam loan* Eqf* nes Lopez Hifpanus,quem cicac Nicolaus Boerius Decif.^ i 8.num.2. a fidc digiK) ho tent minc audiuifle fc rcfcrt, qui (uis id videric ce^i ■ - oculis quod generoliftimus equus proptcr iiiccftum cura macre fua commifrum , ad quem coramiccendum arte & vngucntis pellevf^us fucrat » cogiiito crimiae, morfii fibi ipfigenitaliamagna cum aftanciumad piiraciQnc ablciderit. Hajc quam"is ica iiati EmblcmataJ » fint,ncfcio «jiia rationc cxtera cnormia Tcc lera iramanitatc pr^eat mafcula Venusrar- gumcnto cfTe pGnfunt Sodomiticae illx ciui tates.igni & fulphurc a Deo rubuerf^ Gc- nef.19.Vnde & incos, quiimpia^huuisa- ftionis c nc fa;cula mox futura femine pereant dc-- ftituta.Scd quot hodic rcperirceft,qui ?ra tem imbccillam , & pra^fidio indigentcm libidini fuas .depopulanda f^dandamqj fub fternunt.Non potcft rcs h^c pro magnitu dine fi:clerisenarrari. Hos tales nonimmc ritd impios & parricidas appellaueris,qui bus non fufficit fexus a Deo datus , nifi & fuoprofanc ac pctulanter illudant. Haec tameninter illosleuia & quafi honeftasut. Qiiid indc mirum,fi qucrclas fcxus foemi ^^i^^^^ nci audiamus ? Vt nuper hifce auribusau- ''^^;''^^''*' diuiicumeniminerctricula ex triobolari- bus ferio penfnm traherct,& iuuene quen ^'>^j^^ - damirobcrbem obuium habcrct,qui qu*e- reret,cura qu^ftu fuoadlinum & lan^ redirctflllanihil prjemeditata fubiungit : Hoc vobis catamicis acccptum ferimus , qui nobis lucrum iioftrum prajiipitis . Quod fuit magno circumftatium cachin- nocxccptum.Quid dicam de ijs,quiabo- minandam non Iibidiucm,fcd infanian» po tiiis exerccnt?Piget diccrc . Scd quid his fotte credamus,quos non piger facerc? Sc tamcn diccndnm cft,quia fit . Dc iftis io- quor, quorum cetcrrima libido & execra- bilis furor.nc cajpitiquidera parcit. Qni- Z 2. ttus •mmAnis hhido. Andreae Alciati bu Kdc veibl'; , aiu qua liKiignatione tan- tiim uefas pio(eqiiar? vincit otiicium lin- gux- fceleris magnitudo. Videamus aliud monftrum.Neio Imperator Sporum pue- rum eiedis teftibus in muliebrem natu- larn vercereconatusefl:; addita dos, addi- t u m fl a m n^ e u m ,ad d i r 3 c el ebe r r i m a n u p f i a rum {olciinitas. Qu^id multis? palam pro vxorc habuit.Hmc non infcituscuiufdam iocus.-Bene agi potuide cum rebus huma- nis , li Domitius Neronis pater talcm ha- buiilct vxorem . Inter Gallos olim id ma- lumpoOiicat Vcneris adeo infasuijnie me- n^oii.r proditum eft, vt inde uefariaianci- returlex, necuiduxille vxorem Jiceret > qui ptius vxoriam non implefiet funclio- iiem. Longc (ecusno[lra Geimania.qux licet bibula Nfordida , fuCpiciora, fuperba (quodvltimum ipfi Alexander Magnus exprobrauit) apud alias ^cntcs audiat, ta- meuipfi nefaris libidinis huius not.T nun- quam iureinuri potuit. Rec^e;nam tanta Sodom huuis rei turpitudoeft, tantum dedccus , enortr. vc mortem potius eligendam , quam talc tci^ , quid patrandum , Paulus refpondcacin 1. ifti quidem S.ff. de eo quod raec.is caufa. Sed de hoc nefandocrimiucpropter quod ira Dei vcmtin lilios diffidcutia; : & quo ipfa focietas,qua2 cura Deo nobiscde dc'. bec,vioIatur:cum eadcm natura, cuius ip- fe au61:oreft, libidinis perueriitate pollui- turjnihii dicam amplius , cum vel folum ipfius nomcn chartas quoJammodo inqui net.Videri tamen poterit lul.Clarus lib.f. rentent.§.SodQmia.Iacob. Mcnoch- lib.i. dearbitr.iudicccnc 3. cafu i8tf. & Coel. Rhodig.lib.ij.cap.^.Sc 10. , Defidia . EMBLEMA LXXXI PBSWET Emblemata . 3S7 u per in DESIBET iH modio Ef^tts > Jpeculatar & aslra, SuhtHt accenfam contegit igne facem. Segnittes Jpecie re^i velata cuculto , Non fe , non alios vtilitate iuuat. COMMENTARir. SE M t X habicu ludaico infidct inacr- fo ri«iodio,& vultu ad coeloselcuato (i- Hcracontemplatur.- fub modioaucem ab fcoiiflicam habcrfacem, qua; tamcn fumo cuaporante proditur. E X vMo (ymbolo P/chagoricoduoem- blcmata finxic AIciacus,pr^fcns nimirum» & immediac^ fubfequens.nam defidere in modio.SCyin choenice figere fedem. idcm fo- nat.fcd varic tameii accommodacur . Do- ccmuraucem eo fymboio, nondeberc nos in vitae noftrae fporrulis ica fpem colloca- re.vt fede in eis ftacuca totu.m aicacis tem- pus ociose craducamuSjfed aliquam inea- mus racionem, vt noftra induftxia vitffcum compatemns,neq; femperabaliorum ope pendeamus. Hoc autem afff quemur vica vel contemplatiua (vc vocanc) vel adiua: quod his duobus cmblcmatis oftendere Alciatum voluifte mihi plane perfuafum eft.Ac proinde hic locnsmihi vifuseftin tcralios permaltos dignus ene,qui maio- re curaftud:oq; a nobis explicaretur. 5cd mihi ea de re cogitanti ram mnlta e mul- tis & varijs occurruiu , vt verear ne qnis me putet intempcranter abuti ftudio, auc ctiam plerifq; ociofus videri . Plutarchus 4 Dccrerorum deanirua difpucansex De- mocriro, igiiitum qinddam cfteair cx na- cu ris concrecis mente percepris , globofas idcas.qua? habeanc igncam faculcarem, id- que corpus efte. Succurric id Ladantij e z.cap. 3 Qjtiod fi anima ignis eft,in celnm debec e;)iri,ficnr ignis,ne cxtii)guatur,hoc eft,ad immorcalicacem , quxincaloeft . Virg I in6. loneu4 efi ollis vigor,(^ ccelefiis origo Seminibu^. - Hefiodus,&: eius interpretes.ab ca opinio- nenon recedunccam aiunc, Prometheum ignem coslcftem clepfilfe.quem (imnlacro a leconfecn^oapporuicvc animatum fierec, ea eaim mcns eft,qii^ molem agirac,& to to fe corpore mifcer.QuoJ fi obrcpat igna uia,facile hunc ignem dcprimic , nec feiio fus ftd alta ferri permiitic ; harc enim in infidijs Iacicat& abditis viarutn, v> prjf- ucrtat auxilia 6c annonam obfeftiSi com- mcaaim cnim intcrcipit cceleftisalimcnti* atq; adicusomnes claudic, ne fahicariuni ciborum,qui mcntem pafcunr,quidquain trafcicObftruitjiiiquam.canales fenfuum & conftipac , aurium inprin)is, qus funt vcluc praiioriac duas poica; caftrorum iii humana hac acie , ne riuos dcferant diuiui fluminisadincerioiacordis,& laxcc fitim. IcafitjVC pigro lcntore ftercens fubfidac paulatim ii) f^ccs natiuus humor & vira- lis.donec expirec tandem & err.oriatur, vc lychnus, ardens (ubcrac^o pingwi.G rande malum hoc.& pcne defperandum , trun- cum enim facic, & hominem vertit in npii homuiem , vc fimulachro fimillimus fiat & infenfibili ftacuas,qui hocobfefliis. Au- res haber quidt-mjfed furdasjos.fed mucii, oculos,fed cJECos; pedes, fed claudosj ma- nus rigidas & qu^ nihil palpant , veftigia insuc& inaniaorgana, qualia incadaucic Clam3,infta,obiu rg3,increpa,im6 compel Ie,verbera,cum mortuo agisiftipes eft>la- piseft,fenfu caret,nec Dcum.ncc homines audit;nec minis.nec p^niscangicur.nec co- nancem nec fulminatem njctuic,ficut mor ris,ita eorum qus fequruur,fccurus.Cur ica ?quia fax & ignis,qai mcncena vegetac , extindus eft,auc cert^ lencore fuppiefliis. Quod fi quisfortaflcdubicac, curHefio* dus & ipie Maro dicanc louem abhomi- niiusignem rfmouifl^e,faciliscft refpofio. Visenim & fojerria hnmaiii animi diffici- lis eft inuentu , qu 6d hebeciorc ingenio Ci- mus.-adee nihil tam cxccllcs & pr^clarum. fine magno aliquo laborc vita dedicmor- talibus . Contegunt ergo cqnobit;^ otiofl ac languidi facen» accenlam fub pallio, nullis artibus, auc ftudijs honeftis ani- nium applicauces.nulla fua induftruacdi ligcntia notiones animi exerences , vc non minus verc quam retTlc in eos id Plauti- num conuerti poflit ; Summa ingenia in occulto latent . Adea^qus dc igni , vel ardenti facula iam Z 3 diaa.! 1 3^8 Andre^ Alciati dida Omz , atlijcetem IiibensqiijePIiuar- ch. difpiuat Commeiuario , An rede di- £lura,Afltd-5 /Sicoy-a.i'.co ctUm,c[iii efl: de cu piciitacediuiciarum.Sedmaxicne iuuat lo- cus ille ProbIematum,quo ait, veteres ob- fcuris vfos rationibus , potinimui-n in re- bus facris Jiicernam corpori animam coa- tinenti (imilem dixiflc . LuxenimelU iu- quit,qui intns .eft animuSj &c. 'I I I. DESIDET inmodio] vitaigoauam du- Defidere* cit. Ciceio proinde in Verrinis dixic per Mcraphoram ignauis confencanea Qjiid fedes Verres? quid fpcdas? Idem in i'\(o- nem:An poreft: vlla excufuio effcnon dico, male fenciencj,fed f-denti,cun*5l:anri, dor- roienciin maxinio Reip.motu confuIi?Eo dem fjnfu Hefiod.aic, no7i bonam.vi rum indigenton tenere,Jedentem in taher- net,ciii "jictus fuffieiens non fit .- iil/.iVov iv^^KiiryYf >i(c (lio? cipKtof eii). 5ed 8i Demoi^hen.i. Olymp. Atheniend- bus fucccnfeceosqifedere dicic,& Philip- pjpocentiam nonatcendere-Sic enim: pict^ uiiaginem ahquam profeili , ignauia; (itu xtacem terunc:liceras afpernantur,auc certc nonmagni faciunt, qr.anquam alio- qui valeancingenio , & non parua iiatura^ dextericate.-iners omnind genus,& frugcs confumere natum, & ex tertio lilo homi- num genere,quod aflignat Hefiodus, me- rito dixerLm,cum nec fib',nec alijs com- modam aliquod referancQuod ipfum ca men velim a^quis auribus accipi.non enim is fum,quiaufim, aucetiam velim carpe- leinfticuca illa veceraprimiim quidem a fapiencilHmis inducla pacribus,noftra; pie- tacis Chriftianq antefignanis & vindicibus, qu«)rum tanta eftapud nos audoritas , vc inuerecundum effet,ne dicam impium,eo- rum viram,pietatem,dod;rit)anB,fidem no probare,non colere.non amplexari. Vter- go aperte dicam quod fentio ea de re : hic ab Alciato,a me,ab alijs etiam.quibus fim plex,minimeq; fucafus eft animus , nullo modo rcprehenditur monachorum infti- tutum & regula, fedmultorum ex ijs o- tium,ignauia, inipericia nocacur jquippc qui eo noraine pelUme de fe , deque alijs mereancur. ladeiuij quancumuis fuior- dinis fuarumqi legum anriquam dignica- tem & fanclimoniam , nifienuii fe fimiles ijs^ra:ftiteant,qui iaboiibub,vigilijs,ftu- dijs IV. ^orw dam c nobita,) defidia Emblemata^ . dijs.ieiiinijs , omni dcniqjpaticntiarlaijde Chiiftiaimm nomcn aiixerlipf amplifj-' carinit,non videoqiia lationedigni ha')eaii turco,quod fuirhoiiorificu apu^l ptifcos , monachi nomine, quod illi fua vecordia & inertia.ncquid dicam grauius, in contem- ptum adducunt.Vtinaro vcro vt cotihn^ Ibleiit infolefcere ob veteriini illorum p^- trum admirabilem toti pofteritati religio- iiem,ita eorundem vita: ijiftiturnm xmii' Jarenturrnoiienini mifero & hifeiici otiole ita dederent, vteT/V «T/ct TrAtrMV abeflentab ijs,quosad pia^ vit;^ rcligiofxq; inftitutio- iicm fe imitaii di(flitant.Sed ne abeam lon- gius,quid Jaboriofius cxcogirari,quid fan Clius, quid diuinius in terris fingi aut au- diri potuir , quam fuit illa vere ac merito Jaudara priorum monachorum vit^ ratio.? quod purius aut vberius olim ecclefia fe- minarium clarorum virorum habuit,qua ouod a coenobijs , mandris illis & ereinis duclum fuit ? Nunc ver6,Deus optime? quam abfumusa prima illacanaqi reli- gione, cum qui feuerioribus inftitutis fefe obligent, non tam pietatem quamotium , nontam folitudinem meditandiquc dere- bus diuinisopportunitatem,quara defidio fam viram fibi proponant . Talisolim fuit Seruilius Vacia , vir pra:torius ac prjjedi- ■1(1 , , qui odio negotiorum abdiderat fe in villam fuam, quam habcbat non procul a Cumis , nec alia re iiotus fuit , quam eius villasocio. Itaq; qui iiegocijs prcnieban- tur,exc)amare foIebant.-O Vacia.folusfcis viuere . Huius tam ignauum & finelite- risocium damnans Scneca.epift.n* Ji^gat illum fcire viuere, fed latcre . Eoq; non- punquam villam prxteiiens , iocodiccie fokbat; Hic fitus eft Vacia. lubindican^. nihil interefleinter mortua, & inerti bcio i^bdimm.Ahquim vereor,ne idern verc di ci poflitdemuItis,quifubrcIigionis fpccie pra^ftatiflimas ingenij dotes fepeliut. At id quidem certe pluribus exaggeraie vidctur , eflenon modb fuperuacaneu,fcd & intcm peftiuumjquadoquidem notius fir,quam vt confirmarehabeam , ne videar uiiquiu^ in eosdebacchari , quos ad mcliorcra fru- gem reuocare laboris efl^ctinfiniti,& peiie ' aiS^ovATov : admonerc , inrempeftiuum ^ quidcm impcrtunum;reprehendere,pror- iusodiofum, Sc perindenon omnibusgra- tum. Hac enim tcmpcftatefic omniafunt exulccrata,fic lubrica & pcruicacia,vt quo qub te vertas,vel etiam noIcns,experiaris teper ignes incedere fnppofitos cincri do- lofoj 8c quicquid in eiufmodi quorundam hominum negotio vclis attingere, vlcus& vomicam citiflimc deprehendas,adeb fub omni lapide dormit fcorpius. Quamobrc: fatius efle duco malum benc conditum non mouere , & huius ordinis viros bonos (quos tamctfi paucos &c colendos , & ex- o{culandosefl*eputoj a malorum f^ce fera pcr abftrahendos & eximcndos vnite vo- lo , neerrore quodam populari pro vitio virtuscrimina frepe ferat . Quod fi qui monachi (vtfunt exijs quidam boni v:- ri , fcd non fatiseruditi) dicant id a paga- nis audoribus male dctortum ,ne videar veibo moleftus, quippc qui faufta omnia illis prccari non defino ,cuoIuant quxfo diligentermagni ac fandi viri Chryfofto- miChriftiauam fententiam,ad illum facri Euangelii locum , lu^eat lux veffra,^c, Hunceniro Chryfoftoroum iiidicem ho- no ra r i u m fi adm i (er i n t,uihil d i co am p 1 i u s, caufladi(flacft . ^6o Andrcae Alciati* Defidiam abi jciendam_j : EMBLEMA LXXXII. QV 1 S Sl^V 1 S iners , abcat . Nam in ihceutce figere fedem Nos frohtbent Sam^ dogmat4 fan£ia fenis . Surge igitur , duro^ tnanns affuefce labori , Det tibi dimenfos crsStna vt hora cibos . COMMENTARII. SE D E N T dno viri defiHcs & otiofi, habica vili & panrjofo,3lter manu in fi- luim inferta.-egc^ alrerutri malifti fupponc- re modium,vr luiic uifiderer, fic cnim vi- deti: r vclie epigramma Vythagoras Samius inrer alia ^jr?7&olu recfle viuci.d) pra^cepra hoc prajcipueco- f v/i^^^ me'Hlabat://w£V/ ^Iv/kcl Ket^ia-fiV.i^ eft: • Ne choentci ir fideas.Qjod PiMtarcIuis de educadoi e pueror. ir.i cxponit: ceCyHV dp yicLv. y^7rpovoc-iv , cV^ys- rtiv AvctyKsiictv 'rc(,pcicryAVA7roiJievTpo(piiv- »d e{[:Fugere o~ tium , ^ pro^picere quemadmodHm nece f- farium paremus cihum . Diogencs Laer- tius in vita ''ythagora; ait:7;2 chtxnice non fedendum'.'\(i cft,cx «quo futuri habcndam cnram;cho?nix enim duirna efca eft. Hu- ius fymboli Pythagorici diuerfasfcrunrur cipofiriones, led hanc Plurarclii fequutus cft hic Alciatus,& libro j. Parerg cap 17. cuius explicationem mahimns ab ip(b rc- pecere fcum fit locus obuius ) quam aba- liis quibnsqj tamerfi dodi/Timis cmcndl- care,vt fumiis jnitio poUiciri. Sic itaq; ibi chccn ille.-Sciendum eft, inquir, apud Athenien- quid fes fuiife meufuraiii tritici, quacum qnif- que Emblen u . ithago- que vnodie comederer.eaerat & raaior li- bra,Yocabaturquechoe!iix,vei ^{rpov y vt intcrpres Ariftopiiams ait P.ndebacaurem carum drachmas CL.hoc eO, fepcem & vi- gmti vnwias Grascas » vc lulius Pollux , & Nicandri intetpres fcribic; noftra autcin mcnfura fefquilibramreius chcsnicisdimi dium drachmarum ^f.Iibrafeu li^ella di- cebatur , vt Rhemnius Palasmou oftendit eocarminc t Atticct non minorefi,ter c[Hino[Ue hanc de- niq; drachmt^ * JBt ter vicenpstradunt explerier vnam » Igituriiibetcofticiirioduas libcllas.id eft, choeiiicem vidnalis fiibftanrix cuftoditis prasftarirquodetiam olirafieri folicum o-o rtendit P/chagorse fymbolum, Super ch otiofus, & ignauu«cit,nihil operis aut ar« tis facit.Cici. de Fin. Sed luftrcmus am- monon has QQaximasartes,quibus qni ca- icbant,inertes a maioribus nominabantur. 2n chusnicefigere fedem] fcriari od fpe demenfldiurni . Nos prohibent] prohibemurex Pythago XX fymbolis . Samiffenis] Pythagoram dicit, graueni illum & fcuerum Philofophum , a Samo pacriaSaraiiun didum, vt refcrt luftinus lib.io hiftor. & nospluradc codiximus Embl.17. Dogmata fanSia.] Pythago rae fymbola . oraculorum iuftar a prifcis cclebrata SHt, De his Plutarchus variis locisrqusefymbo la certacim a vihs dodis expofita funt.Ex veteribus nominantur Anaxiraander Mi- lefius iunior,& Polyhiftor Alexander,quo lum Ubritemporis iniuria pericruiit.Plu- tai>.iUS,Athcnaeus & Laertius.non perpc- tua difputatione, fed hinc indc nuilrj ex- plicuerunt. Ex recentioribus Philipp. Be- roaldus ,Erafmus , Phorciiius,& Grego- rius Gyraldusin ea re fedulam operam- nauarunt . Manus ajfuefce laBori]z^t^ &compo- ne tead laborem . Verhum ^iOCyaffuefce , (iuquit Minosj frequcnratiuum vel natu- r^neutrins proacliuo malc vfurpari , me non longe ante monuit Fornerius IC.do- (f^:iftimus,vel aliud agensrcui ego, vt in caj tcris,facile aflentior. Malira ergodicere : . Duroq; manus compone labori . Craflinavthora,] id cft,craftinus dies , Hora- pro Synecdoche . Horaautem prodieponi , dic^, alibi monuim us- Virg.i, Georg. ^.^^Nunquam fe crafiina fallet Hora . iNcvLcATVR hoc fymbolo Py* thagorae,non cfte indulgendum otio & de- {idiae,ncc in dicnn, vt aiunt, & citrafutu- ri cemporis pra^medirationem viuenJum; fed ftrenue laborandum, & fua quemque induftria fibi vita» neceffaria , ne in poftenl eadefiutjliicrari debere. Labores enim bo- Labor fe- nis vicis, & feneduti optimum efte obfo- Heciutts nium , ait Xcjiophon in Oeconom. Sed & obfoniii Diogenes incerrogacus,quidmorcaIibus iu vitamifcrrimum effe cxiftimaret? Refpou dit,fenc pellatus^vcdicemus. II. PVLCHR.A fimilitudine declarat , Jj^^wW- qnam fintkues cau(x',quae a reda virtu- natH^ tis via nos auercaut.cum negrauilfimis qui dcm caufis nobisefleccedeiLdum.-idq- (tim ptum a rcraorx naturasqus curii piiciou- lusflt afpedu nigcr , notimaioris quam pedalismagnitudii^isjimacis magiia? fiuTi- lis, tamennauigia ftarecogic luiJlo fiio la- bore.non ietinendo,neqi alio modo quum adhasrendoifnfra enim carina; cabiilamo- ris appiicitus pinnis,quas etiam renue-^ a i n^odum habct , in tranfucrnuu dilacarss . C4iKi 3^4 Andrc^ Alciati. tatiti Yoboiis eft , vt rnant vcnti licet ( Cic loquitur Pliniiis lib. 31. c. i.) & raeiiianc piocellx , imperctfiirori , ac vircs tanras compe^cac,quorq; non vlla interdum vin- cuIa,noi) anchoiiE pondere irreuocabili fa- praiftare queat.quaucumUbet magnos ipfe paruulusadeo infraenet in.pe:us , Sc niundi rabiem doniet.Idem habct ena lib. ^ cap.iy Jc echeneide. Videporro Ifido- rum.Af liauumlib. ii.c.4j.Lucaniim lib.. ^•Volateiranum hb. ij. Philolog. 5icD Loctt^ Ba in Hexamer.Homi|.7.vndeca!te- /ilif Ma- ' ^ ■ P fu lu.-gj^^/vor oTeL y Tpoih) reli.Video hominem At- talicis autPhrygijs textisopcrtum,caius collum gemmatus torques , armillsebra- chia,digitos adamantcscingant&r fmarag- di,quem fatellitum agraiha ftipent;glifeic eupido>& volo veftiri limili habitu. Fer- ti^r fama dealia, qui in arcem ^apientias & dovffcrinaruM euafit;de!e(5lor,S!:eligoa- liquid tale.Si Myda^talenta & gazam Pcr- ficam audio,infifto afFedu & deHdero. For titudinem mihi aliquis Gommendar,& vir tutes heroicas in lulio C?fare,aut Popeio Magnojpafcunt laudes & trahunt . InO- lympico ftadio auc giadiatoria arena coro natus defcribicur , lego triumphaJes cur- rus Capirolioinuedos , & appararum vi- dorise.laureaplacec, &incingi vellem.De vino Chio fermoncs feruntur aut Falerno, faliuam truditlingaa,& ebullit voluntas, totus fum in poculis ,& vmbra deglatio caiic AEfopico ftolidior . Magna volubili- tas & rapidaconuerfio ? cVuodin indiec horario rotafacir,hoc in noftra natura cu- ' pidiias,i'empcr in mocu eft ac laborcTri- ^lia fternunt,la:cis erigimur.-ptofperamui cent, aducrfa tinbantJ tpcs fulcit, ddjcic metus.-curiemorciencgaudialaxant (k fe- renantanimos:contrahin ira,aperic& dif- fundit amor.-rodunt acerba & confttin- gunt,dulcia blandiuntur &exhilar2nc> ringimur prx^enti malo » formidaraus futurum , de prxtetitis acuieus adhuc inh^eret & puncflura , quas defunt opta- raus.qu asadfunt reijcinuis : naufea in co- pia.indefedu defperatio, vichia moleftat, remota alliciunt & trahunt ad fe; peregrj- na placent,difplicent doraeftica & generac faftidium.Siin mari fumus,ad litora refpi cimusjinhiamus tranfmarinis ^ terra , 8c ventisalas pandimus.In cligendo ftatu yi- t;epar leiiitasrfolitarius turbas qu?rir,qui in rurbis rccefius & quietem: vxori dcuin- diis libertatem,CGeIebs vinculum & focia Iateris:qniftiuareexercenc,qui raftra & li- gones.qui naftam trahiitac retia,aIiorfum fleifi:untocuIos,& fupra vel infra fuam for tem tendunt vora.Miles ad atua, ad arma rufticusrnauclerns ad campos , qui hic ad nauim & traftra: ruris opes tollit aulicus, qui in rure palatinasdelicias & luxum.Ne roo contentus,fcindimHr i» partes vago di- fcurfu , necquifquam quod habec diligit & ample Di^us ab antiquis vatihus Ardelio. COMMENTARIL I. IN aereapparftaiiisardca, vncis vngui- bus & roftrojerpanfis alis voJanri fitni- Jis:fub cjua iiiuenis pcnnis vcftitus difcur- ric , qui bracliiorum loco alas ardeae fu- f^incr . II. Emblematis fons peti poteft ex fonsEm- loco Ariftorelis.qui cft lib.^ cap.i8.dc hi- ilematii. fior.animal.cuiushxc func verba:Sed ftel- Jaris oKVo^, iJ eft , piger cognominatus iu fabula eft,Yt olim c recuoin auem cran/Ic- rit,atq; (vt cognomcn fonat} iners ociofa- que eft: talis ardeolarum vira eft.Hsc il lc: Tctigit nonnihil Paufanias in Phocicis:Au gures,inquit,& au?m okvov appeJIaiic.qu^ inter ardeolas & maxima cft,& pujcherri- ma. In vctcreigirur fabulainduclus crac fcrHUS quida fatuiiS>3c niliil non fatageas, qui afteri^e veJ ardeola: ftellataj figu ram rcpra!feiirarcc,vc mores& conatus atdelio num expumerec. Hi quctquot funt, facis niouent Emblemata^ . 3^ / iir. woueiu fcrejiihil tamcn promoucnt,nihil- qiicagunt.fecl tantum fatagunt, idque ad modiim adultcrini &c degeneris falconis , qui cit tantum ceucntis in aere motus . Talem dcfcribit Attalum Martialis.Iib.i. & 1. & Afrum lib. 4- ^t poftca fubiunge- fiiHS. Taliscftapud Tcrcntium in Eunu- cho Thrafo.vtetiam Suftenus apud Catul lum.Huc rcfer adagium.C^^W^-^ « IGlJAVlfirm] nullam ad opcram vti- lis.Ordocft talisiFahulaprifcafuityid eft, antiquifabulati fiim, ardeolam iiellarem , id cft,auem illam afteriaiii vocatam a ful- ^orcaftrorii . iffingere ferui ignaui &JiU' "dia&mores^uid^i cnim eft anis,Hifpanis Gar{ola dida . ArdeolamJieSarem] Ariftoteles lib.^.c- l.dc hiftor,animal. Ardeolarum tria funt genera,Pella,Alba,Stellaris, piger cogno- minatus.Qu? verba tranftulit Plinius lib» lo-cap.^o.inquiens: Ardeolarura tria go- nera {unr,Lcucon,ab albcdinejAfterias, ab aftrorum fulgore per fimilitudinem divfla; & Pellos,quianonita in alium volatj^s- /.egener hic veluti falco] Hic , fcilicet feruus.eft veluii falcodegener , qui ceuet ■ in aere. Falconem degcnerem vocat auem illain,quae in turribus nidificat, •juam fa:- pepueri aluntpro accipitre ad aucupan dos paflerculoSjTinnunculus, Laiine di- citur.Hifpane Cernicalo,G^imzn, Vvan- nenvvaeher.Hxc zuis aliquando durat in aere pendens leuiter commotis alis.nec dex tcra,nec Ixuajante^aut retro,infra vel fu- pra mouetur , quod hic Alciatus vocat ceuere . Ceuef] alasagitat,& volare contendit . Ccuere proprie eft cluncsniouere,obfcoe- num verbum,pertinens ad mares obfc^ne fe motantes.Perfius Satyia i. An RomuUy ceues l luuenalis An te ceHentem,Sextt,vereior t & Sat.p.idem r Computat & ceuety ponatur calculus . Ardelio] Ardclioeft lioma inquictus , huc atq; illuc femper volitans,faliens,ma- niis iAdans,iogam modd dcijciGns,mod6 reponcns, &omnibu8ncgotij5 fefc iroini- fcens.Vndc rcdle a Germanis dicitur,H^i in allen gajfen-' Q^id fit ardelio nemo mc- lius docct Mattialc lib-i. his verbis : Declama^ beU^ycatifiis agts,Attaley belle, Hifiorias bellasycarmina bella facvs ^ Componis belle mimas,epigrammata betl^it BeUm es Grammaticm , beUtis es A(iro' logus . I.t beUe canta4,& faltas.AttaUybeUe j BeUu-s es arte lyrA,beUtu es arte piU . N/7 bene cum facias,facfi attamen omni» beUe . Vts dicam quid fis ? magnm es ardelio # De eodem Attalo idcm lib. i. Semptr agii caufas,et res agu,AttaU,fem^» Eft,non eJI,q^aga^,AttaUyfemper agts, Si res,& caufA defunt,agPSyAttaU, mulas* AttaU,ne quod agas defit,agas animam^ Idem Martialislib.^.dctidens fencm Afru fic ait; Codita cum tibifit iam fexagefima meffit, Etfacies multo ^lendeat alba piU ; Difiurrts totavagm vrbe , nec vU requttit; quod^i qu.T d.uetd-letv f:epcnumcro inuU'- cit.Statuo itaq; cum Seneca:Ccrns inge- nijs immorari & innutriri oportere : nuf- quam e(Ie qui vbiq; cft.In peregnnatione agentibus hoceueniie, vt multa bofpuia liube3nt,nullas amicitias:idem accidat cft rieceneijs,GriinulIius ingcnio familiaritcr fe applicant, fe,d cmnia curfim Sc properan rci- rranfmiituiit . Nihrj xquc fanitatera impcdit,quam lemcdioium dcbia miita- { lio . Non conualefcit planta , qua: fxpitti transfertur,&c. 5ed iam fatis lufimus. Vc- niamusadipVum £mblcma . Sulccptum -^^'^«'^'o- eftin ardelionesjvanofqj oftcntatores,quo "^''^ fi^ homimjm gcnerc nullum aliud mipudeu- ^^^i tiusaut Huuilius j quandoquidem feom- nia tenere, & ad vnguem nofle piofitean- tur,ciim ramen reueraiii ijs prartcriadan tiam & importnnam loquacitatem nuic- niasnihil. Sed lubec paucis in eiufmodi Thrafones inuehi , quod omnia fibi tam Mxcurfn remerc vendicent, tam nulla fronce arro- inar uilem , difciplina» veluti templum Athe- nis- Mameriin. oiatione panegyric-quam luliano diclam volunt: IpCx iUx bonaril artium magiftra; & muentrices Athenx. Valerius Max- Iib- 8. c.y- Athenas locum dodriii:^ fertiliflimum dixit. Q_uid enim tranfiliani ;Mm alijsquam plurimis Caf- fiodorum,qui lib. ii.Variarum, epift. if . Athenas fedem efle fapientium dic^as ab antiquis ait ?. igantes «S^/V ^^Gigantes ] Gigantes Titanis & nales» Terrze fuerunt filij : fiue, vtalij volunt , Terrje rantum fine patre. Fuerunt autem ftatura:admirabiIis,quoium pedesin fer- pentum vojumina dcfinebant,i jqi in Deo rum perniciem nati putabantur;cum qui- buspugnare aufi , fulmine concufl^i fuut , atq; fub AEtnam , aliasq; infulas detru- fi . P ugnam hanc attmgit Pindarus in Ne- meis . Huius figmenti rationem Myrho- log* adferunr,eamque traducuntad homi nes quofdam impios ,qui Deos neglige- ieiJt,autetiam negarent:quorum pcdesin dracoiium volumma defijfle aiunt, quod nihil fiiperum , nilul rcdum cogitarent, totius eorum vitxgieflu ad infeina mer- genre. Macrob.Sacurnal. i.c.zo.Virgilius in opufcnlo dc A e cna : Hps natHYit fud ejl a'uo tjnmyima ^ om?ies Squdmem intortmfinuat vefitgia ferpens. Mulca de G igantum ortu & puguis Dio- dorus Iib.4 6c 5 A poetis vocaiuur angui- Inguipe nei,anguipcdes , & ferpenngena-.Ouid. i. es. Mecam. .^^-^ua centum quifoj-jparabnt Inijcere anguipedii cajtiuo brachia coelo . Idem 4 Trift. Sphingaq-j ^ H.^.rpjia^,ferpentigena^q; gi- gantas , Qupd mihi reuocat in mcmoriam vetercs ftatuas, quibus gigantum formas obtortis cruribus confpiciebantur , quodq; Lam- pridius rctulit in Commodo: eum nempc quosobtortiscruribuseflec vbicumq; na- eosqj draconteos appellitare. Q^od epi- mythion hexafticho complexus eft Bar- tholom. Anulus in pidta Poefi:hunc enim fcriptorem, alioqui recenrem , eruditura ramen&acutum, cirarenihil verebor : TalegigatAum legitur ge?ius,vt nihil altH Cogittt,at fpernat,vel 7ieget^ffe Deum: Et tantii-, quantU fenfu exteriore mouetur, Commodat adprlfens fe,vel ad id quod adefi . Hoc genus anguipedum mythici finxere FoetA , §uorum affecius humi {fegnts ad alta) Si vacat,Iege Pierium Valerianum lib.i^. & 2;. Hieroglyphic Horum gigantum Gigatum airogantia tantafuit, vtprouerbij locum ^rrogan- obtinuerit j nec abs re , nam ex facris lite- ^^^* risoriginem fumpfifle videtur, vbilegi- tur,gigantes turrim conatos ftruere.cuius culmen coelos attingerer,nifi Deus confu- fione linguarum eos ab incepto abftraxif- fet. Gigantum fabulam Honieri (cholia- ftes in hanc fentcntiam narrat;Cum lupi- ter patrem Saturnum regno detu rbafl^ec , Deorumq; fibi principatum adfciuiflet , Gigantes Terra» filij fuccenfentes.Tartefi [c[\\x ciuitas eft luxta Oceanumj magnii bellum aduerfus louem adornarunt: lu-» piter vero illis obuiam fat^us, in Erebum deiecit,ac patri Satumoin ipfos imperium tradidit Et Ophioni,qui cseteris fuperbia Ophion pr^ftaie videSatur , fuperato monten. ab eius nomine Ophionium fuperimpofuit . Mifl^js hoc locofacio, qiii multimulra de gigantibus,quorum alij,fuifle negant,qui dam contra,& certe plures, nonenim va- cat fublegere quae de gigantibus traduut Herod.in Clio. Plin. y.c. i^.SoIin.cap.j'. tantum admonuifle fateft . Ego quidem facile mihi perfhaferim hoc gigantum no mine intelligi vetetibus batbaram &im- erpert piam gentem, qux fubhominis figura fe- ritatem exerceret , a quibus honeftarum reium induLT:a fucric (iTci^tcL , quales defctibuntur a l^occi'; Cyclopes, La:ftri- gones, alijque qni ferinis moribus vaga- C 5 bantur Gigant gens im pi.-t^ , 38 Andre^ Alciati terrtoe o bantii r, infontcs & probos qiiofqj impu- nc Ja!debant,nuIIam diuini humaniqjiu- ris rationem habebanc. Cui videturafti- pulan Berofus Babylonicus de Anriqiiit. Circa Libanumjinquir^ruifTe Enos vrbcm maximam Giga.nmm , qui vniuerfoorbi dominabantur,ab occafa Solisad ortum. Hi vaditate corporis ac robore confifi,m- ueutis armis omnes opprimebantjlibidini- quc inferuientes inucDerunr papiliones,& inftfiimenta mufica ,& omnes dejicias.. Manducabantliomines, & procurabatab- orfus , in eduliumq; prajparabaiir,& com mifccbantur niatribus,filiabus,rororibus, mafculis, & brutis , &niliilerat fceleris , quod noi3admitterent,contemptores reli- gionum & Dcorum . Gig/tntes ^^''^'^ materprotulit.] G igantes te rrige dicuntur a Poetis,id efljterrx filij, vc \i nominis inreJJigiturj>w,rerra,>;Vo/>c£U, fio , iiafcor. vel , i-ctpdL- ro sk yii^ livau , quafi iK yh ysymi/xeyo/ . Sie canit Or- pheus lib.S^facri ferm iJ> Kcthin^t ylyctVTAf iTravvijLov iv uet- KctpeT Et fi^a Holidas relligione capit . C O M M E N SE D E A T mulier habitii fuperboin- duta, iii regali fella , pateram auream manu reMcns,& potum quafi libando tur- ba^coram fedecumbenti propinans.Hanc piduram emendauit Pignorius; velim ta- mene^o mulierem fplendidiore ornari ve fte,quam hic appaiet: tum brachi im der trum corrigi,quod hic truncum videtur . Interim tamen non me fugit,hanc mulie- remalitera D. loanne in Apocal. 17. de* pingi,quam defcriptionem omnes cajterse editiones funt fecutas in pidura.Eius ver- ba fic pafTim leguntur: Et vidi mulierem fedetem fuperbeftiam coccineam.plenam nominis blafphemi^ , habentem capita fe- ptem,& cornua decem. Et mulier eratcir cumdata purpura & coccino , & inaurata auro& lapide prctiofo,iSc margaritis, ha- bens poculam auteum in m^anu fua plc- num abominatione,& immunJitia fornica tioniseius : & in froncecius nomen fc ri- ptun';Myftenum,Babylon magna, macer fornicationum,& abominationum terr^e . Hcec ta nen pidura noftra magis menci Autoris accommodata videtur . Q. V A M varie hoc agalma nonnulli hoc reinpore accipiant.quamque obliquis intciprecationibiis concorqueant , & ad H fuos affeclusaccommodent, vtpote odio " parcium Iaboraiites,certe recenfere pudet. Q^ianquam enim falua fide & piidore, a- Ijorum fententiasin medium atferrepof- fem.ne cui cametiftomachum moueam.ru tius e[]eiiulico veterum hominum dodhi nam potius.quam nouorum placira confe dari. Idex D. loannis fle:r3;crt,Au45^JS" 17. &ex Hieremia cap.ji.fumptum eifecla- rum eftjqucd quidem deementita reljgfio nis obferuatione, & verGC pietati opf bfua Valjareli ji^^^^ll gi^i» Ea eft colIea:)o reppdborum, %io\iu. q^^^ n^cretrix dicitur , quod ^eo rerum omnium audore neglecl:(>,& vero fponfo lcfu Seruatore, impuro , iilicito & nouo T A R I I. quodam cultu,id eft,fucat^ religionis ri tu , impurasac formidabili belluas dicitur inftdere . Anreum poculum manu tenec» ■A^ureum id eft,hypocrifim perfequitur , qna dilH- pocnlHm, mulatis vitijs,& fapienti^ fucaf2eauro,pie tatis verse prxtextu,qu3mplurimis impo nit, qui ebrietate plus quam fannatica cor repti , mifere prsecipites in ima ruunt. D. Auguftinus lib. lo. de ciuitate Dei , ita plane hunc locum interpretatur:Qii_a2 fic ifta beftia,inquit , quamuis C\i dijigentius inquireudum , non tamen abhorret a fide re£la,vt ipfa impia ciuitasintell igacur,& populus infidelium contrarius populo fi- deli & cit^itati Dei . Imago vero eius, fi- muUtioeius mjhi videtur: ineis videiicet hominibus,qui velut fidem profitentur , & infideliter viuunt. Fingunt enim fe ede quod nonfuntjvocanturque non veracief figie,ied fallaci imagine Chriftiani. Hade nus ille.Calix aureus adagi) vice vfurpa- tut a D.Hieronymo:MuIca de perfedio- ne dicuntur,air, vtqui volunien Philofo* phi nefciunt, fub marty ris nomine bibant de aureo calice Babylonis.Origen. de va* na & fucataeloquentia lotum hoc intelli- gi voIuit.Eos e!im»,qui apud geiitiles, in- quit,eloquenti2e laude floruerunt.pelHmo rum Jogmatum fermones mortiferos , id eft , venenum in calicem aureum infude runt . Libet huc transferre verba Calij Rhodig.ex cap.rr.Iib 8. In fan illo cultufauorem numinis emere (e crcden- tcs . Videctiam Alcxand-ab Alex-Suidas tamcn peplum efle ait ify.ar/ov yvvccmeiov yju TroiKiKoViOtov TrtpiTnKoi T/r ^vV.Idem fentire videtur Euftathius . Hinc apud Homerum (ict^uTnTrKoii KcLKKiTnTrKot , iKKii'i7ri7rKot , & TctvuTriTrKoi , epithc- ta funt mulicrum . Euripides ranien viris ctiam tribuit, vbi//gAa//77-£77-Aoi' inducit Tyndarum , & peplis Oreftem obtecT:um fcribir.Diciturquoq; Bacchus viB^t^oTn TTKo^i Peplum (^uid . Emblemata. 43 deniqj peplusgenusfruticisa- Htex . p^j^ Diofcorid Iib.4 cap i96.quod Hippo crates^-w;c«i'/oi',>^ fjLHKeovhnv vocat, tefte Galeno : alijs dicitur f/,)mcov dppaJ^n^ j id eft,papauer fpumeum • atex . Latices.] Latex dicitur quiuis humor, quod intraaliquidlatcat.De aqua, Virg. 4.AEneid. Sparferat ^ latices fimulatos fontts A- uerni. . DevinOjidem i.AEneid. "Regales inter menfasy laticemq^j Ly&um . Sic Ouidius Palladios latices dixit , cum oleum dicere vellet . Hic vmum facrum, Vtapud Virgil.in 4. Latices nigrefcere jacros . Captiofum hoc poculum, quod errorem tcttum fignificat,mihi in mentem reuocac eJegantem Lucrctij, locum , quem habec lib. I. Sed velutipueris ahfenthia tetra medentes CU dare conantur,prius ora6 pocula circum Continguunt mellts dulci flftuoq-y liquore , Vtpuerorum Atas improuida ludificetur Labrorum tenus-yi?aerea perpotet amarum Abfmthij laticemtdeceptaq-^ non capiatur. "irater .. Cratere.] Crater eft vas rotundum 6c amplumjneq; audienduseft Nonius, qui crateram vas Yinarium,cratercm veroolea rium eflTedicit . ElTeautem capacius vas, quo in libationibus & folenniotibns epulis vti (blebant,teftatur Virg. ^.AEneid. Sed rnagnu metuens fe pofl cratera tegebat. Qmjd & vocabulum Gr.-Ecum raon- ftrat , KpctTiip , eiisro t» Kpctr^v , quod cft tenere, capere» Ab huius vafis (imili- tudine crateres inmonte AEtna appellati funt foramina iIIa,perquGe ignis,cinisque euomitur, Latinc fauces.Lucret. lib.^. In fummo funt vertice itS cratsres , vt ipfe Nominitanty nos qufts fauces perhibemus > ^ora^. Crater litium , de repermolefta, fiuede hominelituim audore.prouerbio dicitur. Ariftoph.K/3£tT«/5 KcLKWy rptyrrtip S^ikcov, id eft , Crater malorum-,fe^or litium . De cratere item Helen» ».lege Coel. Rhodig. lib.ip.cap.3. Propinat.] Laticem erroris in quoscun- que obuios difFundic & propagat. Propi- nare a Grseco travflum eft^Tyoo-^r/i/Hi^jpoft pocum tradere • Eft autem proprie pra:- guftatoleuiter vino poculum alteii offer- rc , quasconfuetudo inde initium habuit > quod principes Gi^ecise folenni die,quem (piKoTi)a-iAV vocabant , mifccre aureis atq; argenteis poculis vina folebant.qu? e ma- nu geftantium fumenfcsoii parumperad- niouebaut,deindeaIreri, quem veIIent,of- feiebant , ingens hoc argumentum bene- uolentiascxirtimantes : hoc vero t/sot/- VHV , id eft , prxbibere dicebatur . Hinc Plautus inScicho: Propino tibi falutem plenps faucibus . Quinetiam in abfentium memoiia idem faditabant rquse confiietudo ad. Germa- nos hodic quoqj deriuata videtur,dum in fanitatem alioium bibendo propriam cor- rumpunt falutem . Hac fuper reaudi fe- ftiuos cuiufdam verficulos ; Dum nobifcum agitur bene iproq\ falute bibuntur Alterius plena pocula fumpta manu : ^luid prodefl illipotm,que nomi?iat abfens Abfente,et pro quo plurima vina fluut? Hoc &quo meditftre animo, non vlla ab a-- micu Pocula pro noflra poffe falute bibi - Abfurdum eff, talem phrafm vfurpare to^ quendi . AH magvs abfurdum eB,hocfacere, atq; pati .. NuUa falus potu : nec vero femper (opinor) ^luod multi factunt more lubents , bo- numefl .. Sed Crateres JEtnA . Crater U tium . Propina- re quid . 44 AndrejeAlciati Labylon, JEgypti . Mefopota Babylon i v.de di- cia. Mnri Ba- bylonis . 5ed de tu rpi hoc abufu infra latiiis.Propi- iiare intenm quoqj ad alias res trausfer- tur.Ennius lib.^. Saryr. l.nni Poeta falue,qui mortalibus Verfus propinas flammeos meduUitus . Terentius U) ^\.n-\\.\c\\o : Hunc comeden- dum,& deridendum vobis propino. Demo- lUicnes eos,qui pacriam piodunt, 'TrpoTTi- VHV lolsiy^^politXA c^,propinare hofiibH6, dicebat. Jtcircum r«^/>^«^. ] Nu/lum vene- num prasfcntius erronea opinione, qu? vbi mentem occupauir, hominis aninium tan- quam aliquo Circa^o poculo ita immu- tat, vc fe omnino nefciat • Tibria turba iacet-] Is enim error,eaq; pcllifcra liarrefis non poteft infinuari ho- mini jfineaperto animi delirio* Atquiex- pertes rationisj adeoq; dementes mouen- tur rebus externis,principatu , audtorita- te,imperio,dignicate,& c^cetis huiufmo- di . Iscrgoeft mencis gracilfimuserror , quem fibi adimi nolunc incauti, vt quem iion putent errorem efie . Sic Babylona notant.] Qm notant?nem pe viri fagacesjvereq, pij.Duas vrbes Ba- bylonis nomine nifignitas reperio j vnam AEgypti,ab aliquibus profugis ei Eaby- loiicantiqua,vel (vt ali j malunt) a Cam- byrePeifarum rege a?dificatam,cuius me- niinic Scephanus, Scrabo , & Ptolema folica perpecrare, imo nobililfim? cuiusq; ma- cron^ decora h?c habebancu r. Q^am per- diii eflenc mores id porro abunde argue- iir,quod comicatem arbitrarencur vulga- ti corporis viliratem.Ex quo fatis fuperqi appaicccur mereciicem purpuracam Ba- Babylon byloncm appellac D. f iieronymus in t\i- cur me: ftolis:Cum,i:iquic.apud Bab) loneni ver- fi^iX' farerjcfiemq; purpuiara: merctiijs coio- 1 us. ims, &c, Eatlcm figma Ipquendi rfiis efl: inCacalogo, vbi Roaram aita D-Pecroe- piftola priore.ca. j.Babylonis appeflacam nonune.Meminic& locisali jsj vt iii ETaia, cap. 14 «Sc 47.Sic & Sepiiiniiis Tertulliaii. adiierfLis Marcionem,& adaerCus lud^os. PoceO huc eciam conferri Ifichij Iqcus lib- j.in Leuitic. quo difercc aiCr qusecun- quecuUu idolorum impatancur,figuram meietriwis i/ifumpfirie. €entc'S ftolidm.] ftulcas,& excordes;an- tea dixic.^-^r/^/^r^^jfciliccc opinionis fal foerrore. Vel C\ mauis de Echnicisinteili- gere. in qiios hxc hierefis maximeius fibi vendicac Ec ludxi Jiacionesomnes, preC-' tcr fuam,gences, & genciles appellabanc, vtpoce qui^culcumidolorum a fuisgenci- libu s accepcum non mucaflenc . lUice forma.] Illicio & obcentu pieta- tis,alias enim non caperec . Mecaphora ab aucupam auibus, qua^aliasiliiciunt , vo- canturc); a Gixcis TrAKivrptcu. 5ic apud Apulei im, ocuU illices, Eft ei)im illicere, feducere,illaqueare.-hinc illecebr^iilliciLi, & ille(fi:us . Plauc- in Bacchid. Magts illeciHm tiuinAfiuam te^Um.^mettio- Vel z///c^,abiliex, id eft,finelege. Nonius enim hanc differenciam ftacuic incer illix, &illex,vt illix ab iiliciendo deiiuecur . PlaucPoenuIo: illi maU rei tkntd fuimu^ illices . Illex vero, a quo lex non leruetur, quafi cxlex. Idem. : ImpHreJ/7honesie,iniure,ilIeXila^es popli. Interim tamen vide6&i!lex,abiIliciendo deduci.PIaut. Efca esl meretrix, leBus illex . JLtJicia.] Non omnino falfa.fed fida duntaxat . Qugc enim prorfus falfa func, vt veris oppofita, quiafefe produnt , non tarn facilc pofluntimponere, proindeque vicancurifivfta vero , vt quas habeant ali- quid fimile vero.eciam caqcos decipiunt . Capit,] Decipit& allicit. hincartesca- ptaco.'ix. Virg.i. Georg. infidijs nocti^s capiere feren& . Cicero ^.Oific.ex veterum legum formu la:Nam quanri verba illa , vti ne propter te fidem. ve tuam capcus, fraudacusve fini. Eu.iiurc fjrpccapere pro decipere; vt, Non caiurur, qui ias pnblicum fequicul:. I-ii6.de rcg.iiir. If. Sa;pe eriam,riculo de Minorib. vt 1. 3 . 1 1 .& 1. 1 z.hinc captionem accipi pro fr3udationc,fallacia,damno,no rara lepeiimuSi I.i.de in iiitegrum icrU- tut.j.i ia fi;i. de vacat. mun. 1 ^.decoil. bon.ff. Ec captiosil profdlaci atq; damno (0,1.4 i.de vlUcap. vc & aliquot locis ali js. Q_v A M apte Emblcma hoc noftiis ly^ exulceratis tcmporibusco.iueniac, nimis , eheu,prompcum id,verumq; efle conftac. Ecenim falfarun^ opinionum illecebrisin- e{caci,decipimur fpecie redi-Nam vt pru Vitia zjtr dentiammalitia,& temperanciam immani tute tmi- tus in voluptatibus arpernandis,& magiii- tantur . tiidinem animi fuperbia in animis excol- lendis>& defpiciencia in concemnendis ho- noribus,& liberalicaceni effufio,& forticu dmemaudacia : fic fuperfticionem religio imicacur. Vc enim olim apud Giascos nonnulli Philofophi pallio barbaque pro- yfeudofo iTiifia raram quandam fapienciam pollicc- ^^^^ bantur , femperque habebanr in ore liber- tatem & honefti ftudium, ciim ex ijs lon- ge multivitijs plufquam vulgaribus,pla nequc feruilibus laborarenc; Vtque apud ludaros Pharifa^i & E(Cxi trifti vultu,latis i^harif&i. phyla6lei'ijs , & cultu quodam fucaco, a> pud imperirum & rude vulgus venaban- tur fandicatis opinjonemriraeciarrt, (quod dicerenos admodum pudet & tasdet, fed dicendunj tamenj inter Chriftianos homi pfeudo- nes fuereiam olim , & adhuc hodie funt , chriflia- "reueia nimis mulci, qui fuis prsftigi js, fi- ni , (ftaque doiftrina imperitos homines ine- fcanc,quibiis errorum quafi poculomifei* rime & fallaciftime impoiiunt;i jque can- dcm fadiebrij , erronea perfuafione tan- quam mente capti,purifiimos ver^ & fim plicis docbrina: fontes afpernantur , & ira infaniences ad belluas nutii fefe totos com ponu nx,vt nunquam poftea de commutan do mifcro vicasftatu cogitent.Hinc publi- cxcalamitacis caufa , hipc malorum om- nium radix-Cogito faspius ftatum & for- tunx iniquitatem , cum quaregina Euro- pa;,& mater tot Imperarorum & Ducu , GeYma- Germania noftra, fiorenrilfima illa quon- nia mife^ dam & celeberrima,tot iam annis miferri- ra facie^ mc opprefta luwtarnr.Turbantdomeftica h^nre- bella & e.^cerna,confundunr, fubuercunt, fes . ' perduncomnia : confliclanrur prouincia; inteitinis motibusjparguncur palfim di~ fcordiarum femn»a,lis Iiti nedicur, ex bel lo vno bellorurn feries & cathenai tumul- lus.vt vndx vndas, ficalij alios trudunr vtin filum quafiquoddam cotinuum iam miferiarum telaptcdu^fla creuerit. Kin? gens / 4^ Andreae Alciati gens gcnccm prcmitagrorum vaftationc, rapims,iiiccndijs , & excurfionibiisconti- miis,nec racio vicinia: tiietur,iicc ius pro- piiiqiucacis:exhauriuntur ^rjria,& cautc- rium hoc mnrua: expilationis & fpolij ad medullam vfq; dcfcendic.quo ncrui fecan tur ChTiftiatvT Rdpiib. atq; omnis adeo lorbctur 6c exugitur fanguis.vt luridi ca dauerisiam potius,quam vegeti corporis ac valcntis viuam reterat imagin€m,clum bisprorfusatqj arida.Ciim iiiterea barba- rus ilic Mahom^ticse perfidiae propugna- tor, A fiaticus hoflis,cladi noft ra: commu- ni & exitiognauiter inuigilct , diripiat re- gnaatq; piouincias Yircsq; latiusindics &cruenta tyrannidis Cli^e brachia porri- gat , & abdudis-in captiuitatem miferri- mam popuHs limitaneis,in ipfa Germani^ vifcera paulatimpenctret.Has tibi,6 mea Germania,diflidiorum faces profanata» re Jigionis contempcus accendit,& piopitia- torij facrificij pedibus hajreticorum con- culcata reucreutia.Q^id enimboni a Deo fpcrandum his aut capcncndum,qui pro- ditionis rei,tanquam defertores & transfii gq,non folum rupcrunt f^dera padlacum ipfo,& facramenti religione ftabilita j fecl in cartraeiufdcm & tcntoria,protritis au- dacicalcaneo vidoriasmonimentis & in- fignibus.extrema! temeritatis & impuden ti^e rcliquerunt exemplum omni a;uo mc morabile? vt quamuis Chrifti nomineglo rientur,& Euangelicailla fua ]iberrate,c^ lumqjfibi debitum,nefcio quoiure,iadi- tcnt,f]dem prarterca ac fpcm fuam totam, imo temcrariam prajfumptionem ac facri legam,nulla operu ratione habita , Crucis folius acpa/Iioiiis merito,fecuri falutis fci Iicet,confidcnter fulciant; Chrifti nihilo- minus falurarenv,puram, &incorruptam dovn:rinam,& legemgratia; , velut hume- ris fuis inroIerabilem,perofi , probris om- nibus nefarie profcindant,argumento cer- te infignis nequitia: . Tn, fumme Deus , crrorUm tenebias gratiae tuas luce illumi- na,tu qui folus fcis & potes . Non tibi fed Religioni. EMBLEMA VII. Emblemata^ . IS 1 D 1 S effigiem tardus geJiabat: aftlltu , Pando verenda dorfo hakns myfteria . Obuim ergo Deam quisquis reuerenter adorat , pias^ gcnibm concipit fexis preces . afinus tantum pr^Ifart credtt honorem Sibiy & intumefcit , admodum fuperbiens Donec eum flagris compefcens dixit agafo : Non es Detts tu , afelleir fed. Deum vehis C O M M E N T A R I I. 47 II. ons 'Em hlematus. AS T I T aflnus fimulacro Ifidis oiui- ftus.elato capiic,arreto/$" ovo^ TTApyfyev dpyi/p^v ^pireti , (^''Tnp avvaureov 'tta? r/f av i7rpG M A G I S T R A T V M G E R.I T . Fa- bulae huius ratiouem vnodifticho com« plexus eft loannes Mcrccrus,Hebr?a: lin- guae Dodtor regius,quodabcockm non fc. mclin fiiggeftu obiter didlum : ^^uid fibi vult afinu4 tergo myfferia por* fans ? IndoHos, videets f&pepfAeffefdcris . No erita rcalienum,fi adiecero afinum a vetcribus AEgyptijs fapientice , fortitudi- nis,laboris indefefli,&frugalitatiseflc fym bolum . Qui enim fapienti^ fitoperam datu rus,eum oportet vidu efle ienui,om- nia,qu£ein vitam humauam caderepof- funt,a:quo ferre animo,neq j ad vllam ex- candc(fius Iib.i Elecic.f?. Multi enim en.Hiiis ftates, quod Deos ote profano tangeie vcrebanrur^manum por- rigebant, camq; adosfuuni relacam fua- uiabaiicur . Idem videcur fenrircTurueb. Aducrflib 1 8 cap.6.& Jib 1 j.cap 1. Vbi veieres folitos ftnbicin poitis vrbium ali qua Deoruin fimulacra flatuere, qu^qui vrbes inibanr, anc iude txibanr , ricu quo- dam re|igioris,taaadexrramanu lalutarc ccalueuerant , mox manum ad ofculum referre.Vndefalucare Deos,pio Adorare, Plautus vfurpat inScicho; T>cos falutatumatq-j vxorem mod>j intrl de uortor domum . Idem,proOriadmoiiere,arguce 2i feftiuf ter pofuit in Amphicrno : Nec Bacchum faluScm hodicnecCererem, D ni pus mol^- rt4 . ^isk quis . Jdorari. G^td pri prte . Andre^ Alciati Jldorare facra pur piram . uidorare, pro tari . Concipe- re preces Tlagrit nipurgctriiufferiu Vald . quafi cliceiet:Fiecor,vt ne potum,nec ci biimmeoori hodie admoueam, ni purga riiuneias vafa . Vc rede interpretatur Schoppiuslib.i .Verifim. cap.8.Hincqui Principem falucabanr, facram ipfius pur- puram adorare dicebantur : c]uia rcilicet dextiam maiium, cjuamprimum ea pur- puream veftem attigiilenr^ad osadmoue- bant & fuauiabantur.]. i .C.deapparic prij fcd.Prajror.lib 1 1.& 1. fi quis feruum 7. Cqui. milicpofl^eod.lib.Pliiiius lib. 18 c z. Nat. W\'\S..ln adorando dextram ad ofcu lum porrigimiis . Incerim video Oraie,& Adorare,profari vfurpacum,quodore fic. Apul. Milcf %. Singulorum iuuenumge- nua contingens->fic adorahat . Ec 10 ~Ad tHum modum fene adorafe .Vo^ici vtrum- que proPrecari:&: pofterius manfitincul ru deorum fignificando , quia is in preca- tione fummus.Nam quum tj Bim uTrep- i}crict Cit iv Ta ^vhv , iv Tft) iv^ffScUt vcaif Plaio in Euthyphrone, prcrario , & quce precationi adiunAas ca2remoni(^,acq; ha: porifrimiim.conuerfioad dextram,fle xio genuum,maiuis ad os reIatio,felIioad arani,& fimilia,adorandi nomine contineii turi vt in altera ptoprium nomen ficien- di , quod h^c.fere iaagendo, alteraindi- cendo . Genibus flexi^] Aclus, fumm? veiiera- tionis • Honos certc debetur magiftratui, efteniiu munus publicum;, fedniagiftra- tus vii-iim arguitjfeq; isgerere debet non modo vc licet, fed euam vc decet . Concipitpreces] Concipere preces, pro piecari tantum accipio , quicq^uid ali) di- cant.Sic loqMitur Ouidius S.Mctamorpli. Concipiunt Bauasq^ preces,timidusq; Fhi- IsLmon . Et lib.^.Trift.EIeg.i ?. liba^'^ dem pro te gemtale notantitt tepusl Co:-2cipiamq; bonoA ore fauente preces? Pr£s7ari honorem] Sicpr^ftare beneuo lcntiani.amore Ouid ^.de Pont.Eleg.io. Sed py&fiandus amor/es non onerofa voleti. Intumefcit] idem quod uimct , fupec- bit, i iflatur.- fuperborum enim aiiimi in- flaii videntur. Horat.i. Epift.i. Laudis amore tumes'^5/«yo] 'Rario fciliGe£,& mens domina , quq flcdiit habenas, ducitq; cum opuseft. F E s T I v I s s I o lioc Emblemate tria Autor inculcat . i.Sacerdotes, Epifcopos,& qui rebus fa cris prqfunCjefle in honore habendos,ob id maxime,quod facris pr?fint,quorum suc adminiftri,licet interdnm aut vitiis pluf- quam vulgaribiis implicati , autignari & ftupidihabeantur. Hi vero vt fuum mu- nus & officium curaie vel maxime de- benr, fic quanram digtiitatem fuftineant , ipfos fubinde animo fecum repurare par eft. Meminerint tamen fe homines efte, nec fibi arrogent impen(ius,qu6d cantum minifterium geranc , & rerum diuinarum curam.quafi humeris impofitam habeat; ne,vt afinus audiuit.non es Deus.fed Deu fers,illiaudiant ; Non vobis h?c,fed Deo. foli omniseft tribuendagloria . z.Itidcm dici poreft depr^fecftis Impera torum aliorumque principiLm,cum popu larem applaufum cxcipiuntaudaciusqua par e'l,in prouinciis , in quibus vicem re- giam obtinent. Sic enim adec^ modefte, tamc]uecircumfpe(5te (e(e gerere debent , V t p r i u a t i h ono r i s no m i ne nih i 1 , i p u s P r i 11 cipis laudi vel minimum detrahant, & fe interea norinrquales funt.Eftenim oper^ precium T«f iv ei^ieo(j.et^ti Ti^oifAivni yi- vaa-KHv/oTi av^pooTTot fy^/V.Succurritmi- hiexemplum nobile Cornelii Galli Aegy pti prouinci? pr^fec^li: isquiafefegefllflet infolentius , mnlrac^ue flagitiose feciftet , ftacuas etiam f\bi locari panus,& Pyrami- desin altum tolli, quibus a fegefta conti nerentur; accufntuseft a Valerio Largo.° cognitioni pr^fuit Auguftus: ignonunia notatus eft Gallus : vetuitque Caefac , ne reus prouinciam pofteaobtineret.RetuIit Dion.lib ;5. Huicpene fimile qd narrat Corn.TacitusIib.4. de Lucilio Capitone; qui procurator Afias fub Tiberioaccufa- tuseftin fenatu a prouincialibus , quod vim prsetoris vfurpa(l'et,militnmque ma- nu acl comitatum vfuseflet:itaque conui- v.T:us,in exilium pulfus eft . Laudatura Plutarcho Vricenfis Cato, qu6dqu?ftor fadus Pafchge i Sacerem tcs hom re ajjicit di. Pr&feB, ac mir, Bri Fri, cipum Emblemata-j: fa faicinas fiifpcnclam: fiquidem Latores effent multo quampondera plures, Si cuiuis afino farcina dandaforet . Relidis ergo afinis, qua Dij vocanc, ibo. D a Qua Andre^ Alciati Qiia Dij vocant,eunduiiL5, EMBLEMA VIII. IN triuto mons eft lapidum : fupereminet ilii T runca Dei effigies , fe5fore facia tentis . Mercurij esf igitur tumultis\ fu(pende viator Serta Deo^ re^ium qui tthi monsiret iter • Omnes in triuio fumu4 , atque hoc tramite vit^ J^alltmur , oJiendat ni Detts ipfe viam . COMMENTARII. PI c T V R A u hanc fclicirer reftitiiit cjnje moi efleBC lapidibiis obruenda' . Ci- Pigi;orius, idq; ex Autoris mcnte. In tat infuper cruditi/fimum Commcntariii triuio hquidem cernitur accruus lapidu , Hieronymi Aleadri^in qnoille Solis Pan- cui fuperimpofitns Mercurius ivoS^ios y Theologiam, ex antiquorum fcmentia el€ truncusbrachi)s,& pedore tenus. Mittc- jganter afleruit . bant cnim viacores lapidcs aj pedcs Mer- H v i v s fimWematis charaffler mihi curij icligionisgratia.-atqjindc erat,quod viHetur pene fumptus a Suida,ex quodi- iimuJacrura illud ciSngebatur pedrore re dicinius Hcrmas erte Mercurij quafdam ausjneopera & liimptus fruftraconfume ftacuas.-quo loco adducic Mcneclem qucu Ktiir in panibus infc{ioj;ibiiscUbQraudis, dapijfiuc Caliiftratem iu opcrc de Athc- nicndbus Embleniata-^r ^em£ niciiribiis,a vatia poriicu adufqiip rcgiam $atf4£ . ftatuas eflc.qux HermxdicuntuKvndc lo cum id accepiflc nominisait, quiamultx ibi & ^ priuatis,& a magiftratibusdicat^ cflcnt.ex quibus quidam HeimaeHippar chei, ab Hipparcho Piliftrati dicebarttu r .• fuifteq; Herraasfaxcas iniediiim jeftibu- Jis>& in fanis . Addit deinde ipfy.Am,pn' irjciascflead ftatuas Mercuriales , quarin vijs collocabantHr a viatorihus Itemq; a- ceruos lafidum Mercurio racrosinobfcu ris vi js, quxqi nt>n ita cognitac eftent per- clJI.CU6> iv 72TV^haU , 0 fJLOt trS- f>iT'J)(*fV'id ciiiVidei^atfir fihi in Herm&um wcidijfe, qutsquts in me incider^t.l\QciQ3.Z cnim viatorem,vbi dubius de via , repcrit accruum Mctcurij . luterpres Homeri ipy.auoy vocat , lapidum congericm , ad Odvft-p-vt ^i^iYiv (Top&v , Epigrarama- tarius:5c ip(j.cuov Aoeft^jHefychius.Is ho- uos congeiiei fiuecumali lapidum, viro- rum fortiura tumulis folicus fuicconfcr- riiceftiseft Pau fanias.Strabo: 'TreLpA oA»V S^i 7m oS"ov ifV IS^e^v iKAiipo^iv 'ttoK- h.A')^ cojTep ipy.audL Trirpov vihi^ctTov ^poyyChov. Reperio &eiufmodi Hermas itjiponi folicas fuiffe rumulis,ad propagan dam defnndorum memoriam. Virg. Moiite ftib hoc. lapidum tcgitur BaUista fepultHS . . . M.Tullius (J.ad Atticum:Hcrmaj tui pen telici cum capitibus ajneis.de quibus fcri- pfifti, iam nunc admodum deledant. Sed gyronafijs folicas fuifteconfecraii Herma erma-^ ihenas,id eft,ftaruas Mercuri) & Mineru? ien4, iunqu6 duce- rct via hascquo rurfus illa . Huiufmodi Mcrcurij fimulacrum primus pofuit rro clides,audorc Philochoro.Huc quoq J fa- citpara>mia,g'^//a7(3i',Af^rr«r«W^:qua dC\ eV/>'.fl*rtudicant tamen par & sequu cfl'e,vt Mercurius diflo Icuis audiens ef- fet,quandoquidem illiuscft nuncuiSi Abr foluentesdci)iq3 Meicurium ac^dc, fur- rexerunt,&: ad illius pedes niueas atrasqj tefleras, quihus crat vcl abfoluendus , vel daanandus ille,proiccerunt- Iiidemorta- Irs vfq, in harc tcmpora in Mfrcuriiho- iiorem pervias lapidum tumulumconfti- luunt ; quoniam Mercuriuseft viatorum Dciis. Ethos tumulos vocant g'f Ma(V Ac- . H^c Didymus,qucm vide iatiush^c nai rantem. Quis iam dubicabiCjlocum il- him Prouerb.26.ex hacantiquifllmafabu Ja f ofle inierprctationem fufciperc?6^/V^^ qui mittit, inquit Salcmon, lapidemina- ceruum Mercurij, if^ qui tribuit tnfipientt honcrtm. Q^afi diQd^x'-, Infcitia eftlapideo r> i Dco r4 Andreae Alciati M.Tcuri^. lyeum fe- quere . I II. Triufu . ritis V7ide Dco obrequiiim pracftarc Japidcs coacer- uaiido adilliiis ftatuam.Casterum nctran iiiiam quod ad rem pertiucrc videacur , hic Mercurii nomine oiun Dcorum nun- cii , vcl facras literas (quar nobis duiinam voUintatem aperiunt ) intelligimus ; vel Prophecas& Dodores^facri &: c?!eftisora culi nuncios, ex quibus orthodoxam falu tisarcernx viam & rationem cxcipere cft necelle . Serta aurem lufpenfa , honorem culcumqiie aliqucm obferuanti^exhiben- dum cHe fignificanc.Nec malc huius £m blemaris origo referetuT ad adagium illud quod rcfert Plutarchus inlib. de audien- do,& inter fcptem Gr«cije fapientumora culacelcbratur.fcViJ 0gw. Deumfequere, De quo vide Chiliad. IN triuio] Triuium eft locus, vbi trcs phiFcsvc viaediuiduntur , ancipitem du- biumqj reddences itineris ignarum,de quo inuItaapudStrabon.Iib. j. Mons eiiUpidum] Proucrbium fubetl, ipfjLdTov. Mercurialetde quo iam didum crt.Ncc pcrperam id accipies pro (alcbris, acrumnis, & difficukatibus , quasinvitae gcnere dcligendo cuiuis occurrunt . Trunca T>ei effigies] mutilis & trunca- tisartubus: nammonec , monftrarq; viae flexusipfeimmocus Mercurius; quia fa- tiselt admoneri a do(5lore , ecfi ipfe viam f^pe non ingrediatur . FeBorefaciatenus] Nihil praecer cond- Jium, quod e caiidido pediorc promaner > cxigicura praeceptorci rehquatuipfe opc rc prasfta, quod monet . Mercurij] lBterprctis& nunciiDearu, dequa rc plura Cicero inlib. dc Nacura Dcor. qui viam recJlam haEfitauti viacori monftrac: peregrinancibus enim opitulari alatum illum Deum olim pHcarunt.Mer' curii fucruntmulti , ficut multi Hercu- lcs:fed poet^ vnuai faciunt eloqucnti^ pr? fidcm.Dcorum nuncium,msrcatorum & furum Deum. Videadagium: Txpedipha' ^ereplura cognomina. Didliiscft Mercu- rius amcrcibiis.vt ipfc videtur iniuiere apud Plaucum in Amphicr. Auc didus , qnafimediuscurrcns, quod fcrmocurrat iuter homines vcluti mcdius ; eloquenci^ namq; parcns cft . Vnde fi quando rilen- tium in multorum conciliabuliscxoritur, dici confueuit proucrbialiter ; Mercuriu$ fuperuentt . O' ipi^Sli tTTHJihnKv^iv • ac & ncfas foie: loqui pr^feucc Mciciuio . Di(f^HS eft G x%ch ipyMf , proptcrca quod Gr^cosfvt lerert Diodotus) veibarum docuerit intcrpretationem . Vnde-etiam Virgilius eum interprecem vocac : Nunc et interprcs Diuie loue mifjus ab ipfo, Ec pauld poft : Taterpres Diuufert horrida iuffa ^ aurat , Plurade Mercurio confulco omicc.mus. VidcCa:farem lib tf.de bello GalIico,Ma- crob.Sacur i.cap. i^. Natal-Comit.My- ihoMib f.c. j. Tsl igiturtumulus. ] In aliis quibufda cxcmplaribus Icgitur C«»?«/«j.Ied vtraq; kdio toleiabilis . Tumulus,quafi tumens tellus, pro fepulcro frequentius vfurpari folec . Qui vero loco vocabuli cumulus , auccumulus,Iegi malunt,/^,non mihi probantur:quia vocabulum,facies,proef- figie auc ftacua hic veram Latiuiratcn» non fapic.Non dclinam priiis,quani quod im proba lc(ftioneobferuaui, ftudiofis rerum anciquarum communicem Olim confue- tudine reccpcum fuic,vc fupcrfticiofi ceme re oblacos ia via lapides ftipitefque , tan- quam numina colerent . Apuleius dead- no; Ncq; iuftus religiofam moram viato- riobieccrit, autara floribus redimita,aut fpelunca frondibus inumbrata , autqucr' cus cornibus onerata , aut fagus pellibus coronata : vel enim coUiculus fepimine confecratus, vel truucus dolamine effigia- tus,vel cefpes libamiuc humigatus,vel la- pis vnguine delibucus. Propercius: quicunq-^ facer, qualts vbiq-^ lapis . Xcnophou : TtfV fJiiv »y lipm , JiVg ^co^MVy »T aKKc^v Tuv Onav iS^iv Ttixeiy, Viator^] quicunquc fis hac ii vica ho- fpes, vt omnes rcuera fuiu • Placo vitam noftrammodo vi^, modo peiegrinationi {imilem facit. TTApiTnJ^n/j.Iet ya.p o /2tof . Suifende fertaDeo..] Plinius hiftori? mundizi-ci. inter facratancum & belli- coshonorcs , coronis nomen fuum vindi cancibus . Idem 3. cEc iam cunc coron^ Deorum honos erat. Quibus ex locis in- celligimus.coronas ftacuis rebusque facris olim lolicas appendi.Q^iiod Ci quis auclo- ritatemcciam aliorura fibi dari poftulec, adferre polTum Apukium , qui lic 5. de alino aurco : In ipfo vcre medicullio , in- quit, Hippon? De? fimulacrum refidcns tdicul?, (juodacciuatecoiollis rofeis, & ^uideitt TumU' lus. De coYi nts qu fiatuu Deorum appendt bantHi, Eroblcmataj. v letho- i triuio eo initium monftrante% ait rindaru4,faciltc efl femita ad inuenieii ^dum quod propofitum £■/? . ' i.Praesenti quafi ajnigmatiomo \y, nemijr.ea tantnm fequenda cfle , ad quje Deus & natnra nos idoneos eflfe voluit j ciim fumma: fatnitatis & dementia: fit , Ali^uidinuita,quod aiunt,Minerua fufci- pere & perfequi. Redc dicebat Catoapud Sequeda Ciceronem,naturam optimam ducem fe- natura, qnerdam,nihilqne aliud fuifleolim gigan tnmmore bcllare cum Dijs , nifi naturas . repugnare Cicero 5 De fin.commemorat . .inter pra^cepra vetcrnm fapientum , qnse conftat prouerbiorum vicecelebrata:Qn^? quc funt, ait,vetera prccccpta fapientum , quiiubent tempori parere, &feqni Deii , & fe nofcere,& nihil nimis.5ed & D.Pau i. Cor. 7 lusadhorratnr, eam vt lortem vita^q; ra* Tphef 4 tionem tenearrius , cni nos Dcusaddixit . Sed quoniam menti hnmanie ea eft innata carcitas & ignoratio ^ vt qna viafitcun- dnm pjanc ignorct.oimni pia? vitas cultu » . &iaiBiivifla mcntead eum peifngieHum eft,qui fe viam , qui veritatenbqiii vitam efle fafliis eftj quem qui fequirnr.m tene- biis non ambular.-conimuoqueillud Daui dicnm npbis aidenti animo tepecendum : yvo^ptaov (JLQt Kvpti cJ^ov iv » '7ropiva'o(J.eu. tificiide mihiy T>omine,viam , in qua am- Tf. 143 bulem. Certc & Socrarcs apnd PJatonem in Critoncpergendum ca folum efle via , qua Deus nosducicafleiierat.Quo pcrti- net illnd Perfij e j.Sjtyra ; , difce quem te Deu4 efje D 4 lnffit In omni Andre^AIciatf l^Jft > & humaHH qua parts locatHs es in ro. AddCjqnod tam crafTa caligo, tamqiie fu- pi/ia homiinim mencibu s iii/ica fit igiiora- tiOjVt qiiid pociirimLim fequi debeat,qui- uis ignoiet, & nifi adiurus op^ caelefti. in cerraii} aliquam viam fe lecipere non po- teftr.Dicebiineuim ip('e'a!utis inftaurator: Sinc mc nihil quicc^uam ejficere pefesiij. Ncc- vcrd iumusidonei ad aliquid vcl co- gicandum tanquam ex nobis j fed ii ad ali- quidiJonei videamur,idcert€ cx Deo eft, au.D-Paukis, i.Cor?. 1. Videtut hoc Emblema non male refer li poiTc; .'d cuiufq; virajgeuus & inltitu- tiMii,ad quod ingrediundum ciim diffici- le fir.opus eftaliquo^eriuricid cft,pr^ na man. cepcore feu dotp>f , « tTe petua eft iuter lurifconlultos aitercandi alca,viide lites immortales.Theologia ea , quae in fcholis ventilatur, quantis fcateac difficultatibns,notius eft, quam ▼tphui- busedicatur- Vbiqi igicur perito & fiuce- 10 opus cft magiftro . Fidei SymboIutiL^. E M B L E M A I X. QTJB T deficiws H O N O S , Tyno velati^ amlUu > ^ Ems^, iungAt nudi dextram V E R I T A S : Sit^ A M O R in medto cajftu , cui tempora circum Mofa it:, Dlones fukhrior CupidintL^ ^ .liEmblemata-^. ConHituunt h^c figna fidem ; Eeuerentia Honoris Sluam fouett alit Amor , parturit^ Veritas . COMMENTARII. ndij fi. tulacrU rroY hn ir. ides ad' mciis lufis de ripta , (des ^d. AL c I A T V S vniiierf^e antiquitatis ftiidiofillimiis.hoc Emblcmadefiim pfilTe videtarex autiqni^fima Sabiiioriim ftatua.qiianiimen vnnm triplici facie.no- mineqjtriplicieffingebatur. Sed & hodie inter Komanasantiquitates in regione A- renulajjnasdibus Dominorum deS.Cru- ce , vifitur Fidi j fimulacrum ita effitftum Cvt edidir primus lacobus Mazochius Ro ma*,anno ijiiO Marmoreft in feneftra; modum formatum, in quo tres imagines tffLcix ftatuuntur- Dextra quidem forma virili,imberbi,red astate matura.habitu pa cifico,cui adiedum nomen Honor . Si- niftra vero muliebris,virginea facie,eodcm habitu.Iauream coronam in capite geftas , cum infcriptione , Verita s jqux dex- tram dextras iungat cum priore imagine. In harum duarum medio ingenui pu«;ru- lieffigiesccrnitur , cuius fupra caput hoc Jegitur, FiDii Simvl ACRvM.GVrald. Syntagm i.z. & lo- Hiftori^ Deor.H:EC quidem eft veteris illius fimulacri pivflu- ra, quam etiam Pignorius hoc modo ap- pingi curauerat , nifi pidVoris negligeiicia locum Honoris & Veriraris permutadet, & finiftras iungentes, vti & Veritate vu'- tu pueriliperpcram effinxiffcr. Num vero «d Alciati noftri mentem.valde dubicotvt enim pace tanti viri libcre dicam,qua; fen tio,noii (atis arridetmihi Veritas& Amor veflibus induti,cum autor dicat,?;^!^^^ F^. ritzsiSc iiifra quoq; Amorcai virtutis nu dum pingat. Deeft cciam corona ex rofis Amori, quam exprefse vultautor ; vti & Honorcm ftantem. Hinc vt Alciatoillud ^imulacrum Fidij obferuatum fuille iiihil dem fuidecum Fidio . Nam vt 7r/r/? G rx'we fides,ita t/V/&^ ^r/^^-V, Fidius nominari coramode poteft- Fidei fim.ulacrum anciqui Romani in Capitolio ftatuerut, tefte Cicerone Oflic.^.Q^ii ius- iurandum, inquir,vio!at,i'> Fidem violar, quam in Capitolio viciuam loui Oprimo Maz. Veritits nuda . Uonos • PudtcMs amor , Sancia pr&figur^i lupiter , Pi^^iuSySa cihs, Sa~ gus . Videi fi~ miilacrn 1:q f8 AndrecBAlciati. JVlai. ( vt in Catonis orationc eft) lYiaiorcs noftriefle voliicrunt.ld quod etiam con- iirmat PIiniuslib._j 5. cap. lo.dum dicit : Spcdataeft in ^de Fidci ni Capitolio ima- go fenis cum lyia,pucrum docentis.Qj.io ritu Fidci facra faccrcnt.iiidicatT.Liuius hh. i.ab V.Cqui dcNuma fic inquicrSo- ]i Fidci folcnne inftituit, ad id faciarium flamincs bigiscurru arcuato vchiiuflit, manuq; ad digitos vfq; inuoluta rcm di- iiinam faccic lignificantcs fidera tutanda, fcdcmq; ctiam in dcxtris facratam eflc . Cicero i.de Lcgib. Nofttis,inquit , cxtra portamColIinam xdeni Honoris,&: aram ineo locofuiffe, memoria: proditum cft, ad cam cum laminacflet iniienta, ik in ca fctiptum , DOMINA HONORI5,ca caufa fuit asdis huius dcdicand? . III. ^TJETj In tabula depidus proponatur ftans.Rcde vero flare fingirur,non (ede- rc,aut dcfidere, quianunquam honos de- bcrefle ociofus,3Ut defcs . ^o?2or DepiHus HO^iOS] Honorcm pro Dco Ij>eus . colucrunt vetcres.vt ctiam Fidcm Sc Vii;- tutem.PIin.5 f c- 10 Auguft- deciuit.^.c. 21.& 2 4.Et Ouid.f.Faft.ex Honoris , lc Reucrenti? coniugio ortam cfleMaiefta- tem voluit .• Donec Honor placidoq^ decens Reuerentia lultu Corpora legitimis impojuere toris . Hinc fata, Maiejlas, quA mundum tempe- rat omnem , §lu/iri die pa)tu efl edita , magnafuit Et Pylaies Brixianus in Thcogonia , lib. I. Se quodam Ut) Reuerctia iunxit Honori , ht facra Maiefias protinus ortafuit . Adijciam obitcr: Amor honori adiundus verccundiam cre3t,im6 vero ipfamct vc- rccundia dici non incpte potcft.Quo fpe- clatiilud M.Ciccronis ex L^lio. IVlaximu ornameorum nmiciri^ toIlit,qui cx ca tol- lit verecundiam . Itaqj inijs pcrniciofus cft crror.qui exiftimant,Iibidinum,pccca- torumque cmnium pacereiw amicitia li- ceiuiam . rnrpnra Tyrio amiciu,] purpu rea vc'''^. In fignu ho770ris fi honoris & dignitatis Romanos Patricios , Si quo olim folo Amvena purpuratorum- rubefiebat veflis Regum . Idem refert Pollux lib. i.devcrbis ido- neisad Commodum.-Tyrii ferunr,inquit! captumamore Herculem nymph^cuiuf- dam indigen^jcui nomen Tyro^ fequeba- turqj eum canis antiquo more,quo domi numcanes vfqj etiam ad concionem comi tabantui". Quarc canis hic Hercuieus irc- ptaMtem fizopuHs purpuram confpicatus , perefa carunculajfua fibi labra cruore pn- niceo inficit. Cum igiturad puellam Her cules adiiirer, deledata illainlueta tin«5lu- ra.quam ceu florentem in cius cams Isbris afpexi(fet,afiirmauit fibi cum illo pofthac nihil forcnifi ad fe veftem afferrer, etiain canis iliius labris fplendidioiem.Qmocirca iiuienta Hercules animante,coIiedoqjfan guincmunus puel]^ detulitjprimus^vt Ty rii didlitanr^ audor Punic? infedur^.Plu rade purpura qui volet, adcat Cafliodonl Canis Herculis purpurA inue.. toY, Emblemataj "^extra fi ei fym- 'olum . Verif4s 7odo pi- ^udaVe- ftoi cur. Diontj. initio lib.i.Variar. jfbrmul. Lazaru Bay- fiiim de re veftiaria, Aiitonium Tiiylefiil de coloribiis , Politianum cap. i i.Mifcel. Guidon.PancirolIumde rebus memorabi libus,Hieron. Columnam in Fragm. En- nii,&: alios . Vide etiam qu? fupra Embl. 6.dixinius,Sc qu^infra Embl.iiy.fumus divHiuri . Eiu^q;] Honoris nempc. Inngat dexfram] Fidci fymboUira in dextiis iundis con^piciebacur.idq^ Num^ Ponipilii inftituto. Moris etiamfuit, vt fidci faciend? & comparand? grariadex- tras coi)iungerent;quod multis audorum meliorum locis facile cft obfcruarej eft enim dextra Fidei dicarar. Vndc Virgil.6. A Eiieid. veriti dominoru fallere dextrtti. Symbolum coniundionis dexrrarum do- cuic Gyrald.i.Syntag. Hift.Deor.& poft cxteros vir eruditus C^Iius Curioappen- dice Hieioglyph. Pierij quzedam huc fa- cientia non poenitenda retulit-Sed de his in fraopportuniorerit dicendi locus. Nuda VERITAS ] Fingebatur oAn- Qeist, vt fcribitin AmphiaraoPhiloftratus, virgo niueis induta veftibus. Hippocrates in quadam ad Philopcemenem Epiftola j cam depingit mulierem pulchram , ma- gnam , fimpliciter ornatam , illuftrem ac fplendidaniicuiusoculorum orbespro hi mine nitebant, vtaftrorum & ftcllarum fulgorem vidcrenrur imitari.Nudahicdi- cicur,qu6dquieam coIunt,aperti funcac fimpliccs,nulIo lnodofrauduIcnii,aut in- fidiofi ;aut quod veritatis oratio fimplex cftedebeac & reda, non fucaca, ceda, auc pcrplcxa ; aucquod in luce &ocuIis om- niu agiiofci vcIir.HincHor.1-Car.Od.i4 Cuipudor , iuJlitiA foror Incorrupta Fides,nudaq-j Ventas, ^luando vUum inuenientparem ? Vcritaris nud^ rationem docuic Pierius Hieroglyphicwnlib. 44. Sitq-^ in medio] id eft,//CgWT»;j',coiiciIia- tor, pacificacor . uiMOR caflwi] De hoc amore pudico , qui dvTipfo^y dicccuriii Emblemacc,cuius Cpgv2iphe. Amor virtutts. Cui tcmpora circum Rofa />] Quj redi- micus eft corona ex rofis texta. quod hic in pi*5lura non exprimitur . Diones] Dione Veneris matcr cx louc ♦ Qceani &Tcthyosfilid,pUiiesemm fuilTe Veneres fc ribit Ciccroin lib.dc Nat.Dco- ru.Hiuc Dionefaepcpro Vcncre ipfa apud Poetas, vti etia hic, ponitur. Stat.Silu. i . Cedat equui Lati& qui cbtra tcpla Diones ^ EtPoIiciaiuis in Nucricia : Tiuor ^ fandalion au fus Cftrpere cum dominam afjeruit fua forma, Dionem . Ouidiusin Faftis : Hippolyte infelix , ueUes coluiffe Dione . Ec ru ifus: Terribilt quondafugiens- Typhona Dione . Dicicur eciam Dion^ea.Vjrg.j . AEiieid. Sacra DionAA matriy diuisq-^ferebam . Pulchrior Cupidine] qui pulchriorcft longe , quam alcer lafciuus& iraprobus Vcncris filius.Dc dupUci Cupidine,& Ve iiercduplici, macurius poftea . Confiituunt h&cfignafidem] His cribus confticuuncur cresefliciences caufa; fidei > r^W?^.mater:v4»2ar,nucriEiLis pater, feii GonciIiacor:H(?;/(>i , qui canquain fouec & fuftentat • Beuerentia honora] Honor cnm fua conforte Rcucrcncia Fidem fouet j nam Reuerentiam Honori conmibio iundam fiipra ex Ouidio rcculimus. Latissimvs hoc loco mihi pa- j terec excurrendi campus, fi mihi mens ef- fcc,Ieiftori obuia iftamerce t^edium alfcr- re: vela igicur contraho , pra*fercim quia verbaipfa Aucoris mcnccm abunde apc- rianc . Vnum tamen non pra:cercvuidum , ^mblemct nimiru hoc Emblema facile rraduci pafic a,pplt- ad amorem,reucrcntiara, fideni, pareuti- ^^^^^ • bus debitam \ liberis; ad coniugum neccf» fitudmcmjtum obfcquia, quas prajftanda veniunt Principibus,magiftracibus,pra:ce- ptoribus,a quibus vel fuftentamur,defen- dimur,liberalircr cducamur. In fidccoiiiu gum hoiios,amor,veiicas:honos ex opiiiio ne virrutisjamor , propter officia mutua, vitasq, huius commuiiis vfibusneceflliria; veritaSjVt faiyfla ifthxc coniuncflio procul abfic ab omni luco & fimulacioiie , quam, imprimis dcceatcoftantia & vericas,quod; vnunifocictatis omnis ac concordiae cer- tifiimum firmamentum. De fidcqu? dc- betur principibus viris, ajio Joco.Sancde- beiitfcrui dominis reuerenciam, obferuaiir ciam,ob(equium,vcmeminerint fe fubefte aliquoiurc genciumjpudore & libcralita- te,non vi parendum,vere non fidc,auc di cis caula officiumfacicndum . Fcc- 6o Andre^ Alciati Foedera^ • (sAd ^laximilia r2um t^Iedio/am T)uccm • EMBLEMA X. I.I ANC citharAm , a lemhi cju^ forma halteutka fertur , ^ ^ Vendicat & fropriam Mufa Latina fihi , Accipe Dux : placeat nofirur» hoc tibi tenspore rmnus , noua cum focijs feedera inire para^ . Diffale efi , nifi do^o homini , tot tendere chord^ts t Vna^fi fuerit non hene tenta fides ^ Ruptave [quod factlc c^i) perit omnis gratia conchjt t Ille^ pr^cellens cantus , tneptus erit . Sic Italt coeunt proceres in fcedera i concors Nil esi quod timea^s > ft tihi conftet amor . At (i aliquts defctfcat ( Vtt plerumque videmtis) In mhilum illa omnis foluitur harmonia* COM Emblemata. COMMENTARII. II. Keipubl, cum Lyra compdra tio. Locm in- fignu e 2. de Repub. Cicero- nis . EX P R I M I T V R inftriimciitiim il- liid miificiimjlcilis Liuto, Germaiiis Z^«?.di£liim, omiiibus fuis fidibus inftru ftum ; iux^a quod libellus cernitur aoer- tus, noculis muficisexaracus.ad derigiian dam haimoniam , quajinchordis Lutinx exarce requiricur • M I T T I T hoc Emblema ad Maximi- lianum Ducem Mediolani,Ludouici filifi, quo principi Tuo indicac, quanta viscon- cordix fic , fumpta compararione a lyras temperaro.aut confufo concenturea enim conrtasex fummis,medijs,& infimis chor discoiicinnam reddit harraoniam, fi tame eam vir artis peritus aptauerit . Eodeni quoqj padlo Refpublica omnis variae ac diucrfae conditionis hominibus compofi- ta,firma 8c concordi pace ligacur , fi mo- do Pnncipem habuerit idoneum , qui & confilio, & vfu rerum valeat, quiq; bene- uolentiam, aflenfum , & commune pacis vinculum intcr ciues fouere norit . Ea ra- tione pra» alijsquotquot vfquam faere ab omni fECuIorummemoria,terrarum Dea gentinmque Romaperftitit,quandiu Prin cipes habuit pacis & traiiquiliiratis ftudio fos,eofdemq; audoritatcdignitateqi com mendabiies.Cicero de Rcpublica difpu- tans,inducit Scipionem eum,qui Cartha- ginem deleuit,de Rcpubl. verba facictem, quandoiam iamque peritura prsefentieba- tur. Ciim enim Scipioin i.lib.finedixif- fetjVt in fidibus ac tibijs , atq; cancu ipfo ac vocibus , conceatum elTc quendam te- nendum ex diftindtis fonis, quem immuta tum ac difcrepantem aures cruditie ferre non poifunt , eumq j concentum exdifli- millimarum vocum moderationcconcor- dem tamen cffici & congruentem : fic ex fummis, & mcdijs , & infimis intcriedis ordinibuSjVt fonis,moderata rationeciui- tatem confcnfu difTimillimorum concine- rc: & quasharmonia a muficis dicitur in cantu , cam cfic in ciuitatc concordiam , ardiiTimum atq; opcimum omni in Rc- pub.vinculu incolumitatis , qu?£neiulti- tiacfle non potcft: quod a Ciccronc pctitu foftat e 4.Dc repub.PIat.cuiushcc verba: TivofjLi^ct dLpTi , dpfJLoyiA rm « (ra- fpoavvn cfjLoicoTcfu j t/ Si) oTI eoa-^zirip tj iv'^.7± if fJ.iV (TOpiiv , « J^' ivS^o/tetV T»V AlV 7rAp£^)^iT0 , - ,asViir, « f/-iv 0iiKei y (ppo* ViiTH, eiSi $^ iV iVl iKctTco. Hjscex Cicer.lib.de rcpub. retu- lic D'.Auguft.lib.x. cap.ii.Deciuit. De^ P^^ Scd hoc loco noii eric alienum, fi admonea lyy^^ Romanos veteres pcr Lyra^ Hieroglyphi- '^^^^ cum concordiam dcfigna^Te , vt & vetercs tellexe- alij iudicium compoficum,concor diam in ^*^^ • ^qualium.recfbam bonamq; infticutionem, rationem,amorein, fedacum animum , & alii plura, vt commodius ad ccncordiam fuadendam fymbolfm ab Alciatominime cxcogicari potuiftet. Videturautem fum- pta comparaciocx Oro ApoHine Niliaco de literis Hieroglyphicis , in fineopeiis , cuius verba funt : K^v^pcoTrov crvvzyict ^ ivcoTiKov ^vK6y.iV0t 7iJfAYIVaj KvpdLV ^co- ypdLQ^Tt . ctvTi] ycf.p crvvi^^^HdLv cpvKdLTTH Tav IStcov )tpiS7y.ctTcov . id e(i: Hominem coniunBum O* -vnitiuum (vt fic dicam) fignificare volentes A e gy pti j,/ym»? pinge-^ bant.H&c enim continuitatem propnarum fcruat pulfationum . In lyra enim diuerfa: chordje fimul componuntur,&' ad efidem tonum cemperancur: quod prudcns& fe- dacus homoprxftat vel in fuis affcL^ibus racioni fubijciendis,vel in ceconomia nio- deranda,vel deniqjgubernatione Reipub. inqu'bus homines varij ac diucrfi , cum finguli fint,non polTunt non habere fingu - las de rebus opiniones; fed fapientis tamen Principis moderatione in vnum quafi har monia* concencum conueniunt . Ifidorus quidem Cynicus merito Neroncm incre- pabat, quod cura MuficseartioperaratJa- ret,NaupIij rnala bene caneret , fua vero bonamaIedifponeret,nequefibi vllum m vita concentum proponeret.Et Diogenes Muficos ftuItitiseargucbatjquilyrjEchor dasoptimeiuxtafux artisleges compara- ient,animum vero minime componerenc. Ideinvidens queijdam parum cordarun:i apcare 6z Andre^ Alciati- III. Cifhara . aptare pfaltcriumiNon erubefcisjiiiquit, qui {bnoslignoaptes,animum ad vita non componas;Ea quidem ratio fuit,cur Pla- to animum harmoni^e & concentus uomi 112 appelJaric : & Ariftophanes fapientcm hominem & Gratijs ornatum, optinium Muficum & citharocJumene.Nam idem Plaro pucauit Mufarum nomena fjLueiv , quod fonat idem ac honefte inftituere.Sed & Geta;,popu!usille Thraci^e iuxta Hun gariam.hocidem figtiificare volentes,ci- tharas fumunr.easq; pulfantes.legationcs de conficienda pace faciunt , vt refert ex Theopompo Achenxus lib- Dipnofophift. i^.At fepofita paulCim lyra,mox refumen da,audiamus citharam • HANC citharafn] Cithara eft aiuficu inftrumentum in tiiqnetram figuram c6- po(itum,plus viginti chordis apcum,vul- go Harpa . In qua fignilicarione vfus eft Henricus Glareanus diligens antiquitatis fcrutator in fua Mufica.Hic tamen cicha- ram pro teftudine,quiE vujgo eft Lutina, accipit,cums inuentionem Mercurio tri- buunt.Homerus in Hymno Mercurij: E aot 'TTfsCOTl^ct ^KVV TiKTtlVCtT eloiS^ov . Mercurius prior ipfe chelynfacit arte ca- noram . A le7nli forma] qu^e formam habet lembi.nauicujje breuis & ceJerrin-va2,cuius inuentionem Cyreiienfibus tribuit PJinius lib.y.Vide Lazaiu Bayfium,de re nauaJi. HalleutlcafeYtur . ] Id eft , pifcatojia , propcer finiiiiiudiiiem, quam habet cum ILvlieuti fcapha pifcacoiiu. Hinc Halieuticu opus , c/iopm . iw quo de pifcibus cractacur : etKiSuf, n. pHcacoreni ibnac, & dhdvo) , pifcor . Ha- lieuticon opufculum fciipfic Ouidius, qcf tamen pleiiq; viri dodii Lucano cribufic , Lilius G regorius iii opufculo de nauigijs i\c aic ; Halias eft nauis maricima, apud G ra;cos nociffima^ab ipfo, vc liquec, mari appellaca , fcapha fcilicet . Sunt qui ean- dem cum pifcacoria facianc,hoc eft,ctA/gy- Tiitov TrKolov^cznc Sl a noftris pifcatori- bus dicitur. In hoc genere reponunrur cymbas , fcaphse, horia; , lenunculi , &c. De Halieuticisquaidam habec Piinius.lib. 31. cap. X. Exiftimoaucem hic fier; allu- fionemex verboGrarco ad Tufcum , fi- quidem Tufci illud inftrumentum vocat Liuco,veluci a Gra^co AKtivcdy deriuantes. Piguorius iudicat Italos vocare citharami Lcmhus Liuto, nonmodo a forma,(e(I etiam a no mine Lembi,quem Ligures etia nunc Leii do, fiue Leuto appellant . Hinc falfus vi* detur Volaterrauus in etymo, qui Jib.5/. PhiJoIogias hajc habet; Leutu vocantfor» talfe a Ieuore,& loco pleclri pcnna percu- titur. In quoexcelluit Petrus Bonus Fer- jjfriSi& rarienfis. PuJfatur & digitis , inuentono- excellen- ftra a^tate Stephani Hifpani aulici Ferdi f^s, iiandi SiciJiae Regis, excellentilTimi Lyri- ftaj . Antonius etiam Rota Patauinus ( vc fctibit Scardeonius ) pulfando Li utum , iii Italia, eruditotum ludicio, vix parem habuit. Vendicat ^propriam, ^c. ] Vcndicet LyrAtm fibipropriam quatumuis,inuentionem ta- tio , men Gra:cis debet. Sed tamen Italos :d fi- bi vendicare fufpicor,qu6d apud eos lyr? vfus fit frequens habitus . Non erit inco- modum repetere, qua; de Mufica^ pnma inuencioiie collegit PoJydorus Virgil- lib. i.cap. if. Quapropter inquit Alciatus : Hoc inftrumentum , cuius Itali funt in- uentores ('malim peifedores j ad te mit- to,& non aliudjquia Itali Principes coeut in foedera • Accipe Dux.] Aufculta,quid hoc fym» bolo veJiai . Nojirum Monicum,confilium. ^luo noua,^c.] Hiftorias Icahcoru bei lorfi &f^deru tibi comparesex Guicciar- dino,& ali js pcrmulcisvP.Iouius lib. i ^.Hi ftoriarum; Incerea Maximilianus Sforcia, quum crebris rumoribus aiferrecur , raa- ximum inGallia exercitum comparari , & Regem ip(um belli Duccm, fuperacis Alpibusin ItaJiam primoquoq^ tempore defccnfurum, commeacus, arma,equos , tormeca,atq;omnisgeneris prasfidia fum- mo ftudio parare , pecunias fingulis vrbi- bus imperare,munirearces, & Heluecios, ca:cerofq5 focios Principes per legacos ob- nixe precari , ne fe in tanto rerum difcri- mine delercre vellent . Cum focijs .] Socius dicitur > qui pari socim, confilio , fpe & periculo rem aliqua cum alcero aggreditur . Sic Romani focios ap- pellabaut, quos ita fosdere coniundos ha- bebaut, vt belli & pacisefient participes . Sic quoq; inter negotiacores focij dicutur, qui Jucridamniq; comunionem inierunt. Cic-pro QJKofc.Qui fociu faJIic,in viro- rum bonorum numero non habendus. Iccdera inire,] Padta & f^dera cribus mo dis Embleraatcij . 6 3 ^osdera S$ compeiimus veteres fancite cofiiciiif^ ribu^mo fe: veibis,vc iureiurando : Fad:is, vt ma- its inita. dtatis viAimis: manibus, vt his fidem ob- ftringerent. Vndetria apudeoserant ru- ptifederis crimina:,periurij, ara? violat^r & fracflieficlei . Bifficile eBi nifi doBo,^c. ] Im m 6 dif- ficilius eft imperito Principi tenere impe- rium, tocqj hominum formismoHerari . Ideo Peifius. Sat.^ Netonem increpar.Et Stratonicus citharoedus Regi Ptolem^o percinaciusfecum^ dearte canendi difpu- tanci refpondit : EVgpot/ gV/V , S ^Ao-iKiu (TKrf^T^rpov , sTBpov J^i TTKmrpov - ideft: Aliud efiiO Rex fceptrum y aliudpleBrum. Vnaq; fi fueYit non henetenta fides . ] Nifi coerceantur improbi &fcelerati : Id enim omne AhhnyopiKa^ accipiendum. Fi- ?ides desautem (inquit Sextus Popeius lib.6.) gennscitharse, fic dida2,quod tantum in- ter fe chordae eius , quantum inrerhomi- nes fides concordet. Virg. ^ S"tA(7co(^HV TAi TVpAVViS^A^ [JLAKt? AVTti J^OVAtTO . Et Claudian.. Non fic excubiA, non circumfiantia pilct-iy Vt tutatur amor , Atfialtquid defcifcat] Difcordet , de- ficiat , fialiquis favfiiones concitet , aut fe defertorem prasbeat. Vtiplerumq; videmus.] Vix enim vlla tam fandla focietas, quas non habeac fuum ludam . In nihilum foluitur ] Antca dixerat , Ferit omnis gratla . Harmonia. ] Fidium concordia & con- centus , ab dpfjLo^eo , coapto : Plutarchus in libcllo de vita Honieri , cxplanans allcgorice Martis & Veneris adulte- rium , fic condudit : Hinc fiec planum , quod ^4 Andre^ Alciati Cocordia iinde di- ciim quidam ipfi confulerct, vtpr^fidiis vrbcs contincrcc : Malim , in- qmtidm benignu4-,quam breui tempore do- minus appellariAd eft,/y.«AAoj/ 'TtoKvv yjo^ vov i^ihHV ^pnTof , H J^ea-TTOTiif ohiyov KAh^jBou. Sed h?c plufquam latis . Silentium_3 . EMBLEMA XI C ^ r tacer , hj^^d qmcquam differf faptentihti^ amcns : Stidt7ii£ esi index Ung^iaj, vox£ , E Irgo 1 1. animi in dex , 66 Andreae Alciati Erge premaf labias , digitoj^ filentia fignet , Et fefe Pharium vertat trt Harpocratem . COMMENTARII SE D E A T grauis vir , habitu Philofo- phicoitidurus, inter murosfuos magi- ftros libro-^jqui iiidice digico filencuim (i- giundo,Iabiacomprimat,uouad narcs por rigacvr ni hac figura apparec . BoLVM carnisincrafauces clauditnus fpongio(um,flexibilem,filiiia2 & fpuci re« cepcaculum,c|uiaeris reciproci allifu.val lodencium,& camera oris, ac fornice illo concaiio obfepcus,vocem itrmgit inarti- culos & format verba,vnde ple(5lri nome, & Iingu:e,a lingcndo indicum,quia lingic, lambic,forbet, & in fradlionc natura: mo- lam adiuuar,actcnuaudo cibo Sc degluticn do. Exigua portio & fruftillum corporis , fed cuiusfundlio fane multiplex 5c varia. Qu^icqujd concipic animus aut efHngic , hoc inrerprctcmanifeftat &: eloquitur : (i rabiesibi occulca, aut fpuma bilis circuni praecordia bulliens , hoc prasconc detegi- tuf, & cumafperitatequadam vcrborum cmicat: fi vrentis lafciuix fufcitenturillic carbones,& flagrare incipiant, per os ege- runrur fermonis indicio,qui refertusama toria leuitatc, mollis, efFoeminatus libidi- ncm fpirans . Quem chart^e pidx oble- (ftantSc verficolores,aIueus,fntilIus, teflc- ra,luda, palasftra, chotea, venatio, aucu- pium, luftrum, popina, culin3,& ralium aliquid,in orc habct frequcntcr,& teftimo nio linguae prodit morfum animi.Cui de- uotio & pictascordi , producjt in collo- quium diuina tantum, & quae celum auc fublimia (apiunr,non ludicra . non (curri- lia.aut vanitate aliqua commixta. Diftiu- gui hominem a caeceris animantibus racio- iic & oracionc nouiraus;inea velut in rao- Julo fpecies impiimnntur rerum , per hanc fe ditfundunc &: communicanc: illa matrix eft imprasgnata & gratiidaconcc- ptisfoimishajc velutobftecrix, quaspar- turieuti fuccurrit,& foecuni liberacSufTo catur in vtcro racionis partus.nili aperiat clauftra, accducataut roluat oratio. Si vitium in prole aut defedigitoq-yfUentia fuadet, E 1 Mar- Andreje Alciati Serapidi prApoft- tns Harpo crates. I^haros Thctri, qidd . ^eddere , Cf» facere Harpocra te i quid . fitrpotra tes . Martiaims Capellalib.i. Venim quidam redimitus piier ad os comprefTo digito fa- liuaii.filenrium componebat.Et Apuleuis lib.i.Dc afin.aur.At ilJe digitum a poili- ct proximum ori fuoadniouens, &in ftu porem attonitus:Tace,tace,inquit,&c.Re fpexit autcm ad id » quod de fimulacliro Serapidis audores refeiunt , cui prxpofl- tus eratfilentij Deus Harpocratcs,digito laLia comprimens, aut Angerona ore fera obfignato.D.Auguft. Decuiic. iS.cap.y. riin.jib.j.c./.Macrob.i. Sat.cap. lo.Gy- rald-Syntagm.i. Huc cjuoqi fpedanillud Graccura Epigramma i. Antholog, quod inonet indecencium verborum linguq figil lum elfe imponendum : meliorem namqj cffe verboruni.quam poflellionum cufto- diam Id auiem eft iu/iufmodi : KpeiTyojv y^p f/.v9ct>v , » KTiAvav ^v- ^AKif . id e(l : 2?t verbis linguA imponantnr clauflr(i ta- cendvs : Prdfl^tt snim lingua,^ modererti opes . Ph^rium] id efi:, AEgyptium .• fumpta dcnominatione ab infula Aigypti Pharo, prope Alexandriam.iii qua ille natuscre- ditur PIia.Iib J'.& 15 - cap. ii.Homer. 4, Od/iT.In ^a turris eft ingens,in cuius fum iTiitate ignis fieri foIeba:,qui nauigantibus de nocle prajlucerct.-ab huius fimilitudinc ciEterc^ quoque fpeculse in fimilem vfum conftrucftx.PIjari appelUts funt . Vertat in Harpocratem.] Apud Catui- lum reperitur formula h.-KcIoquendi pro- uerbiaIis:P^r/7//^w reddidit Harpocratem: pro eo,quod c;l,imponerc filenrium lde- que (Mxiz-.Etfacium me efjeputa Harpocra> ft?«?:id cftjOmniDO tacitiunum & filetem. Harpocrates Deus Aigypriorum,fi!entij prasfes, cuiiis fimulacrum infacris Ifidis &OfiridisveI Serapidis fuit pofirumjdi- gito ori admoto comprimens labia , vt filctij omnes admoneret. Verba Pliitarchi funt ex diCp uatio i: de Ifide& Ofiriie.- TfiV Ap'WO)(.pdLTi)V Se^V ct7gA>) »^ Vi)7riOV, yjS^poTMV Ttva. vofxt^reov , dKP^a, Tgp/ 9i^v iv AV^pcoTrois Koyi Viccpt ATi ?^Hf*C) {iS^SAp^pCCTH 'urpog-CtT^IV CTMZpOVl- ^iiv j J'iO T() ^OUdLTt TOV S^AKTVKOV 5>/sA Tjyi],yKcd7 erfites enin\ alio iiominc Ther(icem morioneni ■meri- vicuperacionedignum arguic,quam quod loquax eilec.quam quod obftreperus,im- porcune garrulus &feditio(us. Is enim II non proprie loquicur, non veiba facic, vt »1 alij , fed tnmultuatnr : bipaimi y.^voi '\fiorelo eiiJATpoiTriii iKohcet . Neftori confuitilli- 'e/is. mo feni nibuit oiatiortem mcllc dulcius ab ore fluencem : t» y^j ctTro yAOj:>yi^( fj.i' .enelfii Kno; yKvKicov rAov iti/Jii . Mcnclaoargu- ^ tiocor tam iliam quidem , & nuquam a redifce- it dentem brcuiloquentiam ! ^fi^dupet fJLzv , etKKo. fxetKA Kryicof , gV« i TroKvy.vSiif • Vlylk grandcm & vehementcm ,.fed diu Vly0s d* tamcncogitabundum facic, antcquikm lo- ratio vc" qui incipiat.Recn:ilIim^ didumefta quo* h^mens, dam ex veteribus, loquendi magiftros nos habere homincs.tacendi vero Dcos. Pro- iude laudacur iyiy,v^'ict, Pythagorica, & Spartanus ille Lycargus,qui fuos 2 pucris filentio initiari voluir. Notum cft adagium Grascorum .Tutum fdei>tij prA" mium : & illud Simonidis,Locutum fuif- fe poenicuir.racuifte vcro nunquam ;quod ali) Xcnocrati tribuunr. Nec enimomnes eapraediti (unt virtute , qua Caco, qucm Cicero dicicnullum vnquam cmififle ver bum , quod cmifliim dolerct . Succurrit Zeuxidis pidoris ad Principem Megabizu Megahi^> fermo. Is enim Princcps cum, animi cau- z,us repre fa,in pidorisofficinam defccndifler,& vna henftcs ^ eum fuis de arce pingendi difpucare ad o- Zeuxide » ftentationem auderec: Cum primum huc venifti (iuquit Zeuxis ) & linguam conti- nuifti , pueri mei nefcio quid de cc magni fibi pollicebancur, quippe qui cuura cul- tum,tuaraq; purpuram obferuareiic : (ed vbi de arcc.quam non cenes,Ioquico2pifti, tccontinuo vt ridiculi'! homincm efle pu- tarunt.Qjiidam captiuus cum duceietur ad Antiochum regem,qui hominem comi tabantur,iubcbajuefle prarfenri animcex- perturum fortafle regis clemenciam , vbi ad eius oculos perueniflet : Nulla cigo locusint^ mihi fpes,inquic:ailudensad lufcum rege, pefliuws , qui ioci'S intempeftiue iaAus hominifuit exiciofus . Merico apud Pindarum cele- bracur Thebanus Epaiiiinodas.qui quam ^Pj^ quam niuka fciiec , pauca camen loque- '^^^^^«^ bacur . E( certe frequciucr vfuuciuc , vt qui plus habeant pec^ofis,vt ita dicam, id eit,in quibus & erudirio&: prudentia ma- ior,ij niinus habcant lingux . Demaratus DemarA-^ CLini in confeflu quodam filerec , togatus. tus . an idfaceret ftultiria, an fermonis inopia? Atqui,inquit,ftuic'js lumquam cacere po- ceft • Kon pofllim crauflreabfque piacu- io auream Zenoms vocem , qui Athenis excepcus a quodani Principe , vna cum rcgijs oratoribus ('quod ille fciret eoseru duis fermonibus obIe(5tati,curauic &: quoC dam Philofophos arccflerc) folus riiiil di- cebac Itac^; comitei a legatis appellacus ; Zeno fe- De te vero,Zeno Cmquiunt illij quidnam nex inte:- fumusuoftro Pj;iucipi renunciacuri ? Ni- pocula tn E 3 hil ctturm/ fjLdv 'rrohKeiKt ro a-i7rcov von^eu , S&peuHmero filere nomjfe homini fapientif- ftmnm eB . Ad eundem omnino fenfum occurritex Plutarcho id.in quo gloriatur vel in primis Ino Euripidea , nimirum fe Tcireiy/^i^v TioTrov cP^, \(yHV W Acr- pethif. Vnde Ecclefiaftes 5. T^mptis» in- o7cov ctAKcov Kpa,T€i , ^iotf iTTOfxivof : linguam cohibe pYA alijs otnnibtu,cid Deorum exemplum . Idem fencic Hefiodus lib. x. tpy . TheixTcriif Toii ^W^rctvpo^ iv tLv^pcoTTOtiriv eipiTof itiS^coK»^ » '7r\H?i] SiyJ,pti TtctTo. [xirpcv eiS^i KctKov eiTroi^ , Ta.ydL yj/u dvTo^ y.H- ^OV c/.Ki£ didiffimo . FefTus iani eundo cum quis ad viarum finem perueniirer, defcrcbatur ad pouticum columnis de Porphyrice la- pide confpicuamjqua: nonagenisgradibus afcendebatur. Inde perueniebaLur m aulam fmc ca^naculum marmoreum, pulcherri- jnis rimulacris& ftatuis ornacum : fed & yiq feu meatus illi erancmarmorei,auc la- pide polito fornicibus cedi,qu^dam cciam fbresadapcrc^ eiufmodi edebant fonum , ac fitonitru intus terribilcexi^O.eret.Con- tigua huic labyrintho erac pyramis am- pla,laticudine quaqua verfum quacuoriu gera (bli obcinens,alticudinc o,neq3 confuccam nacuraj pro portionem partium . Gnofiacts Utebrts] Inclaufo &obfcuro carcere labyrinthi Cretenfis. Gnofus,fiue Gnoftu , Cnofus,feu Cnofius, vrbs eft Crctasinfu- I^.olim Cerathus div5ta,nunc Candia;quo dam Minois regia. Vnde Gnofus,Gnofiuy, & Gnofiacus, adiediua. Dddalui] D^dalus (vtex Chronicis E« Dddatus. febij difciturj tempore Gedeonis Hcbrijo- rum ducis claruit. Athcnicnfis fuit,Mitio- nis filius, fdber ingeniofiflimus , cuiusin- uenta plurima narrac Plin.Iib. 7.cap. 56. Vifus eft is fimulacrafecifie fefe mouetia. Labyrinthum in Creta fccit,in qucm poft occifum a Thefco Minotaurum,vna cum Icaro filio inclufus cri:vnde cum aufugif- fet , piopter infcrutabiJem fugam (vt aic Pal^phatus ) penius auolaffc exiftimatus eft.Dequoplura iufVa . Romana^I^halanx] Excrcitus Roma- nus. (paActy^y agmen miIitate,quo Mace- pfjalax . dones vtebantur , vt legione Ronuni. Li- uius appellac cuncum & aciem milicarem, connexione acqi tcftudine quadrata niili- tum . Continebat phalanx odo millia ar- macorum. Verba Q^Curti j:Macedones Pha!anges vocanc peditum ftabile agmen, vbi vii- viro,armisarmaconferca funt.Ide Iib.j.Alexanderphalagem.qua nihil apud Macedonas validius erac, in froute confti- cuic.Non ignorandum , vctercs lignis co- rynisqj id eft,clauis dcpugnarc confueuif fe, qu? ratiomilitum phalangibus nomi- nis caufam pr^ftitiffc credicur , fiquidem ligna vocancur phalangia. Argumenco eft, quod ex maceria compaclas fubftrudicH nes cciam phalangas vocicamus: & qu^ na- uibus fubijciiiuiu jc heimaca,id eft,fuften- ticula. 74 Andrese Alciati faciila,dicnntiiriccrti plialangia.Inde for- fhaUnx fan phalangia niincupara, qiis t trabibiis (tnim^il . tdas contexiinc;animaI cft fimilc aeaneo, dcquo Coelius RhoJig lib.7.cap. 1 6.hanc nairac fabcllam . 5cribunt Gr^ci.ruiffe ii Attica rhalangaquedam,cuiforet Arach- ne foror:cnm vero ab Minerua hop'oma chiam perdiciicidet Phalanx,& tel^artifi- cium Arachnc,matrimonio (c inuiccm ob- ftrinxerciindignata Dca , in rcptilc gemis vcrumq; deformauit, quod a foctu deuo- Ph(t!anx\ rctur fuo . Ad digitos q uin etiam vocem l iterno' hanc rcuocat Ariftocelcs;Nam qua flexus dtnm , conftatjCondylus(inqnitJ appcllaturiqua non fledimr, phalanx . Semiziroq-j houe] Alluditad illud car- men Ouidii , quod fupra rctulimusex i. Artis Semii?ouemq-y vimmyfemizirumq-y bouem, Qui quidem verficulus cx illis ell , quos Ouidij ar aniici Ouidii ex ipfius opcribus fublatos gutiM . volebanc . Qua de recxtant verba Senec^ i.Declamat.Iib.inhunc modum.-Rogatus aliqnando ab amicis fuis , vt tolleret crcs verfus,petiuit inuicem,vt tres exciperet , in qnos illis nihil liceret • Confcripfcrunt illi quos tolli vell«nt fecreto,hic quos tu- tos efle vcllet : in vtrifque codicillis iidem verfuserant.Ex quibus primum fuiflenar rabar Albinouanus Pedo , qui interatbi- tros fuit r Semibouemqi virum,femivirU7nq-^ houem. 5ecundum 'Egclidiim Boream y egelidumq-j Kotum. Ex quo apparec fummi ingenn viro non iu diciiim defuiflcad compefcendam licentia c a i iB i n u m ( ii o r u m , fed anim u m . A ieba 1 1 n terim deccntiorcin cfl^e faciem, m quaali- quis iKjuus cllcc . Hcc Seneca. Signafuperb.i] militaria figna, confpi- cua.in altum erev^la . Ancieri eognit.i techna nocet] Confi- ]ium ducis de ic dubia vel pcriculofa fi dc tegatur ante tempus,nocet ci, qui detexe- Techna> rit . Tg';-':');, ars,arcificiumjaIiquando pro doIo,allutja,impoftura,cauilIacionc,frau- de aitificiofa, ofFucia (vtinquic Plaucus) quemaJmodum Ars, apud Lacinos,quaIc cft illud :Sic ars deliiditur arte . Vcuntur Lacini Gr^-:adicl:ione.Teienc.in Euiui- cho : Tam fcio hanc technam a Farmeno- ne profeciam, quatn me viucre. Ec in Pro- uerb. Tcchnam hanc in tefiruxifli IV. Epigraphe Emblemacis facis ma jiife{lar,qiiiinam fibi velit A(ltor,nimini prtnehS quod non m^nns occalracflc debcant con- cofdil ot, filia Ducum & PriBcipum , quam fuerit ciltfida olim domicilium Minotauri labyrinthus: ^ idquc vcl raaximc in bcllicis cipcditioni- bus obferuari deber . Vt cnim momenti plurimum ad vi anum . 'Boemineoycum fit garrula lingua, gregi. Nos Germani fic efferimus: VVtUfiu wcvt verfchvvigen haben , So thue es deinem vveibe fagen . Hdibteibt bey ihralfo verfchloffen, Als vvajjer in ein fib gegoffen . 5cribicQ_. Curtius lib.^.de Alexandri re> bus geftis, Per^arum morem cfle^vc arca- na regum mira fide celent: vc non mctus, neqj fpes vocemeliciat,qua prodanturoc ailta:vetus enim difcipluia Regum fikn- j tium vit^ periculo fanxerac. Linguam gra- uiuscaftigari,quam vllum probium : nec magnam rem fuftineri pofleputant abeo, cui cacere graue fic , quod homini facilli- mum natura efte voiuerit: hcc ilJe . Huc Zajfiodo' reponenda verba Cafliodori ex focmula '^^ • Notariorum,libro fexto Variarum: Non dnbiumeft,ait, ornarefubiedos Principis fecreturo, duii. nullis ^ftimantur neceffa- ria poffe committi^nifi quifuerinc fide ma gna folidaci . Publicum eft quidem omne quod agimus:fed mulcanon funcancefcie da.nificum fueriut Deo auxiliante perfe- £la:quc tantophis debencocculi , quanco amplius deflderancu r agnofci, Regis con- filium folosdecec fciregraui/fimos . Imi- tari debencarmaria>qu? concinent monu- menta charcarum , vc quando ab ipfis ali- qua inftruvftio qti^ricur, tuncloquanrur . Totumautem diftimulace debenc , quafi fcientes nefcianc Nam folicitis inquifico ribus f?pc & vulcu prodicur quod cace- tur,&c. Leoimperacor,lib.De bdiicoap- paracu : In rebus faicj occultis & abditis fideies adhibe tibi & temperantes vi ros, & taciturnos,& qui in fuanon aliorum poce ftate f incjcum fecren^ res ifte.vt fecrecio- rcs fiant, minimc ad coguofcendum mul- titudiiie indigencOnofander lib-Deopti- mo Imperatore, ca. Deconfiliisnon euul- gandis.fcribic; Sculci inconfideratiqj efle, temercin uulgus cofiliu promere,&mul titudini arcanu intempeftiue commirtere. Improbi-n.& qui de Repub.male fentiiat, ciufmodiebferuat occafiones:quas nadi , in hoftes cofeftim trasfugiunt, eu nuuciu al]aturi,vnd€ fibihonores & prxmiacoii fequi pofle rentur. Necfuic vnquani vl- lus exercicus , dc quo plerasqj obcaufas Uim Iiberi,tum ferui in hoftes haud comi grenc:vbi prsefercim arcanu aliquod acqj terium craclari fenciuncjvel conferedima num & pr^Iiandi rcpusaduentare animad uertunt. H?c fereilJs.C^teru acerbaceri^ lex fuit olim apud A Egpytios,qua iubeba SeuerA-j turijsabfci.idilin^uam, qui Reipubl.ar- JEgypttO' cana, qux teda efle oporreret , aiicui dc- yum lex, texilfenc , vc reculic Diodor- Sicuius. Lau dabilefuic infticucum maiorum , quo ob- leruabacur, vc fi quisdc Rep. q^uidpiam fciret runiore, aliove modo, id ad magi- ftratum deferrctantea,nevc cum alio quo quam communicaret, ne indepubJicis re bus detrimenti aliquid importaretur . Magiftratus qua: accepijfet, vel occulca- rec, fiica viderecur, vel mulcicudini pro- derec . Eam ob rem Achenis, cum hofpes venilfec in ofliciuam couroris, narrare coe- pic vi^os efle Aclienienfes in Sicilia : ton- forftatimad magiftratum renunciauic : hofpes, quia non fiitis conftanter affirma- ret, vel quia vrbem totameo rumore per turbaflec , vindtus, cortusqueeft , donec certiore nuncio de vero confticiflec. Reue ra mulcum refert in rebus cam magni mo menti non temere fpargi rumores falfos , yel parum veri fimiles : vnde ex fumma profufaquelxfitia moeror acerbiflimus, fummaqueconfternatio ; aut contra , ex moerore lastitia nimia & immoderarajquo nihil vel corporum valecudini, vel publi- cx fecuncaci perniciofius . Referrcm exemplum Val. Maximi de Publio Va- tieno, fed obuium eft cuique, lib.i.cap.8. cui eciam argumenco belle couenic,quod idem fcribicinicio lib.i. Valerius; fingula enim exfcnbere non vacat . Inteiea ta- incn non prztermittam, quod habec Ara mian. Marcellin. 11. apud Perfas nemi- nem confijiorum fuifle confcium » pr(^cer opcimates tacicurnos & fidos, apud quos filennj quoque numea coleiecur. Vide Vegecium De re milicari cap. 6. lib- 3. Prontin. Stratagem. lib. i. cap. i. Hxc cum eflem commentatus , illud iterum fuccurrit ex Platonis Theage : Confiltum Cofilium. rem ejje facrafn . id eft : crt///./2»Aox U~ resfacra f)OV (ivcu ^iiy.ct . Cui conuenit , qtiod cfFertur e Menandri yvcoy.cu^ : hpov ifh n ^viJLCovKidt, , Reperitur & in Xenc- 76 Andreae Alciati. Arcana domta Imperato r 16 71071 de tcgendet . Xenophonte» fl MyofJtBUH hpoi a"j^0ov^>i. Ad locupletandiim vero pulclierrimum rhemadeHon vulgandis p rincipum arca nis.fuccurrut ex Corn.TacicoIoci duoin figiies : Primuseft inicio fere Aniiaiiam , vbi de nouo Tibcrij principatu agit,cuius racito iudu cajfus efi: Pofthumus Agrip- pa,centurionis cuiufdam minifterio:nun- cianrienim centurioni, vt mos milicix,fa- & percontanci Impeiacorii quoroodo Agrippa fadusef- fec ? fercur refpondilTe: quomodo tu Cx- far.Vc ederec focios fubigi non potuit.ncc Tiberiusdeeo fupplicium fumerepalam aufus, in fecreta palacij parte iuHit inteifi- ci, corpusqj clam aufern . Anacharlis in ^^^^^a conuiuio apud Soloncm confopitus ita de cubuerat, vt finiiUa comprimi pudcnda vidcrencur,os aucem dextra , quod fixno valenciore indigere linguam opinarecui'» Recfle vriq; quando uon facilc tot reccn- fucris homincs, qui Veneris intemperatia calamitaces /ibi contraxciint, quotciuita- tes principatusq; arcanorum defolarit enii ciatio. Qu^apropcer loco conclufionis eflo, filencium omnino feruandum in confilio» quod vim habere vis aut vfum . Nec qu^flioni quidem cedendurrLs E M B L E M A XIII. EmblematvU . 77 CEC RO P I A effi^am quam cernis in arce LcAnam^ Harmodij {an nefcis hofpes > ) amica fmt . Sic animum placmt won^irare vtragtnis acrem More fera-y nomen vel quia tale tulit. SlmdfidibHs contorta , fuo non prodidit vlhm Indicio , elinguem reddidit Ipbicrates . COMMENTARII. I. HAe c qiioq; figiUa indiiftri? Pigiio rij dcbetiir, quam fane non porflini non niaximopere probare . Stat enim ieas- na ereifta in arce feii ciirricula, elingiiisifa praquam iiocliaa, Athenienfium infigne, depi(5>a ceniicur,arealte dtus, extimefcensq; Hipparchi poccciam, ne vi adolefcenrem !i[ i juferiet, protinus infidias tendicad dcftruendam pro f.ia fa- culcate tyrannidem . Incerea Hipparchus ciim rurfus follicitando Harmodium ni- hilo magisiiiduceret, ftatuerat tamenvi nihil agere,fcd in loco aIi(juooccuIto.Cu neq; ficquidem proficeret ,3ccingebat (e ad eum contumclia profequendum.Soro- rem Harmodij puellam nunciatam vcni- rein pompa quadam ad geftandum cani- ftrum,per fuos a minifteriofubmouic.di- cenccs 78 Andrc^AIciati. ccntes.noii permittere id magiftratfi, qiiia & conftantiores in tormentis quibufciim* indigna effcc . Quod ^gi e ferciis Harmo- qiie perfcreiKlis Chiiftian? pcrfuafionis no dius,& ob eum nuilto argrius AriOogito, mine : quandoquidem leui adeo dc caufa compaiauenuit omnia,qu:A-t^. tautiim die cxcra fufpicionem erat ciucs fed & fpontanca:morti fefe dedifrent.H^c eos, qui pompam miliflent , inarmis frc- enim ipfa,carnifice iam defcflb, poftremo queurcs cffe : dv)^v ^ ^y- \ Emblemata_> . 79 juaV, fortem,crc(flum.Virg.8. Ainei.l. ^ Ant acre d.ubites in prAlia pofcere Turnu. Placuit] Vetbum luris , qiio plebifci- tum iiicelligit i^ira«ro . Viraginls] Virago AvTietVHpAy vel av- cTp/V.Symmachus ; etv7» KKn^tnreT^u dv- ^pii y oTt Ikt^ Avi^poiihi^p^i) AVTn. hoc c(i:Vocaifitur h^c -virago^quia ex viro fum /j/^ff/.Ouid. z»Meram. Hhc vbiperuehit bello metuenda virago. de PalladcIoquenSjquas virili fitanimo & vir ru te. Ec Martian. Capella lib. 6.de cad c: C6fult!^q'y virumprAfis, hinc dici/i virago. Aufon cpigr.i. ^^^^ThreJ/Aq-j viraginps arma retra^at . fic appellarur luturna ii.AEneid. Morefer&\ Leasnas , qu^e pro fymbolo forticiidmis & inuidi animi vfurpaturrvi dePieriiin» Hieroglyph-Iib.i. Nomen vel qtiia tale ] quod mulieri huic Leasnasnomcn fuifTet. idicula^ lEidibHs contorta] Fidcs, pluraliter, & '^m tor- Fidiculae tormenti genus , quo a lortorc untum fonres funibus alligatis a tergo manibus ffid, torquerur.A Grascisdicitur (r^otvtnqua: rencur,peruicere»quin obieda denegaret . Commifiumq\ teges vino tortusy ira . Poflerodie cum ad eofdem cruciatus rc- Tulluis i. Philipp. crimiiiis loco obijcit traheretur, gefiamine fellse (nam diffolu- Antonio,quod fcriptas ipfius litteras,cum tismenibris nequibat infifferej viuculo fa amici effent,poftea cuulgaflet,cum cqpiC- fciacquam pt dori dcrraxerat,in modum fentinterfe inimicitias exercere . Sed nc laquciadarcum fella! reflrido,indiditcer quid defidercs , vidc Senccam epift. S^» uiccm,&corporis podere connifa,tenucm & io8. Con fnio Emblemata. Confilio 6c virtuteChimjeram fuperari, hoc eft, fortiores 6c deceptores . EMBLEMA XIII 1. T>£LLEROPHON,vt fortis equestfuferare Chim/tram» Et Lycij fotmt Herncre monjtra foU : Sic tu Pegafeis vc£fw pctis athera pemis , Confilio^ animi moniira fuperba domas. COMMENTARII. V AR M A T V s cqiies alato equo infi- Oreforus acre efflaret de corpore fiamma-" dens iiaftam in njonftrum illucl Ly Vnde& Fulgenrius Iib.3. Mytholog.Chi" cium,Chimajram diilum,vibrat.Chim2e- mscram tricipitem piugi tsftatur,Leonen\ ramhacformanobisreftituit rignoriusex videlicet in principio , capram in media antiquis Corinchiorum nummi>,qui miri draconem in finc.; quxante Fulgentium. fice tamen iUud Lucre.i j iib. f illuftrant; habet Hyginus non vuoin loco Triplici cum corpore "jt ■vna^ E X ipfius vocabuli Bcllerophontis ety 'Bnma leo,pofirema draco.media ipfa Chi- mo fumptum videtu r Emblcma, conuer- msra^, fis aliqupt iiticris . Nam iJcIjerophout^i, ^ xiixciuuL, Andvex Alciati Bei/ero' dixcrnnt, qna(i tnalorum occiforcm jTA thoutcs (SgAAepct cnim ,-maJa diciiiiciir; vcl qiiafi -inde di- .^«A^r^apoi^Tfifc, rapiciuem confiilwrem di- ^tis . xerisjquod cciam innuir Homerus 6- Ilia- dos,qui ipfum /SaMipopov x.:/Ac^.«T/?,noluit pro priamanu Relleropho.item perimere, fed ablegauitcum ad fbcerum lobatem, Ly- ciae regem,Iitteris iJli ncc opmanti defigna tumfacinusindicantibus datis,vt quoquo mododemedio tolleretur. Quas vbi per- legillet lobates, quo Prosto moreni gere- iet,varijseipedicionibus,aleisqi valde pe- riculofis iuuenem obiecit; incolumemqj atqj uuiidum toc exantlatis laboribus eua fiirecerncns.tandcmad Chimasram dckn damnouram vocauir,quam coegit . Erac Chimi,ra. autcm Chimseraadeo terribilis,quae flam roas euomebat , vt proxima qua:q; com- burerctjac ignc deuaftaiec,& pccoraintcr» ficcret. Atvero Dij cognita illius innocen tia,cius miferti, Pegafum alatum equum, nacum e Neptuno & Medtifa , vel v t alij voluntjC fanguine Mcdufa», duni eius ca- puc a Perfeoca:derecur,iIli dederunt Eo equo aftut^ confcenfo {vt Strabo ait lib. 8.) Bellerophonces vedus, monftrum il- lud virtutc incredibili confccir . lobates iuueiiis virtutem & fortitudincm admi- racus, rediligencius fccum animaduerfa , tandem reperic, mcram hac cfl,c fallaciam atq; calumniam. Dataergoilli iiimatri- monium Caflandra filia ( aiij Philonocrt vocantj ingenerum fibi adfciuit , & de- cedvius regni fuccefTorem tnfticuit. Hanc infamiam non ferens Proeti vxor, fum- pta cicuta flbi mortem confciuit . Ve- rum Bcllerophontes, quale eft ingcnium. plerisqj mortalium , tanca remm gcfta- rum felicitate elatus ^ in coelum quoquc afcendere fupcr cquo Pegafo ftatuit: qua arrogantiam lupicer , omnis temeritatis grauilTimus vindex , deprimendam eflc ratus, Geftrum cquo illt imiv.ilit, qui fef- forem er aere in terram cxcuirit, iu qua foliim cquitare debuerat, non vero enam in coslum fcrri , quod cot viftoriarum obtentu , & tot mo.iftris domitis vidcba- cur afFeclare . Vndc Horacius lib. 4. Carm. Ode ii. Terret amhufius Phatton auaras Spes : & exemplum graue pr&bet ales JPegafus . terrenum equitem grauatus Bellerophontem. Cecidicautem in campum Lyciac, quiab huiufmodi eueritu Alieuseft dicl:us,eria- uitq; ibi claudus, mancus, & cazcus, do- nec inedia abfumptus fuit. (^iiod ideo ccnfidum volunt, quia mente oberraret excufliis.Namex Epicharmi do-ftrina,^»^ opa, y yJji v»^ dLKiH , To. S"' a.Kh.di i-dvTA TV^Kd . Mens ziidet^mois audit, reliqua Tjeroomnia c&ca . Eqnum autem alatum Aurora dono accepir a Ioue,vt fine laborc mundi plagas quoridiano curfu ccleriiis pofletcircumirc. Hiftoria referturab A- fclepiade.Vide prouerbium, BeUerophon^ tvi //rr^T^.Eandem hanc fabulam copiosc & erudite nonmodo retulic, fed &ad hi- ftoricam fidem reuocauitSabellic.j.Enn. i.Non grauabor auccm huc attexeremy- thologiam Plutarchi de Bcllcrophonre , dequc Chimxra,cx lib.dc virtutib.mulie rCi.Huius h?c eft fcutciuia.Fabuiofum eft Pegafu Temen teu Bel rophort gia Bi • rophoi' ex Pluf cho% Emblemataj. 8j cjiiod in Lycia dicitur eiicnifTc, tamet/i hoc publica fama receptum fit» Narratur itaq i ad cum modumrAmifodariis^fcu Ifa ras, vti iiominatur a Lycijs,ei Lycioruin colonia,qua: iuxta Zcliam crat» venit vna cum nauibus piraticis,Chimaroduce,ho- minc bcMicofo , fcd crudeli admodum & efferato . Huius nauis in prora Leonis,in puppi Draconishabcbat infigne.Cumque noxa: muJtum Lycijs intuliffet, mareque infeftum habuiflet.vt nc quidem traijci tu to poffetjueq; vrbes maritim? ptoindeha bitabiJes eflent.in eunde quidem eipeditio nc fufcepit BeIlerophontes,& ad extremu interfecit , fugicntcmqj Pegafo (quod, vt conie(flo,genus eratnauigij celerrimi) iu- fecutus:atqj Amazones expulir,& bellica virtutedomuit.&c.Deinde fequitur:Sunt auiaffirment Chim(^ram iljam Poetarura hgn]Cntis decautatam,monrem fuifle Soli oppoifi rum,in quem Solis radii cum retro fleL^erentur,& vehemenrem a^ftum in pla niciem rctorqueren t , favflum cflevtinde frviges marcercerent.Quaj malicaufacum notaelfe BelJerophonti, excidi iufllt ipfe piaccipitii par teai eam,qua: laniiflima pu- tabatur, & plurimum folarem ^eftum re- fletftebat . Scd quod non ei elfenthabir? graiiae , iratus ad vjcifcendum Lycios fe contuJit:tandem tamen a mulieribus pla- cafiis cft.Noraphis autem 4. Iib.de Hercu ie narrat, fuifleaprum ingentcm iii Xan- thorum finibus,frugcs depopulantem,quc Bcllerophon occiderit. Qu^od mihi mini mevidetur fabuJofum. Ha;c cx Plutar- cho,fed concife. Hiftoriam hauc comple- xuscft integram pr^tcr Homeri enarrato- rem Pala:phatus lib. i. A'\K»yopt/.M^ tcm Fulgentius i.MythoIog. Vide Nata- lem Comitem Mytholog-I b.j-cap.^. B,ellerophon] Sapiens, beneq; confultus , quique fit ^ii^ti^ops^, vel Tct ^'chKtpa. (povm . Sic autem denominatus cft,a Bellero Corinthiorum principe a fc interempto ,cum alias Hippomis voca- retur . Tortueques] Animimagni, Pegafove- ftus . mArn. ChimAram] Chimaera , monftrum tri- foime,priore parte leonem,draconem po- ftcriore,media capram referebat, flammas ore vomebat. Homerus: UpQ(rSi hicov, O-TTt^iV S^pttY.my fJLiffffH ^vcv «TTo^yf/tfaefc 'TTVfoi (j^ivof «i-S"»- J^rima leOipeFirema drtteOi media inde en- §u£ grauiter patultf ipirabat narihtui^ gnem , Hos codem vcrfus habet Heflodus tn Theogoi.ia: vndelicctdubitarc, vtcrcorii prior floruerit, quamuisego fcrecoajta- neos iudicem, Honjerum tamen antiquid rcm nonnihil. Ouid. i i.Mctamorph. G^oqyChimsara iugo medijs in partibui hircum , FeBui ora leAycauda firpetitPs habehat, Vide Homerum^.Iliad.& Lucret.lib j. Solinus tamen Chimajiam monrem cflc chimAra fcribit in Lycia, vnde nodu fumidus ignis ^^^^^ £^,_ exhalat . Atq; hunc montem monftro illi ^ triformi nomcn dedifle,ip^emetetiam Ser uiusaflciititur ad illud Virg. Eft,inquir, Chimarra mons Lyciar, cuius etiam hodie ardet cacumen , iuxta quod funt Ieor.es, media autcm pafcua funt,ima veio ferpentibus plcna. Hunc quia Belk- rophon habitabilem fecit, Chimeram di- citur occidifle. A qua fentcntia parum di- fccdit Pal?phatus,cum air, ante planitieni montis Chimarr:^ Leonem fuiflequcdan), Draconem autem rstr6,cx quibus pafto- res Jxderentur. Ad qu^Ioca Bellerophoit vbi accefliflet,montem occupauit,p©ftea-" queinicclo ignijfer? perierunt.Triformis Chim&n^ eftautem Chim^ra (qua noraiur amoiis cur trtfor pctulantia,id ci\,Kvfx ipcoTo^) quiavolu- ptascorporis infultu Jeonii)o primiim in- uadatjdeiiide procacitarem & Iafciuiam in ducat , poftea vero poenitenriam & vene- num.FuIgent 5 . Picrius 1. & 14. Hiero- glyphic. Hefiodi intcrprcres in Theogo- uia Chimxram fcnfu allegorico tres expo nunt Rhetoricas partes:J^/X£tr/;cwV,feu iu- dicialemj-srcti^M^t^p/xj/V , fcu dcmonftrati- x\zv[\-jihiv- T/xoV,quod vav* n\ fit io prinjis,& iougio riad pcrfuad um vtaturorationisjtra- .c.3. Satis ruperque dc Chi^i^era hucufqj nifi me Lycophronis mterptcs, vt aliquid ad- derem, rcuocarct . IUe enim Chima^ram pro muHerc ponit, filia Amifodari^, Lyciq prsefidis , cuius fraties duo , Leo Sc Dra- co,qui cfi Lycia: cgieflus occupaflent, via rorcs, aliosq; muitos trucidaflent.Qii,od autconcordes, & vnain aliorTi pcrniciem confpuantes, tricipitc bellua illos pleriq; nomindrunr: vtquia periti belloefl^nt,& infignicorporis pr^diti robore,ignem expi rante dixerunc Hos Bellcrophon vicir,in iedo faucibus plumbo,id cft,ieruirutis fr? no ln priori partcLco pugnabat , Draco in pofteriorc , at in medio Chimxra , co quod eflet infirinior . Alij ad hunc penc modum.*Chima:ram (vti colligitur ab Ho mcro) genrcm fuiflebcllicofam, quam leo ni efle fimilcm diccbant. Hac fuerunt Anu 2oncs,qu?a faciepugnabant valde ftrenue & gencrose , quas l oeta cum Chim^ra , hoccll,capra,confcrt , quia per prajcipitia incederentcaprarum in modum,& m pra; ruptis locis habirarenr . Monjird Lycijfoli] Chimaeram jfallacia dubijm , frauJem , quanquam variam & fo r t io rc m . H OJii i ne s i m p robos , m a I efi c os , fraudiilentos . Lyciiaiirem deducuntura nomine hviiO( Ju/>us,hmc ad^givm yHomo homint lupni £rt Lycu rcgiommoris A- fi' .fic dida a Lyco Pandionis filio , quam ijgat fliiuius Xa!ithus,alius abeo,qui Iliu pr ^fil^ & ris, qn? confilio & itiagnitudineanimi fo- rtitudi piri,& tolli tanJem non poflic Quaquam i 'vtf, cnim nobis intcrdum Gt concertancium cum forttoribus,& frauHum omni gencrc inftrutflioribus.pugnar tamen minimeeft ccdcndfi, modo inftrudi fimus firmaqua dam panoplia conftantis animi,fiinicj; iudi cii.Nociiisenim eft, quam rc confirmare ncccfte habeam, nihil ramarduum.camq ; inacceftum efte , quod derteritatc ingenij actingere,& tandcm aflequi noii poftimus: uullas deniq; tantas vtres,aut etiam frau- duminuolucra tamintricata,quasdeclina- re, aut etiam ai^erfarc nequeat ingeniofus bcneque confultusanimus- Qux fententia certe philofophica hoc lepido figuratur cmblcmatc . t.Siih hac prarterea Bellerophontis fabu la vit£e humanaj ratio prope omnis conti- nctur;nam neq, aduetfis rebusnimis trifta rijueqj prorperis& felicibus nimisgioria- ti aut cxtolli conueuit , quojiiam horum omnium dcniq? moderatorem Dcum cfte cxperimur.Is cnim pro fua fingalari clc- mcntia ,& calamitatibus iniquc circum- uentosadiuuat.quod accidit, dum calam^ tofuseftet,BcIleiophonti ; & nimis elatoff- animosdeprimit,qu3re idem poftcadccoD lodiciturdetrufus . 3 . Eadem fabula denique per Chim^ram Irs efi- ab ira, monftrorum omiiium turpiflima» ChimtfM' propofltaciws turpitudme nos rcuocatril- laenim furibuiidos facitcos.qui ralianimt motu exagiranturj ocuJosqj rubro colore perfundit , & flammis armaram Chimae- ram eflicit . NuHum (ane cft vitium ma- gis vel honoiijvel virxmortalium, vel fa- cultatibus infeftum.quam ira, qu^omnia vno remporeeuertit, nifl Bellerophon, irl eft,reda racio illi moderetur. Igitur qui huic virto funt dediti, non minus a noftra confuetudiiieaueriendi fnntac deuirandi, quam teterrimi & maxim^ perniciofi fcf qut(t dormit ocnlu apertvs , idcirco ponitttr arkte fores-templorum , I T. E X verere Chriftianorfi pacrum infti- Vnde de- tuto,& ex rerum proprietatei cum etiam dH^UEm ex Oro ApoUiiie videtur defumpcum hoc hUmeLj. fchema,quo vigilantia & cuftodia m Epi- fcopo requifita defignaiitiir : Depingitur autem duplex vigilantia,corporis vna,m« tisalrera.Corporis vigilantiam Gallus re- fert^qui homines ad labores folerexcitare. Campana vcro.quia mentem ad Deum ex citat.fymbolum interioris vigilantiascoii- tinct.CuftoJiam aucem reprajfentat leo , proforibus templi excubans Sanenonci- tra myileriiim veceres gallum ediciori facroria templorum lococonftitui volue- runr, quopaftoris pociffimiim vigilantia GaRws repraefentaretur. C^o fpedat illud D. cur facru ^regorijex homilia quadam : C^ifquis popuii fpeculator ponicur, inquic,debec in alco ftare per vuam , vt prodeHe pollic per prouidentiam. Sunt pra2terea,qui Do- ^ Keupov iTl^^ a-KtpTdi. IIKIOS S^i a.viGalIum gallinaceum exoriente Luna , vt affiatum diuino quo' dam §piritu bacchari atq-^ exultare feriit , Qriens autem Sol nunquam ipfum fallit , tum §luid p Leonem Eroblemataj I 87 rnm vehementijfme vocem contendens . Lucretius 4.fic: etUgiiUumynoBe explaudetlhus al k AuYoram cUra, confuetumvoce vocare. Poeticam rationem huius anteliicanigallo ram cautus tradit Lucianus in Somn. fiuc GalIo,qua mox fubiungcmustplulofo phica Heliodorus AEthiopici.his v-erbis: Ket^' OV y(f.(i KAtpOV d^iKTpVGVifJtJ^^jnVj^ «Tg, «$• Koycf , dLi7^y\(TH Aliud, Son crefiofo in vn luogo^e di tal forte» Che giu mipedony quand^il pefo egroffo. E fetnpre,n che mifermi, 0 che fia mojjo Auieny che Vhorologio in golaporte. Son Capitan d'eJfercito pedont^y £per vfarevnamiafoggiafgherra L'elmo h^ in tefiay ed in groppa vnpen- nacchiont^ . Son fenz,a braccia,e con altrui fh guerro-j, Son fenXa derti, e moz,z.tco in f-nzone . ^orto gli ffroniye vc co ipie per terra. Caiio ^ejfo fotterra , Ter tronar mia z enturay e miodeHino , T.purfiimo vn Rubin men dtvn lupino . Habetiir & aliud de Gallo : blaturA folers produSfus munere vates , Mendaci nitnquam voeefutura cano . priu^ obtueor fole-ybis rrafcor in aUYas^ Nec battifma,r'ifipofi meafatayfero. Mortum ancipiti dependet corpt£6 obelo , Co^ilians hominu gaudia multa gregi . Haecforfan vlrra clepfydram, i;on camen exrra rhombum . INSTANTIS Eoi] Lncis aducntancis, diei redeunris,qi!em vidctur aperire Eos: quod remnoris Gallicii.iiim appellatur ; Horario GaHi cantus. H*«j- autem aurora cft Gra?cis Ouid.3.Faft Tresvbi luciferos veniens prAmiferit Eos . Aufon. in Eidyllijs : ' ^ Ter clara infiar tvs Eoi Signa canit ferta deprcnfo Matte fa^ telles . Sed pro Poefeos ftudiofis pauca fuper h^c annotabimus Vocalis w,apud G ra;cos lon- gaeft Lariniqjcum Grarcas voces huiuf- niodi cransFerunt,»?, in clongum commii- tant,qucd Ouidiusfecir in carminciam ci tato . Sedahquai:do eucnic , vt di^fliones Gtxcx 3 qnas per«, fcribuntur, c^dem & per 5,enuncientur,quod hic fii.N^im Gr^ » & ce H&r,& eVt)^dicitur. Vnde Propertius Iib. iaii* i.vno difticho vriamque quantitatem eft compleyus; Siue illam Hr^perijs.fiue iUa ofiendttEots^ Vret Ecos, x ret & Heipenos . Caner s det gallm] Lucianus in Dialo- go,qui ii'fctibitur .Somnium.fcu Galius , multa dif^erit de gaMo, e ouibus pouca, quia non fii eiucund; a:elcgunfur,trasla« tahuc conieci . Lcqnnur ai tenn Micyl Jus in hunc modum ad galluni: Profedo -^abula & olim ift rfmodi qurddam de vobis au Gallo , diera/niadolefccniuliim cuempiam f'iifl[e F 4 Galium IH. Eos Aura YCLj . 88 Andres Alciati Arijlophd nts fahti- la, de vaU h. ^ Cur gal- lu4 mane Gallum,Marti aciamatum, atqjhuic Dco compotafTc , coniificafreqi & in voltipcaci- biisge/riirc morem . Icaqj cum Vcnciem adirec Mars, cumea concubicurus , hunc Gallum vna fecum adduxiire. Quoniam autem Solcni pocilTimum metucrec, nefi c rublimiconipexilTct, Vulcano fe prode- ret; fonsad ortium adolcfcenculum lem- per relinquere folitun), cuius indicio cer- tior fieret.quando Sol emcrgerec Deinde Gallum aliquando fomno correpcumcx- cubiasdefcruilTe infcientem,SoJemq; nu!- Jo pr^fentietc imminuilTe Veneri ac Mar ri (ecure dormienci, propterea quod con- fiderec Gallum indicaturum fuille.fi quis inceruenifrct.Itaq; Vulcanum a Solccdo ^lum,eos deprehendiflcimplicicos , acque irrccicos his vjticulis, qu^E iamolim inil- Jos fuerat fabricatus.Porro Martc , fimul atqi dimifllis cft , indignacum aduerfus Gallum fjilTe^acq; cuminaucm tranfmu tancjijfdcm arniis , vcin capite progalea criflam obtineret . Hanc ob caafam,qu6 Yos Marti purgecis , cum iam nihilopus , fimulacq; Solem cxoriccera (en(irtis,mul toantc vociferari,arq; illiuscxortum pr^ nunciarc . Ha:c Lucianus, & multa alia ibidem. Ariftophancs in fabuJa,cui ticulus opvtSi^Aepidam narrac fjbellamiimpcraf- fc (cilicec aliquan lo Gallum Perfarum genci (quarc quoq^auis Perlica dicicur) vnde cciam tiaramgeltac rcc^lanijquod fo- Jis regibus erac conceirum- Adeo verofor- midolofum & durum impcrium illud fuilTe^vc ntic quoq; galjis canencibus cun- ^limorcales, ccu mulcam verences.ad ope ra pcragenda profilianc . Erafmus in ada- gio t Priufquam gallui iterum cecinerif , caufas rcddit ex Plinio.Sc Ci ccronc, acque aliis.curnodu gallus caiicet, quem vide . Sedfas fic lacius no )nihil cum gallo cucu rire,feu vt Demofthcnes dicir, noiLKv^^HV. Ambrofius Nolanus fua: a;cacii- Philofo- phus haudignobilis, in fuis quxftioijibus exiftimac,galIorum antilucanum cancum ab iniiata quadam (alacicate proficifci.Enre enim hoc ani-nal pr? c^terisgallinis dedi- tum,ac veluc viorium, mireq; folicirum Hc fobole propaganda,adeo vt vnusgallus tompluribusgalli.iis pr^Hciatiu:, cancam- fjue turbam vnicus maritusimpIear.Hinc aliquando Trigint^ vidjtas lapidu temeratiw iHi* RedMit i htufadnus) folefiupiti pmr. Cancu aucem libidinem cocundi figuifica- ri,vcl illud pr?cipue denocat,quod ante- quam ad ineundas gallinasidonei fint.con ticefcanc . Qii^od plerisq; auibus vfu ve- nic,qu? Vencns procliuicatem denunciac: quemadmodum dc perdicibus aic Pliiiius, qu? fuperuoJancium afflatu concipiunt , f^pe vocc cantum audita mafculi . Quid Rifum t mirum inauibus,cum & vxor qu^dam fa neatu: a lax foiis mar ti abfentis littens miiris feim mici . pr^gnatam fallafuerit ? 6 fe pelui asrea ipfe Alcia tus 8,Parerg. cap. 1 1 . fic ait.-Dubitabilior eft alia quaeftio,an immodici importuniq; campaiwrum pcUuum puifatores officio iudicis compcUi poflfint,^ c ce(lcnt. E t fc ieo dum veteribus non fuidc hunc morem > fed inftar peluiLim fabricaca hxc vafacam panas appelIaric?pras,quod ex Campano a^re conflata; eflcnt. Yndc pioucrbium in loquaces & obftreperos,D(7^^ qui libellum de notis Hieroglyphicis Gr^ ce compofuit , cuius hs ^ ^nm voluntj(]uia fcra cft perfpicaciffimi vifus. 90 Andreas Alciati Lionu t' mago in ■valuii te- phrum . I V. BuopaJ^o rts eccU' fiafiici mmera . vifiis.De quo fi plura ciTpis,vidc Ariftoic lcm dc Hift.anim.& Oppiauum iii 3.& 4. dc vcnatione, Plinium Nar. Hiil.lib-S.c. 1 6.qui ancricjlcoiies nunquam limis ocu- lis intueri:de oculis adapenis non menii- iiic Vide eciam Coelium R hod.li. 1 3. c.8. Templorum idcircoponitur ante fores^ Eruditc non miniis quam dili^r.enter in fuo Copiajconai Pierius lconrs faciem il- Jani,qu3! pnma vifa eft Ezcchielijnitian- dorum faciorum admonitioiiem nobisob latan. fuiile iradit.-eamq; a primis vi(am, quoda vira nrincipum foleat totius popu li confenfus legcm fibi ftatnere. Ponuntur itaqjad valuas tcmplorum , vel poftibus fuAiq; plane lcnhi Apoftolus i Corin- th.i3. Sivel hominum (inquit) vel ange- lorum linguisloquar , charitatcm autem nonhabeam ; faftus fum ^esrefonans, ac cymbalum tinnicns . Addani dc campa- Campa' nis 'TTApifycof , vulgarem efle crtotem , narum o» quo Paulinus Epifcopus Nolanus, Diui rtgo , Hieronymi a!qualis , & fandimonia vitae fpcctabilis , primus »n fuam Ecclcfiam campana? vfum inuexifle creditur: quafi priori fasculo ignotus ille fuctit . Verius namq; eft, virum illum fan.flilT^nu'] Geu tilium facrorum abufuin correxirfc , & ad pia munia tranftuliffe , vt nimirii eius fono exciri poflent femotius habicantcs ad conciones precationcsq; . Caereroquiu ijsdcm , quibus hodic , vfibus deputaraS fuifle prifcisquoquc fseculis campanas , Hadnanus lunius diferte docet , lib. 3. /nimaduetf. cap. ii.Sed ne gariulitatis vento impulfus audiam ^coS^eovtuov X^^' KHoVi flagellum dc pelui. Emblemata_j . ^ i Sobriusefto,& memineris non temere credere: h^c funt membra mentis. E M B L E M A X V I. XJ E creda4 , ne ( Eficharmtis ait ) non fobrius elio : Ht nerui hurnan.t memhra^, mentis erunt . Eece oculata manm , credeHs i d , ejjuod videt : ecce^ Pulegium antiquA fobrietatis olm : £luo turham ofienfb fedauerit Heraclitm , Mulferit cjr tumida feditione grauem . COMMENTARII. RE c r i^habet (emanusocnlataj fed Sobrieviuendum^( }iyefj.ovc^etf Tet •^pi]- y.etTet em TTOTi hVcu iheyov • Ecce] Demonftrandi nota refte iilgitur cum m.anu ocuJata , qu? credit id, quod videt. Oculata manus] Adagium,quo rei ccr Oculttti, titudofignificaciir. Ocularasenim manus manus , dixit Plautus,qua? promiflj velinc exhibe ri rc.non oratione promitci. Nam ocuJos habere,quibus videaut exh)I:>ita.aures non habeicquibus audianc polltcitatioiies Ita lena qu^dam in Afinaria adoJefccnci au- reosmonics poIIicenti,cLim iJIa uihij com moucrerur promiflis,inquic : (^um a ptfiore panem pitimusyvinum ex oenopolio , 5"/ AS habent,dant mercem: eadem nos di. fciplina vtimur . Semper oculatA nofir& funt manus,credunt quod vident Ideni in Pfcudolo : Eme die cAca hercie oliuum,idvendito ocu Ipta dic-j. Oculaca die aJiquid vendere, cft prarfenti pcciin a veiidcrc . Vim proucrbij videtur exprefifrc Tercnti^iius iJIc lciio Sannio m Adelphis : Verum ego nuquam ade-? afiutu^fui ^luin quidquid poJfem,mallem auferre po- titt4 in prdfentia . Huc quoqj alJufit Ch^rca in Eunucho : Tar fisj nunc promiffa appareant . £c Oculata die ven' dercj . Emblemata. 91 EtPropcrt.lifc.T. Cui no mte pettetMnec meinm ctttigit . Idcm Plaii cu s in T r u cu len to; Maniu vetat,priufquam penes fefe habeat, quicquam crederc^' Imo & facr?Iitter?admoncnt, nonomni fpiritui eflc credendum. Non fia- Credens id ^quod videt.] Herodotus : fim fiden ^rct ivyyAV^ ay^pcoTrota-tv eoyTet atti^o inm. rjzpct i^^et\(Aa)V : Aures funt liominibus magis incredul?,quam oculi.Proinde lau datur illndThcocriti : ^ Ne crede citijpme,ni priusfinem videas . Cuius fententi? vim tenerc debent qui ver ^atitur in Rcburp.& negotijs grauioribus implicantur,fed marime temporibus pe- riculo{is.Si enim propter amicitiam mul- torum fucatam vix fratri fidesinterdum fic habenda,perperit6 meminifle debemus Pythagoric? paroenii^,N^ cuiuu dextram iwitrem, quandoquidem hominum ca fic improbit3s& vcrfutia, vt noii modo fer- mo,fed & frons,vulcus,& oculi ipfi perf^ pe nienriaurur. ApoIIonius rogatus a re- gc Babyloiii^, qna rationequietus iu fiio principatu perduraret 5i, inquit:, paucis fidem habueris . Nulla enim regibusma- ]or pernicies impenJet quam cum delato ribus facilem ad fe adtcum pr^bcnt- Plato de Repub.magiftrarura optac , qui fit 7* JVfifc S^ta/n^pvKKiifjLivoiy id eft, qui au res obtufas habeac ad rumores & fabulas po- pulares . Addam & id Plautinum e Tru- cniento : Non laudandusefl. ts , qui plus creditquA audit quam §^£videti,non placet , ciim illi plus lau- dant qus. audiunt» vnus,qua oculati decem . Atqui fi mngi^ pollerent oculorumquam an'mi iudicia . profeda de fapicnria foret aquilas concedsndum. Homines enim neqj longe dirfita , neque proxime ad/ita poillimus cerixre, &c. A- puleius ti5 alio feiKCtiam torquet,vt dixi, Com^ Frugalf' tns vetg -^ rum. 94 Andre^Alciati. In oleri- bits ptper. Heluones qui pro' prie . MagneLj ~jts efl ora tiont6 non Commune magnum. Pliniiis epift.ii.Iib. i . dc Catilio Sciiero : Quam parciis in vidii ?quam modicus in culcu ? Soleo ipfumcubiculiim ciusjip- fumq; leclum,vt imaginem prifca: fiuga litatis.afpicere.Ipfius autem Plinij fruga- litatem habcs Iib.i.epift. 6. Olus\ Kciy^dLvov ' OIus dicitur omnis hcrba fatiua,ab alendo , quod vetercs olc- ribus alerentur , antequam elTent repert^e frugesjijsq; vefcebantur abfq; luxuriofo condimento.vnde prouerbium, to iv Ket- "^^votf vri^TTZfi , in oleribui piper ; pro rc ingrara & infipida . Hinc qUoq; olus pro tenui & quotidiano vidu nonnunquam ac cipitur.Hoiatius i.Serm. Sat.7. fi ■»unjua*yi es forte tocatHS Ad coenamylandas jecurum olus . . Et quia asgrotaiues plerunq; ten u i egent "vid:u,cos oleribus curatos fviinfe conftat cx Phnio,& Plauto in Capr.vbi Hegio Para- fitum inuitat ad coenam tcrreftre^i, tis olerihus.Qwx iJIe refpondet:C«mr( , Setv/j.cL^ovTcru S^lCt^pipOVTcOi, 0)? yipUKhHTO^ , d^lOVVTCOV eivTov Tcov TroKiTcov yvek>y.iJV Tivd tiTrtiv 'TTipi c[xovoiet^ , dvetCdLi iTTl TC y^>Ty.ct,;($u het/2coV "Iv^p^ KvKtKct , TOJV CthiptTCOV i'7ri'7ra.7et^ , j(5u yhi^^cavt KiViieret^ , iKTT/ojv ci-ri^hSev • ivS^ei^Afjnvoi a.vToli OTl TO Toh TV^^ vti- les: Acilludert Latinis abftincntia,omnis innocencia , quae apud Griecos vfltatum nomc" nullum habet , (cd habere poteft A^hd^HcLv tnzTw eft innocentia afFettio ta- lisammi,qua: noceat nemiiii,reliquas etia virtutes frugahtas continet.-quae nifi tau- ta eftet,^ C\ hisangurtijs , quibus pleriq; putanc,teneretur , nunquam eftet L.Pifo- nis cogiiomcn tantopere laudatum . Sed quia nec qui propter mctum praefidium rcIiquic,quod eft ignaui?:nec qui proptcr auaritiam clam depodtum non reddidit , quodeft iniuftitiaeinec qui propterteme- ritatem raale rem geflic , quod eft ftulci- d^jfrugi folccappellari: cotres yij^cntes, foriitudinem,iuftitiam,prudcntia'm fruga litas complexa eft , etfi hocquidem com- munceft virtutum : omnes cnim inter fe ncxa: & coniugata; funt . Rcliqua igitur & quarta virtus, vt fit ipfa frugalitasnc- ceflrc eft . Hadenus ille de vi verbijnos ad iSohieta- rei notionem veniamus.RccSle Apuleius , (is Irius, fobrietatem dicitefle fapientiasomnis pri- xwarium fundamencum,quod in fe virtu- tum omnium fcmina continet:nam fobrie tas tem peruntis fpecics, prudcntiai comes eft.cnperfpicientia veri,falfique,tum in de Ied:u habpiido rerum bonarum ac mala- rumjea fortis cft.quai voluptatuni illece- biis noii C3piatur»& iuftitiam colit,quam in fe primiim feruat, ahjs etiam tribuit. A fohrictate itaq; fuam philoiophandi ratio ncm Pythagoras orfus eft , cum quibus, ce.rcisque de caufis abefu carnium prohi- beret • Q^iod adeo multis probatum eft, vt plcriqj inde fadi mcliorcs,ac cuitio- res,fapieiuix latices imbiberunt;alij fuper ftitioic Pythagoram semulati in totum rc pudiarunt cfum carnium , & animantia muta.vtimpuracrcdidcrunt: quo dc nu- mcroEucratita^, dcliri quidamhafretici , dc quibus Epiphanius.Sobrictas vitturum pcnc omnium feminacium cft;quam vna. qui habeat, &: caitcras ctiam facillimc ha- bucrit.Placoin Charmide cemperantiam, vica; hominum cultodem appellac lu Gorgia prxcipir,vc qui (anusacbeacusef- fe velic,hanc vircutem exerceac. Et Xcno- phanes nihil in homine nafcimali poflc , qui cempcranciam fueritamplexatus.lca- mic q^uocquor fapientcsolim habiti funt, temperaciflimi pra:dicancur:vt Soctates, qui quod, tenui vidu eflet^ea pefte fseuif- Kifea cadus noneft,qu:e Articam inuafic. Ec Placo.apudquem cum nobilis impera- tor Timocheus coenaflec, moderacis cibis exceptus,poftridieiIli facius obuius.dixit; Quiapud ce, Placo, coenanc , fequcnci dic bcnc fe habenc. Nominatur & Pychagoras intcrfobrios , qui ctiam dicebac : Vencer pinguisnongignic fenfum cenuem. Idem cum ofFendiflec aliquem inflgnitcr obc- fum:Non defines,inquit,tibi jnoleftiorem carcerem ftruere ? Pra^cermitro Grxco- rum veterum frugalitatem laudatam fa- picntibus,qui femel tancum incerdiu epu- larentur . ErgoPlato delacus in Siciliam, cum nullum ifthicpacria: frugalitatis vc- ftigium obferuaret , admiratus eftinful^e corruptiflimaedcprauatum morem,que- admodum rcfertipfemet in cpiftolaqua- dimad Dionis propinquos. Apud veteres Romanos, frequeiitior pultis vfus, quam panis fuit, & eorCi bonas valctudinis quafi qu?dam matcr erat frugalitas,inimica lu- xuriofiscpulis, &alienanimia: vini abun- danti^j&abimmoderato Veneris vfuauci fa.Val.Max.Iib.i.cap.y.Non eft quodfic verbismultis augeamus frugalitate Caij Fabricij,Coruncani, Curij,quos celcbrat TuIIius;h3C cnim virtutes fuere potiiis temporum,quam hominum . Probacur, me quidem iudice,modeftia vel Agaficlis, de quo Aufonius,& Plutarchus; vel Ner- ua: Goccei, boni Principis , de quo Vale- rius Martialis.Solemnia olim fuere nipha- i^ippjalia lia,Iunonis facra, quas abftemia a matro- Jacnx^ . nisabfteniijs celcbrabacur,vt matron? me mores eflent, quam Deam colerent , qua: casmoneret fobriecacis,vc qux fit indiui- dua pudicitiae conies.Non tranfiIio,quod ludices rcceprum moribus,vt non nifi a ieiunis i u joi^yij . dicia cxercerencur reorum capitalium,vc mcminerint,(cad rem feriam accedere, & inquade hominis agatur capitc , de quo nonnifi prudentiflime, & maxime fobrie coguofcendum.. Id adijcio, Baccho.Deo temu- 96 Andreae Alciati Tempus 'PtHgali- txs ad le- ges natU ' YA compo- NAtUYCL^ ^jiua ex- cernit . tcmuIeto,tum papaaer,tum ferulam olim tributam legimus,erudito fane fignvento > vc viiji vis oboculos poneieturi papauer fomnum conciliat,rc mero plenus fui ob- litus,dare fe fomnodebeat,fuam vt fpon- taneam infamiam tegat:fcrulam vcroca- iiigati ^nis notam, vc intelligaut cbriofi.fe pffina dignos citius quam mifcricordia , qui fc fponte in id difcrimen coniecerint . Eadem prudentia fnic apud fapientcs vc- tercs.dum pra^figercnc annnm lud:us ma- tronis.qujc virosamifilfenc,nc fcilicecan- te annum poft mariti mortcm propcrarec ad fecundas nuptias, ne fierct confufio fan guinis , 1- 8. fF. dehisquinot^ infam.Iul. Paul. i.receptar.fcntcnt-tit.vlt.Multa hu.c confcrri poflaic ex Decretal. Pontificum, de p^nitent.& remilf.fed hoc ftudiofis pcn fum imponimus. Addoego poftrem6,nul lam virtutem adNatur? legcs ficeflTccom pofitam,quam frugalitacem. Inquirenci- businnos fagaci mencis oculo, viciaqua:- dam apparcbunc obfcuriora & in receflTu , qua^dam in apcrto & frote pofita,& qwafi manu prchendendajcralTa.iupina ;dequo luxus & largior bonorum profufio, vbi nec ratio fuadec , ncc poftulat neceftitas , faturando , vcfticndo , piotegcndo cor- pori , & ab incommodis fupcrne deiedo- rum intbrium , caloris & frigoris, vindi- cando . Non fudandum magnopere pro his , ncc Occano diuifx gentes adeunda, qujE a SoIjs cubilibus miniftrent exoti- ca,ri lelegata ni vlcimas terrarum oras in terapeiichac,moderamen natur?,& quod didat fequamur , quae in excclfu laborat & frangitur,ainicafrug3licatis.Nonqua:- rit fuperflua,mi6 nec fert, modis quibus expellat & ic exoneret,prouid? corruptio nis.vtiluerinucncis . Videmus hoc inclc- mentis, & quicquid coalefcit corum con- nexione,inanimacibus,mecalIis, ftirpibus^ cxcernunc fiquid aggranat , & deijciunc fuperflua.Crepat nubcs nimio humorc pr? gnans , rarior a tcmperato humidoipfo niocn & agicacione paulacim feconfumit, & milcecaeri Noulibratur diu vaporuro terreftrium deafioribiglobns,nec molem fuftiiietflabilefubiccftum pcndencis mace- rix.vincitur elles,& proUuiicni vclut quandam fatu- racac & parcuriencis aur^ , quam cogic ad cgcftum Nacura.&.vfus Vniucrfi.Dcinde illud ipfum,ex quo talia,nonne pars Ocea ni fuic,auc fumantis terra;,(ecretione rcic- noxia giamina, non iulfa crcfcere proaocantbfemine , fed coada exire,vitiofce vligini fic quafi exco- land?,& purgando terreftri vtcro,ad con cipieudummeliorem foetum. Metallarias intrenniscaucrnas, vbifoex impurior , & fordida fuperfluitas inter ramentaaurea & venulas defidens ad (egrcgacioncm, cx- crudencc vi incrinfeca connafcentis precij, fenfim itura,fe oftcntabit.Ncc in ftirpium cicremcntis propcllendis Natura fegnior: capillamentaqu2Edam,cinnos, auc floccos priemitcuntarborcs, & mufco fcopcriunt ac viridi lanugine, priusquam gcrmincc, purgantis fe medullse,& inutilem fuccum fcccrnentis manifefto figno. Age vero, qua prouide innoftiodeniq; & cqterorum ani mantium corpore canales iftos cgeftionis fupcrflua:difpofuit , nccollecflis veiutin cloaca fordibus,exitu inrercIufo,corrum- pcrcturficu& putrcfcerec? Hucaurium nariumq; quadriforx porc? faciunc,& tu- bus maior deferendiscxcrcmenris, & vri- naria fiftula anguftaac breuior,& forical? traiecftarcutisjpun^ftuiis fimiles , fincnu- mero,{udorideijciendo,& porta ipfa pr?- coria,ieciproci vfus , gurguiio, intrantis, cxeuntiscibi vchiculum: cumq; vclintc- ftmorum volumina turgent,obftruda in- errante flatu,au t venarnm cu ripi noxio fan guine, naturaexmuia ars clyfleres pra^pa- rauit& fcaipcllum apertioni . Adeo vias omnes ac modos difpofuit fedula mater fe grcgaiida: copi2e,vtin tenore fuo, menfu- raatq;ordine confifterent & confeiuaren tur fii)gula,nc veldefcdus noxa.m,vcI ex- ceflus pareict. Modus in medio & medio- cra, vircutis ticulo & laurea dignus:extrc- ma Iaboiant,nec fanafuut, nec ad fanica- tem adininicula.qu^eabundant pr(^fercim, fomentalafciui^.Sacra Frugalitas placat, falx luxurix & farculum runcandis far.- riendisqjfiluefccntismali quifquilijs.qu^ lola Meatus pro excn- mentts in homine- VirtHS in medic C9* fimt. Emblemata-» . 97 fo!a prudentcr, qiioufq; progredi Jicear, qiiid oinatiis corpoiis,quid alinierajquid ftrmflura: fumptuum cfHagitent, fubdu- tliscalculis compurat,&' pergradus vitse ac honorum (Ic particur.vt laxiorem ma- nulTi porencioribus, & qui in aliquofafti- s;ioeminent, lelinquat; ccnrraliac casreris de inferiore forte, & iubeat coercerc uani- tatem,comprcflbpauIuium furgenti fpi- ritu . Si confufio in his , vbiordinum di- fcrerio &: digniratum ?vbiautoritas & ve- iierario? Vilefcunt asqualitate hac & per- dunt fpJendorem,dum conditionis fuse Ji- miies,quifque tranfiliens,fupra vires & o. pes per ambitionis fcalam aniirgit. Corru- pcionis hoc public^^imo perditionis extre ma^ feminarium fir . Vertat in proprium finum oculos quiliber, videbit quid, aut quanrum liceat: a cenfu cnim & ftatu hic temperandus afFectus. Violenta funt,quas cum immodico appetiruj& ordme inuer- fo fiuntjnaturam enim autdeftruunt, aut \iciant & coirumpunt , qua: metas fuas habccac Jimires,inrra quos confillir mode rabiii ac dercrminara incJinaiione ad ca qua; nutriunr, firmanraur feruanr.finc ex cedu , cum menrura&: I(^gealiqua,quam ncfas rranfirefalua ilia. Vis infertur.intem peftiuo rerum vfu ac fuperfluo^quibus vo lupracem mortalium infania fcilicet cir- cumfcribir,& miferia felicitaris lituJofaJ- so indigitat . Onera enim fnnr, & corru- pcel;X*,qu3s tumulcuaria oblcdatione & in fidiofa fic coiifunduntur , vc naturam ve- luc in gyrum agant , & non folum offen- , dant.fed opprimant copia-Obuium & pi- rabile efl:,quod appetic, mcc indigec naui- gijs.quibusex alteroorbc tranfraarina ap porrcnruivcrefcunt,qu?aIanr& fuiiiciat, in omni locorqu^e faturent naufeam in a- bundantia,nulla regio dabitj ilJa enim ne- cc/llrare.hdEC defiderio pr^epoftero^in quo varietas &: nouitas,effiagiranru r; ibi naru- ralia &:gracuica qux fedanc.hic importu- uaacmoleilfe irricant. Ventcr ad kgem iiatura; compofuus , paruo dimictitur , fi quod dcbetur accipit:qui volatilium lauti cias decoxit,& de pifcium gcnerc felcdio res,non placatur poJenta ac bubula,cxtra ordiiiaria enim famcs vrir , quarnon tam caOiganda vc filcac, quan» prouocanda ci- boruni deledu.vc mmoii Cdpiditare fopi ta maiorem rcfufcicer.noiio quodam ti. in geniofogulx iniran^.cntp; imo tormento vccius.Suppli6;ium certe efl: habereinglir- uiem,qua: nifi cxhauRis filuis & flumini- bus.ncfciacpafci, qwce refpuat dom^ ftica « inhiec pcrcgrinis & cxoticis.Flammaecon fcro & occulto igni hoc tortura; gcnus , qu2c,vt podagricus humor , ftillicidiofo- ueturde mcliore hoc fucco obfoniorum. Si fuffoca.e vis,tcmpera, & viue ad legu- lam, quam nacura djdar.- vbi luxunc*; ali- qua &: fuperfluicas,pr;sfcindc ac dcmere, & cogica , (alirc per medios campos riuu- lum.qui remedio fic huic inccndio.-piofcr- ri inagris& houuIis,qua; domcntefuri^, &corpus natiua virtute vegetent , quam tcrra inferic,& fabricator huius Deus Ne- minem adhuc fames confumpfit,qui glu- tire libellam pains,&: fontanam bibcre po- tuit . Adlac& puJtem nafcimur omnes, innutrimur his a teneris.quis ad culinaria officia, & magyricas arces infolencem fto- machum traduxic, nifi cunoficas& nau- fea?Quid?dcfperatio,vc ego quidcm aibi- Tte^^ert^- tror,prii-na magiftra fuic focari j huius ar tio docuil^ tificij , qu^e prjefcriptos continentias fines fol)ph(L- tranfilire,& polyphagia; ftudio rimari om gtftm , nes mundi anguIos,cum abiedione quada & contemptu vita: , temcraiia perluafic . Qui primus concham marinani aperuit , oftre3,& rubetas ponticas,vc coiSIaconui- uijsinferrec,dcfperatum fuifle & pr^.i' audaci^e homincm, nccefleeft: ncc mtiio- rem illum.a quodetrada cucis anguilias , & cancro fua cefta,fluuiacili colubio fiili cer,ac fcorpioni; & qui fungos praspararc, & carduos alriles docuit , quorum ilJi tc- ftudinum,afinorum ifti propri j lunt- Qua uis veroin ranis & couchilijs terreftnbus nihil, quod pifcis fpeciem referat, fimilc , cum his nec oflicula infinc aut fpin^e, ilJas fquammis & branchijs careant ; extrada funt tamen ex cauernulis fuis & lacunis a- nimajcula ha!c,& pifculentoru catalogo , propter exiguan) bucceJlam.qua; incft vci lis :& ad concicandam Iibidinem eflicax,in- ferca.Vc iam nulhim pcne fub celogcnus viuecium ficquod in voraginc vencns hii mani &cIoaca infarurabile, nouo arrificij fumpcu & prccioconfcdrijclixum.frixu, afla tu m , fed:u m ; c ri cum. , fa r t u m , p u 1 uifcu- Iis aromaticis macerarum, conditum, to- ftum deniq; autalijs fexcenris codur? for mis prajparatum,non defccndat . Lacum igitur & laxum luxus hic apcruiccapum ad oninem lafciuiamrncc impune iam pec G catur P8 Andre^ Alciati uirs ma- De credu I.ex Theo dosij. catur hocpeccatum achbere, fed ciim la- boreeriam & incredibili moleftia , qiiam coc]iuisriibu, (^.Tra.tS^evT/ct vofxt^a^Tt, yAKiTrfoTz- po'jf Ikhvcov tcov tvwcua-i S^iSct^KciKcdV }(5U 'TTcuS^cLycoySv J^ecrTroTct^ ctpt^iKTt ta^ (Ti)i ' Non minus erudice Dio Chryfo- ftomus Sophifta : ^^AKeTrov w vtoTnii, ivpiTrt^ov > yjji ivo\i^T\\v Kv\^iVi h^reditatcm rcgcrepotc- rat.Occunit huius Emblematis occafionc adagiu Am(i,tanqud ofurHs^oderis tanqud amaturu^ iKc^ic id,quia fallax & lubric4 multorum fides: & quod homo fitgV//.2. TA^oKov ^mv^VUiQui ncmpc:& Hefiodus prscc pupillts Embletnatiu^ 99 f raicrpit , non nifi teftibus adhibitis ciim fratrc edc iocandumrquia f?pc leuibus dc caufis fratrum ira; acerbiores exiftuiit.A- pud Atticum Pomponium queriturTul lius deCnco Pompeio, cui prsec^tcris fi- dem habuerat , fequc abco tamen prodi- tum.Et ad uxorem Terentiamjfalso fe pu taffc ab ijsamari,quiinuidebant:cos fe no fccutum,qui pure amici cflcnt. T^^i leui tatcanimi Athenienfesimpetum in Macc donas moliri ftatucbanc,falfo acccpto nun cio dc morte Alexandri j fcd eos retraiit Dcraades orator aculeato verbo : Si Ale- xanderhodiemortuus eft, & cras , & pc- rendie fic erit.Opportun^ vir catus indu- xitetTr/r/ctj^^earnqj oppofuit inconfultofu rori hominum, de fe fuisqj rebus non bc- ne cogitantium.Apud Poecani Troiani ni- ■4ta in mis creduli, a Sinone proditi,qui fuafit e- xit ni' quum diuina Palladisarce fabricatum in- d cre- tra Ilij mosniainducendum.Mirum quan littts , tum malotum agmen lecum aduehat ni- mia ciedulitas. E^a res Pompeium Magnu perdidit,popuIari & optimatum fidentem ftudio,tandemqj defperatis rebus ad Ale- xandria; regem miferrime profugCi.Quid M.Brutum, C.Caflium prascipitesegit , quamdealreraacie falfoacceptu nunciu? 5iniilem exitum nacli Antonius & Cleo- patra , cum illa de Antonij mortefiniftru quid,quanquam falso, accepiftei . Qu^id mirum fi in paruis error dominetur, cum ctiam viros magnates opprimere foleat ? Quorfum queiela Comicv.ProDeum at- que hominumfidem^i & illud Ouidij; Heu x'bipacta fides^vbi quA iurare foleba^? Tull.item y.Verr. Vbi fides? vbi exfecra- tiones? vbi dextr^e complex^e funt ? No- tum de Brafids clypeo, quod ineos tor- queri folet,qui,ciim maxime opus eft,fi- dem non feruat.Stultum ac periculofum cuiuis fidere : at miferum nemini fidere. Conditio mifera tyrannorum,ab omnibus fibi metuentium, fed in primi^; Dionyfi j , dc quo TuU.y. Tufcul.& VaI.Max.Q_na; vetera &externa vt mifia faciam (notiora cnim funt,quam vt in ijs immoremui^) ad quid tandem oracu^a diuina nobis T>;vfit7r/ ^iAv fuadent ?«o?z ejj^ omni ^piritui creden dum: &, ter/ta?2di spiritus an ex Deo fmt : itQvn ^cauendum aferme'uto Fharif&orum? Deniqj iWwA^^Efioteprude^-tiS ut ferpentes? 111 ud etiamnosnon fugiat Ouid.3 . Artis: Nec cito crediderts : quantum cito credere Udat , ObtreBa- tores non audiedi . Exemplum vobu non leue Frocm erit, Aurel Vid:or.in Valentiniano: Siciinfidis hominibus , quibus fefe quafi fidiftimis, prudenti/Iimisq;dedcrat,carere, aut pro- bacis, cruditisque vti licwifilct, perfedlus hauddubie princeps enituiiret.Plaut.Tri- numo : Nimium efi dtfficile reperiri ami" cumyita z t nomen cluit^quoi rem tuam cre didertSyfme omni cura dormiws. Hierony. ad Cclantiam,de ratione pie viucndi , vbi de obtreclatione:Eft fane hoc vitiu,quod vel in primis extinguidebeat,& ab eis qui fefancie inftituere voIunt,prorfus exclu- di.Nihil enim tam inquietatanimum, ni- hil eft quod ita mobilem metem,ac leuem faciat,quam facile totum creaere , & ob" tredlatorum verba temerariomentis affeii fu fequi . H inc enim crebras diftenfiones, hinc odia iniuftanafcuntur : hoc eftquod fa;pe de amiciflimis inimicos faciat,& con cordes quidem,fed credulas aiiimas dififo- ciat . At contra,magna animi quies, n;a- gnaque eft morum grauitas , non temerc de quoquani finiftrc quid audire: beatus- que eft,qui ita contra vitium hoc fe arma- uit,vt apudeum detrahere nemoaudeat . Haec ille.Huius fane argumenti fententia facileeft inimmcnfum excrefcere;fed pla- cet exempli loco , verbum (xifM>iireriique milicarem curanti arcanis li- tcrismandauit^vt rcgemeum quoquomo- do de medio tolleret . Itaq^ illecebrofis re- ^em Param mfidijsprimum anibiit,ei Va- lentis littcras cgregiaj in eum volunratis te ftcsof^cpdit, modo f^fe conuiuam ei prx- buit,ad vltirnum compoficafraudead pra dium verecuudius inuicauic. Q^ii nihil me tnensm.alijvenicjco.ucedbquc loco honora tiore difcubuit.-cunjque apponcrentur ex- quifitajcupedia:,& xdcs pulfu ncruprum, & articulato flaciliquc fonicu refultarent, iam vino incalefeente, ipfo conuiuii domi- no , pcr firaulationeni naruralis cuiufdam vrgcniif, egrcfTojgladium difttic^um incea tans j toruolumiiie fcroc-rens quidani im- niirtitur barbarus , afper, ex hisquos Su- pras appeilanc, confolitirus iuuenem , ne cxilirepofrerctiam tum pr^pcditum.Quo ■vifo,regulus force promines vltra torum, expedito doIoafTurgens^vt viram omni ra- :jone dcfepderet, perforato pe*fk)re defor- nii^ procubuic viftima,i amicitiam credcndum cft.au tcamicitiam iudicandum. Diu cogita.an tibi in amiciciam aliquis rccipicndus fic ; CLim fieri placucriCjCotoilhim admitte pe- Oiore : camq; audenter cum illo loquere, ac tccum. Quid efl cur mecoiam illonon putcmfolum? Quidam qua; tantum ami- cis commicrenda func,obui js narranc,& iii quaslibec aures.quicquid illos vrit,exone- ranciquidam eciam rurfus chan/rmiorum confcientiam rcformidanc,& fi pofrcnt,ncc fibi quidcm crcdituri,inrcrius premut ora nc fccrerumjneutrum facicndum eft^vtrii- que vitium habet. Cicacurde credulitace hoc Menandri : 'TrpoKctTctyivacTiiiov J^i Tptv a.Ki(7eu A'VT0( 'TffOViipoi gV/ , TiHviTAs }ietx,af. ^hticunq-y damnat, rcmq-, no pla;/e audijt, iji improhH6z ir,ideo quod credit male . Item illud : AIw 'TTdLVTct Trapco 7ra(Tt Tn^ivHV de^. Crcdenda cunBis cjje cunBa neputes . Ne nimis multa,vtrumq; verbum^vir^g,»^ fii/xvn^' dTn^-HVjrekinmihi vioetur pof- fe ad illud Chilonis generalius , ^.««TgV oLyetv , quo innuebar in hominum confue- tudincomni, debercomnia efle moderara , {cilicev amicitiam noneffufam autdiflblu tacQ;fed fobriam ac verecundam , ciim ni- luia V/ilentu jii?nia cre] dulitns. SenecA li cus de cri dulitate No quiu I in amit , tiam Tit piendta^ Emblematljix rtiiainterdiim Ami^iaritas cotemptum pa riac. Viicle nobis Gcrmanis tritiim fermo- nc pronerbiiim : Aller leutfreund , ieder^ mans GecK. ideft:ommum amicus,fingu- lorum &taus . Id niomcor Yajerius Mar^ tialisant^ caucrat : Si vif.zre t oles ctcerbct quAdnm ^ ; • Nulli te fcncicts nimis fodalem : Gaudebis minus , atminus dolebis . Queritur noiiiilepidc Catullus , feH noij fine ftomacho tamen, de amici laefa fidc , Jiis omuino verbis ad Alfenum : Alfeney immemor atquB vnanimisfalfefa. , dalibus , la te nilptiferet. durei tm dulcis ami-culi) lam me prodere , iam non dubitas-fallere , perjide ? Nec faciaimpia falla.ciu hominutfi^coeli- colis placent , tu negligist ac me miferum deferis in malis. . ^ 1 * I.heu,quidfacif(>nt dic homineSt cuive ha^ beantfdem ? Certe tute iuhebas mam tradTere»iniqueime Inducens in amorer^yquafi tuta omnia mi forent . ■ Idem nunc retrdhis te> ac tua diifa omni/i> fa^aque Ventos irrita fejrre :, ac nebul/^s aerem fmis . Si tu oblitus es:at Pijf meminerint , memi- nit Fides , §Iha tevtpoeniteat pofimodo facii faciet tui. Idem aiio loco ad fltx/W*f vocac.pertKfus alius amici veteratous : Define de quoqua quic^ bene velle mererif Atq',aliquemfierip'ffeputarepium. Qmnia sut ingrataynihil fecij/e benigne efi^ Immo etiam tAdet,t^det, obeflq-, magts . Va mihiyquem ftemo gf-autea, vel eiterhhtk vrget , ^uam modo qut me vnum,atqy vnicuni amicum habuit . Exemplaifthfcc adco miilta nos commo- ue«t,fed grauii^s afficiunt noftra>qui ab i ji audaci/Iim^ fallimur,qui nobis fecundum Datm auiniam debcnt:im6 nullosnadi fu mus hoftes capicaliores, magisqi defpera- ros.qBLam qui noftris aufpicijs, opcq; vna funteuci^li: exquofatcri vctus illud cogt- mu\:- Benefa^a male locataypro malefa^tt arbitranda. N®n prastcribo lepidum pro- ucrbinm , Gcrmauis nobis vfitatum * quod fic fonat : » Travv nicht demVVolff auff der Heyd, Dem JBauren nichtauff feinem eyd , I>em luden nichtbey feinem gvvifjen ^ Du vvirsl von allen dreyen bfchtffen. Quod fic vcrtit loanncs Bi!chlcrus,dc ik litreraria benc mcricus ; Credere iurati SuperoSyper ^ /tfira, colonta I Erafmus in adagio,6J«;i iranfgrefftcs^iUnd^ii plurimum hunc veru- culumj& njcrito . Nam 11 (ic cxercemur quotidie,fieret viiq; vtmcliores,im6 fan- dVifli;i>i euadcrcmus. Ait tamen Erafmus , fcncftirccuiusfic verficulus, qucm apud fureaPy Homcrum non repcriac . Inuemestamcn hagorA illum inaureis Pythagorse carrainibus. 5ic armtna, enimille ibi: M« S' v^Ttvov iJLetKAKomY eV o^f/.etat Tlptv fm tiiAipiVcav tpyeov Tph 'tiiA«p- ^auA n Td hvSptt • fic enimhabec : « jPg yipctvav [xiTaCohi) rtit 'yrTnviCfi 'rpof ctv^ fJLOV , iVCf ytV^f i^iv , OAKAT^iTO KOiV» 'Tra^/Tis r^'£s ' c-^i^ofxiVi) yetp '^Teo Kp Kopv^nv »» ^A^AOiSA i TetTt 0pAy^tA KATaHk* htiy-Kffl Ti(p To^i^Tri^AVHAs piaerA hHiaf Tii^ei, K) 1SK Avi^Yiffi TO^piKC^Sif . id Cft, lUa vero gruum ad ventum aciei commu- tatio, non vntHSyfed ^ vniuerft maritimi generu ejl.ftquidem &fium fluHftsq-y con- tranatando nitiy& eadem de caufa aqua, ticu omnibui mos efi:cauent quippe ne ve» tus a tergo in cumbens , fquawas fubrigftt cieatq-y atqy ita nudatum^ exafperatum corpnsvulneret. vnde in ventumy obnixi" que*Jluciibus curfum dirigunt ftc enim a vertice fciffiflu6itis^ branchiascohibent, &per fumma delati minus infefiant , horrorem non incutiunt . Ha^c ille. Aficri- berem alium locum non mn us commo- dum ex eo , quem fcripfic ipfcmec deani- nial. folercia libro, (ed iiidicare duntarat hic raihi fatis efto.Ammian.Marcellin lib. i8.de Barbatione gairulo quodam ncbu- lQnc,codem^uc proditorc: Ignorabat,i«- G 4 quit. Gru$im vfilattts. j^ndreiE i^lclat III. Pythago ^mi i iiocam Ariftotclis fapieiis di.tandcm Croconem venic, Icalia: oppidum,Tarqui iiio Superbo legnaiite , «enuitq, Magnam Grarciam cun.i honore &difciplina, tum eciam audtoritacermulcaq; poft fa^culafic riguic Pythagor^orum nome,vc nullialii ^o6ti vidcicntur . Primus omnium //6- 7^U'pj^Kuv inuenit,id eft , animarum de coi ponbus in corpora traniitum^ideoque vetuitcarnibus vefci.Huins Yicam petc ex LaertiOjPlutarcho, Plin.lib i. Gejliojib. i.cap.9.& lib. 4.cap.i. & lib^ 17- cap.2,1. De eo quoq j mujta hsbec Ouid.Mecamor ph.vlc.in princip.Policiamis in Laraia,Ti' m.s Lnum lib. i.ab V.C, , Secid] Scda (€ gruijm prudentiam hanc in rebus agcndis volatu c nobis propofuit, nimirri ea^ ctiir^JVi^^ou fuetudo.K 7»«" hoyia-fAH^' 'TToiHV ii (t>povHV a. (j.{)7 op- yi^tf: yt vercri addifcant homines rarionis paiticipes,fi deterioresfe prxftiterincaui- bus in viras adionibus . Piinius Nat hift. lib. io.cap.i3.ha.'c de gruibus tradit:Cer- tum eft, Pontum tranfuolaturas primimi omnium anguftias pct§rc inter duo pro- montoriajCriumecopum & Charambinj mox faburra ftabiliri.Cum meduim tran- /lerint, abijci lapillos c pedibus: cum at- tigeriiitcontincnrem , e gutturc arcnam* Idcmait Solinus, & Ciccioi.de Natura Deor. Alciatus iib. i.Parcrg.cap.zo.cxpo- B€H5loCimi Poliucis^flc ait: Mctaphora 2. gruibns l 'ErDblema'ta_>\ 105^ Zogrucre 'jerbum . IV. Errores eo -nm , qui »ruii>us fumpta cft,qii2E in terrani ciefcen- duiK {unipiendi alicuius lapidis caufa , quem pede rerinent, vcinalto voiances,eo demiflb experiancui ex cadeniis Ihepitu , fupra mare,an vero fupra terram vohtenc, vc Suidas,& Ariftophanis interpres ui Api bus oflendit.&c.Contiariunj tamen tenec Ariftotelesjcuius h?c funt verba,in iib. 8. tle nat. anunal. cap. li. Sed auium grues (vtdiftum efl-)ex vltimisiu vitimaabeat; volant flatu fecundo.Quod delapide nar- rant.faKnm eft: Lafidem enim tenere eas fuicimento,quem vbi deciderit,accipi vti- lem ad^-auri probationem aiunt. Wxz Ari- lloteles . Quod de anferibus Marcellinus fcribit, roftrafua iapillis occludere,Tau- rum moncem aquilis abundantem , quas maxime timent, de gruibus alii malunt . Noftrr.m non eft dc hac iire pronunciare, vt qai anferes nunquain ad paftionem du- xerimus , neq; gruum ordines ita curiosc infpexerimus . Huc fortafle pertinec ver- bumGruere, fiue Congruere , agruibus du(fl:um,quod fignificar conuenire- Grues euim fe 110 1 fegregant.flue cum voiat,liue clim pafcuntur,ait Feftus . I.X agmine'] proprie nam agmen pro- '"prie.^muiiicudinem fefeagetem fignificat . Virgil. ■ Tanaum per vaUes pafcitur agmen . Ne cejfsnty^c&t.] Reddic caufam , cur grues lapidem geftent,& eandem ad huma nam vitani appiicar. MaU. fiamina ] venti aduerfl & im- petuofi . I. H V N c Pythagorse verflcuium in pri misobferuari diligenter, & addifci cupe- rem,abiis maxime, qui ftudia liberaiia fe- ctant.ur,& ex lisfrudum aliquem fperant vberrimum.Permulti enim ex iis peccat, quodnon fatisattenti fepta.vt itadicam, leClionis tranfiiinnt, & aiiis rebusanimum appiicantes,non vident fe abfcedereab eo ]audabili& ingenuo inftituto , cui nomen dederunt . Alii funt,qui quanquam jabo- riofi,non funt attetifatis,aut adiiciunt ani- mum ad qua^agunt. Aiii demq; quanqua multa, & quidem fa^pe diuque aganc, ta- men innumerabiiia, autcerte multapias- termittuncin tranfcurfu , quiead inftituti laboris perfe£lionem valde conducerent , Sed prajftat Aiciatum magiftrum audire citius ,quiitafuos auditores adliortatus cft quadam pr^levlioue,ab iifdem primiipi rogatus,qua praecipuii mediodoinftudio- rum curfu eflet vtendum.rPr^eatnobis (in quit iilej vetuftiflinuis Italicse Philoib, phix auclor l'ythagoras , qui difcipuios iiios carmine Gr?co,quod raaxime necef- farium adipifcendje difcipiin^ eflec,admo- uuit , quodque quotidie eos in ore iiaberc iuilit. Ideft eiufmodi.-Tii 7retps0i)V ; t/ «T' ept^a, ; t/ y.ot S^iov oCh. i7ehia-^\); Et- enim \\xc tria non tam prxcepta, quam oracula vnicuiq; noftrum fem perante ocu ^ ios efle debent.In primis fcilicet,ne quain re aut excidas,aut cranfuerfus ab inftituco tranfgref- trami:eferaris:quod ijs cotiiigic,qui aiiis in rebus,ani4iu incecione occu pata>ad fclio las tamen accedut, vt qui vel amore capti, velarmis rixisque dedici, vel alese lufuiq; niancipaci,vel artibus illicitis addi6ii,fcho laftici tamen nomen ieruant . Inhos An- uxus Seneca veteris lureconfuiti veibisin uehitut:Etiam magna,inquit,pars vit? ela bitur malc agentibus,maxima nihil agen- tibus . Qjii enim auribus folis pra^fcntcSy mentera alib intendunc, ii aliud agere La- tinis dicuntur. Aiterum eft, vt attedamus i. §luid ad id, quod agimus : vtcum qui^i boni a agii ? nobis faciuni fuerit , magna voluptaceaf- ficiamur: fi verb quiJ malc vertifle vide- rimusjin futurum abftincamus . Etenim pra^mium virtutis maximum ipfa eft ani- mi voiuptas . lifce enim iuuenibus.qui in fophifticis cauiilacionibuSjVel legum opti- marum ambagibus diutiLis immarantur , redc quisdixerit:F/W^ ^/^/^^^^. Cuius rei exemplum in hums anni iedionibus accipi poreflr . Fuerunt florente Romano imperiovani ineorum Repubi.magiftra- tus,vt Prxfedi prxtorio, vr Proconfules > vt Pra;(ides prouinciarum, vt ciarifl^mi , vtfpectabiles,vtiliuftres, & fi quaalia sfic huKifmodi nomina .• Hasc hodie mutata Reipub formaexoieuerfit, nec vllo m vfu permaiiferunt , fcd vnufquifq^ iudexeam habet cognom ina tionem , q u fibi vei iege munictpii,vcl Principis fui dipiomatecon ceflaeft . Ideoq; parum refert diutiusin veterum magiftratuum muneribus digno fcendis verfan . Barcolus certe & veteres non yicra tres , auc quatuor ictftiones hac in rc videntur confumpfiflc.Qjj_bd fi quis maiorem annipartem hoc in argumeiito tranfigere velit,huic rede prsecepcum Vy thagoricum infufurrabitur ; Vide quid a~ g(is, Supeteft tertiura. , uequid agendura. omic- ge?zd: io6 Andre^AIciati omitfamiisrln ijiio fane adco pcccant vni- iietfi ftndiofijvc vix vlliim fuperfit rcmc- dium/Et hxc quidcm Alciatusrcuius di- rputatibncm,& apertam dilucidamq; hu- ius carminis explicarioncm huc accexcrc inalui.quam quidpiam aliudcomminifci, autaliunde muiusopportunc conquircrc. X. Dcinde liocidcmad vniucrfam vicam humanam trahi poffc nemo fanus non iu« PrdclarM ^icat. Vidic hoc Scncca lib.j.de Ira^cap. SenecA lo' » 6.cuius verba n jn pigct huc adiiccrc:Om ncs fenfus perducendi funt ad firmitatcm. Natura pacientes funt, fianimus lUos de- finat corrumpere,qui quotidic ad lacionc rcddendam vocandus cft . Faciebac hoc 5excius , vt confummaco dic cum fe ad nodlurnara qoiereni recepiflec, intcrroga- retanimum (iium : Qm:xl hodie malum tuum fanafti?cui vicioobfticifti?qua partc melior cs? Definct ira,& crit moderatior, quae fcietfibi quocidiead iudicemefle vc- niendum . Quid ergo pulchrius hac con- fuccudinecxcutiendi totum diem.>Qualis; illc fomnus poft recognitionem fui [equi- tur,quam tranquillus.alcus^af: Iiber,cum auc laudatus eft animus , auc admomtus, a fpeculacor fui,cen:orq; (ecrecus cogno fcec de moribus fuis? Vcor hac poceftacc, &quocidie apud me caufam dico . Cum fublacum econfpedVu lumeneft, &c«nci- cuic vxor,moris iam mei confcia r cocum diem mccum fcrucor , fada ac dida mea remetior . Nihilmihi ipfeabfcondo,nihil tranieo, quareenim quicquam cxerrori- bus mcis cimeam,cum poillim dicere: Vi- de nc iftud aniplius facias, nunc tibi igoo- fco, &c. Neq; eft alienum etiam quod rc- Apuleim larum eft apud Apuleiu i. Florid.de Gym ■JcGyrnno "O^opi^^iftis Ioquens.-Vbi,ait,men(a pofita, lo^hifivs. priufquam cdulia apponantur,omnes ado kfcentes cx diuerfis locis & officiis ad da- pem coueniunt.Magiftri perrogant,quod iadum a lucisortu ad illud dici bonum fecerit. Hic alius (ecomemorat intcrduos arbicrum deledum fanara fimultate.reco- ciliata gratia , purgata fufpicionc , amicos ex infeiifis redd idille. Itideni alius, fefe pa- reniibus quidpiam imperantibus obcdif- fc , & aluisaliquid medicatione fua repc- riire,vcl alteiius demoiiftrationedidicifie/ deniqjcajteri commemorant. Quj nihil habetad otferrc,cur prandcat , impianfus ad opus foras cxtruditur. Non acquicfco, fcd Senecx vcrba produco,quac mihi ccrcc vidcntur non aliena a Pythagorcis,dc qui bus hadcnus. Magnam vitacpartcm elabi nihilagentibus.-maiorcm mal^ agentibus: cotam aliud agcntibus. Cerce Arrianus ^ dificrtationum Epidetilibro, ^dth cft in- tcrprctatushispcne vcrbis: Trf 'TrApi^mi Exame» vbi omifi adulationem? quid rcprehendi f r^^. nuni vc mgcnuus.^num vtgcnerofus ? Si- ' qnid autem ciufmodf deprcheiidcrit , fc- ipfum incrcpat & obiurgat. Q^iiid tua in- tcrfuitifta loqui?an mcntiri non iicebat? Philofophienirn afleruncnihil prohibere , quomiuusmendacium clferarur. Tu ita- que fi uihil cu les aliud,nifi vt reCl:^ de re- bus iudices,vbi man^ fiirrcxeris,it3 cecum loquerc: Quid mihi deeft ad collaidasani mi percurbaciones? qiud ad tranquillicatc animi obcinendam ? 5ic Horatius Sac. 4. 5er. I .ex perfona fua docct,quo pado quis feipfo nielioreuadac Iiiquitenim : Neqi enim cum UBulMtaut me Vortictu excepifydesu tnihi:reSiiHs hoc efi HocfacieS viuam melitis: fic dulc^ amictf Occurram:hoc quidam non belleinumquiA ego iUi Imprudes oltm facidfimilelHsx ego mec» Comprejfis agito lahrts . H*Ec prifci illi tenebriones ; Sedquid uos fupernaluce illumtnaci ? quo labm& fciutare r fi quid fanum ibiaut integrumjviiesalio- rum animantaim , robur, ac arma confer tuis:anfrad:us fpeda & lubricum \iq, qna incedis.globum volubilem.cui infiftis,gy- rum rotiC,qii;E tecircumfcitjfluxum cem poris,quiad fcnium pr-ecipirat; curarum laborumqi turbinem,quo inuolueiisjpro cellam fati deniqi & {ubituni impecum , ^ qui profternit, & cataftiophcn imponit huic trag^disE.Crctam fumeaut calculos, fubduc rationes, omnia difcute qna poccs diligeniia:fcribcprim6 numcrum corum, quasbonain ce^tum qu ^^'^D fannas j ficut & ante , vides : Te tot cur oculis , cur fingunt 'vultihus ; an cjuod CircumfjyeCium hominem forma fuiffe docet ? C O M M E N T A R I I- uefi-rem ctil tucn fuorum I-tominum in ci- uilem mutarit: velqwod paierGr^eca: & Latiuargeiuiscredereriirraur quia Solem, quem eundem cum lano volebant effe , coeleftis anJa; ianirorem purarentjquippe qui eam oriens aperire^occid.ns vero clau dere vidererur. 5ed tamenid ram cefebre, variisqi nominjbus decantari-m Tanibici- pitium quamplurimi ad roler.iam priideii tiamque regis rerulerunt , fiquidem pru- dentis elt pr^feiita nolIe,futu ris veromul to ante prouidere.- quod fignificauic Te- rcnt. JL bifr p 1 s tonforibus nota cft lani ifrontis effigies , Icilicec capira duo toalicisoccipitijsJacie vtrinq; viiili pri^- .dita;quid cigo opus pluribus explicaie ? S V M P T V M videtur hoc Emblema ^ ex Plutarchi problematis, licec hiftoria de lano notior (ic, quam vc Alciarum noftru velimusadigere , vc alicundc compilaue- ric . lanus rex fuit Icalice, qui Saturnum lannscur culturam edocuit. Hnnc biformem biceps . ^^^^ bicipitem vcteres quid^ra plafta; & pi- * (flores efSnxerunt, vel qiiod feiinum & hl Emblemata_). lop rent.in Adelph. JJiuc eH faperelnon qt ante pedes mod^o efl Videre,fed it iUa.q futura fu;it, Frospicere. Dc hoc figmenro muhi Poctx lulerunt, quorum alij ad alia ingeuiose traxerunt. Ouid.(^.'Faftor. Videt lanm quA fofi fua terga ge- runtur . Sed maxime in primo» vbi faciei auplicis rationes alias adfert^cur baculum dextra, clauemq; fiuiftra teneat^cur voretur Patul , cius,Clarius,&alia multa.Macrob. i.Sa- turn.Creaicur.inquit,gemiui faciem pr^ ■''^' tulifTejVt quas ante,qua2quepoft tergu el- ifent , intueretur . Quod proculdubio ad prudcntiiam r gis,folertiamque referendu- cft,qui & pr^cerita noffet, & futurapro- fpiceret.ficut Antevprt^ & Poftvorta, di- uinitatis fcilicet apti/Timse comites, apud Romanos colutur.Q^o fpedacadagium,, T/!iV« OTTiJCOj Afronte ^ a ^^r^ojquod cft diiigenter infpicere , & pr^grerica cum prsfentibus & futuris conferre • Berofus Babylonicus (nifi tamen nos fallit Bcrofi I nomen) lib-3.Aiitiquitatum fcribic , Noe I . ^ alio r-omine vocatum C^Ium,tributumq3 mtuide cognomen lanus , a lain , quod apud uiNoe, Aram^EOS Hebrajos fbi^at vinum, a quo lanuSjid eft, vinifer, & vij:ofus,quia pri- nius vinum inuenit : cuius vi & vapore e- briusefFeduSjCura minus pudicc in terra cecidiftec,Cham cius filius,magicus & ve- neficus ( quem poftea A igyptus Saturnu iuniorem coluic) pacns vinlia comprehen dic, taciteq; fubmurmurans carminema- gico patri illufit , fimul & illum fterilem perinde atq; caftratum efFec^t.Neq; dein- teps Noc foeminam aliquam foecundare potuic Hinc orta fabula apud Poetas, licet tempoianon conuenianti& Lilius Gyral dus fub finem Syntag. 4. sbhoc difi^entit. Sed bicipiti j huius caufam aliam & eadem peoe acrulit Plutarch.in quxftion Roma- iiis: Nempe quod genere Gr^cus ex Per- rhoEbia fuerit,acq; in Italiam profedus,fe dibusapud barbaros poficis,Iinguam vita:- que racioncm mutauerit . fic enim fama receptum eft. Vel quod Italos,qui feri- nis efient adhuc moribus , quiquc iniuftc viuerencad aliud vitas traduxerit & reuo carit inftitut«m,itavt agriculturam & ci- nilem culcum eos docuerit.Sic vcro illc : /;ctT/ rov loMov ^f^poaea-Trov oiovTcu yi- yoviycu , yju ypAp>i7iv «7«; ;tsu '^rhtiji^' civ , ToTepov^oTt TfiT fj.iv yive^ ihhyiv (k, 'TTiptcuBiet^ i)v { co$ i^op^a-i ) S^iet^eU J^i (Hi iTctkieLV avvoiKiicrcig Tol^elvToSi Cccp (^a.(jOtiilJt.iTiiethi ykaTTetVK. JlauTetV, ii [JLAhKOV QTt TJtf? TTSpt Tih ITAkictV eiU- TcV eiyptotf vji dvQp/.otf ^pco/jf.Bva^ iSi7iv fi^ZTBpov Cta (T)^fy.et , '^reitret^ yj/u yicop- y.HV Hef} ^oKtTBViO-^cu , pf.iTi^ctKi X^u ^.gTgx-oV/y-^jj-e. Effingebacur prerca lanus lanm quadrifrons, quod quacuor nuindi plagas quadri^ maieftace faa complederecur , vel quod frons. quacuor habcatanniis parces,ver,?ftacem, hyemera,& aucumnum . Dicicur lanus, lani ety- ciuafi Eanus,ab eundo.Janusenim pro c?- moti* \o 8l mundo capirur , cuius munus eft & Gfhcium.feraper ire . Vel dicitur a lanua,. vt vidctur fcntire Ouid. i.Faft. fr&fideo foribtu coeli cum mitihm Horis , Et redit officio lupiter ipfe meo : Inde t ocor lanm . . Alij pocius ianuam a lano divftam volut.^ alij lanum ab hiando didlum concedunc, qnoniam chacs ipfe fic,refte Ouidio; Me chaos antiqui ( nam fum res prifca) lecabant . Templum Iani,vt autorcft Plinius, Nu- Templum ma Ponipilius primus infticuit.Verba Pli- lani iiij runt,Iib.54.cap. 7. Prsrerea lanus gc- minus a Numa Rege dicatus.qui pacis bel liq; argumento coIitur,digitis ita figura- tiSjVt trccentorum quinquagintaquinqua dierum nota per fignificationem anni,tem pons,&aeui , fe Deura indicaiet . Huius templi port:E temporebelli patebant,pacis vero claudebantur . Ennius : Vnnauam difcordia tetrcL-> jBelli ferratos pofies,portasq'^ refregit . Vnde ipfe lanus Patulcius & Clufius voca bacur.de quo Ouid. in Faftis; Nomi72a ridebn, medo naqy Tatulciu/., ide Ht modo facrifico Clufius ore voccr . Hafce porcas ter claufas fuifte , hifto- rijs prodicumeft. Primum Numsecem- poribus : deinde peraclo fecundo bello Punico : Poftrcmo poft Acftiacas pugnas ab Augufto coiifedas . Qui plura de la- no cupic, adeac Macrob. iacurn. 1 b. !• cap.p.Pierium Hiercglyph.lib. i4>3 3T* & 48- Vide quoq; adagia , Afronte , ^ /5 tergo.Sc, Alter lanus. Imagolani bifron- tis,fed corona fpicea,in nummis etifi nunc confpicitur , tributa Pompeio obcuram annonje ; de qua Erifius in Numifmaris . Quafirailitudinc dcceptus Theodor. Ca- terus l lO Andre^ Alciati. III. CpMere quid. lerus eancicm efiigicm lano rribiiit. lib* vlt.Vanar. ]e£lion. 1 A N E btfrons ] Sic Virgiliiis in 7. AEiieid. laniq'^ t ifrontis imago. Ouidius bicipitcm vocat. lane biceps Scc. Tutnraqr^ calles.] Callere,proprie figiii ncat calluni facere. Ell autem callus,fi- uecallum, cutis labore, & opereindura- ta. Hoc tameu loco fignificat fcire , hoc eO: , calliditate , qu^^eft vrbana fcieiuia , ^i»'^ abijt, Nociu& LaurioticA^ quo ve A'ioti- '"^ ^"igmate vim pecuniaium fignifica- ^ bair^ Lduriosei im Actice rcgioeft , non modo mecalli venis, fed 6i novfluis fic- qucns. Hinc Ariftophaaes in Anibus t piCOTiKOU , A'aa' evoiKii^a-iV iv^iv , iv rt mli ^A" KetVTioi San^Rio npn placec,fuu tamen cuiq; efto liberum iudicium . ArmiferA MineruA] Minerua ex cerebro louisaimata profilijt . Confule qua; fu- pra Embl.i.^de Minerua diximus . Mihi fuccurricillud Anacrcontis de rofa: Kopv^iif iS^CiKVVi (^ivi . id eft :' Yt CLim e vertice louis exilijcarmaca fcu- to & hafta Minerua. Ouidius «f.Faft. Creditur armiferA fignu cxlejie MineruA^ Idem 2.Amorum,eIeg.6'. Viuit & armiferoi cornix inuifa MinerUA, Marcial.initio epigramm. Accipe belligerA crudu thoraca MineruA . Memiuic & in Olympijs Pindar. Ode 7. Armata autem fingitur ( aic Phornu- tusj in ipfoortu , quod fapientia ruis ip- iius prxfidijsfacis inftrudalitad maxi- mas i?c difiiciliimas rcs obeundas. Deinde arriiim omnium,& belli Dea, quod & di- fciplinarum liberalium vfum,& bellorum adminiftrationem finefapientia manca, & inaneefte intelligimus. Pindari Scholiaft. Ohfequijs facrata] Nodua dicatam fuif fe Palladi,repudiata cornice, copiose tra- cur Falla dit Ouid-i.Metamorph. Minerua Erich- di facra ^^^^'^^^'^^'^ Cecropis filiabus ciftella vimi- ne3inclufum,& feruandum cradiderat, & ne aperirentjinterdixerac. Quod cum iie- glexiftenr, Coronis fadum Mineruxindi- cauic, vndeab ciufdem comicacu repulfa eft , & in cornicem mucata. Sic enim con- queritur: ^^Ailir. gva.t>a. t.ilis ReddituryVt duar tutela pulfa MinerUAf Etponar pofi nol^is auem : mea poena no- lucres Admonuiffe poteflyuc voce pericula quArdt, Cui.is poftremi verba mythologiam ha- benc.Garruli enim , quique nimio lingux vicio laboranc, haud vnquam polTunc cil fapienribus & cordatis viris h^ere com- mercir.m: quin vbi apud eos aliquid effti- tieriiic , randem odiofa infamia; labe afpei guncur, & a cpnuiclu laudaro viroru ho- neftorum ,&vircute infignium abelleco- guntur. Denoclua: prudentia Dion.Chry foftomus. dode ac lepide oratione Olym-. Kociua reie^rL^ cornice. pica.qua^eft 11. Hocctiam addcrc no gra uabor,qu6d Alciatus (cribat,Miueru;e no «flua merito confecratam,nempeab Enfta thio ingeniose ad i- Iliad racione reddita: yActuKct facram ^((q !/.^pt)riKA a.^i}va.t J^IClTiJV TTpOi 70 eld-pHV y\oLUJSHV 7ctU ToTiirct: quia nimirum d^pHv & yKa,v7 {^«j^idem fignificenc. Phornucusin lib. dc Natura Deoru, caufam rcddic , quare no- (ftua Minerux facra fic , his verbis . o/cTs S^pciKovTe^ , i^ii yhctv^ cT/ct ro iuospis Tcov ofjLfj.ATcdv^ a:,ietrihzvTcu rctvr» tm y^oiVKa-riSi sVii- id eft : Di-acones & 1.0- ciua ei confecrati funtpyopter oculorum fi' militudinem,fiquidemipfa glauca efi.Vi* deLamiam Policiani . Garrula quo cornix] Vitgines filentiii decoraCjgarrulicas dedecorac,vt poftea di- cemus,ideocornix, quc loquax eft,ex mi- nifterio Mineru^ exclufa,noclua vero affci ta. VideOuid-ioco citaco i.Metamorplio- feos . Reiedaeft cornix aPallade, ficuci a Grx:is accepimus , quod meditacionum fic infefta peruigilio , & n^.entis agicacione interpellec fuagarrulicate , cuius ip(a fi- gnumgerit. Sic cnim Gra»ci ;c/3iy(^i' di- cunc, dc garrulis, vc rfr;>z/V^r/ Perfius m Sacy tis . Sed & reperio cornicem in Palla- dis manu apud Peloponnefios vfitatum Hieroglyphicum,Ionge fecusqiiam Athe nis,vbi cor/)ices ad arccm Palladis nou ad- uolabanr.' cuius reicaufam non a fabulis , fed ab ipfa natura repetxt Lucretius . No- c^iua, inquic Boccacius , ideo MinerujE eft actributa pulfa cornice, vt oftendatur, fa- pientem priEmediiatione in obfcuiis fepo- fita,nofcerc,vti & noxflua videt in tenebrisj & garrulicateatqj loquacirate repulfa, vt opere .igat,Ioca,tempufq ; refpicere. Fabii )a vidctur ex vero traxifle origmem.Nam Pliuius de cornice ioqucns , ab Ar(5>uri fi- dere,inquiuad hirundi/ium aduentum no- tacur,eam Mniei u^E lucis templifq; raro, alicubi omnino nonafpici , ficut Athenis . Videluftinum lib- ij infine- Memini le- gerejneapud Plutarch. De odio , & inui- dia,inter cornices & vlulas perpetuum ef- fe dilFidium , quarum vel occilarum fan guinem permifi:eri quidam neganirvt etia fi quis confundat,vtrumquefeorfum djf- fluere uarrent. A Elian.lib.5 .c.p.dcanima- lib.pclpicue idc cradic, Si i) ykctv^ eV/V dLviVi ( fu pple ;co^^yi;>i) 7roM[j.iov , VyKTCOpiTrf^OV^ivei To7f chhTtlf KOp&mify 1 Cur c nix a i\ lade pulfa. Cern rum^ ditiv Emblemata_j WtTg /we^-' n^ipetv iK^vm tavto S^patovto vntcLJTA dLT^ivi) . De hoc inter nodiiam & coriiicem ciiiridio facic qiioq; mentio- nem Ariftoteles lib. 9- He Hiftor- animal. cap. I. Cornix meridie oua fiitripiens no- dnx , abfumic , cum non clare iiiterciiu nov^lua videat . Novflua contra oua conii cis noftu exedit j ei^q; altera interdiu, al- tera nodu pocentior . 5ed die vcl ca»rera: auicula» omnes noduam circunuiolant , quod mirari voeatu r.aduolantefq; percu tiunt. Qaapropter aucupescaconftftuta, auicularum generamulra& varia capiut. Vide AEliaiium & Oppianu, deaucupio. IV. Verborvm parfimonia fapientes iHcilo- maximc decer,eorumque perfpicacitas in qifapie- rebus obfcuris &diffirilibus agnofci ver- t . fariq; deber. £o enim prascipue difFercab impento & rtulto prudens,rerriq; fciens, quoJ pauciloquus, quodque oculatus in ijs fir.ad quaealij conniuent , veloculoru mentis obfcura caligine cascutiunc . Eius qui fulares Chios,vtq; fefe difcerncrcnr,arHn dinem manu pileouecircutulilTe : cenfuit ille, non apctta vi ( quod fieri commod^ non p.ocefar)agendumr fed quindecim de- Jedis comitibusper vibem inccdcndo,qui primus ei obuiam veniebatarundinem ha- bens,obcruncafi iuftic . Cauftam fcifcitan- tibus,nihil aliud refpondebat , quam id k fefad:uri;,qu6d geftaffet arundinem . Ita- que cajtenconiurati arundines ftatim dc- pofueruuc. Imo Kteonicus Chijsconuo- catis , ne vllum quidem de coniurationc verbum fecit , nc metum aut fufpicionem inijcerer.fed pecnnias imperauit, quasiuf- ficmilitibusdiftribui , nequid noui moli- rcntur . li ftarim parueie. Sic paucorum poena periclitantibus mulrisoccurfum eft. RetulitXenoph.i. lerum Grsecar. Socra- tes admonebac fuos difcipulos. vt triapo- tiftimum inomni vita haberent : Inani- mo prudentiam,in vultu verecundiam,& in iingua filentium . Hinc Cato, Vticen- fis djd:us, ciim ei etiam nunc puero,vitio daretur racitutnitas ( ncc enim cum pue- ris exercebatur,nec a quoquam audiri vo lebat} ait : Carpant tacitnrnitatem , mo- do vitam probent. Etaddidit : Tum de- mum abrumpam hoc mcum fikntium, cum ea loqui potero, quae funr indigna filentio . Latere plerumque volunt verc probi , & in pedlore intimo domicilium virtus habet,non in vultuaut fronte.Cou tta improbi odiofa garrulitate perpetuo aures aftantium obtundunt , imitati fcili- cec oUas & dolia , quas quo magis vacua &inania, eo magis refbnantia. Natura enim hoc linguofis iftis infitum , vt iioii multa folum loquantur, fed etiam mala. De qnibus non maledicetur ,quod qui- dam de lufcinia capta & penois cxuta : Vox es, prsetetea nihil . H X Maturandum II 6 Andre^ Alciati Maturandum_j . EMBLEMA XX. \,'f AT F R A R E tubcttt frofere , ^ cun&arier omnesi Ne nimium frxceps , nea m^ra longa nimii , Hoc tihi declaret eonuexum echeneide telum : Hu iarda ejl , volitant IpicuU mij?4 mantt . COMMENTA RII, TElo feii fagictse circumuoluta eft hiiic fir.vt pedibus inftarc videatur. Pifci- iemora,maruricatis rymboliim . Efl culus quidam eft faxis adiierus , in ci- autcm Echneis fiue icmora pifciculus fc- bos noii admitten{ius,nomcn a rcmoraa- mipedalis longirudinis , Scquinc]; digito- dis nauibus adepcus , vtilis ad iudiciorura rum cralficudinis, limaci magnx fimilis , cauras,& amatoiia veneficia» vt aliqui va- vf aderit Plinius lib.ji. cap.i.Secundum lunt. VidePlin ]ib.9.cap.if . vcro Oppianum.afpecluaaguili^, forma Trito vulgo proucrbio dicitur , II turbinara,coIorenigra , oreacuco , qui & maturandum quidem elle & accelerandu, incuruatur vc hanuiSjin pecris viuens. Ari- paulatim tamen & pr^smeditate, ne nimia (loteles lib.x. de nac. animal. cap. i^.ait: feftinatjo& parum confiderata, periculo- Remoram errore nonnulli pedes haberc faj neue pra:Ionga tarditas & mora perni- prodideru!it, expeseniin omnino eft.j fed ciofa lit futurajfed mediociitas &: modus *jHouiar.i pinnas iiabe: pedibus fimiles 3 iii omni rc fcni^cur ; quod eleganter hac Emblemata->r 117 figuracxprimftur, & diiabus notis hiero- glyphicisob oculos ponitur-Telumcnim velocicaus,agilitatisq; iiiclicium ell,vt ex- plicat Pierius lib.41 .Hierogiyph. Remo- raautcm impcdimentum & tArditatem /I- gnificatrldem Iib.50. A\\) rem plaueean dem fignificantes,UeIphinum rcmorxad- iunxerunt, vtPaulus III. Pontifex Max. Ali j auchoram delphiiio copuUucrunr, vc Aldus Manucius, nobilis Typographus. Red(^ itaqj cx his medium conrtituetur, participans de vcroq; cxtremorum.cxccf- ili pura & defed:u . Id cnim omnibus in rebus fumme laudatur, commendatur & prsecipitur,AriftoteIe tefte iib.i.Ethic- & Jib.^.PoIit Hinc illud Ouidij : Inter vtrumque tene,medh tutijjtmii^ ihts. Nimia fiqaidem omnia ( iuxta Plautum in Poenulo) hominibus nimium negotium cxhibent . Quare fomper illud,quod me- dium cft , atq; intcr vtrumqj probatur . Martial.epigr.i Cicero lib 4 Tufcqu^ft. Ariftoceles 6.Moral cap-^.fic ait:Ad deli- berandum autem multum temporis fu- munr,proprerca quod ceicriter aiuntcon ficiendac(Te,qu2E fu(cipimus,Ieiuc capien dum co:ifiiium . Vndc fumpfille videtur Salluftius illud, quod in hiftoria Catilinse Skisiitii pofuit:Nam & priusquam iiicipias.coful- tendd' ^^'^ vbi confulueris, mature opuseftfa- f.. cbo . Qucm locum loachimus Perionius diligcns Ariftotelis interpres,fic cenfet po^Tc melius le^i; Ancequam incipias.con- fulto:& vbi co ifulueris lence,maturc fa« dio eft opus . Quac quidem interpretatio plenaeft,& verbis Atiftotelicis cogrucns. Scd came fi verba Salluftij dinerfa difpun ^ione lcgas , intcger conftabit fenfus,fic : Antequam incipias, confulto; & vbi con- fulucris mature,faclo opuseft. Vidc pro - uerbium,F^/?/«/j lent):. in quod vberrimia 11 copiofa» orationis quafi fluuium co igef- ' fitChiliadum autor. Vidccriam adagium, Anteqtinm incipidf confulto . MATVRARE iubent] Maturitas voca- tur ea vircus, qu? media cft inter celerita- te nimia,& rarditatem.Nigidiusapud Ma crobnim ^.Saturn.cap. 8.Mature,inquit , cft.quod neq; cicius eft,neqj terius,fed me dium qaiddam, & tempcratum eft.Sic & in frugibus.&in pomis,tnacu ra d cuncur, quas neq; cruda & imniitia func,ncq; ca- duci&nimium coda , fed Ccroperaca& adulca . Interprerationem hanc Nigidia- iiamduobus vcrbis clcgantdf cxprimcbat Auguftus C::efar.Nam & diccre in fermo- nibus, & fcribere in epiftolis folitum fe- vwnv.a-TnirS^i (^pAS^ico^. 'Pefiinalente. Per quodmonebat, v t ad rem agendam fimul adhibcrerur & induftrise celcricas , & tar- ditas diligcntiai: ex quibus duobus contra rijs fit maturjtas. Sic Poeta Neptunum inducit difcefilim venris imperantem , vt &cit6 difcedant, tanquam fugiant;ita ta- men fugianc , vc ftandi mediociicatcm in rcgrefiu tencant,canquam mature, ideft , temperare abcuntcs: veretur eiiim , ne iij ipfo difceftii clairi noccant,dum nimio ra- ptu tanquam per fugam rcdeunt.Harc ex Macrobio. VidcA. Geilium lib. lo-cap. ii.No6l.Att.Obiier iftudaddo,cx dialo- go de Oratoribus , qui tribuitur Tacito ; Maturarc huius iibricditionem feftino,vc dimifta priore cura, nouas cogitationi to- coincumbam pedore. Qu^o ex lococon- ftat,vcrbum Maturarc,non fcmper ita ftri Oi^ fumi,vt a Macrobio,GcIIio,& alijs . Idcm Tacitusin i.hiftor. vbide Muciano agif,quem pene imperi j focium habuic Vc (pafianus,maturitatem perbclle defcribir, & quidem paucisrMucianus cum cxpedi- ra manu,nonIenro itii)erc, necun^nrari vi- derctur,neq; ranien properans,glifcere fa- mam ipfo fpatio finebat , gnarus modicas vires fibi , & maiora credi de abfentibus . Idem Hiftoricws lib.^.ciufdem Operis.in duobus principibus conferrcum maturi- tatc,vel tardatioi.e potuis, ceicritarem ni- miam & prajcipicem , ad iuincmodum : Domitianus Mucianusque accingebantur difpari animo; ille fpe ac iuucnta prope- ransjhic moras nedens , queis flagrantem retineret,nc ferocia xtaris,& prauisimpul fbribus fi excrcitum inuafiflet,pacibelIoq; male confulerer . Cun^arier] n£6/5flt^^«/' , quia fagist2E pofteriore fwi partc pennaras funt . ipiculfi' Spicula mijja manu] Spiculum, cft re- lum miiTiIe, liue fagitta> /icdi to,elcg.4. Sarmatica Ipicula mijja mMnti» Virgil.ii. AEueid. Spicula conuerfo fugientia dmg^t arcu , Aliquando fpiculum fumitur pro fagittac ferro, & cufpide Curc Alexander fagitca iduscft, quceinmedio crure icliqucrat Ipiculum. Nefcioan hucetiam redle cou- tulcro,quod d^Cymodocaia nympha Vir gilius in 10. Fugit illa per vndas , Ocyor iaculo,^ ventos &quate fagitta. Sicquoqj celeritacem profermuis nosGer aiano prouerbio:G/f/V/? vvisder bol^von der Sennen. I, I N lebus ardnis , &quibus ucgledis I V. aliquid periculi efte poteft , cauendum a Vitam nimiacelcricate , acque etiam mora : fed nimia vidcndummaxime , vtmature nonmodo leriteu fufcipiamusTed & confedemur.quod no nimi^i. bis propofitum eft , ne hac vel illac aber- farditt rando parte nos quodammodo pceniteat. Plutarch-oracionead Apollonumi : crosot S^e To ixi^j^iv a.y(tv,\'isos iivi^cLV ^ipnxscoi. Sapiences ilhid quidcm , Ne quid nimis , pr^ter modum cclebrarunt. Laudacur&' illud Phocylidis ; 'TTctVTccv ^iTpov dipt^ov I CTrBp^etffteti JT' eo cnim vei maxime nominc Ariftidem \i be pcpuleruncAthenicnfes, quod nimis iu ftuseffe videretur.Eode pene modo Ephe fi j Hetmo lorum. Ac vt moHum aliquem exemplisetiam imponamus,hoc vnumad- damusei Liuio: In bcllo Punico fecundo, Terctio Varroni, homini iuuenilitcr exul tanti & remerario datus cil collega Pau- lus AEmdius, maiurus astare & confilio , vc fua prudentia feruorem alterius tem- peraret.Sic Fabium Max.crcarum aliqua- dobelli ducem memini,eurri quidem cun datorem & maturum , vr Marcelli cele- ritatcm reprimerec.Id fi placetad niniiani quorundam ftudioforuminduftriam refer re, fic ftatuo . Pr^eceptum hiceft rebus in ■Aure^i omnibus agendjs validilTimum.quo aurea mediot mediocritatis regula commendatur. Sicu- ttu . ti nihil magis expedic,quam agrum opti- me coIere:ita fa?pe putatur inutiliftimum, nimio fclaborc coiificere.Plant^ aqua me- diocri aluntur , immodica fuffocantur .• fic iuuatur iugcnium laboribus ac ftudijs moderatis ; contra obruitur fi immode- rate cxcrccas . Nam vt plcrunque luici- niiseueuit ob mmium caneudi ihidium , Emblemataj . i quo mirific^ clekftantur , vt iii eo exfpi- rent, ncmpe quas, vt aitPIinius , fpiricus dcHciat citius, quam cantus: Ita noanul- li,ftudiis intcnti plus quam par fit in ipfo conatu intcrdu emoriuntur.Cacceru nulla opera, quaiig] ab illuftri artifice profeda, commendatur, quasimmoderaca fit,vc A- pelles Pfotogenis tabulasadmirabatur qui dem.vt immenfi labotis; inhoctn non lau dabac,qudd maiium poncre de rabula vix vnquam pofiec : fignificabatei nocere ni- miam diligenciamjquam etiam in compo- fitione Ifocratea reprchendit Fabiusradeo J modus in rcbus, & certi deniqj fincs fpe- M\ ' eiyavav ^po pdLsti dpiTAv eV litTrCv e/3et\i ctkotov . Certaminibus iam propofitis, cund:atio virtutem proiiindas in tenebras deficit. Ita- nrif De- que M Curius Dencacus CoufiiljCum de- ■ tifefii- ledum fubirum coadus efiec educere,ne' !itio, moque iuniorum refpoiidifTet , conie*n:is in forcem cribubus omnibus, Pollia?, quse proximi exierac , prnnum nomen exrra- ^um vrna citari iu(Tic:eonon refponden- dence,bona haft^e fubiecit. Quodcum illi nunciatum e(ret,accurrit ad tribunal C6- fulum, colleg Mmque tribunorum appcj- lauit. At Conful Dentatus appclla ionem non recepit, bona eius & ipfum vcndidic , non lam feftmatione poena; , quam praeue- niendi periculicaufa , quando rcs,tumul« tusque belli moram dilationemquc non rc ciperet,dum interim cognofceretut deex- cufacioneaut imraunitatc • Rctulit Val. Max.lib.d. Aliis in rebus probatur tardu confilium, vt multo prx 'antius : contra nimium prasceps damnatur, vt quod ad- Iiunclam poenitentiam habeac Sic Lucian. Epigramm. w ^pctS^vTT^i (^isKi) iA.iy dyMvav . ifS^i Tet- /H^et Aiiv iziihicofxiviiv Tiiv fJieToivotctv iyji • CaSiatio X. Sub hoc quoq; fchemate continerur c ^ delihe coeleiti myropolio depromptum remediu atio pec- contra vim & impetum iii vitia ruentis atireme aiiimi , fcrtut enimille fxpeeffr^ni curfu liHtn , iu pra:ceps,nifi remora racjoviis & cuuda- tio furgcntcs motus frangat & rctundat. 5ic cmm faciendum eft, quoties muirat obi mora intcrrumpit & deliberandi fpacium, nccad failum afFctftus re inconfulta idox fe pr.-ecipitar: refrigefcit caIor& fiibfidit fenfim,fi no exit cum impetu Sicut enim flamma.cum materiam corripit & efFun- dit fe globo pleniore,coercet minas,& rc- primituraqua infperfa: it.. conce; tus iftc libidinis feruor, fi frigidam infundatdeli- bcrans, & artemperer. Vehemens eft inter ipfainitia , & in furia fua, fed compefcic obex,& frangic vires . Ab iracundo exem- plum habc, cum rabies agirat, & armarc mainis ad vindic51-am incipit, ciim in oculis inimicus eft, & ad vocum perdendi occa- fio, ciim furor iinpellit , & recrudefcens memoriaacceprsE iniuri? . Adum eft, fi primum fequacur im petum, fi uo difcur- rat iudicio & examiner molem flagitii,fe- ueritatem legis, ijgQrem iudicis, posnas & Fi 4 tor- 12,0 Andrese Alciati. tormenta,quibiis Iiien^iim. Qu^j diim co gitat, languet ,ac friget raamis interim , clefpumatbi!is,& hofti parcitar . Similis ratio in ebriofb.-diim in yitro fcintillat ge- iierorusllle liquor , & vrget fitk , accia- mant focij,Hum feruet opus , dum fumat menfa, dum in circulum bibitut , & con- trahuntur noua iura fraternitatis & ami- citioE, Baccho fanciente foedera , dum cla- moribus omniapcrfonant & Ixtitiae iiibi- Jo , iam porcapanditur ad peccatum , in- trarc iibct citatis pafnbus &ingurgitari. ni reuocent ^nx adiuM ft Deas panopliam fub ieceio . Puellaigicur armata virum fapie tem aduerfus omnes animi perturbatio- nes fearmantem, & viciis animoforti refi- ftentem fignificat:velqu6d virtutem fuis ipfius praefidijs inftruclam fatis efteintei ligimus , vti iam diAum eft. Galeam ha- bet crift3tam1h'Gapice j quod referendum eftad iudicium , & conftai,j/ 'v^^a vcl maxime fapiencis ccrebrumi aJj-u propu gnaculum animi, poriffimiim valeac : ha- ftam vero longam, quod orarione percu- tiateminus:Scutum cryftallinum viri fa- piencis magnam folertiam reprxfentat , quafeipfum haud aliter intus diiudicat» quam fi in fpeculo cryftallino ea, qua^ex- rerna funt,coterapletur.Sed illud Gorgo- neo capite terribile apparet , quod formi- dinis & terrorisimaginem elfe volut, qua alii pecTtori Palladis appingunt , quia fa- piens in pedore terrorem habet , quoad- uerfarios afticiat . Inde enim Tritogenia didam effe vult Phornutus , quodmalis terrorem & metum ingeneret.Pallium tri ^aUium , plicicolore tin(5lu,quocI fapientia fic mul- iiplex,feuqu6d tedta &operta fit, neque cuilibec feipfam confpiciendam pr^beat. Can- VdnopUn VMadis . Cur ar- matcu> Scutum . Caput Gorgonts in clypeo. 124 Andreae Alciati Glar/cO' T>raeones ladi cbfe (ranthr . 1 II. CaiKiHiisincocolor rimpticitatem rcfpi- tici aiucusinccniitens, vim fapientia: fiii- giirancem; piirpiircus fulgorcm penetra- rem. ^Afitv^fvw/r ideo eft , (po0epa,, }(5U -/jtpoTrnt yj^ S^eivaf eivS^piKH , qu od vcil- Juftriseft &: confpicua.YC quidam volunt, fic & formidabilis . Nonenim cam ca:fio5 habctoculos, vc acuce non videac : cpa. ydpSpiij.v ' vnde & op^et^ixlTt^ , n^oTT- 7iAeTi^ dida; remplu gjhabuic a Diome de poficum, nomine o^vSepKou a^vivAi . C^terum alii,& Homerus maxime , tra- dunc eam glaucis elfe oculis & cxfiis,qua racione huic confecrentur dracones,&: vlu hT, nimirum ob (imilicudinem ocuiorum.- acucinimoenim vifu eft dr3Co,& quadam cxcubandi vigiiandique vim habet,nec ve nacione capi polle videtur . Draconi auce limilemefte vircucem indagacriccm aiunr, cjua: diligeiitifTmic omnia perfcrucctur , iimecurque ftudio indefellb : ideoque ab acnco vifu illi nomen fadum, vc iam dixi- mus. Sed placec huc , non praster rem ta- men,accexere, quod perfpicuHocuit Po ticus Heraclides in allegoriis Homericis; i) SiAii Ttvof,ii iTvvicnoff i-rKvvy.6^ i^rtp , dSpnva, th ?^et,jjl ^dv 70, Toli hlZHTOTATQti 0 [J.y.afl T(t)V Koyi(T- lj.m StaSp^cra, . g dy.^iToKOf S^v znsrovTo. id eft : Haud fola , afi illam du&famHlA comita- bantur . Val. Maximus exemplum feueritatis me- morat in Q^ntiftio,c]ui vxorem repudia uit , quodillam in publicocum quadam libertina vulgari fecreto loquentem vidif- fec. Is enim maluicoccurrereincunabilis initijs culpas , quam perfedum fcelus vindica re. Itidem fecit Scpronius Sophus , non alia de caufa, quam quod vxor,igno- rante fe,ludos fpeian3?,deiuq; ApoUniis eiiam. Ex quo & Lyricus Pojta : Dianam tenerA dicite virgines , Intonfumpueri dicite Cynthium . Teuconum vxores,vi(fl:oie Mario.vc Veft^ ac Cereri dicarentur, a Confule aiixie con tenderutu: votoexcidentes, faucibus elifis commori pra^optarunt , qua pudoiis alea fubire. Tanto fosdioreillo , qui viginti fu- perftes fuerat vxoribus;eaq; cuifecundus & vicel^mus fuiflet maritus. Huius tanti Cu^odia thefauri,caftitatis inquam, cuftodinm fci- cafl-tatls te Poet? (ignificarunt per Argum illum, dijpcilis. cencum oculos habentem,vnic3e tamen iu- uencae feu mulieri pr^fe^l-um^eum tamen ob feminx asmulationem interemptum . Dequo Ouid. lib-^.Amor . Centum frote oculos, centu. ceruice gerebat Argu/s i ^hos vnus fApefefellitamor . Claudian fic : Argumfama canit ceteno lumine cinciu , Corports excubijs vnam feruajje iHuencam. Et Angerian.de eodem ; Argm 12,8 Andreae Alciati Argui eram prudenSy^ htheham lumh:a. centum , Centum fed rapuit lumina. luno mihi . Occurric viri egregij freqiiciis di; ^^ja, y.o^Kolf. citi . "^"^- ^cor- Ladlantio & Eiifcb. c]uam vt conHrmare (it neccfte- Tantumobiterad- monebo.quofdam Deos ijfdcm olim tem- plis & aris fui/Ie cuhos,vr Cererem & Nc pcunum, quodabfqj falecibi penconines infipidi finc,refercPlutarch.Sympof.4-Vc Dy^^ultt Herculem & Mufas , quia Euandrum li- terasdociiit Hercules , idem leHis eilin qu^ftion.Rom.Sic deniq jMercuiium iux ca Venerem ftaruere, vc ofter.derenc.matri monii voluptatein maximc o^acionis indi- gcre.itemciue Suadam 5: Gratias.vc inmic 1 ICiiC. ijfde aris fofiti . 130 Andre^ Alciati tiS rentcoiiiuges inuicem qua; vellcnt,perfua dendo impecrare debeie. Certe rcperioa- pud audoies quofdam G rxcos,nomiiiepc cuJiari Deos luiucuparos efle ^To7^ crjvvetclf ^iol^.His ciut^ ttplo cul- ^*^^ '^^ '^U^ } ^oi\)7i/^i^- Ait,Foe- ticam elfc a-vvvctov Philofophi:^, hoc eft , contubcrnalem, & eius quafi templicon- fortem.Quoddictum ad fummam Poeti- cx Iaudenj,qua;ijfdcm honoribusac Phi- lofophia donanda videarur . Fliccrgonon rmmeticd fimul iuuguutur Bacchus Minerua,ambo codcm patre nati,{lnc ma- treambo,bellatorcs ambo;ambo duarum prxclariflimarum lerum inuencoies.olei & vini.Videcur porro AJciaci carmen con Ew^/e- fichini ex lib.4.Epigram.Grx'corum, ^'^tt^fos, a.ycLKy.a. AiovJ^ra Tk-iijjov :\^i]va.^.K\ ell:: In flaiuam Bacchi iuxta A/;V;fm,T;;7,quod talcca: SHTTt 71 !70l , ^VVOV TrcLKKO.S'!} 7A yOLp etKOVTi^ XJIU ToKilLOl • 'TTClpA 701 «T' gVCtJ^OV HKct 'ttIvcu . ixi) Tpo^re^cjf , co ^cive , ^icov 'Trepi 7ola. lJiiTdi>.Ka> , "17^ t oVo/f "liiiKOi S^cu^ovi TM«^e ^iKco . yjjydp iixoi TroKiixcoy ^iKiov KKicos ' oiS^ev ATTCt^ IJ.01 i)aos J^/J.n9eii iiSo\ aTr aKictvoJ > YjjL y.tfiOTCov J^i zviiv iyiyvpctfttv • n [J.iV iKctlyi > a^jTdip iycoyKvKipoli CoTpvTiv ynxipitJos i'^ /J.ih ^S^' iTr' iiXOt iXil7ilp chS^lvcU t/Vg- TA// . KV7ct cT' iya IJ.ijpOV TctTp/OV.il J^i Kctptf, Quem dialogifmum fic Latio donatura rcperi ; l>icito , quid commune tihi cjl cum FalU» dchzamque Spictila funt illifcd tihi vincifxcYX . T;ilici ne temerl- Diuos Ipecfr^ntia qui.ras , Aduenai difturi quin cape z erbaprim. Belii mihi cur&,tuyn belli glcria,^ ifiud, India teftatur robore vicia mco : Prodefi lUa "jins fucco-frondentts oliuA ^ Foculafcd noBro munere l&ta bibti . Fer me nec genitrix zilos esi paff^ doloresi Femur ego folui,fed caputilla patris .. Nos ( inqnic Claudius Minos ) cundem hunc dialogifmum duplici intcrprctatio- ne expre(rinuis,quam hiCjLedor optimc* repra:fcntamus,vteriam alioru Epigram- matum Gr?corura , quorum non pauca fibi fumpfic Alciatusad fua cudenda Em- Minoi$ bIemat3,non vt putes nos cum arrifice no modejlidr bili Alciato certamen fufcepific, fed vt in- tclligas libera efle fl:udia,& non paru^ laii di fore vel in rainimis semulari meliores . Hoc gcnus verfionis mulros annos recou- didi,ea mentcne vnquam foras euolaret: fed ex amicis noftris plcriq; vim mihi-in- iecerunr, &r putauerunt efle fatius cderc quam perderejad excicadam faltcm.quoi aiur.c,audioforuiQ induiUum. Hic tgicar aui^aura* Ernblcmata_>. 131 erfio Mi lois . animuin,non carminaiado,qiiaj fierimiil to meliora pofliinr. 5ed quocunqj resab- catjid contentioDis genus fi tibi probatur, aut non prorfus impi-obatuijnullum mi- hipalmaruim depofcoliberalius . Verfio igitur noftrahxceft; Dic , quid tibi commune [eft] cum Palla- de?Nam ei iacula , Et bellaitibi vero placet copotationes. Ne tcmer^ , 0 hofpes , de dijs talia fcru- teris, Sedfcitoquibus [egonoff.inibus] fimi- lisdea: huic fim. Etenim mihi bellorum amica [eft] gloria : hoc fcit omnis mihi Orientalis domiius Indusab Oceano. At certe hominuro genus donis ornaui- mus:IIIa quidem oliua, Ego autem dulcibus racemis vitis . Q^in etiam nec mater [niea] propterme dolores partus perpelTaeil : Sed folui e^o qnidem femur paternum, illa vero caput . §^ici commnne tibi esi cum Tallade ? dic age,namque illi armft . 33 'Uta ^ Pliniiis Iib.i5.ait,Vino ali vires, fangiiinc coloremque hominum, & mentem augeri cu nobilioribnspartibus . Gelliuslib.i y . cap.i.ex Platonis fcntentia,vinum ingenii fomicem efle rcfert,virtutisque incitamen tum,fi mens&corpus hominis co flagret. Qnoci quidem male a nugatore quodam citatum fic cmendat Gellius.- 5cd enim , inquit in primo Sc fecundo De legibus , fi^enM ^^^^ yiiiic ncbulo opinabatur, ebrietatem Ut. iftam turpilfim3m,qua; labefacerc, & mi- nucrc hominum mcnrcs folet, laudauit : fcd hanc largiorem paulo, iucundiorem- que vini inuitationem,qu3e fieret fub qui- bufdam quafi arbicris,& magiftris conui- uiorum fobriis,non improbauit : Nam & modicis honeftifq; inter bibendum rcmif» flonibus refici integrarique animosadin- ftauranda fobriecatis officia exiftimauit : redditque eos fenfiro Iseriores , atq; ad in- tentiones rurfiim capiendas fieri habilio- res.Hasc Gellius.Hinc illud vulgo tricum ttr Bac^ cmanalTefnfpicor: Vinum acuit mgeniu . iut Commodc itaq; a.yA\fxet proponit Bac- iliof ea ^^^^^ PalIadis,eodem altari eredis,vtni- ' ara lo "^'i'""' ^S"^^'^^^"*' P^"^^""^ incremen- ^ritur e/fealiquod,fi Bacchi,id eft,vini gene- ro(i,fed moderati, vfus accefterit. Etcnim vijium promptiftimum habetur libere lo cjuendi tanquam calcar ; itaq; & vino £a- cundiam & inuentionem tribuit Plutar- chus.Et Ariftoteles lib.S.denat.anim.P/ic tacum loquaciorem fieri putat,fi vinum biberit.Adhsec tnniu^ ipfepater num^uam nijipotttsad arma^ Troftluit dicendo—i* Et Afifchylus poeta clariflimus , nonni/I inter pocula tragoedias fcripfifte fertur . Alcasus & Ariftophanescomicus vino ma- didi pangendis inuigilabant poematis . Quid plura ? Narratur & prifci Catonis farpcmerocaluifte virtus. Difcrros autem ▼inum facere,ex vulgato illoconftat: Toecundi calices quem nofecere difertum . Fomesenim eft,& incicabulum ingenii vir tutisque, vc Cretenfis ilfe iadabat apad Gellium lib- 1 ^.cap. i.Pr^terea vinum ob- liuionem malorum niducit,fomni author cftjCriftitia: folatium adfert, imo taquam tita vinumefthominibus. & quainam vita cft homini quac dcftituitur vino ? Hitic wBa^ olim Bacchoeffigies pueritix tribuiafuit, 0 quod vinum potum curas & folicitudines animiscximcret, hilarifatcmq; quandam • animisinducerct,ctiam ipfis fenibus,quo- f^/^ ^ rum corpusdum permcat,calorcm & fpi- ^ citusauget,vtinde recreatis viribus,qnafi interpolati reiuuenefcerc videantur.Vndc vinum a Deo hominibus tributum Plato, fcribit, quafi remcdium aduerfus fene- dutem . neque Mordaces aliter diffugiunt folicitudines , ^luupoflvinagrauem militiam, aut pa/t^ periem crepat ? aitHoratiuslib. i.Carm.Od.iS.Etlib.j^ Ode ii.ira amphoram alloquitur.* Tu ^pem reducK mentibm anxijs , Viresq; ^ addts cornua pauperi , Pofl te neq-y iratostrementi Regum aptces^neq-y militum arma , Qu^o pertinct ctiam illud Sapicntis Pro« ucrb. 5 1. l>ate ficeram mcerentihu^y^vi' num ijsyqui amaro funt animo.Bibant^^ obliuifcantur egeSlatis fu& , ^ dolorPS fui ampltus non recordentur . Nam vtgrauis cft Socratis apud Xcnophontcm fentetia : Vinum non ahter mcrori mcdetur,quam mandragora homniibiis .• Ijeticiamqj non aliter cxcitat,quam olcum infpcrfum igni flammamadauget.Haudigiturimmerito vinum axcTwr 6vi)o-ieo^, id efr, ab emolu^ mento feu iuuamtne dicflum exiftimant , iuxta illud Homeri Iliad. 6. ovria-idLi AiKi -Tr/Hsr^ct/. hoc cft . luuamen fentiesfi biberss. Sed & nullo magis ftimulo concitatur Ma fica,quam fuauis viniguftu.Ouidius: non ^ carminayvino Ingeniumfaciente, canunt . Et Tibullus.* llLe liquor docuit voces infieBere cantu , Mouit ^ ad certos nefcta mebra modos. Non polfum prsecerircquod fcribit Athe- iiasus Dipnofoph. lo. cap. i^.ex Polybio, vinum mulieribus olim interdictum jcau- (am vero zdiic'n:}^ ToS^AypOf. Quidam fic vercic; Memhrifragui Bacch'M, cum memhrifra' ga CytherAa , Troge?ierartt nafa mehrifragd podagra. Sed ne ego Germanus,dum de vino lacitis snedilfando.Iargius infudilfe cenfear,pr2C fcrtim quod abfque exemplo raeorum Commentatorum idagam, Minos cnim fatis breuis in vini laudibus efl : Sandlius quoq; tali munere fuperfedet,ne vinofiis tiguatar, vt qui a parentibus quafi haeie- 4 ditario iure acccpiffe fatecur.vteflet abflc mius : Adducam ex temperatiore gentc quendam , qui vinilaudes breui compen- dio, fed prolixaelegantia eft complexus i qui fic can it : Vm,fangue della tervL^, y^^- Vin ptu caro a mortai.che' l fangue uero: Bcnedetto il primicro , Che ti trou-^.Ver te s ardifce ingHerrsLJi E fi fla lieto in paccj-, Difcacciator veraccj T>e l' humana trifle\z\-i, Etefor d^allegrezz^L^. Liquefatto rubin,tenera gioia » Ch' entrata a' noflri fejii Altra gioia inutfibile diuieni . Vinura igicur eft,quoJ robur& viresho- mim addic.eafdemqj mox adimic: vnde & a vi nomen traxicjacnic ingeniuni, liberac , cor mecuiprimiim ex tellure gignitur , a fole coquitur;& quamdiu ligneis vinculis coercetur,nihil horum pr» efl Bithyramhm^fi hihat aquam,'E.t,Aqua bibens,nihil boni parias , Sed hoc Emblemacum Salomone conclu Ao:E.xultatio animA ^ cordvs vinum mo' derate fumptum • ad iucunditatem enim creatum esl,non ad ebrietatem,qHA te vita defraudct , i Emblemataj . 155* Prudentes vino abftinent E M B L E M A XXHH. I. V I D me vexatls , rami ? fum PalUdis arhor : Auferte hinc botros \ virgo fugtt Bromiurrt • COMMENTARIL ST E r oleaarbor ramisfais,& perpe- cuo fiio virore decora,ad ciiius radiccs implantara fic vitis , qu? fiirfum ferpen- do palmites fuos cum oleje ramis im- plicec . V I D E T V R \i\C ^(tKlVO)S"HV > SupC- riorietiim dixic epigrammate,eum,qui a viiioabhorreac , haudquaquam prudctem cuadere: quod ratiouibus aliquot , fi non omnino nece.'rariit rov v^v ifJLTstfJt^srf^^v. hoc cft,vinum diciturab co,quod exifti^ mationc ac opinionum vanitatc mcutcm oppleat.EtPlutarch.de tranquillicatcant- ini .* Vini &carnium plcnior vfiscorpus quidcm yalidum yachlccicaqifirmitatcfa- cic Romulus fobrius . RomanA matronA vinU noYt attinge^ bant» §^ibus vinum in terdice- retur . Vinie vn- de diStU , Andre^ Alciati. cir.iirimiim veio imbecillum & fiagilem. ErOuiJuis: Nox, & amo^, vinumci-^ nihtl moderahiU (upident: Illn pudore vacatyLiber,amorq; metu, Propertias : VinofcT-ma perit,vino corrumpitur Atai, Vino fApe fuum nejcit amica virum . Prouerbium vetus t?i,Animaficcafxpien tijftma . Aii veio etiam conciliabimus ad epigraphcii huius diftichi Plautinu illud? Non viinim moderari.fed viiio folentjqui cuidem pfobi funt. Retuli paulo ante monitum Polybi) certe graue,A«6'3-e7i' gV/f tr.S^Cvctrov 7y)v yvvcuKA ^i^actv oJvov,^tx[ iion poflejVt quaj vinum bibciit mulier.la- teat. Bellc coiifentit illud Varronisex Aga rhoiicrVirgo dcconuiuio abducatur ideo, (]u6d maioresiioftii virginisacerbce aures Veneris vocabulis imbui noluerunt . Dio- nyfiuslegem primiim a Romulo fcripta fuilTe teftatu rlib-i.de prohibito temeto f^j , ^ minis Vinum fiquidem ,iuxta prouerbin , lac Veneris dicitur.Ouid.^ . Artis; Veneris, Turpe iacens mulier multo madefaSlx Ly&o , "Digna efl cocubitus quoslibet illa pati, Virginibus deniq; pr^efertim facris ,im6 &omniadoIefcenti , virus & toxicumeflTe vinum , adhortaturegregie D. Hieroiiy- musepift.44.Si experto, inquit,creditur , moneopr?cipuc,vt virgo,feu fponfaChri fti vinum tamquam venenum fngiat; ha:c aduerfusadolefcentiam prima funt arma dxmonum . Vinum enim 6c adolefcentia duplex incendium voUipratisrquid oleum flammx adiicimus ? HeciIIe,& redefa- ne;Na Vcnusin vinis,ignis in igne fubeft. In ftatuam Bacchi . E M B L E M A XXV. bl ALO- Embletnatci^/ 135? DIALOGISMVS. BACC H B pater , qurs te mortaVt iHmme nouit , Et do5ta effinxit quis tua ?nemhra mann ? Praxiteles qui me rapientem Gnoffida vidit y Atque illo pinxit tempore , qualis eram . Cur iuuents , teneraj^ etiam lanugine vernat Barba , queas Pylium cum fuperare fenem ? Munerihu6 quandoque mels fi parcere difces , lunior , & fbrti peciore femper eris . T^ympana non manihtt^ , capitt non cornua defunt ; ^ij4ps nifi dementeis talia figna decent ? Hoc doceo , noBro quod ahufus munere fumit Cornua , & tnfaniis mollia fiHra quatit • ^ljftd vult ille color memhris pene igneus ? omerh Ahfit , an humanis vreris ipfe focis ? Cum Semeles de venire parens me fulmine traxit Igniuomo , infecfum puluere merfit aquis , Hinc fapit hic , Itquidis qui nos hene diluit vndis : ^ui non , ardenti torret ah igne iecur . Sed nunc me doceas qut vis mifcerier ? qua Te fantts tutum prendere lege queat ? ^uadrantem addat aqua cadunt ? COMMENTARII. AS T A T fimulacrum Bacchi vitibtis incommoditaces & damna,qaa: tcmulen- circdmfeptum.forma iuuenili , im- tiam confequuntur;nam ex immodica vi- berbi,nucla,rubea> fronte cornuta, capice ni potioneebrieras>ex ebrietate furor, quo hederis rcdimita,manibiis tympanum pul nihil vel miferius^vel exitia! ius viden,ne- fante . dum cogitari poteH:. Deinde fumendi vini N o N cxvno loco fumptum eft hoc legem quaudam prasfcribic, omnibus vti- Emblema,multaeaimconcinet,qu3efpar- lem.Sc plan e neceflariam • Bacchus qui- fimalibi leguntur.Nos omiiia fingillacini dem iuueniseffingicur , quod vino hilares diligentcraperiemus, nequid incercurbe- homines fianr.iidemqj annos quafi iuueni tur.Argumentum vero epigrammacis ta- les feruent,!! fobrie vtantur eo Dei mune- leeft. Bacchicas ftatux proferc gV;//u9/oy re. Tympanum & cornna cidem Baccho per Dialogifmum,quo demonftrac tribiiuiKiir,ad ftrepitiim & furorem indi- U €and iim 40 Andreae Alciati iir. Praxite- Afiadne d B.iccho candaa=i,q«i vinolentiam confequilbleac. Ignciiseft feii nibeiis,ad vini natiiramde- fignandam.qiiod nifiaquamifceatur, non fecus acqi igiiis pra:cordiaadurit,cbrieta- tem & furorem inducit. Itaq; ad extre- mum.quocquibusve vini fit vtedum men furis prarcipic. BACCHE pater ] Cur Baccho Libsri patrisimpofitum nomenfit, Plutarch- ex- plicat;c«^fitA.. p(i){xcii)(.av librorquod nimi rumbibentibus libertacem ingcncret.Noii nuili enim per vinolenciam liberi 5c fcro- cesefficiuncur: auc quia liba exhibucric . autquodilleapud Hleucheras vrbcm B90 tiajjEleutheiius.id cft, Liber appellaretur. ^glutste mortali lumine] Qj.iis ce liomi num aliquando humanisoculis vidit,cum fis Deus.?Ha:c ad figmeiuum . Nam nefas olim fiiicDeos fuiffe homines putare. Et do£ia ejjinxit] Qn\s te pid:or autfta tuarius arce fua tam aH-abre cxpre/Tic ? Praxitelesyqui me,^c ] Id Pliiiiusatti- git incer plurima Praxitclis opera lauda- tiffima lib.3 4.cap.8.0riudus hic celebris arcifexex ea Itali^e parte , quasquondam magna Gr^ecia dicebacur,& ob artis excel lenciam ciuicate Romana donatus . Rapientem Gnojftda.] Anadnen intelli- git,Minois Crecenlium regis filiam,qu3e Thefeiamore capta,Minotauri necandioc cafionemei pr3ebuic,ea legc, vc fe vxorem duceret . Sed eam Thefeusin infula Na- xo,qu2e Baccho facrata e(t, fomno fepul- tam periurus reliquic,cuius mifercus Bac chusjcam fibi connubio iunxit,quam inc^ lo raptam, Coronam Gnoffiam appellat . Ouid 8. Mccamorph. Cur maentSyO^c] Ouid.3. Faftorum.- Siue ipfe puer femper iuuenisq-^ vidern j media esl Atas inter vtrumque tibi . Etin Mecamorpb. Ti.hi. enim inconfumpta iuuenta, Tu puer Aternus.tuformofiffimus. . luuenis ideoeffingitur,qii6d ad iuueniles annos mollicer cranfigendo*; maximecon- feratjfi parcius,&, vc deccr,fiimatur : vel quod hilares & Uccos ficiac . Gyrald. Synrag. 7- Lanugine uernat Barba] pilis molli- bus , a lanas flmilitudine , vt eft in malis cotoneis.Marcial-lib.i- Dum tibi vernaret tenerA languine maU. Hinc ager vernans.hoc eft,pulluIans,flo- ridus,viridis,l«etu5. ^eafpylittm ctt ftipeYOre fene] Alhidit ad Proucrbium,Sc»^«? vel nolente vinum faltare compellit. Vndc ctia tritum illud.° Vinum facit vetulcu leuiter falire , Xf ditefcit pauperemyclaudum facit irct Mutn dat eloquiumyfurdisq; audirtjt Cui conuenit illud cx Athcnajo : On^of "m ^poviovTcti eV dppoffmiv dvet- /2cth^H . id eft : Infanire facit fanos quoq; copia vini . Hucfpedatquod Plato De legib. i. ait: no lolum fenem fieri bis puerum,vcrura etiam tcmulentum Perfcnem Pylium «ru- ViicJ^o^tKaffCcn&m quemuis fapientem ho minem incelligic , qualcm Neftorem Ho- mcrus celcbrac in Iliade. Qu^cm tamcn lo- cum de Bacchi iuuenta non de vi , fed de Sacchi ascate & cempore intelligendum cftc mihi 9f*uenM . faciie pcrfuadeo (ait MinosJ cum loan. Fratre.viro fane dodo:mirari enim po/fit aliquis Bacchum iuucnem fempcr videri , cum (itilleNeftorc annofior. Na & apud Lucianum lupitcr ridet Cupidinem , qui fe pucrum clTc ia6let,cum fit dp^^crepof TohO Ta/cfcTsVsf. Qu^am gernianam cx- ^ plicationem lubens admicco, vt cruditara dignamquc,quaj probetur omtiium calcu Jis. Dicicurautem Ncftor Pylius fenex,a * PylojOppido in Peloponnefo in Mefenia verfiis occidentem a Neleo condico,vbi regnauic. Ouid.epift. Heioid. Pylonyantiqui Uelcia l^eBoris aru(t , Mtftmusyincerta eflfama remiffa Pylo . Porro Neflorea feneciay iam in prouerbiu Neflorea abijc, de fenibus viuacibus.Sed non tot an fenecla, nos vixiire Neftorem,quoc vulgo crcditus eft,facile quiuis coijciet ex QujSeftionibus Porphyrij fuper Homcrum,cum dinTerir, quid fit yiv^di . Eft autem yivzdy fpacium TiVid^. triginca annorum, id eft,pariendi ac gene- randi perfe S"' iiS^n «Ti/V ^jLiv yivtcu ^.ipoTrojv aj/- Qp-OTTCOV i(pQlct,pro dieijfed hic fcru pusmenihil moratur • In appendicibus Virgilianis: Compedibu4 Venerem ,vinclts conBringe Ly&um , Ne te muneribus l^dat vterq-yfuis. lunior ^c] Duo prajftac vim vfus mo- deratusjfloridam a:tate,& vires corporis . Tympana non manibu6 \ Tympanum (ait SaiKftius) inftrumentum erac ex vna pavte membrana claufum,intus vacuum, quod baculo pulfatur : vti eo folebant in facrificiomatris Deorum.Huic fimillimu clTe videtur inftrumentum ilIud,qiio Ae- thiopes nunc vtuntur in noftra Hifpania , praecipuc iii locis maritiiuis . Eft quoquc Vympa^ tympanum inftrumentum, quo faxa ful>> uehuntur,alio nomiue yfpcf^vos,id ^{\,griis. Sic iUe . Tympani defcriprio extac apud Suidam>quiin \c^bo Tympanatfic fctibit: Indi tubacloco flagella quariebanc , habe- bant &c tympana horribilem quedam bom bumedentia: quaj fic confeifta erant . In abiecis (Lipfius palmcearborisjinterpreta- curj ftipirem excauatum nolas fiue tintin- nabula ex orichalco inferebanc,& os dcin- de vafis taurino corio obtegcbanc, acq; ica tympanum id inalrum ferebanr, concutic bancq; inacie.Tum qux ineo eranc tintin- nabula,& maIta,(Sc magna,arq;intus ino- perto fonantia , obfcurum Sc niconditum cdebanc fonum,mugitui non abfimilem . Fuicergo tympanum illud infra rotun- dum,fupra planum , atq; ibi corio obdu- (5lum,quod bacillis pulfabatur:qualia suc hodieequeftria noftra tympana {Heerpaug gen) quanquam etiam ligno cauoex vtra- que parte pellem obdu6lam fuifle fcribat Ifidorus, id camen inftrumenti genus noii tam tympanum, quam Symphoniam ap- pellans • Tympanum luxuriajinftrumen- tumdicicur;a Iiiftino.Iib.so.Sufpicor Bac Tymfn- cho tribui tympanum,tanquam hilaricatis 7mm ctir fignum notifljmum , vel proprer ftrepitCi adiunciil incondicum.quem edere incerdum fblenc, Baccho , qui vino func onufti . PKuarchus de Pco- lcm;eo Iuniore,qui temulentus in palatio» tympano complofo obambulabat : Graue» inquit, calamttofum fi Cleomenes ope- riretur otium dijfolutum Regts Cybeleij prAfiigiatorts , vbi primiim iUe tympanum pofuerit, V71CL^ ToemineA voces , impulfaque tympanapal- mts . Concauat^ sira fonant > longoq; foramino buxus . Capipinon conua defunt] Ouid.in E- pift.Sapphus : Accedant capiti cornua,Bacchus erts . Nam prius ab Orpheo in Hymnis Kipco^,yju S^ta^pc*)^ eft appellatus. Hoc Bacchtt' loco admoJiendi mihi funt Philolo'- corntitic giji Bacchum Yeteribus }ttpdt,a^o^ov depi^ quidfin^ i^z Andrejt Alciati fbiim, ideft:, corniitiim, autcornigenim: vel quod pnmus racionem boum copu- landorum ad agriculturam inueniirecreda tu r : vel quod eius pater Ammon cornutus colcbatur.Plato aliamcaufam hiftoricam letulit z. Legum, & poft eum Athen.tus Dipnoroph.i.Olini folitierant in capien- dopotu cornibus vti pro poculis hiiic ver bum y,ipa.7cu,^io,vinumfHndere\S>L Kpd- 7iip, quafi KipetT>jp,(]\.\od a nomine yJpetf deflexum e{\ . Pompeius Fcftus ad mora- lem fenrentiam acccdit,qu6d qui temulen ri runt,ade6 inteidum truces apparent,vt cornua habere videantur.&' Scholiaftes Horatii ad Odam 19« fecundi Carm.ibi, Te "jidit infons Cerberus aureo cvrnude» corum . aitcoruua Bacchotribui roIita,quia cbrie tasarrogantiam & audaciam gignat.Vnde quj bibit plus nimio.fi foluatacuta: verbe la hngua^ , liberius notum ignocumq; fe- rit,& arcana fiqua tacenda fufcepiceffutic nunodeleflu. Oir igitur Bacchus cornu- cus,dequcprimo vfu pocuIorum,qui c cor nibus eianr,qua'dam attigimus . Certea- - pud Xenophonrcm legimus , G txcos non (.nvnets ^^1^^ corneis vfos poculisi& Nicandri inter- zjt focH- pj-ctes nonignorarunCjCiim nondum apud i.s vite' gentes vafa excogicata efTent . Nofterhic ' • fuomorc ad moies & Philofophiam refer- le.quam ad hUloriam maluic . Hoc doceo, nosiro quod abufus &c.] S\c Plinius lib.15. cap. i- Vhio modico nerui iuuancur.copiofiore Ixduntur,fic & ocu- li.Stomachus recreatur.appetentia ciboru inuitatur , triftitiae cura hcbetacur , vrina &aIgor expellicur , fomnus conciliacur : Cocra, fi nimius adhibeatur vini vfus,bel luina cornua capefruiius,& in furorem in- tolerabileni noununquam ruimus.No nie fugiebar,vnde vini,Tis KtLTtOVTOiHS ToVw/^Ctj i^TTAVct-lSrhiH Ket^ Emblemata 143 K* IVgA j(5UTA fj,iuv6{j.ivct: Vino in cor- pus defcendente,(tfcendunt verba improba ^furiofa - Molliafislra.] Ebrius ad miidcam , vt afimisadlyram. Siftro diilci & fonoro inftrumento iii facris Ifidis vccbantiir ve- teres. Martial. H&c quatiet tenera garrulafifira manu, Ouid. de morteTibiilli : ^imd nos facra iuuant , qutd nuc Mgyptia profunt Silfra? r De Siftro.Pierium Hieroglyph.^S-diligen ter euolue. Inftrumentum hoc jeneu fuit> curuumadlebetisformam , vt Plutarch. commenrario dc Ifide retnlit; circum erat paruaquxdam cymbala feu tintinnabula, & in eius parre fuperiore fculpra eratfelis humana facie:in iraa ver6,figura Ifidis & Neplithys . Eft autem ftftrum Graeca di- 0:10, , a (THco, quatio, crepitaculum fignincaHS, vt ait magnus Etymologicus . Dicitnr & o-yi^rpov, per iuMolliafifira, di- xit,non tam ob id , quod fiftrafint reipfa moIIia,qiiam quod homines reddantmol les & erfoeminatos . §luid viilt ille color membrps,&c,'\ Nu da fiebant Bacchi fimulacra,inquit Phor- nutus.vt naturam vini oftendercnt, quod arcana deregat.Horar. i.epift. ^luid 710 ebnetas defignatloperta recludit. Quade caufanon immerito vinum dici- tur dulce tormentum , quod potentius quam vliusequuleusautfidiculae fecreta cxtorqueat. Vnde Reges dicuntur multn vrgere culullts , Et torquere mero^ que pro^extjfe lahorant . Rubedoaurem colorem fatis indicat,hinc quecognomen Ignigen^e habuit . Strabo lib. 13. Habet cnim vinum ( vt refertcx Eratofthene Suidas^ xqualecum igne ro- bur : vbi hominem fubierit,conturbateu, ceu Libycum mare Aquilo vel Aufterivn- de quoqj prodit ea , quas latent in mentis recelTu,& virorum animum in vniucifum concutit. id eft : oTvo^ toi Trvpi l^ov i)(H fj.(vo^ , gy^" dLV gV eivS^pa, gA-S-H kv^cuvh cTe Qict ht^viosAV cikct /Sopri^ , voto^ . S^i KiKpvyJv ct ',igneus ardorerit . Bacchi natiuitatem & res geftas videapu4 Homerum in hynvnis Bacchi,& apud Oiii dium in fine ^.Metamorph. Extat & Or • phei hymni in eundem. Fabula fic narra- ^^^^^^- tur:Iupiter captus amore Semeles,filia2 re ^^^^-^^^ gis Thebarum ,eam grauidam reddidit ; quare luno irata.vteara demedio tolleret, formam vetulx afliimpfit ,eius nutrit^**^ adeamq; accedens perfuafit, vt experj?/' • tur,an lupiter vere &exanimo illamjama ret:idq5 hoc modo.ab eo aliquid magni pc tendo , nempe velit talis & tantus fecuia. concurabere.qualis & quantus cura luno. ne coniuge fua confueuifftt.Semele igitux experiri volens fvt funt mulieres illius rei, prajferrim noux,cupidifiimae) fummope- re petijt.IupirerautemSemele iurauerar, fe quidquid ab eo peteret daturum ; ideor que vt iufiurandum feiuarct,illara flagra* ti fulmine occidit adhuc praegnantem.- in- fantulum autem nondum maturnmpar- tui»ex venrrceius fumens, femoci fuo im- pofuit,ac taradiu fouit, donec menfes raa- ternos compleret . Ouidij verfus deortu- Bacchi hi funt : Im ;^fe5ius adhuc infans genitricis ah alua £rtpttur,pat^rioq; Uner (fi credere dtgmwi^ Infuitf^ 144 Andreae Alciati M3Y0. vions B.tcchm l:-7j.rode|(icu oibis ^-cap. 7 de India (ic ait; Vibiiim,qius incoliinc, Nyla e(l clari(nma.& maxima, moncium Meros foui racerrfamam hiiic prxcipiiam habeiu,qnod ui illagenitum in huins fpe- cu liberum aibicrantur clfe nucricum.Vn cis autoribus,vc fcmori louis infu tum dicerenc,auc materia ingelficauc er- ror-Sic ille. |Uj?poVautem,id eft.w^w, co- xam'(eu fcmur fignificac ; hinc dittus e(l Bacchus a Poecis Dithyrambus, 'TrcLfU. 7o cur Di. S^vo Svpet^ (6{)vcu,\d t?:,qii d duabus ianuvs thyrdbus eArim>;hoc cft, vcero Semeles, & louisfe- dicius, more. Quamuis ali j Dichyrambum di- clumexiftmienc^quafi Lyrhirambum , vt eft apud Pindaium , quod lupicer illum afluifletfemori, ac mox co in lucem pro- diturcinclamaflec^Au-S-/ pAy.y.£t,?vudt pa,y y.ct . ac Ci dicai-.Solue fururam,folue futu- ram . Vel quod fecreta promens os dithy- ron faciac > nam eidem loquacitaiis ratio- Jie picam facram eile prodidere . Plinius eadem ferc,qua2 & Pomponius iiarrat , Jib.6 .cap.zi. Nec non, inquic, & Nyfam vrbem pleriq; India; a/lcribunc,moncem- c|ue Merum Libero parri facrum,vnde ori go fabula: louis femine cdicum.Hasc PIi- iiius.Phcrnucus aucem inlib.de Nac. Deo- rum fic inquitilnfutuseftfemori Iouis,vt partusimmacurus ad macuricatem & per fedionem vcnirec. Quod vinum pedibns (qiii per femora fignificancur ) calcacum 10 V djv^t- a,lcMim digeftio & concoclio non eft vfui tu &intcf Deos rcuilu: fic c!^m pacria mea minor clTcr, qudm vC capeiec Philofophiim , boniis qnifpiam , fiue Deus,fiue GeniHS,Athenas, in locum fortunaciorem commodioremque me cran ftulic, Sccxt. Porro Bacchi nutnces,vices incclliguncur , quas Lycurgus pepulic per montem Nyferon : quia confuetu- do fuit afteruandi vini caufa admifcerc marinam aquam . Idem videtur feutire Athenajus Dipnofophift. ii.cap. ^.quo loco rationem reddit, cur Nymphsedican tur Bacchi nutrices,nempe quod aqua im mifta vinum augeat,& temperet.Prifci aii tem illi loui duas nucrices, lunoni vnam , ApoIIiniduas.Baccho plures accribuerfit, quod oporteachunc Deum pluribusnu» tricum Nympharum menfuris manfuefa- (5lum efteac domicum. Referam huc lepi- dum Coelij Rhodigini Epigramma,quod, nifallor.e G ra:co confinxit; Ardenti6 Semeles audes puer excidit aluoy Ardebatq^ vno mater ille rogo . Et spes nuUa fu^ miferA fuccurrere matri. Atpuer in fiamis non tame vfius erat ; Ogygis occurrityfed non prius attigit illumy Succubuit mults, qud louis ignis aquA . Ignis abityfed non abijt vis ignea prorfus , ^iq^ cutifummA parcity in ima furit . Nympha igitur procuUO puerum ne tangi- tOyclamat , ^^ifquts esyignts enim cfi, niprius im^ brelaucs . Hinc fapit hic, liquidts c^c.] Qm>d e- tiam admonebat Plato, Bacchum temulcn tum Deum fob rijs Nymphis temperandu efle,id eft,vinum aqua mifcendum . Huc facitillud Plutarch. difputatione, An feni regenda Refpub.Aquam mero mifcemus, quo Deij furentem (wt cum Platoneiftuc) fobrio altero caftigatum tempetemus . C0{ iplf]yiV TTAUT&JV iTTi 7^ fy.iyVVyiviS TT^Cf v^ Ta J^cuf/.ovta fxctAt^ct avvii- vcu , Tov R^py.riv TU ^ioyv70> avyKet-^t- ^'pycav i ^oyuiV ti^i^vcriJLctT^ 'TicTO) cv' V(ILVdL-)^MV. 1 Btcchi nutyius i AquA peradu vinum Emblemata-i; Hf num U iam iorem t . if^ efe (s vini. VAyA)Ja9 . Videris mihifacrA rei tenere optime rationem, qui cbiungvs 'Ba.ccho Mer turiums^ dratio^iis condimentum poculis admifces . Eiiirdem lege qiiarftionem pii- mam 5ym pof. 3 -Hiic facic iilud Antiiioi.ui fayi)i', apud Homeriim Od^^^T (p- l^ActTTTHfo^ AV fjLtv ^ctv^ov e\yi ,f/.>i ide conf^quatnr:if ya,^ oivoi taZta, «■'(^6 0 iSovva-oi^^otci , t6 S' Ay.iTpOV Tiff '7rocri(of,\m t6 pripA t? KAKct)^ eyovTo^ t^U^opH^yccr-T^ AZpATii ' CS" i{J.[XiTpct ^lv/i , ihApcoTipoi [j.tv , YiS^icov yivoiT tiiv id eR: Non enim vinum hocneq; Bac- chus facitfed immoderatus potus,^ vltra qjtam decet , ^ fatis efi . C&terum fi quis moderate bibat,hilarior quidem iucun- diorfieri folet . Theocritus Eidyllio 13. a Bacchodari hominibiislajtitiam &dolo- lem ait ■; o7a S^tuvvoso^ i^coyJ AvS^pdUJt ■^py.A du^^oi ' Apud Euripidem BaccHi verba runt inte- ritam minitantis Pentheo,a quofecotem iii renferat : Agnofce Dionyfiumfilium lo- uis , quifi eius aucioritatem s^eSles , Deus eB vehemejitijfimus yidemqi hominibus mi tiJfimus.idciiiyv&xTiTcu cTg t6v A/aVA/o- vviTov , oi -Tffi^pvKev iv ^(kh 9^6$ S^hvota^ 70f , oivdpcoTrotiTi iiTncoTATOi. quod di- (ftum eft: pro m oribus v teiitium:qui enim fapiunc,co moderacc vtiintur: quifecus , furorcm Bacchi (uo non leui malo expe- riuntur.Ecid explicanc duo yzxhZyyJ.piMA yjfl ^''^(^oi, ex verfu Theocrici a nobis ad- duAo.-quorum prioris a Maronc vis expli cacurad finem i.ABneid-vbi dicicur , ir.] Qu»- drans eft tertia pars afTisjfumitur pro va- fe.quod cres cyathoscoiuiueat. Si vis fiii' quit) fumcrccalicem vini msri, gdde illi tresaquxparces. Caljcem autem procya- tho po(uit,Cyarhus antem idem cft-,quod vncia;ficq; conftabit lcnfus iuxta Hefiodi pr^ecepnim,quoadfrugalitatcmadhorta- tur homines,Iib.2.Georg, Kpmif 7 AiVAi eiTOpfvTit wV ee9«- Tph vJ^etTOf^^rpO^tHV , 70 fti Ti7Ap79V hf^ev ohis . id efl ; Totihus ex liquidif femperqifluetibus adde Tres lymphA partes,vini non amplius vna, Hnnc mifccndi modum noii attigit Chi- Jiadum aurqr ^ in Proucrbio quin^', AUttres,auf ne quater. quem vidc . Neq^ Ccelius Rhodig hb.iS. cap. ^^ quamuis inulta vterq; deuinJ fymphonijs adaqua do^liflime difputanerint.Eft & epigram- maGraecum Hefiodica» fcntcntiac coinic- fiiens, inccrtiautoris : BttK^^ fXSTpOV apt?^v , 0 fj^tl TO^O , ^)]^' t^tt^jrov ' fV/ ydp a AtJi-HfcuTiOfy ii fjLAvittf , ^pH KpiVA[J.iVO{ 7pl9t VUfA^eUf 7%7; ^r/O^/, « oi-rt' ^s. Saujf» oder entlaujf, 6 rcmpora?Quis ?cr6 Scytha aut Thrax immaniorcs legcs pt^feribcretJScd hoc parum crt,nifi dicat; Aut bibc^aut hunc canrharum,quatus eft, ui caput impingam tuum.& ita non raro cx compotationcfit monomachiarficenim affuefadi (fcu mauis,a fuc fadi) funt.Do iwitiusNcronis pater,omni parte vitsede- teftabilis , documentnm furoris fui ctiam hac in rc ecIidit,occifo Liberio fuo.honefto yiro,quod potare quantum iubebatur»re- cufaret. Alcxandcr Macedo Promachum bibacitTimum homincm,in vini certamine vidorem , ralenti corona donauit , tribus tantum poftea fuperftitem dicbus:ip(c rex ad duoschoas, feu duodccim fcxtarios (6 tegiam & egregiam laudeni? ) proceftit, carteri cun(.^i,vnus & quadrag]ncd,etfufis vifcciibus propemodum (pc».^antc rege crepuerunt , & potando fpiritumcru;^a- uerunr. Sed placer Eubuli Comicijqucm citat Athenaeus, Icgem conuiualcm luic appouere . Loquitur aucein Bacchus vt TpHj-^cdp [jLQvotf KpATtipct^ iyKtpetvvvto . Totf i^v^ifipov^ffiv ' TeV //gV vyt€ivel luden verfu, - Vel poterat cura foluere corda graui. Cui poeca: non bcne fano refpondk vif muIcifciusPicrius v^aleiianus, hoc liiwato hexafticho : KhVO^ efflTiVaAf K 0/VOTpo^OV OfJLpAKet pfgyil Yg. O f ^Aki TO CtKV&AKOV r.[d.t&Ai i ^)^' KKtifJLATA T i^iTAfJ.iV ^ oKOVf ^KA^V^ A-TTO pi^tlf, O^TilV AV^Of/.eVAViCr^iffiVAppoa^VVAV» Tov «Tg T/V CiVofiAp»( «T/fit *tffafJLAT9S » H 'Trpo^ Ap)]A , H^KvS' AV i)y AVTH TAyA KiKtiSe Tpi- 'TTOV ' MpMe animis quifquis vinum hoc immi- teperofus , Allifitputri vile putamen humo , Ramosq^ ^ plantatcta ab radice reciditi Atq jta glifccntem fuftulit Aphrofyne . Namq; aliquispoto hoc vino grauis ijjet ad arma , Autdecoris poterat non meminiffe fui. Huc pcrtinethiftoria quam Hygnuisre- learius tulit dc Icatioa paftoribus iuterfe(no,qui cur occi" vinuin fibi a Baccho datum cum ijfdem fus. dcdiflct, eoque fadlicbrij concidiflent, & fibi vencnum propinanmvfuiflc putafs6f, cum fuftibus intcrfecerunt . Reperioapud' Tranquillum in Domitiano, edixifselm- peratorem , ne quis in Italia noucllarct.r quodenim fummam quandam vini vbeT-^ tatem,frumenti vero inopiam videret,exi-^ ftimans nimio vinearuni ftudio aruanegli gi, cohibuit nimiam hominum circa vites vel curam,vel libidinem.Iuflitetiam vine tain prouincijs fuccidi, relidavbi pluriu parte dimidia.Ethxc fere ille. Sed Philo- * ftratusin Apollonij vita caufam eam di- ferte tradit , quam fupra pofui , nimirum edidi caufam eam fuilse.quod in Afia pr^ cipue homines vino nimium indulgentcs, feditionesexcicaient . B.CS dura h&c nimium^^ Scuciior hec bi- bendi lex,dixerit ahquis: dura quidem ijs potifl!imum , qui flbi omnia cftufc licerc volunt . • Suntpendula guttura] Nulluscft, qui non appetat vini delicias , neq; itadiluti, aut itaarguftis poculis:facile enim fluit , & fponre fua illabitur, nec opus illud per manicam Hippocratis percolare . Heu facile commoda &c.] Qux com» K 3 moda Andre^ Alciati cfiii pul- Ebrieta- t-A dete- fiatio . ntM certx mints. moda fiii t,vcl qiia? ira putantiir,nori faci- le nobis acddiiMt: mmJ^uTKoKcL TAKet' Kdi,ardua quA pulchra. qii^e verg fiint in- commoda,vItio veniiuu,etiam nonarcef- fita. De quo iufra proprio loco . Sat I s miilca de viiii vfn & abiifu his tribiis Einblematis pallim actuline vi deor,& lubens hic oratioiiis ciirfum ftftc- rem,n'fieflrec quod vehementerme torque rcc, Cum gemiru &fremicu,cum rubo- re & pudorehic recordor inclita: noftra^ Germani«c,cuius 'TroKvTrojidL reliquarum natioiuim orefocde traducitur . Trium Furiarum mentionem faciunt Pocta: , ego quartam adiungo,&do principem locum in thcatro flagitiorum Ebrietati . Ha.'c in med o Euiopa; fedem ftabiliuit.atq ; adeo fubdidit orbem noftrum, vtquamuisalijs quoqjgentibusimperct , Germanos folos pcfundcc calcanso , & compcdibus inie- (flis trahar inuidlos olim populos, quo vult, Babylonica nieretrixcu philtro fuo & intoxicatocalice • Non fasuior peftis vifacft , non atrocior hoftis graflarij nec Homana potenriaita vires noftras conrri- uit.vc hasc . Fra-ftuin iam hinc &imbel- lcgcuus vidcmur,decu(fo prifco illo robu ftatis & forticudinis florejdenigratomili^ taris gloriar,qua:foIennis quafi & propria fuitgcutis noftra:, fplcndcjre a.f lucc; con- ucrfisii) etf^minatam quandam ac turpif iimam moHiricm , vircucum heroicarum clarilTimis infignibus.quibusfulferunt ata ui proauiqj noftri , pcculiari nationisgc- nio j conculcatis vif^is,fomni trcpida- tio &metus. Omnium vitiorum hjec ma- rcreft,iurgia feminat , cscdesgignit & ho- micidia,raptus,adulteri3,ftupra, tumul- tus,bella. Quas poftquam radices altiiis cgitjquo magis cuellitur,e6 firmius ha:- rctttoxicum anim? & acoiiitum.quo tacla mens, velut afphaltico bitumincpigrum lentorem trahit & gkucn ignaui3e,vcftu- pidis fcnfibus , & vecordi fpiritu ac ftcr- tenrc;tota lagueat^dbimctipfagrauc onas ac Emblemata_>C tfjt 2C (arcina. Non (ic fiimat clibanus auc furniisardcns,vc ftomachiisebrij ; & pa- tcntis fepulchri foctorcm libentius quam cloacam gutturis ferasjfulphnr&naphta inter ronchos cfflat titio ii)feroi . Sed cpr- nua runjir,& contrame infurgitbibonum ^riofe» ebrioforum catcrua,tali raciocinario- tm ex' «e cxcufans .• (fafto. Foecunda ferra pofae , Hanc arboresq-ypotantt Et potat ^quor aurOf , Et Luna potat A^uor , Ipfumqi Luna FhocBum : ^jd ergo tu fodali^ , Fotarc me vetahu f Rct^c vtiq; fi matiidi ifti guloiies aquam jiquidam pocaretit.non refiaL^am feu cx- tiliatam vice.Atdum contra ccrcatim fpu- iiiautes hauiiuiic paccras, plenoq; fe pro- luu.itorc.inftitutum nacuraie fallanc.fal- i l"'>turq; & ipfi crebro . Erubefcac quis- ' quis parciculam habet fan^ meiicis , dege- nerarc in hoc nefas, qna: voluntariacft in- fania,qua mcntis ftatus concutitur,profli- gatnr corporis ralctado, patrimonia atrc- runturicuius vrb um & prouinciarum cxcictia ac ruinae comitcs funt . Agcdum ciiigilcmus aIiqaando,viri popuIatC8,abdi- cemus tetrum hoc vicium ac flagitium > hanc tabcm & labem,& parum fupcrcrit, qnodinnobis carpant , deq; noftra landc dcccrpant Gcrmanomaftiges. Ni parueri- tis.alca vocc" intonabo^^gy TttfwetTplJ^of . Me miferujpfa fuaGermana modefiiafede Exulat,^ luxtt-s virfutem eiecit auita . luuat etiam veluc in fpccula aliqua confti tutum,ynde non foljim Gcrmaui.fcd vni- uerfi populi exaudirc mc pofll nt,prophc- ticum illud proclamarc; Va furgentihu^ fummo maneyX t potum inehriantem feBen- tur . HuiusoracuH tum praefentes, tum pofteiosmemiinfte volo Plura de liac ma- te r ia q ii i c r. p' r , V i d ea c P rou e rbi u m , VinUTh. caret clauo:^ ,VinUm fenem etiam nolen--^ tem faltareimpellit \ Piatonem j. dc Rc- pub.& ^.delegib &c.Plinius quo(jj de fu giendacbriecarefufjm orationis riuulum cxprompfitlib. i^.roco cap.ir. Gramea_j . EMBLEMA XXVI. AndreafAlciati ^ R A M 1 N EA M Fabio Patfes tribuire cerolUm % Fregerat vt Poenos Hanntbdemque mortu* Occulit inflexo nidum fihi gramtne alauda^ Vulgo aiunt , fullos fic fouet illa fuos . Saturno Marti^facrum ^ quo Glaucus adefo Polyhides , fa^pis credttur ejfe Detis . His merito arguitur nodis tutela falusq^ : Herba^ tot vires hxc digitalis habet . COMMENTARII. II, Gramen VI «. I vcncrabiles & togati locoemi- nciuiori confpiciuntur , qui alium habitu quoq;pacifico indutum graminea corona donant,quam ciuscapiti imponcrc videntur. luxta e gramine alauda prouo- lat Edautem alauda paruaauiculatqu^ in fummirate capitis apiccm habet,vndc etia galerita dicitur.vt teftatur Pliiuns lib.i i. cap. 57. Titulus Emblematis Sanfi- gnificatrquod cft anciquae & paftoralis vi- IX indicinmiuam quiin prat^curfuaut \i libus coatendebant,cum fupcratieranr,ex co folo^iu quo-ccrtamcn crat » decerptam hcrbajn a4uerfario t radcbant . Citatur zx Anio : G(tHdentiCurrmt,celebrant yherbam con* ferunt. Plinins de obfidionali coron3,d;ari (blitam f 2rAA>i>ie teftatur,quod g^ramcii decer ptii HerbAfn erat , quo loco obfenTos feruaffet aliquis • Summum cnim apud veteres vidoriajfi- gnum fuit herbam porrigere vicflos , hoc eft,terra& altrice humo , & humatio- ne ctiam ccderc. Idem Plin. dc elephau- tc lib. 8. Mirus pudorcft , vi(flusque vo- cem fugit vidtoris, terram ac verbenas porrigic.Itaq; herbam dare, fiueporrigc- ic gramen,cft fefe fateri vi(5lum,agnofce- re vidorem , pra:fidij & falucis audorem reuereri . Anciquicusquidem,refteeodem Plinio,nuIla corona,nifi t)eo dabacur.Sed demum vt in generofis virtus crefcerec,& ignauis torpor excutcretur , diuerfavetc- rcs excogitauerunc coronarnm genera , prout cuiufque virtus non abfqj qtiadam conuenientia exigcre videbatnr . Ali? e- nim crant ex apio , alirc gramineo: , alia; quernse fiue ilignea:, alix oleaginca? , alia: my rceas , alia: laurex , alia; aurc^ . Dc quibus librum fcripfit Claudius Satur- nius,in quoearum origines , caufias, fpe- cies,& folennitates late complexus cft.Scd de graminea corona,de qna hic fermo.ip- fiusPIinij audiamus verba : Corona qui- CaronA dem, inqnic, nulla fuitgraminca nobilior gr/imi- in niaieftate populi terrarum principis,pr^ p^e^ mijsq; glorias-Geromacae &aurca:, valia- /^. res,mura[es,roftrar^, ciuicx, triumpha- les, poft hanc fuere, funtqi cmi6ix magno interuallo, magnaq; difFerentia . Ca:teras omnes fii)guli,& duces ip/i impcraiorcsqi, militibus , a«t aliqiiando nidum,^cJ] Quibufcia auibus & belluis hcrbarum quatiiuclam co gnicioefta nacuca infica,vt quod arcema- xima &di!igcci obferuatio le homincsipfi fciunt,ha2 naturas beneficio fcntiat.Qu^od autem alauda fiuc galerita nidum fibiex gramine conficiac, ex veteri Prouerbio fic exprefrum eft a Caflliano Baftb fcholafti- co,Iib.DcagricuItura;GaIeritac, inquir, in gramine nidificant,vndeetiam Proucrbiu: etypeo^if . Ramofum grame ?udo occultatur alaudd. Solcc cnim alauda peculiari quodam amu- lcco fuum luftrarc nidum impoficis qui- bufdam ramuUs graminis,iicuc aquila cal litricho.cornix vcrbenaca fupina , turdns myrto, palumbcs lauro , vc ex Zoroaftri magi i^^yico-^oviKMV retulit hteratiftimus vir Bclgij decus l\.imi\s,3dagio,Alaud£ in nido latet gramen . Saturnoy Martiq-yfacrum] G ramcn ideo Sacurno facrum creditur,quia Aifchyrion Samius inquodam lambo aic y Sacurnum feminaffe gramen,quod voca.c G raraen deo rum.Sandius conic^Vura ducicur, id idco cilc,propcer viuacicatem.quam huic heib^ peculiarem tribuunc Poecje : diciiur enim ab ijs -viuax Sl inexpugnabile. Cuius opi- nioni cojicinic celebratum in Hifpania pro wcihwim'.. Mas vieio que la gramma. Ma- gis viuax quam gramen . Marci vero far crum eft,quia exgramineorcusefte credi- cur. Ncq-; abfurdum fueiiceius nacniita- cem reccnfere pulcherrimis Ouidij verfi-^ bus.Faftorum igitur y.ficloquicur Flora: Mars quoqyftnefctSyper nofiras editus artes: lupiter hoc vtadhuc nefciat vfq-^ precor, SanBa louem luao ,nAtafine matreMi^ nerucL^^ Officio doluit non eguifje fuo . Ibat vt Oceano quereretur faBa mariti: Refiitit ad noflras fejfa labore fores . ^luam fimul aspexi:^uid te,Saturni/r,di.v/'y AJt^lit?£xponit,quem petatiUa locurn i Addidir Anima- lium qito rundam folertia , Alauda in grami ne nidtfi' cat. Gramen cur Satnr nofacrii. Cur Mar ti .. jr4 Andre^ Alciati Aiididit c?» caufam- Verhii foUhar amicu . Noiinquit, z erhn cura leu^ind.x mea eft, Si t.iter eftfxclu^s negleBo coniugu vfu lu^iter,^ foltiftiumen itrumq-^ tenet'^ Cur ego del^erem fieri ftne contuge mater ? Etp.nere intaSio dummodo cafta viro ? Om/.'i.i tentaho latis medicaminaterrts , Ltfreta, Tartareos excutiamq; ftnu4 . Vc.x er^tt in curfu,zulttl duhitantts haheha. Nefcio qUid,Nymphefcirf viderts, ait . Ter volui fromttferc opem , ter Itngua re^ terta eft-y Ira louts magni caufa timorts erat . Ter precor auxilium,dixtt]celahitur autor^ Et Stygia nomen teftificahor aqu^ . '^od pety.OlefiijS^inquamy mihi mifjus ab a.ruic Tlos dahit,ef? hortis vnict44 ille meti . dahat,hoc dixit-.ftertlem quoque tange ittuoicam , Mater erit.Tetigi.nec mora,mater erat. Ircttnus hirentem decerpfi pollice florem ; Tangitur,^;^ tacJo conctpit tlLafenu . Ijmq-j graui4 Thracem , ^ Iauh Proponti- dos intrat , Titq- potens zoti-jMarsq; creatus erat . ^^t memor accepti per me nat.tlus-.Haheto Tu qtioq'yRomulea,dtxitjin vrhe loctim. Qiio inloco Antonius Coiiflaiuiiis Faiieii- {is;Huic Deojinouir.gramen confecratum dicuntjQUod id humanocruore procres cur . Pcren: & pLyfica huius rei oftendi racio. Nam cuories caltra iocar.tur^feligi- rursd idexpe J:rus Iocus,non exaracus; ob idq; Irrpuis \.\ gramineis campis collocan- tur, o-.iiab agricolis rpernunrur; propcerea auod gramen valdc icrpar&: propagerur , humoremq; omnem ebibat,eUiSq.; omnino rollendi vel cuellendi nuHa rarioclle pof- hr. Vnde puco ab Ouidio,epichero ad rem accommodaro, inexpugnahtle gramen, di- itum eiTe y Meramcrph l.oUum tiihuliq-yf-tigar.t Trtticeof meJft s,Qr> tnexpugnahtle gramen . Reuera g:anien&: in i.cminis rjtione,& re ipfacuni Marrc sliqiuim habere limilita- dii^cm videcuf;nam Gram.M)& Grcjduins cuod Marris cogiiorpen cft) a gradiendo «fS: ferpei-do duci videntur. Adba^c Ro;ua; liicamf o Martio copioUim gran.en cre- fcebar;& Marciali prxmiodonabacur- Ho- rar.i rii'C.4. Carm. Te pcr gramina Martij Campi,te per a^t^ai,dure, voluhites , Idem 3.Carm.Odc 7. j^amut^ non alius fleHere equum fcienl- JEqug confpiciturgramine Martio . ^o Glaucus adefo, (^c.] Id variis mo- . dis ab Achenarolibro j.cap.iS-Sc aliisnar- ratur.Hic pifcacor faic Anchenodius,natan P^J^^^^^ ' dipericilfimus , qui vcl cuntflos fui cempo- ris nacacorcs iii vndis cxuperabac, aic Palas- phacusrnam folebac c porcu fpcdiantibus , donec iam cxtra eorum cdct profpedum , cnatarc, & diebus aliquot lacere. Cum au« ccm redirct.perruadcbat fcfc in marinis flu dibus vixiffe , hincqucmarinus Dcuspri- mum eft nominacus.Tradunt alii eum ali- quandoob nimiam pifcium, quos ccperar, mulcicudincm fuilledefelVum, onufqncin mcdia via abieciire;vnum ex pifcibusmoti- bundum herba guliaca rcuixiiTe , &in flu- uium profiliUle: quod cum Glaucusobfcr uairer,eadem herba comefa , immorcalica- tem adeptus putacur.PIin-lib.^.cap.i 6. & Iib- ji.cap.i I. Aufonius: Sic Anthenoditis Boeotia per freta Glaucus Gramina gtiftatu poflqud exitialia Circes Txpertti^ carpt.is morthundtspifcihus herhHi Sumpfit , Carpathistm fuhtjt nouus acCQln pontum . Ille hamti rete potcns fcrutator operti Neros , Aquoream folitus couertere Tethym, Inter captiuxs fiu-tAuit pndo cateruds. Ad id refpexic f ranc. Picus Mirandulan.in Voco pro faluceconiugis (mihi enim almd ageiui pridem locus ille cccu riic-) N/7 mthifirmari poftent mea vota, maligno Impete depulfo morht?num pallid.i tahesi I^it tetrts pelli poterit mors improha fuccts} Graminc vel Glauci,uel prifca Ti.onis arte? Alius fuit Glaiicus xMinois fiIuis,dequo Tahulx^ calis refercur fabula : Giaucus Minois & de Glau- Pafiphaes filius, cum murem perfequerc- coalio. cur, incadum melle plenum UKidiCj ibiqj exanimarus eft. Q^^em cum parenres qua:- rerent, Apcilinem fciidran funrdepueroj quibus Apollo relpondit: Monftrum vobis naciim crt tribus coIoribus,qnod Cx qins vo bi'^ i.idicaueri: , cui rei in agro monlirum hoc (ic limi!e,ille vobis filium redder. Mi- t.os forceaudira , coepit monitrum a fuis qua?rere;cui dixerunt,natum etle viruluni, qui ter in die cnlorcm muraret per quater- nas horas; primo clTealbum , fccundoru- iM^um , d'v;inde nigrum . Mmos autem ad monftri a^nigma folueiidum augurcscon- uocaui:: iijterquos Pohdus Cerami filius Argo- Emblemata laucus \tr di- tlS Poly ■des , Argolicusdixit, monftrunv fimile cfle in agiisfiudiii niori fiuc rubi-Nam primum albus eftjdeinde ruber,cum permacu ruit , wger.Tuuc Miuosaic.ex ApoIIinis refpon- Cq , filium mihi tcftituas oportec. Quod Polydus dum auguratur, vidit no. egopotius fum in hac feiueria,vt credam,. cubitum in hcc embleifiate non fumi pro brachiicubito , fed pro quodan» menfura^ gciiere,qui cubitus dicuur apud Vitru- iiium &alio';:,Gr;«cc ^^Tj^^u^-j Lufitani vo^ canc )8 Andreje Alciati ciuz fW,pcniiItima correpta . Itaq; il- la vcrba, Conttnet ^ cubttum,duraq; frAna manu» fic inrcrprecor.Ncmefis vna cantummami fimiil & cubiciim Choc eft , virgam illam menfoiiamj 8c frxnum continec5 quodcic clarat veifas vltimus i £t lubet tn cun^u rebui adejfe modum . Hoc eft , iubet , vt adfit menfura cum fa- (ftis, cum didis , Deniqj fi epigrammata, quje in Prouerb. Adrafiia Nemefis , aci- dncutur,cun\ Latina verfionead vnguem examinaueris,non dubitcquia libcs venias in noftram hanc fententiam . Quam (i fc- queris.emendabis pi(fturam . Hsec illc. Ab hac fententia non multum difcrepat Pi- gnorius.qui hanc ita refti tuit figuram,ni/i quod hicambas occupct manus, dexxram frxno, finiftram cubitos quod tUe vni ma- nui tribuit. Ij Nemeseos nomen , vt hinc du- N^mefts inicium,c6To ToO ve[Xcauv,indignari, ■vnde di' f^^iS^iv Cjrip t» fJ.tTpOV . Contined Nemefis cubitum.quA caufa, rC' | quiru i I VrAcipio cun6iu rebta adeffe modum . * Nemcfis [cgo] cubitum continco , cuius [rci] cauia.? diccs . Omnibus mandacum annuncio, nihil pra:cer moduni agcndum. Menfuram teneo Nemefis. cur} in^uif. vf omnes » Admoneat^uo nil^ii modut adfit^agat . NZMESIS] Ncmcfis Nodis & Occani I I fj filia, vttradit Hcfiodus iu Thcogonia.his Htmept vcrbis .• T/ ATg ^ viif.i9iVi ^nixa. hnTol^t Tola-t , NvJ iKoii . Hoc cft.- Nodiefata efi Nemefis damnum morfaU* bui&gris . Eutipidcs illam louis filiam facit in Rhefo: A'J^pATCiA fJLiV a. StOS 'ZtCttS , iipyotSTOlJLciTCdV (p^OVQV • Hxc (vcbreuibus mulca compledar) dca indignationis fingitur,improborum & va- niloquorum hominum vuidex, eorumqj maliti^^arroganciseprxfcrcim atq; fuper- bio: feuera vlcrixra curpibus decerrens,ad vircucis amorem alliciens. HaJic celebrac Euripides,Macrobius,PIaco,& alii mulci, nofq; paulo poft mulcadeea dicemus, & alios cicabimus. Angelum Policianum hic pra:cerirenon poftiim,qui eam pulcherri- me defcribic in Silua,cui ciculus Mato,fic; Zfi deay^UA vacuo fublimis in aere pedens It nimbo fuccin^a latHS',fed candida pald, Sed EmbletnatcLj . ^9 Sed radiata cemam , ac Hridentibui info- nat alts , Hac Ipcs immodicas f>remit:hAc infeHa fu- p^rbts Imminet'. huic celfas hominum contimde- re mentes Succeffusq-y datum y&nimios turbare pa- ratus . ^luam veteres Nemefm genitam de No^e filenti , Oceano dixere patri; ftantfderafronti , Trdna manu ypaterasq-ygeritfemperqi ve- re-tidum Ridet, infanisobSfat contraria coeptis . Improba vota domans.ac fummis ima re* uoluens Mifcet , alterna nofiros vice temperat aBus . Atq-^ hucyHtq-y illuc vetoru turbine fertur. Veftigia feruat.] Epigramma Grjeco- rum i.t^'Aiit cam ob rcm divfta,ici eft,T/f- ftigiaria,c\\\x veftigia homiiium infequa- tur. Eft & qu^dam ad proiierbiil allufio, V;i^t/o^ fAiTiK^HV , & *tyyii i^i^KHv. id efl-, veiligijs infiftere,^ vefiigia />f r/^j«/;quod Platoni farri/iarceft . Continet ^ cubitum , duraque frana] Hajc remperantis fymbola diligcntcr an- notatPierius Valcr. Hierog!yph Iib.5K(vm , id cft , cubitum vlnam . Non patiar hic de differen- tiis vlnarnm, &■ cubitomm apud audores controuerfis aliquid commifceri , fedad rem dico Trn^xyv a /imilitudine cubiti,cum ad rc iTTl T« Veola (pbpCOV TiJV lSii[J.i(7lV , Humanam,inquit,affe^ionem obijctijcum in tergo feroi ipfe Nemefm . Ariftot. de artcdicendi, vif4.i(nv proanimicommorio nc accipit,& pro virtutc, r.Moralium ad Nicoraach. n.cdiam illam quidcm ir.ter ^^om KffJi iTrf^oupiKttKicLV ) id cft, diam IV. In mente lex. hi ratio ne iudi. cium . In volun tate iufii tiix-j. In imagi natione Nemcfts . luO Andre^ Alciati diam ^ peruerfam Utittam: Hefinitiir ira- x]iie in K hecoricis, AvV/f eV/ T(p }fferen- Nam inuidia nullum» inter bonos & ma- t:A inter los difcrimcn ponic , fed bonis alienis cru- Ncmefin ciacur,feu illa digne.feu indigne accidanc: •.y inui- & incer a:quales ac fimiles praecipuc re- diam . gnat . At Nemefis j:grc ferc cancum in- dignos & improbos opibus & honoribus florere: qua racione laudabilisanimi com- mccioeftjvt vircusexiftimecur>& in probis tanCLim viriseft. Cum enim squicas po- ftulec, vc malis male, bonis eueniac bene , ceccc vir probus & luftns maximcgau- dec,rum iufticia IcruacarTvc cfi lceleratos homines,hcarios,gra(facores, pra:datores , alios ]; id genus de mcdio colli videc : fic iieq; miniis gaudet quando viris bene;me- ritis aliquid opcime (uccedic. Qiiar oninia paulo poft exemplis iliuftrabimus . De Locti^ ex Nemefi fic Ammian.Marccll.Iib.14.ad fi- nem:H^c & huiufmodi innumerabilia vl- trix facinorum impiorum,boiiorumqj prc miacrix aliquocics operatur Adrafcia,atq; viinam fciiiper,quam vocabulo duplici e- tiam Ncmefira appcllanuis . lus quod- dam fublime numinis efficacis , hunnna- rum meurium opiniotie Kmari circulo (u- perpofitum,ve! {vt dcF.uiunt a'ij] lubftan tiahs turelagenerali potencia patilibus pi\' fideas fac2S.-quam Tiieologi vetef^s fingei» nnna- tes Iuri!ria:filiam,exabditaquadam :fcter= nitate tradunc omnia defpedtaie cerrena . Ha:c vc regiHacaufaram,&arbitra reru , ha:c difccptacril , vrnam forcium tempe- rac,accidenciura vices alternansi vohinra* tumque noftrarum eiorfa inierdum aiio quara quo contendebanc exicu cerminans, mulciplices adus permucando conuoluit. Eademque neceflitacis infolubjJi retinacu- 10 mortalitatis vinciens faftus tumentes in caflum,&: incrementorum decrimentoru- que m.omenta verfans,vt nouic.nunc .ere- das mentium ceruices opprimit &:ener- iiac, nunc bonos ab imo fufcicans ad bene viuendum excoilu . rmnas auccm ideo il- 11 fabulofas apcauic.vcadefle veiocicace vo- lucri cun(iis exiftimccur : &: pra:tendere gubernacuJum dedit,eiqj fubdidit rocam, vt vniuerfltatem regere per clementa di- fcurrens omnia non ignorecur . Sic ille : quietiamlib. ii. Qu^cm ab ima forcead- ulque iubendum Imperacori pene elatnm, ideocjueincolerabilem , humanorum fpe- fuademaiSjfupremum rerum omninm opi "^i ficemniiiii latere,nihiiqueomnino impu- = nc reli.iquere.-quippe qui > vc cccinit Or- plicus , 'WCLV7 eipOpet ^}{efjt '^TAVT oiKii(i) H£IU TCtVTA Idcm i r^gic. Senecak- JDominare tumidw, ifiritm filtos gere\ Sei^uitur fu^erboi vltora tergo Deus . Qmsque Emblemata_>. iSi Q£isqiie tcem^'* des. Theodai. i6z A ndreas A Iciati pcrnasluic , vtcflapud Plutaich. DeNc- Vidc ctiam Pctrum Crinit. dc honeftadi- jnefi idem Plutarchus difputatioue Deijs, fcip.Iib i^-cap. 6. Natal. Comit. Mythc- qui fero coiripifitur a numuie,mulraeru- log- lib. ^.cap.i^. Viowtth. AdraiiifiNe ditccolIegir,vc & Gyraldiis Syntagrn.i j-. mefis . Tandem tandem iuftitia obtinet . E M B L E M A XXIIX. iHTtior arripuit NeptHnm in aquora ia^um Naufragio , "ot domimm fojfet adire fuum : Littoreo Aiacis tumulo namque intulit vnda > hoat , tali njoce fepulchrd feriti Vicisii Telamomade tu dignior armis . Affe^ltis fas ejl cedere iuHitiA . COM Emblemata.^ C O M M E : r. littorc maris vifluir tiimulus, affa- 1 bri opcrc cxtruftus > latera fcricntibus maris vnc{is,quibus clypeasinnatat, &ad tumulum adnatat. Emblematis epigraphc cx Hefiodocriitaeft, lib. i.Georg. TiKoii^i\^^7et. hoc eft ; lufiitia vero emergit fuper iniuriam tddem pfodiens. Qvix vcrba non commode inter- pretatuscil Chiliadum author in Prouer- bio, Malo accepto fxpttflulttn , (lue quod properantcr admodum componebat 3 fiue quod fort^ in eremplar incidic corruptu . Nam legit v^ptovy pro v0pio^. II» AppARETid fum pcum elTc ex dno nsEm- bus Epigrammatibus Grsecis lib.i.titulo mortu. er/V.M/:primuniq; flc habc t : (TctV , KctpTidS^ili S^ctva.av ^Ki KctitoKpicrivi. VAvny^ cTg Sei\ctxrct KctTe^Tra^e,*^ '^rctpd TVfX/2ov eua.vTosv',]K7i)v copixta-ev, ^k i^ojivf . FelidA clypeum non Aquo cejfit VlyJJes ludiciOiplenum fanguints Heciorei. Sed mare naufragio detraxit-^ndq., natado Is tumulum Aiacii,7ion Ithacampetijt . C!ypeurfi,qui He(floris ranguinc bibcrat, Laertiadcs Grjecorum obtinuic iuiquo iudicio Naufrago [Vlylli] autcm marc detraxit , & ad tumulum Aiacis naiantem deiccit,no ad Ithacan\. ^luem clypeum Laertiadet diudice Graiu, Hecioreo fparfum fape cruore^tulit j Naufragium paffo mare ei abfiulit.adqjfe- ptdchrum Aiacis pepulit fluHihti^yhiiHd Ithacam. Sandlius hoc modo verrebat : Hscioreo clypeum PelidA fanguine tinBum ludicio Danaum falfo habuit Ithactu . Vcr marc difiecius^diutflfapuppe fepulchrii Concutit Aiacts, littora non IthacA . Qaod autc fequiturjAiciatusipfe expref- fit,fed mufa paulum fufiore ,addiditquc poftremo i-TrifjLiJ-Jiov • KAKci iffojeiS^ctcov J^ijccta-iv wo\u y.a^^Kov (i%v\)s , HS" Kpt7iv iKhhov ^vyipm ctTg^tTfy^g ^a- Kctoret . ^^Tt]? iv ATytttKol^t (^OA i CrVUct 7/' sr T A R I I. eivTOV (T* iKKAKi^^tt 70V A^tOV iaitf iyp^o 'TTou 7iKA^moit SAKot did^ KtS^CtO . Minos fic vcrtit .* Kcdc Ncptunus iudicium tuHt, mclius qwam Minerua ; Et iudicium Grascorum odiofum [ini- quum] oftcndit mare. Scutum in littoribus clamat,& monumcn tum agitat, Ipfum tevocans, [6 Aiai] dignum (cuto bellatorem : Exurge 6 fili Tclamonis , habes fcutum AEacidas. JEquior efi iudex Neptuntn Pallade longe » I.t mare iudiciu Gr&corum ofledit iniquii . Nam monumentum agitat fcutum , C?»^* in littore clamat , Vnum te appellant dignum , Aiax 0 hone , fcuto : jE/> agedum Telamoniade,fcHtHm exeipe Achillts . Vcrfio Sandij fic habet ; ludicio pulchro Nepttuitis PaUada vicit » Arguit ^ Graium iufins fuffragia Ponttu. Nam clypetcs reboat Pelagi delattis ad vndof : Buflfl qthttit , dominum potiorem voce fa- lutans : Eia age iam Telamont clypeum iam cernis AchiUps . Hiftoriam de armis Achillis multialitcr Htfiorin intelligunt,aut narrdnc,quam oportecnos de (trnn, ex Calabri, qui Paralipomcna fcripfit AchtRvs , ad Homericam Iliada, Iib-4.& j.carptim candem adduccmits. Achillc itaq; a Pa- ridc occifo,adijt GrascorHm cxercitum Thecis,AchiIIis mater, propofitisqj prse- miis eos inuitauit,vt certaminibus filii fui funus celebrarenc. Porro ccrtamigibuc confetflis Thetis Ac ullis arma in medium protuIiCjilli olfercnda,qui in aflTercndo A- chillis cadaucre maiorem in Troia nauaf- fecoperam. Aiax TeIamonius,& Vlyfles fibi iiniicemarma pecunt. Conftituuntur iudices aliquot ex captiuis Troianis.idquc cofilio Ncftoris.nc fpe fruftratus vel Aiax» vel Vlyfies Grxcis exitium ftrueret.Qjua- re Aiax in rabiem & furorem adus inoues Gr^corum faeuic.exirtimans fe Vly fii,ca;- terisq; preceribusnecem admoliri . Sed L t * poftea AndreasAIciati J/ifer se itt Oui' Ite opinio poftea faniori meaii reftitiuiis , piidore aifc• 0/>; cT' A^ctvio^ -^vyj) liKetueiVidLlio , ^iJVftiV iyra viKnact S^iKct^ofjLivof ^ctpsi ViWJi ) Teu^^ea-iv Ay,(p' A\t\i]oi' iSnKi i^i ttot- vict /u.iirnp . TlcuS^e^ «Ts TpuMv S^UctiTctv TAAAce» a.9iivi} . id cft : Sola, autem Aiacis emtmn Telamonind& ^eorfum fiahat irataproptcr vifh^-iam , ^^ua ipfum ego vici litigans apud naues , J^e armts Achilln :pofuit autem veneran- da mater . Tilij autem Troianorum iudicauerunt ^ Tallas Alineruri—} . Pindaruseriam in Nemeis Ode 8 idem vi- deturjencire.dri inquit: Kpv(p/ct/a-i ydp iv '^etpoT^ OS^va^an S^ctvctoi ^epa,7nv(rctv. id eft : Occultis enim iudicijs Vlyjfem Danai pr&tulerunt.Covnmwmot nihifominus ob- tinuicopinio,quod Achille fiaudulcnrer a Paride inteifedlo , Aiax Telamonis filius, poft eum fortiflimus Greconim excirerir. tumquia multa prsclare geiTic, rum etia C(yr,pro fonitu . Vicijii &c.] 'TffpoTcoTroTroitct maris ad Aiacem:fic fe habent fata qujcdam iudicio- rumjvt non obtincant Hifl poft eoril mor- tcm, quorum fuit ius . Telamoniade] Aiax Tlemonis fili . Pa- Telnmon tcr Aiacis TeIamondi(5lus eft a loro,vnde vndc di^ (cutum propendec rnam TgA:fc//,oV cingu- Bus* lum latum, vnde pcndecenfis auc fcucum fignificac . Ajfeciusfasefi,&c.] i'^{)yi)fft^ Sc eV/- fjLu^iOV y ad quod illuftrandum fuccurrit Afilianiexemplum nobile cx lib. is.var, hift.de MacareoquoJam facerdoce Miry- lenenfi, fed quia liber eft m omnium ma- 11 i b u s , no n ad fc r i ba m . Affe cius , i n q u a m ,f(U ejl cedere iufiitiA. hoc eft, Tcs Trah)] S"i' KAiocruvyi. vch ciuftiri^ nomen accipiacur criam pro vericacc, qux* perpetuam fe iu- fticix comicem^prasftaredebec. Alludicur aucem , nifi fallor, ad oratorios afFedus , '^'^* qui fscpe veritatem rerum opprununt,aut peruertunc,adeo nihil cam horridum, aut ctiam cecrum,quod iion fplendefcat oracto ne,& tanquam cxcolacur,vc olim dixit ar- tis huius mirusarcifex . Scd tamen ad iu- rifpcritornm |)lacicum leuocada funtom- nia hominum iudicia, imo & confilia.Ve- ncari opinionem prxrpollere; & plus vale- re quod agicur,quam quod fimulace con- cipicur.Quod & Tullms i.Offic.non mi- nus generaliccr videcur dixifi[e;Efficiedum eft,vtappccicus rationi obediant^camq; ne que prjEcurrant . De occifi Achillis armisincer Aiacem & Vlyffem coortaeft nobilis iHa, Poecisq; decancaca concrouerfia:qu^ fane Aiacice- dere coadus effetaftucus & vafer Vlyfies, nifi fua cloquencia canquam fafcino ali- quo iudices Gra^cos in fuam fencenciam percraxiffet . His camen aimis iniuria & dolo partis, nondiu poticus eftmala»fidci poflellbr.Retulitenim Paufanias,ea Vlyf- Locus Ci naufragio ablataad Aiacis cumulum ad -P^^T^- natalTejficenim in Atticisille: Dicunc Sa- ^^^* • laminis accol^B, florcm inea regione pri- mum poft morcem Aiacis efie vifumj; caii- didus,& purpureus nonnihil.Iilio minor', & caule,&foIijs. Liccer:ein eo func, qua- les hyacinthis Hiftoriam iudicij, quod dc armis jnfticucum fuic , audiui ab AEoIen- fibus, qui inftauracum poftea llium iiico- luerunc,quique arma poft Vlyfiis naufra- gium ad Aiacistumulum eie^fla dixerunc. Ofta genuum,quie medici molas vocanc , difcoadolefcencis pencachli fuifieparia o- ftendeJ:unt.Idautem Deo volence fKffum " L 3 coUigic i66 Andreae Alciati colligit hic EmbIcmatographus»vt alliidat ad vulgatum miferorum & afilidoruin V€rlm,et conqiieftum.Iiilliiia verumqj laboiat,feci i.is prcmi tanJ^m elufl:acur:& quaquam prematur, t^ir i non "on opprimitur tamen.Cicero pro Ciueii ct>prir?ii~ tior Multorum improbitate depreda veri- jpw, tasemergit.& i!inocenri Ti]V ctAii^HSLV yjovof- -femt n^ Tempnsin lucem tandem verftate trahit, lmJi-a\- Qiiarnius pr^claroium hominum naoim- ^'..jY o^enca litu fqualeant,€orum tamen virtus ^ ' nullis vnquam faecuhs obfcuraii omnino poteft . Huc forte non incommode illud Pindaii^ex Od« 8. Olymp- x triumphatori obuiam procedei» deat in ciirru criumphali,quem leo- te vfqj ad portam Capetiam,poflea inCa- ^{^^*' nes rubiugati& liipati crahant . Formam pitolium fe conferebant. Currum pra:ce- ^^'^/^' autem currus triumphalis luhens vellem debanc tubicines, & buccinatorcs, fpolia , ab aliquoaccurat^ mihidcfcribijccrtequ^ ftatu2;,cabul2e,fimulacra vrbium ^xpugna liic pofira cft,n5 pIacet,ob varias rationes . tarum, arma, donaria, n)iniftri ficrificio- Vcvero hacin parre pivfiura iuuetur,r.on- rum.Pone feqnebacur reges &ducescutn. nullacxprobatis autoribus de triumpho, libcris & vxoribus , itemq; alij hoftes ca- quateinis huic rei infcruiuiit,afferam. Se- pti.inanibus poft terga ligatis. Quodelo* L 4 gautss i6S Andre^ Alciati gantercxprelTit Ouidius.^.Trift. Ergo omnis populusporerit sped^re trium' . phos , Cumq; ducutitulis oppida capta leget ? Vinclaq-^ cfvptiua reges ceruice tenentes , Ante coronatos ire videbit equos ? Hic qui Sidonio fulget fublimis in oftro , Dux fuerat belli ^proximus ille duci . Hic Ucus , hi montes , hAc tot castella,tot amnes , iHena fer& cAdis,plena cruoris erat.&c^ Sed propius ad rem . Tandem ipfe trium- ^urrus phacorquatuor candidis veliebacur equis, formx^' ipfeaureo infidens curtu.qui noa bellica- rum,neqi ludicrarum quairigarum, fed turris rotuadas inftar; conftrui^his erat , aurogemmisqi mirilic.c c^Iacus,vt Plutar ch.in Aemilio, Appiah. in Libyca & Mi- thridatica , Zonaras de triumpho Camilli tradiderunt Habes currus formam,videa- Jifihitus mus triumphantishiabitum . Hic purpu- triumphd ream gerebat veltem ,,aurointercexcam , tis . interius vero tunicam ; palmatam » dextra manu rairiiim c iaiUo, finiftra fceptrum cburneum- tenebat,ic in regia fellaeburnea- refidebat. Vides qua'm non refpoiideat \-\xc pidura.A4do,quQd eode curru aliquando vehebatur^trinmphStis vxor Scliberiiimo &caruifex,tefte PIiniolib.z8 c3p.4' & I^i- doro iib.i S.ci.qui aitrQ^uod vero acar- iiiiice triumphantes coiitmgebantur , id C./atindi^^^^^^ ferocijftmos domari, videtur mu t;i infcri- tuatus Alciatus e primo AnnaK Cornel. ^^^g Tacici,vbi fsda Augufti prxclara paucis compleditur, dequemutatione reip. Ro- manx agitiPolito Triumuiri nomine,Con fulem fc ferens: vbi milicem donis, popu- lum annona, cundos ociidulcedine pelle- xic : infuigere pa ilatim , munia fenacus , rDagiftracuum,legum in fe crahere, nullo aduertance:cum ferocillimi per acies ,aut profcriptioaececidifleiu . Tcftishuiuslii- honx poteft videri Plinius, qui fic lib. S. j^f^^ig, cap.i5. Primus Romse leonesad currum ^^J^ iunxit M.Antonius,& quidem ciuili bello cum dimicacum eflecin Pharfalicis cam- p^^^^ ^ pis, non fine quodam oftento temporum , cicero- gener«fosfpiricus iivgum fubireillo pro- digioIif^nificance.Namquod icavedluseft ^^, ^ cnm Muna Cy cheride ui pra monit ra ecia illarum calaraitatum fuic . De Ciceronis vica,faftis , & cauGs incericus, quibus M. Anconius eum ad necem poftulauic, (qua- rum potiftima h?c fuicquod Cicero,cum fibi, c re fua , maxime opus effet , (eruirc tempori non pocuericj pkniflime agicPIu tarchus . Nam huius opeiis breuicas tan- ti viri prxclara facinora non potis eft com prehendere,iuftum enim volumen defide- rant. Illa tancum referemus, quce lucis nonnihil huic emblemari poflunt atferre. Caefarem in Senacu confoftiim accipimus a ciuicatis Romana^ principibus,qui tyran nidem perferre non poterant , qui tameu CLim alcam periculoliduni & funeftiftimi confilii fubiillentjloge aliter cecidic quam putaftent^tyrannum enim de medio ruftu- ierunt, ac ipfam tyrannidem toUere non potuerunt . Statim cnim perturbatis re- bus, & omniuni confternacis ammis ean- •dem pocenciamnefcioquo fato M. Anco- 2vl.Antt^ nius occupauit,quanquam moribus & vi ^ius ty-l inftirucodiftimiIis,aliisqj parcibus C^e rannui fareinferior:cui aperteomni cohtentieiie animi refticir M. Tullius , & pleriquealii nobiles Rpmani .' Eam quidem qu^m non modo ance prxfenciebat.fed planccxperie baturinfanam M.Antonii rabi€m,non dif- fimulauit ipfe Cicero z.Philipp. cum ait .-^ Dolecis rres exercicus populi Romani in- terfeflos ? incerfecic Antoniu?: audoritas huius ordinis afflida eft ? afdixit Anto- nius:de(iderarisclarinimos ciues?eosquo- queeripuit vobis Antonius.- omniadeniq; quicam deponi iufiit/hicq; fine gemitu barbam fibi I^ua manu (qui mos illi fuide dicitur} dcmulcens venien- tes excepic , atq; ex leiftica prominens ca- pntimmota ceruiceamputandum Popilio praebuit. Interfeclus eft ergo annos natus quatuor & fexagintaicapur ab Antonioin- ter duas manus in roftris pofitum fuit> quo loco oraciones in Antonium Cicero habuerat. Nec cohibere lacrymas pocuit toraciaicas , cum refcifrum Ciccronis ca- pnt in illis fuis roftris fpedarec: iiccaliter ad illud videndutp^ quam ance ad audien- du'm concurrebacur. Valer. Max. lib.j.c 3,muIca,Sencca7.Controuerf.i.& Suafo- riar.(^.capice,Appian.Iib.4.beIIi ciuil.Seue rus Cornelun fatum hoc plane funeftum ita deflet : Ahflulit vna, dies Aui decu^y icfa^ luSiu Contieuit Lati& triftpsfacundia lingu&y Vnica follicitts quohdam tutela falu:^ IBgregium femper fatri-A caput-.iUe Senatus VindexyiUeforiylegumyTitmtfj tog&q-^ ^Hblica vox fAuis Aternii obmHtmt armts > Informes vultusy ^arfam^ cruore nefando' Canitieyfacrasq^ manuSyOperumq^ miniflras Tantorumypedibus cuius proiecia fuperbis PriKulcauit ouansmec lubricafata.deosq-y ReIpexit,nuUo luet hdc Antonius &uoy &c. Quemadmodum autem in abfcifiiim Ci-" ceronis caput ignobiniose fruierint M. Ancoiiius,& vxor eius, re;:icat Crinitus de honeftadifclib. i.c.S.Qu^amquamad Em blcmacis explicationem Cfubiungit Clau- dius Minos) videanuir adduxilfe^qua; ftu diofbcuiq; facisfacianc:camen adijcienius, qupd non parum fortalfe conducatadma- teriam feu fontem carjninis hiiius expla- nandum.Si enim locus eft cohiecTur^e no- ftra; daiidus (m quo tamen nihil cuiquam velim przeiudicatumj viderur id AlciatuS duxifTe pbcius ex Antoniana^ 1- M. Tullii loco, fed (vt plerifqj doflis videtur) cor- rupto, qui fic habec ; Vehebatur in effedo Tribuniis,&cfequel>atureum rheda cum lenoilibuSjXoWites nequifiimi . NonnuIIi hic legniit, leonibits ,q{iod non probatur criticis>&i js,qui maiorem probabilitatem fecVantur, qurq;'Cenforiam virgulani in fcriptis au^riorhm meIio»-urri fubinde ad- ferunt . Quo ex locofuum videtur Em- blema confinx\(rQ A\'(thms,SCileonibus, le- giftepro Ienonibus>adhsec non retfle tem- porum racionem habuifie.Si quos mbueat Plinianns locus, quem atculi , nihil certc moror, cum nihil pxajfrad^ hac in parte aufim affitmare . ' " RQMANVM poBquam'] Eft & in hoc hyperbaton,& implicacus verborum con- cexcus,quem fic digQnmns: PoBquam M. AnwmuStpeJits acerbapatriA fu& ,perdide- rat eloquium Komanum Ciceronc perem- ptOyinfcendit currus viSior &>c. BomanuTp eloquium] KetToii Tiivi^o)^lv Romana» princcpseloqucniis vocatiu Ci cero,vceciam difercusartifex Reipub. ad- miniftrandx a D. Auguftino.PIinius fenior eum fic lib./ c.jo. falutat:SaIne,inquit , primusin coga triumphnm.lmguseq; lau ream merite.&c. Lucanns maxinuimauto rem Romani eioqui j appellat. ExiiTjiam laudem Ciceronis vide apud Plinium loco citato,& lib. 5 1. c.z.Item Coelitim Rho- dig lib.iy.cap.j. Perdiderat] id eft,perdidiiTer, de medio fuftulifiet. Martialis' pulcliro fepigram- mace comparat fcelns Phorini , qui Poift- pe-iumocddiCiCumfcelei-e Antonij,lib. Epigt. Vons lEm- blematis alter . III. Syntaxt^. lEloqucn» tiA parei Cicero . AndreasAlciati Alciatks -notattis . ^enis Tefiis Bty- mon ^ l^pigr. 14. Fdr fcelus ndmifit VharijsAntoniu/s nrmis, Abfcidtt vultus enfts vterq-^ fuos . lUud Uurigeros ageres cu Uta triumphos : Hoc tibi Roma caput cu loquereris erat. Antonij tame efl petor^qu a caufa Photiniy Hicfacinus dominopr&ftitit^ille fibi . Fallicur tamen Alciatus iu remporis fup- pucacionc, quoJ ptjnio antc inmiic Mi- nos i nam anrc mortem Ciceronis ABto- iiius iunxerac Ieones,vtex Plutarclio,& ex Pliiiij verbis ciratis patet. Etcx Cicerone adAtticum lib.io.cum inquir; Tu Anto- nij leones perrimefcas caue . Et iii i.Phi- Jip.Sequebatur rheda cum leonibus, fic e- nim legcndum, non leonibus , vti videtur legiflc Alciatus. FatriApefiis acerbafui. ] Allegorica nc farijhominis , Reiqucpub. p^rniciofiho- ftis,defcriptio , quam f^epc orationibus v- furpat,vc CatiIinarijs,Poft redirum , p.ro Scxtio idemorator: vtciim Clodmm ali- quando retram & iir.mancm bclluaHi,fx- pe furiam,fa2piuspeftem appcllat. Scd Sc Gabinium atci j Pi(oncn;i,duas impcrii Ro mani peftes mcmini nomiNatos eadem ora lioncScxtiana . Sic inPolitic. Phitarchus Reipubl. hoftes Ariftiona, Nabim,CatiIi- uam, peftes,morbum & vomicam patriae appellat, id eft , voJny.ctiC) dro^n^et tto- hicoi. fic VirgiJ. Aeu 3. Harpyias peftcm &iram Deorum:& 11. Turni fepeflis ad »r£i-^ Tertq-y refertq-y fonans . Non mihi tempero, quiu & harc adiicia , ineotum maximc gratiam , quos in poli- tioiilpus lireris inftituimus : quicquid lc- thalc,noxium & damnofum cll , id pcftis nomine folere appcllari. verbum enim, pe- ftis, TTctpelTo Tno-Hv: vndc duda vox an- tiqua,pelfum. Pcrnicicsctiam apernccan- dodnfia. SalIuftius:Ecfi ccrta pcftis adef- fet, manfurum potius, &c. Catullus fcip- fum alloquens ita deamore fuo; Me miferum afpicite:^ fi 'vita puriter egi, 'Eripitc hanc pcslem,perniciemq-j mihi . Idcm ad R ufuni ; £ripiJi/?i,hcu heu,noftrA crudele venenum ViU, hcu heu, noftr& peHts amicitiA. M.TuIIius I. in Catilin. Hoc aurcm vno interfcdo,intcIligohanc Reip.peftcm pati Jifpcr reprimi.& ibidem: Atque delcbitur non modo \\xc tam adulta Reipubl. pe- flis , verum etiam ftirps ac femeu malo- rum . Idcm i-in Anton.vt Helena Troit* nis,fic ifte Reipubl caufa bc]li,caufa pcftis atq; exitiifuit. Et Philip.7.Tetram & pc- ftiferam bcllnam nc inclufam & conftri» & lupe- rari poflit . 1. Notatur prajterca hoc fchemate iufb- lentia &fu}?bia,quajfemper & a natura vi dorix ineft,vtexclamat Cicero in oratio- nepro M. Marcellojqucm vide- Senecain Troade : ViBorferoces impetus primos habet . Recttat Pl utarchus in Laconicis, Archida- nnm Agefilai fiIinm,poft eonflidi- nem fcribcntes cucupham au«m pinguut. Solacnim hxc caeterorum animalium pa- rcntibusiam feniocofedis gratjam refert: In quo enim locoab eisnutrita eft,nidum ilJis conficit,ac pennas velliriCibumq; fuf ficit , quoufq^ renatis pennis per feipfos iam parentcscibum parare polTint, Vnde diuina fceptra cucnpha infigniunt . Hxc ille.Cucuphaauis quas fuerir, fiquis fcire defiderar.a Pignorio inuirarur ad Mefam I(iacam,ad quam ille comrnentarium fcri pfit . Non eft vtiq; cicuma , qua: videru r efle nydicoraxiVt apud Antonium Libera lem. Extat in Chiliadibuselegantinimum prouerbium, oivTimhApyHV,\h\ pulchra Icgunturex HomercEuripide, Ariftopha ne, Plinio, ciscerisq. Addam mhilomrnus quod Ariftoteies deciconia fcriptum reli- quit lib.9 dc nat.animal. Ciconias,inquit » genifornm fenetftutem inuicem educaie vulgatum eft. Sed funt,qui meropes qno- queidem facereconfirment, vicemqj red- di,vt parcntes non modo fenefcentes, ve- rum etiam ftaritn , ciim iam daturfacul- tas,4lantur opera liberorum,nec patrem, aut matrem exire , fed in cubili manentes pafcilabore eorum, quos ipfi genuerunt, enutrieriint,educarunt Sic ille.Dehocar- gumento nonmilla etiam exPlatone i.AI- cibiad.petas licet.Plin 10. cap. 2_j.& Val. Max-lib. y.cap.^. Athen?o,Homero Iliad. 4-.Ifidoro Iib.de nat. auium, item ii.ety* mologiar- cap- 7. Ariftophanc inauibus, AE!ianoIib.i;.c.4-&aIi)s. M,R10mdo] aiio, cx fubicdo adiui> Epigram- ma de pie tate cico- niaruvi' . ftum fjLiTofVv^iKai » vt apud Virgil. i. ecloga ; Nec gemere aeria eejjabit turtur ab vlmo . & 3.Palumbes eade ratione dicurur aeri^ Infigna pietate] Petronius Arbiter .* Ciconia etiam grata,peregnna ho^pita , ^ietaticultrixy gracilipes, crotaliHria , Ahps exul hyemvs , titulu4 tepidi temports . Hinc in nuoirais Adriani fcnlpra eftcico- i^ummus niacum infciiptionejP ietas Avgv- Adriar}^, s r A . Reges enim antiquitus fummo iu fceptro Ciconix gcftabanteffigiem,in imo Hippopotami,ait Suidas:vt admoncretur, pietatem plurimi efle faciendam.feuitiam & crudelitatera cohibendam atqj compri- mendam.Crinit.Iib.4-cap. 1 3 -Non patitur autem ciconianos vltra progredi , prius- quam loannis Mallaraj.ciuts Hifpalenfis, San(ftioamiciftimi,cai^men apponamus, iu quo ciconix pictas extoUitur . Idcft hu- iufmodi : §^i legps JEneA pietatem in fata parentts , Cuqi humervs olim dulce referret onus : Laudas antiquos fratres,exarferit igucj Cii grauts JEfna,fuos qui eripuere patres. Mirarts quando lunonus templa facerdos Afcenditygnatts vecia duobus anm, : tlon animum extollis cum parua ciconia nidts , Aquibu^ altafuity conuehit ore dapes ? Ndne tuas ardens exuritfldma meduUas , Antip^^largias cum pia facia^vides? §lujS, ratione carent ,funt nofiro cxempla labori , Vt difcat grates reddere,parqi pari. Elogium hoc, inftgnt6pietate> AEiiea: fiff> Poeta princeps initio i. AEneid. tribuit, quod lepencur ab boc noftro in Emblema tccuius infcriptio , Pietasfiitorum in pa- rentes . Verbum , pietans (quodobuerj inde dictum.quod qux inea/imul, quafi penitus , & in penenalibus recondantur . TuIIius vfurpar id vocabulum &pe , fed maxime ad Lentulum, per quem fuerac abexilio reuocarus.Sic enim 1.epift0I.ini- tio:Ego omni oi^icio, ac potius pietate fa- tisfacio omnibus,&c.Idem epiftol.>>.Iib.i. eiu(dem:Periucund^ mihi tuGE litterse^qui bus intellexi te perfpicere meam in te pie- tatem : quid etiim dicam beneuolentrani , cumillud ipfum grauiftimum. & fanc^if^ fimu nomen pietacisleuiusmihi videatur? Ciconia] Puitciconia fvtad fabulasnos T^tBufa comicrtamus J antea pulcherrima pijclla de eic Troiana^ nLx^. Pletas un dc diSa^ 74 Andreae Alciati Ti.oiaiiajnomine Antigonc» Laomedontis filia, c[i\x ciim fe iailaret fonmx piilchri- tudine Iiinonem fiiperare, a lunone in ci- coniam conuerfafuit. De qua Ouidius 6* Mecamorph. Finxtt Antigonen ftufam contendere quondam Cum magni coforte lout4:quam regialuno In volucrein vertit\nec profuit Ilion illiy Laomedonuepater ifumptis quin candida pennis , Ipfa fibtplaudat crepitante ciconia roflro . X^ifgiliui Hucalliifiirecrederem Virgilium in illis tKpUca- y^^hiSyipretAq; iniuriaformA.nzc[WZ expo- tui, ncnJumibi,^«^,pro idcft,vt aliqiii putat, qui omnia fimulconiLingunr^videlicet iu- dicinm Paridis, fpretx iniuria formse. Sed hoc curiofusledor diiudicec . Deciconia Nofcopulus 'Tffipi a-^iS'av • TriKApyo^ (^C^OV.i Oi?'» AVTtm\Apy^(Tt{y i-^lTCOV iTTt- ^cnjLivcov ya.ptVy ip av i'J eTctSov, dv- Tt^iS^oVTroVi S^td 7«V TMV TnKdLpy^V TTpO^ TKf ictVTaV ^ctTipcti 07i yi)pct^r,inquit , perdet hoc genus hominum,Zivi oKian Hjf} T9VT0 yivO( dLvSpc!)7ir'JV ot ynpUffKovTctf cl7tlJL)WoV7l TOKilCt^ y fy.ifx-^^ovTcu t^ iv 7cLU- Tct- id eft: Defmefili ^ nam ^ego^atrem ha^eyitis ', Alius ifeexcufans, curpatrem vcrberafftt: Etipf^, inquit, pattem fuum verberauit, & ille fiirfusfuura.quin & fi- lium oftendens.-Et (iic,ait, vbiin virum eua feric,mcquoq; fta^ris c?det:hoc enim gen tile nofeiseft . Quis autem £eret,fi filium patri caufam necis prasftitifleaudiat^Por- tcntum atq; monftrum eft certiffimujD , cflcaliquem humanafpccie & figura, qui tancLimimmanitatc beftias vicent,vt pro- pter quoshanc fuauiftimam lucem afpe- xcrit eos indigniflime luce priuaric . Sed k«i vbi eft illa naturvtqui fibi perfuaderent^purga tioiiem ita ficri.In aqua puritatem hanc in tellexit CatuIIus,cuni ait : Aut quilibet quipuriter lauit dentes. Nonnulla funtapud Caniodorum prarcla ra monira, qnas ad id maximc faciant , ex co petat,qui voletjlib-^.epift. lib.ii. epift. 8. ^ iHs , VRC£VS] Aqualis, vas terreum aut x- neum ad aquam excipiendam aut haurieii dam . Horatius in Arte : . .11 j4inpUnra. cOPpit Jnfiituiy currtnte rota cur -vrceus exitf UIh- Malluuium] PoIIubriim,vas, lebes, feu »j» ^"nsadmanusahluendas, quafi manula' uium.Bayfiusin libello de vafculis ficait: Nonnulli pcluim af»e|uendo diAam vo- Uint,ali j a ped«m lotionc ; indc pelluuiu # rasin quo pedeslauantur i raalluium vc- ro^in qno manus. Hacforma] h^c dcflgnatio fymbolorfiv Juidi^um.] Iudex,vtvult Varro,iun- fto verbo dicitur.qui ius dicit . lusdiccre ipforum eft magiftratuum . Ciccro pro Flacco.-Q^ni anno ante ius dixerat. Idem ad Atcicum;Qj[iippe ius Laodicc^ mcdicc re cilm Roma: Piotius dicat.& lo.Anto- niana: Qui ciim Prastor vrbanus eftct,vrbc caruit, ius nondixit. Illud tamen paulo lu4 dice- diftindius eft explicandum, nc mihi diem ro. dicant iuris ftudiofi. Didicimus itaque cx V]piano,I.Iusdicentis, ff.de iurifdic.omn. iudic. I us dicentis, hoc eft, Prajtoris, offi- cium elfelatiflimum • Atnon modo Prae- torcm intelligimus iuris dicentis nomine, fcd & praefeftum vrbi, vt ff. deoff. prasf. vrb-I.i &,Deinius voc l.z.praefidem pro uincia:,I cum hi- $.fed nec mandare , ff.dc tranfacl.& jedilem curulem, qui certis dc caufisinsdicebat,I. i-de ajdilit.cdid;. fuit tamenmagis vfitatum,vt ius dicentis ver- bo,PriEtor appellaretur, velut iuri dicun- do prajalijsconftitutus.I i,§.popuIo, ff. de orig iur. At de vrbis Prsetore id modd inteHigimus: alij enim qui creati funt Re. pub.augefcente.iusnondicebant, fed tan- tum de capitalibus quj^ftionibuscognofce bant,qua; jpfis obuencrant forte,vnde Q^i^ fitores appellati . Nelongior fim, ita Ita- tuo,aIium fniffe a Prastorc iudicem , & i ius dicentc : quod planum eft ex M.Tul- lio.i.in Verr.& pro Rabirio Poft.Itaq; di ftinguimus officium Pr£Etoris,& ius diteii- tis;vt ftipulationem etiam pr^toriam aiu- diciaIi:tametfiaIiquando iudicis & praeto- ris nomina confundancur.Etenim tempo- ribus Impcratorum ( quo anciqua pen^ omniaobfoleuerunt vna cumlinguae Ro- manas puritate) iudicu nominequicunqj magiftracus ecmaioresappellari CGeperfir. Sine fordibus] fuifle dj^oa-iTov KptTilv , itidicemincorrupcum,& a muneribusca- piendis alienum,qualis ab Horatio defcri- bitur^.Carm.^. Vindex auarsL fraudis , ^abfiinens Ducentis ad fe cuncia pecuni& (^c. Sordesaute proauaritia & nimia parfimo SordeSn niaponinotum eft. Horatius i.Ser.Sar.3. Si neq-y auariti&,ncq-^ fordes,ac mala luflra Obijciet vere quifquajn mihi , M Hi?TC 178 Andreae Aleiati. Hinc (or(iidi,tenaces,aiiari,& qui ex rebus vili'Timis qu.Tftum ci^tant \tal\i, Spflorci, 1 acconi,Lefwanti.Gtiiw, spaerltng , Ktf- fenpf etjning , dit ein lam vmb de?i bftlg fchinden ■ DtfHn^nm^^ qui iam officio fuo viuen- di fuo^fluseit, & finem imporuit . TuYSLma" Furas h^^ibuijfc manns] Kx^ctpdf -^^h- nus , pct$ , vt dicuiKuuiii Nouella. 8 Hipuris manibus viueie dicuntur, quipureatque inrec^ie vicam tranfigunt-; qui neq.- dolo , neq; a^hi ahjs negotr.im ficeiruntiqui de niq; funt (vthic AKiarus nuelligit) elj^co- po(5ti Tw voucf) TA^yJipet^ , yj« //j/cTe- VOi Cl-^Ti7^At Ki^S^^ni , (Aim fXH^OVO^, T€ iheinQVOiydhK' dLpKH7^ttl [JLOVOt^TOli 'TTctpdiT^ ^'■lu.ocri^i aoi ^opnyovfjLevoif , kc" S^tef.Ti a-et-JTi S^ietTiTUV TTipi co,nobv5que,^ legiymanus , nHllum lucrum contingerey neq; m^ius, 7ieq\ mi^ nus , ne, id eft,Iegc,numus fi c orrus, in no- bisqjid fit.vcmutctur.reddaturq; inutilis. Sataguntq-y] nicucur qaantum pofliint. Vcl vltro] Eciam fua fponte, nullo i\\o iure nuUaq; a meiniuria prouocati.Argui curiniuftus& violcntus diuitum animus, a quibus in primiseft rimendum , quippe quineq; iusncq; bonum, fed nec asquura colunc. Qna ratione puco di(Slum a Placo- ne j.legum. valde diuiceshomines nonef- fe bonos.Refcrt Phicarc ica qucndam di- xifie Syll? gloriaiitiiQuomodo vir bonus e(repotes,qui tam maguas opcs polfideas , ciim nihil a patreacceperis^Tales quidem exeorum funtgencrc, quos notatPlautus in Poenulo.-S« nihilfit litium, Ittesferunt. Obfiruere nosJrts luminibus.] Obftrue- obfirft- reluminibus vicini ey.TroJ^t^ciy Tii ctTra- lumin 4«. eft ftru(fturamaliquamiuxtaeiusa:di bus ficium facere , quc-elumen eidemcripiac . Obftrruereenim lumiiiibus , verbum auti- quum iuris. vndeCicero pro Dorao fua .* Ciim iIle.Hegaret,inquit,prim6 felumini- bus eius obftrutflurura minabacur . Idem in Bruco: Vc horum concifis fencencijs Cde Philifto ScThucydideloquicurj incerdum etiam non (atisapertis cum breuicace,cum nimio acumine officic Theopom puselatio ne atq; altitudine orationis fua2,qtiod idc Lyfia^ Demofthenes :fic Catonis lumini- busobftruxit ha:c pofteriorum quafiex- aggeraca alcius oratio . Quod didum a Cicerone per mecaphoram nemo non vi- det^pio co quod di^^ilVec fiue tropo; impe- «iimfiucd Erablemataj.: i8i (|[imcntofuir,neoratioiiis Catonian^ lumi Bavidcrciitur • Huc refero Alciati verba cx commentarioad tit. De verb. fignific. I. 1 5 c^. Finge,inquit: Concedit lex volenti laii ce xdificare , vt vicinum ad prorim^e rei vendicionem cogere po/Iit,an euni quoc]» adiuuabif,qui lautum ardificium perfecit, fed addere illi aliquid dedderat, puta hor- tumampliare, vel impluuium? qua in re ciim egoimpecerer, negabara adiuuad . Cum enim orn^tus vrbis racione ita con- ftitutumelTer, &qiiiciiies ad expolienda jcdificia incitarencnr, ineoqui iam perfe- ci^TeCjhaJc ratio locum non habebar. Paulo poft ica : Veriim ciim non tam iuri meo quani indicibus dtrfiderem , tranfegi , vt vcri/finuim fit illud Hefiodi , cT' ctV vtaic Columella, non foliim deboue dici- tncfed eciam dc omnibus parcibus rei fa- miliaris.adeo referc non habere maUim vi cinum.H?c Alciac.Vidc adagium,0^ir^yg lummilfUs.8c,Aliquid m:ili propter vicinU malum.Sc Budasum in Annotat.prioribus in Pandecfl. J rpyu GeminA quem titnquxm Phinea raptant q>tietU7i HarpyiA.'] Hefiodum fecutiis,duas cacum J . quafi citiiis aufugfcns. Ct\xno,h, KihAivod quod tikniger,S\\t qui per tres Harpyias, auaritiam,inuidiam & fuperbiam intelligi velint. Opinorautem hic Alciatum dc in- duftriaduarum tantiim mcminifle , vtaA rem fuam,ideft, duos vicinos accommo- daret.llle quidem i. Praetermifibrum air, Harpyiasira tonantis aduerfus PhineuM impulfas a Poeta fingi, quod quxcunquc maxima oriantur m3la,irae diuina» folcanc afcribi : & Theophraftus hafce tem pcfta- tes,fterilitates,& alia generiseiufdem.qu? non vitio terrse , fed caslitus proucniunt , ATrQ t7 J^ctifAovo^ ctlrictv appellat , id cft f caufam Deotum numinc vrgentcm . PIu- tarch. lib. de vfura vitanda, Harpyiarum fabulam torquet indcbitores, qui graucn- tur^erealicno : tolerant enim ac fuftinent tanquam Phineus Harpyias illas pcnnatas pafcenres yScceo^ 0 pivt'jT dpTrviet^ Ttvcif ijTTOTrTspis^ jSojKovTif . Si plura de Har- Harpyit, pyis requiras,confuIe Syntagma ^.Hifto- rigidiex- riaiDeorum Gyraldi. Natalem Comit. a^ores . Mytholog Iib.7. cap.'>'. Integritpu noflray^c.'] Accommodat fa bulam. Proprijs ^dibuscedcre cogar , & hisexpellar, nifi mencis integricace& ho- neftace vindicer, meqi tuter.vtolim Phi- neus , Zete & Calai adolefcentibus for- tifiimis . His mfifint Zetes , ^c.] Verba Orphci fubijciam Lacinis verfibus ; Agnoui duplicem BorcA de germine ^ica » ^luos peperit nubens lllifi ad fluminis unda, Regis Erechthei diuum genus Orithyia, G^i plumis etiam circum talaria fufis Corpore Bijs fimiles Zetes , Calaisque t/tf* lahant . Pindarus in PychiisOd.^.Strophc 8. Bv[j.^j yihctVH ^diayov i'v , Tviv $ctcrtKewf AvifJLCov ^nTCtV KAKctlV TS 'TTCtTtip ^Qpictf , AvJ^peti quam in vicinnm malum ^ aua- [^q^h fj^ rumincidere , Qnx> etiam illud Pindati l^eye vic noii male quadrabinex Nemeor-io.XctAs- pjftjff, TCc) «T* gp/r dv^pMTrotsrtV OfXlACiV KpiOJO. Vcav: Fericulofum ejl contendere cum poten tioribui- Rcde Thucydides:7rjOiV Tifj- ctru- yHTOVct^ IffdLTt 70 dvTtTrdLKov xju eKivd-i- pov Kct^i^^ctTcu.Exvicinumalum bonum- ve proficifcitur . Themiftocles cum prx- dium quoddam vendere vellet.hoc quoq; prasconem adderciufiit,cT/>^ et^^ct-D-tfV 'iyj* yttTovct^, id cft: quod vicinos eticim habe- retbonos. quafi vicini commendatione fu- turum cffec longe vendibilius. Cato quo- que fcnioradmoncbateos , qui agrosem- pturi cfl'cnt,vt antcomnia anmiaduerterct, ncmalum habcrcnt vicinum. Cauebit cr- go prndeos, ne iHi fit falfuginofa vicinia * Signa I Emblemata 183 Signa fortium-5- EMBLEMA XXXIII. DIALOGISMVS. V AE te caujfa mouet volucris Saturnta , magni Vt tumulo injideas ardua Arislomenis ? Hoc moneo , cjuantum tnter aues ego robore pr^^o t Tantum femtdeos inter Arijiomenes , Infideant timid.z timtdorum huHa columh^ ; Nos aquiLz intrepidts figna henigna damtis • COMMENTARII, IN repulchromagnifico fumptu eredo fedct regina auium aquiJa,expanfis aiis, "Tolanti fimiIis,nota foi titudinis,ftrennita- tis,& intrepifli animi . Editio Rouilliana in fcpukhro infculptam habet epigraphc, I>. M. AriflomenK, hoc clt ; Dijs manibus Arijloments , H o c ex cpigrammatiyn Gxxcorum libro 5. fumptum pulchre eft xmulatiis , quo fub nominc Ariftomenis Imperaro- rem Carolum V. celebrat,3lluHitque aper tead aquilam ,quam in fcutohabuit , & Aquila. imperiali ftemmate , qua: fortirudinis no- pyg Jlsm- tam pra: feferat. taenim vt dignitarecx»- jr,(itc Im teiis auibusantccellit : ita ille Piincepsa- per>iton> . lios & fortitudine fplendore nominis lcn M 4 gc §4 Andreae Alciati gc aiiteccdir;Ha!c cjuiJem MinoSifcd non immeriro cnm Pigiiorio diibiramiis, qwo- inodo Alciatus potueric celebrarp tumu- lum Caroli V. ciim Carolus olyierit anno j ; j 8 Alciatus v ero anno i s ^o- Sed Poe- tis aliquando licitum eft etiam viuis tu- inuIoscrigere,priErcrtim ijs,quosin Deo- lum numerum inferere properant. Epi- gramma eft Antiparri civJ^pMg , quod hnc ad fc ribcrej^on piget : matufos. '«'^f ^ , , , ... yopyoi VTrep fxtyethH tviaJSov aptto- dyyi^?v • J^HKeu^oi S^Hholortv i^eJ^p/Kraa-t TrihHcu ' dLfAlXif cT' , ctTfiVo/f a.vS'pdL7t lipTTO- fAeSet . hoc eft : Uftnciafare louiSyprApes^ -volatibus ales , Car metgni ad tumulum fidu AriHo- ments ? Hac homines moneo : -volucrum (juantum opfima viuo , Tantum hic heroa^ optimm inter erat. StiparintpauidAtimidorum bufi^t colHbA , AJi ego deleclor fortibus vfq-^ virt4 . Auis louis Saturnij nijcia,quam obcauf- fam ftas Ferox, fu p magni tumulo A riftomenis ? Nuncio hominibus, quod quantum prse- ftantifllma Volucrum fum , tanrum hic femideo- rum [fuit.] Pau id X q u i d e pa u id i s a fTi deb u t col u m b a:, Nos autem interriris viris delev.^amur. JPare age ^d fedeas louts ales nuciapernix Magnanimi tumulum trux ad Arifio- ments ? itimirum quantum alitibus fum robore prAfians , Tantum femidets prAflitit ille virts . Sic hufitspautdSpauidas decef effe colubas: Nos vero intrepidts figna fuperba fumu4.. Hatonis Anriparri exrtat Epigramma ccrre nobilc tumt^lus. in PIaronis,diuini hominis.tumulum, cu- ius animam ad fepulchrum e ccrlo alla- pfam iw fpeciem aquilas dicit : ^tiTi. T/Vrg Si/S»Keti V-TTip 7dL(p0V , W T/* S^ipotVTet deeoV qIkov ei^JOcrKOTreHf ; ^Km- a-afMet J^iy» ynyivif etT^ht-)^. Curaquila ad tumulum hunc volittis,dict nunquid ab aslrts Bic habitare Deum forte aliquem in* tuita es ? Imo antma extinBi fum diua Platonts , Olympum ^A coloy fed corptis terrigenum Atticf^ habet , Hisnon abfimilc cftillud Marullide A- gefllao : Nuncia magnanimi volucru louts , ede quid vrnA InuiBi rofiro cudts Agefil ei f Ipfa inter volucres quantum caput effero , tantum Mortales omnes cedcre Agefileo . VOLVCRIS Saturnia] Aquila,quafi di- xeris louiana ; nam & lupiter dicitur 5a- turniusa Saturno patrc. Viig.in 4. Nec Saturnitts hAc ocults pater accipit &- quts . Sic apud Homerum multisin locis Kpovi- S^nf. Curautem aquila louifacra , dixi- musfupra Emblem.4. Ardua] {ublimis, ereda, emineiis . Magni Arificmeiits] id eft,Caroli (J^iin ti , quem nomine Artftomenis appellat . K'pt^ofAivi]fi optimas mentis homiiiem fo- nat,aitPindari fcholiaftes.Er Paufanias in Mcflen.eum Grxcorum omninm oprimii Apojlinisoraculo iudicarum refertiquod &alicubi confirmar D.Hieronyrnus. Scd Ariftomenjs hiftoriam , quoniam mulrts eft incognita, paulo latius quam pro ope- ris inftitutonariabimus,quam credo legen tibus non fore iniucundam. Scripfit illam Rhianus Rcna^us Groecis carminibus, in quibus Ariftpmenes nihilo fuit ignobihor» quam in Iliadeapud Homerum Achilles. Paufanias in Meiicniacis , Rhianum fecu- tus,latiflime commemorarhanc hiftoriaj iiosaurem mulra pr^efcindenresj quod ad Ariftomenem artinet.profequcmur. Fue- runt ioirui inter Meftenios & Laceda^mo- nioscertis decaufis acerrima odia.bellaqj phuima,in quibus ^quo Martepugnatum eft. Tandem poft c«ntinuos viginti annos in bclhs exhauftos (vt Tyrthasus canit) Mcilenijs deui«5lis tales legesimpofuerunt lacedasmonij . Primum iureiurando eos aftringunt , nc vel vnquam a Laccdarmo- nijs deficianr>vel alias noui quidpiam mo liaucur» Deinde vtdeommbus frumenris> Agefilai tumulus. III, lupitet Satur- nius . Arifiom Ariflom^ nis hifio ria ix Faufti. nin • Emblemata_) . i8y qiix agricultiira comparantur in homi- num alimoniam>dimidiam partem in 5par tam ferrent. Decretum item eft,vt ad fu- nera regum , aliotumqj qui magiftratum gefleruntjtum viri ex Meflcnia,tum mu- liere^, pullisinduti veftimcntisaccedant. Itaq; tantis opprefli aerumnis Meflenij , cum nihil humanitatis in poftcrum a La- cedajmoni js fperarent,fatiusefl^e duxeiunt inacie cadeie,aut tota Peloponnefocieaos fugere,quam hjec pati . Decreueruntita' que deficere.Vrgebanteosnon leuiterado lefcentes quidam, rerum quidem bellica- rumimperiri , magnitudine tamenanimi prxftantcs , qui in libera patria mori mal- lent,quam alias beatoetiam fcruitio frui. Intcr hosfuit & Ariftomenes, cjeteris no- Iriflome bilior.-Nam cum eius matrc Nicotelea Ge ps taren nium aut Dcum ferpentii fpecie aiut rcm ?/ , habuifle;putabatur tamenPyrrhi.aut Ni- comedis filius.Hic florens ^tatCjCxcelfoq; prasditns animo magiftratus addefedlio- nem folicitat.-conferitur prai^lium : vidlo- riam neutri raanifeftam funt eonfecuti. Ariftomenem vero plura facinora edidifle famaeft , quam de vno viro credi ppflit , adeo vt finira pugiu regem eum elcgerint; Fuitenira oriundus ex genere Atpytida- runi.Ctim regnum detretftaflTet^cum cxer citus impcratorcm defignarunt. Qiii vt ter reret Laccda^monios, profcdus nodu La- cedacmonem, ad templum Palladis Chal- ciseci clypeum fufpendit, cui infcriptum imtyAriftomenes de Spartanu De£ dicauit. -Laceda^monijs redditum fuit oraculum» yt confiliarium Athenienfem acciperent. Athenas itaqj mittunt, qui oraculum nun- eiarent,& virum petcrent. Athei.ienfcs verocum nollent ncc r€s Lacedsemonio- rum crefcercncque Dco refragari , Tyr- ihazum ludimagiftrum,qui & ingenio mi nime valere pufabatur,& alteropede erat cIaudus,Spartam mittunr • Profcd:us eo Tyrthasus, magiftratibus& militibus ele- giaca & anapseftica recitauit carmina,qui- bus eorumanimos adbellicam laudemex- citabat . Itur in belUun: Anaxander Spar- tanoium rex erat j Ariftomenem Icgiona- ii>ex Meflenijs o.memi; ic quo- que Dion Chryfoftom.oracj j.fereinicio. ^^uayitum inter aues] Collacio parium. Semideos inter. ] Semidei func Hcroes Semtaet » ijluftres, & nobiles viri j quiquoniam ad Deorum immorcalium naturam quam pioximeaccefierunt,ab imperica plebccu- la,& Poeris ipfis (qui vulgaiem opinionem velis remisque confedratifuntj innumcro Deorum relari creduntur: Tales fuerunc illi,quos al tero parente Deo,aItero morta- ji prognatosexiftimabat.-vt HercuIes,Ai- neas, AchilIes,&c.Hefiodus: etpmv A^vS^pav tipaxav Qmv yivoi , o7 Ketis,0*fimul vtrumqi efi. Micro qusePIucarch- deoraculorum defe^n:u difpucac, qua:qi DiuusAugufti- nus io.de ciuif.Dei,c.ai.aIiiq> ccrt^ mul- ri retulerunc de Heroibus . Infideant timidA,^c.] Columbam pro Commb4 trepidacioiie& timiditatis fymbolo pone- P^^ trept' re vulgatiilimum fuitantiquis,nam & no- datione» men illi apud Grxcos Tpt}pci)v*hoc idem fi- gnificatrdeducitur enim a Tpittv» quod eft trepidare. Homcrus enim fic : A/ eTg ^oiTtiv Tptipcaa-i Tnh.HAffiv i^y.a.^* Q[j.olau . hoc eft : H£ pauid^ greffu fimiles abiere columbts^ Ouid.i.artis : Vtfugiunt aquiloi timidiffima furba f#- lumbA . Picrius Emblemata. Picriiis Hieroglyph.Iib.ii.id fcit^ perfpi ciieqiie declarac . Eft ci)im columba auis ColumhA fimplex & fupra moJri p3iiida,ira vt pro- natw^^. pter genuiiuim tiraorcm iu fummis locis nidificeciadraodum falax, foecui contiinio indulgetjcaqj nihil foecildiiis,mares more fjcminariim ouisetiam inciibant Sc fouent, ob h:EC Vencri facra cfTe crcditur. Aqiulae odiofa,de qua re Varro phirima . Scd co- lumbina fimplicitas in proiierbium abijc . Bnfia,] SepuIchra,tumulos. luuenal. Satyr. 3- ^ , ^nrtandum ad buftd cadauer . Ouidius Faftorum f. Compofitiqj nepos lufta fiahat aui , Et Virgilius ; - [emtuftflj^ feruant Bufta . Cicero in Pifonem : Quorum ego furori nifi ceiri(^em,in Catilinse bufto,vobis duci bus.,maiftatus eflcm Mortuorum cadaue- ra olim cremabant,8c cineres,quos religio- s^a(l'eruabanr,buftadicebantur,quafi com bufta.Ciccro tame 3 .Dc legib.buftum pro monumento accipic , vc & Suetcnius pra fepulchro . Nos AquiU, ] Aquilam Romanorum ('rerum dominorum) infigne fuifle,quam plurimiaudores refcrnnc . Neq; vero id finecaufa faclum coni)cio,nam vetufti qui queaquilam auium principem vocitabant: vt Horatius proinde dixerit,ei louem per mififle regnum inaues vagas.Obferuabant cnimciusauis pr^ftantiara viriura.eam po litam,concinnam, increpidam , ftrenuam> liberalemrquae adiundla pcrfctuo fortem Aquilino debent Principem comitari . Sed & aqui- linonafohomines regios appcllarunc , ce- ftibus Platone & Plutarchorira vt Perf? ad regnum nemini adicum libcrum concede- renc.nifi quiea nocalinfignis eflcnrjatq} Cy rus ille, quem aquilina nafofuifle memo- rabant:,Pyrrhus eciam Epirotarum Impe- rator,Aquil^ cognomen flbi datum a fuis lubens admific. Cum enim milires eum Acjuilam appellaflcnc : t/ ydip , inquic , k fAihKcoToli yfjLiTipoii oTrKoiii eojTTip aKU- TTsfo/r, eupofj.iV»i . ^luid "jero^on deheo 'veftrus armi6 , tanquam alts pernicihusy in altum tolli} Imo veroapttd Thebanos A- Ai^uiUfa qiiilx vt facrse aues colebanciir , vt apud cri. aues AE»yptios Crocodili,IbcSjCynocephali. ^mhw » ngn auflm cquidem traiifilire, Aqui- AquilcL^ infigntj KomanO' rum . AquiU prdftatia. nafo ho' mtnes AquilA^ 4t^ui . lam olim rerum fucccfliim profperarum porccndifle, fic ei im lupitcr omen opti- mum ccpic,cum flbiaduerfus Titanas pro AquiU 9- ficifccnciapparuit Aquila Pr^etermitto lu men^' bcnsqUc prolixa funtinXenophonciscom mcntariis. Cert^ Aquilam alii refcrunt » Gordiijpaupcris alioqui viri, incurtu pcc totura diem feflitaflejvndc regnum Phry- gias filio Midaj prajmonftratura voluni; . Cum Hieroadmodum adolefcens eflet,& mediocrium homofortunarum,primobeI l»,quod vnquam inii(ret,AquiIa fediteius clypco , quod pr^Bfagium regni fuifle cre- dicur.Tarquinio Romam migranti Aqui- la pileum e capiteabftulit; vndeTanaquil vxor vaticintorum perita regnum illi por- tendiconiccir. C.Marius puer Aquil^e ni- dum cum feptem puUis in agro reperit ; cuius ominis ratio fuit feptem Confulati- busoftenfa. Celebratur & Odauii Cxla- ris Principatus primiim Aquil? oftenro no tatus , Ciim enim aliquando in via Cam- pana pranderet »Aquilaex improuifo pa- ncm ei de manibus errpnitj& lei iter deiii- dc reddidic. Nec prsetermittendum quod legitur de Alexandro Maccdonc,quo re- cens nato , Aquila:du«in culminc domus pcrtotumdiem fedifledicuntur; quodo- men tum primiim captum fuit duplicis Impcrii,nempe Afiatiei& Europxi . Sed h^c dum colligo, fcre non fcntio mihi ad rcliqua pcrgendum . Vide Picrium Hie- roglyph. 19- Car o L I V.Iaudescelebrat(vtCIa« ^ dius Minos arbitratur) quem quam aptc ^^^^^ cum Ariftomenccomparet,fatis conftabit, J^* J^'^ flquisgeftaCaroli cum hiftoria Arifto- ^'^^^^^^* mcnis fu pra ftise enarrata conferat. Quarc non multus cro in enumerandis eius iau- dibuSjiic mihi contingat id,quod fophifta: cnidam.qui cum appararct recitaic libiCi, & Antalcidae percontanti,quodeflet argu- mentum.refpondifletjHercuIis encomiu ; Quis,inquit,illum vituperat: Supervaca- ncum exiftimans in co laudando fumerc operam,quem omnes vno ore praidicarcr^ Hercules autem apud Spartanos religio- fiflira^ colcbatur,vt& Carolusapud Gcr manosj viiitenim is inter homines, vc vi- uus laudabilis fuerit, mortuus vcro fceJix iudicecur . An 1 po A ndreae Alciati Suftine & abftino- E M B L E M A XXXIV. T toleranda homirn trifiis fortuna ferendo ejl Et nimium felix fxpe timenda fuit . SuTtine {Epi6fetu.J nempecum aut in- iurias.qux func ferenda^, non toleramus , neq; ferimus.-autaquibus rebus volupta- tibusquenos tenere debemus , non tene- mus. Itaque,inquit, (i quishaicduo vcr- ba cordi habeac,eaq5 fibi miperando atq.ie obferuando curet,is eric plerunqi impec- cabilis, vicamque viuet trauquilillimam , Verbaduo h?c dicebatjtf-i^g^i^of )(5U dTriy^. Patere ^abjiine . De aduerJisajquoani- mo perferendis,qu*edam Ladantuis 5. c. 18.& Plucarchus confolatione ad Apollo- nium 3 de abftinentia vero cxemplalonge multafuntapud Valer.Max. Jib.^.cap.j- Videquoqi adagium , Suftine ^abftine, Vtriusqs verbi vim exprelfit Horatius^. Carmai. Vindet: marAfraudisy ^ abftinens Dncentis ad fe cunSlii pecuniA , Cpnfulq-y nm vnius anni , Sed quoties bonus at(i\ re^us ludexhoneflum prAtulit vtili, B.eiecitalto dona nocetium Vultu, ^....^ £Ttoleranda hofnini &c.] Aduerla for tuna viio forti tolerandaeft.Huic rcfpon- det verbum axi-)(^> Adhortatio eft ad pa- tietiam,cui(imilcillud Virgilii j.AEueid. ^idquid erit ,fuperanda omnis fortuna ferendo eft . . i:t nimiumfeliXi &cAt.] Pubjiimimus eft is: fortuna cum blanditurt captatum venit : Tum enim maxime timenda eft.ciim val- de profpera pucacur. Ergoidem Publius vere fortuna vitrea eft,quA cum Iplendet, fran^ gitur , Horaciamim hoc et vulgo tritum: SApiu^ ventis agttatur ingens iHnu^ . quo videtur refpexille ad ilU Herodoti, in Polymnia, Kpd oucTe f/.iv Kvi(^ei. op£f S^i co^ sV otKiU CtlJTcL i alJKilTTTH^ CihiCt i (piKi^ ydp 0 6iOi Td VT^epi^ovTet, ^ctvTct aoh^eiv . Alexidishoc laudarur; KAV ivTV^TU, COi eojKB, TpOCrJ^OKS.V clei Tt J^ei, xc/uyjht Tris-ivHV Tvyji , Fortuna quamuis ftt tibi profperrima > Semper aliquid tlmeto, dijfidens ei . Epicietm.] Stoicus fuic natus Hierapoli Phrygia?,feruus & claudus,cuius quidem morum & vic Bxccho . Irac]3 duo pra:cipue nobis hoc cmblemate Tahetia. propoiiuntur,toIerantia & abftiixntia . I . In tolerantia conftans hominis animas agnofcitur , quando fcilicct malis non ce- dit,fed contra audentior exfurgit . Vnica fiquidem co(i:antia hominem ab hominum communi f(^ce differtntem maximc,& lon nobilioiem facit:quandoquidem,vt do clc cecinit Prudeiitius, omnibus ali js vir- lutibus , & focietatem & auxilium fuum fortis patientia mifceat j virrusque omnis vidua lit,quam non patientia firmet. Gra- iiiter ad huncfenfum Horat- i.Carm.j. JEquam memento rebus in arduis Seruare mentem^non fecus in bonis Ab infolentitemperatam Exemploell Socrates, quiea fuitxquani- mitate.vt abeuntem domo, & redeuntem . codem femper vultu fuiffc dicebat Xan- thippcmorofa vxor. Stoici ergo t/scj- rm 8i/9i'///«t»'inducebant fuisdifputationibus, 7}iveivct\yiio'ici,v,yjiuTHvei'7rASlAV. Et huc fpedlanc Senec^E confoIationes,& fcrc om- Abftij^7% ues epiftol^e, quibus tolerantia & fobrietas ticL->. eruditis acuieis inftillantur . i. At quantu condHcatabftincntia, quan- tasq; habeat vires,pleni funt audorum ii- bri.plena antiquorum monumenta: iame- iiim late patet, vt per oronia omnium vir- tucum domicilia fer^ locum fibi fuo iure vcndicet . Hincapud Ladantiwm triplex ftatuitur virtutis gradus:primus eft a ma Jisoperibus abftinerc:alrer,a verbis malis; tertius,a rerum malarum cogitatioue.No tum cft iliud : 'Efl "virtu: placitis abftinuiffe bonis . Cui non malc conuenit Ciccronis illud Qffic. I . Benc Pericles, cum haberet colle- gam in practura Sophoclem Poeram,hique de communi ofHcio conueniffent , & cafu formofus puer praetcriret, dixifletqj So- phocles : o puerum pulchrum, Pericles? At enim pr^torem,SophocIes,docet non fo Jum manus , fcd criam oculos abftinentcs habere. Anacharfis Scytha cogcftu rcper- tus eft apud Solonem dormiens , Tt altcra Centmtw manu pudenda,alteia osobfignarct,conti- fidgeftHS, nentia^ & filentij fignacxptimcns . Duo cnim funt in hominc membra,qu? non ni(i admodum difficultcr edomari poflTuntjIin gua nempe & genitalia . Itaq; quod Ana- jy charfis toto astatis fus tempore bellum voluptatibusindixetit, ftatuiseius infcri- ptum fuifle legimus, ^AwdTJKX^ yctTpef, Y^au^oim KpcLTHV' Quarecum faccr- dotes AEgyptij frienum libidinibusimpo- nendum cfle fuaderent,viri genitalcmanii cohibitum & reprefliim pingebant.Refer- rem quxde Alexandri Maccdonis conti- nentia ab hiftoricis memorantur, qui nu- ptammulierem attingere.neqj Darij filias captiuas videie fuftinuir, fed haec funt in orc omnium-Huc facit illud Horatij^: Non pojfidentem multa 'vocaueris ReHe beatum-reBius occupat Nomen beati, qui deorum Muneribus fapienter iti , Duramqi callet pauperiem pati , J^eiusque letho flagitium timet , Non iUe pro caris amicis Autpatria timidus perire , Itcm illud cfc7rg;)^« fic : C Tii( TVpAVVlS^O^ . tCj JTrip TSTiS yAplV AVTCO C fXOKoyOVVTif 01 ^bttaKoL . S^eS^cdKAo-iv a:jTo> vifj.iffScu '^AyA^TA^ TA^ptllJ.CtTA TA (k TUV Kl' fj.ivG}v Tnf dyopAf . ATn^ot ^iTTAKoi 4vo/xi:7-d-i}(TAV , a dtdiTO TiV lAffOVA ^JiT TAKqV OVTA , A^rrOV Op^iivcu TTipt TtW fxilJ^HAV. »OTt 70) TnK-OTrOVVHa-tAKa-TTO' ^i[J.Cf) , iv AV7^ T/T TvApATci^H ATO CtSih VeUCOV TTpOf KAKeJ^CU^jLOViiSf [J.iTiTA^AV- To , a)( . ^91 1 III. hejfa. trude- I ncipes pitti. iiuarint . Qiiod vero id per fe non pof- fent, Philippiim Macedoninmin fiiiaaxi- lium adaocarunt.-qiii profediis in Tlieda- ]iam,tyrannisdeii!clislibertatem tiuic po- piilo reftituic . THESSAUS ora] Rcgio Thcffalica, ii efl,ipfi The(fali. Thelfalia regioeft Graj- ci^e famofa,montibiis & ciuitaribiisclara. Strabo lib ^.Gensinquietogenio &c. Fia- uius V^opifcus in Saturnino de Gallis ne- fcioquid rale fcripfit.-Saturnuuis, aic ille , oriundusfLiicGallis.genceomnium inquic £iffima,& auida femper velfaciendi priuci pis, velimperij . Toties dominos mutet] Reges,feu tyran nospocius.Hiftoriam paulo fupraer Dio doroSiculo lib. I6'.& Vlpiano reciilimus . Ohrudere palpum] Prouerbium Plau- ti(ium,pro eo.cjuod eft , arcedoloqi faile- re, flneadulari. Hinc Palpones dicuncur adulacores.TransIacioab equifombus,qui refrac^arijs equis vel manuum plaufu,vel lingua; palpoblandiii foienc . Lege Chi- iiad.Grauiflimam ofFenlam tulit Vefpafia nus.quod Neroni cantantiaucdifcederet, autobdormifcerec, vt cft apud Sueton. iii Vcfpafiano. Re^ia quem morem &c ] Huc pertincc oratio Maronitarum ex Liuio,Iocopaul6 antecitatorltaqj dominariaftentatores re- gios,his folis loqui & inScnatu,& in{con- cionibus licere.-eos omnes honores & cape- re ipfos,& dare alijsroptimuni quemqu^, quibus libertatis, quibus kgum eura /it, aut exulare pulfos patria ,,aut inhonora- tos,& dererioribus obnoxios filere.Occur ritexemplum Conftantini Manaftis,de Im peratore Michaele ab aflcntatoribus mife- rc peidiro:In fabulis eft ('inquitille) vena toremillum Adbeonem a rabidis canibus profera dilaniatum:fic certeciim Michae iem ftipaflfent^irentatoies quidam impro- bi,ctFo2minati,omninoquemale feriati , in quod exicium miferum , in quam maloru Lernam eum nonconiecerunt ? Curtius lib. 8. Non deerat talia concupifcenti per- niciofa adulatio, perpetuum mahim Rc- gum,quorum opes fiepuis alfentatio, qua hoftis eucrtit.Paterculus i.hiftoriae Rom. de nepote Augufti Caio : Nec defiiit con- ucrfaiio hominum vicia eius aflentacionc alencium : ecenim femper magnaefortunas comes adeft adulacio . Ingtnuui fonipes] E^uuslibcr, genero- fus,veIox & fuperbus , fic didus a fonitu peduni,quem quafiad viuum verfu ex- preflit Virgilius : ^^adrupedante putrem fonitu quatit vn^ gula campum . Htppocomon, ] Ab cquis ornandis feu compo endis, vceriam Hippo-omiu&ab equiS inftruendis fucaio coIoie,robur ina- ni fagina mentiei)Cibus,ait Q^uintil. Alcia- tus noftcrin annotacioriibus in Ub.ii.C.in 1. non pacimur ypocomos , vbi legendum Hippocomos,id eftiftabularios, qui equos curanc iTriros enim equunj fignificar, kO' ^ea>,nucriojGiiro r Exiftinjoaucem fuific munus publicum eorum, qui inidageban tur, vt de prouincialibus acceptos caufa publici curfus equos cura fua alerent. Ha;c ille.Forteilli funr, quos Icali vocant cauallarici.Germani RoH^ereicer . Hec fAuire tamen domino fas ] Cleinen tia principem maxime decec,nihilq j del)et efte ab eo tam alienum, quam niniia cen- furiB (eueritas ; quod cogant iura & le- ges infacinorofum aliquando f^uircidef- ficere debenr,non quidem perfon^.fed vi- tij odio . Lupata.] Fr^na afperrima , quibus e- quus ferocior coercetur , a lupinis denci- bus ica nominaca,qui dences in^quales sut. Ouid.i-Amorum : A^^er equus duru contunditur ora lupatK* ClaHdian.i.de rapcu Proferpinae : Terruit orbts equos prejfts parere lupatts^ Ec Panegyrico de Probini & Olybrij coii- fularu : Juga ferrea neSiit Cornipedesy rigidvsq'^ docet feruire lupatPS . Plutarchus fcribit ,^difficile eflie confiliuni dare regibus : non enim regium pucant ad racionis pr^efcripcum viuere > qui regiam maieftacem vclintinefFr nifi mc fallit anipuis , fugillat Galliarum N i populos Hippoco mon. Clemetia principr^. Lupata. Principi' bu,s confu lcre dijfi' cile^. 19^ AndresB Alciati 1 V. Tquitadi ijua ratio ne in prin cipiius ef je debet , Seipionc cordat.-L. populob Lampridius in Alexaiidro Scue- io,qno loci air: Veri\m Gallicanae gcntes, vt fc habentduras ac retrogradae , & fa-pe in.peratoribusgraiies. Idem dici par eft de Bcigis>cjuod periiicai,& fuperbumho jnumm gcmis,& vix vnquam futs priiici- pibus morigerum» Hxc vetus fcriptor de Belgisjfortaile veie pro fuo tempoie . 1. D I s c A N T hinc priiicipes qiia ra- lioiie fubditos regere & moderari debeant, iie imperitis rerum gerendarum accidat quodequifoni ,qui dumequum alioqui violentum moderari nefciat, nec cum fit opusaut fr^no,vt fii1at,aut calcaribus,vt incitct ad curfum,aut modum teneat,ex- cutitur faciJIimc.fcqj exeiusmanu equus cximit : Eodem modoPrinceps miportu» nus,& in fuos plus xquo faruiens, vel etia omnino regni adiiiinifttandi prerfus igna IHS, vulgi animos in fe commouet . Eam obcaufam dicebat Ariftippus, benecelUi- rum Regi & Priucipi , ficquitaudi artem priraum rencrct.-etenim fi alias difciplinas di(cerct,id quidcm hominum opera & vi- gilijs eHic],qui tamen fiepcnumero verum dicere nc quidcm audent, vtquod fciunt odiofum elfe principibus,qui ciim delique rint , argui nolunt ; at equitaiidi peritiam Princepsnon modo cx hominibus, fed ex cquo didicerir,qui adulari nefciat, vt ho- nio,nec certc bladiri, vt parafitusaut fcur ra. Si enim vel ipfe Prmceps equum , vt decct, non rcxcrit , erratum ftatim equus vindicabir,fuum ter fatis m^lta Joctiebatur, fe folum.cum gcftis AdulA res C Emblemata_) . 1^7 geftis non afFuiflet,& dimicafTe & vicifTe , & fiipplices regcsgenrium crexifle aliquo tics fcribeiis ; & Ci, verbi giatia , eo agente tunc iii Icalia dux quidam egifler fortitet contra Peifas,&ca2t.Tam longe exular ve ritasabaulis principum.vc non inime^Tico clixerit,quisquis ille fuerit,autor Alphabe ti aulici .* ^^£Bus adulari ^ metiri primus in aula. ^xtigO' Antigonus rex AflicaliquandoinLer venan arex . dum,mutata vefle,reli(51is comuibus,erra . bundus apudagreftes homines in vili tu- guriopernoiStabat incognitus, de fe ipfo tanquamde altero percontatus aftanres , omnia qua? fecerac mala , ab iilis audiuit . Manequ?fitus acqj inuentus.cum veftem allatam & regium ornatum vidifl^etrDate, inquic, purpuram, quam vtprimtim in- dui, verum deme, nifl hac node , audiui nunquam . Talc efl:,quod fcrturde Lndo- uico VI. Francorum rege, qui fajpedifli- mulatohabicu turbas fe adnnfcuit,vtlibe- ras populi voces &: iudicia de (e eicipe- ret.quo facilius & fuis,& Reipub-medere ' \\ni.s, turincommodis.Notaeft AlexandriMam /^^ ma:2e Imperatoris qucrela; veriratem,aie- bat,regum auribus minime efle peruiam , in tanta quidem adulatorum turba-O gra HC regibusincommodum, rerum vcritate vix,ac ne vixquidem ipfos percipere;Ion- ge vero grauiflimum , quod fobriarum admonitionum minime fint capaces , fcd tanquam aduerfus incantariones,ira aduer fusbonasadmoniriones obturant aures,& obdurant corda, folis adulatoribus faciies & morigeri . In aulis enim Principum 'TTpa.TTei nflexi puerum adhisceiuexnfurfiin^ i-3piauc,ad fi^uiScau dam eius firmiratem, vtquascoutra pcm- dus nitatur . | H V I V s Eniblematis primarius ty- j j | p u s m i hi vi d e t u r>ni fi c oni c d u ra fa llo r, pe- ^^^^ ^ j titus e Qu^iijtio auclore Gra*co , cjuiedi- ^^^^^i tum quendam locum & admodum afpe- *^^y*,, rum, difficilemque afcenfu tradiccuius in •^'^ fummitate palma confurgat,ilIicq; virtus infldeatjniniirum ex moutis afperirare va- j:ios& di^cileslabor€s:expa]nia vero te- pori& Emblemata-i . poiTs diiitiirnitatam intelligenJ . Niillus enimefl:,qni vii tiitem aliquam polfitanfg- cjui , nifi muttis laboribus (iiuqiie peipef- lis. At temporis diuturnitas nullo figno figutari meluis poteft, quam eo quod an- ui & menfishabetur fymbolum . Huc fa- citillud Q^intilianiiDefinic ui aduerfani- ti,qui peruenit ad rummam,rcandenti cic HmGel caima, labor eft . Anfara quoqs piarberc potuic Gellius innodibus Atcicis,lib.3 .c. tf.cuuis h^BC fune verba.-PerhercIe rem ad- mirandam Ariftoteles iu 8. Problern.& Plu tarchus iu 8.Sympo(i3c.cIixic;i'i uiprapal m«,inquit,arboris lignummagna ponde- ra impoiias, ac tam grauiter vrgeas , one- resque vcmagnicudo oneris fultineri non queac, nondeorfum palma ccdicnec intra rie6ficur;(ed aduerfus pondus reliirgic, & furfum nicitur, recuruaturqi Propterea, inquic Plucarchus , in certamin bus pal- niam fignum elle placuit viAorise , quo- niam ingenium einfmoii ligni eft , vc vr- gencibus.opprimentibusq; non cedat. H^c Gellius . Commode huc mihi fefe olFert locus Phornuti Grajci (criptoris, libro-de natura Dsorum, cap.de Mufis, vbi aiCjMii fas ex vecerum fenceucia coronari palma, ob nominis fimilitudinem, eo quod Phos- nices primi credantur litteras inuenide. Probabiliorautem ratioeft,qu^ ab eofu- mituriquod plantahaic tcnella fit, quod beneHca,qu6d perpetuo virens;Arbor h?c dirhculter fcandicur.fructusq; refert fua- iies admodum, vt non abs re Mufje coro- nis vcanture palma confedis . Grasca Ci quis malir.apponamtrgipctvouJ/Tau S^iipot* ViKi^^J^ [j.iv rim voyJ^no^it «T/ct rtiv ofy.af- VJ^ictVi ATTo rm (potviKcav J^okhv evp{j- ycoTipov i^^t^ cT/ct TOTpupepQv iv&pyi^ tici^aov (S^va-etVei/SoLTov yAvKVKctp- OtTOV Ti tpvT^ • Nefcioanad palmasnatu- ram alluferit Salomon in Cancicis, cap. 7. cum inquit: Afcendam in palmam , & ap- prehendam frudus ems . Sand:ius cerce nullum interpretum,quid literalis fenlus /ignificet.indicare teftatur.De palma vide Plinium lib.i 3.cap. 4-& lib. i^-c.^z.PIu- larch.S.SympofiacOrum ApoIIinem lib. i.Philoftraci Iconcs lib. i. in Paludibus . Et ance onania prouerbium, I^almamfer- re. quod fi legeris,nihil erit amplius quod Wcfide res . Cur autem cadem palma fic vi^toria: fymbolum & praemium , vide a- pud Leonic.vat.hift lib.x .cap.58. NlTlTVRinpondiCf] videtur nittaducr fus impo/itum forte fibi onus . II?.' Confwgit m arcum] C-au fam arcuatio- nis feu fornicationis palmac reddic Plutar- Palm^^^ chus in libello de caufis naturalibus, pro- ff^rm blem.37.his verbis.-Cur inter omnes arbo cum con- res (bla palma contra impofitum onus af- /^rgaf i furgit ? Vtrnm quod igiiea Sc fpirabilis facultas quamaxmie pollex, cum tctatu« & irritatur , fefeexercens magis ac magis exerit .? Anquoniam pondusramos fubita vrgens , aerem omnem, qui in his eft, op» prellum cedcre retro cogat,qui deinde rc- iumptis paulo viribus , aduerfus onus a- crius rurfus inftat ? An molles & tenens virga; impetum non fuftinenteSjCura onus quiefcic,paulatim feerigunt,& fpecicra , quafi contraillud aflurgant,pra:bent? Bellaria dulcia.J^ey.f/.ATctvclTpeiyt}'' SeUaria , ^ctrct/funtqj omnia ea>qux fecundis n*,en lisapponi folencGellius lib.13. c ii.Lo- cuseftelegans apud loann.Salisberienfem faudorem quidem non ineptum,& quem non segreinter optimos fo r ta fle habere- mus,fimeIiore fiEcuIo rioruifletj in Poly- cratico Iib.S.cap.j.Significant beliaiia,ait, omncgenus menfai (ecundscquoniam ibi folentapponi quarpulchrioia funt &deli- catiora.Vtitur autem hoc nomine M-Var ro:BeIlaria,uiquit,eamaxime mellica sfit, qua: mellica non func . Qj_iod foite c6 re- ferripoteft, quod vcenii gratiora func ea, quas p.eceflitas appetit,quam qua^ iniratio gula; muenit. Ha:c ille.Addam & locum Arnobij aduerf gences lib.y.nam & his ver bis Bellaria fignificat:PuImentorum varie tatibus,ait,afiiciuntur Dij ccelites, vt fie- rimoseft poft coenarum ditium & locii- ^letum faginas: fruftillahsec paruula pro fuauibus mateolis fumunt,non quibusfa- mem fedent, {ed vc palatis admoueant ©• tium, feq^ipfos plenx appetitu voiacita* tis inftigeni.Sed veieor nequis hajc pr^ter rem congefta dicat . Odoratoiglddes] Odoriferos datflylos» Fruclus enim palmae ob digitalem longi- tudinem dadyli dicuntur . Hic non pof- luin no latius aliquanto me difFundere,& dehuiusarboris mira natuia aliquid non ingratuni Cvt fpero^ ahferre . Sciendum e- PalmA nim palmas inuicem maiicali quadam co- admira- pulaconiungi,maresqi attrahcie ad fef c^tera opertus agit . Sicfurem haud metuit ^ fc ventos temnit imhres> Tutus apud^ viros i tutus apud^ Z>eos • ^ COM. II. Typm £mble' matis , L0CU4 Jtiflmo floricQ 204 Andreae Alciati COMMENTARII IV X r A mare Scythicum rupes emi- net.in qiia caiierna vel anrriim confpi- c!tur)Vnde prodeat vir vntliq; prxrer ocu- Io5,pellibus indiirus,qai tamen hoc ioco no iradepid:ushabctur,(ed id editioLug- duucnfis eleganter exprenum habec , vc probemonet Pignorius . CoRNELivs Tacitus ertremo de inoiibus Germanorum,Femios ica defcri- bit:Fennis roiraferitas,fceda pauperras.no arma,non equi,non penates^ vi^ftui herba, veftitui pelies, cubile humus . Sola in fa- gittisfpes, quas inopia ferri oflTibus afpe- rantjidemque venatus viros paricerac f^- minasalit. PaHim enim comitantur, par- temque pra»d:E petunt. Nec aliud infan- tibus ferarum imbriumque fulfugium, quam vtin aliquo ramorum nexu conte- gantur. Huc redeuntiuircnes, hoc fenum leceptaculum.Id beatius arbitrantur,qua ingemere agris , illaborare domibus, Iiias alJenasque forrunas fpemetuqj verfare : fecuri aduerfus homines, fecuri aduerfus deos.HiEcTacicus. Q^ibusex verbisfa^i- Iccolligoab /\Icia:o fumptum Emblcma tisexemplar.Eadem pene defcriptioextat accolarum ad Nilum apud Ammian Mar cell.Iib. i4-non longe :i principio.Ncc noii Emblemahoc a luftino hiftorico petitum efle, facile quiuis dixerir, quiScytharum defciipuonem,quam retulitille lib.i.euol % uerit . 5ic enimrScythis inter fe fines nul- li.neq; eni^ agrum colunr,nec domus il- lis vlla,au£ tec4um,aut fedeseft , armenta & pecora femper pafcentibus,& per incul tas foiitudines errare folitis . Vxores libe- losque fecum in pUuftris vehunr:quibus, coii)simbrium hyemisqjcaufa tedis, pro domibus vtiintur .luftitia gentis ingenijs culta, nonlegibus. NulUim fcelus apud eosfurto grauius:quippe fine izdio muni- mentoque pecora & armentahabeiiribus , quidfaluum cl]et,(] furari licerer? Aurum &argentum perinde afpernantur, ac reli- qui mortales appetunt. Lawle & melle ve- fcuntur . Lanseijs vfus ac veftium igno- tus;&' quamquam continuisfrigoribiis v- rantur,pellibus tamen ferinis autmurinis veftiuntur. H(^c coucinentia illismorum quoq; iuftitiam dedit,nihil alienum concu pifcentibus . Qu^ippe diuitiarum cupido ibieft,vbi & vfus . Atq; vcii»m reliquis mortalibus fimilis moderatio & abftinctia aIicniforet:Profe. tis domus,irricus propoflti reuerterecur • 7.C.1.& Alciatum lib.tf.Parcrg. cQp.z^. loquicurde Conft^niio abexpedicione Per III. HFNNrs /;7o;>^] Inopsdicitur lineopc ficaiucafllim rcuercence Lib.ii.vbide lu- '■ops . & aux'Iio. Virgil. i.Georg. liano bellum in Pcrfas meditatc.-Vrcbatur Atq-yinopi metuens formica feneiiA.^, bcllandi gemino defiJerio . Scythiciq-y miferrimu^ accola Foti]V^\i' ^i Cereris non nouitopes.] qui vfum pcrrimus habitator iuxta marc glaciale panisatq; vininonhabct.Sic Marcellinus: ccola. ^cythicum. Sic enim difiFerunt accola & In fua vita vidu funtafperi, vt neqj igni, ' incola vc accoladicatur, qui ad locum ali- neq> faporatis indigeat eibis,fed radicibus quem,hoc eft.iuxta locum habitat, v: ac- hcrbarum agreftium, & femicruda cuiuSi- cola Padi,accola Rhenitlncola vero , qui uis pecoriscarne vtfcantur . ipfum locura inhabitat . Lydi.] BacchiM eft, vini, cexo t» Kvhv Vfiuiperpetuo.gelu.] Vrcre etiam frigo dcdi^i, quod hominum mcmbra& ani- Sacchu€ riseft.Virg. i.Georg. mosdiftbluar, vti jjorant omnes. LyAtis^ rerever BoreApenetrahile frigus adurit, S^r/»^«/^] vcftimenta,pallia,pellcs, qui- *rn, &Luca!ius: busvtiturpro veftitu : alias ftragula feu Vrehant montana niues.^..^ ftragula? (vcrumq; enim dicitur) pro le- Sic Ouidius 5. Triftium, eleg.i. iftorum , & aliarum rerum opertorijs ac- J^lurima mepelago terra^periculapafsu cipiuntur. Vfiuiab ajfiduo frigore pontus hahet . Perflringunt] vndiquc cingunt, totum Eod':m Iib.eleg.4. operiunt,& quafi includunt. afhiclo terra peruflagelsi . MurinA pelles,] E mn rium pellibus. Am PeUesmu Sed & Faftor. 1 mian.Marcell.fictlndumentisoperiuntlin rinA^ Vos date£petuos tenerts fementihus auBits, teis , vel ex pellibus filueftrium jnurium Ne nouaper gelidaiterraftvfia niues . confarcinatis . Nec alia illis domeftica ve- Quanquam tamcn verbum iftud , Vrere^ ftiscft,alia forenfis : fed femel obfoieti co. pro^moleftiam cxhibcre, accipi merapho- loris tunica colloinferta non ante deponi- ricft>s,& quidcm noD rar6,palam cft.Cor- turautmutacur, quam diucurna carie in, Bd. Tacitus lib. 13. Ajtnbufti multoruni paunBlos dcfluxit defruftata.Hxc ille.Sc acca 2.06 Andre^ Alciati Chinefes peUibu4 ■vtmtuY , IV. Animws (tb exter^ nis mini- Tne pen- dens . Pauper- t:ts vhii tutx . ueca in epiftolis mCi«init p^Iliculariim vul pium & murium , qus ad arcenctum fri- gus comparata: cfTent. Has Armeuiios ac- que ZibcllinosquidampucaiUjfed nodum . fcio an re^fle . Hodie quoq; c Scythia fri- gidillimisq; regionibus laucilfimas pelles munum atferri Megiftjnum hiberno cul- tuijvel pueri fcinnt;& Turneb-lib. i j . Ad uerfir.cap. 13 raeminit. Atq; harum pel- liiim vfum etiam Chincnfibus familiarcm effe, teftatur loan. Petrus MafFeius Iib. 6. hift. Indic dum Chinenfes vertimcnta pcrhycmem prcciofis murium Scythoni- corum pellibus , quas vuigd Martas vel Zobcllinas vocaraus,caIoreadmodum fua ni,& ventis impenetrabili denfitate fufFul cire ait.quibus tamen haud fcio an non & cuniculorum pclles in Batauia fua merito cxxquandas putarit Hadr. lunuis . Sunt ^uiopinanrur, murcm illum peregrinum abHicronymo quandoq; dici Mufcum , cjui in delicatiorum vfum habetur : nam «iufcum,ideft,/xy5'Xiy;' , murem paruum indicare.Sed hoc odoris genus prifcisfuif- fe incognitum,HermoIausputatjnccmu* ■fcum dici,fed mofchum . Sicfuremhaud metuity ^c.] Tutus & fecurus agir,ex fc bcatus eftjncqi furum, neq; temporis iiiiurias mctnit. H o c fchemate fignificatur, aiiimum kominis pendere nondebcre cxhis.quaeca duca funt & fo tuita,vtpote quae folliciiii dines & cruciacus innumerabiles pariant , fed ea cantum debere efle fatis , quae beni- gna naturafir clargita, vel quaeab ingenio proficiicuntur . Vel intelligit paupcrta- tem vbicunque terrarum (etiamfiabom- nibus pene miferrima cenfeatur ) efie tu- ram & fec urarn . Sic fane nemo poteft no« bcatifTimus efic, qui cft totus aptuscx fe- fcquiq; in fe vno poiiit omma:cai auttm fpcs omnis & ratio , & cogitatio pcHdct er fortuna, huic niKil poteft clfe certi,nihilq; qnodexploratum nabeat, permanfurum /ibi,ne vnum quidcm dtc, aic M. Tullius. Huc pertincntquas Seueca difpucac cpift. 14. quo loci comparac fortuna; & dodri- nsboiia. Circumfpicicndum nobis cft , quomodoa vulgo tntiefl*e pofiimus.Pri' miim nihilindc concupifcamustrixacft in ter competitores . Dcindc nihii habeamus quod cum ma^o emolumentoinfidiantis eripi pofiittquam minimum fit in tuo cor pore fpoliorum.Nemo ad humanum fan- guinem proptcripfum venit , aut admo- dum pauci:plures compHtant quam odc- rin-t . Nudumlatro tranfmirtit: etiam in obfefTa via pauperi pax cft. Ad philofbphia crgo confugiendum : Has literaj non dico apudbonos, fcd apud mediocriter malos, infularum loco funt,&c. Adi jcio cx frag- mcntis Pctronij Arbitri; Cdfonuere tubd , iuguU IfAf diuite ferrut» Barbarfi contemptu . fic kgQ,contemptu,pr9 contemptui,non vc in vulgaiis, contemni . Idcm incarminc, cuius initium , Orbem iatotum viSior Romanfishabebat» legitur einfdem a rgumcn ti yvaix» . Arma placent mifern t detritaqi comma» da luxu Vulneribus reparantur : inops audacia tt*- ta eji . Salluft.Quoniam egeftasfacilc habctur fi & cum fociccaceni coiexiut^maximo fe opeie diligunt . Neq; id genus aniraalia vide^^ quifpiam licenter mifceri & tcmere.Quitt' hocquoqi diditant,qui les iftiufmodi cal lent,altera extin«fla comparem viduam de gere. Casterum id quoq; audio.veteres in nuptijs poft Hymenxum cornicem inuo- care>fignumque id conCQrdiasdare ijs con fuefle» qui liberum qHSBrendorum gracia conueniiTent . Tum qui fedes auium & v©latusoIifciuant>iiuufpicaciuu efTs capta tibiis 2.o8 -Andre^ Alciati cibusauguriaHiciint,vniiis tantum corni- cis obftquium.Haic AElianus.Orus Apol- lo in Hieroglyphicisferc idcm haber.-Mar- tcm,inquic,& Vcnerem fcribcnces,aut nu- pcus,gemmas cornices pingunc.marem & f^mniam : quoniam hoc animal duo oua paric,exquibus marem &f?minara gene- iMn oporrec . Siautem eucniar,quod raro eueniCjVt duo mares generencur , autduas f^mime , uigati mares cum f^minis alteri cornici nonadmifcentur . Icidem neq; f^- mina alccri mafi,fed diffociaci foli degut. Ideo vnicsE cornici occurrences aiiguran- tur futurum,TC viduali vita fibi viuedum Corntces fit.Sicille. Casrerum cornices haberi pro fymbolu concordise fymbolo praetcr Ornm tradic cocordiA, ctiam Pierius Hieroglyphic. lo.Iuuenalis Satyra i. Vt colitur paXydtq-^fideSyviSioriaMrttii , §lu&quefalutato crepitat concordia nido, Qu^em Satyricilocum fcio a plerifqj non decornice (quod pro concordise notahic ftatuimus) fed de ciconia intelligi. Solent enim ad id Ouidianum iftudadducere : Ipfaftbi plaudatjcxepitante ciconia rofiro. Sed cornicis-imago viderur in Fauftin? Au guftsenummis cum infcriptione C o N- c o R D I A. Sceptrum autem virgara re- giam Hieroglyphicum rcgni elTc, ex lite- ris facris tradit idem Pierius lib.41. Vidc adagium,Ci?r«/V«w oculos configere»cv\^\M cxplicationem non admittit noftef Alcia- cus Iib.y.Parerg cap. i/.quem vide.Porro prodigiofacornicum viuacitas in prouer- Cornici' hiwm ^h\]t > Cornicibt^ tiuacior . Vnde bn6,viua Hefiodus; cior . -^^^ ^^"'^ f^^^^ homints tranfmtttit garrula cornix , Et Fauftus : Lo7igaq \ producat -^iuax cH fAcula cornix. £odc pertinet,quod Philofpphus ille mo- riens coinicibusmuidiirelonga^uitatem le- gitur,quam natura negaffet homini . De concordia prseterea nonnihi! agit Ouidius i.Faftor ibi : Candida te niueopofuit lux protcima teplo, ^lua fert fubltmes alta Moneta gradu^. III. MVTVA Jiatq;illps Hic verficu- lus ni alijs edirionibus fic habebat : Inq-yvicemnunquam contaminata fides . Qliam autem (equimur.cortexic Barthol, Anulus.vt alios quofdam locos , quos po- flca indicabimus . ^^od fcilicet omnes.0>c.] HHC,nifallor, videtur pertinerc Horatiaoum rllud, O^c 5.f.Iib. I. Iniuriofo ne pede proruof Stantem columnam: neu.popului frequent Adarma cefjantes, ad armcL^ Concitetfimperiumq-^frangat . Hic coluninas nomine , fceptrtim Princi- pis, ipfumqi adeo ftacum regium, popu- li,omniumquc Reipub. ordinum concor- diafundacum fignificat:qux niH feruecur concordia,omnia pefTim eunt. Elegans io- cusNazarij Panegyricoad Conftantium.- Pcrpendic fecum excellens prudentia tua, eiqj feraper pietastua applicaraomnes coii cordi? commoditares,illam eife fu ndamen cum ac radicem otij , bonorum ciuium fc* minarium,quieris publica: fegetem, & al- mam pacis altricero Videtur ifte panegy- riftes non obfcure alludere ad nomen ^ct- (Tixicof, quod inditum, quia rex i\i ^d^nt Kttf.. De qup Minos adhuc puer ita lufit : Cur docii /SetirtKiict olim dixere Felasgi? Nempe (^AJi} Ka^ rex bonuihaud du- bie efl . Stantq; caduntq-,] Multiplex verbiT?^»- r^,fignificatus eft ex Nonio; Scare,id eft , ^^^^^' confifterc,erigi,promincre, fidcm habere, valere,conftare,fixum cfte. Sie apud cun- dem cadere,ruere,occidere,euenire.In pa- Cadtri iiegyrico Maximiano & Conftnntino A A. di^o.' Dij immorcalespiobare voluerunt tibiinnixam fterifte Rempublicam,cu finc ce ftarc non poftet . Duces] Reges, & qui imperium iu po- pulos excrcenc . ^em] confenfum . Dtfcordia prAceps aduolat] Difcordiam Difcer Deam coluere pagani homines,quam ean- dia Di dem cum Ate (de qua poftea^ plcriqj vo- lunt.Vide Gyrald.Syntag.i. Regiafata] Regisaut Principismorte, Alludir ad illa faniigerata verba, qu^ po- fnic Sallaftiusin lugurthatConcordia pat ua: rescrefcut^difcordia maxima: dilabun tu V. Quod & euangelica* licera: teftantu r . Sic fubclitorum atq^ipfius plebeculx fir- ma concordia, & tranquilla vnanimitas , Reges ipfos, eorumqj Rempubl- cgregi^ & diuci/Iime conferuabir,iuxtaadagium .• Concordta fulciuntur opes etiam exigUA . I V. pRiNCiPvM fummorum ftatus ^lebu'^ non aliundc ftabilimentum capir, quam a cordia populi confenfu,concordia, &beneuoIcn princi. ria « Itaq^prudencer & prouide faciunc, necefffi qui ria^. Emblemata. cjui ftabileac firmum in (iibdi:os imperiu tutari volutic , cum mocuui:i oinnium & fcHitioiiUin caufas prarciduur, niahir.tque a fuis aniari, c]uani tuneri . Eam popuJi concordiam & coiifeuram, regi^ porefta- tis cou(eruacricem inc propoiJir ^t///^5A/- Kcig , adhibita cornicum , qiin; fcepcrum fiiftuieucimagiue. Ex quo memiuirTe de- bcut jmpermm fuum pcudeica populaii coulcufu. Q^odnsnc moIefuuTi cxcir.- plis huic iude conquifiris coufiimare, tan- tummoHo repetam qu.-cauclor ipfemeciu lib I j.Comnieut-De vcibor.iignific.actu- .KH^ ex lif . pj-incipio rerum omuium,iiiquic,non Uiyito . ^iijina iuflione.fed ci popuh coufcufu re- gesadhmpti funt : quod & poft Komaui ll inipe:ij occafum leruaciim fuir, cum Ca- M roliis Magnus a populo Romano Augu- ftus elefluscft, & a rouciHce Leouc facro ©leoinuuvftusrquoci lus populi hodieGre goriaua hge iu feptem Gciaunise Prima- tes trauslatum eft.Sic & Franci Chilperi- co eicclo , quod regno non cftct idoueus, *Pipiuum 7ra,vKi/\TiKij confilio fubftitue- runc. Et cLim Pipini proles amaioribus dcgenerallcc , rurfiis Odonem , moxeius fracrem Roberrum,& dcinde Roberti ne- potem Hugonem ad fummum faftigium cuexerunc . Is Hugoeft.qui vulgo Cape- tus dicebaturjvnde oriundi func, quicria- luim Francorum rebus moderantur • Et quod de aiaximis hifce Regibus.nimirum Romano & Franco.didlum eft, idcm & iii inferioribus obferuacum fuifle, qui hifto- ricos Iegerir,dcprehendec, vc merito ccn- (eam dmina Icge eum iuftum Principem cfte, quiex populi confenfu regnec i quod & Ariftoteles tradit.qui vero inuicisdomi necur,eum cyrannum elTe. Vnde cum ma- gna regna non ex fubditorum confenfu , fed per violcntiam primo cbnftituta /int, merico D.Auguft.De ciuic- Dei 4.magna latrociuiaeffe dixit, addudo etiam pitatae cuiusdam cxempIo,qiii comprchcnfus« 8e auce Alexaudrum Maguuni adduc^u», c(» i li t e r rcga i e t u r ; q r. a c a u fa m a ; c babcrcc fcfrum ? Quid tibi,mquii,vc orbem tcr* r a lu m h a beas uife ft u m ? fed q u ia id cgo eil guo nauigio facio,!aric vocor;tu quiaiB»» gna clalTc^Imperator Kadlenus Alciatufl. CUiotics auccm veterum munumcnca p«f currimus.facile obferuamusquam fluxa, momcntaiiea (ic Priucipum potcntia, quanquam fublimisSc altisnixa radicibuf puteiur. Hienim nifi precario, & quafi populan fufFragio ifnperaut,nenipc quo* rum nifi moderatum fic impcrium.quam ciriftime corruit. Afiliinus refert Thry- Ui/lort^ fum inf^giicm ryrannum fuos adeo torfif- Thryfity- fe,vi kgcm tnleric, qua nemo ueqjpiiua- Ya.nnt cx tim, r;eoi public^ iiv.iicem colloquiauc mi JEliano 4 fccre lermones audcrcc • Qu^od cum fijb- ditis moleftiffimum & odioliffimum effct, qui uucu oculorum,manuumq; geftu ani- mi fenfa cogebantur exprimcre i idetiam voluit efte prohibitum,vc moJeftiae dolo- rem adijccrecincolerabilem: quifpiam eo- rum locum publicum petijc, qui multis lachrymis cfFufis.alios ctia ad fletum pro- uocauic . Id cum refciftct tyrannus,in fo- rum ftatim venit, quo ctiam id,fi poftec , populoeriperet,fleudi nempe libertatem . Giucs commoti arma rcgijs fatcUitibusex torferunr , & fuum tyrannum de medio fuftulerunt. Eandem fortunas mutario- nem fcnfic Amafis Aigyptiorum Rex . Amafedts. Cum enim plerolq^ ex fuis excrcmo fup- fatum^ plicioaf^eci{Iec,aIios fortunis fpoliaflcc,^ in omnes infolentior acquc fupcrbior vcni- recimpcrium cius aliquanco toleiatura cft,doncc Adifancs AEchiopum Rex iucw irrupiffccrcum enim odia occulca erupcre, cumq; multi ab eo dcfciuiflencregno taii- dem puifuseft,tefte Diodorolib.i.Plura obuiafunt. O Concordia ZIO Andrex Alciati Concordia. E M B L E M A XXXIX. T N bellum ctmle duces cum Koma pararet > Vtrtbm & caderet Martia terra fuis : Mos fuit in partes turmis coeuntihus eafdem^ ConiunCla^ dextras mutua dona dare^* loedcris h^c (pectes : id hahet concordta fignum , Vt quos iungit amor , iungat (jr ipfa manu^ COMMENTARII. L «mendd- tiO . PTn gvntvr diio viri.belli diices, habiru militari dcxtras iungenres. Hanc pi^fturam licet omnes editiones fic habcant,non ramen placct San«ffcio, vt qui dex t ras coiii u n dlas au ro vel a rgen to el abo- raras vel c^epiftasintelligat, idqucex locis Taciti colligipuict. Vnde non viuorum hominum maiuis coniun^ftionemjfed quan dam vfitatam fidei notam pingi vult. Cui &ego pedancus iudex fiibf'cribo,i«du(^us ipflus Autoris verbis , Coniundliit dextrcii mutHa, dona dare , Dcxtrae enim donari non potuerunt , nifi mctalloaliquo cffigiat£E. Quid? quodPi- gnorius pignore contendere paratuscf?-, Alciatum.cum haec fcribcret, rcrpexine ad eam annuli fpeciem^quidextras impliciras cxhibcr, quiqj in frcquenti vfu apud ma- iorcsnortros,nuncapud nos (vti praeclara qu^eqi repudiauimusj vix, acnevixqui- dem Emblemata-^. 2.11 I r. flemcxtat;rtali appcllabant olim, Annello difede . Noftri GermaJii vocant, Hand- trevvt^^^wd quos adhnc frequens iltorum anulorum vfus , quibus plcrunque noui fponfi fe donanc,& quales in illicicis amo- ribus Nifa a fuo Mopfoaccipit . Hoc au- tcm carmen videtur cffidum incommen- dationcm muneris,vt& Anconius Q^ieren gus , policinTirausnoftri farculipoecauim , in munus fniaragdi Iiificeleganti/Timiscar minibus.quaradducicPignorius, vc iabori fuo tumulcuacioaudloricatem concilienc Ea Cic fonant : G^emfnlgore tihi rHtilum viridmte Sma ragdum , Parua nouU mitto munera ad hofpitiu : Hunc^ne ingrctta tMfubedt obliuia Lygdi^ Fulcher HyUydigitis i>7fere marmoretf . Et quoties ocultsfiexi teres incidct auri Inclufo radia?is circulu^ in lapidz^t Dic tecum:^o Lygdm Hjlam bonu4 ardet amorc^, Uullum aurum t nuUa efi lucida gem- ma magvs . M E docuit Alciacus ip(emet Annoca- , tionibus,quasin Corneiium Tacitum cdi- tgo hu jiit^y^fj^jiaiT, materiam fumpfcric Emble- macis,nempeexeodeni Tacico,iib.i.& 18. matts. q^,j5i,goftcnditur,dextrasconcordi? figna vltro citroquc deftinari abexcrcitibus fo- . t. r. lifas. Nec veroafpernor quod libris Ge- nialium dierum nocac Alexander Neapoli- canus,nempe Marium, cum in Romanos maximacladefasuiret , quos {cruare vo- luit, dextra porreda autfalutcdatainco- xtm lumesfeciffe. Tacitus in lib.r Annalium, ^bolic vbide mortc Germaniciagit;Iurauereami • ci,dextram moricntisconcingences,hic ge- ftuseft darae fidei Gcrmanico,qua pollicc- bantur familiares,eiusfemorcem vlcuros. Idem paulo ante;Ab rege Parthorum Ar- tabanolcgari venere,mi{erat amicitiam ac foedus,& cuperc renouari dextras-Hic f^- Hus renouacum inter principes Germani- cum & Artabanum fignificatur. Oecurrit cxemolum Valerij Max cx lib. 6. cap-4.de Caio Popilio, qui legatus ad Aniiochum mifruSjifquecLim promptoanimo& ami- ci^fimo vulcu dexcram Popilio porrexif- feCjinuicem ei fuam poriigeie noluic, fed tabellas fenatufconlulcum continences cra- didit,cui ciim poft aliquam breuem mo- ram fatisfeciffecPopilius manus eius can- quam focij apprchcndit. Caefar.i.De bel- loGallico, tcndcremaniis , petendaj pacis figiium faiffe Gallicum memorac , vbi dc Bellonacis. Item 7. Geigouiorum muiieri- bus;qu2B pedore nudo promincnres h mu- ro pallis manibus Romanos obccftabatur. Signum item fuiile deditionis codem lib. tradiiur,vbi de Heduis.qui manus rciide- re,dedicioMcm figniffcare , & proicdis ar» mis mortem depiecari dicuncur.Cum i js, qu^adduxi e Cornelio Tacito locis, velim addi hasc exeodem lib. i8.Hift.Ccntur«o- ncm Si(eqem,dtxcras,concordia: infigiiia , Syriaci exercicus nomme ad Pia^corianos ferencem.varijsarcibus aggredus eft-Dex tras hic pro quodam vficaco fidei fymbo- lo depido i n au ro,a rgento ve,au c alio q uo- uismetalloaccipi pacet.Q^uo fenfu hic lo- cus alius Tacicifumitur libro Hiftoriaru primo , vbi de initio principatus Viccllij Miferat (ait) ciuitas Lingonum vetere in- ftituto dona legionibus , dextras hofpitij in/ignc • BVCES] Imperatorcs fuos,quibusexcr citus eftent coramittendi . Viribus ^ caderet] Significat bellum ci uiieridquc videtur ex Horatij Epod. 16. imitatus : Altera iam teritur bellts ciuilibu4 s.tas , $uu 0> ipfa Roma viribusruit , Itaq; confultor illeapud Antiochum An- nibal rebusomnibus raaturo iudicioper- penfis aic .-IRorDanos nunquam ni/i armis fuis vinci pode ; nec Icaliam aliter quam Italicis viribus fubigi . Martiaterra] Roma, vel quod fuerit ftudijs afperrima bellirvcl propcer Romu Inm Marcis filium.vt fama tulir,a quo o- rigincm traxir, fic appellata . Lege T. Li- uiuminprincipiototius operis. Ouid. 3. Trift.eleg.7. Dumq-^fups viEtrix feptem de motibus orbe Froipiciet domitiiyMartia Ro ma» legar, Martialis lib.;. £| igram. Fulcrior ^ maior quo fub duce Martia- Komguj. Alioquodam loco Martiam turbam , pro Romano populodicic : Crede mihi , nimium Martia turba fapit . SicSymmachuslib.i. Epiftolar. Abexor- tu pene vrbis Marci^e. &c. Coeuntibtcs eafdem] Synaerefiseft, figu- ra,quac fic,quando duae vocales in vnicain fyllabam concrahuncur. Editio StocKha- meri hskh^l ^hafdem . O i ConiHn^ Dextr^ iun£l& pro cocordia . IIL ^ellum ci Roma ter ra Mar- ti^Lj, Andre^ Alciati. Drxtera fidei fa, Cocwrdta imde di' IV. 'Dexfra concordiA Jlgnum , Dextcr^ telhs fi- det. Ceniurifias dfxtmi^^ Dexcera fidei dica- ra ert.vt mox dicemus. Virg.5 AEiieid. Nec Teriti domtnorHc fallere dextras. Plinius lib.i i cip. 4^ lueft &alijs parti- bus qna^dam religio; hcnt dextera orculis aiicrfa appetiturj in fide porrigicur. Dex- tras iungere Gra?ci clegantcr vno verbo "efferunt, J^i^t^o-^At. Id haht t concordia figntim'^ Concordh dicta eft,quafi corJium coniundio- Qux coniunCiio quia reipfa i-'equit fieri, vr (ci- Jicet amicorum corda ipfa contungantur , id fit per dextrarum apprehenfionem.-dex traeenim parti pctior cordis visincumbit, & ipfa dexcra manus eft cordis pocillima niiniflra . • H o c Emblemate Alciatits indicare voUiit prifcortim morem,quoiund:is dex- tris fidei & concordire fignum exprinic- rent;cft enrm.vtdixi , dextera fidei facra^ vndein permultis veteribus nnmmis du.-c manus iniunLfcx oflenduntu r additis iufcrt p t i o n i b u s yFides exercitimm .nio n n u n q u a m eciam,F;Wf^ Romanorum.Vovtaiyi huc per tinecillud Pychagora,',Ne cuiuis dextraia porrexeits, iie fcilicet quenipiam remere in interiorem nortri amicitiam admirta- mus . Er vero poeranullius antiquitatis ignarus.ex dexrra fidct^ue,ait ninviru.m dus &concordj3m perdexcram rignifica- ri. Viderac hoc longca ite Xenopbon Iib. 5.Dein(l:i:ucioneCyri.-/(^ T pKAVta^ , oif 5w. H unc quoque morem attigic Arirt-o, phauis fcholiaftes.-f -d-or s'W 'Tr/rH crvv- ^ilKctif l^e^etiettf 7dU J^&^ictc S^iJ^ovcLi aK- Kiihotf' OuidiHs6. Mecamorph. Vtpignu6 fidei dextras ztrasq', popofcit , Inter feq^ datas iunxit . Ciceroad Accicum:Vbi func illf denfedex tr^?Idem i.Phihp.Dexcra?, qux' fidei ce- ftesefTe folebant , perfidia func & fcelere violataf . Dextram in fide porrigi ideo aic Varro, quod omnis vererum audoricas dexcerxnianus vircute conl^tarec . Audor cft PlucarcIuis,FIaniines rem diuinam ma nuaddigicos inuoiuca facere confuelTe , f/mbolKe fignificances , fidcm curandam cfle,ac ems fedem in dexcris ede facracam. Qu^^de dexcris difpucac Cc^lius Rhodig. )ib.ii.cap. I 4.Sactius pro ridiculis habec . fcre tranfilieram o^wx luflmus de Dario moribundo retulit i i.Iib-Is cnim rex por refta manu expirauit,quam vnicu pignus fidei rcgia» dextcram fe ferendam Alexau dro daredixit . Sic conqueritur AEueas Vugilian.i- A Eiierd. cur dextrA iungere dextram Non datUY ? Quo pertinet & ilJud ex vndecimo As- neid. Orem:fspac?m , s haberedicebatur.vnico tamcu animoatqjconfilio regni fui finesmodera- retur . Hxc fere Plutarchus . Casteruin aiunt Geryonesab Hercule vinci nunqua potuiflTe, nifi feparatos & a fe difiundos . cxqiio perfpicuum fit,quamfirmus &in UKftusfit vnanimus ille animorum & vo- luncatum quafi nexusatqj con(cnfus:Viii- «erfi quippe concoides inuidi,qui fingu- Ii debiles,& nullius funt roboiis.Sic enim, vt Philofophiloquuntur.Vnita virtusva- letior eft feipfa difpetfa. Lege Pierium lib^ Hier©glyph.32.c.De tricipitip. O 4 Vnum i6 Andreje Alciati. Vnum nihil , diios plurimum pofTo, EMBLEMA XLI T A E RT AE genitum 'l genitum quoque Tydeosvn^ > Hac cera exprejsit ZenalU apta manu6, Virthtis hic pra^iaty hic foliet acumine wentts Nec tamen alteriu^ non eget alter op(L^ - Cum duo coniun6li veni^nt^ vt&oria certa eH: Solum mens hominem , dextrave desittuit . COMMENTARIL PRopoNiTvR AydLKiici y in qnd fint expreflsc&mutno coniunto-ef- figies Vlyffisjhabiru diKis militaris, in a- an loquentisj& Diorr.edis, habitu itidem milit3ii,galca,haf>a,& clypeo armati,quo lum alter prudentia&confiliojalter fiirai ratevirium ccmmendabilis Cur autem hic Anylfi catulus atiribntusfanob fagaci- tatem figiuficandam ? anquod pofl: varios euores uiparriaro r€dux.icanc cognitus fuerit ? Editio Lugclnnenfis viro armato fcnem, barba & tunica phMofophumjmaxi mam codicem geflaiitem,opponic.Nec id, meo indicio,mal^ . Emblemati s huius typum ob- \ j. Yeruoapud Homerum Iliad. x,. quo loco y^^^^ ^ vna cum Agamemnone & Menelao Ne- yigfff^^^ ftor confulrat de mittendis exploratoribus in Troianorum caftra Haiic in fe prouin- ciam recij)it Diomedes,aninu'magni vir,fi tameu Emblemataj. 217 lamen ei fociiis aliqiiis vna profecfliiras adiiiugatiir . Eiiis hxc verba j dvS^pav S'v^fxm6)V J^vveu ^peiTov iyyji ioVTA Tpcdfov dw' HTtf fjLiv dvtip eVo/To yjd fjLa.hhov ^ctKTfapii.f^ ^ctp(retK6aTipove^At> cvvTi S^v t p-)(0(jt.iva)i Kethe 'Trpo 0 Tovi- v6i](rev . OTTTTU^ KipS^Of (JLOVVOf artes, Vc refcrtStrabolib. i. Virgil. in AEueide paflim etiam plurima de eiufdem virtuti- bus eximijs & fapientia. Horaclib- i. e- pift. z. Genitum quoqiTydeos] Diomedem.Ty dei & Deiphiles filium.Tydeus filius Oe- '^y^eus. nei regis AEtoliaj.pater Diomedis,fuit ma gnusbellator, paruus tamen corpore. De quo didum fuit illud peruulgatiim : Maior in exiguo regnabat corpore virtus . Dequo faris muka Statius,prxcipue lib. j.Theb. Diomedes autem hnius filiusecia Diome- cumaIi)sGr?c!sadobfidioi)em Troia^pro des . fedus eftjvbi adeo ftrenue fe geflit,vt poft Achillem & Aiacem facil^ palmam obti- nueric fortifl^mirplurimas flngulares pu- gnas aduerfus infignes Troianorum prin- cipes habuit,& interaliacum AEnea ncbi- li Troiano congtelfus, Venetem AEneam 21 8 Andreae Alciati piot.geiicem perciiflficquapropter illain- dignata nuiltascimireriasattulit, vxorcm eiusctiam adulteramfecit. Qu^a re cogni- ta, Bonus homo domum redire noluit, vt idem Homerus. De Vlyde pr^terea & Dio mede mulca cleganter Did- Cretenfis, in fex illis libns , quos de bello Troiano fc ripiit . Hae ceY(C\ Has iii cera cfHgiandi artcs non ignoro antiquirfimas e[re,{ed an ad ilo Jud perfefenrentia.Proinde Sophocles : yva/j.cu /xiv epyeav im iv Av^paTroiiTpa' 9ot * ■ /SnKeu TctS"' i^iisrpet^AV, ^ "X^pm ;/3,«) y ^ y^p voni7cu , ^pct^ou ttvva.- ToTipot . &c hoc cft; Pariter autem fi duo iterfaciitnti^ maiora mente concipere,^ plura conficerepoterunt. Qiiod perfpicue dedarat Salluftius inicio Catilinari) belli.* Diu magnum inter mortales certamcfuit, vine corporis,an virtute animi,res itiihta- rismagis procederet. Nam & priufquam incipias,confulto,& vbi confuluens,matu refa(ftoeft opus. ita vtrumqj per fe indi- gens,alterumaltcrius auxilio egct. Legc Plutarchi difputationem pulchcrrimam , An fenigerenda Respubl.fit.Sed occurrit mihi Hefiodi iftuc : ttKhcov ydp ttKhovcov /xeKiTH , /ah^cov ;i/. quod Catoio V- Imperatoii accommodat : Ovi'' iiv eoKietVos 'KO.TAV iffKv^y.ZpdtiV g- yeipy} , ojS"' iiv yipixAvhi privov ctwctvrdL Tt» ' fXl/XVil J^i^iO. Tl1fJ.C3U/eiV K,CUTctpl BctpiTctXhi • OuTco hfou ^nvof s2i(irx^c\\\cQ:X.\Q\\\ y ^ nam Gr:eca verba flchaben^: aT^ hpc^i ^ercus ^yjVG^ S^pdi^i hoc ^k.Sic alte Confiernunt terram concufjo iipite frodes. Ipfa hAretfcopul^s, ^quantum veriice ad auras JEtherifts,tatum radice in tartaratendit , Eademquoq ; quGe hoc Emblemace com- paracio allegorica legicurapud Lucanum lib. 1. Jfronior in magnum populus ; pugnaiqu» minact Cmru 222, Andre^ Alciati quid . IV. Carolus V. cur quercui COlUtUS : Q ii terrore fidesy vt cu marepofftdet Aufter TLitii>us borrifonts , hunc Aquora tota fe- quuntur : Si rurfum tellus pulfu laxata tridcntts JEolij tumidnimmittat flu£tibus Eurum , ^lnamuvs iSia nouo vetum tenuere priorem A^quora,nubtferoq; polus concefjerit EurOf Vendicat vnda Notum Ecadiiertcinceiea, qiiercus nominc figni- ficaii in Hicroglyph.fortitudinero.cliutiir nitatcm.imperium firmum & principacu, vt docet lib.yi Pierius Valerian. Eirmti radicibus adfiant.] Huc forte non oranino male illud referam Scnecs e lib.Dc prouidentia: Id in cjuoqjaic.folidif /imumcft, quodexercuic . Noneftarbor fi^Iida , nec fortis , nifiin quam frequens ventus coiifurgac.Ipfaenim vexarionecon ftringicur,& radiccs ccrcius figir.Ec id cx Epiilola 26; • Libanij Rhccoris Cquem li- brum GrcEce fihaberem,e6 libenciiis vce rer) Ea,inquit,meneminmie quidem com mouerunc.Neqj enim vccufta,& iam fir- mis radicibus arborad cerram fledtijVento cciam maxime furenti, facile poceft . Siccafolia] arida,& alias ad cafum pro na.Typus humauw^ vit:E,vc dicemus . I. I N N V I T , ea vix confici pofie , auc ]abefa(Slari,qu2B firmis radicibus hasrenc , quaeq; vcl longo rcmporis decurfu,vel in- fignialiqua virtucefamam fibi pepercrunt immortalein.Ex induftria autemquercui Ca'farc Carolnm V.comparatamfior, vel quia loui facraca eft.Ouid.Iib.7.5^^>'^^ Carolus Quiutus Imperator , & Franci- fcus I. Galliarum Rex: quo loci nonnul- li inccrtam fpem venic:banr,f(^cius aliquod firmum & ftabilcpacemcj; intcreoscom* pofitum tandem aliquando & fancicum iri vt eo traiifad:o negotio rixaium om- niura & contencionum, lumdeniq; falfa- rum opinionum in religione Chriftiana ta longc latequegraffaniium omnis occafio toUeretur, Emblemata^ . 22) II. tolIcrctiir,aut ccrtc magna parte lue? if^a fanarctiir. Comparat crgo Chriftianam Rcmpiiblicam cum naui ventis & flii(5li- bus hinc & illincagitata,(ic vt parumab- flt,quia infanis & furentibus aquisobrua- tur,omniumq; fpes penituscadat.nift tam craffaj caligini & tcmpeftati Deus Opt. Max aliquidlucis immi(erit , quo bono- rum virorum,totiusqj populi confternati aninai recreentur. Sunt vero qui hic per Caftorc& Pollucem intelligi velincSum- mum Pontific.& Imperatorem, aquibus vnanimi voto ad metam eandem colliman cibus bcllorum ce(Tatio , turbationumquc optatafuit quies. De eo regum couentu, quem iam attigimus , extac Epigramma lani Lafcaris,quod fic habet : llt*m Martts cafira , afi Veneri^ tentorid fulgent Argento atqi auro?aJi Are micat jfceres, Et Marti grata ^ Veneri , Venm anrea : ferrum Mars amat\ in precio eji tfe quodq; fm . Jjttora ad Oceani fummi cHcotuge vterq; Qonueniunt Reges.Begia teHa vides : Conueniant alacres ad publica commoda', TurcA HuropA excedent finihus atq^ AfiA. Iximij HeroumyLed&a vt fidera nautA , Vos feruatores terrafretum^ colit. INSVMERIS agitur] Reipublica: fta- tus pluribus interturbatur afflidionibus . Et f}es ^c.] Sola fpcs cft , quaj foueat miferis modis opprenTos . Hinc intcrroga» tus Diogenes,quidnam in vita cflct cxtrc- mum?Spes, dixit . Non fecut ac nauts.^c-] Rcmpublicam naui comparari ab auceii vo- cali quodam (ono in(iftunt,vt volucres fe- dem ex redcnuitantes: graues cum folira- liaj vencre,mergentcsquc nauigia : & li in carina:imadeciderint, ciurentes: gemina: autem f-lutarcs , & profperi cuifus prx- nuncia; , quarum aduentu fugari diram il- Jam ac minacem, appellatamqj Helciiam fcrunt . Ecob id Polluci Sc Caftori id nu» xncnaftignant, cofquc in mari Dcos inuo- canc. Hominum quoqj capita vefpertinis horis magnopr^fagiocircumfuIgcnt.Om niaincerta ratione , & iti naturxmaieftatc fibdita • H^ Plinius. Scneca Natural. Qu^ft.lib. i.fic:Argumenturn tempeftatis nauta: putant.cum mult^ tranfuolant ftel ja:;quod fi fignuro ventorum cft, ibi vcnti funt,id eft inaerCiqui mediusinter Lun5 & terram eft. In magna cempeftate appa- rciic quafi ftclla: velo infidentes , adiuuari fc cunc pcticlitanccs cxiftimanc Pollucis & Caftorisnumine.Canfa autem mclioris fpei eft , quod iam apparet frangi tempc- ^atem>& dcfinerc vcntos. Sic ille.Solet Sc Hoc noftro temporeid fpleitdoris fiue lu- ixiims nautis apparere inter procellas & tempeftatcs.-quo vifo bene fpcrare incipiut iuut»,idq; vel D.NicoIai,veI S.Thermi> fiue D.Hermiatnumini tribuunt.Sed (abf- cjuc Saivtboru iniuria>& bona pioium riait- tarumpacc diierimj res eft naturalis, vt comniunis rhilofbphorum confenfus pro didit . Nam hic ignis fir ininfiniaaeris re- gionccx furao pinguiore , qui frigiditate aeii^ noeturiii cogitur atq; denfatu r Jnccn ditur autemcx concurfu duartim contra- liarum qualitatum,quaE inter fe pugnat ; Vaporeniracaliduseft , & aer nofturnus fiigidus . Coucurrunt autcm tantifper , donec hacagitarione vapot iiKcndatur^Fi- j;i'ur autsm piUs , aut antennis nauium > pofxi fuacj.^iaiikatcjDAvbi tauttfiiei h^ rct,doncc inccndij naatcrta /hem abfnm- pta. Dc Caftore & PoIIucc vidc Plurarch. i.Decretorum Philofophic.cap. 18. Dio- dor-Siculumlib./. fub finem cap. f. La- ij z>oluere) pontQ Vnda recumbit . lHee}2tiafiderd] Ica Horatius i.Carra. Sic te diua potens Cypri » Sicfratres HtlenA, lucida ftdera . Intcllicit Caftorem & Polluccm gcminos„ quialias Diofcuri djcuncur , ideft,Iouis nlij.Horum fabulam elcgantcrnarrat O- uidius in finc Faftor.his verbis Ahflulerdt raptoi Photben^Phoebe^q-, forore TyndaridA fratresjjic equesMle pugil . BeUaparant,repetur.tq-ifuaf frater , IdM , Leucippo fierr paefm vrer^-, gener . His amor vt repetantJUu vt reddere nolint Suadeti&^ex caufa pugnat vt^rq; pari » EffugereOebalidA curfupotuere fequentes » Sedvifum celeri vincere $:^rps fuga . Uberab arboribus Locua eft , apta area pu- gnA ; Confliterant iUo nomina fida loco • I^e^ora traie^ui Vjnceo Cafhor ab enfe » hlon expeBato vulnere preffa humum , Vltor AdeftPoEux,& Lyneea^forat hafia^ ^^ua ceruix humeros continuaia coit . Ihat in hunc Jdas , vixq-y efi louis igne re- pulfus f Tela tame dextr&fulminerapta negat » lamq; tibi FoUux coelum fublime patebat: Cum,Mea,dixifli^ percipe verba, Pater . ^}uo^ mShi das vni, ceslum partireduobusi Dimidium toio munere mmus erit . Bixit, ^ alterua fratremfiatione reeepiti Vtde foUicitA fidus vtrumqy rati .. Sodebitcimcnaiiulegerc lae apud Feftu » Diofct Tabul Diofc rum* Emblematai 22,7 ftcllam fignlficarc laftum ac profpcrun» , idq; cx Accio Capicoiic,aii6loricacciii fccu to Scruiliiauguris. Luccrnctiain feu lu- racii.id eft^5;,pro (^c ^ccipi roliemac fuicvtapuHM.Tiill. i. Phiiippica; Lux qujcdam vidcbatur oblata , Scc. Euripid. iccm,^& pr?cedatCnpido,morcfoliTonii dus &alatuspi(ftits;tum Bonus euentus, habitu fimplici,dextrapateram,finiftra fpi cam & papaoer oftentans . A tergo vero a- ftetRhamnufia , ftxno &.cubitoaimata . CerreBio Hic tamcn pidoris focordia cornicem re- fi quoq; commoda defcribit elegantcr TjbulIusiib.i.Elcg.vIt. lam mala finiffem lethoyfed credula vita Spes fouet,&* melius crasforcseper ait , Spes altt agricolaSySpes fulcis credit aratis Semina,qu6L magno fcenore reddat ager. Spcs ctiam valida folatur copede vincium^ Crura fonant ferrofed canitititer opus. Spesfacilem Nemcfin spondet mihi:fcd ne- gat illa , tlei mthi^nevincas dura puella Deam . Curviridis tibipalLif] Palla veftimenri genus eft ad terram vfq; promiftiim . Vi- ridis autem color eoj um cft proprius, qui fpealiqua ladantur: nec inimerito is fpci fuitdedicatus,fimilitudinedud:a a fegeti- bus,quasquando vindes videmus, fpera- musillas ad maruritatem perueturas.H^c fubindicat Alciatus in enjbleniate ilJo dc coloribus ; Nos sperare docet viridts, ^pes dicitur effe In viridt, quoties irrita retro cadtt . v clhi ^ctTTg , ta^' cLvpioV toJiT' a.[XHVOVy vovTi^ . . . ^ . X fiJ t/V et A A 0 )C fjiiv '^eTg^A « cu^p to f , etA- Ao^ct cT' y« . hoc eft : Videre,Batte,decet,melius crasforfan ha^ hebts, ' P 3 ^e- Pall^. Curvirt- di vefie indutct^ ipes . Tradt^t te la mor- tts . 230 Andreae Alciati Spes etla in mori-. hmdis , Frdcide- Locus ex Hefiodo . Jahula iie l^artdo Spera/.du eff viuis^no gff Ifes vU^t fepultts, Nu.uc plii.t , ^ claro nunc lupiter Athere fulget. - Q^idam Khodiasob intempeftitiam li- bcri4tem a cyraij,"o inicdiis in caueam, iii qua morc fcijealebatur, a-lcruciatnm ig- Domimamq; ampuratis nariba^, acfoda- ta vuliieribiisfacie.CLim a quibufdam ad- moiie^e.ur , vt inedia {ibulolorum finem alique;T> quxrerechis refpo-iclit ; Ac ciin- da hoiniiii , quoad viuit, fperanda *unt . Q^aedum conimentor, lubens adijciam Fo:ijeni,pr:>3cl3ri .-ertc hominis dilticho, quod ille vtraq; liiigua.tjdcm;]; fcntciuia fiiggeiric : E'A7r/iuida: quii> fi l>jf}ituar,durum efl viusre, malo mori, Ammian- Marcell.lib 5 i quolocide belio plane Cfuenco & miferoaduerfus Germa- iK)sagit;& cum omnia cajforum coipori- bus oppierencur, iacebanc incer eos qui- dam femianiajcs fpem vitse inaniter vuu- pando. Apollodorus Comicus huc refpe- xic.cum aic,non oportere animnm abiice- re eum, cui aliquid aduerh cecideric, fed femper etpedlandnm eHe melius . ivS^i-TTOT cl^vixeiv roy KdK^i •ZffpciTQVTce. eLvJ^pSf. 7um Pandora leuat.totu exiliere per orbe Qurarum infefls. effigies:^es fola remanfit Intus, e labris ima fub parte refedit . In adagiQ.M^/^? accepto slultus fapit. nar- ratur ha;c fabula , fcd concise, & videtur innui Epimccheum aperuifTc pyxidem (Ci pyxis vocandum ell vas illud, quod om- niamalacontinebac , & nondoliumj cum ipfa Pandora in domo Epimcrhci vas ape- ruicCette verba Hefiodi nonindicant,vas illud poile Larinedici pyxidem , dKKA yvvii ^^HpeaJi 'prlSis fjiiyet '7ra>(jL dipi' K^aet' hoc : Sed multer mmibus magnum operculum auferens .. Vide Plutarchum in confolaiione ad Apol lonium.Mofchopulus in Hcfiodum,Saty- rosdicit dolium dedifle Epimcrheo ante Pandoras aducutum . Origencs aduerfus Cclfum lib 4.hanc lidet fabulam. Ridicu- luiB , inquit , cft, quod de dolio dicitur , quod olim viuerenrhomines abfqj malis, & graui dojore, & morbis raoleftioribus , quae Parcae morrahbu? dederanr:fed f^mi- na manibus magnum dolii opcrculum au- fercns,ditFudirhominibns, & curasarro- ces partitaeil j (ola aucem ibi Spes in tu- tiflimisdomibusintus relidaert fubdoli labris,nec cxtra cuoianit.H^c Origen.My thologi ramen Pa doram , ad humanum , corpus rcferunCj foemineo noniinecxpref- fum,qu6d carnis imbecillicas minimocx- foluipotcft-. Noxts] NoxJE Deas finguntur, qu2eho- ^jpxA. minibus mala iuferuoc, eorum.quc mcnies pcrturbanc, vt canit Hefiodus. Jfcrdi vt docuifjCrc.] Hefiodus ab A- Hefiodft fcra Emblemataj . fcra Bocotiae ▼ico.Virg-6.EcIoga : T^ns tibi dant calamos , en acei/fet Mu/a Afcr&o quosftntefeni , g«A tibi adesf volucris ? Cornix,] Q.u6cl voccm cdar,Cias,Cras,cornii Spei adiugitur.proptereaquod femperqui fpe- raiit animi pendeantin fimuum tempus . Ofcen] Ofccn dicitur cornix, quia voce augui-ium pr2efagit,vtdeea Virgilius : S&pefmiftra caua pr&dixit ab iltce corntx, Omnesnamq; aucsore catuqi aufpicium facicntcs, prifcis ofcines fuerunt vocatae , ait Varro,Gnnit.Iib.ii.cap.vIt. dc honeft. difcipl.vt& apud Horatiu Jib.^ Ode zy. Ofcinem coruum prece fufcitabo Solis ab ortu . £t bene cum ncqueat dicere , dicit erit] Videturiioc imitatus, 8c quidcm mutua- tusex Suctonu Domitiaiio,qiu C\c ait:An- tc paucos,quam occiderctur, menfes cor- nix in Capitolioelocuta ell.-gVou 'uetvjet KAKa^.id eft: omniareSie procedent . Nec defuir , quioftentum fic interpretaictur : liuper Tarpeio qu& fedit culmine cornix , £/? bene, non potuit dicere,dixit,erit . H?c Suetonius Tranquiliiisiu fincoperis. Dc fortuna in raelius mutata, ii.Ai ncid. Virgil. Multa dies,variu/.qj labor mortalibua Agrts Kettulit in meliu4:multoSyalterna reuifens 2jufit,&* in folio rurfum fortuna locauit . Sed ad rcm propius.ex hiftorijsccclcfiafti- cis meminimus, Athanafium , virum fan- a:um,a paganis fuggillatum, quafi magi- cis artibus deditum. lllum crgo cxcipien- tes ludibrio,audita cornicula, pofcebant , quod omen illud e{fet?refpondit:Auis di- cit,cras,cras, pronunciatciiim vobistriftc deluliano infortuniura . Quod verum coiiftitit, nam paucis poft diebus relatum cft de ca,'de luliani nuncium . Qui comites?Bonu5 JEuentu6,&*c.] Duo hi Spei comites vana quxHam phantafma- ta ingerunt, nc plus tsedij adferat expec1:a- tio , quam ferre queanc mifcri morcales . Boiii Euencus flmulachrum dextra pate- ram,finiftr3 Bicam ac papauer rencs,fcul- ptum RomxVuifie fcribir Plin.libro^^.c. 8.& 36.c.;.Eoni E cci:s.& Eonasfortun? fimulachra ui Capitolip.ex Praxitelis opc- ribus. Gyrald.Syntagai. i Legi de veteri ijumifmate ImpcracQris Titij , vbi quod- dam fimulachrum fuii^ o i4 j £ v £ N- Tvs A v G V s T I , dertra pateram,fiiu- ftra papauera tcnens, vt apud P|in. Et iii Sctreri numocadem Boni Eucntus fpeda- turcfngies,figura ftolata.ftantcdextra pa- teramcum frugibus.finiftra fpicam &: pa,- paucr tcnentcCircumfertur libellus Bar- tholomaei Marljani,qui infcribirur Topo graphia vrbis Romas.vbi jib.7re>)v Gveipt^ nicL^, vou. hoc eft: Spes ejje vigilantium fomnia. Et Qn^intilianus lib.6 cap.5. Spesinanes , & tanquam fomnia qua^dam vjgilanrium. Q^o videtur allufifte Maro in Eucolic a-n qiii atnant,ipft fibifomnia fingiitf Noncnim cftqui verbis poflic facilecon- fequi,quam variasinanimo partiantur iniii ginariones,qui vchemenrer aliquid fperat. Atq; hisinanibus fimulachris peiindeaffi- ciuntur,ac femet o5Ie(flanr,ac fi iam tenc- rent,qu3E fibi poUiccntur. Pindarus in O- lymp.ii. cu ye /j.iv AvS^pcov '^roKK'' dLva> , Tet dv KATco '\ivS'i) (JLiTdLfXCOVlCt TbfJ.VOt' ffcu i KvKivS^ovT gAT/cTgi- . iJ cft: Spcs etenim mortalium , multa furfum , deinde verodcoifum vana mendacia fccan res volurant . Scelerum Khamnufia vindex ] Nemc- Rh.tmnn fis,qu2e etiam Rhamnufia dicl:a,quia cius fia vnde .ftatuam ab inclito ftaruario Agoiacrito fa- dicia . bricatam coluit Rhamnus, nobilis Atricas agus , refte Paufan. in Arric. De Nemefi omponius Ljerusin Romanarum hifto- riarum compendio ficair:Virgo& vidrix Ncmcfisnumcn fuit , quo quicx malcfa- P 4 ais l * 23^ Andre^ Alciati ■^W-meJh dis Helinquebaiir.puniebancdr.Vndc vi^o flia.Roma; remplum huic Dc« poruicm oftiii nu- rcsNemcilnnonfruftrainuocabaiit. Ko- Capitolio,vtindcfuan» vrbempoflet vlci* rnen fm^ mani enim fcmpcr iufta mouere arma;ca-- rci.Ha.'cilk. Vide quxfupra Emblem.x/, rit . tera» nationesodio & maleuolentia liuore- dc Nemefi accumulauvmns . • quc quod imperium tanta: vtbis iuftiria Vt iperes nil nift qu^d liceat] Quxhhct aiigeietnr,tela in popuJum Romanumca- enim fperarenoeft cuiuslibet.Itaqi inhoc picbant.Nemefis,quam plcriq; exiftiniaue pra;cipue illud animo.fixura h;£reat , Ne reeflc vim fortunaj,3lij filiam luftitias.ali j quid fjimis . Forrunie, vt uaturr nofcenda vim quandam*efleinterccEleftesdifcnrrcn eft nieufura fuaj-Nec vero fapiunr.qui.al- tem, prima rerum femina, quaj farorura tius fpiranr,plusq; animi gerunr^quam vi & fortium vires temperat, atqjemendar , lium habcant . rebus humauis tiuiinnm adhibeiis.c ceio- Elsgams ef\ Spei c^crcriptio per que terrenadcfpcclans,nocentes punit,bo- Dia!ogifmum,cuius ucmpc viies & adiua nis pra^mia largitur. Et cum fit velocUli- nufia lecur» lcelcrum iudignata, oculos iam diu a re- aduocat; quac voFa pltis ;Kquo ambiriof^ bus humanis auertit , & cnm genicrice in faciac irrita- .Sed quia hiec fmgilUtim fins remotiore parte coeli vltra terrarum rc- locis tafla funcplura de his addcie fupcr - giones non redttwra renafceotem vrbem fedeo. Qui plura dc fpe cupit, adeatStc» cxpec^ac.Rhamnufraen: appdlata ab Rha fe^um ferm.io9. & ahos^^uos ad pwrcura || «unte oppido A nkx regionis,vbi teplum properamus vltcriiii. 4; fiiHulacrum habui.t;& ab Adrafto.Adra In dies meliora. EMBLEMA XLV. ErDblcmata-). RO ST R A mtto mihi fitigeri fnts ohtulit dnno % Hac^^ cUens ventri xema^ dtxits hahz^, Frogreditur femfer , nec retro rejpicit vnquam , Cramina cum pando proruit ore vorax . Cura viris eadem eB ne (pes fublapfa retrorfum Cedat j ^ vt rnelius fit , qmd & vlterias . C O M M E N T A R I I. O A c o terraro roftro rufFodi€ti,cui A aflrcriptiim fitVLTERivs, aftec rufticus^qui verfus cfuas columnas fymbo lum Caroli V. habcntes , P i. v s V l- T R A , mamim extendat . II. R V s T I c V s quidam Afciati cliens Kalendis lanuarijs porcinum caput pro ftrenis «btulit . Hinc fibi Emblematis tr- gumentum ita«flus AIciatus,cx natura luis ttHreL^ (qui dum (iliquas orc reflexocolligit,rerh rci pervlcerius progrcdiens, nifnquam retro afpicit) nempe vt mhil procraftinandome liora fequaraur, nequc temporis aliquam particulam finamus effl^uere, quod noii pcrtineatad aliqucm progre(Tlim,& reime li u s gc teii d ar occ a one m . A 1 1 u d it au tem ad extremum (vt ne in minutulis etiaav ► Dtiofum deprehendasjl ad fymborum Ca- IlV ^*^^^ V. InTperatoris,quod eft Vlterivs- " Epigraphen hanc,/»fi?/«i videtuc attigifte TuIIius i-de legibus r Ego animi pendere foleo,ait, cum quid orfus trada- coraliojneq; ramfacile iiitcrrupta contc-r xo,qnam abfoluo inftituta . Non abhidic Corn. Taertus initio librideOratoribus .r H ui U'S llibr i cdi tione m m a tu rau i , v t d i m i^- £a p rio re cii ra- buic nou as^ cogitationi toto pedtoreincumbam.Haec ille. R Q s T R a] Synccdochc numeri. Ro- )^i.rHm. ftr''i^»^item no fojum de auibus dicitur, led e:iam- de alijs animantibii.s, ^Sc de ipfo h om i ne . P i a u f .M e n apc h ► Afud menfam plenahomini roJfrU deli^es. Roftra capiuruindixic Var. i.de re rult.c. j.Cinu^m PliiMus Iib.8.cap.4.Suu.m Cice- ro t-de Dsiivinat. A fimilicndmeaucem ro^ ftri auinm parsnauis exporreda &aca- minaca, ex asre ferrovcin prora eminens , roftrum appellatur; hinc naucs roftrarx , quaseciani aeraias dicunrur . NoHo mno] Kalendis lanuarij, quo die ctiam hodie ftienas mittcdi obcinuit vfis. Scfi^eri Jhu'] propcium porci epirhetd,. fctiger,vcl {etofus.VirgiI.il. Aincid. SetigerA fxtum ftns^ntonfamq; tridentem Attulit : I Dicuntiirautem fct^ a fuc>qaafi fuetasi& S^tl. funtpiH craftiorcs,rigidi atq;cre(fli, qua- les fucs habcnt . Et licet lconiim & equo- rumpili propric dicanttor tubaj,tameac- tiam nonntioqiiam fet^ vocantur.CK.Tu- fc.^Iiihoc mcdioapparatu fujgcntem gla dium e lacunari feta equina appenfum dc mictiiubet.Dicitutiir item fetaedehomi- nc.Ouidius: Barl^Or viroiMrtsq\ deeent in corpore fsU • Plautus Cafina : lt(t quafi fetps labra mihi cofungit hnrha , Setasdcaf uai pilorum & barbitii horro- rcm vocat; vndccciam, barbafetofa r Cliens] Clicns eft correlatiuum patro- cliens • nimam patromrs eft deienforeaufae»cIicns vero defeufionc indigcnsjid eft, litigator » qui pacronum fequitar,,vt ab eo defeada- tur in iiidiciis ► Xenia.] ^{vtec, munera hofpitibusdari ^^^^' foI-ica.,qua£ vero remittebanrur,apophorc- ra dtcebar»ru r. Hinc Martialis duos poftre- nio5 cpigrammatum librosXenia, atque Apophoreta appellauit , qiiod in fingulis diftichis defcripta fintmuneTa, qiva^^mitti folcbant, 8l difticha ipfa pro muneribus, hoc eft , pto xcniis Sl apophoretis mida, Hic vero inrcilige ftrenas, amicorum do- Stren^»' naria,qu^ Kalend.Iamwrii vltr6,cicr6que exhrberi folita. Ex L. Pomponio.'Picl;ori- bus anlde,{i qua vciuuraelt alia ftrena ftre nue.Q^o loco aduertimus ftrenam a ftre nuitate dici> vtapud Nonium . Ia;n.qui- dem Kalendas auni aufpices anciquicas fa- eravm,quibus & ftienas ^Jonarentur . Qui mos a Tatio rege pofteris trafmiffus,cum verbenas felicis arboris ex luco ftrcnas no- ui anni aufpices primura acccpiflet, vc vi- dere cft apud Synvmachuni : quod. argu- naenrum um.inde fuic vids ftrcnuis eas de- beii Andre^ Alciati Carnes delicfjs . J£>nigm» L»tcani» CA , IV. /» dies meliora , bc ri j & ob virtiitcm etargiendas. E r eo col- Ji^imns , occafione munurculi a ruftico ^«^/i5^,diximus Emblemace 7. Curavirvs eademefi] Icidem debenccu- rare homines,ne fruftrentur liia fpe,rebus quecupicis. Vtmelius ^c.] id cft , v a.u.ti' Voveov * P E R T I N ?. T hoc prarcepCHm ad fc- dulos & diiigentes , qui femper in melius proficiunt , non procraftinant , non diffe- runt.neq; moras necflunt, &diuciu8 con- fulcando fibi mera fomnia fingunc:delldec interca,fpeq; vana fefe ladancjvc illeapud Martialcm,qui fe nuiic cauiridicum,uunc fe Rhctora fingcret , aut fperarer nefcio quidiuunquam tamen fe proueherec: ina- nicerc^ ac fupina cogicacione,imo vsecor- dia pIanedeIira.Nam,quod Seneca epifto- la i 3-Interc?ceramala hoc habec propriu ftultitia, femper incipit viuere. Ad id tra- duci poteftquod Senec. difputat de Benc- fic.Iib.i.cap.i^.quo loci ait , vitam fem- per inchoare,moIeftum: Idead fin. epift. 59. & pulchre paulo ante cpift.63.N0 in- coucinne illud Horatii : viuendi recie qui prorogat hor4 Bjujiicui exsfe^at du defiuat amnis . , Certencpluribus,puto generali fententia cmblematisintelligi rwV g'i/« ^gp hoc cft,felicem diei fuccen[um,qua voce Cice- » ro vfusad Acticum ^.Concrarium cft ada gwim tMandrabuli inmorem res fuccedit: cuiconuenic illud Matonis i. Georgic. .^nmn.ia. fntts in peius ruere . Quid fi hoc refcramus ad ftudii Philofo- AJftduim phici alliduic»ccm,v^c Plutarchus facit di- fputatione de profcdu mrtrum ? Sic enim ille: iv t^ (piKocrotpm j/xgV/ \My^(Tiis J^set^ ?^H^y.et '7rpQMT7)s4^i ^i)pty[Ji6$.\v\ philo- fophando & virtucisitiiierenuliaeft ccfla- tio,nullaperpecui progrefltisintermilfio . Gontra,miferc & nonnunquam improbe defipiunt, qui fuis itamale rebusprofpi- ciunt, vt quo magis ajtate prouchaiitur, peioreseuadant : Sicuti Menedcmus per- multos Athenas ftudiorum caufa profici- fci dicebat,principio (apientes,deinde phi- lo(bphos,poftea Rhetores,tandem idiotas. Qui itaqj fe meliorcm in dies facit , quafi feipfum vincit:qui in deterius abic, vinci fe ignaue permictit. Quod Plato i. De le- g ib • ai t e fle c u rpi fli m u m ; tiTTecy^eu et u Tof C nifi quod liceat . . C O M M E N T A R I L IM A G i ik E Spei & NemefisTupe- riore Emblemate fcite expreirimusiex- arte,marite, tibi' StultCy^d egifl-i?nihil hic tua ^didit vxor^ Cum fit falua fui mentula Deiphobi . Lycurgi temporibus canra erac apud om- nesvxorum pudicitia,caiKumq; aber.uab • cafacilitace.quaj poft iauafic,vc priuse(rcc • incredibile.crimen adulcerij a_)ud 5parca- nos inueniri ."fercurque diclum cuiufdam vetuftillimi Spartani Gerad^cqui rogatus ab hofpire quodam.quid p^narum darent apud Spartanosadulteri ?neq;enim videre fe quidquam fu^Jcr hac rc fa.icicum a Ly in qna diuitis, de- litia:,& corpoiisafctticius cultusprobto habcntur:contra,verccundia, modcft.a, ac obediciitia: magiftratibus dcbitar obfcrua- tio,dccoriIaudiq; dincur ? Prudentcriu- tcllexit Gcradas, ibi non po/Tenafci vifa , vbi noH admittuntur vicioium femiiuria. De faemiuarnm prafterca prifcarum pu- jyylfYonx- dicitianotumeftillud Ar2ei,quiquibufia ^ . c rj I j ' rumpuA\ non luaSjlcd aliorum quorundam vxotcs ^^^^^ prardicantibus: Perdcos. inquit, de bo. is & honcftis mulieribus nihil tcmcre loqu5 dum cft, fed in tocuai qnalcs iintoporcct igiioran.prarccr quaiTi folis raariris,qui- bu« cum viuunc . Tam iaflgnis ciatapud prifcos virgiuum & vxorum pudicuia.vt cas ab alij$,quam a parcntibus,aut fuis m» ritis coi>fpici,gradus aliquis ad impudici- tiam habcrctur: tantaqi cautioneconfulc* batur illarum famx, vt parum pudica ha- berctur,dc quarumor,quamuis vanus,ori ri potnit; fcd ca dcmum furama matrona- lis pudiciti^ laus haberccur.fi raulieradeo domiconcluf* viucret, vt nulluseflct,qui dcca vel bcnc.vclraaleloquipoftet.-proptc rea quod hocipfum, matronam vcrfaniu fabulis, trahiqj pcrora hominum, profti- tutionisgcnus putarctur.Ercnim q«i lau- datalicnam vxorcm.vidccur haberc cogni tara cuius laudes prxdicat , quod ipfum aliquiddctrahit pudori fijminco.Quid igi tur dicendum dc noftri tcmporis matro- nis,qu2e finc maritis incereflre gaudcnt iuuc num conuiuijs, quac curfitant ad ahcua- rum ciuitatum dicsfcftos & cmporia,qu^ ducunt choreas cx viris & f^minis alcern^ mixcas > quasin balneis 'corpus nuduni o- ftenduuc quorumlibct virorum oculis > Penitiora tangam cum Horatio , nou finc moifu .* Sunt quas JEunuchi imbeUes,^,mollia sepef Ofcula dele^antt^ desperatio barb*. , Ef c^uod abortiuo non efl opus , Prol^ pudor; Hx tameii ' Ciielopa; & Lu- crecia» haberi volunt . Hinc egunouusa- rufpex Porphynonum raritatcm augu- ror.vt quos mulicbris petulantia ad infaii ftum fuf^e idium adavflos, h icrum natu- la exuiare fecu Bmblemata_> . In vidoriam dolo partam^ E M B L E M A X L V I I I. A I AC 1 S tumulum lacrymis ego j>erluo VirtttSy Heu mifera alhcntes dUacerdta comas^ Scilket hoc reBahat adhuc > vt iudice Gras9 Vincerer •■ dr caujfa Jiet potiore dolus . GOMMENTARII. MV L I f R. dirciiida.moefta, tnmuJo mamiorco iufickt, crinem fibi Htla- niartf . Ad fignificancliim vera Aiacis elle tumulnro,.tncifafapparent litLera*, M. A I A c r s , Dij^ Manibus Aiacis. E X p L I c A T V R. ici agalma ab Eu- ftathia ad' Iliados Homericjc^. citaiurqj aP^^rphyiiaalicnbi . Quofi cpigramma cribiicum Virtwtr > coiidittoncm fuara de- ploranti.mucatum fuiflc a Mnafalca Sicyo iHo,& in Volwptaitem conttcrfiim,ex altc- Ktfklum dc Aiacc^adoumuic dodliilxmus Camerarins. Hoc ex j. Epigrammattyo Grascorum fumptam, tit.ei^ itpe»a^. Eft enim tetraftichon Afclepiadrs A ) KHpAfJiivA 'TTKoitA^Htp Kpnaut . Vrflnnsfic vertebat* Confideo «ja2a Andrcae Alciati ] Xptgram md A}iti- III. inulHi . Aletx v)im & Atci^^v, lamentaii eft . Dilacerata eomtu.] Signumdolonsgra uiflTimi Sic Ouid de Tibullimorte : Venit inornatat dihaceratacomat. AEfchyli fchoIiaftcssV 'jipireuf : vyvinBif ydp 7ol( ^ptmuo-t TtKKHV 7A( iAV7ay 7pt)(Af . Et ne quid praetcruolct,quod ad matcriamilluftraqdam facic , illud puta- mHsladiicicndum.Gefttim lamcntantis cx- preflit Lucan.lib.i.in Martia matrona : ^mmmmmmmmPoSiquam condidit vna Supremos cineres,miferando concita vultt* Effufof laniata comas, concuffaq, pe^u^ Verberibus crebrt^ , fineres^Ui ingefla fe» fHlclpri , - ' : Uonaliter pldcitura viro , Cumhac ftarua Virtutis ciulaniis confe- ro illud Horatij a^ Auguftuni i.Epift. lib. 1. ■■^:; i . M Romulus Uher pater > ^ cum Caffore FOUUX, \ 5' \ : Polf ingentia fadlaJ>eoru in t^pla recepth Plorauere futs non reSpotidereJ^t^orem Optatum meritts . \ " • | Placct illud Petronij Atbftri SatVrico : Pellitur a populo viBM , CdfOytrijiior iUe §luivicityfafcesqy pudet raptuff^ Catoni : Hamq-y hoc dedectps eH popuU ,morHmjMi ruin^: Non homo pulftis erat,fedin vno viSta pO' teSfas , Romanum^', dectniquart id^dita Roma . Jpfafuimerces eratyf^fine vindicepr^da. Porro Ajciatus imitatus cft hocOui^ia- num 4.de Ponto, 15. Venie ad albentes iUabefaBa eomas . ludice Gyaco^ J Id eft , Agamemnoiie , qucm prauum Atridem vocat Aufon. in Epitaphio ^iacis.quod ctiam huc non ma le referri potnifltt. Vide num alludatad Prouerb. GrAcafdes. Sc, Pergr^cari.quo- niam male audiebant Grasci circa fidem & probicatem.Sed is poftremo locus mihi videturaltiore quadam confidcratiooc in- digcrernam ciim dicit , Hoc rcfiabat adhuc , vt iudiceGrdco Vincerer . Rem exaggcrat ipfa Virtus lachrymarum plena,a iudicis pcrfona.Eft enim indignif- fimum,virtutcm a Gra»cis ipfis,a quibus id omnium minime fuit expedandum,eie Sltsam form^t amijfo fiore relinquit amans. COMMENTARII. SteUionis iirfcri- AD defignandum hominem fraudii- Icnnim & inuiduni pingirur rtellio , quo nuHum animal fraaduIcntius.Eft au- tcm flelliorcrpeuslacertas fimilis, circulis quibu(Ham,& veiut Incentibus guttis in scioduni flellarum depidus. Roie visic . Eius morfus homincm facit ftupidum^ra- ro tamcn intcrficit . Sancftius emblemaris epigraphencmendat . In fraudulentos ^ inuidos . P L 1 N I T s lib.i^.cap.^.tradit e ftel- lionibus malum medicamentum fieri . *^am Sic.'?' Emblemata-». 243 Nam jinquir, cum Itcjlioimmortuiiseft ▼ino,eoriim quibiberint, facicm lentiginc obdncit.Ob iioc u) vngueoto nccant euiu iufidiaiKcs pellicum forma:. Alciatus libro i.Parerg6»n,cap.4 Qrura geritycauda eft mutatps addita mem brts : Inq-^ breuem formam,ne fit vu magna no- cendi , " Contrahitur,paruaque minor menfura la^ certa eii . Mirantem , flentemq^ tangere monlixtk parentem Tugif anuylatebraqi petit, aptumq-, colori Nomenhet, varij Pellice.] Pcllex , quafi 'TraKhA^ *) ttaK' Act;c/V,ait Gell.Iib.^.cap.j.vei a pellcdo, quod vxorem legitimam e thaiamo pel- lar,vel quod vhum pcliiciat, Paulusin 1. 344.dc verb. fign. Digcftisex Mafurij Sa- bini fcnrcntia peliiccm pro ea fumicqtia; citra matrimonium cum aliquo confuc- fcatjdomiq; rct:neatur: additqi vulgo fic accipi,quae cum eo femifceat,cui fit vxor. Caeteiuin an admitteic aufim diiUndio- nemliinfconfulci indida lege inter,pelli- cem,amicam, concubii.am, ivondum (atis liquet. Sed prasftat audiie Demofthenem oratione aducrfus Neajram , cgregie no- mina t>k TtLKActKii^ yTif^ tTtupA^ , vJjl Tiii yvvcfjKOi diftniguentem : ait enim : TA? IJLtv iTsufcti iiS^Qv^Hi hiK g^a^cer • Tctf «Tg ^AhhAKa.^ tJjj- ka^' ii/j.ipAV ^epA- 'TreiCti ToZ (rco(JLtlLTO$ ' TitV «Te yvVCUKA^ TiS ^TTCu^oTToiHff^cu yvi)ai(*>i , y^tcov ivS^cov 9UKAKA 'TriftiVB^v. Amicas habemws 'voluptatis caiifa : pellices feu concubina^ famuUtij^ curAquntidianA gratia corpo- ris i'timur:vxores autem ducimttsvt legi- ftmos toUamus liberosyfidamq-y rei familta ru cufiodiam habeamus , TormA amifio flore relinquitAmans] So- lenne hoc fcre cfte folctin amore meretri- cio,vicum formas flore pereat ctiam amo risferuor.Q^nod non iiercina merstncula illaapud Tereiuium Hcauton. ^ippe forma impulfi-nofiraynos amatores colunt ; Hac "jbi immutata eft , illifuum animum alio conferunt . Hinc Socrates dicebat,formam effc modi» ci temporis tyrannidem . Deformirateni autem nihrl magis accclerat,quam vinum, . in quoftellio furfbcatus ebibuum, vt do* cct exPlinio Alciatus; nec difnmulat do- difGmusTurnebuSjCuius carmina ei Epi thalamio Francifci Valefij adducctc non grauabor,ficenim ibi : Sic quApelltcibus nuptA infidian tur auarUy Turnet ^asforma plus effe dolent , medicata carmii propinant Pocula,guteata lentigine fieUio quA tt* Inficts , vt vario ftgnetur tergore vulttt^ Difcolor, ^ macults liuefcant ora fub- ortt^ . P R o p o N I T V R ftellio,fraudis & lY. malignitatis nota , vrpore qui non modo homini bona fuainuideat, fed etiam viru- lentia inficiat. Vnde non immerito ftellatis circulis macuIatur:Vjdemus cnim inple- rifquc animantibuscertas quafdam notas efTe malignitatis a natura inditas,vt cauea- mus, nc quid inde noxas damnive contra hamus.VuIgo enim fertur,cauendum cfle NotAm ab i)s, qui uotis quibnfdam infigncs funt. Ugnita Dicitu rq j non raro eum.qui pedibus clau m . dicat, & animiquadamclaudicare partc : quiquc gibbo fit deformatus,aut ftruma , | autaliquo generiseiufdem vitio,cajteris in feftiorem efle,& magis verfipellem,fi quid tamen vulgari hominum opinioni dandii: . Vitiofum corpus vitioftr ^lKtAf TrhlV iyjtV AS^tKH, fcilicet amicum finuilatum declinarc noii po[fumus:eum,qui apert^ nobifcum exer cet inijr.icitias, vicare non ita aegrepoffu- mus. Etquid homine fubdolo &: duplict poteft elTe perniciofius? Seneca Tragic. Hippolyto in fa!laces,& fmuilatores : Vhi vultus iUe,(3^ ficia m:iiefi(is viri , Atq; hftbitHS horrensyprifcd , antiqun appetens , Morumtjj fenium triffe , ^ alpeBu grauef O vita fallaxy ahditos fenfus geris » Animisq^pulchrd turhidis faciem induis, rudor impttdentem celatyaudacem t^uies : iHetas nefandum vera y faUacesprohant > Simulantj\ moUes dura. Potes huc adijccrc excmpli caufTa , qiiod Marcellin.Ammian lib. ij-. initio , & de Mercu rio perfidiflinio afscfatore,ibideni. Nos ad alia fellinamus. Dolus in fuos . E M B L E M A I. O 5 ALTIMS 1^6 Andreae Alciati 1 1. Locus Al A L T 1 L 1 S alle6lator anas^ cmrula pennU^ Ajfueta ad dominos ire redire fuos ^ Cengeneres cernens volttare per aera turma^Sy Garrit , in illarum fe recipit^, gregem , Tr.ttenfa incautas donec fub retia ducat : Obrtrepitant captA , confcla at ipfa filet . Perfida cognato fe fanguine poltuit ales , Offictofa aiijs y exitiofa fuis. COMMENTARIL AVc v p E s in in^di js laticaiit, ex- panfis fiiis retibus:aiiates, aues vndi c]uecognira:, turmatim aduolaiit, prsecla futura: . Sed fplenem exerceonafum cri- rpaiue cacliinnoyquoties artincis contem- plor rubriliiacem in exprimendo hoc reti, cancellos verius dixcris . O cxcx^ floli- dc-eaues , quas ralcs clackrata; infidiaj. de- cipiunc . A L c I A T V s lib.^.Parergivn cap.ii. fic aicrln Milire Plautino vitiose legirur, Falefirie^cwm legendum fi:,Faleutrio,nO' men veceratori, impoitoriq; feruo conuc- niens.Vnde & -TrA^ivTpt&u, quafi alleda- tricesaues Ariltoteli Iibro de hiftor.anim. i ,, vel turi.vtgalliiia: &c. AUeSiator] abaliiciendo. Legialicubi, AlleSi^ morem efle aucupibus , exoculatam co- tor* lunibam in reti ponere , qua: fubfultans ftrcpicu c^cterascolumbasad fepelliciat . Ea Grajcisdicitur,TctAgc/7f)/A, '^TTctKiJ' HVy quod eft decipere,feduccre, fiue in la- queum illicere- Vide adag Sedens colum- ^^.Ariftoteles lib.^.de hifior.anim.cap.?. ait:PaIumbum alledricum (quasdoraie:^ capcatajaluntur) prius mas, quam foemi- namoritur .. Ariftophanes in Auibus de columbis loquens iv S^tKTvta. id elt : Zt cogit paleutrid agere alHgatas in reti Vide eciam adagmn^fPulchrefallitvulpe. Cocrula pennis] cani coloris , vel (iibci- nericij. Ire redire.] Ire,pro abire> vralludac ad verba Iuftiniani,i« §. Ceruorum quoque, De rer.diuifione, in Infticut. in /liuam ire & redire folent.& paulo poft:In ijsauima libus qu.T ex confuetudinc abire & icdirt loIenr.Marcialis i i.lib.epigram. Atq-yinter menfas ire,redire fuas , Virgilms 6.AEneiJ. ltq\ reditq- vtam toties. Congeneres turmas] Eiufdem generis aiuces ciitmacim YoLaaces .. G(f>rra Emblemata. 247 ^rire, Garrit] Gairire, qviafi iiiepte ftreperc ^icero lib.i.de Orar.Nam &fa:clis mul- tis antegymnafia inuenra func ,c ] Sefe obftringic fcc lere perfidi:^ longe grauilIimo,quod pio- dac , &perin(idias ad mortem pra:cipicet fui generis aues. ■ ^ Hag (imilitudiue (cuius facilc fub- Pditoru intclligicur apodofis ) prodicorum ani- ttfdes , mnm /raudulentum aperce arguic : qu.i cdm animoefTeamicoac bcncuolo fefe pro ficeaucu r,vc incaucis & improuidis Facilius impon.inc,e6 fane nocenciores,qu6 verfu- tioresjhabendi func. Sic enim plerumq; infoDces & incautos in ignoca difcrimina , vel ad extremum vfque vitac periculum adducunt & compellunt, fed potiflimum cum vel virse confuetudine , & familiari- tare , aut eciam oblcquij aliqua fpcciefu- cataeos tencnr iirecicos,nodisq; ram tcna- cibus illigatoSjVt fefe hinc nequeant extri carc]. Quo de gencrc funt vefpcrtiliones quidam,& fceleratifTimi fycophanc? (quo rum numerus quancum his temporibus accreueritjdicinon porcil) qui viros incul patae vitae.fimplices plane, &ab onvni.fu- coalienos,indifcrimcn& pra;cipitium tra huut; nullumqj iion niouentlapidem, vt , quod eft in prouerbiojn laqucos inducat: quam ad rem cuniculis quibufdam vtun- - rur,cum impiogunc noaien dcceftandi for tilegij.veletiam ha?iefeos,aut fcdaralicu- ius, vc fecuriiis magisque impune ouicu- Iam,id eft,bomiacm fimplicem,minimeq; malum abomni criminetam fceledo, cant qae abomiuando alieniirmuim mac^leiiC, vel certc quocunque landcm njodo exrer- minentrfic vc infoiis iilemifellus hac afpcr fus labe ftametfi toro vita: cempore virtu- tipieratiqj nomen dedericj humans ibcie- cacis pernicies,& peftis habeacurab irapc- rica mulcicudine , qu« vt in vitium plus quam liceaccrcdula, icaob inconftanriam maximam,qax illi familiaris eft,3d virtu- tes ipfas iiuiertendum fic prompca & pa- raca fic,vc,quod aic FIaccus,fincei.'um aui- de cupiac vas incruftarcSed vc paucis con traham, hocgenus hominum vrexitialius & magis auerfandum , fic & praster c^re- rosalios, in quosjeges foleiit animaduer - tere,diguiftimum qui iiiexteras terrasab- legentur , aut ccrte vt calumniatores mc- rira poenaafficiautur . Quod cnim vnice docuicopcimaillaomnium magiftra nacu- ra,hi tollunr, & improbitatciTiquiore la* befadabanc.nimiriim vbiconcra fuum fau guinem Jnfidiantur,& inanimas fuasfrau rfem mo]iunrur,vt loquitur Salomon. Id Prodito- totum camen corqueri melius forcafte po- ^es pa- ceftinpacria; proditores, qualcs fuereo/ friA. ^/A/TT/^mj-apud Griecos,apud Olyn- thios Lafthenes.Talis fuic^?etius ille Suf fetus dux Albanorum, pugnasdefertor in bello Romanorum aduerfus Albasios,qui fu3e proditionis pcnas deditabequisdifcer ptus.vt lib.i.Iiuius memorat.Tu quoq; ofcelerare luda, Chriftum Dominum & Magiftrum tuum Cvoluiffes modo) & no. f^rum,nefario ofculo prodidifti. O impic- tatcm . S ic fajpiflime Jmpia fub dulci nnlle venena Utcnt * 4 Malc 248 Andre^ Alciati 1 r. Maledicentia. EMBLEMA LI m ARC H 1 LOC H I tumulo tnfculptas de marmote vcj}as Ejfe ferunt , ImgudL certa figilU maU . C O M M E N T A R I 1. STatvatvr tiimiiliismaimoreas, in qiio vadiq; vefpa:, infedli genus in- uiriim,oberient. Quamuis caeterx edirio- nes habeant aduolanres & auolantes , hxc tamenpicflara magis arriHet , quaj vefpas porids fculpcas ('de quibnsepigramma lo- quitur) quam viuas reprxfentat. Archilochvs Poeta Laceda;- monius.vel vtalij voUint,Parius,repuctiri ac repulfam paflus m miptijs Neoboles, Lycambis lilix,fibi promi^Tae, lambis a fc rcpertisfatyric^adeo, & ^rauiter ipfum Lnamben deuouit & intedatus eft , vc cn n cnm filiaad laqncum impulcrit. Vu- .\z liorarius in arte Poctica: Etalibi: Ef agcntia verha Lycamhn - Ouidius in Ibin : Pofimo^o fiper^esjn te\mihi liher Iamhu4» Tincia Lyeamhdo fa):guine tela dahtt . Politianus in Nutricia* Licet acrem effufns in iram , Ore Lycamhiadas rahiofo occtderit amhttt Archilochtif . . Hinc prouerbia , Archilochia ediSia , pro contumeliofis & mordacibus. Archilochi patria^^io maledicis . Archilochum tere- re,ArchilochHm caleare.pro eo,quod eft, maledicentia deletflari . Exratepitaphium Archilochi,€x quo Emblema hoc defum- ptum vivieciu,lib. 3. Epigram.Gr^cor. EmblemattLj . \Diogenes veifti fi- AtfXct^etf ihtK^VATOV InixSpoV ■ oiJ^i A'J- M'jp6y.ivof Tptosov ei[y.^ctTa. BvyctTi- pav . , , , H^piixct S^if 'TretpAfJLH-^OV o^otTTQpiy^HTro- Tg TKcTg KivYx^^i T\j[JL^6> rum turpia lora trinm . Hospes ahi tacitejrrites neforte crahrones, Illiiis in tHmnlo qnos habitare vides . Sepulchrum hoc Archilochi liccoreum , qui quondaro amaram MuTam ferpentina primus tinxitbilc: Qj.iicruentauit Heliconamanfuetum-no- uic fid) Lycambes, Lugens trium nexus filiarum . Senfim vero cranfi,viator, neforte huius Moueris tumulofucosinfidences . Uttorenm Archilochi fHmuUim en-.qui n»- xia quondam Carmina vipereo fanguine tincict dedit: Isq-y cruentauit manfHetHm Helicona-.Ly- cambes Pendentes hatof de trahe tresq^^ videt . Th vero fenfim tranfiy neforte crabrones Affixos ifii commoueaf tumulo . Pindar.i.PyLh.ait fe noHe conuicio aliquo Ixionem af{icere,quod Archilocho conui- cia nonbene ce(ferint.Sic ille : E'/Ug «Tg x^^^^ (prjyetv J^etKog dS^ivoVi^netKetyopiAv» eJS^ov yctp iKAi ecw', TdL toA- A' iv eilJ.et')(etViet ^yipov et^^lKo)^ovjSetpv^O' yoif gp^9g(7/ TteuvofxevoV' id'ef1-: Meautem oportet effugere morfum imbel- lem ^ impotentem»maledicentiam nem- pe. Vidi enim iam olim multa in egesiate pofitum conuiciatorem Archilochumyinfcn fis ohtreBationibus enutrrtum^O' quafepin guemfaclum, AntiftheBes dicebat, Dio- genem vefpis effe fimilem . Vefpis enim noii raagnum cffealarum ftrepitunv, acu- leum autem acutiffimum. Dion oratioiie 8.!^ Stobacus Serraon. ii. De Archilocho plura habcs apud Yal.Ma?tira4ib.(r.cap. 5 , Alciatum lib- f .Parerg. cap. 18. Prouerb. Irritcwe crabrones . TVMVLO de marmore] Tumulo raar- III, moreojvt apud Vir^il.4. f^t^it in teBt6 de marmore templum . Vespas] Vefpsinfe^orri genus, apibus Veif&^ penc fimilejfic di^^lum.quod vefperi graii dioies mufcas venecurin cibo,i|sq; capitc ampuraccreliquum corpus abfumaf. Ve- fpas quoq; eos diciait Sextus Pomp. Hb. vlr.qui funerandis corporibus officium ge iunt,non a minutis illis infedis, fcd quia vefpertino tempore eos cfFerunt.qui pom- pa funebriduci propterinopiam nequeut. Vefparu.miium arcificium inconftruendo nido defcribit Pierius HierogIyph.lib.i£ cb- taecp notsB hominis nitemperanter lingua treiiato- abucentis,vt qui maledicentifllmus fueric res , Vespae tumuloaffix.-c Archilochi , linguas malse petulanciam efFra^nem ar- IV» guunt.hae enim rauc^e func & mordaces , fed nullamab ijsiieq; obled;ationem,neq; frnio , Scufandofi con dn: Non lo conofco . Cuiushic fer^ (enfus ; Hic iacec Arerinus vaces Hetrufcus,qui petulantis lingua^vi- rus inquoslibet euomebat.pr^terquam \\\ Deum,caiusnullam habcbaccognitionem. Er hi tales nonne ad venena nafcuntur.? j^^i^^;^ qui cum velut fcorpionis idiiopiimum ^^- queraq^ lancinarint.ac fiftulato vulnere,vt Hieionyjni vtai Yeibis,viam aperuerinr. Andreas Alciati moxlatius veneni peftiferam vim fundur. Atra hominum.vt inquit Plii)ius,ceu fer- pentum lingua vibrat, tabesq; animicon- creclara omnia aduriccujpantium omnia, ac dirarura alitum modo tenebris quoqj &ipfarum nodium quietiinuidentium ge nucu,qu?fol3 voxeorum eft,vtinaufpjca- tarum anim*antium vice, obuij quoqj ve- tent agereaut prodeHe tit^.Nec tamcn vl Jum aiiud abominati fpirirus pr^emium iiouere,quamodifleomnia.Cicero pro Pla tio; Nihilefttam volucre quam maiedi- ctuminihilfaciliusemictitur , nihii cicius eicipitur,latius diflipatur. Foscensrcrmo putridcmenriseu indiciumj liiuc nihil gra uiusolcr , quamoris malum & virulenta mcphicis.Piautiex Poenulo fcira fententia cll:,in maleiicos , ac vehit Scyll^os canes coiicninata : Jffhic ejl thefaurus flultis in lingUA fitm, Vt qudflui habedh t male loqni melioribus, Medius F"ic Medius quidam ex Alexandriadula- Ad'daur. EO"bus,qui alios hortabatur,caIumniasin queniuis audader confiarent.Nam etiam-' fi,inquit,vulnus perfanaricin quem mor- fum infixeris,nihilominus cicatricofus coii iBalatro , uifecur locus . Balatronem quoq; inuenio fcurram fuilfe viruletum; vnde HoratiuS; JRalatro fuspende?2s omnia nafo . Et Hie- ronymus: Ne me putesin modum ruftici Balatronis cuncla Origenis reprobare . In hoc peftiknna* virus fcice conforniatum elitadagium, vr ocimumferere «y.NihiIominushi tales nil aliuci pendhabere videntur,quam vt ftylocou- fodiant quofcumq; vel rei literaiia: priii» cipes,feq; ex ea obtredandi licentia palma rium quserere. Infelix hominum genus , quigrunnitu porcos,Iatratu canes, ruditii afeilos maUmt a^muiari , fuamqj prurigi- nem,ac fcabiem prodere.quam intra forcs Mularum 7A{ dpSovnf fe continere- Audi- te,6 vipera^.quid vobisoccinat Italusqui- dam Poeta.lane venuftiflimus : Punge la lingua piu che la faettcLj* E fu da la Natura Cinta di doppie mura , Ferche s'habbia a tener gHardat{t,e ftretta, Tu , che l'hai s\ attofcatd Verfo la fama altrui , Ttella de' denti fui . ; Tiihchiufa frai canceili s Ch' vn d) non te la rubino i coltelli . Sed ceflb piura n-ialedicis beuediccrc , fal- tem Ancicyias eos nauigare Telim , vt pe- nifallor: co77rzp o a.}CT:ucov Ctso ro)V' blematis 7 pi^o [yAvcov d.7r' et/T^ kvv^v ATrz^ctviV , quos alebat , difcerptus efi : ita parafiti ^ ajfentatores eoSya quibus enHtriuntur , mi~ fere perdunt\ A6la;on venator Ariftasi ex .-j. Autonoe fTliuSjCadmi nepos.cum ex veu* - jfT^^ tione laffus ad fontem potaturus accede- t^'^^**'^ ret ,ibi cafir Dianam (venarionis Deam , caflitatis & rolimdlnis amicamj vidit nu- dam fe lauantem . Qn od illa indi^ie fe- r£nSj.iiifacieiB. A, adeo fic ait : oKi^piS VvyLVOV a.VCUV0^iVi)( OtKTHplMOVOf f/cTor felixTirefiii, tu ^dSvidifii citra pernicie Nnda inuitA mifericordts formd Minerua . - Quod narratur de A^ft^eone in ccruum .'^^ transformaro.funt qui fabulam putant,ple ntv^tri'^* rique hiftoriam malunt, audore maxim^ Pluiio , qui A(5Vseonem & Cippum cornu- tos edicos memorat . Qn^in & Maximius Tyrius a yeriscanibus Acl.Eoiiem lacera- tum faiffe dicitapud Corinchios , huiufq; facinoris autftores Bacchiadas appellat. Vi de Mytholog.Natal.Comitis, Iib.6. c-vlc. Ad quod apud Homerum legitur, Diana permontium crra;irem ruga telis dele(5la- ri,capras & ceruos fugaccs venando pcr(e- qui, fant qui refcranrad fabulain Adseo- iiis. Ahj vererum fecuti philofophiam , fagirtas eas,qu>c ceruum affcqnuncur, fo- lares radios i;idicare volunc hpoyKv:piy.co{y cjuorum ncmpe radiorum repercu(fu,cor iiuaipfa pro condicione loci, vbi lunaeft, & appareiit & obducuutur.Sed hoc in car aniue Alciaci illulh-ando, placec mycholo- gi3,quam acceptam ferunc Anaxiraeni:ni- mirum quod Advrou periculis,qax' muUa veiiando pcrculcrat,tandem expen/is,£eratc iamaffe(fla dmidior faAiis, in ccruum di- caturmutatus, cumq; caucs nihilo fecius alcrct, fuum omnepeculium abfump(ic, hincq; acanibus laccratum.Conuerfusau . tem fingiturin ccruum haudabs re.Nam ^^^'^^^ ficapce fignificatur ftulcicia-Auaor nam- ^^' quccft AriftocelcSiOmniaanimalia.qu^ma ^num cor habenc,£imidiora»infanioraq,°ef ' fe.Vndc apud Homcrum Achilles vocac Agamemnonem , Oivo/2Api{,KVVOf ofJLUATA i^av , KApJ^hv S^' iKdipoiO . Temt*lente,qm cMis ochIos hahs, cor au- tem cerui . Vide Adagium.C^r«i»«^ vir. Plinius quo- que viilc,pauid.i elfe animalia.quibus pra? grandc /ic cor; quo in numero referc nm- res,Iepores,afinos,ceruos, &c.Maluic Al- ciacus , & quidcm ingenios^ , corquerc in cos,qui lacrones furesq; reeipiunc: aut c- tiam (vc verbis vtar Marcellinide depra» uacis Romani populi moribus agencis.Ub. i+.)qui familiariumagmina.taiiquam pr? Hatoriosglobos poft terga trahunc,ue San- nione quide domi reIic^o,vt aic Comicus . LATROi^^M] Vox latronu apud vetc- 1 1 1. ics vfurpacacft pro ftipatoribus, &cufto- jjnronth diae corporis procccloribus^qui Impcraro- rc comicabantur, quafi laccrones.quod cir ca lateraeffe folebanc.a verboGracco A*- Tpiveo, quod c{\,inferuio. Sencca i.de Cle- mentia.cap.iz.Ita fumit Capitolinus,Mar celIin.Sparcian.& Herodian.lib. y. (TM^et- r9!p'J\stKif di(fli,feu lateris cuftodes^tTspu- p-spo/ifpiculatores Tacito Iib.i7.& i8 Se- nccas 3 de Benefic.cap.«.5'.& Iib i.deira. Suefon.Claudio,cap.3 5.In Galba,cap i8. Tacit.i.& 13. Annal.refert,Germano5 cu ftodes Imperacoii Romano,& principifg min;r adfuilfcSic oHm latrones pro ftipa- toribus , a ftipc nuncupati, quam merce- dis nomine accipiebant corporis cuftodes, quicum ferro circundabant Regum cor- pora. Latrones ergo , a.tffo r» KetTpoVyamct cede, Varrolib.6. Latinjc Im^uje . Hodie dicuntur latrones viarum obfelfores qui publice & per vim furantur: fic did:i a la- tendo.vel quod a laterc adoriatur.Horat. lib.i.Epift. Vt iugnlent homines furgunt de no5ie trones . Vurumq-j] GaneOnum,eorumq; quima lisartibus viuunt . Eruditus vir Alciatus has soQt^LatromimfurHmq'^ non accipit vt Emblemata . ▼t fynonynia , vcl promiTcii^, quod Ho- rat.ait i.Sctm.furta latrocii)ijs eft magiiis paruacompararc • Manus] Multitudo,globus,vt maxima militum miiius apud Ciceronem iii Phi- Jipp.& fa:pealias.Virgil 6.AEneid, ^^.^luuenum manus emicat ardens . ScAua.] Proprium quoddam nomcaut fidlitium, non temere fufpiccturaliqiiis . Pleriqj7i«/»,Icguin,pro,dira,crudeli,ter- rifica , &c. Sedmalim Scaeuam accipi, vt 5ymmachus, proimprobo, finiftrajfamx horaine.rerum impcrito.Q_uae fub obteu- tutuoa quibufdam fcxuis de^gnata di- cuntur,aitilIc.Et Grajci.cum qui Cit ingc- nio tardojfl-^fcct/oyappellant . ovJ^i ^Kttiov, •v/* iTiKn7^ovAi dictt Atiftephan. id eft, neq^/cAuam,neqy confilij inopem . Itcomes] te coniitatur, fc tibi adiungit, & later^ ftipat . CinSia cohors gladijs] Turba {icarioru , quos vulguslraforura yocsit,i>raui,^fp£i dacinitpet contnmeliam . Menfis generofum] Nobilem,& excelfo animo prasditum . Prodige.] Cicero 3.0ific. Prodigi, qui cpulis& vifccrationibus , & gladiacorum muneribus, ludorum venationumqueap- paracu pecunias profundunt ineas res,qua rum m»moriam aut breuem , aut nullam funcomnino reliionf! perculfjs,cum pri mis Helueciorum cohortibus Nouariam concenderat, vcopportuna iu vrbe, tucus ab infidijs , adueiicances legiot^es expeda- rec.Sacramorus circumuallanda? arcipras crat, vir principe ortus fainilia, fed maio- rum fuorum viicuris & glorix penicus oblitus, vtpore qui forruua fua minim^ Andre^ Alciati ceptatO' rum. xet* Vete r« in dhfiri A->. conteiuus,antentiflimos,& mani- Adolejci tcs prodi^ bus vidum quasfiuifte, non feruij «t tit^ teris lua negotia, fed fibi tantiim commi-' fifletideoq; qui laboriofi cflent ,opibus3c facultatibus prre carteris abnndafle: cotra qui felc otio dedebant, voluptatcs confecla Otiof$ vg^ bancur.venationi & ale^E djbantoperam , natora, inextremam rerum penuriam dccidifle,& opibus cxhauftos efle, adeo vt aareo hamo fc pifcatoscfle dolerent, aut cum canibus fibi opes cucurrifl[e,auoIafle eum accipitrc conqucrerenrur : quemadmodum & ipfi ALlceoni cotigit.Cui rci domefticjc curam negligcnti , quinimo venationi duntaxat intctojfacultas omnis& vita defccit.Ciim autcm nihil amplius in bonis habcret,in il- lum homincs dicebant:Sn(. id cft;0 mi- fer A^Aon, qui a proprijs caniius confnm' ptus es . Vide proucrbium , Ale luptrum catulos . 3. Demum illud fpeciatim inprodigosa- dolefccntcs nonab relicct conuertcrc, qui promi magis quam condi, vt Phrygcs fc- ro fapiunt;& tum fortc,fed fruftrarcfipi» fcuntjcum nihileft amplius in loculis.Si- bi quidcm mir^ placent,ciim fccundisfor tunae ventis opcs fuppetunt,quibusimpu- dentes & ignauos gancones ( qui nullunF» aliud flbi penfum rclidum habent,quam vt lautasculMias aflcdentur.alicnaq; qua- dra viuant) pafcant & cnutriant. Ai cxhan ftispatiirnoniis,quid iilis fupereft, nifi vt aliena compilenr,tandemq; inmalam cru cem adigantHr,ab ijs rclidi, loBgum^Jue valerciufli , a quibusin conditionem tam miferam,tamq5abie^^am coavf^i funt?Re- vTteitaq; diccre folcbat Ariftonymus : Li- gnadum ignem nutriunt , ab ipfo conlu- mi, diuitias dum adulatorcsalunt , ab eis labcfadlari.Q^iccum ita fint.comnicndan dus eft Timon Athenien/is, qui Demeam adulatorcm Ijgonc percuirir, homines ad- monere volcns , ne pefljraa parafitorum contage labefadlati, penmprudentiam in tam prodiuia vita; difcrimina peflflim ra- pcrcntur,omniumq; ignominia!,contumc liis.atq; ludibriis cxpofiti, eorum, qi^iibus fe fuaq; omnia cre ErDblemataLj l t f * In adulatores. EMBLEMA LIII QEMPER hiatifempertememy qua vefcitur^ auram ^ Reciyrocat Cham^leon : Et mutat faciem i varios fumit^ colores > Prater rubrum , vel candidum . S-ic & adulater ppulari vefcitur aura x Hians^ cuniia deuorat : Et folum mores imitatur Principis atros , Albi » & pudici nefcitu . COMMENTARII. I H A M A ^ , ribus Iic AE LEONTEM prO pifto- ecntu de •"J"^ ex aue pre giandes& concolores corpoii , c]ui iHui- 1^6 Andrea? Alciati iSenus His. II. I.mble- tnct, e Plu tarcho pe titHm , Adulator X't Cha~ mAleon. leonttsnfi' 6]iiain operiiintiir: ncc pnpillac motu, fcd locius oculi verfationecircuni arpiciunt. CeUiib eil,& hunti iemperore; folus ani- malium iiuUoalio quam aerisaijmento nu tiicur . Epigrammatis vf rfus prmius eft Hexaaiecer.fccundui quifqj lambicub Ji- meter, con^Kans t]uatuor lambis , reccpco tamen in locis imparibus Spondco . EicPRESSVM id e'Piutarchi libcl- !o, De difcnmmeadulatoiis &amici:hu- ius hx'C verba: Kc.Kct^ ATty^^Oi lo t» ydiixajiKiovTo^ ■T^iTrov-Civ iitHVOf TiydLp Tcu. »^ 0 y.cKct^ iv Toii oi^iots tT-nsS^tjf 'of/.ot OV idLVTOV £ J aS^VVATCOV '7retpt)^HV OvS^iV ctTToKHTH Tcvv cxxj-^paiV ti[xlfx}iTov • Adu- latori quiderii, omnirio id accidit vt Cha- mdeonti : Jiquidem vt ille colorum omniii fnnilitudinem exprimit prAterquam dllfi : Jtc ajfentatory cum fe fimilem prAjlare non pojftt in his , quA dignafunt Jiudio , turpia quAq; imitatur quantumpotefi . De Cha- mxlconte Plinius lib.S.cap. 3 3« Ip^c cclfus, inquic,hianci feraper ore.folus animalium nec cibo nec pocu alicurinec alio quam ae- ris alimenco;Sc colorisnacura mucabilior: muracnamque eum fubindc , 5c oculis,& tauda, & toco corporc , rcdditquc ferapcr quemcunq; proxmic atcingic, prarccr ru- brum^candidumque. Cartiodorus Variar. foimularumlib.5.epi{>.34.naturam Cha- fnacleoutisad fruftracorem debicorem noii minusingcnios^ traducit. Fugcrc nefcius, fed fu^ fponfionis ignarustobliuiofus cum ielinquacur:trcpidus,cum tenetur.Mutac verba,variacconrticuta:nccin vnadidi fiii qualitatc contentns, diuerfis imaginibus immutatur . Meiito Chamxlconti beftiae conferendus , qua; paruorum fcrpentum formse confimilis,aureo tantiim capitc, & leliquis membris fubalbentis prafmi colo- rc dilHnguicur. Hxc quocics hominum afpeclus mcurrerir, dum ei fugieudi velo cicas dencgacur, iumia cimiduate , colores fuos varie commurat , vt modo vencta , modo blacrca.modo prafina, modo pollit cyanea icpciiix.PioucT-Cham^ieonte mu- tabiltor . Memin]r& Aintoceles Chamx- ieoncis lib. i de morib.cap.io.& Plucarch. in Alcibiade,Democuc. in lib.de poteftate ChamxIeontiSjCiinitus Iib.i8.de honeft. difccap.vlt.Ouidius i j.Metamorph. Idquoq-^ quod ventts ammal nturitur ^ aurcL^, ProtinHS ajftmilat» tetigit quofcmique tt)m loret ^ Chamxleontem nihil cdcrc,& vento nutii ri,non probatur omnibas , iisq; eruditis linguamcnim habct,inquiunt,hoc animal femipalmum longam, quam porro in iu- fcda, quibusmaxirae vcfcitur , excritac vibrac,ciusq; mucore fcaraba:os,locuftas, formicas,mnfcas,& alia infedila ad fe addu cic. Fatentur tamen ad o do mcnfes, atquc intcrdum inregri anni fpacium famcm to lcrare ; nam cum pulmonibus magnis fit pra»ditus,ventum intro magno impetu at- trahit^eoqjintumcfcit.Chamasleon nomc Cham£» eft animalis & herba: mutantis colorem, a leonvnde ^lxAtfid c{^jhumi,Sc AgW,quall leo ter- dicini» reftris.Ariftotcl.4. de part.anim. cap. 11. Omnium ouiparorum pcdcftrium tcnuif- flmus Chamxleon cft. Pra:nimionamquc mctumulciformis cfficitur .* metus cnini rcfrigeratio p«r inopiam (anguiniscaloris- quccft . Vidceuudcm lib. i.dc nat.anini. cap. 1 1 .per totum . Chamseleontcm apud Lconem X fummura Pontificcm fc vidif- fc teftatur Picrias,HierogIyph.lib.z7. SEMPER hiat] Hiare , propri^ cft orc III. apcrto fpiricumcmittere.Accipitui tamcn Hiartj, criam pro (poncc,auraliqua vi cxtcrnaape ririfiue fcindi,vt lingua hiataridicate, tcl- Iusa;ftu;hiant ctiam florcs,quandoaperit turjoratio quoq; hiarc dicitur , qu? mal« coniunda concinnataq; cft.Pcr translatio* nem fignificac mirari ,dubitarc, ftupcrc Viig.6 AEneid. Incertti^ clamor frujhatttr hi^ntes , Reciprocat.] Repecit,retrofleditur, vel Recipro^ recipit.procare,peterecft,vndc procax, & cartj, proci di(fl:i. Rcciprocum vero a recipien- do diciait Varro.quiaco rcdeat vnde pro fcLlum cft. Hinc maiis& anim? recipro- cario . Hoc loco vero reciprocare propric ert auram reforbere,fubindeq, rctrahcie : fic enim Liuius rcciprocarc pro rcfpirarc vfurpauit. Vefcitur aura.] AlluHoad Proucrb-r^» r^/iri M' to viuere . Populari aura vefciy cft populi rr£flare ad coruos redigi^quam aduhtoribus exponi . qiioniamilii morti- cinimodo coiireftcntiu' , iii etiam viuos boiiosquc laniatu pcf>ifero etcarnificeut . Idem iiueriogatus, quxiiam belHa mor- fum habeict: omniu.^i noccutilfimum.' rc- rpoiidit.Si de feris iiuerrogas.eft obtre^fta- torrfi ^emaufuetis.eCI: adiilaror. Nam ob- tre6latorquidcm prx fe feitodium, adu- lator aurem fub am ci perfoiia mnho Ix- ditgrauius. Et hi tales.qui probe lo . CO LC H I DO S ingremio nidum quid congeris ? ch Nefcta cur pullos tam male credis , auis \ J>irA parens Medea fuos fauifsima natos Perdidit > & Jp^ras farcat vt illa tuis ? COMMENTARII. ^59 eu, BA s 1 fiijeinfiftat f^atiia Mede?, ftri- ^ftoferro infantem nudiim petcntis , iii cuiiisgremio aiiiciil^e aduolitantcs ni- dum conftruercappatcant:red ponc infans alter nudus& faucius, quafi mortiuis ab- icdus humiiacear . C V M Epigrapha huius Emblemacis conueiift illud Sencca; de beneficijs 4 cap. i^.Qnomodomale filia* confulit, qui il- Jam contumcliofo & farpe rcpudiato col- Iocauit:quomodo maluspaterjfamilias ha- bebitur,qui negotiorum geftoruni damna topatrimonii fuicuram mandauerit:quo- modo demcntiflime teftabitur, qui tuco- rem filio reliquerit pupillorum fpoliaro- rem:fic peflim^ benencia dare dicetur,qLii cumque ingratos clegir, in quos peritura confcrar.Hocei Gr^co ArchitcPoct? E- pigram.lib. r. Hi (ptKo^opyletv. Kittv o\uVt vtj ri if^/iTTctuev» ^vx^- fjLiJif^Hilf ypATl^ 'TTVKTlS^t VOOSOTpO- iKT» 7(thi-)^v Tt^iV ffio im i^i ^v- KoX^^iS^Ai fj.{iS* iSiav (^^^AyAvm 70 ■ Ki^^V i Terram omnem.infulasq, peruolitans m hifundo , MeJe:» in pida tabula pullos alis? Sperasautem pullis implumibus fidc tuis hanc feruaturam Colcliidemjquae neqj propriis pepercit libei is ? Tot faltus , vnddstjjemenfitt 0 hirmdoivo- latu , Medest, inpicia, nidificcts tabula ? Tu^tuos fore fecurosftibi fida putanda , ^lujzneq^ -vel natis dintfepercit^erifi Maruiluslic eipofuit 5. Epigrammaton paraphraftic ys ; ^iuid vaga tot terras vrbes^ emenfa vo- lucris , Colchidos in fMo nidificas gremio* Tignoribusq^tuis credis mxVe fanafidele ^ ll>fe la cruda Medea. Mutalo toHs^ Mutalo y ntfidare ifigli tuoi A chi gia vccife i fuoi . Multaaliaextant in Medeam epigramma- ta in lib.^.Epigram.Gr^cor.fir i^pcoiSetf, vnum tamcn ciufdem cft argumenti,quod fic habet; KoK^^dSct T)}v i^sri Trcuiriv AActVof Ki^i\utvcv ivJ^pct Tolf /- S^loii ,eiv au Tn^ov ev dx^^oTpioif Id expli- cat Socraces apud Xei ophoiitem Iib. 5. ci srouvvij. Dcm^-^c colloquio ciim Glauco- ne . Referr Plutarch. ivyetfxiK. ■Tretpcty' yi\. Qu^a racione Timarchum impudi cici? & prodigaliratis accufauic AEfchines, non tam vc homuiem probro ariFiceret , quam ne deiuceps ad populum conciona- recur.Qui cnim rem famiharem adeo ma- le adminiitiairec , indigiuis videbaturcui publica crederentur. Pra^clare Tiberijfa- dum iiiemoraair .1 Coin.Tacito: qui vt honeftam iniiocentium paupercarem Icua- uic:ita proJigos, &: ob Hagiria egentes Vi- bidium Varronem , Marium Nepotcm , Appium Appianum, Syilam, Virellium , mouic fenaru,au c fponce cedere pailus eft. Gorgia orarore publice aiiquando dicen- te,vt concordiam fuadciec, Melanthius no fuftinuit:aiebac enim de pace eum minime alijs verba facere debeie,qui fibi , vxori & ancilI:£concordiam perfuaJere iion potuif fec.Idcm in Laconicis : Agis Archidami fi- lins ei minime Duci fidem habendam dice bac,neq; credendum luuenum cxercicum, qui fuam ipfius pacria mifere prodiditler. Id dicebat Ephoris.qui Imperatore quen- da lubrics hominem fideiinhoftes mitte- bant . Egregie Ifocrares ad Demonicum: OTctV 'J-rip Ttf moiie ^f. tradlusefl. Neqiie veio gra- uabor Jocum integrnm fublegere ; T«* Tov J^i r»( etv^paTrlvn^ ivS'fiet( 'Trpof^a ^eiov i^ivpi Qedf TpoTcv , iTrt^Hf TtiP ^v^Xj^v ymva habeat fe iujfu De i fubU^ tum efje in currum > validejue aurigatio- nem regere debere» nimirum haiberas mo- deraturrregitj', currum,&* equorum teme- ritatem contundit.At equi diuerfum appe- tu?7t curfum y temereque huc atq; illuc ra- fiunt currumjiic ad petulentiam,ingiuuie Ac contumeliam , tUe fi vieeriteii prApotentts equi -oiSyfertur currtts prQ libi" dine vi^oris- '§^0 fit, vt vi^rice interdum fetulantia , vna currtfs auriga ad con, tumeliaSiConuiciatimpuritates,atqHe alias nefariasy minimeque fincerdS voluptates j interdum vero dominante iracundia , in multof variasqt^ calamttates vterque fera- , $Hrinpr4ceps . Huc ctiam tefciatn cotn- . mode illud D.Cypriani.cx lib.Dcdircipli na & bono pudicitia; : Coerceat animus , ait.ftimulos carnis,refr^net impetum cor- poris:Accepic hanc enim poceftatem,vtiI- liad imperium cius membra feruirent. Et quafilegitimusac perfcdus auriga vltra concciTas corporismetas extollentcs (e car nisimpecus, coeleftium prxceptorum ha» ben s rcflcdat,ne vltra terminos fuoscur- rus iftecorporis raptus in periculum fuu fccum & ipfum rapiat aurigam, &c. IN pr&ceps rapitur fruffra ^c] Allu- dit ad illud Virgilianum , _„ — Iruftra retinacula tendens, 'Fertur equis auriga,neq ; audit currtis hfi* benas . Ecad prouerb.D^ curru delapfu4.C\tzt\\% ex PUcone locus eft in Pha:dro,qui cxpli- catur commodiflime a Plutarcho, Qua:- ftionum Platonic.8. quo pertinet Cicero- nis hoc e^.TuCcuI. Exifle e poteftatc di- cimus eos,qui efFr^nati feruntur.auc libi- dine,auc iracundia- Qui igitur exifle e po- Ceftate dicuntur,ide6 dicuntur, quia noa funtin poceftatc mentis , cui regnu totms animia nacura tributum eftihinccompo- tes & impotes^quianiinum habent,vel no habent ni fua poceftaie . Auriga] Aurig|a non dicitur abauro,fed ab aureis;funt euim aureae lora fiue fr^ni, qui equis adaurcs alligantux^ficuc oreac j quibus ora coercentur , ^fpTAni quem vehtt orts.'] Manifcfta allu fio ad par?miam,.Of infr£ne.id eft , ei^' Katio quem nuUa gubernat] vide pro- uerbium,f.v/V^' nullaratio , oKi^pa ^ ip,t,gfffs. tes,quibus nihil credcndum facil^ , quod ^ fit ea aetas lubrica ccrt^,& pr?ccps,& qu? nifi macure refr?ncrur,triftem cxirum fcn furafic. Arguce Dion Chrvfoftomus : cipoS^poTepis J^fTreu ^ctXtv^ • Et Ariftot. Moralibus ad Nicomachum : ^d\t^of KATetfAAVTtVtC^CU Tepi vsaV , tfVa^^atW^ ys(TA fJLiTA/Sa' A«tf eiKKoTi^iffi AKhoftpoiAZVH • Elegant cftdefcripcio adoleli^cntis apud Horatiunt cpift.ad ' ifoncs : Cereuiin vitium fieBit monitorihtts aS^et ^ Vtilium tardui prouifortprodigtt^ Aru , Sublimis , cupidu^^ ^ amata relin^trt pernix . Qiiid pluribusopns ? Tria fibi vidcridif- ficilia dixit fa^^iens HebrxuSvviam auicu Ise in aerc medio volitantis : viam coliibri in media planitieobcrrantis; viam naui^io ajquorc medio, fed omnium difficillimu , viam adolefcentis in ipfo ajtatis feruorc lu- xuriantis.5ed mc rcprimo.ne mctas excc- dam lcdionis compofitx ac modcratae • ^^4 Andre^ Alciati In temerarios . EMB LEMA LVI A S P 1 C I S aurigam currm Phaethonta fatetni^ Igniuomos aufum jle^fere Solis equos : Maxima cjui poEquam terris tncendia Jparfit y BH temeri tnfejTo lapfus ah axe mifer . Sic pleriqtie rotis fortun^ ad fidera Reges Eue^i , amhitio quos tuuenilis agit ; PoB magnam humani generis cladem^ fuamq^^ Cunciorum fcenas denique dant fcelerum . COMMENTARIL SO I radiatus ciirru fuoaureo qnatnor cqins^iicet hoc ioco citio rantum fint co!i(picni) vehitur, qni dum confternati & ferocienres videnrur, iuaqncm aurigam fuiim h curru rclidis habcnis dant praeci- oirem . Phas TKON iili^HS Soiis & Clynne- nes Nymphse , iuucnis maximc tcraera- FalfulcL rius,quiarjcganrcr ac importune a patrc phaethi efrtagitans,vt.currum &eqnos,quibus Sol tn , vchirur,Hie vjio gubernare permitBcrecur: imperrauic, fed oneri dif?ici'limo impar . Equi cnim i»noro vc6lore pcrrerriri.in par rein conrranam incli;:aucrunt , quos ipfe 'extra Emblemata_> C extraviam currcntcs rctinere ampliiis no potuitj indc magnnmiu terris incendium cxortum, adeoq; vt vniuetfus conflagra- ret mundus:& lupitcripfec^lotimensil- lum fulminisidudecurru pr^cipitaucrit, & m Padum deiecerit,vbi fuit fubmerfus. Hinc Ouid.Iib.i.Triftium: Vttaret coelum Fhaethon yfi vmeret.et quos Optauit fiultetangere noUet equos . Totam autem Phaethontis fabulam,& pr? cipitem eius cafum defcribitlate Ouidius a fine i Metamorph.per magnam partem 1 Ciceroquoqj3.Offic.fic de Phaethonte meminii: Ac neilla quidem promifla^er- uanda funt,qu? non nifi i js ipfis vtilia,qui bus illa promiferis. Sol Phaethonti filio (vr redeamus ad fabulasj fadiurum fe elTe dixit,quidquid optaflet.optauitjVtin cur- riim patris tollererur.Sublatuseft, atqjis antequam conftitit^idu fulminis deflagra uit.Quanto melius fuerat,inhoc promif- fum pc^ris nonefle feruatum?PIinius Na tur.hiftor.Iib. 5 y.cx. Phaethontis.inquit, fu! mine idi fororcs fletu miitatas in arbo- respopulos, lacrymis ele^ftrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem , quem Padum vocamus,vt plurinii Poetae Grasci dixcrunt . Sed paulo inferius fub- di^:Phaechontem in AEchiopia A.mmonis obijfle Theophraftusaflerit.&c. Vtitur e- xemplo Phaethotis HoratiusIib.^.Carra. ad Phyllidem amicam,qui iUam monet,ne altiora fe petat,fic ; Terret ambufius Phaethon auaras Spes, & exemplutn graue prAbet alct iegafusy terrenum equitem grauatus Bellerophontem . Semper vt te digna fequara: ^ vltra G^am licetfiperareynefa^putando, Diifaremvites . Placet hucaffigerecuiufdam anonymi car men non illepidum de Phaethonte : Aufus in &ternos iuuenis cofcedere currusy Jgneaq-, audaet fumere lora manu , Pblituspariterq,fu$jmetdqipatenfA, ^luos mundo iparfit ignibus ipfeperit . Etilludbreuiuseodem fpe . z67 4i(hAet m^atOY. CrAcia BetrhariA lento coUifa duello , StHltorU regum ^populom continet &flus» Noncft ambigwiim, cjuin fccuiiusseiiura IradiixilTent, & gloriam credo meliorem fuilTent confecuti Bobili^Timi Imperacoo res, Cyrus, Xcrxes, & Alexander, fi fuis contenti finibus,malui(fent regna propria tutari & adminiftrare, qnam armoium-a- lea plusquam pareflrei,alienisinhiare . I- tidc &innumerabiles alij,quorum elFcra- tior ambitio,regnandiqj cupiditas, & futi &■ populiiutcritum acccrfiuic.Qjiud eiiim, vtcajterps taccam, aliudfecit Alcxander, auanquam prajclafis iiaturje & dodrinje lubornatusmuncribus,quam vr graflato- rum priiic^ps orbem circumcnrfarct, fibi fuisqj laborcs 3c «olcftias innumcrabilcs crcaret.nullttmqj quietis &otii fincm pro ponerct? Huius infatiabilem victoriarum htim nullus vd profperrimus fucccffus TPquam rcftinguere potuitrnullus honos, quamquam magniis^ eius ambitionem fc- dauit.Itak]4 non concentus ampliflimoim perio Per^co.impctum fecit ui Scythas,in Ba^Vrianosiiri Indbs, vltra ctiam progrcf- furus fi per coptas fnas licuifler, aut nifi morte vio|cnta tcprcfTuscfTct . Qiiiddc PompeioJquanta virtute &cxpcrieHtia vi- ro ? quam magni a fuis habito ? nec cnim vna caufa fuit cur a Romanis,aliisq; gen- tibus maximoiq honorceffet.Enm ramen roifcre occaecaiiit,tandcmq; perdiditinfa- ua ambitio,ncc fc modo,fcd & patriam & Remp.qtiam dcfendcre fe iailabat,oppref ^ fit & fuueftc dilaccrauit . Tpcns cnim in aucupanda ^loria,iii cuius cbmhiunicatio ncm admitti ncminem fuftmebat , dum Spartacum pcrd©muit,dum Lucullo cri- pit vidorias PQnticas& Armeniacas,dum Mctello hbnorem dc piratis fufFuratur , vnusq; ommbus exccilere,omniumq; glo riam obfcurarc cogitat,alienauit a fe opti- (morumqiiorumcunq; animos.Eirgodum potentiam fuampurat egrcgie fultam C. Caefarisaffinitatcquem fibi adiunxerac ad fuas vires firmaiidas,ab eodem fuit oppref fus Et hos quidem fuaeciuitatis Phaethon ras rede dicimus,quales nimium multos fuperior parrum & noftra vidit ajtas-Con- ftaminus Manalfes Annal.de Michaclolm peraioic hupc in mpdu fere fcribit: (quia. enim Gjrajcanon fuppctunr, Latinam ver- fionem huc^onfcrrcnon verebor) vbiMi- chacius maturam ad stat«ni pcnienit,ia- qucfolus amplitudincm iicgotiorum Im- peri j procurare coepir,reapfe verum illud probauic elTe quod eft in fabulis.Qiiippe mox vt altcr quidam iuucuis Phaethoii , currucon ccnfo, totum Romanorum im- periura perdidit,& ipfe dcauito parrioque regno>veIuti quodam curru, eft deturba- tus & excuffus,non pronus tanium cades, fed ctiam dcorfum Ijedens.Quippc luxu- riofae humida^que vitx fcdcdidir,velutal tcr Ncro,immodeftus in vino,animoefF^- minato, impudicus, temulentus, omnem pecuniam in collufores exhauricns,qui e- rant fcurrajimpuri, curruum agitatores , mimi , primoftacim diluculo tcmulentiae dcdici, delicias ciborum & fuauium obfo- niorum auide quaircntcs , totos dies apud inucrccundas mulieics exigentcs,potorcs, ]udioncs,Ijbidinum flammis fu rentcs:qua lis fcilicct olim erat ille Sardanapahis.rex Niniuitarum, &c. Quod dum meditor,vl tro fcfe ©ffert Caroli vltimi Burgundiaj Ducis fatum dcploratiflimum , qui pro- ptcr virtuiem bcllicam , & ditionemam- pliflimam,inrer Principcs fortunatiflimos habcri potuiflec,fi vim ingeni j , qua pollc« bat, & magnitudinem animi,qua fecerti- bilem & formidabilem oftenderat , ad fua potius afleucranda , aut ctiam augcnJa , quam ad cxtera expugnanda conuertifleti nec fane tam infclicem Biortem obijffet . Huc refer Adagium, Aut Regem > aut fa* tuum nafci oportere- &, Hahenevf ignarui nontraBet* Fabulam hancalij alio traus» fcrunc , nimiriim ad infignem quandam conflagrai^oncm , vt PlatoinTima^o , cui Lucretius lib.y.fubfcribit . Ficinus, & ali- quot alijjtraduntfuiflfeComctam vaftum natura folarcm,qui tandem diflblutus.in- tolerabilesaeftusconcifauerit.Sed h?c pra: ter rem.Si ad mores refcrrc malk.apponc re huc potes excmplum FJamini j Confu- lis , cuiustemeritas infigne detriir.entum fuas Reipubl.attulit. Valer. Max. i.cap.(^ inter Afridem . Talia figna] huiufmodi fymbolum . Magnanimus Agametnno] Agamerw- non filius Atrei & AEropes,de quo multa Homerus.Nam rex fuic Myceiiarum , & ydmern rcgum iti expeditione Troiana; fic di- i>nde ^^^^ h/cL\- , id t{\,valdeySc fJLify.vcoi ma^ *-ius . rieoJuro,Qu:iC\ quidiuduret in bellojauc quim opfiaiida vircutefitindefeflus.Pau- 16 tamen aliterderiuat Socraresapud Pla- tonem nv Cratylo.quamquam ratiojetymo logia: eodem tciidat. Etymologia veto ha;c cti , a viaoria, & adhjcc damna patitur atiocia.Emblemaaiitem cx Imaginibus mhU' Philoftrati pctitum eflc.pcrrpicuiim eft,cu *^ ius \\xc funt vcrba : Herculem in Lihva hiloBra dormicntem , poft Antxum fupciatnm, petitii . Pygmxi inuadunt,n Antajum vlcifccren- tur, cuius fefratrcs afterebant , non quod athlet2e,autilJiparesefrent,fed quod terri gen», &aIioqni fortcs. Quibus e terra e- xeuntibus(nam veluti formicx tcrram ha- bitanr) concitatur arcna>non aliena,fcd pro pria,propiijsqj manibus culta pafcuntur. Ciim meffisaducnit , fecuribus dicuntur vti in (picas.co quod arborcs eas arbitren* tur-Sed 6 tcmcritatem,Herculem dormiS tem feinrerfedurosafteruntjquem nec vi- ^ gilantem formidarent. Iple vtro ex pala:- ftra dcfelTus dormicns in arena cubat, cxa* iiimisq; anteipfum iacct Anra:us.Pygm?o tum vero manus Herculcm circumfiftit, vnaqj.phalanx Iiniftram,du2dcxtiam in- uadunt.Sagittarij & funditores pedes ob- fident ingentcs tibias non fincadmiratione fpedantes. Alij caput oppugnant , inter quos erat rex, hucq^ machinas omnes im- pellunt,arccm vcluti muniiiHImam expu- gnaruri,admouent ignem coma;,oculis far culos, naribus &orifores, ne, cum caput captum fucrit, poflit Herculcs rcfpiraie . Dum hxc circa dormientcm aguntur»ec- cc hicerigitur, tanrumq^ ridcns adeHTe di- fcrimen,boftcscolligic vniuerfos,inq; pel- icm leonis congcrit,ad Eurift^um {vtcon iC(5lo) teportaturus. Hccc cx Philoftiato . Meminic figmenti huius Politianuscpiito Iaquadam,his quidem verbis: Vincere no magis te po:ui,quam Herculem ridiciili apud Phih>ftratum Pygm?i,quos ille om- nescorreptos lcoiiis pelle inuoluir.&c.Me miiiic & Alciarus nofter Commcnrar. dc miitiq; pedum prajfcriprione . RECREAT dum corpora Jomno] Idcm arq; dormic. Virgil. Flaadam per 7ncmbra quietem hrigat . rtfiO. . picea] Piccam, quintam cedri fpc- cicm clfe docecPlinius lib^i 6.cap. 10. Ar- bor eft feralis , & funebri indicio ad forcs poiii folica. Vnde Virgilius de tumulo Mi- Uni loqucus6,AiuQd aic ; II. ProcumhHt piceiyfonat tcia fecurihtis ilex > Clauam ] Claua Herculi artribuicur proarmis piopri js. Vndeillud : HerculM armata efiinuicia dextera claua , Er alibi : Num tegit Alcides nodofd rohora clau£ ? Vide Prouerbium,C/^«/z;« extorquere lier cult . Alciden] Herculcm,fic vel ab Alc^o Alcides - auo,Amphirryonis & Perfei^patrejvelatTro' Tt^fO.Kmij a robore & fortimdine didum volunr . Tygm&amanm] Pumilionum & nano» PygWAt» rum multicudo . Vocantur a Philoftraro olvrdy^i^TTou^ieL . q.d. cubirales pueri . Euftarhius & D.Auguftinusdeciuir. Dci i^.cap.S. Nauosaiunt Pygmscos appella- tosa ^'jyuVi^tX '7ri)yy^> quod cubitum^fi- gnificar.-vel tw^oV breuis.ltaqi Trvyfy.euof, qwkfiTniyyeuoS' Hi per cauillum ^owz«^j Homines triipithami vocantu r-Tales aurem homun trispitha cionesexrremas AEgypri parrcs inhabitar, mi. agricolarioni deditiy fubinde cum gruibus bella gerunr,ab i jsq; fcjpe vincunturjqudd innuit Homerus 5 .Iliados : Ac zfeluti fonitm ingentes Athere ah aito Ingeminant trifles tmhres hyemeq\perof£t. Lata grues cani repetentes littora JPer.ti , Fygm&A hellum genti crudele minantes . Pomponius Mela Iib 3 . cap-9. loquens dc (inu AtabicD:Fueie, inquit, intcrius Pyg- mde fugatos a gruibus aic PJi- nius lib 4.cap. 11. Dehis ortum Prouer* bium, Pygm£» breuior. Mantuan. Inter Pygm&os non pudet ejfe brtuem . Ouidius dePygmjcisIib. 6. Meramorph. fic fcribit.* Altera Fygm&&fatum miferahtle matrt4 Fars habet.hdc luna tujfit eertamine vicia, Efje gruemypopulnq-j futs indicere beltum . De Pygm^is pUna vide apud Plinium lib, y.cap z.Ariftorcl-S.de nat-anim cap. 12» Gellium Iib.i;.cap.4.CIaudianuiH lib.i.in Eutropium, luuenal. Sat. i ^.Prcuerbia , Vygm&orii acrothinia colojfo ada^tare. &, Commnnts Mercurius . Manus] Non facile verbis inhafreo, nifl j^^^j^^ qnantnm ad aotiquitaris noritiam facianc , ^ libcraliorem,& ue multa,video verbum, manut^x^ow raro accipi pro hominum mul titudincfvt apudTull.i. Verrina: Comi- ttidint^ , Andre^Alciati tes illi tiiideleAi.maims crant tuar.-prjefc- d:i,rcriba;,medici,accenri,3nirpiccs , pra:- coues,maaus eianc tua:;vL qiiifq; ce maxi nie cogiiatioiie,affiiutate,ueceflicudinealie na attiugebar, ita maxime mnuus cua pu- tabataivcohors torailla tua,qua2 plus mali Siciiia:dedic,quam liceiuum cohortes fu- gitiuorum fuu]enc,tua manus fine cotnro uerfia hiic.Idem lib.^.ia eundem:Non ho fl i u ni ad ue n c u , ne q ; r epe n c i no p r ^ed o n u m in»pecu,fed ex domo atq; cohorce Prxco- ria manum fugiciuorum inftruclam , ar- macanique ^eniffe Itemeadem oratione; Vc cuui pcriiideapud te Prartoiium ini- perium ,ac nomeneflet, ad iliam paruam manum extingueHdam.ducem tc, princi- pemque pra:bercnt.Norter hicdc tecepta- toribus (icariorum aote : Latronum.fHrumijj manus,(^c» Frojiernere lctho.] fufFocare,elidcrc,tol lere dc medio . FoJJe] quod ciatdS^uvAToV' Putat] quod eratctvoijToi'. Scipio Afri- canusdicerefolebat, in rc milirari turpc verbum tC\Q,Nonputaram.c\uod aliis in ic bus interdum locus datur male inftituta polterionbus confiliis melioribus corrigc- tQ-yicd qua: ferro peraguntur.ea non opor- te: temere aggredi , quod hic crror fere cft inemendabilis . Vires non bene do^a /uas] Gtxca pbra fis,pro,non benedimenfis viribus fuis.nul la rationehabita imbccillitatis fuarum vi- lium . Excitus] Excitatus a fonino.Liu.Iib. i. Hercules ad primam fomno cxcitus. Proterit hojiem] Facile vir magnus vi- dloriam dj: pufillis nanis retulit . I.t [aui implicitum pelle ^c-] Partem corum concriuit vt pulices,partem reclu- fit in peile leonisjfortafre vtad Eurift^um ferret . Leonina autcm pelle dicitur vfus pro thorace Hercules poft occifum infil- uaNemea lconem cruculeiitifiimum , de jy, quo Thcocrit. & Diod. Siculus , & nos XihiiprA Pofte^ • , , ter -hires AroLOGvs hic admonet,nihi| pr?- fufcipien tcr vitesaggrcdiendum, nec vllum fufci- dum , pieudum ncgotium.ad qaod pcrficiedum vires no fu|>pecant.Rcc4^ Pindar.Pyth./?. XpW KA^' AUTOl' C6« TfltfToV OpaV (JLiTpOV, Oportet quifq; fui modulum ipe^et.Sic Pro pertius; Turpeefi quod nequeas capiti fummittere pondus , Et prejfum inflexo mox dareterga genu. EtCiccro i.Officior» Suum quifq; nofcat ingenium, acremq; /c & vitiorum,& bo- norum fuorum iudicem prsebeac^ne fccni ci plus quani nos videantur habere pru- dentia:;neve hiftrio videat in fccna, quod no vidcat fapiens in vica. Pindarus Nc.io. YiAKi^TrdL S"' if,lf AV^pdTTOK OIJLIKhV Kpif (Tovcov . id cft : Difficilts pugna efl fortioribm repugnare 'velle . Quod mihi dcclaiac in Vrania Herodo- tus; S^xiVAyLii UTrip eiv9peu7rmv « ^Affi- /^i}0( i^i uTnpiJ.iiKHf- Scd, ni faIIor,con- ucrti fabula in eos poceft , qui licet tcnuis fortuna: fint, aut ingcnio non perinde va- Icant,audcnt tamcn potentiorcs, vcl ctiam dodioresimpetcre, quocxconfli^lu nihil rcportaturi fint pra^tcr infamiara & dctri- mentum . Allufiocft ad prouerb. Cumfis nanusycede. Qjiod intcIJexifle vidctur Ammian Marceliinus zj.Jib.qwo locima gnum Inliani Imp. animum cclcbrat,& maledicorum in co contcmpinm illud ef- fert proucrbiali fchcmate , coquc cruto c Grascoapologo quopiam:Fruflra,inquit, virum ciicumlacrabant , immobilem oc- culcisiniuriis.vc Pygm^i.Thiodaroasagrc flis homo Lyndius cum Hcrcule . Quo innuit lulianum nihilo magis comroocum fuifte fufurronum & blateronum aulico- rum conuiciis,quam HercuJesiIle//g>'Ct- Koa-cofJLOi »^ ixeyAAO-fi vircsno fup- pecant . Jinporsi-' Emblemata_» . 2.73 Impoffibilo. E M B 1. E M A L I X. J. \ B LV I S AEthiopem qmd fruHra ? ah dejinc : noilis ^ llluHrare nigrie nemo potejl tenebradcin alterafpeigendo ...... .... w.^.....^ , alterabfter- gendoiii nitorera dent,& candorem . E X Luciani Difticho translatd, quod repcr-riir lib.i.Epigram.Grajcorum , tit. tis eiS'-Jva.Tov,fic enim habec : LisTt fj(.ctTiiv vtTTT^s J^iy.A^ hJ^/Kov; /- ..^ ■ o-yjo Ti'^'iif , ■ « i^uva nullaque induftria «orrigi aur murari queunc Sed fpeciatim hoc torqucbimus in eajquie fucata funt & iimuIata,vtgloriam inanem,non vitas me- iitis,(ed precario eropt9m,cuiusomnia fi- inulacra,vt fic dixerim, tanquam flofculi «eleriterdecidunt:quandoqnidem fiiivula- tuno qnicqnam non poftiteftediuturnum» & fiifta cito adnaturanv redeunc fuam^Ve rc Flaccus : ' N^ifura^ expeUf^ fUrcaitamm ufq^ refurref. Mcnandei r W ^t/cr/f et-^AVTcov tZv ^iJ^AyfxitTeo^ KpetTH . Uatura omnibuf doStrinis imperat . Vel hoc traducemus ad moresindociIes,& indomitam quamdam naturam.quaenulla viautarte micefcere poteft,vr funt efFera- ta quoriindam ing'enia, a quibus non pof^ funt auelli, quas rudibus annis primiim percepta funt.Nam ^ipfemel efl imbuta receSrfirUabitodare Tejfa diu., Tametfi enim ad tcmpus defiiiere vidcatur inplcrifq; cacoethes.multaq; prohibcanl 2Ctas,metus,& magiftri; eum ramen habi- tum delerc,nedum rolIere,ferS no eft qui poftit. Adfcribam huc Epigramma lepi- dnm Anuli ex PiHs , tametp^ gd mores natura re^ currit Damnatos ,/ingi ^mutari nefcia : nam quts Teccandtfinempofuitfthit quando recepit EieBttmfemel att^it z de fronte pudorem* V.-pianus lurifchanc thefin ad fpeciem fa- fing.ularis aptauit, 1 prajcipiunt, fF.dc 2edil.edid:.mancjpia,qua; rudia funt,pra2- fumuntur effe (impliciora ► & ad miniftc- ria mulco ar>tiora,trita vero & vctcratiora diificik efi rcformare , Cuculi. EMBLEMA LX. D V RlCOLASi agrejlegentis , flerique cucullos ^ Cht vocitent^ qu^nam prodtta canjfa fuit f Ven zy6 Andreae Alciat IT. locus . ChchU mos . V ere muo eantat Coccyx , quo tempore vites Slui non dhfolmt , ture vocatur iners . Tert oua in nidos alienos , qualiter ille , Cui thalamum prodit vxor adulterio . COMMENTA 1 D V A B V s arLoribiisinfir^cnt Hiiasa- uesjviii ciiculus in ramo ; altcri cu- nica in mcio.qua» ruppofita cuculi ouafo- uet , fua eflc crcdciis . Qj' o n hoc cmblematc exprellit,idc nobis luculenter enarrauit ipfc Alciatus lib.j.Parerg.cap. y.his vcrbis : Cuculum vocant.quimatriraonij fui iiicuriofus /ic , quiquc vxorcm fuam moschis permittat . Cucubitarc vetbum confinxerunt , quafi cuculirare. Ego cuculos peculiari couicio agticolas Hidos apud vereres legi, «juinc- gligentes,focordes,tardiqje(rcnt,qu6d no piins putatas vitcs haberentjquam cucn- lus caiiere ccepiflct.Horatius; Magrui compellans voce cucnUum . Graccc kokkv^ a voce dicitur,vtappareat vcteres Gra^cos ypfilon per u, eo more , quo nos Latini facimus, pronunciafle.Re- centiores Grammatici Cuculos dici hos homincs putant a naturaauis,qn^ inalie- num nidum, maxijne Hypolaidis, q uam ipfl Curucam vocant , oua fua transfert . Sedhac rarione noncucuIi,fed curuc^di- ci debuifleutjcum non ipfe in alicnum, fed alij in fuum nidum congerant; vnde & a- dulterium di & He^iodum,a quibus hsEC fumpra fuut. Addit infuper.-Quin ar- bitror in conuicio cuculi , alliifum ad vc ccra cubaJi.Ariflotelcs lib. lienis(vtaiunt] femper paritnidis? An quia natuta ducc animantium j^onnul- la profui cuftodia, multa callide Sc pru- dentcrfacerc videiuur ? Qu^amobrem ra- tionisnon omnino cxpcrtia efle bruta ple- riq3 philofophorum contenderunt. Timi- ditatis igitur fu? confcias cuculus.vtpotc cjuiaminimis quibusq; vcliicetur auicu- Jis > ita non fore tutam generi fuo flirpcm ratus,ni fefeller!t,nullumfacitnidum,fcci ad aliosdeuolat, vbi adulceratofoeta nixu pro fuoalienum &: fubdititium cducatcu- culura.Vide Plinium Iib.i8.cap, x6. Pie- rium Valcr.Hicrogiyph. lib.if. RVRICOLAS &C.] Solcnc, inquit Por- phyrio,la;uia ruflici (ali j lenti legunt) cir- ca viani arbufl^a vindemiantes a viatoribus cuculi appcllari;tum illi prouocati, tanta verborum amarituduiem in eos etflmdur, vtviatorcs illis cedant.contenti eos cucu- lositcrum atq; iterum appellaflc • Acron hxcalFert; Hoc aurem ipfa rc nouimus , querradmodum viatores , quos in icinere per agrosconfpcxerint vnidemiatores.con uicijsagirare g3udeant,illiq; ita refpoude re,vtcui:ulum eura appellencquafi pigru, ignauum fcilicet ac nihili hominem . Sed hoc parum eft,alitcr hodie resagitur, ca- lumnijs vehementioribus obftrepitur: Via tores enim eosnunc Pulrerones,nunc Cor nuros, nunc aliisatq; aliis conuiciis inccf- funt. llli contra,fiue ciuis, fiue magiflra- tusjfiuc rex ipfe occencare cospcric , omne opprobrii genus regeruntjretedisqj poflc rioribus turpifljma quasquc minitanrur : quamuis id impune toto agro Campano Neapolitanoq) tempore vindemias licerc audio.ncmpe ncquid libertatis Libcro dc- trahacur . Cucullos] Dicitur etiam cuculus,idque frcquentius.Martialis : G^amuis permultos cuculus cantauerit anncs , Alias Cur euc; lus inni dis alii nis pA' riat oua Cueul qui fi: Cui lus Emblemata-» . X77 Alias cuciillus fignificat tcgumcnrum ca- picis,Iuucnal.Sar.3. ContentHsq-y itlic veneto , tiuroj-y cucuUo . Hinc Bardocucullus . Item inuolucrum chartaceura,quoin ■itorcs & propol? pul ueres & aromatac6dunt,GcrmanisSio MofcJla; Inde viatdr 'Riparii fubiefia terens ,hinc nauitM Ubes» Trobra canunt feris ctiltoribui. Notaturiners] ignauus,otioft»s, qui ni- hillaboiis vcl artis facit Virg. cclog.i. 2jbertai,qu4ifera,tamen reSpexit inertcm. 4JcoU Irert ouainnidos tlienos] Agricolae, in- H diHi » domum . Et paulo poft ibidem : Canc captte te cuculum vxcr ex lufirtsd^- mumrapit . Hos tales Ita ica: lingu^procacitas etiam ^^rcf qut Hircosvcl capros nominat , inuenro non /''^' » ^ adeonoAio^vi nuliam fapiat antiquirarem; ^^^^^ crat cnim caper apud veteres hicrogiyphi ^^^' • ctim eiuSjqui vxorem haberct adulteiam. Atquc iiifuper illud ad. gium fercbatur in fpurioSjfi dc patie quifpiam qu?ritarct,vt refpondcrcnt,T«f fJ.tnepos coi ai^ . Matrts ^uipfeut capra.^ditti caprarnm natura in- 5 3 ftabilis 2,78 Andreae Alciati Becchui ftabilisjlubrica, atqftcmobilis admoelum eft,quarc hoedusin caprilibus a macre tan tiiin dignofci potcft. Quod vero funt uon iliiterati viri,qui ditfierinm iiide fumptuni putaut , quod hirci fuas fasmellas iniri ab alio facile patiuntur,etiam(i coram fpeda uerintjVt quem notac luuenalisjcu dixir: "Docins ad calices vigilatijiertere nafo. aliter traditum ab AEliano Jegimus (vte- tiam fupra retuiimus ) qui fentire hircos riualiratisatFe(5tum teftatur exemplo Cra- thispaftoris, cuius dormientis cprebrum capercornibus in eum incicariseJ;feric,pro pcerea quod depreheufus eftet ^beo cum capella , quam amabat , Veiverea copula mifceiijde quo vide Coelium RhoJig lib. 1y.cap.3x, (proh pudorihircum quadru^ pedem a capro bipede honeftace vinci . ) Q^uod verd vnlgw^Becchum vocitec eiuf- n^odi notae hominem , annquiftimam enfe divt^ionem inGr^corum habecur commcu tarijs.Apud hiftoricosenim Iegereeft,l-»fa- inecichum AEgypci regeni Phrygiorum anciquicatem ,'de qna magna inter Aigy- ptios & Phtygas erat concentio, in Aigy- pciacis pueris humano omni confortioin hibicoeducacis , eoargumenro depreheu- dilfe.quodex fuapte nacura Bech y^xqnwn ciareiic,qu(^ voxproprie caprarum & hir- corum eft,eoq; vocabulo Phryges panem appellarent.Roftruna veroaujum plerifqj nunc Icali? {ocxsBeccho niicupaturiquod iionnefciuit SuetQnius,agensde A. Virel- 3io,cui Tolofas naco coguomen in pueritia BeccofueraCjid explicargallmacei roftru. Ec jB^f^^ofn tor Conftaucinopolirauus,Iuxu & libidine perdicus vir,cornua ceruorum.quos vena tus erac,iufgnia , & rari aliquid habenria iu porricibus fo ri fufpendebat.fpecie qui- dcin oftenrauda; maguicudinis ferarum , quas cepift*ec,ciim reueia ciuitatis mores, 8c vxorum, quas ipfi corrumpebat, lafci- uiani notaretivc prodidir Nicecas lib.i-dc Imperio Andronici Comnen.Inuemo prar- terea vxoris adulrerio infamem C«f«/-^/- Cucurh txm dici ; nam in legibus Longobardicis taqms Corhita, pro ftupro vel infamia vfurpacur. catur . Hinc verbum Cucurbicare, quod dicicur de vafallo.qui vxoremdomini adulterac , vci faltemad illudcrimen (blicicacSed nc illi homiuum generi.quos vnquam Sol vi- dic miferrimo.fim acerbior,neue iam ance fatis afflic^lis iftis Boni s-hominibus com- mentatione hac mca afflidionem addere videar,his dimiflis ad cuculos redeo. Scio Cucuh enin) nomen cuculi alioquoqj accipi fen- ^ int^ fu,vtpro inepto homine,rerumqueimpe- rico, Yt apud Lycophronem Aiax kokkv^ appellaturj ficuti Meleager Glauconis fi- lius infulfua cuculus , kokkv^ ri^t^io^, a- pudPIatonem Comicum. Et nosquoque hodieftolidis & ineptis \octCuccu, inful- tamus:quod (vtegoquidcm reor) tradu- Ctnm eft a lufu pucrili, qui a Polhice di- citur Apodidrafcinda,Gcrmanis , Gugge^ bergen.\\i\ obftruTA7oi' id e(i'.S^piens quidem Sophocles , mum pallorem maciemqne coiitraxerit , fapietior EuripideStat tnortalium ofnnium ph^rephi vt vulgari loco Nodua, vel,vr ali js placet, fapientififnui Socrates.VhiloAranisin pr?- '^odiux^ Vefpertilioritvocitacus.Apud Ariftopha* fat.Yit.Sophiftaru{n,dHOsfui(reeiusnomi- iiclHs , 5 4 nis zSo Andre^ Alciati iiis tradif.quornmaltcr Biiieuseft cogMo n-»iiiatus ("fv Tru^lvtsf Gixci nomiuant,qui runc luridacutc,& textur^ rariorisjquod adiiiodum pallidus cfTetiilleenim lucubra tione nimia (anguiiiC laborabatrisque eft , qut cognomen habuit Noduac. Alicr in- iuiiusquidam homo fuitJmpudentiflTimc que momord r.quieriam Gorgi? ftudium taxare aufus fit.Ex quorumdam, quinon cxtant, commctarijs ABlianus refert \n 9- Fhtletas, ^^^^^ hift.Philetam quendam Coum fuif- fcadeo macilcntum,vt occafionectiam lc- uiflima fubuerti pofl'er:qui ne a ventis tol leretur,ferreis foleis vcebatur • Id camen figmeiuo limilius eife quis non vidcc ad iocandum } 1 1 L VOLVCRI ex MineUe.] Id €ft,vefpcr- Minei» tilione . Mineidcs ThcbaniB forores.cum ^9S. Liheri patris facrificia in contemptum ra- perentjMincruae lanificjo addidse, ex im- prouifo,quadam vi numiuis.vocibus tibia- rum & tympauorum fono pcrtcrritaf,telis inftrumentifqi fuisin vites ac hederam re- pente commuiatis,omnique loco feris re- plcto , nodu fugicntes , in vefpcrcilioncs transformatac funt.Hinc vohicrem Minei dc pro vefpcrtilionc dixit Alciatus. Q^uia ▼ero typi opportunitasmehuc inuitat,ni- hil verebor ipfum Ouiduim, fabulam hac cIcgantifTimis vcf[ibus,4.Iibro Metamor- ph. exprimentem adduccrc, fic cnim ille canit : lint^ eratdiBiS:^ adhuc Mineia prolcs Vrget opm.Spernitq., Beii.feftHmq'^ jfnnat: Tympana cum fubitonon apparitictraucvs ObftrepHcre foms, (^adunco tibia covnu , Tinnulaq-^ dra fonant,(^ olent myrrhdique crociq; Kesq-, fide maior,coeperevirefcereteU » Inq-j heder&facie pendens frodcfcere veftts . J^ars abit in vites,&qu& modo filafuerut, Talmite mutdtur:de ftaminepa.pinm exit: Furpurafulgorem piSits accommodat vuts, Jamq-y diesexaHui erat.tcmpusq, fubibat, ^od tu nec tenebras,nec poffes dicere luce* Sed cum luce tamen dubiA confinia noBts . Jecia repenfe qum*pinguesq\ ardere vi- dentHf Lampadcs, etrutilts coUucent ignibusAdef, Talfa^-jf&uarii fimulacra vlul are feraru . Tumida iadudum latita^it ^ te6la fororest DiucrfAq ; locu ignes ac lumina vitant . Dumqxpetu?7t tenebras.paruos mcmbrana per artus Porrigitur , tenuesque includunt brachia pennA . Kecqua perdiderintvetere r/itionefigura, Scire finiit tenebrA. nd illasplumn leuauit , Suftinuere tamen fe perlucentibus alts , Co'/jats.q\ loquiymi/iimam pro corpore voce Emittilt,peraguntq\ leui ftridore querelas . Teciaq'ynon ftluoi celebrant juceq; perofd No^e volantyferoq; tenent aveipere nome-, Ch&rephoonta'] Lcgc Ch^rephoonta pcr (*/,non per o/. Addicuni aurem efto,poeti- ce,nam diccndum ctac Cha:rephonta. Eft aucc accufaciuus Graccus in a,ccrminarus. Fufcavirofacies] quod cftcc colorc fub- nigro, & voccftridula . Eius quidcm rei caufTam referrc non teracre poffumus ad lucernarum fuliginem,qua lucubtantcs iu ficiuntur.Qu^intilian. ii.cap.^.Et vigilaii da; nodes,& fuligo hicubrationum bibcn- ^ da. Dicituretiam/«/c^ vox^ ^ctlet ^ovti , ^^fi^ Pollucijhuic opponirurcanora. "^ox, Strides vocula] propri^. Vefpcrtiliones cnim ftridere dicuntur, Grarce Tpi^av . Commaculare nota] probro, conuicio , ^otA^% ignominia. Nota dicitur probrum,inquic Nonius.Lucillius jib. 30. (^lHe fcu fcire tuof oes maculasq-, notasq-^ . Suetonius ; Varijs .iffedus notis. Ciccro pro Rabirio ; Tarpirudinis notis omiiibus in fignis homo . A N T V M conijcerciicecEmblc- I V. nciahoc non torqucturin palIore.n,qni ex Sefus £« ftudijs contrahitur , fed m labes quafdam hltfnatn quod xioii fiuit > nec fecus 282. Andreae Alciati III. Vei}erft. Vifcus Lufciofi & Utfci' ftofi. ac volucres hasplumariim loco membra ms inaere motar,miiribus non abfimiles .* ita hi naciir^eauc rernm obfcurarum arca na rin a!tcnr,(ed irrito conatu. Deniquein verfjpcncs, & fubdolos quofdam dicitur, qui null» fadioni fe addicunr, fed cum v- traq; par e coUudunt; qui tamencum fo- leaiit ommbus in) poticre , omnibus etiam fufpedi funt & inuifi Sed pio hoc & prio- ri tmbicn^ate pcrlege ipfius Alciati caput inregfum i d libn 9^ Parcrg. qui locus c- gregietibi ifta deciarat. VESPEREquA tantum volttat] Vefper tiliojvohicie.biforme animal,a vefpereno men rrahens.quod vefperi volitet, de quo PJin C.6 i.lib.io &cap.37 lib. ii.Legiali- cubi tetiaftichon hoc,natuiam vcfpertilio » is expnnicns ; Vt quadrtipes ^uts volitat,difcHrrit , c^» inter ^adrupedes non efi , nec numerandta aues : LaBe fuos nutritpuUos.t^ nonparit ouum: Sunt al&,dentes ,lahra,pedefq', duo . Idem ipfe de fe fic: EB mtht de fero deduBum vei^ere nomen^ Ala mihi cutea eii ,plumaque moUts aheft . Sola auiii pario,foli vhera lacte tumefcut , Ai^era funt foli dentihtts ora mihi . Yelalit«r : Ncc musprorfus ego , volucrts nec glorior elfe» Sola meofoetum nutrio lacie meum , Aduerre autem il!ud (Vclpere quA tantum volit^Tt) referri ad primum genus homi- niini,quos attigimus,eorum nempe, qui infames funt, c,qui parum vi- dent propter vicium oculorum , quiquc plus vefperi vident quam meridie;quo morboiaboran'eTiberium,Dio fcribir ; & 5uctonius eundem etiam noiftn in tenebris vidille icfert.VJpianus vero Lufcitiofuni dici pnrat.vbi homo lumineadhibite nihii videticui & Nonius adftipulatur , & Var- ro.Plautus Milite; Mirum ejijolio viciitare te^aivili tritico, §uid iam ?i^a lufcitiofus.Verhtro^^depol tuquidem CActiSt non lufcitiofus . Dicuntenim, quod loliura comcdentibus oculiobfcurentur.Videprouerbium,ii>//tf vi^itant , cumalas.] H?c parsad pofteriores refpicit,nemp^ verlutos & infidos,qui dc fc pelTunt, quod cft apud Varron.in Aga- thone,profiteri : ^luid mtiltatfaciu^ fum ve^crtilio, neque In murthu,s plane,neq-j in zolucrihm su. Mala nomina] id cIl:,debicoies, qui non Nomim funcfoluendo. Nomina.inquit Bud^eus, prodehi prodebitoribus ponuntur,vel pro fyngra- rihus, phis pecuniarum creditarum. Inde illud prouerbialeapud Columellalib.i c-7.Vel optima nommano appellando ficri mala, fcenerator Alphius dixiffe verifiime fer- tur.id cftrquamuis locupletes habeas debi- tores,tamen fi diu ipfis iudicium non dida ueris, vfurasq; non petieris j mala tandetn fierijid cft,ipfos tandem non foluendo tan to cCrialieno fieriificq; inanem tandem pcr fecutionem , & nomina ipfa calfa fadum iri.H^ec Budajus . Inde &Philof fhos] Confcrhuc Plutai chum de placitis Philofophorum,M.TuI- lium denatura Deorum z Ariftophan iv rg^g^Ao/f.Lucianum palTim,Iuftinum Mar tyrem aduerfus Arifiotelis dogmata,& a- lios fanc multos, qui fapientum veterum caecitatem ftilo confoderunr. VidefisGra- rianum,c.hinc cci3m,49.dift. i Caligant ocults] caiigiuem inducunt , obfcurant. Vndcoculoriim caligo . Falfaq-^ fola vident] Sic fafllis eft Cice- ro 1. denatura Deor. fefa&ilius quid fal- lum fic, videre,quam verura agnofcere . Tandem ^ verfutos.] hoc e(\,aA\0'^pO'' -^gyC^f- «ratAAtrj-, qui tanquam' beftt^B generis com- munis vcl epicceni oberrant,defiiItoria le- uitite infames;infidi,vete'racorcs,Vcrtum- iio,Proteo,aut Empufamutabiliores.quos neque vtprehendas,neque vt mittas,fcias. Verfuros Nonius vocat ad malitiam ealli- dos,vtde Cacilina Ciceropro (p?Iio:Ver- fare fnam naturam, & cegere ad tcropus , atq; huc &illuc torquere& fle ^UAVpOUVTCU t^^^icoptot , r^pof J'i Ttiv TK dM}^tv^ ®& feri6,non per fuiidorie aut ofcicaucer,& quafi aliudage tes.adn rlarentur.Scd quid lucri.auc pr^, mij deniq; coufequuntur ?nimiriim quod m«iidaces acq; impoftores,quibus noncre datur,eciamfi vera dixei iiic^red & ilUidad- ijcitur,qu6d vtriq; parci (ufpedli & odioCi apud om-ies turpiifimainfamia^lab)-.; af^ci: guntur.Vcriuq; enim proditoram habcii- tu r loco, q uibusq uc neu r ra pa rsex anima fauereponir;quofit,vc qui facSliOnis vcriuf que fibi coinraria; conuid;l:orc5 & alfecl^e voluerint haberijuon raro ab vtraq; coa- ficiautur & atteraturxvc Mecius .SufFecius Albanorum dux , aucip. cis & dubi^ fidet homo,rupcor Albani,Romawique f(^deris, cuius alioloco memini.-vc fiierunr in bello» IcalicoSeueafes ,.inquo cinu fe meHJos 284 Andre^ Alciati gerereut in ncurram parciiim iiTclinatoSjfe- fnonncro,Herychiam dixiflc, verpcrtilio^ da:o tauacin bello a dniills militibiis con- iiem impurum iiomiitcm,quiqiie uiambi- rolfi fuiU. Vnde fetliue dixic (juidam ma giio ponac ea, qu£ h'dei funt, rcpraifcnca- gni noniiiiis Princcps, Sencnflbus idem ac- rc: Vefpertilio cnim vtrum alesanmufcti cidil]c,quod iis lolet, qui medtam domus lus fit.ambiguum cft,cum ip.emetin fabu parrem nicoJuiic. vcfumoabinferioribus , lis perfuadeatgallo fe efle murem,cato vc pulucic autem & ftrepicu vcxenturab i js, ro alitcm. Volat quidem «on pcunis , fed Solontt qui lupernas paiccs cencanc.Sapicncer ica- mcmbranulis innixBs, ncqj pUima.fcd pi- . quca 5oIonc fancitum cft.vtqui inciuili lo, coqjmurino vcltitur. Ita homincs plc- difcordia & populi difcenioneduas in par nquc volatu qualicumq; pr«diti,{acro{ao tes,non vni aut alccri feadiuniifle:,fed fo do Baptifmacisfoutc tantumabluti, apud Iitarius,neuterque a communi ma!o ciui- Catholicos Chriftuni fatcntur , Petrum catis fece lliifct^is domo, pacria.forcunisqj Ecclcfia: fpccific^ praepofuifre apud hajrc- omnibuspriuaretur,& cxul extorrisq; cC^ ticos impudcncer dclirantatq; pr^uarican fcc i quod noninflammandaeaur augendac tur,apud Iuda:os Chriftum ridcnt , apud difcordiae,fed compcfccnda^ poriiis, autc- Mahumetanos tam lud^os quam Chrillu tiam extinguend? gratia dccretum cfl.Ide nos inccfliint . Impurilfimum hominum Phauorinus Philofophus inter fratres & a genus.no modo vcfpcrtilionibus pctquam niicos diffidcnces facicndum eflc ccnfcbac, fimilc , fcd cui mcrito atto t» fjLttpcuve" vcqui cflentin medio partis vtriufqj bc- or 3^6« womc inditum fit,abominabilcid qai neuoli , fi in concordia amittcnda parum dcm & omnibus abhorrcndum . Pierius audoritatis quafi amiciambigui habuif- lib iy Hicroglyph.Ex hac faecc fuit Ece- Fceloliu fenccumalcerin altcram partem difccJe- bolius Conftantinopolitanus Sophifta,dc Conjiant rcf,vc hac viaconcordiam vrriufq; inflau- quo Socratcs libro 5. Hiftorix Ecclcflaft. nopoliu* rarent. £0 confilio Ciccro a»5lionibu$ in cap.ij.& Suidas, mentioncm faciunt, qui nta, Carilmam vultinfrontc,ncdum in animo cum Impcratorum ingcnijs fcaccommo- infcriptum cfleqnibufcunquc ciuibus, vt darct,vchcmcnter Chriftianum cfl[cpallia- TefperPt' omnes apcrtc fetcantur,quid dc bcllotam tofuco fimulaucratrfub luliano vcro Apo lionisfym ^iefatio & pcric ulofo fcniiat.Orus Apollo, ftata temporiinferuieus truculcntus Gcn- holHm. Hominem,inquit, imbecillc jg^^tf^armw- tilis appaxuiti ac nirfiis poft lulianum ofjLtvoVtia cft,lcucm actcmcrarium flgni- Chriftianns cfle voluit. Etcnim ante por- ficarc volcntes , vefpertilioncm pingunt . tam oratorij fc ipfum pronum inicrram Hxc cnini aiiis cum pennas non habcat,vo proi jcicns,cIamauit:CaIcate mc,falem in- Jat tamcn . Huc allufttPolitianusin qua- /ipidum. Ad hunc modum lcuis & mobi- rfam cpiftola t Dum ncc murcs planc, ncc lis Ecebolius & antc & poft lulianum fuit. aHCsfumHS,vtrisq5 tamcnnos probarc tcn Scd hi Verrumni cui non iuftam moucanf tamus . 5ed adalia feftiiiandmn^ fi ptius iram? Ergo dircJov- Tos" ovpdit a/ao «T' a.vT»( aKkviv T^ini- o-Qflu: Alc&a dicifur fruipue leonts caudat quanimirum adrobur &forfitudinem ex citatur . Rcliqua apud eundem require. ImpQientem &iudoniitum furoiem figni ficantes A Egyptij , leonem catulos cauda flagellanrem pingebrit: leonemqiiidem ob irani,catu!os vero cx(oS) quoniam corum ofla inrerrecollifaignera videntur emirte- re. Plinius S.Iib.cap. itu^;i/. Hefiodusin fine fuiclypei : C^aVQV o^^v o'a^oifft , hicov ci>$ ffc>>y.dL7t Kvpa-ctf , ovvy^ost d-JHUpet , J^*iy./xivia>f^^*a.pA rtyi KiKcuvov Tri/ixKA Toui^Top. id eft: SAuum videns ocultSf vt quando naiSui le9 corptcs , ^^tq-y alacriter admodum vn^i&ttsfiuis peUtj DiffeUa y ^ eitijftme lene animum ahfluliii Alacriter adh&c fitribundum cor explet . Sim ftomacho appofuiflenoftro. Vidc dcleoneplura huc facicniia apud Coel. Rhodigin lib ij.cap.S.fup ci':.& Pierium Vaier.lib.i .Hieroglyph. . ALCMAM veteres cauJam (^e.] Tc- ftes fuHt «utfVores iam citati,qui huius no- miniscaufam aflignat.Callimachus etiam in mufca alcxam abfiirdc pofuit.ln Lexi- co Comico: .^J^on inleone foliim intelligi- turalc^a,fed in equo item & boue>&: idgc nus a!ijs,qu3e viunturcauda vt adiutorio: Vndecaudam Gra;ci yoc^nt^pd. y J^tctTo opIvHV ietvTd Tdl^coet T/T «pS quia ea parte fe concireiit animalia,vt leo,taurus,c3nis . . ^lua fiimula>2te] qua femouente , eri- gente,&qua(ifpinefccnte, latcraq; flagel- laute.Sic Lucan. Moxvbife f&UA flimulauityerhere caud&, Ltiteacum furgit hili^.] Bilis Grajce BiltS , omi)is humor eft in nobis calidus fic- cus. Duplexprimum ftatuitur, naturalis vna,qux fimplici nomine bilis appellatur, eftque vcilis ad ale{]dum corpus: Alia ve- ro eft qu2E lecedit a naturaj mediocritate » additoqucnomine vitium defignante folct appellari, eftq j in multjplicidifterentiara- liienim rubra,aliaglaftea,alia nigra, flaua alia,Iiquida,aquofa,fufca,&c.puto hic in. teiiigi giafteam , qua? /VetT&ij^JKglaftum colore 1 1 r. Caudaa, C&CL^. Emblemata-i zS7 furor IrcudtA f dus . V. cahi- . de- Cprorec«fio rcfert , cam raedici faciunta- cerrimam, calidifrimam>mordaciffimam , quaeqjcxtremam inter bilis gencra mali- gnicatcm obtineat,in venrriculo&circaip fiimgignitur a calore vehemenriffimo. Pra:ter Galenicommentarios eade replu- raperdo(fte difputat Fernellius De fuu- ilionibus & humoribus lib. 2.C.3 .& 9- Crudefctt.] Crudus fic, commouetur , cxcitatur.Sicferc Curtiuslib. y.ininitio, Rccruduitfoporatus dolor. Atro felle] Fcl,irajfoIlicuI'us^u? h®mi- ncm pro fiii conditione comnuitare (blet. Cicero ^.TufcuI.Gra^ci voluntilliquide, fed parum valeiit verbo , quem nos furo- itvniiJ.iKtty^^hiAvi^Ci vocant: quafi vero atra bili folum mens, ac nonfxpe vel ira- cundia grauiorcvel timore,vcl dolore mo ueatur . TurifU excitat indomitas , ] Philemoni Coraicus , y.OUV0y.i^A 'TTO.VTi^ OTTOTAV op-yt^o/JLi^ec. ToyAp KArAo^v erl 7vii opyti^ tovo^,- Infanimus omnes cum irafcimur . Jra enifn difficitlimerefrAnatur\. It TufciiTanarum 4-Cicero;An quicquam cftfimilius infania; quam ira? quam bene Enniusiram initium dixit inrani^?& furia inm tasdasardentesdixit in Paradoxisad- nerftts Clodium . Verbnm Grsecum '^,9aut fine ratione pericula fufciperei OjO» yt) leuius quiddam'eft,& cupiditas vlcifce di.Tctpefc T^ optyHV» appefereycocupifcere.at ft«v/f,grauius quid & veheraentius,vbicii piditatem faffufus rubor,nunc pallor al- befcens,&c. Sic Ouidius 5 . dc A.rte: Perrinet ad facie rabidos coponere mores : Candida pax homines » trux decet ira> feras. Ora fument ira,nigrefcunt fanguine venA, Lumina Gorgoneo fAuiu6 anguc micant. Itaqi fumme nobis elaborandum eft in ira dwraanda , vel falrem fic compe£cenda & continenda , nenpbis poflic vllum adferre noci^mentum : hanceiiim qni vicerit, ho- ftem fe vicifleomnium maximum & per- niciofiflimum dicere non iniuria poteft. PertinethucTulIi) 5.TufcuI.His pertur- bationibus , quas in vira hominum ftulti- tiaquafi quafdam immitcit furias,atqj in- cicat,omnibus viribns.atq; ope repuc^nan- dum eft , fi volumus hoc quod datuni eft. vit^ tranquille placideqj traducere. Qu^od cxGrasco Menandri fumptum videtur*. qui ait : liXTH^ Blov r.petrtfov h ^vfA^ apAT^g-;. Viues ifeate vacuus iracundia . Salluft. lugurth;^ : Cupido & irapeflTmi confultores. Qujedam Icgunnirapud He- braeum ParoEmiaften,Prouerb. ii.Noiia- micus efle iracundo,ncq ; ftude fu Jofo,ne difcas moreseius,& capias anim? tuailcan dalum.Idem c.ri.Graiiecft (axu & one- rofum,fed ira ftulri grauior.Er Ecclefjafti ci i8. Certawienfeftinantiumlitcs incediti fi fufflauerrs,quafi ignisardebit:fi expue- ris.cxtinguetur. Ennius iram initium di- xitinfaliiie: cufr» plerisquenimisillam fc- quentibus finis & infanias fic & virae.Siqui: dem ha^c eriam peflis etfi fccpealios, fem- per ram c piiiis pofl^eflbrem Auim torquet & cruciat,vtmirer,vndequibufdam vide ri potuerithuic nefcio quid melledcilcius incfl*e . Habet fortafle vlcio dulcealiquid efFcrum.inhumanumjifa niliil nifi ainanT habet.Mordicus ergo Ciceioniannnri iliud teneudAim cfl:lra procuI.abfii,cunT qua m m Andre^ Alciati Jrchitcu & 1'Uto. Iraperei- tu$ Ale- xander amicu in terfecit. Mahome tes Otho- manus . hil rcclc fieii,nihil confiderate pbteft. Iii- rciaiiJatLif Archica: Tarentini didhim, & Platonis amici rui fadfijquorum primus, dum fe ftudijsdecfito pofleflTiones fuascul pa villicidcftrudas afpiceret, in cum ver- fus:Sumerem,ii?quit,ex tc debitas pcenas, iiifl cihi iracus eflcm. Alter iratus feruono inipuncm dimifit, vt Architas, fed amico comniilit,vt fuppliciiim exigeret, verirus ne fe iis impetus,quo non decercr,impel- Icrec Hsc.horuraqi fimilia fra:nare iram dcbenc,ne fcquaces fuos,vt folitaeft. in in- famiam clademq; pra^cipitet.Id quod Ale xandro Macedoni,totius pen^ Oricnris vi- ctori,contigit,qui fubita quadam ira cor- reptus,Clytum nutricis fu^ filium (aquo fuerat ad Granicuni amnem feruatusj in- terfecit; quemque prouincia: pr^efeccrat, conuiuioadmouerat,multisq; honoribus, Tt amicilIimura,donaucrac,impetu iiefcio quoinflammatus fcrro traiecit. Ac paulo poftciim ad fe redijfl!et,ereptum telumex Clyti vulnere infeipfura doloris impatien tia vertcbat , niH fuorum manibus fuiflfet prohibitus . Sic & Mahometes Othoma- mis, cum dnos cucumercs in horto pube- fcentcsforis rediens decerptos inueniflet, procinus duosiuuenes libi charos.ele.ganti formu prxdicos (quos ad vfum nefari^ li- biduiis domienutricbat; ledeccrpfifle nc- gantcs.traiecitgladio.Hinc nou immerico Menander : 0'pyi) S^i ^o^(um p(xc(t6 edio per vimfefttnat inultQ . Sapuic Syrus illc Tcrcntianus,qm fe con» ijcit in angulum.edormiturus quod bibc« rat villum .• at ira miiuis eft fui copos qua cbricias. Dcmocritusad LaceJa;monium flagris in feruum f^uietem.*Definc,inquir, te feruo tuo fimilem oftcndcre.Nam fcr- uus eft qui fuiscupiditatibus impcrareno poceft. Hinc Cotys Thracum Rex,nacu- racclerad irara , fxuusquccaftigator co- rum,qui inminifterio deliquifl^enc; igicur nacura^iux morbum agnofcens,vicioma- teriam pr^ripuic . Nam cum quidam ad illum dctuliflet vafculafragilia tenuiaq; fcite tamen & curiose elaborata, is qui- dem hofpiti muneradadit,ca£terum vafcu laomnia confregic . Demirantibus cur id faceret:Ne, inquit,fa;uiam in eos,quierac fradluri. Hoc mod crationis exemplum cx bello furiofa Thrace (vt canit Horatius) babeto. Noftrorum temporum heri fa- mulos fuos diris,exitijs,crucibus, eiecra- tionibus furiofo ore imprecatiscaftiganc : Vnde quidem minifter cura domiuoad ira & maledida procliui padus , nc pofthac mille peftes , aut totidem cacodaemones in hominum coetu fibi imprecarecur,fed mil- le pocius aureos ; facileenim tum fibi fu- turum , vt clam fecum domini expcndat vohintatem. Nonitamulco poft hcrusira percicus , in copiofa freqiiencia hominum milleaurcGsfamuIo imprecatur.Ac hic il- li rurfus decem mille. Qnas res ica conci- tauit ad amarujentiam herum, vt iara ^li- ras.exitia , & quidquid vfpiam eft mala- rum execrationum,intqnaret. Qui adeiac litiscomponenda; ftudip.dominum oranr, ne fa.'uiat,neve in deceriorem partem dida famuli inrcrpretecur.cum nemo ficexijs, qni non veium cnTe velic, quod illeppta- UK . Vcrum vos quidem dicicis,airMJtqui alia ha^c cft moneca, dequaclam incer me & famulum conueniceam vos nojj cogno- fcicis . Q^ii plura Emblema hocexplican- tiadefiderat, euoluar tocum Plutarchi li- brum de ira cohibenda, & Valer.Max.iit^. i).cap.^ IKex In cum Erablemata. In eum qui fibi damnum apparat . E M B L E M A 1. X I V. ^ A P R A lupurn non Jponte meo nunc ■vkre lacio , £iuod male pasloris frouida cura iubet . Creuent iHe fimul , mea me poU 'vhera pafiet : lmprobita4 nullo fle&itur ohfequio . C O M M E N T A R I f. am CAp R A vberibus Ia^T:e difleiiris fupi catulum JaaeiKem Jaaat,5c in fuani perniciem houem nutrit , E x jib i.E^^igrammatnm Gr^corum, ivyjtpi^a^ -'v/-p/5"»r)aiK4oris m- certi,quod e(\ huiu fmo.ii ^OVaCkoV Ij^UoV iJ.A^^v Ty:e>a» OUK i^^ a-jvn ■ ' Capra lupu lacio mammis ir)uita,fed iUnd Taftoris cogit mens male cauta mei . Nutritmper me^andem feraf&tntt in me: Vertere natnram oYatia nullapot-fl . Lupura proprijs vbejibus nutiio jnuita ^ 5ed [ad idj mc cogit palloris impru- dentia : Qu^i vbi creiierit ex me.conrra rne rurUim rera cjit : Gratia rautarenaturam non poteH- , 25?o AndreasAlciati L-icio luti caiulum mamis ir.mt^i capellii , mepasioris cHra coegit iners . Pofiquiim creuerit iUe exmi , mKle ftiuet i?i m(U: Natnram mutat gratia, nnlla mnUm , Chilia'liim aiuot fic vcrtit; lAcio Imtim vberibiis proprifs ^non f^onte , fid ksrfiun Mc demcns adigit pits7or,vt id faciam . Jn me rwfus eritfera ypofiqaam creuerit ex mtj: Natura haud V7iquam vertitur officijs . Viaeciir conficlum hoc Epigramma ex Theocrito , apud (juemeftcmrdemargii- meiui apologus . III. MALEpafiorisproHtda cura] TtoiijLivoi lubet] Permictit, finit, Grxcum habet dvcty}ia,^£-t , cogic . Creuerit ille Jimtd] Poftquam adolene- Simul . rit.Ponitur autem {ii»u! pro vbi, vel poft- qua.Sic Liuius6.Belli PunicirQui (imul 111 poteltace veftra erilc,cxcempl6 omnia, quajnunc fub Cartbagineudbus func, in ditionem tradent . Meame pofi vbera pafcet] id eft , pofl:« cjuam meis vberibus enutricus fueric , me deindeipfam pafcendoabfumec.Eft aucem yr.fio , v^rbum pafco,\\oc loco neucri generis , 8c verci,vel comedere fignificac Sic Virgil. Vjzfrpntps feruabitTityrus hoedos . Aliasquoq; ai5liuumeft,Sc fignificat alce- xi cibum pr^bere,nutrire,veletiim pafcen leraobfeiuare.Cicero i.de Diuin. Quicfi proprer paupertacem fues pucr pafcerec . ImpYobitas nuUo (^c.] Idem Ibnac pen^ Publianus ille mimus: Maleuolus femperfua natura vefcitnr, ]d Cxhnnllo beneHcio ingracianimus muca tur.Confoiut quoq; cum Socratis didlo: itctK^ii -jroiZv td^pi-^^^ K\j)Os^.\\ocQ^:Ma hsfaciens bene,nntrit lupos . Hifpani di- cunc: Cria el cueruo if^carte ha el oio. Huc icfer adagia, Lupus pilum 7nutat,non ani- mum.^yColHbrnm in fi'nu fouere SCyAries nutricatio)iis mercedem perfoluit. Occu r- ncopporcunc illud Theocriti Eidyll 0/)S (puycovTi . Ale ^foetus lupi ^ale canes, -Jt te abfumant.SKmtcm Scholiaftes, iKTpi- '^UIV divTti ?^ h'JK»V 6'>C^flV«r. KUVStf , £T/ 7;I ^KViXVyiTi^ CtVT^ «j- KdyoT^Toy iS^i- J A^Ai -TS-i cA;/5tC/c/ct. gc/ Si T^To '^COKpA- Ts>. K'jLK!ii TTQiCayeU ^pi^pU •KUVtLi. ToR. q_v£TvR Eniblemainingra- IV. tos,eon|uepotifllmum, qui pernicHcm ijs Ingrati adfcrunt,quide fe bene mcncifunt; quo genere homiuum nihil peius aut deteruis educere vel gignere terra poteftrcancumq; id Hagicium acrocicatis habet &: probti,vc omnia coiuiicia ingraricudinis io\o nominc concmeri dicantur. Quid vero execrabilius erfe pocelt, quam i)s vitam adimere , auc ctiara quodam corquere padlo , qai nobis viueadicaufas fuggefle re,dede run tq ; opc- ramjvt quod fumus,elfemus? CToraiiius ingracillimus filius,criiimvirum partes fe* cucus,profcripci patris fui, praerorij &or- nati viri,Iatebras,sECaccni, nocasq; corpo- ris.quibus agnofci polTec.cencurionibus e- didic,qui cam perfecuti funcSencx tamcti pacer de filij vica magis.quam de fua foli- citus,petijc,anincolumis filiuseflec, & au imperacotibus facisfaceret. Ac ipfeeft , qui te nobis prodidit,inquic vnus e railitibus; continuoque pciftus eius gladio traiecit. In digna quidem mors,fed au6tore cajdis mi- ferior. Idem penede ViliioAnnali narra- tur.quicum profcriptusad clicnEefuum confugifTjt^fceleratus filius militibus occi dendum patrem fe prxfentc obiecit , bis p3rricida,vt qai confilio priiis.deinde fpe- ctaculotam crudeli & impio ei vitam ade mcrica quo vitam acceperat. Dignd quo- Jnttraii que quod memoretur ingratitudinisexem dtni^ex pluni cftmilitis cuiufdam Philippi Mace- plnm, donum regisris forte naufragioexutus oni nibus, vix etiamnum fpfritum ducenser- rabacconfilifinops.Eum coiifpicatiis Ma- cedo quidam beiiigne amplexaturjuber bc ne fpcrarcfemiuiuum in vjllan» fuam pcr dueit,fouec accurate.leflulo quoq; cedic, nec pacicur quidquam ab eofruflra defide rari.Poftremo digredic.item viatico etiam inftruicfubmurmurantem identidero:N5 fentiar ingratus , parem racionera faciam , liceac modo mihi imperacorem meum adi- re.Vcnicillead Phi!ippam,miferiam fuara exponicfed hofpicisbenigniratem reticet : nec fatis;Mi(erantem iilum inducitimpu- denterquidem, fed militariter, donet fibi Macedonis cuiufdam agros . At is non a- lius eratv quam tlleipfe hofpes . Qu^i cam inhumanirer omnib-is cxuras,nil diifimu- lando, perepiftolam f^^ifti feriem Philippo infinuacExcanduit is,nec va!ei-is tam infi- gnem fajuitiam decoqucre , im probiflimo bomini beiicficium rar^ foriunas i uifitaca Emblemata^ . rabie retalianti, ftigraata iaiui iiinTc, rcfl:i- tiuo iii iiitegrum priore'clomino.Minros fa cio quam plarimos alios ingracitiiciine no ratos , qiii nobis interdiim occiirrunc iix hiftoricorum monumencis.ic nimium hic hjcream . Tantiim adijcio.quod fcribunc au(^\ores grauiflimi, ingraticuHiner» fcele- risacrocirtimi loco cfle poficam , adeo vt canco crimini non flc v'Ia pocna legibuj con ftituca,qu6ci (ficnti fapienrer arbicracur) maius ficquam vt ab hoiuinibus vindica- ri poflicicieocjueaci vlrionem ciiuinani re- micci . Namhomnium vircucuni macer gratitudo,quoniam ex huius foncibus pro Huac inparcncespiccas, in pacria charicas, in Deum religio,inter homines araicitia,ia edncatores & magiftros veneracio: ccrte colIigendCquod ad Atticum Cicero fcri- bitjingratisomnia inefle vicia.Hinc opinor fadura.vc natura ipfa ad id nos prouehcn cc,ingratos uemo non VaciniaHO profequa tur odio.-fiqjfaculcas adfic, Sc patiatur ra- tio, primo quoqj tempore vltum eat , vc- luti fint tum beneficentix.tnm tcnuiorura omnium communes hoftes.Vnde legimus apud Xenophonrem , in Pcr*arum mori bus & ftarutishoce(Iepofitum,vcraaximc ingracicudinis notam infedlentur . Quem cnim cognoucrinc pode gratiam referrc , nec £cfert,in hunc fcuerillime animaduer- tunf.quippe qui arbicrentur cos,qui funt ingran,& Deos negligere , & parentes, & p.icriam,& amicos . i/igraticudinem vero, aic,potiflimum impudentia fequitur,qusc ad omnem turpitudinem jnaximaeft dux. jifiote "^^"^ hocquafi per tranfennamadijcia, Wn- ra, P^^J^^berrimas ingeuij (ui pene diuini do- ^ cesmulrum oblcuratiit /Ariftoteles, >f///3- Kof div!lus ab Aihenxo,qu6d animoin pr^ ceptorem Placonem fueric ingraco^ quan- quam ramen alicubi dilfimukt in fuis di- fpuracionjbus; exquibus oculaci homines facile conijcn)nc,quid animi habtieiit ille in do(5lorcm, cui dcbcbatomnia Iubens re- ferreaccepta.Qn^aproprer no«nmcrit6 ct abipfo Platone mulus vocabatur , qaod mulus , cum faturarus eft lat^e jnaterJio , calcibus pctat raatrcai. Ab hac ingratitu - dinis peftc mifere exercicus fuic Romano! facundiae parcns Cicero,quia Popilio.qwc capicis renm dcfenderac , h viuis fublatus fuit.TuIIia quoqj Tarquinij fiIia,CRrrum CrudelJ' fuperfaciem mortui parentis duxit, cquis tai T:il- eriam immanitatcm refugiencibus i vtca- Ua . nic Ouidius lib 6. Faftor. Scribit Tiogus » Thciralonicen ab Ancipatro filio inierfe- (flam.quod Alerandro fiatri magis quaro fibi faueretjquum tamen iHa vitam per v- bera macerna deprecarecur-His homJnun» porccncis iure adiungo Ncroncm, alteram ^qyovh humani generis facem,vccum Plinius vo- ^drrici- cac; Ismacrcni Agrippinam varijs modis ^ij^j^ , perdere tentjuit; prmio veneno, fed cum lentireceam ancidocis prqmunitam,nauera folutiIem,cuius ruina periret,coramentus ell, fimul^caqueamicicia Baias cuocauir, Qiiam aando cuafifle vc comperic , inops coiiliiijeam interfici iuftic.quam prius ftupro contaminauerat. Ea pcrcmpta pro- currens nudam cft cotemplatus,nec veibo temperauit flagitiofiore : iK «J^«f,oT/ ^rt» KA\i}V /JLHTipA ^yjv* nefciui, 'mquiztmih^ ejje matrem adeo^venuRam. Proptcr ha:c & alia nefanda flagitia puto irroboralle opiniouem illorum, qui Neronem refur- » redurum fulpicati funt.futurumq; Anci- chriftura. Alij vero putarunt, ncc occi- fum quidem , fed liibtraAum , & viuura occultari insctatis vigore , qua fuit, cum credcretur extincflus , doncc fuo teinpore leuelctu r , & refticnatu r in rcgnum . Std hxc vc lalemo frigidiora, & qna5 vel ipfas thcrmas Neronianas pcfTint refrigerarc (vt Maitialisabutar vcrficuloj mericoir- ridcc Auguft.lib.2o.dc Ciuic.Dci. Confci: huc,fi vacac,pulchcrriraura Socracismon» tLi ad filium LamprocIem,niatri Xantippc cojitumcliofum, cx i. cts-o//}'5?/y.3r'. Xcno- phontis,&qu3edam Afiliani Dcvaria hifto lia ciempla,cx lib- 5 -c. vlt.De ijs qui abiu grata patriamalc plexi funt,& iniufte da- n.ni. Nihil enim video a|)ciu$ huic locoil- luftrando. T ratuiras 2.^2r Andre^ Alciati Fatuitas . E M B L E M A L X V \A I R A R 1 S noHro quod carmtne dtcerh Otm y Stt vetm a proauis cum tthi nomen Otho* AtiYita eU , /imiles ^ hahet ceu nociua fluma^s^ Saltantemj^ auceps mancipat apttis auem . Hinc faruos , captu & factles . nos dicim^M Otosx Hoc ttbi contieniens tu quoque nomen habcj» COMMENTARIK STvLTVS aiirito barHocuciitlo te- iflus.aucm otida fcqtiirti r.niiam mani- biis prehe; (iere fatsgir.Eft antem Oris (vc refert PJiniiis lib lo.cap.i^.) auis buboi e minorjnodris rpaior,aii ribus plumeisemi renf.buSjVnde &: r.Gmenjllk Qiiidnm I tiiii .^honem vocant ; imitarrix alias auis 8C vaiafiia,& cjuodafngeneiefal^arux.Ca pitur Iiand ditficulter,vt no^ftux , intcnt» in aliquo circumeun:e altero . I o c A T V R Alciatus in qnendam O- ^ ^ fhonenvjvccanco eum Otum,id efl-, ftuU ti'm,ob vocabuli fimilitudircra.Porro de * Oto/ic fc ribi t Anftoteks lib 8. denatura anim cap i i.Orus r.o^5tocrcJtf$-. H^ec Cocluvs. Vticur autem in hoc Epigrammate Alcia- tus quodam ridiculigenere,de quomemi- nii Q^incilianu5 lib. 6 cap-de rifu,his ver bis: Pmnt &: detrada & adie.Lta afpiratio- ne , & bi ni s c ohi u n i s v e rbi s . &c . Fi t e n i m interdum,vtij,qui nobilitarem atfe^lant, nomineleuiter immutato vel decorto, di- gnam Itoliditatis appellationem forciaru r- DICERIS Otm] feu potiusOtis. Licet etian^ HifpauiOcin & Otum nomine di- ftmguan£,vt teftatur Sandius, tamea Uxc nomiua faepe confunduntur, vt hic appa- rcciaues funt tamen diuerfa! . ' Aurita ejl,fimiles &c-'] Vide Prinium lib.10-cap.z3. Ariftot 8. cle nat. anim.cap. 1 1. Athenseum Dipnofoph.S.cap./^ Coel. ' Rhodig- lib.3 cap z^. Auceps aptiii\ dodus aucupandi. Mancipat] Manu capit , propriam effi- cit,& vfu capit.Mancipare verbum eft lu- rifconfoiiorura.Horac. i.Epiftol- §lu£da [fi credt6 confultis) mancipat vfipS' Hiiic cmaucipare,quod eft manumitteic j libeiare.Et niancipmm, homo veliumen- tum.quod manu capitur,(Tue inancupi em ptione acquiri.tur.Eli: aucem mancupi em ptio.qu^folennicare qnadam fiebat , adhi- bicis nontiunus quiaque teftibus Rcma- ni$ ciuibus pubeiibus,& aliociufmodi con ditionis,qui libram asnenm tcnerec . Eni- pcor ita dicebat : Hoc cgo ex iure Quin- tum meum effe aio,hoc q«od em ptum eft hoca^re, ^iicaquelibra- deinde librara arre peicuticbat.idqi %s dabat ei,a quo rem em ptam accjpiebat:& haec mancipatxo voca- batur. Auem] Oridem • Capt^&facilcj] qui facile dccipiiitiirft & circunnieniuncu r,fatui. Ita^ice^ chi nort' hanno pu)ito di fale in TLUcca . M&c-tibi conueniens. ] Qu^afi diccret .* Tu te Ochum iacflass vc qui originem tra- has iab:Othone Imperatoic magno , cum ingenio fis ad vanitatem compofito^ad au- cupandam gloriolam pronus: egp vero rc Qcuni ab O.ide aue^dixcrim, quod vci ea geujculabunda,& ad luas lauxlesaflukans ffciU capitur , fic ru iiieptus &"gloiiofu- lus conueniens tuis nomen mor»bus indi- tum habes - - '■ H o c di^ii.m cft in quepiam temera- .rium,gjoriabadum,& plus quam par eft, aui'a! nobilitatisia(3:atorem, quem Ocho- ncm appellatj ab Qtid.eaue fatua & gefti- culacrice,captu.c;uefacili, quani Ariftote- les nodiwx fimilem, & crrca aufes alarum , quandam limilitudinem habere tradit.Pro uerbialirer eiiim &to/ dicuntur , qui in re qualibetfacile decipiuntur , ac illi maxi- mc,qui verbis fefe prorelari faciliimc fi- nunr;cuilibet finedeleclu & prudentiadex tram',quod aiunrjnijcientes, vtex Eufta- thio l^bmeri fcholiafte didicyiuis . Ocos dicigloria; vaniraccm atfe(fl:ances»id eft,;t£- voS^o^ov^i quidam erudici homirtes adno- tarunt.Vide ^iow^h. Aues quart^ ^ Noco praecerea hoc loco eos, qui vtprifcae nobi lit.-i cis exiftimationem Iibi concilient,gcnus fuum abipfaarca Noe , ne dicam a turre Babylonica, aut primo rerum chao deri- uantjidq^ armis gentilicijs nefcio quibuj,, plane ridiculis, probare contendunt; vndc nihil mirum,fi deinde Oti, aut etiam ex rc naragigantum fraterculi habeantur,vc qm iii tantaomniurn rerum vicillitu dine ha.iC generis glonam fuperftitiose aife- dent . IV. Otho ah Otide^, eo70i qm-. Thr^fo- nes . T % Obliuio 25^4 Andrcie Alciati. Obliuio paupertatis parcns . E M B L E M A L X V L F M tupm efuriens: mmdU ceruariu^ ejcam » Pr^^ fame captum deuorat hinnulmm y Hejpiciat fi forte atia > vet tumina vertat > Pr^Jentem ol^litm quem tenet vngue cihum ; ^uaritat incertam { tanta ejl ohtiuio ) pr^dam . Sjii fua neglexit > Hulte atiena petit . C O M M E N T A R I I. LV p V cematms,frc (Jtti J^ieoKt T dv eiiAi))(AVov «T' tpatff id eft : Impojfibilium cupido Multos fecit re prAfentefruIirari . Id quidcm cxemplis quam plurimis coti- firmari pofler, fcd vnum cx luftino fubij- cjam.P,yrrhus Epirotarum Rex,inamplii ^y^htM fimoimpcrij faftigio collocatus , iam ncc ^Z"*'*'^ • co contentus,Gracci«,Afiacq ; legna medi- labatur: neq; illi maiorex imperio quam cx bcllo volupias crat:ncc quifquam Pyr- rhum,qua tuliffet impetum, fuftinere va- luit . Scd vtad regnadeuincenda inuidlus habebatur,ita vidis acquifitisque celeritcr carebatj tanto mclius ftudebat acquirerc injpcria quam retinere . Quam obcaufsa coHatus eft ab Antigono,lufori imperito , qui ciim multa & feiiciccr iaciacijs tamc vtendi modiim negligat, Plutarcho tcfte . Fruendum efticaq; rebus praifencibus, & reHpliciin diHerfii?n fcinderts hafno: Vdnm & moUe iHtam. eff . Hjcc dum colljgcpeiie mihi quoq; ad vi teriora progrcdiendi fu rrepfit obliuio . Superbia. E M B L E M A L X V I I. Eii Emblemata_> E N Batu^ UaiHa , & du^ium de marmore marmor Se conferre Beis aufa procax Niobo^ . vitium multehre piperhia , dr arguit oris Duritiemy ac fenfus qualis inesi lapidi. C O M M E K T A R I I. AP o L l'o ciim foiorc Diana e fiibli mi fagittas in liberos Niobes iacula- tiir,qiioriim ille filios , hxc filias ferit ac profternit : Niobe vero mater flebilis& m^fta fcopiilo allider,in qiiem tandem ver ti vicictur. Ad pi(fliiram exprimcndam nonnihil confert Paufanias in Atticis , qui Nioben in marmorcoiiuerfam etiamnnm lacrymasemittere inSipylo affirmat,feq; aliquando illiid, vt videretaccefnde dicit his verbis: Adthcarri verticem ex medijs faxis fpeliinca in arcem fubijt , impofito tripode,inqiio ApoIIo & Diana funtNio- bes filios necantes.Nioben ego quoque vc he fnm vrderem Sipylum monrem confcendi. Sed -j. vbi prope accefleiis,videas faxum &c rupe praecipitem,null3m prorfus effigiem pr?- ferentdm,nec mosrorem. Quod fi procuf abfcedas, intiieri videaris flentem & moe- fto vultu mulierem. Qn^od etiam Ouidius tf.Metamorph.fabuIam elegantiffim^ nar- rans,& de faxo C\c loquens,innuit : 'Blet tameny^validi circnmdata turbine -venti Inpatriitm rapta efl y vhi fixct eacumine montu Liquituri^ lacrymis etianinum marmorct manant , E M B L 1 M A hoc cx luuenalis Saty- ra ^.poriflimum fumptum c/Ie cenfemus,- vbi ille Niobcs fabulam commemorat , vc mulierum fuperbiam norec, quremulto- rum fajpe malorum caufafuit. Sicigirur inducit luuenalis Niobes marirum Am- phionem clamantem ad ApoIIincm : 'Parce.,precor,VAan-,ipfam configite 7natremi Amphion clamatjed Pdan cotrahit arcu. £xtulit ergo gregem natorum ^ipfumc^'^ pa^ rentem , J>Hm fihi nohilior Hatons. gente videtur , At hila rius. Lrtcedxmonium Martialis inielligit cum lib.i.Epigt.84.ita canit : ^)ui6qua pi^a colit Spartani frigora faxi 9 III. Emblemata_. . ^99 hoccft,potcntioriim cJomos Laconicomar fnoreciiltas , Lacedoemoniosaurem Spar- tiatas (iiie .Spartanos fiiin'e nomijiatos,no- tumeftjSi hittoricam hu ic rei fidem facit Perotusad tftum Marciajis locnm.Ac quia Lacedasnionium fiue Spartanuiftucl mar- mor diuerfis quafi fquammarum colori- buserat variegatum, non immerito illud pijdum appeHatjidqja fcrpentum maculis Serpentinuni fiue Ophices etiam nomina- tur,vt idem Perotus alibiinnuic . Prxrer fupraadduda, faburam Niobcshabes a- pud Oiiiiium Me^amorph. 6*Rer verita- tcni, (i vacat,exPaIaephatQ& Paufania \\\ Arcadic.exquire. Se conferre Deis] Qux numini aufa eft obloqujjftq,- etferrcfupia hominu capcCu procaxNio^e] pctulans , conuiciatrix . Vndeprocacitas, licentia turpium conui- ciorUin,quameretrices& fcurr^ vtuntur. Eli vieium muliehre fuperbia] Solennc cft mulieribus,qu^ fnnc potenciorcs.fu per bite.Sic Salluf^.in lugurthino dicit,fiiper biamcoramune nobi^itatis ma/um ^ldem ibidem : Qn^in magnis fupeibia^in inff- misiram rcdlins puncupari e/j^j^quafi opg' j/>;,ab cpiyza^eu.Wmc opy^iKos iracunduit qui Gallicoidiotifmo,i7r^«^/^i>»A'. Sed rur fum alia occn rru t SalJufliana: Qjia; apud alios iracundia dicituneain impcrio fuper biakatqj crucfelitas appellatur .. Arguitoru Duritiemyacfenfks,(^c.] Sic conftrue : fu^erbia arguit duritiem orts fenfuSyCiuattiinefi lapidi . Senfm hic CiV genitiuus. Huic confonatillud Terenti )•> os durum^p ro im puden te. La pis in H ie ro- glyphic.liomincm fcnfiis cxpertcm figni- ficat,vt pro ftnpido &alienataf mcntis ho mine vfurparicertum cft r vndciUud Cc- rn ia :§lui d ff/tf lapu^Sc primos il fos homi ncs rudes& impc^itos,nuiraq; diftipliiia- rum cognicionccicuratQS,faxeos appella- luut. Hinccnim Maronis ilhidr tempore primum jyeucation vacuu lapidcs iaBauitin orhe» Vnde fjomines: natiydurum genm „ Sic & Ouidius i.Mernmorph> Jnde gent(6 durtcm fumus experienrq', la^ borum y JEf documenta. damus: , qucb fimtts erigine naPi . Theocrttns in Eicty Uiis Mifonc rurficufrt imp';lirum, planeq^ rudemappcUac/r^^- etripci/JLVii- La Naufraga qua vafii tUderet ora marif* Ouidius De Ponto: Feticem Niflben,quamuis crudeMapaffam^ ^&pofuit fenfum faxeafa^a malis., i.de Pon o, Eleg. 2. fine carentlachrym&^ nifi cum ftupor ob-- ftitit itlis ; J.tfimilis morti peBora torporhabet * Et deinde r lUe ego fum frufha qui tapis^effe vettm . Sic impo.Tibilitate ipfa mutata in lapidem Pfycbe,quamuls prazfenti corpore „ fenfi- bus ramen aberac . Apul". 5.De AfTn aur. Quod aucera modo diccbam laptdem pro Zapis pr^ ftupido vfurparihicroglyphiccjid oftento? ilupido . pfanumeft^quodaninnim petcttfitSwper biTarquif)i),ciini acolumnalignea icfe» te lapfus apguis omnes in fngam vertif- fet , omnfno hoc vifo connernati^ . Nam porcendebat is ferpens i:ouum & inexpe- dacum principcmide colnmna lignea,hoc eft,, ftupore^ queni diu fimularat,, prodi- turum ^ §^uatts inefl tapidi.] Lapid^cm vfiirpa- ri,pro ftupidcaur feiifus vacuoiam dixi- mus.5ic Murcialis libij.inq^uandam Ma- rrinfam ^ Konpoffum> vetul'am> ^uererts^J^atrinia^: poj/um' Ft vetutamfed tu mortua-^t. vetuTa es?» Voffum Hecubam,pof[um. Nioben, » Matri'- ma;fedft 30Q. Andreae Alciati. IV. Kiobesfa lula quid De T>ijs bene fen- ticndum. Th^tmy- 2\o>2dHm erit ila ca>2ts,uond/i;,^ erit ijln F r G M E N r V M hoc Niobes ob iii- foIeMcein iav^laiiriam iii faxiim rigeiis rrans fo rmat2E,ar^^nic porentiorum quariindam «uilicrum fupcrbiam,& immodicam arro ganriam , qux obca^caras iie ipfis quidem iuperis fubelle fe puranr.adeo vt fua; mor talitaris immemores incidant-iii miferam qinndam dvctiaSn^iv , & fenfus vacuita- tem, Hocergo verborum inuolucro mo- nenrurjnc fefe altiws eiFcrat,& plus quam oporcear apud alios mtumefcancauc etia phis fibi tiibu-antjquam parefl. Prxcerea de numine bene fenciendam eirc,racice vi- d,etur innuererquandoquidem nonerracur p^riculofius.neqj fceleftius qiiam in numi nIs contcmpru.Pindar.01ymp.3-.gV« ro- yi Koi^opn7&u '3-6ifr ^^pd croziet , to it(tV)^7BcU TCbpoi KCUpJV [J.CtVlcLlTlV VTTO- Kp^KH. nam Dijs conuiciari, inquit,o^/ifcite iufiitiam moniti , ^ non temnere Diuos . Sed quod ad argnmenrum facile emblema tisfacic , non poflfum prsrermirrere jllud Valerij Max. deneglecla religione : Dco- tum fpreri monirusexcaudefcunc , & hu- mana confilia caftiganrur , vbi fe coeleiti- bus pr^efiiunr» Erenim proprer oiKct^o- VHcLV- yju fxiyciKnyopictv magnificos luit imp^a flarus Taralis, vr 5ratius cecinit Tiie baid.3.Huc congeraminfigncm Pindarilo cumex Olymp. 9.quo fub Cadmi perfo- na iTionet vnnmquemque,vr excmplo Pen thei ^ilii , pic & leuerenter de Diis fentire difcnt. hS^' ?V/V O^li S^CUIJ.OVCOV ITT^^ZpOVH , 7K J^' a.^ji)7dLi SdtvctTOV vyns^^co Se^f . 70 TiOppOV^-tV Si, K9U cri^c^iVTcl TO)V ^gcov KctKKi^ov oif^.ctiy ci-jTo, a-ozicoTctTov ^Vinolo-iv iTva.:ypvuct, Tolcn ^ocof/Jvo/^ . ided : Si quts fit, qui Deos contemnat , ad huins (nempc Penchcij mortem refpiciens,fecum dnimo repiitet ejfe Deos.At vero temperan- tem effe, atis poenas dcdit.Slc noii leue fupplicium paniis efl: Marfyas, quia cumipfo Deo, a quocanendi artemacce- perat,d€ cantu concendere aufus sli.Sic c- tiam Arachi^e fertur in beflriam mutata , quiaau.Gafuitcumiila Dea dearcificio te- xendi contendere, a qua artem didicerat . Fuit Niobe Tantali & Euryanaffe filia : ac Tantalus auaritia , Euryanafle opulenria eft , ex his nafcirur morraliu fupcrbi3,qiia iamiam depi(£lum ibo ; cuius & Deorum defpicienria , amicorum contemprus , & beneficiorum vel a Deo , vel a.bhomini- bus acceprorum obliuio , afl^ecl^ efie con- fueuerunr. Apellis mihi hie manum opra- rem & pigmenra,quibus ad viuum liceret depingere horrendum illud monftrum,c5 li exulem,fali & foli pondus, Stygis inco- lam,Superbiam,inquam.Non oculus eflret hominis ram curiofus , fcio, quem ad in- tuendum volupras rraheret , vel amor pi- (flura:; quidefiderio duceretur obleftandi (e terribiliafpeclu ifto ac tetrico . Colori- bus viuis egonon vtar, «Sc carbomihi pro pcnicillocrit , qui adumbret;rem rudiori dudtu,nec ad artis legcm.. Qjjid ad legem aiuem , vbi Icx omnis contempta virtutis & honeftatis? vbi fceptrum libidini.cJauus faftui,fiecna ambirioni commirtunrur ? vbi calcatur ius & sequitas? vbi pudor »S: mo- deftia fub pedibus iacent? vbi nefas & fla- girium iura diclat ? Hiccine ad Jegem me componi pofTe & dccorum feruare, vbiia dedecorc fummo & confufione fingu la ? Comicorum morem imitabor,& quod ver bis non exprimo,decIarabo /ignis & nutu /, id cft,producam & flftam in thcarro ven- tofam iljam & turgidam AEoIifiliam Su- perbiam , qux ventrem habet tumentem inainflatu velut vtrem, pedes longos ac ri- gidosjcollum gruis inftar ered:um,inanus ficut cedros vicinasnubibus: metatur paf- fus ac namerat librato corpore , fpirat vt follis.tanquam Euros parturiensaut Aqui lone^joatl-os rotat ac djducir,iad:iLatbra- chia, ap'iCobliquat vtanfer, voluitgran- dia, quafi aiundum cerebro clauderet: af- furgic fpiricu,nec feipfam capit, contcm- nit Deu.m.ridec hominesifimiie mores re- ferL,atfeio- rcsac frudin,quos p-arit tn obfeiTis^o dc- foraiicas»quam tibi coiiformes?Prof^icii- di & irtiiulucem.a turpnTima matre car- pior proIes,a putri cruco viciofus ramas; hiuc flos &fruc1:us ad naturam ftirpis.Iu- grediatur fuperbus,quibiis fif^nis hic moi t ^ . bum fuum &generoram indolem aperic .? hnmis ^o,,(j^^eremus eia . Bipedem fciurum auc eacum dicemus,cum maue furgit , ita pi- los componit,effingit & refingit fe. fticat, Jambic,crifpat,furrrgit,autin tergum peii dulos reijcit>vel intorquer cinuos, vngaeu tisq; faturat,rocado digitis fatimplumem adbuc , & diftraclamin angulos, murmis caudis mediusfidius quam fimillimani barbulam. Ibi ftat in obtutu fpeculi defi- xus,fubridec, miratur formam_ & egregiu illud decus naturx, venuft^ obliquat ocu- los in humeros & farera.-placet ftatur3,pla cet habitus,a(Iurgit paulacim (piritu,& re ciprocatur in fui amorem tumedic fodes,cuia- las iftas tumcces adgUuiiiat non quisuiam D'^dalus,fed diabolus ?Omnin6 :Iuci eniiu memoriam deponicex quo fotmatus,& ju cem auitiac generofi ftemmaris in i'e tra- ducic,vt nobihs profapias fplendorem de«» gener fpurius. AfTnrgic menre per fcalara. vanicacis & inauisgloriae , non redlis & di- recT:is gradibus, ab infirao in alciorem or- diue,fed affulcim ad culmen remerario paC fu . Periculofiun cft ftare in priccipicjo &; refpicere,Yertigo corripic& fternic-Cauc faftusjue ide;n cibi,aut ex ce,culcoti . Andrese Alciati Impiidentia . EMBLEMA LXVIII. Monslra putantur auartties , audacia , raptm : At Scylla esi, nullus cui ftt in ore fudor. COMMENTARII DE Scylla; pi(fliira fic PignoiiusrScyl- S c y l l A m Phorci filiam, Glauci a- \ \ laaiqui viderinciii aiuerioribiis edi- n^orecaptam,Circe , quod eiinclem dcpc- tiombus.non iideanc,mocl6 pofTintfecon riiecfic afFecir,vtfontem , in quo Nym- tinerc. Nosillamc veten ei5^:ypo hic & a- pha feiauare conrueuerat,venefici)S & ma- libi ex jrim:n iam cnianimu»;. ViHescrgo gicis herbis infeccrit, cuius reinefcia Scyl ^f^)^^^ hic f^mi.iam alatam i.ifima (ui parcein va- ]a foiuem de moreingrefTa.inferiores cor- ^'°fi\ ria monflrorum capira dcfinentem. Hanc porisfui parresin caninos ridns vidir effe '^^^' IfjCHis referccapita habere fei,& Huode- commutatos.-quam rantam deformiratem ^^^^ fim pedcs:5| /y.sV v.zZcLKd.i g;^jyi',y,£^/y.^)/j-, horrcns.in mare fe pra;cipicera de€lit,& in Kvyc^:KiovTc^,yofy6v>i(.CictKctiV)Kiciv^P'0' faxum mutata.Poetis argumentum fibu- rrii. Sex habe7:s capita,erHc&,canisdeonis, \x pra^buit.HomerusOdyfr/y, Ouid. 14- Gorgovis,hal£n&,foemin& . Aiij aliccr eam Mctamorph Pvefertu r etiam h?cfabulain defciibuuc,vt mox dicemus . prouerbio , Chnrybdtmfugiens incidi in Scyll/im Eiublemata-). 303 ScySam, luftimisin Trogum ^.fabulfcde Scylla & Charybdi materiam Poetisfug- geltam air ob fretum,quod in Sicilia cicato ikuoque impetu fertur , in quo vndarnm incer fe concurrentium tanta pugna fit,vt alias veluri terga dantcs vorticibus ni ima defide rc , alias quafi viarices in fublime ferri videas ; nunchic fremitum feruentis aEl>us,nunciIIicgemitusin voragine defi- dentis audias. Accedit perpetuum AEtn^ moncis incendium;hinc latiatus auditos : hinc monftri credita fimulacra,dum naui- gantesmagnis vorcicibus pelagi defidentis exterriti.latrare putant vndas,quas forben tis xihis vorago collidit . Scyllam fuiflTe nauem trireroem Pala^phatus tradit.Sallu ftius faxum putat e(Ie in mati prominens, quod procul vifentibus muliebrem for- mam repraefentet^inquod iUi flut5lus,quo niam & luporum ciulatum , & canumla- tratum vidcntur itnitari, finxerunt iUam pube renus feris huiufmodi fuccin£^am ef- fc . Heraclides Ponticus ait , ab Homero per Scyllam fignificari omnis generis im- pudenriam , quas nonab rc canibus cinga- rur,ricT:ibusaudacia,rapina, & auaritia re- fertis.Locum Gixaxm apponam, ex quo Aiciatum puto fuum Emblema duxifie : ffKv\hAv Te Tih 'UQhuiJ.opipov dvetlJ^eiotv 'TTKeove^let 7ri(ppety(j.iveus' . Virgilius fic Scyllam depingit: At Scyllam cAcis cohihet fpelunca latehris Ora exertatemi& naues in faxa trahentcy trima hominis facies , ^pulchro pectore virgo Tube tenus : pofirema immani corpore />/- J^rix , Delphinum caudasvtero comif[a luporum. Qu^E carmina mytholegice func iiicelli- gei»da dc Iibidinc,impudencia , cofufione. Scylla enim fnerctrix tft, qux canibusln- pisq; inguina commifcet. Ita f ulgcnt lib. x.MythoIog.CoeliusI^hodig Iib.14. cap. j.Seneca epift.^j .Nacalis Comes Aiytho- log.Iib.8. cap. 11. Succurrit mihi ( inqnit Francifcus Sandius) nunc Ariftotelis lo- cus m librodemoribus z.circa finem,nwf- quam,quod fciam,ab interpretibus decla- racus, qui etfiad noftrum cmbleraa uon maxime percineat,abScyIIa tamen & Cha rybdi nonabhorret omnino.Q_uem locum praviribus explanare tcntabisnus >longe aliter quam omncs intcIIigunt,quos & le- gere & audirecontigeiit. Verba igitur Ari liotelis h?c funt;Quare omnes,qui medi» critatem uiuefiiganc & exquiruc.primum ab eo debi:t,quod magi^ ei contrariu eft^di fcederc, quemadmodi'i Calypfo monebat: Extra vndd 0*fumu longe copelU cirina, Hxc Ariftotclcs . Q^o in loco primo eft norandum, lapfura Ariftotelem mcmoria, vc fsepc (oletjcum citat Homerum.Nam, vt omnes ibi notanc , Calypfo pofuic pro Circe . Sed cgopro Calypfo repojtendum cenfeo Vlyifes. Locus enim,qucm citat A- riftoteles, cft apud Homerum Odyfi['. la. Vctba autem funt Vlyfiis ad nauclerum fuum, iubentis vt nauera defleciliat longc a fumo & vnda, vbi erat Charybdis . Nam deScylla nonaufuseft Vlyfies verbun\ fa- cere, ne & focios & naucam cerrerec mul- ticudine periculorum, vt ipfemer Vly/Tcs paulo inferius ceftacur-Deniq; intelligcfu mum & vndam, cancum pro Charybdi . Monet enim A riftoteles.vt quando vitium aliquod fugere vohierimus, in conccarium dcflcclarous, ficenim medium melius te- nuerimus; idq; probatexperimento ,i!lo- rum,qui contortas virgas in recflum di it- gunt.Ex his colligcfruftra fcripfifie Chi- liadum autoiem adagium iIlud,£A-fr^///- mum &vndam.'Namq'^ neq; adagium fl- lud cft,nec locus explicatur , nec merico taxacur Argyrophus, qui etfi nonomnino fcopum tecigit,min«s tamen aberrauic m fua cranslacionc. PrsBterea verfieulus iJIc, qui circumfertur incerto autore , Incidit in Scylla. cupiis vitare Charihdim. male iMtelligitur a noftris.Nou enim figui ficatur minus periculum vitaihs in maius incidere,fed contra. Nam Scyllam minus malum clfe quam Charybdin), notius cft: quamvtegeat admonitione . Hai^^enus Sandius . FVBE tenus mutier] Impudcntix nota . cSf aiif/.e^avTi}s dvQtetf ihdLyiTov . quoi mn minimum ctmentiA fignum^ ait Gale- nus TpoTpi-sFTiKCj eV/ Te^va^^. Imitatus cftautem Virgilium,qui fic : &pulchrope^ore virg^ tube tenus . Succin^a latrantiBus infra &c.] Infe» riorefui pactecinifta quafi monftrofisca- nibus.Eft alcera rmicatio Virgiliana : §uid loquor autSeyllam Nifh quamfamm. fequuta ejl , Adagrie explieoi. tnm . IIL 304 ^ndre^ Alciati Sry/U C^zndidri, fucctnS^am latrsi\:tik>ns inguinA yrjonUns , Biilichio^ vexcijfe ratcs ? lix quo locoadueiics diias fiiificr 5cyllas. Vna Nifi Megaienfium regis fijia fiuccoii cra qiios diini deiiidis Athenienribus pii- giiaiet Minos,piopter filij Andiogei inte- jitum , queni Athenienfes & Megarenfes do!o nccaueranc, amatus eft a Scylla Nifi fiha.QiKE vr hofti pofTet placere , comam purpuream parenti abfcifTam ei cbrnlit; i]uam Nifusita habuerar confecratam, vt tamdiu regno potiretur, quamdiu illam habuinetintadtam. Poftea & Scylla a Mi- r.oe contempta,dolorein auem cirin, quic & alaiida dicirur , conuerfa efl:- Virgil.i. Georg. £t pro purpureo poefuu dat Scylla cdpillo . Vide fabulam apud Ouidium S.Mecom. Alterafuit fiJia Phorci, dequa hic fermo cft.quar verfa fertur in faxum inmari pe- riculofum,dequaOuid.4 Meram.Has ra men plerumquc Poet^ confundunt,vc 6. Paft.Ouidius . Et Prepertius Jib. ^.fic lo- quitur; §^id mirnm in patrios Scyllam f^iuifje ca- pillos , Cadidaq-j in f quiNarce dicicur,teftePIinio lib.ti. cap. i9.Eftautcm Narcc, VA^m fiue vdipKna-tf^ l>upor,torpor,membrorumq; diftolutio : & NarciffusfloSjfi diutius nafbadmouca» iur,mentis corporem inducit,dc quo vidc Marcellum Virgiliirm in Diofcoridera . Narciffi fabulam refert Ouidius 3. Mcta- morph.Deeodem vide Iconcs Philoftra- ti,tit.Narci(rus,& Statium Iib.7- Thebai- dos . Paufanias in Bocoticis ficait de Nar- ciftorln Thefpienfium terra locus cft-,qui Danacumappellatur.-ibi Narcifli fonsvi- fitur: Sc aquam banc iiifpexifte Narciffum feruncqui no intellexit fuam fe vmbram videre,ac feipfum a (emetipfoamari igno- I3uit,3tq; hoc amore iuxca foncem conta- buit-Sed idplane iijfulfumeft. codemen- siajquemquam pernenirc>v:cx amoris3r- dore hominera ab hominis vrabra d gno- fcere nequeac . Verum de eodem & alia quxdam narrantur pnoribus rainus noca- 5ororem Narciftumgemellam habuifte , fum inahjs rebus fpecie plan^ (imilcm > tum eadem.* vtrosq^ comam habuifTe vni- co!orem,i)sdemqi vcftibus fuifrc indutog, fimul iccm vciarum exijffe: at Narci(fum in amorem incidi(fe fororis . Mortua au- tem puella fbnremadijt,& fuam feviderc miaguiem intellexit.Qhia rc intelIe€la,non iuhil alltaiatioiu& ia amoic f/,£./;gnifkatdeorfum ,quafi (iib pcdes proiedum.ApuI.Iib j.Nifieam pcf fum de tautis opibus deiecero. Lucret. Jib. 6. Multaq'yprAterea ceciderunt moeniM, ma* gnts M&til/us in terris, ^ multAper mare pefsu Subfedere fuis pariter (um ciuibus vrbes . ^^ui veterum abieHa methodo] Qui a vetcrum dodrinajdoccndiqj ratioue defci- fcentes , nouam quandam fe(^lam induxc- runt. Methoduseft compendiofa via.fcu pra:ceptio:fiquidem ccToV^viam fignificat, & [jLt^oS^oi , viam breuiufculam & com- pendiolam, qua incedere vctuit Pythago- ras. Vndc abbreuiationcs & artiura pr?cc- ptiones hoc vocabulo ab Ariftotclc intelli- guntur . Nilq-jfuasprAter] ijq; nil aliud tradcre volucrunt , quam quod eorum didlabat libido . i^triftA Phantaftas.] Opiniones.^AKTctv cesra^yj^jjV iS^ilxtctv yj}^:tva,Tcfj- Taro I"' htv o Ag- ynTtv, cos C>f KCfc\6fc V.A TipAVTAt. id eft .* , , , ffau/J. raro Polypheme , ^^tu minime funt pulchray ea pulchr^ vim dentur amori . Nimirum id in caufl*aeft,quod,vt ait Var rdjOmnes videmurnobiselle bclli,feftiui, fapcrdx.cura fimus (xetzirpot.ld tametfiom nibus genetalicer verum eft , tamen in ac- tifices.acq; ex his pociffimum poecas , ad- ha:c in amaces pr 1 30P tatim qu?q; raos ofTe^rct^ljubo.O regina, inqait,accipemcos,qni carteros piilchritu dme faperanc.Qu^a formajfubciic aqiula , fiintfilij cui?Quaego f.im.rerpondit bu- bo.Tuncomnes vchementi cachinnocom vnotx fuerunt.Scdcftohoc veniadignum, vt fiiis quifq; liberis,fuis artibus, fuoin- fticucojfuisinuenris.fuas patria: paulo im penfiiisfaucatjnifi eo c^ecitacis rapiamur, vc & virtuces alienas calumniemur,& no- ftris biandiamurviti^s,eaq; virtucumno- minedonemus.-ac fibiquisq; fir,quod libi fuic 5uffenus Cacuilianus , auc Mquius Horacianus.Qu^od vicij Flaccus in Epifto lisnotans inquic : X)um mala deleliant mea me,vel denique fallant . Ex Ariftonymocitatur illud : i^hiv ^lo /^stA/r ad nos attinent. Qm morbus vt deplara:;'{ fimus fanari ?gre potefl^nifi tameii aliqu.1 do meliore quodani impulfi genio, potiu^; fpe CfcWTS CiKTlCO S^IUKHV IJLH' S^ey.lctv cui7)(yvnv bV/ T6> roiovTa Tpoa-'. ^zv TToiovfAivsVi Idcircoeft opcras precin, vc quifq; nimium fui amorem fugiar, mc- liores infequarur,nuIIo verecundiaj rubo- re prajpeditus. Repeto illud Platonis Cra- tyIo:To ydp i^ct-T^ctTeicr^cu J/p' dvr^Tte^* 7m;X^Ki7ffM7AT0ViQTcivya.p yjjj^iv fffjLt» ThrajY' latu inj liatoHi modejii Legum tores p mi . Emblemata^ 7tio-av , T«/ » cTfWoV ; A feipfo decipi ali- quem.res eftomniiim peflima.nam qiian- do fiii ipfius impollor ne vel minimum a fe difcedat/ed ipfi femperadfic, quis non dicathocefTemoIeftum ? Verecundehoc ita po2taprinceps : nftrt. ego Daphnim Cantado metHa,fi numquamfstUit imago. &M.TuniHs:Nifimecommunisdecipiat ^ihctvTia., Lufit in quemdam fui nimio plusconfidentem Strobilum, vircatus, & fuinaturaminime'dicax, hisomnino fpi- culis: In Ipculo , & vitrets fefe dum -^e^at in Cheritm^ nimio ftagrat amore fuiy E do^ore vago bacchaturvappajuosqj CoUegasnihili coecm, iners^; facit , ^ingit,^ ipfe fuos patiturpre crimirm ma-- nes ; Sic neqi fe infanum togitat kfje mife r * Succurrebatpiidem eitemplum ThefTali Theffali apudPIin. Hiftorise mundi lib.i^.vbific : arrogan^ EademaetasjNerouis priucipatu ad Thef- tirt^. falum tranliliuit , deleutem cunda maio- rum placita,5c rabie quadam in orancs ce* ui medicos perorantem.Hic tanra arrogan tia fuit.vt latronicena fi infcripferit,qua{I medicorum vidlorem . Nihil iuferior fuic Menecratis medici arrogautia , qni, ciim quasdam defpcratx curationes ipfi felicircr cclfifrent , populari adulatioiie did:us eft lupiter. Hoc cognomento vir arrogantiff ingenij dekdlatus , mfolentius vfus eft eo pro titulo. Tandem Agefilao (cribens, lit- teris hanc pr^en-xit falutacionem: Menecra- •W?»*^^^ tes lupitei Agedlao regi falutem • Rex eo • ofFenru^ praceniio nihi! vltra legeredigna tus eft.fed refcnpdc iu hunc modum;R.ex' Agefilaus Menecrati fauitatcm . arguenf liomiiiis infaniaih.Nunc ad alia . Garrulitas. EMBLEMA LX X. V 4 3ia Andrc^ Alciati. V I D matutinos Progne mihl garruta fomms Rumpis y ebHrepero Daulias ore canis ? Dignus Epops T ereus , qui maluit enfe putare , ^uam linguam immodicam Hirpittis erucre^ C O M M E N T A R I r. - 1) I c T V R A , hic reprjcrentatur, JL homo fcilicet humi recluiaciis & dor mitabundiis.ruperius vero hirundoin fuo lureo,quod fub trabe fixit opere, iion fa- tisfacitad meam faliuamimagis placetii- la,quam editio Lugduaenfis habet.Quod fi nodum in fcirpo qua^rcre fas (it, fic ego AUa pim crfiugcicm. lu cubiculoaperco hominem Sl:ira. i^' \^0lo colIocarem,ibiq; hirundiucm auc circumuolicanrem , autextra nidum refi- dcntem Cin nido flquidem pleruuq; con- ticefcitj exprimerem.-Ec quia Alciatus hic proiure poetico hirundinem & lufciniam confundicjidem in pidura imitarcr,& fo- lis inarbore rcudentem lufciniam affingc rcmi nam fic quoquegarrulicas importu- nior notaretur, Ad dclignandum verd cem pus matutinum.SoIis radij c fummis mou tium apicibus promiijentes (\t habetedi- lio Roiiilliana) mihi iignoellcnt . II. I M I T A T V s eft Anacreontis Odatn Chara- «J" ;;(CA/J^cVot, quae fic habct : ^erhuttis Se^eif To/wViy , OgA«? hoL^m '^tthi^a , E'X.HVOf , i/.^ipl^co i Tl uiv Kcthm oVHpav y^TTopSpIoua-/ (imcu$ k'0nptsdL7dL5 Bci^vk\sV j Ad vetbum ficfoiiat.- ^id nbi '^jtsfaciam, §lutd tibijoquajc hirmdoT 1^6727106 tuof leues Vnabreptas forficerefecem i Autpotius Diternam hane JLinguamy vt Tereus lUe, demetam? ^luidmihigratcs fomnos l^ljitHtinPS vocibm I.ripHiJii Bfithyllum? Kandem fic Latijs numeris donauit H. 5iephanust ^luibus loquaxyquibufnam Te pleciam hirundo poenu ? Vtrumne vvs volucres Alas tibi recidam i Imamfecemve Unguam Tibi quod ille Tereist . Teciffefertur olimf Nam tu quid ante lucem Meas Jlrepens ad aures , £ fom7iijs beatus Mihi rapts Bathyllum ? Minos vero fic : §luafnam tibiparabo Banas, loquax hirundof Tenhas tuas recidam An forfice has volucrest Tuam fecemve Itnguam , Olim vttibi ille Tereus f Nam mane giTrriendo Gratum mihi foporem , Meum rapn Bathyllum . Eiufdem argumencieft lib. i.Epigr.Grar» cor. eipytVTeipiis hexaftichon gallo indi- gnantiSjVC apud Luciauum Micylli,qu6d eum iraportuno fud cantu excit3tuni,fua uiinmolbmno priuarit ; tdeoquemalum illi imprecatur.Hic autem hirundinemob iurgat,fomnos marutinos auertenrem,fuo que importuno cantu dormientesintertui: bantem . Sandius cenfec fermonem ficri potiiisad Iufciniam;idqj probare conatnr ei c^hhzto garrula^ vt mfra fio loco di- cctuf. Scd adintelligentiam Emblematis, & eorum , qux didu ri fumus de Prognc & Philomc]a,fabuIam de Tereo prsemittc- inus.quam muhis verfibus defcribit Oui- dius in fine (J.Metamorph.Tereus itaque Rex Thracum fuit.qui cum Pandiouis Rc Tabul gis Athenarum filiam, Prognem nominc, deTcr duxiffec vxorem,& poft aliquancum tem- pus ab ea rogatetur,vt fibi Philomelam fo loiem videndam accerferet , proferlus A- thenas dum adducit puellam , eam vitia- uit:ac ne cuiquum fcelus indicaret,Iingua illi ampucauic, fovorem pcrijlfe coningi Emblemata» 3^5 III. e metd' orphefi '■ognes * Philo' eU dt' ones . Hidij^ \ rui^. affifmans. Illa tamcn rera in vefte fao cruo redefcripcam mxCit £brori; Hm non fecmes liceat mihi rumpere fomnos . Statius i.Siluarum : Et matutinos abrufere murmure fomnos . Vrogne] Hirundo . Videtur autem hic nofl:er Alciatus Prognen cum Philomela confundere, cuius linguam Tercus abfci- ditjcumei viip intuliflet, non aufem Pro- gnas vxori. Num vero Prognein hirundi- ncm mutata fit,vel in lufciniara . Gr^mmatici certant y ^ eidhuc fub iudice lu e^i . Ouid. 6.Metamorph.vbi fabitlamnarrat, etfi non exprimat , qua? illarum in lu bi. iHam,qua:veiu hirundinem mutata fit,in- quitenim : ^endebant peytnistquaru. petit altera ftluat, Altera teBa fubit» neq^ adhuc de peSiore \ cAdn Exct/fere netA , fignataq, fanguine pluma en . attamen t. Faftor* Prognen in hirundincin transformatam canit : 'BaRimurycm verts prAnuncia venit hirudo, Et metutt ne qua verfa recurrat hyemsl SApe tamen Vrogne ntmium properafie que- rert^ : Vir^; tUQ Tereusfrigore Utus erit . IJem rencit Seruius,cxplicans illud VirgU li) carmen cx Ecloga 6. illt Philomela dapes r^uA dona pa- rarit . Atqui^ii^uit ilIe,Progne hoc fccit,fcd ab- Martta" lt4.- utitur nomine, ant iJIi impiitat > propter quam favftum eft.Probus verocundem lo- troht . ctrm ejcplicans Prognen in lufciniatn dicit transformaram. Martiali';.& communior opinio Philomelam in lulciivam muratam a(Ierunr,(ic enim ille i^.Epigram. Tlet Fhilomela nefas incefit Tereos\^ quA Mtita ptiellafuit, garrulafertur auvs, C;:eterum non defunc,qui contiaiium feii tiant,& Prognera iii Jufciniam , Philome- lam in hirundincm mutatam alferant ; rt Tzctzesin Ghiiiad.Statms Papinianus; Non ftc Philcmela penates Circuit ample^enSianimamqi'tn' pignora tranffert . Et loanncsGramraaticus in Hefiodicota mentario fcr^ in fincjnquit:»^ ^pcKVH d))^ S^cov yeyovvla, rov iTvv oS^vpercu , /xjfAA Si ^K/Sc^v , Tiifiivf ^(pn^t , fJL^i (^tdffiLTo. hoc eih Et Progne irrlHfciniam commutataltyn deplorat, Philomela aute in kirundinemyTereti.Sfinquittmihi vim i» f«//>.Idem Ouidius ipfe {ecutus,ad Liuia Statij . loflK.GrM matici , de morte Drufi lufciniam intelligit, cui tribuit filium , & in vmbrofis filuis com- morari d cit: vudc colligunt hanc ante fuif fe Prognsn : Talts in vmhrcfts mitu nunc deniq-yfilups Defiet Threicium Daulias alh-My^, Idcm cxprcflius alibi : Sola virU no vlta pritM mcefiijfima mater * Concinitlfmarium Dauliai ales Ityn , Gabriasctiam Grascus fabulator Ityai fi- luim facit lufciiiijc.CatuIIus eode modo.* ^ualia fub denfis ramerii concihit vmbrts DauLtas abfumpti fata gemens Ityli . Ita & Horatius deProgne Ioquens,quam nis non cxpteflbnomiiic , [\xkimx tameiv fimilem dicit : Nidum ponit , Ityn fiebiliter gemens Infelix autiy CecYopi& domus JEternum opprobriitm,quod male barbar^ Regum eifvlta libidtncs ^ Omnium apertillime id raanifen-at Mar- cus v^arrodicens: Lufciniola faliquipcr- peram Ugmii Lufciola^nsivn ipfius Varro- nisautoritatc conftat in libris dc rcrufti- ca,cantatrices Infciniolasappellatasj qucd ludluosc canere exiftimacur,. atque eile ex AtticaProgncfadaauis . Sed quidopus raramultis? vidc quid hacde rcdirceptec Ccelius Rhodigin.lib.i5>.cap. z6.Iacobus Bononie.& P.Nannius6. &IiIceIl3n.anno- iauoii.iu Vir®il. iicccnina videoquam (Ic Ouidif al tera . Gabri£, CatuUi . Horatij , Varront&z, 3^4 Andrcae Alciati Bimido garruhM Birundo r.irrula . Auiit can ti/U t t co- pefcatur . Daulias . necefTe quasftioncm h^nc Inter Gramma- ticos controuerfam dirimere ; vt ueqj va- cac luic adducerequ? legnntiirapiiJ Thu cydid.em lib,i.TH? ^t>^^prf,^w?,Paufaniam ii) PhociciSjStrabonem lib.i.& alibi. Garrula] Hoc epitheto Sandius proba- re conauujhocloco delufcinia fieri men- tioncm,cum de ea dicatur, cantare fimul noBe dieq;poteJ}. Dudus pra^terea veccii prouerbio,I>^«///f cornix. quod ingarru- Jos Sc canorosdicitur, & de lufciniaiutel- Jigitur.Martialisetiam garrulam illara vo caCjloco pauioaiuccitato. Plinius quoq; cantum lufeinias ^arrulum vocatlib. ic. ««p.29-Citatdemum adagium ,LufciniA tdeeft cantioScd meo iudicio, paruni con- iiincit,cum idem rhcton etiam hirundi- »1 tribuac Maro 4.Georg. Carrula quam tignts nidum fu^endat hi- rundo .. Adh^c hoc cmblcmate tangiturodiofa gar lulitas, at garrulitatisfymboluai cfle hi- rundinenj coftat ex Pierij Hieroglyph lib. iz.Cantum a«tcm lufciniaequotusquisq; eft qui potiusjftudio &Iaborc accerfat.nc- dum aiierfecur.Deniq^ poftiim &€goada- gium adducere ex Ariftophanis Ranis,qui riugacioneni nihili Muf&am hirundinum vocac.Huc fpedatillnd Hefiodi : 701' cTg y.iT o^^poyoi] tavJ^io vU C0p70 §^em mane gemens Pandionts txcit hi- rundo , Vbi inteipret£S c^9/)0^o« eyponunt,clamo ra,JK naucem dilucuIofi[ei)s,cum hirundo totaclamicet die,nonantcm mane tantum aut vefperi , vcluci facic lufciuia . Eidem Hefiodo KcoTihK» i\ ^htJ^cdv dicicurpio- ptcr garrulicatem , vnde Poeca is x«t/A- ?\.i^o-ci foimauic ncaTihKm enim garrire cft, eoq; cognomenro ales hxc apud Ana- creontem & Simonidem appeilatur . Somnos rumpts] R efricat mihi memo- riam hiftoria ex Pjinio lib 55. cap.i i. Le- pidusin Triumuiratu quodam loco dcdu clu^ a mag-ftratibws in nemorofum hofpi tium,iTiii)acicer cum ijs poftcro die cxpo- ftulauit.fomnum fibiademptum volucrii concentu . Ac illi draconem in longiftima membrana depi(^um circumdedere loco, eoq; reriore auestum filuifle narrantur , & poftea coonitum eft ir:ipofte compcfci . Daulias] Daulia,DauIis, vel etiani Daii lias,pro lulciniacftertur a Poctis,qu6d in vrbcDaulide (qnae quondam fuit fub^l^ tione RegisThracix.PIin.lib.4. cap.3.)in auem fui nominis transformata dicatur a Poetis . Ouidiusi.Mctamorph.& Prou. Daulia cornix , Dignus EpopsTereu4, &c.] idcft, mcri- toin Vpupammutatus, qui maiuerit lin- guamxefcindercquam omnino auellerc . Vpupa auis militarcra quandam criftam in capite rctinetj& quali adhuc filium qu? ritans,has vidctur ingeminare voces T?,id c{i,vl/i,vl>i:hinc Epops dida , Lati- nis vpupa.Dequa Pliuius lo.capdp. Alij in accipicrem mutatum Tercum volunt, vt Higinusfabula ^j.SoIinus: In Senienfi regione , non longe a Flauiopoli colonia , Byzixoppidum , quoudara arx Teici rc- gis : hinc i.iuifum hirund nibus , & dein- cepsalitibus illismacceftiim * Anteacjuila rexauium fuifle vpupa dicicur.cuius emi nentise noobfcur. infignia reliqua confpi- ciuncur : cnl^am enim habet plicatilem , qnascum erigitur per longitudinem capi- tis,refert firailicudinem diademaris regij : adha;c Iongo& acuro roftio ranquam ca- fpidearniaca exeicer cyrannidem inauicii Jas. Hinc illud : Rex fueram ; fic criHa prohat-^fed fordida vitct^ Immundam £ tanto culmine fecit aue^ Aic cnim D.Hieronymusin ca.y. Zachar. Spurciftimaeft auis vpupa,femper in hu- mano ftercore commorans , ex quo & ni- dum faceredicitur, & pullos fuos de ver- inicuiis ftercoris pntrefcentis alic.In diui- nisetia vpupa fymbolumexhibcthominis vitijs dediti. Pierius lib. i^.Hieroglyph- I>utare] Prxfcindeie . Mctaphora a vi- ribus &arboribus, in quibus fupciilua & inutilia refccautur . Stirpituieruere] fundirus,radicitus euel lere.Auem porj 6 philomelam fverba hint Sandlijj liugua carere pro certo affirmare poftiiin, nilimeoculi faliunr.Nam diebus «bhinc paucisjcum h*ec fcriberem,amicHS quidam meus mihi commonftrauit philo- ir.clam in cauea conchifam,quam cum in- deexrraxiftemus,pertenue veftigium lin- gux vix potuimus repcnre : quaj res non paruam mihi pra?buitadmiraciofiem,tan- tam inelfe huic auicul^e fuauicaiem canti- lena:,& vociscrifparjoncm,nuIiam tamcii lingurnj.quaid poftit mcdulari,nifi fort^ cam in gucture habec abfvonditam. Vnde 11011 Vpupiu Vpupa lim rex, Vpupi, fymholii Tutart Thilcnh la lingi- caret . Embleraataj . 3 1 y non abs re fTnieriint Poetx Philomela? pr^ ciramfiiiffclinguara.Vide Ariftot.^-dehi- ftor.aniii.cap.i^X^onruleetiam PJitmim «loco ciuto lib. lo. cap. x^.qui ingenium cxercuic m luxuriofa tantillaeaniculx de- fcripcione . IV. T o R Qj^ FT VR Emb^emain eosma itrruli ximc, qui odiofa garruktace rationis ino- ^iofi im P»a'^ P^? '^^ ^errc fatis arguunt, vt Progn« ^r/««i- abfciila luigua in hirundinem garritu ni- if , mio iiifignfm comnuuatai eos flgnificet, qiii ra.)ier]tia2parum , loquentix niultum haHent.Et fane vfuucnirc folet, vtloqua- cioresfere uuc, quibus eft rationis defe- dus, quara qui prudentia & ingeni j viri- bus anteftant.-cLim apud graues & fapictes quofque viros lil^ntium commendatifii- mum, verborumque parfimoniagrata fit. I Extatapud Ariftophanem de Cleophonte I quodam garrulodidleriura "Ex cumi labrts hirundo Thfmict' infirepiti Qmo fpe^flat prjeceptum illud Pythagori- cum : ofjLeopo^la^ yiKiS^ovcti fjj) '2)^v . id ti\.:Hirundinesfub eodem tecio ne hahects, Quod D. Hieronymus & Cyrillus cum Anftoteleconfentientes intelljgunt, abfti- nendum cire a cofuetudine & commercio garrnlorum & fufurronumj quam quide l!loria fententiam corroborat Ajexandri hiftoria, ^exan^ quem cum quicfccntem hirundo qu^dam t'.^ magnogarritu fupracaput volitansimpor tune niterturbarct, Ariftander Thelrnifeus pro domefticis,qui Alexandroinfidias pa- rarent,accipicdum interpretatus eftjquod cuentus poftmodiim comprobauic , Ale- xandri AEropi,quem cxamicorum nume ro ThelTalis equitibus prjcfecerat , cofiUo patefa^fto-Hiriindinis quoq; garrulitatem notauitfuis liambis Nicoftratus : ^VT^ 0povHV '7retpei^iiy.ov,a,t "^^htS^ovt? ihiy^^ovTou vixav j»f /V toV ei- TTHV '7ToKKa.yiCjTA y,^ptct. Non efl eiufdem & multa^ opportuna dicere. Yid^as ta- men Arabicos iftos tibicines,jErcDodon?o loquacioresjinconfelfu & congrelfu fapic tum garrulitateipfas columnasrumpere, GarruU dum ore efFrasni fenfuum elFutiunt inuo- reprehejl, Iucra,& verborum fefquipedalium inftre- punt voluminibus, ac vocum turba; atq;; vitio Pifoniano chp!i loquinefciant, taceie tamen haudqueunr, qui fibi nihilominus acuti Scarguti videntur,etiamfi fint omni piftillo obtufiores. Hi fane fi rantum ia loqucndo nioleftias caperent,quantaalios afficiunt, non vtique longos traherent fer- mones.GaTrulitatis vido non obfcur^ iit- fimulantur a )PIutarcho tonloies , nam Tc-nfn^^yq^ funm cor edit > macies ^ palhr habent , Jpi^ofa^ geslat Tela mann ; talis fingitur InHidta . Videt lntU4 edentem Vipereds carnest vitiorum alimenta fuorii, Scd alia fortaire ratio coramod^ reddi po- teft,Tipereas carnescdic Inuidia, quod a- lienismalisgaudeat, ijsque pafcatu r : (id vitium Gfa:cis appellatur iTnyAipiKeL' kIa) vel id dicirur,vreiusperniciesoften- daLur,qua:enim venenata vcnenis aluntur animalia,exitiaiius venenum habeut . Pli. nianum illud rCvflc cocinit lib.z+.Sed quis insenit il la,venena fcilicct,pr^ter homiuc ? Dcindefequitur ; Quid? non, & homines quidam ad venena nafcnntur fatrahomi- num,ccu ferpentium lingua vibractabcs- que auimi contravfla aduric culpantxum ©mnia, acdirarumajitum modo ccnebris quoque & ipfarum ne^flium quieti inui- dentium gemitu,qu3e fola vox eorum eft, vt inau^picacarumanimantium vice obuij qucqi vetantagcrc, & prodefTe vitaj, Jiec vlhim abominati fpiiitus pra^mium noue- ie,quam odiffe omnia . Cuiq; dolent oculi] Hinc illud Maro- iiis de Liuoie : Tc^atur gemitugraues dolores» $H^pirat.,gemity incutitq-^ dentes , Sudatfrigidu^t intuens quod odit , Sunt qui oculorum alfeftioni liuorc per- /imilem faciant,& re^iirimc qiridem: llli quippe lumen clarius ferre nequeunt , & ad om nem fpl cdorcm caligant i quod idem eftinuidiaj proprium. Vnde puto di(flam inuidiam zhin, quodaliquando fignificat valde:& Qu^ia qui inuidentia labo- rant , femper animum & oculos in eum , cui muident , habent j ex quo taraen nou nifi tormcntum hauriunt , quo maius Si- culi non inuencre tyranni, vt eanic Ho- ratius . ^&qifuum cor edit] Alluflo ad Pro- uerb.Pychagora2,Ci»' ne edito.idcdiDCCU ris auimumexcrucies : vel ad vocabulum f«r/«,qua: quod cor vrat,veledat,dititur . Cicero 3.TufcuI.ex Homero illud de Bel lerophonte citac ex veterum nefcio quo: I^fe fuum cor edens,hominumve/ligiavi' tans Similes Maronis verfus hi Torquetvifcera carnifex cruentw \ Vefanos tacite m»uet fwrores . Intentans animofaees 'Krinnyt LethaltSyTit)iq'^vultur4htus ' femper lacerat,come/lque mentem. Sic & Petronius Arbiter : Cui vultur iecur intimum pcrerrat , I.tpe£ius trahitjntimasqi fibras, Nan efiqucm lepdi vocant FoetA 5 Sed cordts malajliuor atqi Ihxus, Quo fpciflac dit^um Matrcx Alcxandri» ni,qui aenigmate lufitandoaiebac , fe hel- luam alere.qud fe ipfam abfumereti^npiov Tpi^peiVjOTnp cLUTo icturo iadloi. quo figni ficabatquorundam inuidiam,quiimprobc & ignaue dolerent ob profperos fuorum laborum fuccefliis.RetuIicEuftath.i. O- dy(r& Achenaeus.Seneca lib. Depauperta te;Intcrdum non licetefle palam miferos, fed lutcr xrumnas cor ipfum excdcnres . G raici dicunc S^AKVs^^cUyVQl 7m KetpJ^Uv J^aKH^ «Tct^cfgcrd-a/jCiim graucm & moleftam ani ff^cu . mi folicitudincm fignificant. EtJ^etKt^u- fjLOi eiTi),noxa antmum mordens , vt Ho*- mcrus Iliad.vltimo : ._.Tg'o y.i-^^tf cJ^vpofjLiyofi^ei^vajf ffiw iS^icu Kpet^htvi §^oHfque lamentans & mcerent cor tuum exedes ? g^am macies] C\c Ouidius : Macies> ^.^^Macies in corpore toto . pf^n^y Infeux miicies renudat offa . Xt pallor habent] ideft,macics & pall©r totam occupanc. Ouidius : Pallor inore fedet 9 VirgiUus : Fallor terrihiles gentu cotorat . Spinofaq-^gefiatTelamanuj Hoc refc- ^^lidi- rendumcftad aculcatam inuidorun ma- ^^^f*^^ ledicentiam.Siquidem »idi » Zffundit mala lingua virus atrum , & perpetuo carpit,quod alTcqui nuquam potcft.Ad id le/pexitOuidius, cum ait; Indoluit,baculumque capit , ^uem Spine0 circum Vincula cingebant . E L E G A N s Inuidia» dcfcriptio ex ef- I V. feClis,adiundisqi quibusoftenditur cnm» InuidiA qni laboret inuidia,virulentis cogitationi- effe&M bus pafci,aliorum profperisfucceflibus in gemifcere,animum ^oerore conficerc,cor pus macie& pallore coiife^um rcddcre, aculcis Emblemata_j . mdum ri re!}o aciilcis maleiicis atios infedari . Nnllum cnim vitium inni iia peiie vetuflius eft,auc homini damnofius& cffeMtius : quando- quidem nclim quibuslibet alijs confcra- tHr,infpiciemus inMidiam aio. Obftapucrunt hocdiD iiiiiidiaomuia piaiora & plemo» toCHi „ Ti vid«re facic?Q^iid antem ocalismagit prsefcntaneum , quam vt vis ipfavidendi maior reddatur atq; ve^eci^r ? protulitq; ftatim Ouidiaiios vermsex i. de Artc a- maner,qadd eum,inquoeft, ca^jqwam vc. ncno proprio afficic,uerdit,abfumic,eum- que vUifcicur primum,a quo conccpta dc cducata fueritrquod habct illud: o' Andreae Alciati yliKn^s Ifbidinose violariint. Minime vero fabii- quid lofum ede de Sary ris commeiuum often- Satyris di: Plinius , c]iii illos in fiihfolanis Indoru feritiat . mf^ntibiis in-.ienin tradit , hiimana elfigie animal perniciffimum,vt propter veloci- tatem nifi fenes auta:gri capi nequeanr. Idem Sacyros,quaIes poera; & pnTtores fin gunt.ex capra videiicet & homine permix tos fiii:]"e arbitratur. Videeundem Iib.5.c. 30 lib-7-c.i & I1b-8.cap.54.H0c idem vi- derur fentirePlutarchus in Sylla. Diuus item Hieronynuis refcrt,eiufmodi animal T)e SAiy- a S Antonia Ercmira vifum inter faxofam ro d i>. vallcm, homunculum fcilicet haud gran- Antoma dem, aduiKis naribus, fronte cornibus a- %ifo , fperata cums extrema pars corporis in ca- prarum pcdes definebat.Qu^i de conditio- jie fua interrogatus re'pondK; Morralis e- gofum,&: vnusex accolis eremi.quos va- iiodelufaerroregcnriliras , Faunos, Saty- ios,&Incubos vocanscolit &c. Etpaulo infra fubdit Hieronymus: Hocnecuipia ob incredulitaccm fcrupulum moueac , fub rege ConftantinQjVniuerfo mundo te- fte,defenditur:nam Alexandriam iftiufmo di homo viuusperdu(ftus,magiuim popu- io fpedaculum pr^buit;& poftea cadaucr exanime,necaIore xiUtis duTiparetur.fale infufo, Antiochiam,vtab Imperatore vide ietur,allatum eli Plura de Satyris vide a- pud AElianumlib. 3. De var.hift.& Leo- nicThoni^um I1b.1c.z4. ApudPIutar- ch-in G:^h2,hornines indiem viuentesy Sar,ri i.ioiiuipoi /(^u criArvpiKot Tol^ (iiois eiybfco7roi,^io\\h\(\\noC\s Sl Iuxu diffluen- tibus accipuintur.Jdem in Pericle.-o/ S^.tyri Tvpo/ toj A/ovuirou lipol opSict iy^ovjt Tct 'Br.ccha cuS^oltt , ^vtJLf^oKov .7ov Silis Trp^^iy/jLctTo^ : facri, S-ityr-i B iccho facri erectos hahit mutonest diHi?2£ fymholum potcfl.ztis . ERVCA] Eruca vermis eft,& herba ca- J.ruCi^L^'. ^^^^ virrunsvde qua l'linius Iib.i9-cap. 8. Ali) ilcdiilam voluniab vrendo; alij ab erodendo , quod beftioias omne« corpori inna'"centeseroJat:huiusincondiendis o!»- Ib i.Qum & SiUia- inos, Faunosq^ & deorum genera filuis , & fua numina canquam e ccelo attriburacrc dimus . Faunorum quoq; mentione n fa- cic Cicero j.de Nat beor.& nos infra plu ra dicemus,cumde Pane acturifumusj fi- quidem , vtdotflis placet, Pan Inuus , & Faunus proeodem Aimuntur.Dicirut ca- pripes a pedum forma.Horacius Carm.i. Ode 19. , - anrevs Capripedum Sxtyrorum ACUtfLS , Redimitus tempora.] Capur habens cin- (flum & corooatura.Virgil.in Copa : Qraia ledimtta mitcUa . Ouid.j. Amorum , eleg.p. Vlaua Ceres tenues spicn redimita capillos, In io.AEneid.vbide AEmonide Pboebi fa- cerdote : Ir/fula cuifacra redimibat temporA vitta-» Idem 3 . AEueid. VittirS,cy> facraredimitHs tempora lauro . Immodu&Venervs'] Nam Venusmode- rara.vr naturaIis,non verricur vitio.modo fitlicira. Decommodis aurcm & incom- modis a Venereortis legat curiofus Aeria ]ib.3.cap.8.PauIuni lib. i-cap. 3 ^Celfum lib. I.& Medicos pafiim, mihi h:rc docere iam non vacat . £i? erucafalax.] Frequens enim eius Zruc efus Venerem ftimular. Ideo anridotum i^x. conrra amorem pr^tcripcurus Ouid- ab eruca! vfu cauendnm fuadec 1. De re- medio : Nec minus erucas iuheo vitare falaces * Virgilins etiam in Moreto : ypuprpm reuocans eruca morante. Ec appendicibus Virgilianis : J.t.hidinnfi/^i', quod nonnulli \cni\nt,hirqmtaUire. id eft,in mo rem hircorum falacaim cIunesmQuere & latciuirerquamquam abhircino odoref?- culento alij trahant. NonpolTum tranfili- re quod retulit i^aujfanias de fimulachro Venerishircoinfidenris. ad fignificandam iiimirumcoitus infanam petulatiam.Piau tus Moftel. deimmundo Sc libidinofo : - M te lupiter I>^qi omnes perdant ^oholmfii allium' Germana illuHies , ruJlicHs , hircus^ hara fuis , Canem capra commifid^. Eundem Apuleius vocat, hominm fordi- dum,& hircma libidinefoetentem. 'EtSatyri'] De Satyris pra^ter fupta ci- tatas aucloiitates vide Pomp.Meiam.AE- lianura de anijiial.Orphci hymiiw in Saty- rum,Nara[ero Comit.Mytholog. lib. j.c. 7.9.& 10. w;>MNymph? Oceani & Tethyos fiiii^creduntur.quarum qu^dara coeleftes, quasdam terreftres,qu*edam fiuwiales^ali^ marinsc, alia? ftagnorum prxfldcs . QiiaJ coeleftes putabantur,credebantur eHeani- ma; fptiserarum, quas etiam Mivfas voca- runt,ac vircs, qujeinde ad nosmaHarent. Terieftrium aliaj filuis prrera«t,vt Drya desjaliaj montibus,vt Oreadesj alia: Hngu- lisarboribus , vt Hamadryades^ a.ise pa- fcuis & floribus , vc Naptae. Fluuioruni pra!fldes Naiades dicebantur i ftagnoruni Limniades . Qn2Bfontibus pr^eeffe puta- runt,Ephydriades vocarunt. Vide Mytho log.Comitis lib.5'.cap.ii.& li. Semper amare fdlet] Amare hic mihi vi detureflc veibum peculan-ise, & pto ipfo amote frui, poiii . Sicut pofuit Tercntius Eunucho,interprete Donato: Certe extrema linea Amare, haud nihil efl . Plaucus Bacchid. Stne te amem . L I B I D I N I s foedae exprenilTima fymbola ponit ob ociilos,nempe Sacyru , qui erucam capitegeftet . Eruca quidem (ab vrendo ditlta^ prouocatad Veneiem, vtpote qu^ virtucis fit caiidiftima: . Plin. lib. 19. cap. 8. Satyrusaucem , fiuc hircus (animal falaciirinuin-i) Inxuriam putidam Scolentem dengnat'. Suntenim Satyriad Vcnerem propenfillimi : vnde id nominis di(5Vum putant a quod virile mem- brumeft. Hoc itaqj innuit Iibidinem in affedu ardere maximc, in adu ipfo fcetc- re,&oIentem elTe, vt quemquedb illicitaj Vencris titillationibus fubducat.Depinxi- mus in fuperionbus Superbiam & Inui- diam,age experiatur eciam penicillum ho- ftrum Luxuria , illa fcilicet quasad Pria- pum , impudicuni hortoium cuftodem , ftirpis fu? refert primordia,falaci(Iim3 ma lier,cIoacaIibidinis,,qu2e ficut AEchnafur tiui amoris perpetuo asftuat incendio: pa- tenti coroa, laxa ac pendula, in quafucus coloiis & tind:ura , delibuta vno;uentis & fmigmatearoraatico, Iafciuis& emiftirijs ocuiis,procaci vultu , inflata facie ac fub- rufla, carbunculis fuis condecoraca fcili- cet & fmaragdis,quaies leprxflos protru- dir,autlues Gallica . Infignes gemmula;? Nardo redolent manus, pedus nudum , turgid2emammilla:,compo{itaad lalciuia omnia ineretricio cuItu.Nuuquam ha^c fo la graditur,fateIlitio cindacft.pfalcriie co niitantur &: chorusmuflcus,Vencris pra2- fe rturimsgo in ve\illis , rhed;^ inlidcns , quaro trahunt ad libidinem prcieda: volu X i cres. Amare IV. Symhola lihidinis. Satyri li- bidinofi * LUXUYtA Ideo-j, 3H Andre^ Alciati crcs./lrtni noii ha!>et,qinbiis p«g!icc,arpe vincic & verbis , q'ix ficiu c.Ia pene- trant ScocciJuar. Vas qui cangicur; finc fenfiJ vuliuis.incurabile camcn,tibras enim corJisdepircit,& rvirpic ai ce.icrum vicjc. Gra.iadm difertc ho: Ho:ec Gregorius inMoral cuTi icafcribic: Exquoluxuria fcmel mcncem alicuius occupauic.vix eiim bo:ia cogicari pjrmitcic Suiic enim (icfiJe ria vifcofa, quia cx fugc^elhone oricur co- gitacio.ex cogicacione afeclio , ex .if^c S8. £c qua coadiientia Luxurta Bercules iuxurio . OiS, fiiifle dicaseum, quiciim vi^inti iam fcDc liifec vxorcs.eam fibi raatrimonio coDula- nic , quae vigefimum fccundum maricum hibuera:? Dc his D. Hieron. lib- s-Epift. Ex Uoc hircorum genciC fuicquoquc He- IiogabaIus,iUc,vc Alexander Seuerus aic , non foidm bipedum,fed etiam quadrupc- dum fpurcidimus; is enim mulieres nun- quam icerauic prjecer vx«Jrem.Nec camen viJeo , quidaiaribus in hoc velincmuiie- rcs ceJere. Singulare mulicbris lafciuix e- xeaiphun reculic GauJennUs Merula , qui Auguft.-e Taurinorum vidifTcfe ceia- tur adolefccnculam lacis eleganrcm,& ad- eo libidinis auidam , vc quinq; & triginca virosordinis milicaris ad coicum fcriacim admiferic Auton.MizalJus Cenc.8. Memo rab aphor- io.Me(faIinam fcilicec Claudij Csefaris vxorem vi(5lura,quam Plinius Iib. lo. cap.3 6.fcribic,aHcillam rn Venereura idcercamen e prorcicucis eleclam , die ac nofte fuperade quiiuo & vice/imo concu- bicu;£^ lajfxt^ virii,?iondum fatiata, recef fit.vtan illc.Dehnius porcencofa libiJine excatapud Dionem Cadium Nic?um lib. 6o- & eius Epicomarium Xyphilinum in Clau Jio..NihiI dicam de falacitate Semi- ramidis,Myoni:c,Cyren^,& aliarum pru- rientium focminarum, fola mihi agmen du cat Quarcilh Perronij.cuius didum ille, etferacam mulieris Iibidmem, & pafliuam profticuci pudoris nundinacionem exc- quens , ita concinnauit : lunoiicm meam (inquit Quartillaj iracam habeam , (i me vnquam memini virginem fuilfe.Nam in- fanscum pacibus inquinaca fu£n,& fubin* deprodeuncibusannismaioribus mt pue- risapplicui , donec ad hanc aJCacem perue- ni,qua fcilicec Cvc eft in prouerbio) tauru ferre poteft,quae viculum tulerat.Sed por tentofa ha^c libido me quoq; in vcrborum luxuriem traxit.De(ino,vbi cum Vencra- bili Beda cxclamauero:0 excrema libidi- nis curpitudo.qua: nou foltim njcntem ef- focminat , fed corpus eneruat; non foltim maculatanimam,fed f^dat perfonam.Om nenamq; peccatum,quodcnnq; fecerit ho roo.cxtra fuura corpus eft;qui auccm for nicacur, in corpus fuum peccac . Sempcr illara pr^eccdunc ardor & peculaucia,fem- per coraicacur foecor & immundities,fcm perfequicur dolor & pcenicencia . mi. Heliog, balits . LafciHt puelU iufdat/. MeJJah HA . ^)uarti l^ctron ExcU maho Luxtt" Emblemata.' Luxuriofomra opes. EMBLEMA LXXIII. V P I BV S aerijs , fummig^ crepidine faxi Immites fru5lHs jicus acerba parit : ^ijids eorui comedunt , quos deuorat improha cormx^ J^ui nthil human^ commoditatis hahent . Sic fatuorum opihm parafti^dr fcorta fruHniuj, Et nulla iuHos vtilttate iuuant . COMMENTARII IN cacliminc arduo montis cxprimicur arbof -caprificus cum fuis gro/fis , ad c]uam cerratim a^uolanrauesjmaxime vc- ro cornices &corui.Embismatis titulum San*5lias mutat>& i^^omii^dt^OYnm opes. Aut pro luxutiofis intelligi vult effufos & prcdigostSc tunc aljo loco cenfec collo candum Emblema . Hoc exapophthegmate Diogenis fum -ptura. Dicebat cnim,eos,qui profuse & krnatit. tcmer^ boiu decocjucrcnt in lebus Yenc I. hs JEm reis,conuiuijsmagnificis,& id genns ahjsj arboribus eflle fiiriilcs in montium cacu'- mine nafcen.ibus , quarum fruvfius homi- bus effent inutiles,a vuJturibusauc coruis deuorandi. Aiguta hSc Diogenis fentcntia rctnlit in Paraphrafi Menodoti orationis iTTirAi Tfc;)^:/£tf Galenus.his plane verbis: Loct*s Ga 70)V K^ny.VWV JVKOU^ tilTHKdi^iifV dv7lif ' Andreae Alciat: Ti 7e«;^pw/x«fc7£t , ixiiS^ivfxiv o^psKof Svv Kpijv^v vS^ciuuivot TTpoj^iv, eTreiS^etv fJLijKiT i/CO(TlV VdCOp, CtVCtCVpctlJLiVQt 'TrpS" fftp^jt . Qnx veiba Cic fe liabeiu;Prdixit . Sic Virg.4. Gcorg. Kupe fub aeria deferti ad Strymonis vnda. Scd nota acumsn & artificiuni^nam rupes feu faxum , cft imperiti &.ftoIidi fymbo- lumjaer^pro ventofo poniturjcrcpidojpro foriunae fummo gradu. Qua e rgo ratione dcgantius expnmas diuitc impcricum& glonofum ? Hrepido . Summiqi crepidinefaxi] Crepido fecuii * " * dum Vallara cft ora terra , quam aqua a-l- luic ,cx hoc appeMata , quod ibi aqua al- lucns crcpat,cum currit,aut vndas appel- lit.CoIumel.lib 8.cap.i7« Sic enim maris attocitas obie^Sii crepidiais frangitur. Pcr Trucitn immitn metaphowm vero & pwtei cxtremam o- ram,qua:ad puteam refpicit,vulg6 ospii tei diiflumj &omnem eitremitatcm fole- mus crepidinemappellare. Dicitur criam crepidoabrupti faxi altitudo , vtaitSer- uius,veIora praecipitij. Virg.io. AEneid. Torteratis celfi coniunSla crepidine faxi , quem locum hic videtur imitatus Alcia- tus.Item crepido dicitur cditioris cuiusqj loci altitudo & cxtremitas,quam mendici infidere foIebanc,vt eflent magis cofpicui. Seneca.-Qu^iscrederetjiacentem fuper cre- pidinem Marium,aut fui{fe, aut futurum confuIem?Ponit Minos huc •iO.KpoKctp^oSt^ arbor diciturin cacumine autextremofru dificans.Sed videtur mihi deceptus,refpe- Minesd xitenim ad locum & fltun\ arboris,dequo cepttfs, Mcagitur.-atqui AKpoKctpTros eaeft arbor, quse fert frudtum in cacumine & apicibus ramorum.Id vero quidhicad rem? cum ea arbor etiam in plano polfit confifterc ciuIibetexpo{ita . Immites frtiSius] crudos,immaturos,a- ccrbos,;c£fcjD^KV*^6fc/5:rtf?.Sic Plinius,immi tiaadhuc & crudapoma vocat. Horatius i.Carm.Ode j-.Vuam immitem appellat. Eofdem Virgilius \oc^zferos, Georg.i. "Bruciusq-yferos moUite colendo, Et eleganter Lucretius lib. 5. Frti^usq-^feros manfuefcere term Cernebant , Fictfs acerba ] Caprificum intellige ; qnXidQO acerba dicitur, quod frudusip- fiusminquam maturefcat-De hac Plmius lib.l J.cap.i9- §luos corui] improbi quiq; impoftorcs, Corui hominea; nigri, id eft , moribus infamibus & pcrniciofis pra^diti, quos fugiendos elte monuit Horatius : Hic niger efi , hunc tu Romane caueto . Coruum autemefte impoftoris hierogly- phicum rcftatur Pierius lib 14. Improba cornix. ] Id cft , inaufpicata , Cornix quam Virg.finiftram vocat inEclogis;& ihattl}i improbam i.Geoigictmx gtandem pecuniam ckmerebat^conuentusq; adeam ditiorum hominumcx omni Grazfiia celebres erant:' iieque admittebatur, nift quidabat,quod popofcerat : pofcebat autcm illa nimiam quantitatem. Hinc natum illud frequens apud Grxcos adagium;/en fenilesannos pcrueniur,Veneii fpecalnin ^peculnm dicant.Aufonius Gr^ecum Plaronis cpigra dicare^. ma fic vertit : Lais anus Vi^neri Ifeculum dico: dignum habeat J^o JEterna Afernum forma miniJferium, Atmihi njdlus in hoc vfus , quia cernere talem , ^lualis fumynolctqualis eramynequea . Idem inuenies apud Thomam Mortim . Neq; hoc Poeta; alicuius Itali,fane elegan tis.diflenrir .* riHafi Kicolofa Dentrvn fpecchio , ch *vn di VeradOi* uant^x A la laida Bertuccia effer fembiante : Ahi veloci anni {diffe^ ahi lieue etate « Come tofio paffate ; Uier cre^fa egiaUa hebb'io la chioma » hor haggia Ctelfo e giaUoilvifaggio , Hier fui con quefla vifo Cagion di^iantOyhor fon cagion di rifo . AEgfe feruntenim rugascontradtas,amir famqueform^e gIoriam,quam diu in fpe- culoerantintuitaj. Hinc Ouidianumillud j.Trift. Cum^ aliquis dicet:Vuit hAcformofa. do* lebis , Et ipeeulum menda^ effc querere tuum, Idem fere au(5lor de medicamine faciei : Tempus erit , quo vos Speculum vidiffe pt^ gehtt y T.t veniet rugis altera cftuffa dolor . Id & attingitad Ligurirm Flaccuslib. 4, Dices heUtquoties te Speculovideris alterii: ^A mens efi hodieicur puero non eadem fuit > Defpeculo multa pafllm legnntur ; fuit speeulum enimilliid anathcma Vencris.Philoftratus anathe- Iconibus. Ideoq; Triron apud Apuleium ma Vent Vener» fpcculum prasgeftar in pompa. A- xis, mor,Yt ait Euripides , (piKH •Aa.T0'7npA rjjt xo^iK ^etv^to-iAciTctJtmat fpecula,^ cri nium ruffationem. Apud eundem Elcdra damnar formse lenocinium vfu quaefirum fpecuIi,inmatreCIytcnaueftra,abfentema rito Agamemnone : H" ^etV^OV KetTQTTTfiOV 'TrhOK^^OV i^HT' flauos orbes crinium ad fpeculumfiti^ diose componebas . Sed Sc Ouidius, teueroium do(^ioramo- tum» 33 Andreae Alciati ^c/ttpere ^dmijfa iiim,eleg.i4.Ub.i.a(J dSiicam : ^^id 7nale compofitos quereris perijjje CA- piUos ? ^lujd speculum mceHA ponis inepta fncinH : - ^^uid fcalptns] Scalptiis idcm eft: quod rculprusjimo rcalpere,& non fculpere,di- ci debere audor eft Diomedes. Hiftoriam iam ex Paufania commemorauimus . ISion aliter capfos, ^c.] c6 quod fcirct inefcare &:capere miferos amanteS' Vir gregis eff aries ] Virum gr^gis ap» pellatarietem , vt primo Transforfnatio- inim Oiiidius : De grcge nunc tibivit de grege natm habendtis . Virgilius eciam dc Capro: Virgregis ipfe caper, & in Georgicis : ^luem leger» ducem , pecfiri dixere ma- ritum . Vide Macrob. lib. ^■.cap. 6. Hanc loqucndi formam vfurparunr autTiores ccrte gra- iies,vt mifrura feciam Ciceronem,qui ora tione in Pifonem^admiftarium pro hominc immoderatse libidinis dixit . Papiiiianus e- nim deadmiftario tauro : flahuliq'^ maritm. Et .Sahiianus y.de Prouidentia;Hi vcre vt emiflarij equi,non ad paucas tantiim, fed penead omnes vernuJas fiias,id eft,adgrc gespropiios irruebac,& in morem corum pecudum.qui maritigregium appellStur, • fcruida: libidinis dcbacchatione graJlanres, in quamcumq; eos piimam fceminam ar- ' Addidit vt capiti cornua hina fuo ; TaHit amatorcm Bans fummo in Uttore fargumy In lacjueos f mi quem gregis ardor agit . dL7^CU TMV dityCOV 'TTO^VTIV i^CtKKO' lAiVOty Y^UT^t ^TritVVTtOVTe^ dhTlKOtT»' VdLKKcoi ' Vil^^OfJ.iVOlji^i C^lffO Toli KV- fxeto-tv, GfJLCOi tTh Toiv Aiycov cV/x^T^ i)^(TtV etlTSi}a-tVy^ up' tlS^oviif 'TrpocreKSeiv ^tt' eiu' Tcti CT-STeuS^isa-tV- i-TTH TOtVUV ^TA 'TTpOtl- pnfyjvct S^v^iccoTii ^7tv , coV tto^^^o-iv , i)t T6TC0V dKis-KovTcu . ctKiev^ yzp ctviip cuyo^ S^opdvidLvTov 'Tsi^tdLfj.TrtyH a-vv d.v- T57>- Toli yApdL7t S^dLpHTilf dvTil^ , Act/x- /2TOV g'-5r/- 0iiKiV(OV C ^ilpcLTl]?- TV^ dtypct , HTdL KdL- TdLTdLTTH TVf SdLKdLOJ»^ Vp' ilV OtK^tTtV 01 fsrpoH^iifj.ivot > dtK cinSlii4 villofA tegmina caprA. Addidit vt capiti ^c.] additis capici duobusquafi cornibus; nam ftulti aman- tcs induunr & libidinemhircotufnj &fcAn quod capra quafi luxuriofam atqjolidamabhorrerenc ? An quod canquam morbidam cimerenc? Ca- pra cnim morfu peftilenti maximc no- cec,fiquidem germiua perueftigacqux a- uidilfimedepafcitur : fic meretrix adole- fcentiiepotiffimumcnpida eil, nimiriim ajcasea eft,qu;Bob imperitiamfaciliusde' cipiacur. Vndenon illepide Nico Accica merecrix tf/f ,id eft, Capray cognominata cft, quodThallumadoJefcencem , quiiii Atcicam mel&caricas cmpturus aduene- rac,3bliguri/lec. Qbfcoeno cctptwi amore perit] Imitatus &mutuacus eft illud Ouidi) z.Faftor. ^.^^CAco captm amore fmit . vbi dcTarquinio jamore Lucretix capco Ioquitur»De n qui vtillicitos excluJir eiufmodi ignes,fic honeftosprobatraicenim : Si quis amat , quod amare inttaty feliciter ardet ; Gaudeat,^ vento nauiget ille ft4.(y. Sed hodie,proh dolor,fceleracos & libidi- nofos plerosqi flagiciofo foeminarum amo ri fefe taquam in Teruicurem deteftabilem applicantes,randem infidiarum reti turpif fime capi , &ad omnium fortunarum, fa- ma2,honoris,atq; jpfius vita*perniciem ruc re,& fubito pra^cipitari videmus . Recfle Plantus meretricem inarifimilem facic,v- biincautiomnium facultatum faciutnau-- fragium.Huc fpedac dicT:um Archit? Ta- rentiui apud Platoiiem ; ii(tovi} J'& AiAp ^iA- Kcov Efca malorum volHptas:c\\.\2i vt pifces Voltiptas; hamo, fic homines omnis generis & astatis efca ma*^ capiuntur. Hinc macaionicc qaidem,fed lorum , vere & ferio iocatuseft ille.quisquis fit , qui cecinic de fraudemeretricia : Vtilt inuenem y Veneris propter fmorz.are' hruforem : Vult brauum , propriampropter defendere- caufam : Vultq; fene,reliqutspro fouuenire hifognts . Atq\ in malhoram mittit finaliter omnes, Has tales miratur Apaleius;Quantas,i n- Apu^ quit,latebras nequiftimse mulieres profua leius libidiiie comminifcuntur?caIIida», proca- ces,temerariaE, & ad flagicia peraftutula;. 5edaufcuIcemus,obfecro,fapienti(rimo 5a, Salomm^ lomoni.qui Prouerb. f.fic aurFauus diilil lans labia merecricis , nouiftima aucem il- liusaman quafi abfynthiu,& acuta quafi gladius biceps . Pedes eius defcendiinc in marcem , & ad inferos greftiis eius pene- trant . Nunc ergo,fili mi,uudi me: long^ fac abea viam tnam , & ne appropinques foribus domuseius . Ad hiiius Emblema- tis argumenrum copiofius illuftranduin » repecenda eft pulcherrima Socratis difpu- tatiocura Anftippo i. Commentarioruni Xenophontis, & colloqui^uneiufdem, Sa- cratis cumTheodota,Jib.3^ Caciieiv 33^ AndreaeAlciati Caiiendum a meretricibus . H M B L E M A L X X V I. Q 0 L E fatji Circcs tam magna ptCfitid fertnr , ^ V crtcrit vt mtiiios w noua r/;0ijstra viros . TcPus equum dcrnitor Pictis ^ tum Siylla biformis 9 Atque Ithaci poHcj^am vina bthere fties . Indicat ttlunri meretriccm nornine Circo^ ; T.t rattone??} ammt pcrdcre , cjutsquis amat , C O M M E N T A R I I. ■T) I c T V R A , qua? hic repiarrentatur, gam non habet, 8cei delphiiius appinginir. JL (vt liberc dicam; non placet, fcen^ina Quid delphinus in terra ? noniie hoc-cft. nen-fpe luxta naucm ftans,&. hcrbisinftm- Delphinum filut^ appingere iftuciibus d- itla.porioneni niutis fubminiitiansrnon e- - prum } !)im Circc ad nautm venit, fcd ab Vlyfle Placent magis cajterarum editionuiM figu jnidi focij mdomnm illius diuerterunr , tx , & pr^fcrtim illa, c]uani habct editio quosilla poculo & tacQu virgoc aure^e in Rouillianas ibi enim mulier folio fedens , beltias tiausfoiniauit,. Hk vero i]la vir- circupiiaccntesbtlluas virgatangit- H O M E R V S Emblemataj» 337 10 su Em me H o M E R ^ s 6(3yflea ;t.air, fociosa- liqiiot VIyiris,qui miniab eofuerant ex- ploraturi Circa:as sedes.virga pcrcuflbs a Circe.cpotoqj pharmaco venefico, ftatim in porcos efle transformatos. Qjio figracii to effingitur merctricis & libiHinis foeclac typus.Eacnim fuis pr^eftigijs humanas il- las cogitationcs,& naturalesmotiones(qnq 6py,au Grecis dieiintur) in homine tiimul tuantes cxcitat impotenter,& mu tat in dc- teriusjex quo fit, vt homo natura;diuin« particeps in belluam degeneret.Per Vlyf- (em autem , qui nuilo"veneficio a priftina forma dimoueri poteft,mentem anim? du cem,inteIligimus.MoraIe huius Emblema ris figmenrum finquit Francifcus Sadius) fumptum eft cx Plutarchi libello , quem de vita Homericompo(uit,qui libellus , quod fc4am,nondLi eft donatus Latinitate; quauis Politianus raptim , atqj fuppreflb audTioreomne fua pra:fationc in Homerii tranfcripferit. Plutarchi verba fic fe hcnt: To iMtTdL^aKKeiV S^i T^f ijoupyii tb O^S^VOsicttf H( 'X0T6LT\S( iTOiH. Ta>V tT' etvSpCOTTHCOV C6T0^-t/A«Vc4(7ifc A.oyto'' fj.aV , «T dTro TMV iS^icov y.i^S^iv e\oyTet(iT/, eTfS(piv 'ivJ^ov i^^o-et, S^iKiiv ^cocov etKoyt' rav • ifJ.tppCOV eT* fflV oS^V^TiVS Ttjv ViOTi)Tet ^O- ycovt yia-1/.ov vtt • fT;^g , yomieti ^etpf/.etKov eivTtTret^ov. ideft: NoyZ t Homer* aitjrifi medicamine leiios Holpitio Circe reddidit ipfa fues : Pauperior fed quuquts erat difceffit ab iUar Nam meretrix quondd perniciofafuit . 'Exutosq^ fua prorfus ratione maritos Tornice continuit,non fecus atq',feras . Et t^amen hanc iirettu^ delufam ^reuit V- Ir.figni rerum condttione 'valens : Mercuriojjdatam necfas efi credere molft lUe fed ingenio reppulit vfq-^ dolum . Circem non dico, vt dixit Honierus Pro viris fecifle aut fues,aut lupos. Ad ipfam diuertentes, meietrix cum efl^t vafra , Hamoinefcatos pauperrimos effecit • Et humanam vbi prardataeft rationem , Dein (fecit) vt nihil haberentamplius. Alebat intushabens inftar animalium ex- pertium rationis , Prudens autem cumefl!ct Vlyflesiuucn tutem vitaws : Non (cam) Mercurij (quamj natur^^ pro prise donura,rationem Habebar, incantationis remcdium con- trarium . Non credam CirceniCeu magnofertur Ho' mero , Transformafie homines in noua mofiray lupos . Sed Ifoliaffe iUos fortunts omnibus ,hamo QerreptoSj meretrix nnbent cauta fuif, 'Exutos opibusfatuos ^mente carenPes 'Reddebat.miferis turpitcr 'vfa vir-ts. Ixpertes rationt^s erant: has intm alebat t Vt captas turpi in fornice vafra feras . Hanc tame illufit maturopeciore Vlyffes , blon tam Mercuri/, quJcm rationvs ope^\ Y XcDO- 338 Andre^ Alciati III. Circe SO' ,its filia. Cirr€_) Ctir Solts Xenophon i.dTroixvniJ.^iV&UfjLeiTeov : Socra- tem,aic,in coiumiijs , ad qua:non nificoa- tt^Liis accedebit , parciflime cibiim capere fclitnm.iocoqj vfiupare,3nultis enifmodi appofitis cibis , Circem homines transfor- niflfic in f.ies: ipfum aarem VJyflem mii- tari non pormf]e,con!iii j Mcrcnri j memo rem,S: abrtirietiaipfummer fna femperv- teniem. Prrterea fabulas huius meminere Diodouis lib.4 Pluiius varijslocis,D.Au- guftnms 16. de CiuirateX3d, cap. 17- M. Tuliius quoque prima Venina f vt hoc quafi pcr ttanrennarr.j allufit ad hanc poe ticam fabuIamrE'^ adhuc id,quod vos om nes admirari video,non Verres, fed QjVlu tius.quid enimfacerepotuirelcgantius ad hominum exitHmationem ? ^quiusad le- uandam mulieris calamitatem ? vehemen- tiusad QucErtoris libidinem coercedam? lumme hxc omnia mihi videntur laudau- darfed repenre velbgioex homine.tanqua alic|uo Circ^eo poculo, fadusefl: Verres : redit ad fe.atq; ad mores fuos , &c. SOLEfau Circes] Ouidius initio 14. Metamorph. Sole fau Circes» 'variarum plenaferarum. Teftis Higinus.Virgilius (vc & Ouidius) Solis filiam vocat,AEneid.7.initio: JProxima CircA& Yctduntur litora terr&y jyiues inaccefjos vbi Solis filia lucos Ajp iuo refonat cantu . Fuitautem Circe (vt inquit Hefiodus iii Theogoidaj& Cicer05.de Nat.Deor j So lis filia ex Perfide Oceani filia. Hxc vene- fici js dedita,mul tarum herbarum ac radi- cum vires adinuenit , quamuis a matre prius in ijs elfet inftruda- Nupfit Sarma- tarum regi.quem veneno fuftulit, regno- que crudelirer vfa,abincolis pulfacft.In- dequein Italiam venit,& non longe a Ca- ieta Campania? oppido in nionte Circeio confedit, vbi homines ad fe venientes car- minibus TA'^ fj.iv cfupH xcfu hetlxjSisivei pet- hov . tsTeof ouipikTpct Tivoif^ yoxjTHcti iTri' TfXywixiVju Tol^ eivJ^pdo-i y^pi^^vcfj. « quiiion pIusintcgisE meutis habetquani afellus, vecors aninial,^ tamengulas ac li* bidiniaddidior,ad naturam fuillam acce- dit. Quales nimis multos ftrobilos&ga- neones, e bonis alioquin & honeftis ortos familijs agnofcimus,& quos iieqj natales ii)genui,neq; ipfa educdtio flcvf^cre porue- rir.Et quid cum ijs agas lurconibus,come donibus,ventribus, qui intcr inguen & ca- put nullum difcrimenfaciunc, & tantum fubare & obiigurire fciunt^Diximus fatis de priori exemplo eorum , qui a Circe in bellnas funt conuerfi. Alterum eft Pici e- quum domitoris : huuc etfi in auem ideo inucaium diximus , quod primus pico iu aufpicijs vfus fic, quodqne augut fueiit^ quod a Seruiocft annocatumitamen id mc Jius, & ad hunc locum opporrunius lefe- remus ad animi leuitatem & inconftaniia, quseex curpi amore conciahicur.Tcnium exemplum fuic apiofitum in Scyllajde qua lani fuperiiis a nobis diduii! facis . Hic tamen fpeciatiro ccnuertitur ad me- letnciam turpitudinem ,qua? vi fi.peme facicm virgineam oltentar, tainfernG ra- bidicanes confpiciuntunaudacia, lapina, ingluuies, qui adcxitium mireriamq; cer- rilfimam prcecipices agant,quotquocamo- re turpi capiuncur . Qu^e omnia eo fpe- ^lant , vt quifqi vircucis & honefti ftudio- y a fus Lepidum epigram- ma Sel^ laif. Picus cur in auem mutatus ScfJa quid hii denotet^ Andre^ Alciati fusimpuJicariim miilierum dolos prxfti- giasqiie omnes decImet;iiUeliigdCq; qiioi Ciceioait, corporis volnp.tacem nou facis digiiam efTe homiiiis pr.ulUiuia.eamqiie vc belliiariim propnanl contemm ac rcijci opoi teic: Pr.clcrtim cimi (quod idem Ci- cero prudenter monet, ! libidiuofa intem- per.iiisqi adolelcentia efFoetum corpus tra l.ocus Vct dat feneduci.RecK- Val. Maximus: Luxu- lcrlj Mci' ria Sc hbidine mhil toedius , nihil damno- ximi t fius: his virtusatreritur, vi(ftoria: langue fcunt, fopicagioria iniiifamiam co nierti- cur,animiq, panter & corporis vires expu gnancur.Adeo vc ncfciasab hoftibiisnc, aii ab illis capi perniciodus habendum fic. Ilc nunc , qui cam ftudiose merecrices fequi- niini.qu^ vos ad mortem anim^ & corpo- ris raptantjin infamem nocam, feramquc poenitenciam.&c fortane inucilem»ducunt. Cogicate,qua;fo,rei obfcoenitatem, breui- catem,fiiiem,ac longum dedecus, horirq; fugacis,aut fotfitan momenti vnius illece- bras,mnIcorum p^nitentia,vcl seterno fup plicio puniendas; eft enim meretrix ( vc cu Hoecio concliidam) inferni iamia , via ini- quitatis,fcorpionis perciiniojvifcarium fce leium,puteus uueritus.Nunc vobis Venc risamuletum paratum eo. Amuletum Veneris. EMBLEMA LXXYII. 1 N G F I N J dente fero fujfdj^nm Cyfris Adonin ^ Laciuca foltjs cortdidit exanimem . Hinc genitali aruo tantum laChica refiUit , ^luantHm emca faUx vix siimulare poteB . • COM- Emblemata.^ nttA C O M M E IV V 1 N B M formoriim cxanimem Ve niis lacrymabunda tcgicladiiC3B,hctba5 hortenfiSjfolijsjciii tam pio officio intcrcft Cttpi(io,macri condolens:apcr vero homi- cida,fuga fibi confulic. C^uod ad Epigra- phcn fcu indiccm Emblcmatis huius acti- nct>eft AmuletHm Veneris . 5ciendum cr- go.quid fic amuIctum.Araulcta , remedia func,quibusarccn &auerti credunturma la omnia, fed maxime veneficia > ab amo- liendonominata , de quibus Plin. aliquid 2^.cap.i.& lib.zf.c.9. icemiS. cap.4 & 3o.cap.io.& ij. &Ii^b.57.;cap-5.&p.Di- cm-\iiu Sc ei-^oTpo'!!rctirj.,c[\ix appenfa^all 1- gataqucincitamentamagica , vencnoium propiiirant infidias , auc certe inefficaces reddunti in quo differunt a periammatis & pcriaptis,quia hxc fpecialius quid figni ficent, &quod fuum efFeclum prasbcant , vthominibus inftar miraculi fint . Illa ve^ ro figiiificatum habent gencralem , fuam- quc vim ex racione medica videntur mu- tuare. Apud Medicos amuleta 'unc in dif- ferentia inulciplici, a.7roTpo7rajAt ctAefw- rriiptdt, , a.Ki^i(paf[AetKct . Hxc beftiarum vencnatarum mcdentur morfibus , refte Galcno,eoq; d»fFerre efcTo revv a.Ki^i e^s ad Venerea imbecilles ejjcy qu>i laBucts ajftdu^ vefca n tur Idem A thenaeus citat ha^c car- mina Eubuli poeta; : ^ Mn^TnpiTi^H (j.oi ^ptSetKtveti yvyou, EV/ t»v Tpet^ziri^etVy H ffeetVTtiv diTt&> • EV Tf^ Kaya.vcd TaV^sy yap,cof 0 Koyo; Tori Tov ASavtvet7ro9eivovTet 'Prp^9iiKiKC'7rptf' Av^ 6V/ ViKUCdV ^pa>>xet . Hoc eft .* Neappone nobis laliucaiy omulier» Meatn ante menfctvjy "velteie coargut^: ^amqi hac in herba , vt vetid^sJermo^rA- dicat , Venui Adonin condidit exanimem . £i? itaq'^ ne erres.mortuorum hic cibm. Coeliusirem Rhodig.lib.17.cap. vlt. infi- i)e,fic aic;Q^odiid lac^lucas aitinet, cele- bres funt apud Athena^um Ariftoxeni ^pt SetKtveuAd eft,lad;uc3»,quibusin hortisfo le occiduo ocnomeli infundebat , mane o- ftentans virenies fe habere placentas, fibi a terra fummiftas. In lacf^uca deniqjoccul- tatum a Venere Adonin, cecinit Callima- chus . Qu^od allcgorice interpretatus A- thena^us, illuc referendum putat, quod iii Venercm hebetiores fiant, laducis vefcen- tesaflidue , tanquam mortuorum fit ci- bus , vti fcribit Eubulus . Hxc & plura Coelius . JNGVINAfufoJfum] Hellenifmusjub- intelligitur enim pr^epofitio x^tTaingui» najin loco nimirum maxime pericuiofo, cum eo inrcftina decumbant . Theocritus ramen in epitaphio Adonis,in femore per- cufi^lim dicit . Dentefero] apri,qui fulmen in detibus & oie habet,vt canit Ouid.S.Mctamorph. Cjpru.] Venus , ab infula Cyproei fa- cra,libidini deditiftima PoIydor.Virg-lib» 3 . f ap. 1 7. De inuentorib. rerum,pGft lufti num Martyrem > Eufeb.Ladant. & alios fexcentos retulit. Alij Venerem Cypriam didam putar,quia in vtero ferre pr?beat, quod dicunt Grarci kvhv '^tpH, quippecu Cyprus,antequa Vcnus c6 appuliflet.dice y } reiur ^ptSetKt' vcu Arifii> xeni • 11 L ' Cypria^ Venus. ^fuarefic 342. Andrc^ Alciati. letur Sphecia, ab habiwiuibus ibi popuhs Sphecibiis vocatis, vt fcripfit Philoficpha- nus ii) rebus Cyprijs . Deindedida Cera- ilia.vtinquic Xenagoras|in lib.z. de Infi> lis , quod illam homines habicarcnt , qui inuhos tumores,taquam cornuaqu^Edani in capitibus habere videictur.cum cornua }tipa,Tctdi(^a fiiit GrqcisyKipct^cUyConm' li. ('Veiuis cnim cornutos efficitj Alij vo- hicrunc iiifulam iilam vocacam fuiffc Ma- caiiam,auari beatam,ob fertiiitatem . Ac poftquam Venus iUuc appulic,vocata fuir Cypriis . jidonid'^ Adonin] Fabulam Adonidis ab apro in- fahilcLj, terempti defcripfic Ouidiusfubfinem lo. Metamorph.huius tamen myfteiij nonmc minit.Fuic Adonis fijius Cynirx regis Cy prierum ex propria filia Myrrha , adeo pulchritudine excellens,vt eius amore Ve ims capereci^^^Cumq ; maxime deditus ef- fet venationi,aliquando,mandatorum Ve- iieris immemor,3prum excipereaufus, ab eo fuit interemptus. Adduntautem Gras- cifabul^e huic,Martem riualem,quia amo rem Veneris Adonidi inuiderer, fefc in a- prum transformafre,& fub illa rpecie Ado wim interemilTe.Fabulam hanc attigit Au- guftinus De ciuitate d-cap.y. totumq; il- hid ad Phyficen retulit Macrobius i . Sa- turn.cap ii.De Adonide plura vide apud Nat.Comitera Mytholog.lib.j.cap. i niorem excitari Phocylides ceftatur : copii''^^ Oux- ebyct^ov TthiovA^QV e » ritat Emblertiaf a r 343 ipa>Tet( . Rcd^ Valeriiis Max.Efus carniurti,& po tus vinijvcntrisque faturiras, Teminarium libidinis • Siqnidem,tcfte D.Hieronymo, Tcnter iMcro.aeftuans citd fpumat inlibi- dincm.Vcntercnim &genitalia vicinasur^ & vnura altcri fubminiftrat. Ex vicinitate cnim membrorum fequitur confideratio vitiorum.Etcui incognitum cflepoteft il- U\d:Si?2e Cerere & Baccho friget Venus ? Pabuli certe vbertatem, qusegeniturse r» dundantiam plancisetiam.nedum animan tibus alFatim fubminifi:rar,in homine quo que falacitatis caufam exiftcrctradit Em- pedocles. Q£6 pertinet illud Euripidis : Vultcrapulatum Cypris, haud famelicu. quod ab Achxo fumpcum.qui mul to an- te dixerat:Amara Cyptis ellcduicntibus. .^cd quid furiofo noftro faecnlo amulcta prxfcribo Veneris ? iriitamenta & incita- mcnta nunc quseruntur : quotusquisqj e- mm eft, qui non ex intimis Medicinse pe- netralibus pharraaca ad Vencrem prori- rantiaeruat? nec Mcdici inquiritur confi- Iium,quisq; fibi hic mcdicus- Poflem tac- dij leuandigratiaadducerc binas hiftorias de cantharidibus perperam adhibitis, pla- ne ridicular, in quibus ego ipfe confulius ApoIIo,dum Conftantiaiad Acroniun» la- cura adhuc ftudiofus Medicinse , D. An- dresEKaitio fa:rerniim viue Deo , rai An- drea,quando raihi non potuifti diutius) iii praxj a^lfiftcrem j fed memor iuramenti Htppocratisnoftri de taciturnitate fcruan da, fiipprimo, 8c a Veneread Cupidincra propcro . Inuiolabiles telo Cupidinis. E M B L E M A LXXVIII. Y 4 Ne 344 Andreae Alciati "VJi? dirtu te vmcat amor^ neu fcemina menterm Biripat mai(ipis artihtis vlla tuam : Bacehica ams praHo tibi motacilla faretur > ^arn quadriradiam circuli in orhe loces : Ore crucem cauda , gemmls vt complicet alis % Tale amiiletnm carminls omnis erit^ Dicitur hoc Vencrls figno ^agaf^m lafon Phafiacis UJt non potuijfe dolis . COMMENTARII. IN T E R diios circulos fefe qiiad de- ciinatim interfecaiites pingacur mota- cilla feu iynx,ic3 vt ore & cauda,&amba- bus ahs,quatuor nimirum angulis, cruce conftituat,vthic vides.MotaciUam & lyti gcm aliqui confunduuc . Piduraraiuuec Ariftoteles lib-i.denat.animalcap. i z-his verbis: Vc auicula:,quam lyngem vocant. Hsec paulo maior quam fringilla cft , co- lore vario.-habec fibi propriam digitorum, quam roodo dixi,di(po/icionera,& lingua ferpcntibus fimilem,quippe quam inlon- gitudinem menfura quatuor digitorum porrigac, rurfumque conrrahac incra ro flrun),non compIicatam>fed terreni lum- brici more colledam , & in fe reduvflam . Collum etiam circumagit , in aduerfum leliquo quiefccnte corpore,modo ferpen- tum:vnguesei grandes& Hmiles, vtmo- nedulisexeuntjvoce autem ftridec Dehac aue vide pluraapud Plinium lib. ii. prae- ter ea,quae iamiam fumus prolixiusdidii riinClaftej. PiNDARvs Ode 4.Pythi6rnm aii- Motacil- ^^^» motacillam a Venere primum h laaVene coeloaJ homine^ deportatam , & lafoni re lafoni traditam,vi Medeam allicerec. Eius verba haec funt : f UdrviA rerpretes. Qu^apropter confiiltius erit,ipfius verbis omnia referre ln adagio ic^miijynge tra- /?*mpeIIunc , contra fse- uiftimos f^uiffimi Cupidinis arcus.g^ qui- dem , vt Pehgnus vates multisin locis te- ftatur, paucis parcerc didiccrunt. Medea vcro nuUis carminibus, nuHis medicamen tis.nullis deniqjincanracionibus aut vene- ficijs pocuiffe ad amorem fui lafonem re- ducere , exquoipfam Corintho,vbi tunc crat , expulit , & Glancen fiue Creufam Creontis regis filiara vxorem duxir,vt re- fert Theodontius lib. 10 cap.43.Id autem propccramulctum illud.quod lafon fc- cum geftabat.culus nomen fubticet Thco- dontius.HsBC ille. licet cum Alciati mente probe conuenire videntur^Santftius tamen omnia meras nugas efie dicit.ob ra- tiones nunc addu(5l-as. Nos aliorum fentcn tiam poftea alferemus,eiHemq; fubfcribe- mus. D-Iynge videporro Tzetzen Chi- liad i r.Suidam,& Lycophronis incerpre- tem ; item adagia^/y^^e^. &c,lyngem h%bet . N-E diru4 tevincat amor] Ne amoris laqueis te irreciri patiaris . Dirus amor , quafi Dei iraimmilfus. Ouidius lo.Me- tamorph. Mdtaq-y vt excuteretdiros,fi^oJJctramoret Addidit. Neufoemina c^c.] Neuc mulier qu^da venefica animum tuum magicis artibus prajpediac . Bacchica Auts] Cur motaciHa dicatur auis Bacchica rationem au^nores non red- dunc. Hefychiusquidcm Bacchum/u)/- yinv cognominatum ait , quia ( nifallor) ad Vcnerem inflamm.ec immoderatus vini vfus , Forrafte Bacchus ivyyiiis appella- tur,qu6d vinum hominesad fc lyngisin- flar alliciat. ac fi dicamus , illecebrofum . Pindarus dixic (j.Aivdi^et opvtv * hoc cft , auem infanientem.z iJLAivca, quod €([ fu- riofemoueor»^\.n infnnioi qucmadmodum Majnades Bacchi facerdotes . Vide Hero- dot.lib.8.cap.36. Motacilla] Auicula eft plumis difcolo- ribus,pra?longocollo,linguacxerra,colore vario,mocu crebro fe circumagens, & cer uicem in orbem fled:ens:vnde & ireiTOTru^ ytS^A vocancfeu o-Ho-ovpetVytim }tiA^ovpov, vcapud Hefychium j Latinis Motacilla , Gallis bergeronnettey^wi balIequeue,U:iUs, Codatremolay\ caud^ mocu.feu cauda trc mwU^VQn^iiStSquaflacoaibaUarina, vccel lo di neue.GQvmams,BachJielt^y dTro ra ttTroTpeTUVyamolirijdepelleretquod verbfi frequens eft Pliiiio . Vide qux fuperiore Emblem. initio dc amuleco diximus . Carminr^] Carmen hic ponitur pro in- cnntatione,vti Virgil. vrurpauit Eclog. 8. Vucite ah vrhe domum ?nea carminaydu- cite Daphnin . Carmina vel coeh pojjunt deducere Luna, Carminihu6 Circe focios mutauit Vlyjfis . Hoc Venertsfigno] quia id Venus e coe- lo acfuIiiTe, & lafoni donalle , cecinit Pin- ^atus. 1'f^afAm lafon.] Falluntur ^ui lcgunt TegafAttf.UCon aiitcm diAoS eft PagalarttS a Pagafa Thsffalise vrbcquam fmus Paga- flcus ampleditur , teftc Pomponio Mcla lib. i. luxta hanc Argo iiauis fabrefada fuit,quam ctiam Ouid.7. Mctamorph. prineipio Pagafa:am puppem nominat • Idem 8. , , ,AHcicr teli P^gafAm lafon , Et Faftorum i. PaJ[u4 pdem TydetUi^ idePagctfAtu lafon^ Lucan.i. Vt Pagaf&a, ratii peteretcum Vhafidos vri' Aliquibus Ca v rbs dicitur ?aga{a:,numero multitudinisihinccorrupte Jegiin Pompo nioloco citato Pagafam, proPagafas, do- ftcannotauit Ferdinandus Pincianus , vir accrrimiiudicij , in fuis caftigationibus in Pompon, lafon] lafon filius ABfouis The/Taliar regisfuit,qui in Colchos cxpcditionc pa- rauit ad vellusaurcum expugnandum . Qu^am rem late profcquitur Ouid.lib.7. Metain.& Orphcus in Argonauticis,Pin- darus Ode 4-PythiorHm,ApoIIoniusRho dius,VaIerius Flaccus, & alij-Dicicur au- tem lafon a fanando , vt videtur innuerc Pindaius citato loco, 'letffi^ mmc\yfanita>s eft:3c quia Chiron, qui a primis annis la- fonem inftituit.magnus fuit in arteraeden di,ideo ab ea arte 'idtjcovtL, quafi fanatorem nominau it . Vhafiacu dolts ] Incantamentis Medeae. Phads flnuiusen: Colchorum , vnde fuc- runt nominaci Phafiani . Ab eodem eciam Medea Phafiaca,& Phafias Poetis dicicur, quod ibi i:.3Cam effe quorundam fic opi- nio, quamuis Pindarus Corinchi oriudam dicat.Ode i j.Olymp. A R T I i I c I A L E eft in Venercos mocus,& pra:fiigiGr:'m laqueos amulecn, cuius tamen rei ^idcs penes audores cfto . Id Alciacus noftcr ex Homero 8c fcholia- ftisquibufdam extulit, quod hicodlofti- cho tradic , nimiriim ad arcendas amoris illecebras (quo nullum exitialius autfu- riofius pra^rtigium) aohibendam efle mo- tacillam humano llomachojqurE difpona- turinter binos circulos fele quafi incerfe- cantes.Sane nunquam mihi perfuafercvi- rum donec vulgariserudicionis yir:Isenim cor-tra n- aEbi- monm . Andreae Alciati arbitratiir, hoc fymbolo, Motacillas cru- cisorbi inclufe, voluine Alciatum cxpri- incre verba ilJa D.Pauli acl Galatas cap. j. ^lHiautem funt Chrifiiycarnem fuam cru- cifixermt cnm vitijs ^ concupifcentijs . Incerprecaturautem dirum amorem, Ve- nerem marculam,cui audor adiungat ilH- cium foEminarum,qu2E duo mentem diri- piunt.Profedo frequens ille cauda:motus m Motacilla, nefcio quid obfcocni reprtC- fentct.Pie f3ue,& ingeniose.Habemus er- go prasfentiffimum contra tela Cupidinis remedium,nempc vtiuxta D.Pauliconfl- lium,carnem eum viti js crucifigamus.Si- quidem ifteeritdiuinus &coeleftis etVTg'- f £yr,qui terrenum illum>& in hac corporis compagedclitefcentem€p ixtjf KAKofM t^.mus m^lus,zp\.id Dioge- nianum : in homincm lafciuum & immo- dica»libidinisdicebatur. Nam muresdo- meftici falaciffimi funt , pra»fercim albi . Ailianus miram cfTe murium falaciratc , authorum teftimonijs docet, lib.ii. cap. 10. Acq; intcr multa illud addic, Epicrate infabuia quapiam,cum mulietem fignifi- care vellet prodigiofx libidinis , (JLveovictv appellaffe , ( fic enim McfTalinam vocat) quafi dixcris murinam:cizat(i; prouerbiii, Mu^ A5yy.oV,ex Philemonis com^dia. Vn- dc receptum videtur, vt intec amatoria blandimsnta.quemadmodurn paflTerculi , columba:, &id genusaliorum , itidcm Sc muris cognomentum vfurpetur. Mar- tialis ; Nam cu me mure»cu me tua lumina dicis. Sed cur nouipfum audimus AElianum, fua verba ei lib. it.cap. lo.hiftor. animal. Policiano.cap.^^.Mifcel.didantem; F^ruc autem ir.urcs ('mquicj falacifrimoseiTctc. ftemq; adducunc Cratinum,fcilicec in Fu gitiuis : Age nunc tibide ferenoaduerfus molliciem murisfulgurabo Xenophontis. Sed enim foeminam quoqjmurem narrat ad Venereacfle prairabidam.Rurfumq; a- pud Epicracem iu Choro,fabaIaenira h^c Epicracis cft: Poftremo fubijtme decefta- bilis lena.dcierans perpucllam , per Dia- na,perPerfephattam, efte vitulam,e{Ie vir ginem , clTepuellam indomitam . At illa cauuseratmurinus. Supericvflioneeam fa- laciffimam dicere voluic.cum cauum pror fus murinum vocitauic.Et PhiIemon;Mus albus,cum quiscam. Sed pudec fari. Cla- mauic adeo ftacim deccftanda lena, vc f^epc latcre non eft . Hadeuus Ae lianus^aufto- ncatibus eriam magni nominis Comico- nim fuccencuriacus.San^ de muris falaci- tatc multa funt a plcrifq; fc tiptoribus tra dira.Opici mnrcs dicuntur luuenali fala- ccs,Iibidinofi ,obrc?ni , a fpelunca, (^uam Grasci «Vjjf^id z^yforamenycauernam , vc D. Auguftm.tradit qua;ft. in Exod. lib- 2. Siccnim obfc^nitacis partes percauernain interdum argui docet Aufonius in epigra macis : Degluhitffellat, molitur per vtramq', ca* uernam . Muris quori; falacitacem expreftit Plau* tusTruculenco,vbi Phronefium Dinarcha fuadere conatur.vt muhiuolus fic in re Vc ncrea,fic cnim aic : Cogitato,mus pufillus qua fit fapiens heflia, JEtatem qui vni cubili nunquam commit- ttt fuam , ^^uia fi vnH oflium obfideatur , aliudper^ fugiumgerit^ Adhsecnonullif^minam falaciftimam per aelurifoemina; fimulacrum figurari dixc- rttucpropccr animalis ingenium : cogunc enim marcs ad coitum fus,dc la- fciuo & immodicae libidinis homincMu- rcmalbum hodie vocant Armellimim, de quo Pafchalius in libro de Coronis,& Stc phanus Pyghius in Herculc Prodicio . ^r^^^''^] oftcndcrcfignificarc . Natura falax] De falacitatc murium iam diximusjquibus addo, non deeftcau- i5lores,qui foeminas abfq; mafculi coicu , fologuftatu vellindu falis concipere affic mcnt, eo quod in nauibus matitimis im- menfam murium copiamenafci vidilTent. Francifcus Pctrarcha contra,murcm albil fiuc Armellinumfuis verfibus procaftita- tis hieroglyphico hobilitauit , vtpote qui delicatioris cuiufdam munditijecxemplai: haudquaquam iguobilc eftet , cui fcilicet fpurcitia tanta: fit abominationi , vtlimo ante oftium caui iIIito,capi potius a vcna- roribus,quam eo f ^uale fit inceHo pollui adulterio . C O M M E N T A R I I. HV I V s Einblematis pidiiram nwl- ius haoieiiiis dedicj atq; ipfum etiam epigraiTima leui (tjuod aiinu),brachio per ftrinxeruiic commencaioies ; ego vero ni- hil verebor rem turpiculam liberioiibus impetere verbis,pra:rertim cum ha'c ziza- nianon petfunctoiirim requiiac runcatio- nem.Quapropter fiic piclori pra;iui : Fiat ledusvndiq; peripetalmacis ve!atus,iux- ta hunc homo nudus vcntrem in pateiam auream exoncrer,coram quo in mera qua dam Aecfiv.^ilepocuIum , & cyathus treusjcuius rci racionem iam fubuigemus. C^uid au^em inledlo velato agatur, furfi- cu illud mc & pitftorem (circparco enim caflis oculiSj & cum hisetiam mentibus. Gbidquoq; a Miiioe hoc emblerna ad cal ccm reiectum fuit , quod non videbatur committei;dum auribus tcrfis, tum quod ipfi indignum vifunj fit explicatione proli xioie. Afl me no pudebit cu Virgiiio cx En nij flcrcove margaritas kgcre.Eigo ad rc- Z V 1 D E © 35^4 AndrccB Alciati 11. Vi DE o alliirum ad fymbolnm Py- thagorae, qiiod C\c explicac Pliuarchiis dc cducatione puerorum : ffnitv eif duLi^ct vs^^dLV^-^-j-X^iv^ wtSov \6yov s^/Sc(\hHV is '^rpoa-iiKiv. 0'^iniv ydp >ure . Choenice] Ch^nix cft demcnfum &: ci- bus diurous, de quo dicemus paulo infra Embl. Si. Menfurami(^c.] Comparatio Icgis»qu? ctiam qua;dAm eft menfura, ad ch^nicem . Legisq-ymodumhoc excedere fanSAefi] Eaeft,qua! vno vcrbo diciturctf^o^/ajlegis tranfgreftio ; fed hic non Icgis cuiuscunqj fed naturalisac diuinar.quam turpiccr vio lant & nefari^.qui vel inceftu, vejadulcc- rio, feu pr?poftera Venete fefc iuquinant. Incefio potlui adulterio] Sic qubq; Cice- roprodomo fu3,incefto flagitio pollucre, dixit.Dicitur autem inceftum.quafi mini- me caftum ; vel a Venetiscefto alienum . Cogit^ , mim allu^im fit ,aji'mcara opi- nionem.-. I ■ ; V 1 X faluo pudore aliquid de pricfen- ti Emblemace dici poteft,tamen aliquid fo ^f^ff t bri^dicendum eft.Q^uamuis epigramma- te fuo iion obfcure vidcacur caxaie ince- ftum Alciatus.tamen egoin concepca per«- fto opinione,duclus, vci dixi ,.infcriptionc & comparacionej Interim non nsgoeos , quiinceftu fefe polIuunt,in naturara pec- carc. Qnisenim.verbi caufla.iion exhor- reat maculofiflimam iliam Semiramidis cum Nino filio commiftionem l Qu^is Ne- rouiscum AgcippamatrcArcaxerxis cum forore, BaftianiCaracall^ cum nouerca » &aliaeius generis flagitrorum monftra ? qu2B qai patrarunt , videntur haud dubie vim quafi armatam ipfi natur.T iniecifte , cum nc in brutis quidem animincibus ta- le quidadmifTum reperire ncNam loan* Eqf* nes Lopez Hifpanus,quem cicac Nicolaus Boerius Decif.^ i 8.num.2. a fidc digiK) ho tent minc audiuifle fc rcfcrt, qui (uis id videric ce^i ■ - oculis quod generoliftimus equus proptcr iiiccftum cura macre fua commifrum , ad quem coramiccendum arte & vngucntis pellevf^us fucrat » cogiiito crimiae, morfii fibi ipfigenitaliamagna cum aftanciumad piiraciQnc ablciderit. Hajc quam"is ica iiati EmblcmataJ » fint,ncfcio «jiia rationc cxtera cnormia Tcc lera iramanitatc pr^eat mafcula Venusrar- gumcnto cfTe pGnfunt Sodomiticae illx ciui tates.igni & fulphurc a Deo rubuerf^ Gc- nef.19.Vnde & incos, quiimpia^huuisa- ftionis c nc fa;cula mox futura femine pereant dc-- ftituta.Scd quot hodic rcperirceft,qui ?ra tem imbccillam , & pra^fidio indigentcm libidini fuas .depopulanda f^dandamqj fub fternunt.Non potcft rcs h^c pro magnitu dine fi:clerisenarrari. Hos tales nonimmc ritd impios & parricidas appellaueris,qui bus non fufficit fexus a Deo datus , nifi & fuoprofanc ac pctulanter illudant. Haec tameninter illosleuia & quafi honeftasut. Qiiid indc mirum,fi qucrclas fcxus foemi ^^i^^^^ nci audiamus ? Vt nuper hifce auribusau- ''^^;''^^''*' diuiicumeniminerctricula ex triobolari- bus ferio penfnm traherct,& iuuene quen ^'>^j^^ - damirobcrbem obuium habcrct,qui qu*e- reret,cura qu^ftu fuoadlinum & lan^ redirctflllanihil prjemeditata fubiungit : Hoc vobis catamicis acccptum ferimus , qui nobis lucrum iioftrum prajiipitis . Quod fuit magno circumftatium cachin- nocxccptum.Quid dicam de ijs,quiabo- minandam non Iibidiucm,fcd infanian» po tiiis exerccnt?Piget diccrc . Scd quid his fotte credamus,quos non piger facerc? Sc tamcn diccndnm cft,quia fit . Dc iftis io- quor, quorum cetcrrima libido & execra- bilis furor.nc cajpitiquidera parcit. Qni- Z 2. ttus •mmAnis hhido. Andreae Alciati bu Kdc veibl'; , aiu qua liKiignatione tan- tiim uefas pio(eqiiar? vincit otiicium lin- gux- fceleris magnitudo. Videamus aliud monftrum.Neio Imperator Sporum pue- rum eiedis teftibus in muliebrem natu- larn vercereconatusefl:; addita dos, addi- t u m fl a m n^ e u m ,ad d i r 3 c el ebe r r i m a n u p f i a rum {olciinitas. Qu^id multis? palam pro vxorc habuit.Hmc non infcituscuiufdam iocus.-Bene agi potuide cum rebus huma- nis , li Domitius Neronis pater talcm ha- buiilct vxorem . Inter Gallos olim id ma- lumpoOiicat Vcneris adeo infasuijnie me- n^oii.r proditum eft, vt inde uefariaianci- returlex, necuiduxille vxorem Jiceret > qui ptius vxoriam non implefiet funclio- iiem. Longc (ecusno[lra Geimania.qux licet bibula Nfordida , fuCpiciora, fuperba (quodvltimum ipfi Alexander Magnus exprobrauit) apud alias ^cntcs audiat, ta- meuipfi nefaris libidinis huius not.T nun- quam iureinuri potuit. Rec^e;nam tanta Sodom huuis rei turpitudoeft, tantum dedccus , enortr. vc mortem potius eligendam , quam talc tci^ , quid patrandum , Paulus refpondcacin 1. ifti quidem S.ff. de eo quod raec.is caufa. Sed de hoc nefandocrimiucpropter quod ira Dei vcmtin lilios diffidcutia; : & quo ipfa focietas,qua2 cura Deo nobiscde dc'. bec,vioIatur:cum eadcm natura, cuius ip- fe au61:oreft, libidinis perueriitate pollui- turjnihii dicam amplius , cum vel folum ipfius nomcn chartas quoJammodo inqui net.Videri tamen poterit lul.Clarus lib.f. rentent.§.SodQmia.Iacob. Mcnoch- lib.i. dearbitr.iudicccnc 3. cafu i8tf. & Coel. Rhodig.lib.ij.cap.^.Sc 10. , Defidia . EMBLEMA LXXXI PBSWET Emblemata . 3S7 u per in DESIBET iH modio Ef^tts > Jpeculatar & aslra, SuhtHt accenfam contegit igne facem. Segnittes Jpecie re^i velata cuculto , Non fe , non alios vtilitate iuuat. COMMENTARir. SE M t X habicu ludaico infidct inacr- fo ri«iodio,& vultu ad coeloselcuato (i- Hcracontemplatur.- fub modioaucem ab fcoiiflicam habcrfacem, qua; tamcn fumo cuaporante proditur. E X vMo (ymbolo P/chagoricoduoem- blcmata finxic AIciacus,pr^fcns nimirum» & immediac^ fubfequens.nam defidere in modio.SCyin choenice figere fedem. idcm fo- nat.fcd varic tameii accommodacur . Do- ccmuraucem eo fymboio, nondeberc nos in vitae noftrae fporrulis ica fpem colloca- re.vt fede in eis ftacuca totu.m aicacis tem- pus ociose craducamuSjfed aliquam inea- mus racionem, vt noftra induftxia vitffcum compatemns,neq; femperabaliorum ope pendeamus. Hoc autem afff quemur vica vel contemplatiua (vc vocanc) vel adiua: quod his duobus cmblcmatis oftendere Alciatum voluifte mihi plane perfuafum eft.Ac proinde hic locnsmihi vifuseftin tcralios permaltos dignus ene,qui maio- re curaftud:oq; a nobis explicaretur. 5cd mihi ea de re cogitanti ram mnlta e mul- tis & varijs occurruiu , vt verear ne qnis me putet intempcranter abuti ftudio, auc ctiam plerifq; ociofus videri . Plutarchus 4 Dccrerorum deanirua difpucansex De- mocriro, igiiitum qinddam cfteair cx na- cu ris concrecis mente percepris , globofas idcas.qua? habeanc igncam faculcarem, id- que corpus efte. Succurric id Ladantij e z.cap. 3 Qjtiod fi anima ignis eft,in celnm debec e;)iri,ficnr ignis,ne cxtii)guatur,hoc eft,ad immorcalicacem , quxincaloeft . Virg I in6. loneu4 efi ollis vigor,(^ ccelefiis origo Seminibu^. - Hefiodus,&: eius interpretes.ab ca opinio- nenon recedunccam aiunc, Prometheum ignem coslcftem clepfilfe.quem (imnlacro a leconfecn^oapporuicvc animatum fierec, ea eaim mcns eft,qii^ molem agirac,& to to fe corpore mifcer.QuoJ fi obrcpat igna uia,facile hunc ignem dcprimic , nec feiio fus ftd alta ferri permiitic ; harc enim in infidijs Iacicat& abditis viarutn, v> prjf- ucrtat auxilia 6c annonam obfeftiSi com- mcaaim cnim intcrcipit cceleftisalimcnti* atq; adicusomnes claudic, ne fahicariuni ciborum,qui mcntem pafcunr,quidquain trafcicObftruitjiiiquam.canales fenfuum & conftipac , aurium inprin)is, qus funt vcluc praiioriac duas poica; caftrorum iii humana hac acie , ne riuos dcferant diuiui fluminisadincerioiacordis,& laxcc fitim. IcafitjVC pigro lcntore ftercens fubfidac paulatim ii) f^ccs natiuus humor & vira- lis.donec expirec tandem & err.oriatur, vc lychnus, ardens (ubcrac^o pingwi.G rande malum hoc.& pcne defperandum , trun- cum enim facic, & hominem vertit in npii homuiem , vc fimulachro fimillimus fiat & infenfibili ftacuas,qui hocobfefliis. Au- res haber quidt-mjfed furdasjos.fed mucii, oculos,fed cJECos; pedes, fed claudosj ma- nus rigidas & qu^ nihil palpant , veftigia insuc& inaniaorgana, qualia incadaucic Clam3,infta,obiu rg3,increpa,im6 compel Ie,verbera,cum mortuo agisiftipes eft>la- piseft,fenfu caret,nec Dcum.ncc homines audit;nec minis.nec p^niscangicur.nec co- nancem nec fulminatem njctuic,ficut mor ris,ita eorum qus fequruur,fccurus.Cur ica ?quia fax & ignis,qai mcncena vegetac , extindus eft,auc cert^ lencore fuppiefliis. Quod fi quisfortaflcdubicac, curHefio* dus & ipie Maro dicanc louem abhomi- niiusignem rfmouifl^e,faciliscft refpofio. Visenim & fojerria hnmaiii animi diffici- lis eft inuentu , qu 6d hebeciorc ingenio Ci- mus.-adee nihil tam cxccllcs & pr^clarum. fine magno aliquo laborc vita dedicmor- talibus . Contegunt ergo cqnobit;^ otiofl ac languidi facen» accenlam fub pallio, nullis artibus, auc ftudijs honeftis ani- nium applicauces.nulla fua induftruacdi ligcntia notiones animi exerences , vc non minus verc quam retTlc in eos id Plauti- num conuerti poflit ; Summa ingenia in occulto latent . Adea^qus dc igni , vel ardenti facula iam Z 3 diaa.! 1 3^8 Andre^ Alciati dida Omz , atlijcetem IiibensqiijePIiuar- ch. difpiuat Commeiuario , An rede di- £lura,Afltd-5 /Sicoy-a.i'.co ctUm,c[iii efl: de cu piciitacediuiciarum.Sedmaxicne iuuat lo- cus ille ProbIematum,quo ait, veteres ob- fcuris vfos rationibus , potinimui-n in re- bus facris Jiicernam corpori animam coa- tinenti (imilem dixiflc . LuxenimelU iu- quit,qui intns .eft animuSj &c. 'I I I. DESIDET inmodio] vitaigoauam du- Defidere* cit. Ciceio proinde in Verrinis dixic per Mcraphoram ignauis confencanea Qjiid fedes Verres? quid fpcdas? Idem in i'\(o- nem:An poreft: vlla excufuio effcnon dico, male fenciencj,fed f-denti,cun*5l:anri, dor- roienciin maxinio Reip.motu confuIi?Eo dem fjnfu Hefiod.aic, no7i bonam.vi rum indigenton tenere,Jedentem in taher- net,ciii "jictus fuffieiens non fit .- iil/.iVov iv^^KiiryYf >i(c (lio? cipKtof eii). 5ed 8i Demoi^hen.i. Olymp. Atheniend- bus fucccnfeceosqifedere dicic,& Philip- pjpocentiam nonatcendere-Sic enim: pict^ uiiaginem ahquam profeili , ignauia; (itu xtacem terunc:liceras afpernantur,auc certc nonmagni faciunt, qr.anquam alio- qui valeancingenio , & non parua iiatura^ dextericate.-iners omnind genus,& frugcs confumere natum, & ex tertio lilo homi- num genere,quod aflignat Hefiodus, me- rito dixerLm,cum nec fib',nec alijs com- modam aliquod referancQuod ipfum ca men velim a^quis auribus accipi.non enim is fum,quiaufim, aucetiam velim carpe- leinfticuca illa veceraprimiim quidem a fapiencilHmis inducla pacribus,noftra; pie- tacis Chriftianq antefignanis & vindicibus, qu«)rum tanta eftapud nos audoritas , vc inuerecundum effet,ne dicam impium,eo- rum viram,pietatem,dod;rit)anB,fidem no probare,non colere.non amplexari. Vter- go aperte dicam quod fentio ea de re : hic ab Alciato,a me,ab alijs etiam.quibus fim plex,minimeq; fucafus eft animus , nullo modo rcprehenditur monachorum infti- tutum & regula, fedmultorum ex ijs o- tium,ignauia, inipericia nocacur jquippc qui eo noraine pelUme de fe , deque alijs mereancur. ladeiuij quancumuis fuior- dinis fuarumqi legum anriquam dignica- tem & fanclimoniam , nifienuii fe fimiles ijs^ra:ftiteant,qui iaboiibub,vigilijs,ftu- dijs IV. ^orw dam c nobita,) defidia Emblemata^ . dijs.ieiiinijs , omni dcniqjpaticntiarlaijde Chiiftiaimm nomcn aiixerlipf amplifj-' carinit,non videoqiia lationedigni ha')eaii turco,quod fuirhoiiorificu apu^l ptifcos , monachi nomine, quod illi fua vecordia & inertia.ncquid dicam grauius, in contem- ptum adducunt.Vtinaro vcro vt cotihn^ Ibleiit infolefcere ob veteriini illorum p^- trum admirabilem toti pofteritati religio- iiem,ita eorundem vita: ijiftiturnm xmii' Jarenturrnoiienini mifero & hifeiici otiole ita dederent, vteT/V «T/ct TrAtrMV abeflentab ijs,quosad pia^ vit;^ rcligiofxq; inftitutio- iicm fe imitaii di(flitant.Sed ne abeam lon- gius,quid Jaboriofius cxcogirari,quid fan Clius, quid diuinius in terris fingi aut au- diri potuir , quam fuit illa vere ac merito Jaudara priorum monachorum vit^ ratio.? quod purius aut vberius olim ecclefia fe- minarium clarorum virorum habuit,qua ouod a coenobijs , mandris illis & ereinis duclum fuit ? Nunc ver6,Deus optime? quam abfumusa prima illacanaqi reli- gione, cum qui feuerioribus inftitutis fefe obligent, non tam pietatem quamotium , nontam folitudinem meditandiquc dere- bus diuinisopportunitatem,quara defidio fam viram fibi proponant . Talisolim fuit Seruilius Vacia , vir pra:torius ac prjjedi- ■1(1 , , qui odio negotiorum abdiderat fe in villam fuam, quam habcbat non procul a Cumis , nec alia re iiotus fuit , quam eius villasocio. Itaq; qui iiegocijs prcnieban- tur,exc)amare foIebant.-O Vacia.folusfcis viuere . Huius tam ignauum & finelite- risocium damnans Scneca.epift.n* Ji^gat illum fcire viuere, fed latcre . Eoq; non- punquam villam prxteiiens , iocodiccie fokbat; Hic fitus eft Vacia. lubindican^. nihil interefleinter mortua, & inerti bcio i^bdimm.Ahquim vereor,ne idern verc di ci poflitdemuItis,quifubrcIigionis fpccie pra^ftatiflimas ingenij dotes fepeliut. At id quidem certe pluribus exaggeraie vidctur , eflenon modb fuperuacaneu,fcd & intcm peftiuumjquadoquidem notius fir,quam vt confirmarehabeam , ne videar uiiquiu^ in eosdebacchari , quos ad mcliorcra fru- gem reuocare laboris efl^ctinfiniti,& peiie ' aiS^ovATov : admonerc , inrempeftiuum ^ quidcm impcrtunum;reprehendere,pror- iusodiofum, Sc perindenon omnibusgra- tum. Hac enim tcmpcftatefic omniafunt exulccrata,fic lubrica & pcruicacia,vt quo qub te vertas,vel etiam noIcns,experiaris teper ignes incedere fnppofitos cincri do- lofoj 8c quicquid in eiufmodi quorundam hominum negotio vclis attingere, vlcus& vomicam citiflimc deprehendas,adeb fub omni lapide dormit fcorpius. Quamobrc: fatius efle duco malum benc conditum non mouere , & huius ordinis viros bonos (quos tamctfi paucos &c colendos , & ex- o{culandosefl*eputoj a malorum f^ce fera pcr abftrahendos & eximcndos vnite vo- lo , neerrore quodam populari pro vitio virtuscrimina frepe ferat . Quod fi qui monachi (vtfunt exijs quidam boni v:- ri , fcd non fatiseruditi) dicant id a paga- nis audoribus male dctortum ,ne videar veibo moleftus, quippc qui faufta omnia illis prccari non defino ,cuoIuant quxfo diligentermagni ac fandi viri Chryfofto- miChriftiauam fententiam,ad illum facri Euangelii locum , lu^eat lux veffra,^c, Hunceniro Chryfoftoroum iiidicem ho- no ra r i u m fi adm i (er i n t,uihil d i co am p 1 i u s, caufladi(flacft . ^6o Andrcae Alciati* Defidiam abi jciendam_j : EMBLEMA LXXXII. QV 1 S Sl^V 1 S iners , abcat . Nam in ihceutce figere fedem Nos frohtbent Sam^ dogmat4 fan£ia fenis . Surge igitur , duro^ tnanns affuefce labori , Det tibi dimenfos crsStna vt hora cibos . COMMENTARII. SE D E N T dno viri defiHcs & otiofi, habica vili & panrjofo,3lter manu in fi- luim inferta.-egc^ alrerutri malifti fupponc- re modium,vr luiic uifiderer, fic cnim vi- deti: r vclie epigramma Vythagoras Samius inrer alia ^jr?7&olu recfle viuci.d) pra^cepra hoc prajcipueco- f v/i^^^ me'Hlabat://w£V/ ^Iv/kcl Ket^ia-fiV.i^ eft: • Ne choentci ir fideas.Qjod PiMtarcIuis de educadoi e pueror. ir.i cxponit: ceCyHV dp yicLv. y^7rpovoc-iv , cV^ys- rtiv AvctyKsiictv 'rc(,pcicryAVA7roiJievTpo(piiv- »d e{[:Fugere o~ tium , ^ pro^picere quemadmodHm nece f- farium paremus cihum . Diogencs Laer- tius in vita ''ythagora; ait:7;2 chtxnice non fedendum'.'\(i cft,cx «quo futuri habcndam cnram;cho?nix enim duirna efca eft. Hu- ius fymboli Pythagorici diuerfasfcrunrur cipofiriones, led hanc Plurarclii fequutus cft hic Alciatus,& libro j. Parerg cap 17. cuius explicationem mahimns ab ip(b rc- pecere fcum fit locus obuius ) quam aba- liis quibnsqj tamerfi dodi/Timis cmcndl- care,vt fumiis jnitio poUiciri. Sic itaq; ibi chccn ille.-Sciendum eft, inquir, apud Athenien- quid fes fuiife meufuraiii tritici, quacum qnif- que Emblen u . ithago- que vnodie comederer.eaerat & raaior li- bra,Yocabaturquechoe!iix,vei ^{rpov y vt intcrpres Ariftopiiams ait P.ndebacaurem carum drachmas CL.hoc eO, fepcem & vi- gmti vnwias Grascas » vc lulius Pollux , & Nicandri intetpres fcribic; noftra autcin mcnfura fefquilibramreius chcsnicisdimi dium drachmarum ^f.Iibrafeu li^ella di- cebatur , vt Rhemnius Palasmou oftendit eocarminc t Atticct non minorefi,ter c[Hino[Ue hanc de- niq; drachmt^ * JBt ter vicenpstradunt explerier vnam » Igituriiibetcofticiirioduas libcllas.id eft, choeiiicem vidnalis fiibftanrix cuftoditis prasftarirquodetiam olirafieri folicum o-o rtendit P/chagorse fymbolum, Super ch otiofus, & ignauu«cit,nihil operis aut ar« tis facit.Cici. de Fin. Sed luftrcmus am- monon has QQaximasartes,quibus qni ca- icbant,inertes a maioribus nominabantur. 2n chusnicefigere fedem] fcriari od fpe demenfldiurni . Nos prohibent] prohibemurex Pythago XX fymbolis . Samiffenis] Pythagoram dicit, graueni illum & fcuerum Philofophum , a Samo pacriaSaraiiun didum, vt refcrt luftinus lib.io hiftor. & nospluradc codiximus Embl.17. Dogmata fanSia.] Pythago rae fymbola . oraculorum iuftar a prifcis cclebrata SHt, De his Plutarchus variis locisrqusefymbo la certacim a vihs dodis expofita funt.Ex veteribus nominantur Anaxiraander Mi- lefius iunior,& Polyhiftor Alexander,quo lum Ubritemporis iniuria pericruiit.Plu- tai>.iUS,Athcnaeus & Laertius.non perpc- tua difputatione, fed hinc indc nuilrj ex- plicuerunt. Ex recentioribus Philipp. Be- roaldus ,Erafmus , Phorciiius,& Grego- rius Gyraldusin ea re fedulam operam- nauarunt . Manus ajfuefce laBori]z^t^ &compo- ne tead laborem . Verhum ^iOCyaffuefce , (iuquit Minosj frequcnratiuum vel natu- r^neutrins proacliuo malc vfurpari , me non longe ante monuit Fornerius IC.do- (f^:iftimus,vel aliud agensrcui ego, vt in caj tcris,facile aflentior. Malira ergodicere : . Duroq; manus compone labori . Craflinavthora,] id cft,craftinus dies , Hora- pro Synecdoche . Horaautem prodieponi , dic^, alibi monuim us- Virg.i, Georg. ^.^^Nunquam fe crafiina fallet Hora . iNcvLcATVR hoc fymbolo Py* thagorae,non cfte indulgendum otio & de- {idiae,ncc in dicnn, vt aiunt, & citrafutu- ri cemporis pra^medirationem viuenJum; fed ftrenue laborandum, & fua quemque induftria fibi vita» neceffaria , ne in poftenl eadefiutjliicrari debere. Labores enim bo- Labor fe- nis vicis, & feneduti optimum efte obfo- Heciutts nium , ait Xcjiophon in Oeconom. Sed & obfoniii Diogenes incerrogacus,quidmorcaIibus iu vitamifcrrimum effe cxiftimaret? Refpou dit,fenc pellatus^vcdicemus. II. PVLCHR.A fimilitudine declarat , Jj^^wW- qnam fintkues cau(x',quae a reda virtu- natH^ tis via nos auercaut.cum negrauilfimis qui dcm caufis nobisefleccedeiLdum.-idq- (tim ptum a rcraorx naturasqus curii piiciou- lusflt afpedu nigcr , notimaioris quam pedalismagnitudii^isjimacis magiia? fiuTi- lis, tamennauigia ftarecogic luiJlo fiio la- bore.non ietinendo,neqi alio modo quum adhasrendoifnfra enim carina; cabiilamo- ris appiicitus pinnis,quas etiam renue-^ a i n^odum habct , in tranfucrnuu dilacarss . C4iKi 3^4 Andrc^ Alciati. tatiti Yoboiis eft , vt rnant vcnti licet ( Cic loquitur Pliniiis lib. 31. c. i.) & raeiiianc piocellx , imperctfiirori , ac vircs tanras compe^cac,quorq; non vlla interdum vin- cuIa,noi) anchoiiE pondere irreuocabili fa- praiftare queat.quaucumUbet magnos ipfe paruulusadeo infraenet in.pe:us , Sc niundi rabiem doniet.Idem habct ena lib. ^ cap.iy Jc echeneide. Videporro Ifido- rum.Af liauumlib. ii.c.4j.Lucaniim lib.. ^•Volateiranum hb. ij. Philolog. 5icD Loctt^ Ba in Hexamer.Homi|.7.vndeca!te- /ilif Ma- ' ^ ■ P fu lu.-gj^^/vor oTeL y Tpoih) reli.Video hominem At- talicis autPhrygijs textisopcrtum,caius collum gemmatus torques , armillsebra- chia,digitos adamantcscingant&r fmarag- di,quem fatellitum agraiha ftipent;glifeic eupido>& volo veftiri limili habitu. Fer- ti^r fama dealia, qui in arcem ^apientias & dovffcrinaruM euafit;de!e(5lor,S!:eligoa- liquid tale.Si Myda^talenta & gazam Pcr- ficam audio,infifto afFedu & deHdero. For titudinem mihi aliquis Gommendar,& vir tutes heroicas in lulio C?fare,aut Popeio Magnojpafcunt laudes & trahunt . InO- lympico ftadio auc giadiatoria arena coro natus defcribicur , lego triumphaJes cur- rus Capirolioinuedos , & appararum vi- dorise.laureaplacec, &incingi vellem.De vino Chio fermoncs feruntur aut Falerno, faliuam truditlingaa,& ebullit voluntas, totus fum in poculis ,& vmbra deglatio caiic AEfopico ftolidior . Magna volubili- tas & rapidaconuerfio ? cVuodin indiec horario rotafacir,hoc in noftra natura cu- ' pidiias,i'empcr in mocu eft ac laborcTri- ^lia fternunt,la:cis erigimur.-ptofperamui cent, aducrfa tinbantJ tpcs fulcit, ddjcic metus.-curiemorciencgaudialaxant (k fe- renantanimos:contrahin ira,aperic& dif- fundit amor.-rodunt acerba & confttin- gunt,dulcia blandiuntur &exhilar2nc> ringimur prx^enti malo » formidaraus futurum , de prxtetitis acuieus adhuc inh^eret & puncflura , quas defunt opta- raus.qu asadfunt reijcinuis : naufea in co- pia.indefedu defperatio, vichia moleftat, remota alliciunt & trahunt ad fe; peregrj- na placent,difplicent doraeftica & generac faftidium.Siin mari fumus,ad litora refpi cimusjinhiamus tranfmarinis ^ terra , 8c ventisalas pandimus.In cligendo ftatu yi- t;epar leiiitasrfolitarius turbas qu?rir,qui in rurbis rccefius & quietem: vxori dcuin- diis libertatem,CGeIebs vinculum & focia Iateris:qniftiuareexercenc,qui raftra & li- gones.qui naftam trahiitac retia,aIiorfum fleifi:untocuIos,& fupra vel infra fuam for tem tendunt vora.Miles ad atua, ad arma rufticusrnauclerns ad campos , qui hic ad nauim & traftra: ruris opes tollit aulicus, qui in rure palatinasdelicias & luxum.Ne roo contentus,fcindimHr i» partes vago di- fcurfu , necquifquam quod habec diligit & ample Di^us ab antiquis vatihus Ardelio. COMMENTARIL I. IN aereapparftaiiisardca, vncis vngui- bus & roftrojerpanfis alis voJanri fitni- Jis:fub cjua iiiuenis pcnnis vcftitus difcur- ric , qui bracliiorum loco alas ardeae fu- f^incr . II. Emblematis fons peti poteft ex fonsEm- loco Ariftorelis.qui cft lib.^ cap.i8.dc hi- ilematii. fior.animal.cuiushxc func verba:Sed ftel- Jaris oKVo^, iJ eft , piger cognominatus iu fabula eft,Yt olim c recuoin auem cran/Ic- rit,atq; (vt cognomcn fonat} iners ociofa- que eft: talis ardeolarum vira eft.Hsc il lc: Tctigit nonnihil Paufanias in Phocicis:Au gures,inquit,& au?m okvov appeJIaiic.qu^ inter ardeolas & maxima cft,& pujcherri- ma. In vctcreigirur fabulainduclus crac fcrHUS quida fatuiiS>3c niliil non fatageas, qui afteri^e veJ ardeola: ftellataj figu ram rcpra!feiirarcc,vc mores& conatus atdelio num expumerec. Hi quctquot funt, facis niouent Emblemata^ . 3^ / iir. woueiu fcrejiihil tamcn promoucnt,nihil- qiicagunt.fecl tantum fatagunt, idque ad modiim adultcrini &c degeneris falconis , qui cit tantum ceucntis in aere motus . Talem dcfcribit Attalum Martialis.Iib.i. & 1. & Afrum lib. 4- ^t poftca fubiunge- fiiHS. Taliscftapud Tcrcntium in Eunu- cho Thrafo.vtetiam Suftenus apud Catul lum.Huc rcfer adagium.C^^W^-^ « IGlJAVlfirm] nullam ad opcram vti- lis.Ordocft talisiFahulaprifcafuityid eft, antiquifabulati fiim, ardeolam iiellarem , id cft,auem illam afteriaiii vocatam a ful- ^orcaftrorii . iffingere ferui ignaui &JiU' "dia&mores^uid^i cnim eft anis,Hifpanis Gar{ola dida . ArdeolamJieSarem] Ariftoteles lib.^.c- l.dc hiftor,animal. Ardeolarum tria funt genera,Pella,Alba,Stellaris, piger cogno- minatus.Qu? verba tranftulit Plinius lib» lo-cap.^o.inquiens: Ardeolarura tria go- nera {unr,Lcucon,ab albcdinejAfterias, ab aftrorum fulgore per fimilitudinem divfla; & Pellos,quianonita in alium volatj^s- /.egener hic veluti falco] Hic , fcilicet feruus.eft veluii falcodegener , qui ceuet ■ in aere. Falconem degcnerem vocat auem illain,quae in turribus nidificat, •juam fa:- pepueri aluntpro accipitre ad aucupan dos paflerculoSjTinnunculus, Laiine di- citur.Hifpane Cernicalo,G^imzn, Vvan- nenvvaeher.Hxc zuis aliquando durat in aere pendens leuiter commotis alis.nec dex tcra,nec Ixuajante^aut retro,infra vel fu- pra mouetur , quod hic Alciatus vocat ceuere . Ceuef] alasagitat,& volare contendit . Ccuere proprie eft cluncsniouere,obfcoe- num verbum,pertinens ad mares obfc^ne fe motantes.Perfius Satyia i. An RomuUy ceues l luuenalis An te ceHentem,Sextt,vereior t & Sat.p.idem r Computat & ceuety ponatur calculus . Ardelio] Ardclioeft lioma inquictus , huc atq; illuc femper volitans,faliens,ma- niis iAdans,iogam modd dcijciGns,mod6 reponcns, &omnibu8ncgotij5 fefc iroini- fcens.Vndc rcdle a Germanis dicitur,H^i in allen gajfen-' Q^id fit ardelio nemo mc- lius docct Mattialc lib-i. his verbis : Declama^ beU^ycatifiis agts,Attaley belle, Hifiorias bellasycarmina bella facvs ^ Componis belle mimas,epigrammata betl^it BeUm es Grammaticm , beUtis es A(iro' logus . I.t beUe canta4,& faltas.AttaUybeUe j BeUu-s es arte lyrA,beUtu es arte piU . N/7 bene cum facias,facfi attamen omni» beUe . Vts dicam quid fis ? magnm es ardelio # De eodem Attalo idcm lib. i. Semptr agii caufas,et res agu,AttaU,fem^» Eft,non eJI,q^aga^,AttaUyfemper agts, Si res,& caufA defunt,agPSyAttaU, mulas* AttaU,ne quod agas defit,agas animam^ Idem Martialislib.^.dctidens fencm Afru fic ait; Codita cum tibifit iam fexagefima meffit, Etfacies multo ^lendeat alba piU ; Difiurrts totavagm vrbe , nec vU requttit; quod^i qu.T d.uetd-letv f:epcnumcro inuU'- cit.Statuo itaq; cum Seneca:Ccrns inge- nijs immorari & innutriri oportere : nuf- quam e(Ie qui vbiq; cft.In peregnnatione agentibus hoceueniie, vt multa bofpuia liube3nt,nullas amicitias:idem accidat cft rieceneijs,GriinulIius ingcnio familiaritcr fe applicant, fe,d cmnia curfim Sc properan rci- rranfmiituiit . Nihrj xquc fanitatera impcdit,quam lemcdioium dcbia miita- { lio . Non conualefcit planta , qua: fxpitti transfertur,&c. 5ed iam fatis lufimus. Vc- niamusadipVum £mblcma . Sulccptum -^^'^«'^'o- eftin ardelionesjvanofqj oftcntatores,quo "^''^ fi^ homimjm gcnerc nullum aliud mipudeu- ^^^i tiusaut Huuilius j quandoquidem feom- nia tenere, & ad vnguem nofle piofitean- tur,ciim ramen reueraiii ijs prartcriadan tiam & importnnam loquacitatem nuic- niasnihil. Sed lubec paucis in eiufmodi Thrafones inuehi , quod omnia fibi tam Mxcurfn remerc vendicent, tam nulla fronce arro- inarde- gcntjvtfi cumalijs (quod fic fa^piufculcj liones rixantur , Tot pariterpelueSj tot tintinnahula credfu Vulfciri Q^am cnim ex oronibus artcm aut difci- plinaai adduxeris in mediMm,cuius fcim- pcritos nonnegcnt?Quid ram lecoditum &obfcurum m rcrum arcaniscfle potcft , quod illi fua induftria,miraq; ingenij fo- lcrtia non fint cxade complexi? Tanta eft horum hominum tammale fcriatoram impudencfa,camque infolens pioceruia, vt cum oculos,quod aificcornicum aufl flnc configeie,nemini dcbeac cffe mirum, fide rcbus,quasmii)ime compcrc*shabenc,con ciaomnium fencencias& iudicia pronun- cienc audacius, & plus quam pareft, ini- quius.Tum enim vidcas cos fuam opinic- nem claco fupcrcilio cueri accuratius , fic vt periculum /ic , fi coneris eos de caulla deijcere,ne fuaefFcrata licentia in teimpo- tentius f;£uiantquam vcUes, acriiis inue- hantur, fuaq; 5tcntorca & vocaliflima lo- qucntia te tuasq; lationes inuidios^ cradu- catapud impcritfi vulgus,tibi omnem re- fjpondciidi libercatem eximanc. Sivcroflc -^^«"'i quxftio de licceris ,qua;ad humanitatcm pertincnc, quas velpiimoribus tancum la- bris deguftanncauc cibi cacendum , aut fi pcnitus aufcultare nolis, colloquedum cft larius , eoq; pado vc non vfpiam cequic- quara refclierc pofl!c vidcarc 5i quid dc lurifprudcntia forte dicendum fic, cum bcllc fuo moreexcurienc . Nunquam,in- quienc , vcccres cxade dilciplinam legum lunc interprctati,aut,Farragincs funt glof fcmatum intoIerabiks,aut,intcr femiiabi- litcr pugnant,autaliqi!id aliud eiufmodi . Si de arte mcdica fcrmoeft,Numquam ta concinnc.tamq ; opportuneCfi mod6£dc illishabcasj Galeuusaut Hippocrates. 5i cie aftrorum fcieiitia^qutd ? Hoc lippis & lowlo- num ari oantieL. Emblemata_^ . 3^ fonroribiis c(Cc notiltlmiim contcndent, Bcmpe Yt diligenri hac & benc ptouida cau tione propriam infcitiam tegant . At /iad TheoJogias rcconrlitioris arcana deuciiJen- dum fit.aperienc ftatim.quid iuris habcac inijsexcucienJis: folertes Te efl*e ffngent , (udabuntnitcndojieq; camcn hilum pro- ficienc,&abfindc facagenc, nihil agent ta- men.Nec cft quod Philofophiam commc- morem . Illicnim nihil ncfciunt^qui tam fecio pcromncm djfcipIiHarum circulum pcruolitarunt , vteorani iudicio vel ip(e Plato carcutiat, A riftoceks ineptiat, Cicero garriar,Aquinas deliret,& Peiipatctici om ncs raiferabilitcr crrcnr.Adcd funt inom- iii difciplinarum generccxercitatiffimijVt, cOiuraSocratisintlicutum & mentem.hoc tancum fciancquod omnia fciantiquin po tiushoc tanrum nefciar,qu6d cmuia igno lent.At fi tam multa fciant,mirum ma xime,qu6d fcncfciat.Si cnim vcl quadam ex partcfcire it,quidillud CitjyveoHi aictv- roV.iampridem perfpcxiflcnt fapienti^ adi- tum cuiuis obuium & patentcm cfle noit pofle» nifl ciim aliquid fe igoorare norit : aut Ci quid fciat, non oportere eo faftu in- tumcfccre, vcnullum alium fciremclius poflc & ablolutius audeat cxiflimarc. Sed miflbs faciamus eiufinodi 'ro?^V7rpdiy/j.O' Vcts, vercbr enim ne vehemeniius in rcili- tcrari:E3rdcIione5 inuehar, & fpecialius id confcrre vidcarin Sophiftas quofdam ia- clabu!)dos,nihilq; non tentantes.-quod qui d:m tamen in geiiere vidco inrelligi de ijs pofle, quifuam operam & ftudium collo- cancin vatijs & mulciplicibus vno eodcni quetempoie tcntatis negorijs , quaeccrtc ag^redi poflunt illi fitis audadler & au- xie^pcrflccie veio conftantcr nunimc pof funt . Auaritia . E M B L E M A L X X X V. Aa HEV o /^ndre^ Alciat LJ E V mifer in medijsfinens liat Tantdiu vndiSy ^ ^ Et poma efiiriens proxima habere nequit . Nomtne mutato de te id dfcettiT auare » ^Pii , qtiafi non habea^ , non frueris qmd habes . C O M M E N T A R I I. IT. m^t". ty t^mex Pe : -a?;io Ar hitro » ^ HoYhtlo , Ta?7t.ili IN fiimidofliiuio Achcronte rcx Tan- raliis hunieroriim cenus immerrus appa rcr.cuiuscapici fuperim pcndet frucflifera po-nus ji^fe vcro orc hi-inte fiuflra frudii ca.jrai:- Mjgis placet picflnra Rouilliana, ibienim Tantalus me uum aquaj elftigien- ti immcrgi-,& brachiaad fruc^us impen- dcires fi u8- oofctKt yd^ nu-^H 0 yipav '^ninv VZeuVMV y ToATfit;^' vS^cd
No comments:
Post a Comment