Luigi Speranza – GRICE
ITALO!; ossia, Grice ed Alciato: ragione conversazionale ed implicatura – la
scuola di Milano – filosofia lombarda -- la scuola di Bologna – filosofia
bolognese – filosofia emiliana -- filosofia italiana – Luigi Speranza, pel
Gruppo di Gioco di H. P. Grice, The Swimming-Pool Library (Milano). Filosofo milanese. Filosofo lombardo. Filosofo
italiano. Bologna, Emilia-Romagna. In un testo caratteristico e
giustamente famoso, A., mentre parla di un’ars quædam inveniendorum et
excogitandorum symbolorum SIMBOLI, si sofferma a lungo a discorrere delle
differenze che intercorrono fra schemata SCHEMA schema, imagines IMAGO immagine
-- e symbola SYMBOLON simbollo. Uno dei primi seguaci d’A è il bolognese
Bocchi, amico di Valeriano con suoi i Symbolicarum Questionum Libri V questione
simboliche --. Andrea A. Alciato in un ritratto. Giovanni Andrea Alciato,
o Alciati (m. Pavia), è un filosofo e giurista italiano, nato nel Ducato di
Milano. Manoscritto della Lectura Digesti novi di A., pars I, Pavia
1535-1536. Nasce a Milano (o forse ad Alzate) da una famiglia originaria di ALZATE,
unico figlio di Margherita Landriani, donna di nobili origini, e di Ambrogio
Alciati, ricco e influente mercante, che sembra essere stato anche ambasciatore
milanese a Venezia e che muore pochi anni dopo la nascita di Andrea. A Milano
riceve una formazione umanistica dai mæstri LASCARIS (si veda), PARRASIO (si
veda) e CALCONDILA (si veda) e passa a Pavia, dove studia con MAINO (si veda), DECIO
(si veda) e PICO (si veda). Raccolge gran parte delle iscrizioni
epigrafiche latine che costituiscono i due libri dei suoi Monumentorum
veterumque inscriptionum, quæ cum Mediolani tum in eius agro adhuc exstant
collectanea, lavoro che egli considera necessario alla stesura, che anda
facendo, di una storia di Milano dalle origini ai suoi tempi, ma che rimane
interrotta al regno di Valentiniano ed è pubblicata postuma a Milano con il
titolo di Rerum Patriæ libri. Si trasfere in Bologna per studiare con RUINI
(si veda) e pubblica a Strasburgo i primi saggi: le Annotationes in tres
posteriores libros Codicis Iustiniani dedicate al compagno di studi SAULI (si
veda), vescovo di Brugnato, e l'Opusculum quo græcæ dictiones fere ubique in
Digestis restituuntur, dedicato all'amico milanese VISCONTI (si veda). La sua
preoccupazione è di ripristinare gl’originari testi giuridici ROMANI,
emendandoli dall’interpretazioni e dai guasti prodotti dai glossatori
medievali. Ottenne a Ferrara, dove però non studia mai, la laurea. Sono
pubblicate a Milano, per Minuziano, un'edizione delle opere di TACITO (si veda)
con le Annotationes d’A e una sua dedica, intitolata Encomium historiæ, a
Visconti, nelle quali egli sottolinea la necessità di rivalutare i meriti
storiografici di TACITO (si veda) anche nei confronti di LIVIO (si veda).
L'anno dopo Minuziano edita una collezione di sue opere: i sei libri dei
Paradoxa iuris civilis, dedicati a PRAT (si veda), dove discute di
interpretazioni giuridiche, i libri delle Disputationes, dedicati a SELVA (si
veda), che sono studi di carattere filologico, i libri delle Prætermissa,
dedicati a MINUT (si veda), nei quali spiega il significato di termini
giuridici, il De eo quod interest, dedicato ad APPIANI (si veda) e la
Declamatio, un esempio di disputa legale. Nel volume sono ripubblicati anche
l'Opusculum e le Annotationes. Holbein: Bonifacio Amerbach
Monumento funebre d’A. Pavia, Università. A. si stabilisce ad Avignone per
insegnarvi diritto: le sue lezioni, De verborum obligationibus, vennero
pubblicate a Lione, mentre a Milano usce una raccolta di saggi di vari autori,
tra i quali la sua Repetitio. Dopo un ritorno a Milano riprende l'insegnamento
avignonese, commentando la decretale De præsuntionibus e il De vulgari et
pupillari substitutione del Digesto. La sua fama intanto si allarga nei
circoli della cultura europea. Da Basilea venne ad ascoltarlo Amerbach, amico e
corrispondente d’Erasmo, al quale A. - timoroso delle conseguenze della Riforma
anti-cattolica - chiede di ri-entrare in possesso del suo scritto anti-monastico
Contra vitam monasticam ad Mattium epistola, passato in proprietà dell'umanista
olandese. Lo scritto è pubblicato nei Pæsi Bassi e rivela un A. in linea con la
letteratura di polemica anti-curiale, che egli tuttavia - a parte quest'unico
esempio - per l'avvenire si guarda dal manifestare. Attraverso l'amico
libraio Calvo, A., che sta tenendo ad Avignone il corso DE VERBORVM
SIGNIFICATIONE [cf. Grice, Utterer’s meaning, sentence meaning, and word
meaning], riceve da papa Leone il titolo di conte palatino. Lascia la città
francese, dove è scoppiata la peste, e fa ritorno a Milano. Ritorna ancora ad
Avignone per tenervi quello che sembra dover essere un corso accademico: l'anno
dopo, infatti, il mancato accordo economico con il Comune francese lo convince
a lasciare la città. Ma il periodo trascorso a Milano, dove esercita
l'avvocatura, è tra i più difficili della sua vita, a causa della guerra che
devasta la Lombardia. Così, ritorna ad Avignone e vi insegna finché, ottenute
migliori condizioni economiche, si trasferì a Bourges per insegnare nell’università,
dopo aver sostenuto una disputa pubblica, stampata a Lione col titolo De œdum
præscriptione insieme con la dissertazione De magistratibus, civilibusqe et
militaribus officiis. De ponderibus et mensuris, Le sue lezioni sono
frequentate da un variegato pubblico di filosofi e giuristi, fra cui Connan, di
letterati, di chierici e di politici: persino il re di Francia Francesco I vi
assiste e le lezioni che videro presente il re sono pubblicate a Basilea con il
titolo di Oratiuncula cum Christianissimus Gallorum rex Franciscus Valesius
lectioni suæ adesset habita. Pubblica a Basilea i Selecta epigrammata græca,
traduzioni latine di epigrammi greci. Ancora nella città svizzera apparve,
sotto il nome dell'allievo Albuzio, la Defensio in Stellam et Longovallium,
contro le critiche rivoltegli da Estoile, professore di Orléans, dall'avvocato
Longueval e da RIPA (si veda) la quale gli valge la replica di Duchemin, con la
sua Antapologia adversus Albucii defensionem pro A. A., prefata da Calvino e
pubblicata a Parigi. Vide la comparsa a Lione, stampato da Grifio, del
capolavoro di A., i De verborum significatione, un'esposizione delle regole
dell'interpretazione giuridica, del corso tenuto a Bourges sul Codice di
Giustiniano, i Commentarii ad rescripta principum e, a Hagenau, del Libellus de
ponderibus et mensuris. Lascia Bourges per Pavia. Nominato anche senatore,
non è tuttavia soddisfatto della nuova situazione trovata nella città,
tormentata dalla guerra, e nell'Università, dove gl’studenti sono
particolarmente indisciplinati. Passa così volentieri a BOLOGNA, per succedere
nella cattedra di PARISIO (si veda). Ma poté rimanervi non lungo, poiché le
autorità milanesi gli imponeno il ritorno a Pavia da dove tuttavia,
giustificandosi con il ritardo nel pagamento dei suoi emolumenti, si allontana nuovamente
per approdare a Ferrara. È richiamato ancora a Pavia d'autorità. Sono gli
ultimi anni d'insegnamento. Muore dopo aver nominato suo erede il lontano
parente Francesco A., futuro cardinale, che succede immediatamente alla sua
cattedra. Ha solenni onoranze funebri ed è sepolto nella chiesa di
Sant'Epifanio. Il monumento già eretto in suo onore nella chiesa è trasferito
nel cortile di Pavia. Gli Emblemata Lo stesso argomento in
dettaglio: Emblemata. Emblemata: Ganimede Emblemata: Il gigante. Ad
Augusta apparve il suo saggio più famoso, gl’Emblemata, un saggio in latino che
conosce una straordinaria diffusione, con centinaia di edizioni e TRADUZIONI IN
ITALIANO. Si tratta di una collezione d’ALLEGORIE e SIMBOLI riprodotti in
xilografie e spiegati da testi in versi che introducono un insegnamento a
carattere morale. A. non crea un nuovo genere letterario, l'emblematica -
esistendo, quest'ultima, già nel Medioevo - ma nuovo è l'utilizzo di soggetti
tratti della mitologia classica. Dall’emblemi presenti nella prima edizione si
passa ad un numero maggiore dell'edizione veneziana, e dell’edizione padovana,
evidentemente con versi di filosofi diversi, tra i quali va ricordato
Mignault. Altre opere In Digestorum titulos aliquot commentaria. Oltre
agli scritti citati, comparvero nel 1537 a Lione i Digestorum libri XII, mentre
i Parerga, una collezione erudita, ebbe una prima edizione in tre libri a
Basilea nel 1538, per essere ampliata fino all'edizione postuma in dodici libri
del 1554, stampata a Lione. Altre pubblicazioni postume furono i De formula
romani Imperii libri duo, del 1559 a Basilea, comprendente l'«editio princeps»
del De Monarchia di Dante. I nove libri dei Responsa furono pubblicati nel 1561
a Lione, e a Basilea, nel 1568, apparve il De plautinorum carminum ratione
libellus. Infine, le Opere, più o meno complete, apparvero in diverse date, a
partire dall'edizione dell'Isingrin, a Basilea, del 1547, fino a quella del
Guarin, sempre a Basilea, del 1582 e all'edizione di Zetzer, a Francoforte, del
1617. Edizioni (LA) Emblematum liber, Augustæ Vindelicorum, per Heynricum
Steynerum, 1531. (LA) De ponderibus et mensuris, Venezia, Melchiorre Sessa,
1532. (LA) Paradoxa iuris
civilis, Lyon, Jacques Giunta, 1537. (LA) In Decretalium titulos aliquot
commentaria, Lyon, Compagnie des libraires, 1560. (LA) In Digestorum titulos
aliquot commentaria, vol. 1, Lyon, Compagnie des libraires, 1560. (LA) In
Digestorum titulos aliquot commentaria, vol. 2, Lyon, Compagnie des libraires,
1560. (LA) In Digestorum titulos aliquot commentaria, vol. 3, Lyon, Compagnie
des libraires, 1560. (LA) In Digestorum titulos aliquot commentaria, vol. 4,
Lyon, Compagnie des libraires, 1560. (LA) [Trattati], vol. 6, Lyon, Compagnie
des libraires, 1560. (LA) In Codicis Iustinianei titulos aliquot commentaria,
vol. 4, Lyon, Compagnie des libraires, 1560. (LA) [Opere], vol. 7, Lyon,
Compagnie des libraires, 1560. (LA)
Responsa, Lyon, Compagnie des libraires, 1561. (LA) Rerum patriæ libri 4.,
Milano, Giovanni Battista Bidelli, 1625. Manoscritti Lectura Infortiati,
Ferrara - Pavia 1546-1548, XVI secolo, El Escorial, Real Biblioteca del
Monasterio de San Lorenzo de El Escorial, Manuscritos latinos, E.II.14, ff.
40-366. Lectura Digesti novi, pars I, Pavia 1535-1536, XVI secolo, Milano,
Biblioteca Ambrosiana, Fondo manoscritti, ms. D 280 inf., ff. 1r-122v.
Inscriptiones patriæ, XVI secolo, Milano, Biblioteca Trivulziana, Fondo
manoscritti, Triv. 757. Consilia pro D. Sigismundo Estensi, XVI secolo, Milano,
Biblioteca Trivulziana, Fondo manoscritti, Triv. 1599. Oratio in Bononiensi
gymnasio in principio studii anno 1538, XVI secolo, Bologna, Biblioteca
Universitaria, Fondo manoscritto, ms. 93 fasc. III. Oratio in Ticinensi
gymnasio habita anno 1540, XVI secolo, Milano, Biblioteca Ambrosiana, Fondo
manoscritti, ms. D 221 inf., ff. 81r-82r. De templo sancti Eustorgii,
Antiquarium, XVIII secolo, Milano, Biblioteca Trivulziana, Fondo manoscritti,
Triv. 739, pp. 1-9, 15-156. Note ^ P. Alvazzi del Frate e M. Cavina, R.
Ferrante, N. Sarti, S. Solimano, G. Speciale, E. Tavilla, Tempi del diritto. ^
Monumentorum veterumque inscriptionum, quæ cum Mediolani tum in eius agro adhuc
exstant collectanea ^ Monumento di Andrea Alciato, su
pellegrinidelsapere.unipv.eu. Bibliografia P. È Viard, André Alciat. 1492-1550,
Paris 1926 R. Abbondanza, «ALCIATO (A.), Andrea». In: Dizionario Biografico
degli Italiani, Roma: Istituto dell'Enciclopedia Italiana, Vol. II, 1960 (on-line) R.
Abbondanza, La vie et les œuvres d'André Alciat, in «Pédagogues et juristes.
Congrès du Centre d'Études Supérieures de la Renaissance de Tours», 1960, Paris
1963 D. S. Russell, Alciato, Andrea (1492-1550, in C. Nativel, Centuriæ latinæ.
Cent une figures humanistes de la
Renaissance aux Lumières offertes à Jacques Chomarat, Genève 1997 Andrea
Alciato, Il libro degli Emblemi, introduzione, traduzione e commento di Mino
Gabriele, Milano, Adelphi, 2009 Voci correlate Scuola culta Emblemata Emblematica
Altri progetti Collabora a Wikisource Wikisource contiene una pagina dedicata a
Andrea Alciato Collabora a Wikiquote Wikiquote contiene citazioni di o su
Andrea Alciato Collabora a Wikimedia Commons Wikimedia Commons contiene
immagini o altri file su Andrea Alciato Collegamenti esterni A., Andrea, su
Treccani.it – Enciclopedie on line, Istituto dell'Enciclopedia Italiana.
Modifica su Wikidata Biagio Brugi, ALCIATO, Andrea, in Enciclopedia Italiana,
Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1929. Modifica su Wikidata (EN) Andrea
Alciato, su Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. Modifica su
Wikidata Roberto Abbondanza, A., Dizionario biografico degli italiani, vol. 2,
Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 1960. Modifica su Wikidata (EN) Andrea
Alciato, su Mathematics Genealogy Project, North Dakota State University.
Modifica su Wikidata Opere di Andrea Alciato / Andrea Alciato (altra versione),
su MLOL, Horizons Unlimited. Modifica su Wikidata (EN) Opere di Andrea Alciato,
su Open Library, Internet Archive. Modifica su Wikidata (FR) Pubblicazioni di
Andrea Alciato, su Persée, Ministère de l'Enseignement supérieur, de la
Recherche et de l'Innovation. Modifica su Wikidata (EN) Andrea Alciato, in
Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company. Modifica su Wikidata Giovanni
Rossi, Andrea Alciato, in Il contributo italiano alla storia del Pensiero:
Diritto, Roma, Istituto dell'Enciclopedia Italiana, 2012. Il Libro degli
Emblemi a cura della Memorial University of Newfoundland Emblemata testo
latino, Anversa 1577, facsimile, progetto CAMENA Notizie biografiche e
pubblicazioni, su studiolum.com. Portale Biografie Portale Diritto
Categorie: Giuristi italiani del XVI secoloNati nel 1492Morti nel 1550Nati l'8
maggioMorti il 12 gennaioNati a MilanoMorti a PaviaProfessori dell'Università
degli Studi di PaviaStudenti dell'Università di BolognaStudiosi di
iconografia[altre] Emblemata Voce
Discussione Leggi Modifica Modifica wikitesto Cronologia Strumenti Emblemata Titolo
originaleEmblematum liber Altri titoliEmblematum libellus Frontespizio degli Andreæ A.emblemata cvm
commentariis amplissimis (1621) AutoreAndrea Alciato 1ª ed. originale1531
GenereEmblematica Sottogenerelibro di emblemi Lingua originalelatino Modifica
dati su Wikidata · Manuale Emblemata (Emblematum liber) di Andrea Alciato è
l'opera capostipite di un intero genere letterario, quello del libro di
emblemi, che conoscerà una notevole fortuna nella cultura umanistica e
rinascimentale dell'intera Europa. Fu pubblicato per la prima volta nel 1531 ad
Augusta in Germania, con il titolo, comprensivo del nome dell'autore e del
dedicatario, Viri clarissimi D. Andreæ A.iurisconsultiss. Mediol. ad D.
Chonradum Peutingerum Augustanum iurisconsultum Emblematum liber. Storia editoriale Impressa dallo stampatore
Heinrich Steyner, la prima edizione non autorizzata del 1531 fu compilata a
partire da un manoscritto di poesie latine che il giurista italiano Andrea
Alciato aveva dedicato al suo amico Konrad Peutinger e fatto circolare tra i
suoi conoscenti. L'edizione del 1531 fu presto seguita da un'edizione del 1534,
autorizzata dall'autore e pubblicata a Parigi da Christian Wechel: tale
edizione uscì con il titolo Andreæ A.Emblematum libellus ("Libretto di
emblemi di Andrea Alciato").
Emblemata crebbe fino a includere più di 200 emblemi singoli e uscì in
centinaia di edizioni, di cui probabilmente la più conosciuta è quella pubblicata
da Tozzi a Padova nel 1621 con commenti di Claude Mignault e Francisco Sánchez
de las Brozas e note di Lorenzo Pignoria, ristampata nel 1661.[1] Contenuto dell'opera Emblemata è il plurale
della parola latina emblema (dal greco ἔμβλημα, émblēma), termine che indica un
elemento decorativo, un mosaico o un ornamento: nella sua prefazione a
Peutinger, Alciato descrive i suoi emblemi come un dotto divertimento, un
passatempo per gli umanisti imbevuti di cultura classica. A tale proposito,
così recita la prefazione, in traduzione italiana: «Mentre i bambini si divertono con le
nocciole e i giovani con i dadi, così giocare a carte riempie il tempo dei
pigri. Nella stagione delle feste noi elaboriamo questi emblemi, fatti dalla
nobile mano degli artigiani. Proprio come si aggiungono guarnizioni agli abiti
e distintivi ai cappelli, così si addice a ognuno di noi scrivere segni muti.
Anche se il supremo imperatore può darti preziose monete e finissimi oggetti
antichi, io do a te, poeta a un altro poeta, doni di carta: prendi questi,
Konrad, segno del mio amore.» Fortuna
letteraria L'opera di Alciato generò migliaia di imitazioni in tutte le lingue
vernacolari europee: di argomento profano, religioso o amoroso, i libri di
emblemi furono parte integrante della cultura europea per due secoli. Tra gli
epigoni e imitatori vi fu Pierre Coustau (alias Petrus Costalius) che, nel
1555, a Lione, pubblicò 122 emblemi in Pegma, cum narrationibus philosophicis.
Coustau, debitore di A., introduce un'originale innovazione, l'accompagnamento
degli emblemi con "narrationes philosophicæ", sorta di saggi
filosofici, ciascuno dei quali autosufficiente e in sé compiuto, in una maniera
che può ricordare i Saggi di Michel de Montaigne. Edizioni Viri clarissimi D. Andreæ A.iurisconsultiss.
Mediol. ad D. Chonradum Peutingerum Augustanum iurisconsultum Emblematum liber,
Augustæ Vindelicorum, per Heynricum Steynerum, 1531 die VI Aprilis. Andreæ A.Emblematum
libellus, Parisiis, excudebant Christianus Wechelus, 1534. Note ^ (LA) Andrea A.,
Andreæ A.Emblemata Cvm Commentariis Clavdii Minois I. C. Francisci Sanctii
Brocensis, et Notis Lavrentii Pignorii Patavini, Patavii, Apud Petrum Paulum
Tozzium, 1621. URL consultato il 12 giugno 2019. Bibliografia Marco Callegari,
Marginalia sull'edizione padovana del 1621 degli Emblemata di Andrea A., in
Saggi e Memorie di storia dell'arte, vol. 27, 2003, pp. 227-231, JSTOR
43140914. Altri progetti Collabora a Wikimedia Commons Wikimedia Commons
contiene immagini o altri file su Emblemata Collegamenti esterni Alciato at
Glasgow - 22 edizioni di Alciato dal 1531 al 1621, presso la Glasgow University
The University of Pennsylvania English Emblem Book Project, su
emblem.libraries.psu.edu. URL consultato il 5 febbraio 2009 (archiviato
dall'url originale il 21 febbraio 2009). The Memorial University of Newfoundland
(Canada) - concisa descrizione e testi del libro di emblemi di Alciato Atalanta
fugiens Archiviato il 7 settembre 2022 in Internet Archive. - Un libro di
emblemi in tedesco/latino di 50 concetti alchemici, contenente anche fughe
musicali, di Michæl Maier Edizione originale su libri.google.it V.C. Andreæ A.Mediolanensis...
Emblemata, cum facili et compendiosa... Di Andrea A. Portale Letteratura Portale Lingua latina Categorie: Opere
letterarie del XVI secoloOpere letterarie in latinoLetteratura italianæmblematica[altre]D U
K E UNI VERSIT
Y LIBRAR Y Treasure %oom AnDREA.
ALCIATl EMBLE.M.ATA CVM ^
C ommentarij s m Digitized
by tlie Internet
Archive in 2014
https;//archive.org/details/emblemataOOalci ANDKBJE A.EMBLEMATA CVM COMMENTARIIS CLAVDII MINOIS
I.C. FRANCISCI SANCTII
BRCCENSIS, &: Notis
LAVRENTII PIGNORII PATAVINI. Nouiftimahac editionein
contintiamvnius Commentarfj feriemcengenis^ in
certa^ qtfaf- dam qtiafi
CUjfcs dij^ojitis, et plnfquam
dmidia parte au^is . OPERA ET VlGILflS lOANNIS THVILII
MARIÆMONTANI TIROL. Phil. et Med.
D. atq; olim
in Archiduc Fiiburg.
Brifgoias Vniuerficace
Human.Iitcr. Profcflbris ordinarij. Opii» eopiofaSciicciKianim, Apoi)hthcgrnaciim. Adagionim,
Fabulariim, Mychologiarii m,
Hiero gl/phiconi.T), NJammOfuai, Pidiirartim
5c Liiiguarum varietace
infl:ru(5):um et exornarum
: Proiiide om.iibus Anciquitaris
et bonarum literarum
ftudiofis cum primis
vcile. Accejfnrunt in
ftne Federici Morelli
Profijforis Regij CorolLna
et Monita, ad eadem
Emhlemata^ . CVM INDICE TRIPLICI. Patauij apiid
Petrum Paulum Tc^zium, Sub
Signo SS. Nomtmi
lES V.. ReuerendirsimoPatri, acBomino D
NICOLAO DE ODDIS. Monafterij cclebcrrimi
Sancfti Benedidi Pauuini Abbati optime
merito, Petrus Paiilus Tozzius
BibliopolaS.P. D. A efi^^euerendtlJtme PAter^excellenttum tu^rum
yir tutum illeabra^ea morHmfuamt^s^yt pUneferrem fit^qutTe^^^vel
JemelaUocutm^non admtretur^^cQlat:,
atq^ tpfts ferat m
oculis. Ego vero plumkens
fm, fi totiesaTe omm humamtate
exceptus^ac prouocatm^no coner^quo*
quo rnodo pofjum^puhlko aliqao
indiclo^meærga Te ohferuanttam^ acpemtHs addtoiam
antmum teftaru Hoc
njt effictam^non incom- modamoccafonem præhent aANDREjE
^A. ICti.Qarif fimi^0* Poeta optimt
EMBLEMATA pene dtuina^
qu^ quidem egofummo ftudto ac
dtltgentta recudenda curaui^cunouo^ eoq\
om" nthHs numeris ahfoluto
(^ommentario:in quoquidpræftttum ftt ab
eitis AuSiore loanne
Thutlto Germano^ytro erud\ttfftmo^ac tui
Bu* dioftftftmo^malo do5it
per fe
cognofcant^^quam ^t ego
ntmis laud^n- do^yelle yidear
venalesy^t tvqutt tlle^merces
extrudere.Hoc ynu afftrmare auftm^^doSitjftmorum ytrorumfretus
tefttmonto ac pertctf lo^qu^ecunqi in
altorum ad hanc yfqi
dtem edttts Qomentarijs
di^" derari poterat^ in hoc
yntt fummo tudtcio ac
dele^u futfe con/f
^> noua methodo dtgeUa\addtto
infuper ah eodeThutlto
vfV^^ Mario ex Grqtitac€rrtrr ir^gemopr^dttiis tanta
bo^ a 3 iuirfim VI naruw arttum JcientUm^ tantam
htimaniortm litterarum /upelle-' ciilem Tibi
comparajli^rut inter religioJtJSimi l^im
Ordmis njiros^ perpaucos habeasyqm
tecu altqua ex
^arte compararipofflnt^Jupe''
riorem omnmo nemtnem.^vs
enim tgnorat^Te tn
fiihtilioris Phtlo' fophid^
^Theologt(z^ac facrarum litterarum
[ludijs {cj^ud^ tuapropria projejjio ef)
ita ejfe ^^erfatu^vtin
tUis tnjigniter^excellas? ^ibu^
tamen non eo
adh^efjiiy^t non ettam
in Utos atq\
yberes Ethices, ^olitices;,^ Hijlortce
capos excurrert^simo uero
in ampia Muja^ rum
ac Pocjeos yireta
dttferterts.Haru rerum tejles
habeo mtdtos^ doSios ac
probos yirosyqtiiperjkpe mthi
ajjlr marunt:>fe a
confuetu^ dine congreJfuq\
tuoyomnierudtttonis ac fuauitatvs genere
conditOy femperdo5iiores ac
probiores euafffe.Neqy tamequu
exiJlimet^Te ii^tatem tta in
Itteris contrtuiJSeyyt nullam
attigerts eius yitæ
par^ tem ^qu^iiin æiiontbm ^acreru agedarum yfu
yerfariJblet.Etentm Trincipum
yirortiyi^ purpuratorum
oAntiBitUyquibus carus esy Amicitt^yhonoresqi ac
magijlratm a tui
Ordints Patribusfrequen-'
ter Tibt
crediti 6^ comt^t^fatps
declarant^quanta prudentiiZ laude
florea.t ^quantumq:^ yaleas in
munertbus obeundtsiad quorum fum mufaJltgiumTetampridemoccultu amoris
^ iudtcij fuffragijs
proue^tmyHemo Qomittorum njejlrorum
conftns tgnorare poteB.
^uamquam antmt tut
magnttudo dignitaturn culmina
mereri ma* gis^quam conjequi
exoptat},cumfatjfcias^ho?iortbmnon
miniu di^ g^s effe^qmmeritifunt ^t potirentur^ quam
quipottuntur . yereor profe6io:,ne
harum rerum commemorattone ojfende-- rtm
exifn^^Yn tuam modeHta^^quiR
potius fuarum yirtutum
ac me- ritor um eoyifc^j^laudumjicet yerarum^t ttillattone dele* Betur.Finern ti.^,
epiJioU imponam^Ji prtus humanijjimu
Genium tuu enixe depvecau^
fuero^yt non ta
munus^quod exhibetur^qua. exhtbentis
antmu T^^^^-^emnSitJfmu refjtciatiquem ejjemunerum optimum.nonmtnus rve,
aH^elegantiprouerbtotradttu
eB.Fa- le,ac diufelix ruiue.Benedtcf- Ordtnis
columeac decus ftngulare. Prgfatio VII PRÆFATIO lOANNIS THVILII
MARI^MONTANI TIROL. DB NOVISSIMA
H AG SV
A EMBLEMATVM A. editione.
Culeata vcrborum licencia
paflim ab exteris
vellicamur nosGermani^Leftor
candide)et mordaci fale
perfrica- mur,acfinjhilnoftroMarteinuenire,nihil noftro
ftylo et:fiIotexerenobisdacumfic,fed
folum opera aliorum colligere, aliorum
inuenta fcruili
laborecorrogaca in lu- ccm
protrudere. Vnde fcripcor
quidam Icalus hac
opinione imbucus, nihil dubicauic
false de nobis
pronunciare, Germams cerehrum
in dorfo gesfare.id eft,
{cripca proferre magis
laboriofa quam ingeniofa.
Verum nx iili finiftredcnobisiudicanc.-Nam pr^cerquam
quod ingeniofiffima
monumenta, Germanorum genuinos
partus,Italis,Galhs,et
cuiuis alcc- ri Nacioni
abundereponerepofiem;videasea, qu^ea
Germanis indefef- fo labore ex
alijs colliguncur (vc
hoc aduerfarijs demus)
plerumq; elegan tiori mechodo,addeet:.cuIciore vefte
in publicum prodire.
Nec minore, meiudice, merecur laudem accurata Difpoficio
Elocucio,quam tu- raulcuaria Inuencio.Sed
quid?vbi lam amplius apud
exceros eft Theolo-
gus,IureconfuIcus,Medicus,Hiftoricus,Poeca>autaIiusgrauis Aucor^que non
muIiercul^E etc cerdones
fua lingua rcdditu
Iegant?Ecquid hoc aliud, quam
aliorum fcripta recoquere,et: peregrina
vefte,force etiam Minerua omnibusGrarijs inuitis,induereet inducere?quod
certe Germanisno tam frequens
et: fblenne eft,qui
malunt Auftores natiua
Venere decoros venerari,quam ad/cicicio
fuco tam curpicer
rudi plebecula^ profticuerc
• Quod fi remoco
velo fenfum meum
liberius oftendere licec
(licebic au- tem bonærudicoram
pace)
aliudfubefrereor,vndenobisilludcouitium impingacur, nempe
fincerus candor,et: Germana
fides.Siquidem Germa- ni mQCCiotQS^bemgnum et plenum
ingenui pudorls e/fe^fateri
perqms pro- fecerifiCuum cuiqj alferunc,et
quoad ficripoceft, eandide
indicant, dum incerim jlli,qui
nobis idobcrudunc,egregic difllmulances
aliorum vigilijs infidiancur,et: labores
fuffurancurjpaffimq; illud ivpnKA,
hpmA, Archime-
disjinftargracillancis gallin^^quselongum
pepericouum, ftencorea voce ingeminanr,maluncq;fa?pe jn
plagiodeprehendi, quam mutuum
red- derci aut inuentionis
gloriola priuari. a 4
Sed vm lOANNIS TH VILII.^ed qiiorfum
ifth^c tam calide?
inquis. Quia froxtmus
ardet VcaU' gon \
ad mc fcilicec,
et Commencarioshofce meosnon-meosjquos fi fub
tam rigida cenfura
vocaueris, non efFugienc
conuicium illud docliffimi cuiufdam CMyLibr^m
e(fe Germa^k^/m.Qmd cum
poftea? Sane hunc qualemqualem laborem
non ideo viliorem
cenfcndum effe exiftimo, quod ex
alijs iibauerim,VL apesrficuc
nec aranearum cexcura
ideo melior eft^quod illa:
ex fe filagignanc.
Sed propius ad
rem. Dum in peregrinacione mea
crurum debihcacc et:
abfceflu periculo- fiflimo Venecijset
Pacauijfere
incegrotrienioledoaffixus
detinerer, 6C 1 ii/«futurum.Interea Emblematum
A. nouam editionem medica tur
Petrus Paulus Tozzius,
vir fane induftrius,
et qui ad
rem hterariam iuuandam et
exornandam nullis parcitfumptibus: isinftatet:
vrgct, vt opus mea
lima pohtum lucem
viderc poffit.Huic tam
laudandoconatui religiofum vifum eft
non annuere. Quapropter
ex diuerfisCommenta- rijs CJlaudij
Minois,Francifci Sanftij (SebaftianumStocKhamerum vix Comm.entatorisnominedignor, quiain
fola epigrammatisrefolutione
occupatur,pauciffimis>ijsq; fatis vulgatis
fententijset: fabulis additis;
ad- h^c mcdiam Emblcmatum
partem hoc fuo
morc explicat) et
Notis Laurentij Pignorij hadenus
editis v num
continuii cextum exorfus
fum.- tum quod arbitrarer
pcnlum efileaiiienon prorfus
alienum ; tum
vcro -quod fato quodam
ad me deuolutum
augurabar . Nam ad
MinoisGalii manum et: induftriam,adSan6tij Hifpani
ingenium,ad Pignorij Itali
e* Tudicionemofolum
ahcuiusGermani videbatur requiri
Iaboret: confie- xio. Vndc
faftum eft>vt fufceptum
opus nefcio qua
lubentia fub manu •cxcreuerit, qua^ in
iedo Iccta,diligenciusruminor .
Uetho. Vt autem et: laboris
aliorum,et mea? induftri(^
et: mechodi conftet
ra- obfer tio,nevemealiquis legeplagiariaconueaire poffit^tribus
verbis te> Le- pRÆFATIO.
IX ftor beneuole,edocebo.Inprimis fingula Emblemata in quatuor Clafles
diftribui,quas numeri in margine appofici vbiq; indicant. I. In primam .^-^
ClafTem ea conge(Ii,qu? ipfam piduram refpiciunt,fingcndo,formando, ^5*,
iuuando,exornando,aut etiam corrigendo.Idem prsefticit in elegantifli- mis iuis
Emblematis Hadrianus lunius/ed in A.nisante me adhuc nullusmifi quod Pignorius
plurimas figuras ex venerand^ Antiquitatis monumentis paffim correxit, et
felicirer reftituit, cui fane hac in parte multumdebemus.il. Secunda
Claffisfontem et: originem Emblematis r. indicatjvbi plerumq; ea adducuntur,
qu^e ad elucidacionem totius Em- cu^'!'! blematisfaciunc,vcHiftoriir3Fabul^5Mycho]ogi^,et
varias variorij fen tenti^E.In quaquidemClafleegregieccrcarunc Minoset:
Sanftiusjica vt dubium fit^vtri palma merito debeatunftridlius quide ferit
fcopum San clius;fecuriuset fufius Minos. Nec ego fum hic t©tus A^u^doKof.
III.TertiaClaffistotacircæxplicationem epigrammatis, et inueftigationem c/^^f.
thematisoccupatur. InquaClaflTe fatis parcus fuit Sandius, copiofior multo et
accuratior Mmos; ego vero poft Pignoriij latius fum exfpacia-
tus,et:potiustyronibus qua emeritiseaoperaconfulere ftudui.IV.Quar iv.
taClafrisomuium maxima, Emblematis fiiiem oftendit,moresinfor- ^^^^* mat,
falutaria monira vndequaque petita fuggerit, et fa^pius in difcur- fus pios,
et:qui Chriftianum hommem ad virtutis amorem etpecca- ti odium inflammant j fe
diffiindit. Quam me,pr2eter ea, qux Minos communia feciCvtocam mihi bono iure
vendicare pofle, iudicabunt i]y qui meas cum aliorumlucubrationibus confcrent.
H^ec de mea methodo. Defide vcr6,camine)Cccrpendo,colh\^edo,et:afferendo
quampotui F^/^f^^* adhibui maximam:ipiaverba Autorum obilinate
retinui,necracilecu- iusquam fencentiam verbis meis amplificaui vel ornaui, fed
leetori nudam proftitui;ficuti nuUius laborem in compendiij coegi, nifi vbi for
ce pr2Eftitit feligere quam colligere. Hinc vidcas f^epe locos addutlos ad
faftidium vfq; prolixos,fic cnim in fundo,vndededuxi,inucneram,fecu rus
ticuli,quo quisq; in poffefl!ionem illius veneric. Neq; vllius dida auc
faftidiose neglexi,aut odiose vellicaui, autalieni PatrisfamiliasfupcUc- ailem
alteri fciensadiudicaui. S^epe etiam aliquid annotaui, quod non valde opus,ne
fi quis apud alios force in id incidiflTet, meam induftriam accufaret,et culpam
negligenti^e impingeret. Offendi quoq; plurima ex ijs fontibus haufta,qui
publici funt,et: qui mihi seque atq; alijs patent,ea- dem etiam meo vafe,fi non
a^que capace, faltem non minus puro,hauri- te poceram;quia tamen alii
occuparafit, itiduftrlas laudem potius corum cfie X lOANNIS THVILII efle volui
quam meam.Iraqj fub aliorum nomine plufculadicOjqu^ pe- tcram eciam
meo,pra^fercim ea^qu^in libris^quos dodii ab omni 2euo pu* blicos efle
voIucrunt,habentur.ln fententiarum difcrcpantia non nifira- rillimc
iudicium,aut coniefturam meam interpofui, quia mihi placeat, cuiuis iudicium
effc liberum debere: deinde quod pleraq; in hocgencrc finc huiufmodi;Vt fine
detrimento Reipub. fecus fentireliceat :Deniq; nedum inrer GaIlum,Hi(panum,et:
Italum fgentes populariodiodiffi* dentes) egoGermanus me arbitrum
fl^atuerem^potiuspartibus quam rd vcricati ftudere cenfear > etc dum huius
fententiam probatum co, illius improbatum,Flaccus in me illud torqueat : N//
aqit interpres, qui litem lite refoluit. Amicorum 6^ fautorum m.eorum nonumquam
data operalionorificam mcerfcro mencionem, vcgracam eorum recolam memoriam, et
vteo- rum ad poftcricacem cranfmiccam nomina (fi quid tamen ex me pofteri-
tatedignum) quibus aliud reddere mea prohibet cenuitas. occnpd. Ridebunc
forcafle ij, qui in periftylijs anfaci ambulant, et: quibus elegancia^
liccrarum mera; na?nisepra:ficarum futtt,qu6d cenconem exhi- beam (uocuiusq;
aucorisfilo &:coIoretam curiose formatum. Atrideat &: irrideanc quancum
velincrEgo fane, fi me meo mecior pede, Germa- nus fum,&: proinde (quod
eciam ipfi volunc) melior in aliorum fencecijs &: laboribus coIligendis,quam
in nouis inueniendis.Finge cu tibi vnum aliquem cprimaclafl!e literacorum
Alciacum commentari^an tu,vel ali- quis mei fimilis propterea rem faftam habere
exiftimes ? mininic vero: quippe felices illse et erudic:r anim^ ex ingeniorum
fuorum acumine dodrina:q; copia alios fcre ^ftimancj &: quod nos nodum
Gordium, &: Sphingis a^nigma cenfcmus,id illi canquam pueris et aniculis
notum^nc verbulo quide.r» dignaucur.Eccales qui funt,edunt plerumq,fua cacum,
nimium fcruile raci in (encencijs aliorum corrogandis operam ponere, e- tiamfi
ad luccm Autoris facere non ignorent. Quare fi Commencatoris nomcn mihi
inuidcanc,quod id maioris ingcnij &: dodrin^ fit,ialtem fi- dclis Eclogarij
parces egifle me,negare non pocerunt. Id licet fit medio- Cf is iudicij bi
crudicionis, camen cft laboris c^ediofiffimi, &: fupra fidem non
expercijquem fi ab inicio vel per nebulam pr^uidiflTcm, fubdubito % an aliquis
pater patracus hanc opcram a me impecraflTct. S^d video quofdam hinc &:
inde in me ariccare: hi quidem, quod ni- rum foUi miusfiminauclorumcitacionibusjcum
pocius ipfoslocosadduxiflbopor ccrcc:illi vcro concra dc cccdiofi locorum
enarracione conqueruncur,vbi lccumobicerindicafle facisfuiflec.ycrinq; vallum
obijcio. Illis quidcm, me pRÆFATIO. XI tne non tato abundareotio,vt fingula
exfcriberc poflem^prasfertim cum ea ratione Opus in immenfum excrcuilfet:
parcent itaq; homini alijs rc- bus occupato>&: boniconfulent libri
commoditatem,cum prjefertim nf- hil omifllim fit, quod ad lucem Autoris
necefl^ario requiri videbarur.Hi verosequoanimofuftinebunt prolixitatem, quse
in multorum bonum confiiltoa meatrencatarquotus enimquifq; eft,qui tantum
laboris in iftam Guram impendat,vt fingula inueftiget?im6 qui omnes auitores in
parato et tanquam numerato habeat?Ego fic exifl^imo, vix centefimum quemq;arq;
inter doftos &diuites,ne dicam detenuioribuSjhabereom nes,a quibus lucem
&r ornatum noftro Alciato fumus mutuati. Neq; c- nim ignoro,quid ipfe
laboris deuorarimjdum libros, quos hiclaudo, ex Bibliothecis&:
tabernislibrarijs eruo,& amicorum Muf^a &:pluteos cxcutio. Qua in re
pra^ter Bibliothecam, quam Nationis Germanicx membra hic Pataui j comportarunt,
&: pofteriorum hberalitas indics au- get,multumdebeo Mufa^o D. loannis
Andrese Cioli,D.Ioannis Bapti- ft^ Canclini5& Francifci eiuflem filij,amicorum
longo vfu probatorum; maxime vero necefl!ari jcuiufdam mei& pene domeftici,
cuius fincerus candor &: cum probitate coniun£i;a modeftia,hicnominari non
vulr,fed in prsecordijs meis tam (blidum fixit Robur, vt indc euelli falua hac
vita nunquam pofle *S^^r^«^. Horumitaq; benignitas &:hic,& ahbifemper
mihi patuit,Iaburesq; meos non parum promouit. Verum enimvero
quis^qusefojhjcferuet modum, qui ^que gratus fit j^^^^r^. omnibus?cum
prarfertim ahud vuIgus,ahuddodi ament. Quisingeni) uo. fortisq; tam felix,qui
vbiq; ifn e| iea^A«?Sapientifllmos quoqj viros,fapics
Romanusait,muItadeIinquere, &neminem efletamcircumfpeftum, cuius diligentia
non aliquando fibi excidat,& fe veluti perdat • In rebus arduis conatus in
Iaude,efFedus in cafu eft.Mihiquidem confcientiapro teftimonio dicit,me bono
Reipub.5^ lirerarum omnia, qu^epo.ui, vo- luiffe. Fuit vero (ne &: hoc
nefcias) in opere hoc excolendo eadem cura, qua^ in producendo,nimirum fecura.
Non enmi mihi in ipfa ftudiorum incude pofito,&: rei familiaris anguftia laboranti
tantum otij,vt in vnius operis cultura totos dies confumere liceac, ne mihi
contingat quod Ly. fippo,quem ftatua^ vnius lineamentis inha^rentem inopia
cxtmxJt.ideo- quehorum laborum veniam fpero,laudem certe noo quseroiimd
Eivemampro laudepeto ytaudatm ahunde ^ Non fajiiditm fi ttbiyle^or, ero. Nequc
crrare mihi turpe duco, e ft enim initium fapicntia^.Infignis poeta
Acciusjsetate &: ingenio raaturo Pacuuio Trag^dlam fuam,cui Atreus nomen.
XII lOANNIS THVILII PRAEFATIO: nom0n,cumTarcntirecitarec,exclamauicPacuuius : O
canofUin tctU ptum poetici fpiritus,magnificentia turgcns; verum Carmma
nuUafrohas^ molli qua tramite currunt, Scd qu£ per falebras, altaq\ faxa
cadunt. Rcfpondit placidc Accius,id veriflimum efle, ingentique fe ideo
larticia perfundi^ fperare enimfequoddcincepselaboratiora producat. Ingenia
namque humana efle vti poma, qu^e acerbiora felicius tempeftiuiusquc
maturefcant,molliora citius putrefcant. Quare &: mihi,fi quid minus ad
prudentias Solem codum dof condonandum, xion enim cx ijs fum > qui
perfedifTime me fcribcrc cenfeam^fed in eorum numcrum rae rcpono, qui et
fcribendo proficiunt,&: proficiendo fcribunt: Nihil cnim fimul &:
inuentum &: abfolutum eft. Accipeigitur, Ledtor candide, hasmeas
lucubrationes, vclutpra?mif- fum ad incerta viarum exploranda nuncium; cuius
periculo ficognoue- ru, mihi paucos duntaxat hoftes eflTe (omnium enim morfum
aucinful- tum eftugere,quisin tanta Rhinocerotura, ^in alienis fcriptis male
ingenioforum multitudinc fibi promittere aufit?) maiora pofthac fiden- ter in
Famse campum producam. Viderit ilia Bem^ qui nunx mea fe&ora verfat: Nefcto
quid certe mens mea maitis agit. Itaq; quse mea mens fuit in hoc laborc
fubeundo,in agendo fides,eadcm tua fit in fufcipiendo et iudicando, vt tua
Icgentis bcneuolencia crefcat fcribcntisfacultas. V^Ic, Vi eaiqu^ fupra de
Methodo et Clafiibm diHa funty magis elucefcerent, placuit Emblema effingeYCi
rationis me velbra^ea contegit auri ; Non vimy fedformam tegmen at illudhabet ^
Vera itanulhm fit quamuis indiga Virtus, iV/7 tarnen externis yerdit operta
bonis. COMMENTARII. IN ofHciiiaPharmacopcei probc iuftru- runqi bra(^lcis
aureis obduci folcnt, libcl" (fla ftet rocundum monopodiu, in quo ium,quo
huiufmodi bradicjcafleruantur, pyxisfeii arcivra,vulg6 Scatuladidlacum &curtellum
ad vfum appingicurauimusa operculo remoto pingatur, contineus pi- Pofleirorcm
Emblematisiiidicant infignia liiias nQmuUlas furniaias; et ^uia h«£le-
gcatiiitia crapezophoroinfculpta; vtietia aufdsm XIV lOANNlS THVILII II. TilnU
quas jieccripi, ncc furripi poteft?ncqi luufra- gio,neq; incendio amittJtur,nec
tempefta ium,nec tcniporum pernuuatione muta- tut ? Qua praiditi qui (unt, JoJi
funt ditii- tcs^Joij cnim poftident res et fruduoias, 7oni Em- blematis. vere
dtuites, &fempiternas,foIiq; Cquod eftproprium diuiriarumjcontcntifun*
icbus fuis. Tc- ftccnim Sophocle, VOU . VirtUfU fola coufians perpetnac['^
/'^j^j^*'Diuiriasergo fi.ic duiitum eJlc, tu vcrd virtutcm prxfet diuitijs.nam
li voJcsvir- tutem cum diuitijscompararc, vixfatis idonea: tibt videbuntur
diuuia;,quae virtu tispcdilfequas lunt. PRJESCRIBIT Medicus] Pr?cipic,con»
ftituitjimpciat Pnarmacopoeis. Filulaf\ PiIulcE.mcdicamcnti gcnus, a filuU •
paru£ piijc vcJ globuli forma libi nomcn adoptaucrunt;quazquod non cdantur,ncc
lii)gantur,fcd mtcgra: dcuo.entui,Graecc ;C£4TAT67/fi& dlCUIICUr Ka.rA7rt-
KA7AT9 VttV' TtA, Vt vifcerapurget] Humorcs pcccantes p^^i^^a cxpcilachinc
pilula:aliac dicuntur phlcg- niagogaj,qaaj pituitamj Jiac cholagogjc > *
qua:bikiii;ali£ mclanagoga;, quae iuccU «clancholicum detuiDa*iC. Artifici
manuj fccuiidum artcm, noU tcmere . Bra^eacontegit auri] aurum et argcn ^^^^g^
tumfoliatum, et maJleo duCuun bxaciea ^^^^ dicipotcrt . Hinc Bfadlcaiius,qui
huiui- modi bradlcas facic. Duitur auce biactea rtTO T^ ^pdy^Vya refonando et
difFcit a lamina, quod nxcciaihoi, iila iubtilior. Non vimyfedformam]
iiuJiasaddic vi- resfoiium auri ^ilulis,lcd tantum pulchri tudinem,&
iornixgratiam conciliat, pa- latumqi fallit. Tegmen] quidquid aliud tcgit:
dicitur Tf^men, etia tegimen,tcgunjcn,tegmcnium, tegu-
n!ientum,tegulum,tegillu.n,diminur. NuUiusJit quamuts indiga vtrtus] £m-
blcniauj» cpigraphc.Locretius lib.i. Jpfa futs poUens optbus nihil indiga
nofiri, Nil tamenperditj nuUumdamnum vcl iacHiuram patitnr. JExternis operta
bonis] amida et ornata ^nn^ g^^, bonis fortunaj.Externa bona funt omnia,
fg^fja, quaj a fortuna dcpcndcnt,vc diuitiae, glo- ru.amicitia, &c.
ViATVTEM fc ipfa conrentani cfle, IV. fnpra dixi; nec tamcn boiia exteriia
pior- fus rcijcerc. Ita cft;etcnim viriuus vciae comiies fere perpctui funt
bona cotpo;i$ et fortun?,non vice verfa;fiquidcm hn^u lan Dci nutuprouifum
eft,vtainaroiiui- ius EM3LEMA 4 nro' B ium l cults.. igufiit Hi nm edi per
tgufta rtam* ius radicis, qtiJC ta dulces& preciofospa- ric fniaiis,faltem
aliqiia dulccdtne permi fceatur > ne primo ftacim aditu feaatores
deterreatur: At femel pcrfed^ polfeaa vir tus,externa omnia vilipcndit, quippe
qu» nullius rciindigeatdiuitijspotior, vtilior- que gcneris fpledorcivtpote qu?
fola cofc- ncfcac mentibus.cu quibus bona fidc coa- lueric.Adtuutribunal
appelIo,Pr?fiiI Re- uereiidjffime,curcnim noad luftitia plus quam
Prienenfemappellem?im6 tcteom- nium vircutnm viuum exemplar ftatuo. Vcriim
anteqna ad culmen virturum tua rum veniamus.age myfticum illud intrc- mus
btuium,ab omnibus decataturo,quo fecuriori palfu tua legamus vcftigia.Notu
eft.quam fpaciofa ac patenti femita perue- niatur ad pcrditionis vaftu ac
formidabile fpecum: ad arcem vcro virtutis caflatam fideribus.radiantem et
fulgida,araa.pref- fa ac lubrica, vbi cx legionc hominum aut inyriadeinrcgra
vixdccimuspcriculi fecii rus tuto pertranfeat.ErDelphico pronun ciatum hoc
tripodc.nec cx cortinaSybill^ certius oracului diuini cnim oristeftimo- nio
comprobatafentcntiaeftjCai adftipula tur confenfus dodorum et vni^erfa Chri-
ftianaeprofelfionis antiquitas.Etde dupli- ci porra iion minus:jltcra,qu?
mortis re- gia incrantibus aperic,capaci et ampla:altc ra.quse vitae,nin)is
anguila illa quidcm ac humili,qu6 gigantcs ifti tcrreftrcs,& gran dia
fpirantes Polyphemi non infcrunr pe- dems qu6 nec Sardanapalus penctrat, nec
Epicuruscum turgido faginatt vctris fui tympano:vbi crumcna talentis prasgnans,
et rccenti crapula fumans ingluuics,& bul lientis cholcras tumor, et fpuma
libidinis circum prxcordia efFerucfcens,& picatus ftertcntis ignauis lentoraditu
nufquam in ueniunt,& in primo ftatim veftibulo cum dedecore rctunduntur.Cur
enim non pras cludatur raonftrisiftiscGeleftis ianua?cur aforibus rcpelli et
excludi coHuuiem for- didaac pcftilcntem noncoueniat?Sicenim faepcmecum
difcurro:Superbi? tumor cr altis illis fedibus deturbauit inftatum Lu-
eifecum,nefas igitur fpcrare acce{fum,qui bus arrogati^ ventoinflatur et
protuberat peaus.Generalccataclyfin introduxit fo- lalibido,&circumfudit
orbe fatalibus vn dis,non igitur fpcrandus libidinofis pcr il- 15 portam
tranfitus. Quia peccatum cft in oaiaia {uccubis viris et muli^ria paftis »,
arferntitSodoma et Gomotrha terribili im ccndio,vindiandus; QiiiJ dica de
niimcronflfinia !i- '"il-':'*/je rupttliedile, qiiam in nouam abs te
inftituram Bibliothecam comparafti «& intulifti.coqj oidnic 3i elegamia
difpofui- fli, vt vel pnnio mtiiitu cuilibet Au(florf! iinguIoiLini occurrat
noticia. Ecccquan tuni tibi debear conimilla fainilia?qua ita gubernasjcui ita
virtutc prei$,vt qiiisquis tiinm mgreJiatur monafterium,(ibi videa luromnium
virtutum thearrum fubirc . Di/c:ph' ^j^jj^ jg Prajfule humiliras nihil finit
nadsme- ajcum fpiraicveia contrahit.ncc laxattur- sI.cA . gg„jj vcnto . Nufquam
titillatio lafciuias aIiqua,autoccultus ignis fe prodir.quiaad legulam facra?
pudicitiar et honeftatisom iua decenter attempcras. Vbiq; modcratio cft in i
jSjin quibus vita confirtit, et corre- dlio exccnTus; vbiqjcupiditasad
natur^elc- gcs fr^nara,qua: parfimoniae amica faftidit Jp(\\.n2iOis^i\o, non
materia,mc deferir,fed fuftinct officij mci pieras, qua: verfu concludcrc
iubct: Sipiet(ii,de£irina,fides,fi candida virtns tn mundo relt^ua, hatjc
inclitus Od- dur} habet » IVDI* XVII IVDICIA ET TESTIMONIA VIRORVM
PR^STANTISSIMORVM DE HAC NOVISSIMA EDITIONE EMBLEMATVM A. Marcino Sandellio
Laurentius Pigno- rius Saluterri. T^?^5^' Varris ex me (dmice^-Quo potilTimum
litterario negocio fal- lam ocium hoc a:ftmum,hirce pr^.cipue diebus, qtiGis
Btrabit^ tgne fi46 geminans tnceridia Solis. Ego yero obledo me accuratiflimis
lucubratiqnibus ThuiUj noftri, in Emblemata Cl. Viri nunquam fatis laudati A.
Illas vt habeam a prselo pene recentes curat honeftiffimus j vir Petrus Paulus
Tozzius, cuiusinduftria: &: impenfisdebebunt quan- I doq; ftudiofi nou
minimam profedus fui partem . In iUis(fi hxc fcire aues) elucec eruditidnis
apparatus &: concinnitas ea fanc copia, vt pof- fis appellare Menfam
Apollinis &: Mufarum, Indicam Solis, fabulaium figmentorum plenam 5 magna
veritatis mole opprimentem 5 et J^on dubie obruentem . Sunt h^ec quidem &:
ab alijsdidta rathic nofterin eam nou^ mechodi fericm redegit, vt Colchidem
illam fatis iauidp- cantatam ^emulatus, vetulum Aefonem recoxerit,
rcflitueritq; prim^- ux et quidem veget^ iuuentuti. lam vero qua; ipfe de fuo
addidit, qaampulchra^quamacria^quam limata Tunt? ftylusipfe acutus, inuen^ tio
&: difpofitio elegans, aculei molli vrbano illiti, qucs ncmo decli- net,imo
verolubens excipiat, admittatq; Mihi fanc Emblemata \\xc nunc demum vere
Embiemata videntur. 1 bujhj enim lucubratio- nes inftar aurei vafjs m;hi ftmt,
6c quidcm magni ponderis^quodh^c A.na toreumata apte conueftiant, ornatum non
modo commioda- tum ex fe ipfis, verum etiam fplendorem ab auro obiyzo fumptura
mutuum, magna cum ingentisprecij acceffione . Tu cum primum \xxo videris, ibis
fit fcio in fententiam meam ; tu Patauina Siixn, J^i foUis legls, ac facis
difertos . Vale et fitim a?ftumq;res luas fibi habeantjrcs fuas fibi aganc,iu-
bcto.Ex Bibliothecula noftra,XIV. Kal. Aug. MDCXX. b lOAN- XVIII lOANNI THVILIO
MARIiE- M O N T A N O Phyfico-Medico Poly- mathiainftrudli{rimo,Qyi ALGIATI
EMBLEMATA fudato aerumnaU la- bore et improbo ex Cimmeri js tenebris vin-
dicata,eruditionis varietate, Hnguarum ele- gantia emendauit ; Aliorum Hy
pomnema- tibus auxit ; maiori cuhu, nitore muhiphci illuftrauit, ELOGIVM hocce
tefTera? in- ftar REDHOSTIMENTI impense magis PETRVS PAVLVS VEN- TVRINVS Mit.
MadeVirumMA- XVME hoc TVO GENI, INGE- N 1 Q. vigore. AN- ANDREAE EMBLEMATA A. S
V V MINNITOREM I N C A N 6.0 R E M ELEGANTIAE OMNIS IN CERTAMEN REVOCASTI lOHANNES
THVILI A C IN TAETRO lACENTIA SITV AD VENEREM REDIERE SVAM VOCES HINC IN D E E
T VOTA qVO TACITVRNIORA HAEC AD STVPOREM EO CONTENTIOSIORES ILLAE ADPLAVSVM A
NVLLO AETATIS INGENIQ^^FLORE FAVORE ET FAMA ADSPIRANTE I S T H AE C Q^V A M A T
V O T H V I L I VIRTVTVM ADMIRANDE PROME XX PRO COMMENTARIIS IN A. EMBLEMATA
SCRIPTIS COLLECTIS EDITIS A ioanne thvilio PHILOSOPHICAE SCIENTIAE ARTISQVE
MEDICAE ' doctore excellentiss.- CAKMIN A Jj^A K I A' T 01 0 0I/2Koj, (TtKdisov
T ei-ieoTt, K' .ojJ^evof iKpetveeov ^evTepos m fMepoTrav . E/Ve^cct T .A^ et
Nat.Germ. Bibliothecarius. lOHAN- XXIII lOHANNI THVILIO PHILOSOPHO, MEDICO,
PHILOLOGO E X I M I O, A. A. EMBLEMATA n priftinam naciuamq; rcpofta
Orcheftram^nouo eoqj lautifsimo amida habitu producenti. QVtcquid carmine
jinxit zAL CIAT VS ^ ^mc^ue Emblemata pinxit ars zAP E L L IS3 hUc T H VIL IV S
y Herctiltj labor^ Qaro refitttut Lthro hoc nitori. Eue^Pts fuperas Liber fub
oras T)vs litem atque Deabm excitauity,^tinam plus mereatur inde laudts ^
Inuentor ^ Graphium 5 yel Explicator ? Tandem ^ ^oH ruarias opiviones ^ Hermes
^ertdicum leuans bacillum ^ Dis plaudentibus ^ n^eabus 5 haccc^ Rixas
compoftitt foluttone : ^j^od f intelligeretis ^ecquts ejfet Cradu dtgnior
altiore Uudts y Aurum qui eruit akdttum fodtnis^ tAut qui cudtt 3 ^ induit
figura^ aut Vti hoc deniqi qui facit fruiqi Ambabus mantbiis mihi daretis ^
Maiori quod in afiimationc^ Qommentaria fint T H VIL lA NA 5 ^am ^ quae carmina
finxtt (i.A. 3 ^aqi Emblemata pinxit ars AP ELLIS. Applaudcbac Verona; m itinereTheodoricus
Refchingedcr Neopyrgo-Pal. b 4 AD XXIV A D EVNDEM- COntendere diti hhri de
AuSiore nouati Dtfparibus ruotis^ turba nouena ^ Dea: tA ^DT^E A S cecinit 5
quid tum ? dtxere priores : Altera pars, /acilts Jed J A VS expltcutt. Hoc opus
5 htc labor eH 5 qu;oYnYe videreturiiuris labyrinthos ita ingeniosb
penetrabatyca myftevia puyt difeYteque vra- Babat^vt veterum laudem pene
adaquaYCtj recentium induHriam facilc fuperaret» Ticinu reuocatU4, ita iuhente
CAROLO IMTERATORE^ ptr annos Ticiniim alliquot illic Yefedit,nihil de incosptis
kboribws remifit,gloria,quam tot vigiliarum im reuoca- penfis mercatus erati
auxit^vt putaret fibi exeplar propofitu HerculiSiCui apud tragi- ' cuyfinis
vnius laboriSsad fequentem gradws pararetur.Ferrariam deinde inuifityDucis Fci
rarisc HERCVLIS honorificis addu^us conditionibu^, et proHrata Academia ea
folertia doccc. extulityqua cateras euexerat^ peneq-, excitarat.Ea in vrbcyVt
inalijs.quas incolue- ratfnon modb viua voce profitendo,fed& permulta
variaq\ fcribendo id effecit^ne vi~ ttis et prafentibus modb conjuleretyfed et
poHeris idem multb cumulatius pre3am prafentiebatifeipfum publice ita purgamt,
vt mn temerk rationem probabiltm reddiderit» Quidenim fi ^Juenione primuw, quid
^^^".fj^^^ ft TiciniiBononiaiBiturigibus proftffws fititanquam qui nufquam
pofkt confiHm} peitt;ii' prompta enim excufatio h^c iUi fuit;nam dumbetlicos
furores fubteyfugeret^tutam- naciouis. quefuis quietem fludijs
perquireret^diutiffimk per€grinatumiprincipumq\ iuffonibws huc atq-, iUuc agitatum
certam fedem tenere non potuifje dicit. Enimverb mtmine^ rat Plautini verbiiDij
nos tanquam pilaSihomines habentiitafe raptum inflar lignO" fum^quic
proflu^uum impetu ferunmiVarieq\ agitatumiquiccjuid tamen crroris hoc fuerit jn
publicam femper vtilitatem ceffif^e,Mijs etiam rationibws inconHanti^hu-,
iwsculpam deprecabaturineminem effe dicebatiqui Solem vituperaretiqubd dum ra-
dijs et calore fuo cunBa viuificet,ambitum terra omnem circumquaque percurrtret
» nec quemquam,qui eo animo fixa^s HeUas kudaretiVt errantes
improbaret.Celcbra-' tum Homeri carminibm Vlyflem, quod mores hominum multorum
^ vrbes vide- fitifed et philofophos veteres,vt
PythagoramiPlatonem,^poUonium,aliofjue muU toSidoBrin^e caufa^peregrinationes
maximas fufcepiffe\ Dionem Prt^fienftm, cubd ad Celtas et Sarmatas fe
contulif^et.tariti aTraiano ImperatorefaBum, vt reneiten' tem aureocurru
exceperif.^ ^riftotelem, ei qui ciuilis admimflrationis fhdia pro~
fitereturiadmodum conuenireperegrinationemiexi^imafje,idque EJippodami Miie-
sij exem.plo^qui diu per multas vrbes errarit, priufquam aliquid fcribere
fitaggrtf fwsJdem de Lycurgo,Solone,Zaleuco,Vhilolao,multisq', praterea alijs
proditu^hpw lUud apud Sophoclem, diy.oi (jAv^v cTs? tov y.ttKcog ivS^i/jy.ovct,
domi ir.anendum cuada cui fanc ^to(^Qvz,fapientes de ifsinteUi^erC dmtaxauqui
priuatir/i vitam' xxviir VITA ALCIATl ageYcntyqulq\ domi et in otio mmefcere
citra puhlicum incommodum poflent : aVtQ^ quipublico literarum profeffori,qui
verfarctur in hominum luce ^ frequentiajjaud- quaquarn conuenirejinguam qu£
plurimis Academijs prodefle poffit^intra vniws lo" ci cancellosyin quo
ptopter beUorumJiyepitns (Shorrores gymnaftumnullum fitiCon^ tludere imultim
pYofecifie hac ratione prcfefiorcs alios: fibi peregrh agenli firmiffimu fempcr
fuiffe in do^^ri-ia pr/jfidiumy legakm hanc pYofejJionem fibi tanquam Valla^
dis £gifeY£clypcum,q'io fuperatas Gorgo^ies^id e[l, monflra omniafabuU prodide^
Yunt.Ethcec quidem illeyvt p^ffim mHitu de fua peYegrinationeiquam tamen tam
cre- bram locorum mutationem nihil moYamnr, qnin potius eximiam hominis
follertiam admiramurjlle dilapliaarnm tiberaliimy HiHon^e omnisy Grfe reieBa
faculorum aliquot ante la- pforum confuetudine,quam iuuenis erat amplexatmy ad
imitationem ^ prafcriptam veterum iuris explicandi rationem omni conatu
fludioq\ reuocaffe Sed quod obferua- retycffe quibArbaras et impolitits
interpretationes elegantioribm pr£ferrenti& tri- tico negleHo cum atauis
vefci mallent glandibmycilm primim hanc difciplinam pro^ fiteri coepit, eo
quodnondum fthi tantum au^oritatis comparafiet iferuire fcev£ ac tempori
cogebatnr-yquantumq-y fieri paterat > fiudia fua difcipulorum auribm accom^
modabat. Interea tamen detrita vulgataque docendi ratlone identidem querebaturf
^^^f^^' fuosq-y monebaty ad vtilitatem publicam valdh pettinuifje luHiniani
ediHum obftr- cendi AI- uariy^ eam jiudiorum fequi methodumyquam ipfe proosmio
Digefiorum prafixifiet. ciati. Humana quadam curiofttate deceptos longh multos
modum non tenuifje^C^ eb plane deuentfimyVt Alciatm ipfeyquiquein.eodemfiudio
verfarentur, dare manm confue- tudinipridem recepta cogerenturynon enim
cequalesynon auditoresynon gymnafiotum prafe^os omninb permifiuros antiquatum
obfoletum morem in vfHm reuocari-^plu ris eos facere coeptam ducentis ab hinc
annis docendi viam.qudm legislatoris ipfim iuffumntaqk feea de re fecurumfore
pojihac, neque moturum eo nomine controuer^ ftam.id nihil effe aliud qudm
aduerfm torrentem natare 9 ei^iuefe difcj/imini permit' tere^ vt qui Fertur
equis auriga, neque auditcurrus habenas . 1« quo citm diutim
hieftfjetynondeflitit tamenyqmn fe totum componeret ad veterum imitationemmon
tamenyin tanta opinionum varietate ac diffenfwneyalicui fB^ no- men dedityaut
in alicuim magiHri verba iurauittqubdoptimh cenfcrety vt in omni^ I' bm alijs
artibm,fic in ea maximeyquam profitebaturyprimas partes tenere fanum iu- I
diciHmv XXX VITA A. dklum-yix quoq\ fien poffeinatura dubia famtatlse(jetjd€m
legalis JapientU certU4 do^jr euaderet. A'cc verb efl quod quis exiflimet
dv^etS^U^ aut etiam fthctvriAs cum Hudio captum qu^^dm fuo tempore innouafie,
aut fecHS docmffequdm qui /m- periorc fuulo fljYuljfentift quibws locis erraffe
veteres doBores animaduerterety eo- 7um nominihqu:ilis in
Barbatio,Felinoyalijsq; nonnuUis agnofcituryquofdam fubtilia perqui* rere,&
cum Aretino,Socino,Ruino imaginari maUeyvel dipo^^etreiv,^^ TipippovHV 7o\
iihtov, per aera incedere,& citra Solcm fatagere, quod de Socrate
AriSiophanes ait.Sed ipfe longo vfu didiceratyneminem vnum fequendum effe^at
optima quaq; de fingiilis decerpendaiquod prudentia opws plank ftngulare ab
eodem perfecutumy ne^ dum tentatum.quo fuum lurifprudenti^ lumenredderet.
Declegantia verb politt} gcnere dicendi,quam in iuris Do3ore non ferebant
moroft quidam veteraniy vt qui dfuis magiHris perjuaft.errorem vfu confirmatum
mordicwstenehant, ille quitdam difputauitiidq; fuis vigilijs confecutws efl, vt
vin^a barbaries d Philofophia et JUi ris tatifundijs abiegaretur, Quod cum
faceret,non tamenveterumydoHorum fankhO" minum,audoritatem eleuauitide ijs
femper candidk fenfit : eorum doHrinam magni fecit.quanquam fermonis elegantia
caruerintiidenim vitium non hominumjed tem^ porum fui(fe perfpiciebat.
Conuenire quidem lurifconfulto oratoria artis facultatem cenfebatifaciliorem
enim aditum ad iws Quiritium prafiare, non tamencorpus effi^ £ere,folam eiu^
fuperficiem colorar€,maximos fuiffe lurisconfultos Bartolum, Bal"
dum,Caflrenfem, ^ccurflumy quos conjiat ne fummis quidem labijs politiores
artes attigifje.eorum non ferendamcenjuram, qui fupercilio grauiffimo in eos inuehuntur
eo vno nomine,qu6d bonarum literarnm rudes extiterinf.id enim perinde efle,ac
ft* quis minoris ^firologumfaciat,quod Muficam ignoret: Galenum pr^fiantiffimum
medicum nulh habeat in numero, quod Euclidis Geometne nunquam circinum in manws
fumpferit. Eos itaq\ fummos iuris DoHores euoluebat, quos propter infignem
peritiam cc^ lebat imprimis,neqy ob lingua minm polita horrorem dedignabatur:
interea tamen quicquid ex eorum fertilibws areis ad fuum excolendum Jiudium
coUigebat,pura La» tin^eq; tocutionis fluuijs irrigabat.Quod apertius qudm
antea ftbi faciundum cefuit > accttus in fchotam Biturigum^cum tertiws
Pandedarum tomtis pro lege Academia efjet expiicandm : titulum enim De
verborumQhligationibm, ad explicandumeSl aggre^m, VI TA A. XXXI aggYeffusyin quo
non pmermittebaty qus ^ BaYtolo et recentmihm copioftus et a- cutiusob materi£
jubtilitatemexplanatafuerantyqualia funty qmadmor^ purga" tionemiquie ad
pcenalis jiipulationis commifiionem,qu£ ad renuntiationem fideicom- tnijfoYum
pertinent^Et profitenti frequentes aderant nobiliffimi ex Gallia, Germx- niaq;
adokfcentesyqui^im do^rinje illicio capth eaq; Suada medullanon leuiter aU
leSi.vnacum viris doBijfimisyqui eifrequentes aderantymirati tamen eum tritam
in fcholis ^ nimium patienter approbztam docendi rationem confeSim, Himulos
illi admoueruntyneidquodfciretmelius politius eos ita celarety vi inuidere
yidere- tur^Cum ergo incufabant illi.vt qui ceu Vlautinus EucliOiquos in
pe^oris penu the- fauros haheretyOccluderetynec in apertum referret,dicebant
nihil abfurdius.quam qui • optimaqu^q\ haberet in mxnibus,ad imitandum ea non
proponere;obferuabant eum [I^^Jlraba- aduerfus legum fcitayqua tradiaret ipfe,
non folum facere, fed et recentiores alios nu- Alcia hffiffe luRinianum KATd
^oJ^a. interpretationes fieri, nihilqymagis femotum aban- tus ad tiquorumvju^
confuetudineyqudmtoto anno decemlegesmcigno appciratu explica' YCyverboshq-y
commentarios conficereiccepiffe quidem Vyleum yj^ccurfiur/i.AT^onem, et
Gloffematumfcriptores aliosyquod in fefuitdeges ad Utteram explicare.nec ideis
infeliciter ceffifle negotium.fubfecutos Bartolumy^ qui didafcaliciredii:
nominantHYy vtfunt CafirenfisyAlexander y lafon, qui certis doBrina limitib'4s
et cancellisius '.onclufere^hos non parua laude dignosyfuoq; f^culo principes
hubitos, non putabant tffe fequendam nouifjimara opinioforum fe5iam non multis
antt annis enatam, qua ' modum omnem exceffifjet^qu^q^ iam in Hudiorum
perniciem retineretur.hos cffe vt piperinos fftus parentibus exitialeSyVt qui
atate poHeriores feniorum fententijs ad- I ierfareittur^omnemq; horam quam
doBrin^ impendiffe debuerant.contradicendo in^ ' umereyde Bartoli
verbisyaiebant^^non debere DoBorem ita anxit foUicitum in muU ' is et d
propoftto alienis immorarijatis effe quod fentiret intelligi, et breuiter ad^ i
noneriiclarioreqyordine quam fecifkt ipfe : non illiu^ tantum,fed caterorum
fenteti^ ' -iasyftqua adrem facerent^adducendas videri,fe minimi probare
fatebantur Dodio- I es eos yqui fugge^us paffim occuparentyquatuor aut fex ad
fummum leges totoanno. nterpretari folitos;Alciatum centu poffex^ quotilli
ConfiitutioneSyeum totide inte- > '\ros cufuis titulis traHatus.illos.viros
quide bonos,fed non fatiseruditosjolain rubri \ atres menfes infudare;qUa ex
le6iionu pompa nemine fer^ dodiiorem redire domum\ f nultosyfedignarosyDodiorum
laborem admirari\paucos qui inde aliquid proficerent • Et ea quidem fanh
vehementi et acuta auditorum oratione permotus Alciatus, I n qui fe omnibus
vtilem et morigerum doBorem pr^cHare cuperet^ po§iea non nifi I ^erfpicua et
luculenta oratione docuitynon nift qu qu^edam male d fe tradita primu/S
correxit ftcit M^TuUiuSiqui cum libri Rhemici.quosadolefces emiferatiparum
probarentur^alios oratorios adornauit i et afe anth tradita damna^ uitt&
earum rerum occafwnejn quibws lapfws efict,nout^ libvls editts fuam gloriam
permultum auxit.Eodem etiam modo Fab.Quintilianws^ duobws d fe fcriptis librls
de Rhetoricayquodnec fibi^nec alijs placerent^duodecim illos magna cura
eiaboratos, fmgulari dodrin^ laude conftBos edidit, Quod ergo alijs gloria
datum efl.fraudi non debuit effe uilciato\dandam hanc fcriptoribws veniam,
hocq\ pramio ad fludia illuflranda^vel etiam quoquo modo efie alliciendosy in
quibus emendatio fn crranti concefia,& noua.quod dicitur^permittenda
lima^qua niteant ^ poliantur eatqua aut incuria fuderit^aut humana natura parum
cauerityVt ait Flaccus.JSItc verd infjcia- tHsefiire^d ab eodem fuafum, vt in
nonum annum fcripta prtmantur, qua diutius durare velimws:fed feri nullum effe
ex omnibm, qui ftt pr^ceptum hoc ad vnguem Jeruaturm\quofdam enim.quicx
tempore^ qudm d cura pr.tHantiorcs habeantur-y a- lios qui fic ingenio fuo
indulgeant^vt compefcere nimiam licentiam non poffinfy non^ nullos etiam
repeririyqui d fe confcripta femel approbent, corrigendi tadium nonfe- .
ranfidixiffe Ouidium decentiorem efk faciem,nui naeuws inefiet aliquis . Hac
celebritate fammul' ^^'^^* tisq;alijs,qui vere faneq\ de ingenijs iudicare
poterant ; fic d quibufdam certi male» uolis ^ inuidis obtreHatoribws male
acceptm,& nonnumquam exagitatus efl.Lon'- gouallium infeHum habuitMminem
interdum fme mente ac fmeiure tumultudtemy ^lciato detrahentemy aiios etiamin
eam contentionis rabiemvelis remisq, pertra- Maleuo- hentem. Fuit etiam illi
amulws,& hoc mraftichQ > inen. grati animi tejle.donauit Vrbs Bitunx
inuitusamans te defero amantem, Qmnqi per arftates terra habuata mihi : Nunc
opus ad vitulos eft a veruecibus ire > Ergo vale> et felix fic tibi
lanicium, Ouod tamen ab homine candido candide fcriftum carmen maledicU/S
quidam nugator, Kcf oii nomini ncfcio qua caufa infenfu^Jta fugiUauit^vt
totidem numeris ei calum ium . occineret i Non nosjed noftros nummos Alzatus
amabac, Qui tacicusfpretis vanuit hofpitibus . Ille ergo valeat viculos
pafturus: at illum Noftra vel horrcntem frigorelana tegct, j£r quo illud verum
intelligimus vfurpatum iam olim ifelicitatem omnem inuidiA obnoxiamifolam
miferiam carere inuidia. Qua tamen nugacitate minimh deierritws
yilciatws.perinde fe geffit vt Hercules ille in ruflicum Lyndiumy cuius infanas
vo- c£s contumeliarum plenas non magis curabat ac mufcxs'aut vt Hecatey
qutecanum latratHs nihil moratur-Ea ratione facilh conijcimws fcnptum Emblema
aduerfu^ina' Vi teEm ^» impetum: blcn-ia Lunarem ncdlu vt fpeculum canis
infpicit orbem, Scqi vidcn&jalium credidit efTe canem, Et latratrfcd
fruftra agitur vox irrita ventis, Etpfragit curfus furda Diana fuos . -A. DoBor
quidam nouHS, et CifalpwHS proftdm in Vniuerfttatem iWofa- tioi:^' Tholoja) in
ea peregrinatione non folim Italoium vitia,qui quorundam dim?"^'
^'^-s,[ed^ virtutes fe addidicijjc gloriatm ^ cuiufdam lcgis aggreffus
explicationem in cum fcrmonemincidityVt diceutyaliter dfe legum nodos inttUigi
quam ab ^lcia' to.qni inhil apud nos,?«/7««>,facit5quam quod florettat
mra.i^of?? tum quidant adcrani.qui his auditis,feu hominis arrogantiam
pcroftjcu rifm captandi caufa, di^ xcruntiqux Akiatus florettat iur3,ifte
oletat. magr,£ ^ prxfiantis f ane vivtutis comes inuidia, qu^e virum omni
genere laudis admirabilem toto profeffionis icmporecof^tincnter exercuit. n
o'bMs quanquam fano^viuidcq; habitu corporis d natura covfo^matmy quo tempore
mors, et de minuendis laboyibm,quos multos grauesqs pertulcrati cb aiatcm
ingrauefcentem iepuU.u- cogitaret,neqy du.m cxcederet arr.mm ^etatis ctiauum et
quinquagefmumidolore pe-^ -■^- dum priniiim icuiter corcptws^dcinde paulo
grauim ^ cubum, adco vt continu£ ftbris fymptoma iUi moibu adimgerciur,
paulatim confcdus intra dccem quatuor ausJntcgrisfcnfibiiSianimam Deo
rcddidit,ineunte anno ChriHianoM RcmanacU' VITA A. XXXV yU calculumji $ ^g.Tlcmfepultus
honorifice in Baftlica vrhlsMY cui(ciufim dice- re) plus fm patria.qHam ipft
patyi£ debear vnus qui muttis annis ohfuam (f occur patam quihufdam quaft
opinionum fenticetisy et vm&ambaibari^ laqueis lurifbru- dentiam
aJjeruityvindicauit.perpurgaHitiquem qui perdYinxsrunty aut inuidi, aute- tiam
maieuoUyqui parciiis lan'darunt, parum caniidi\qui plro dignitate colueruntt e-
iusq-y do^rinamfanh vtUemfunt amplexatiy gratdsfe ^ probosi nec leuiter emditos
pr^Biterunt.. Hic fymhok homink omni laude pofleritatis digniffmi non
pr^etermittam, qu£ f^^^^^ adraram iliius doBrinam virtutemq; pr^dicandam
nonparum pmineant . P^num j/J^ °" fuit gentilitiumiVt ipfe in Emhlematis
tc^atus efi^ad nomen jilciutorumfamiliieal' ludensfm Jcuti planitie depi8a
confficitur u4lce,fera Germanicaiquce vnguihus tenet epigramma, (y.nS^iv
dvctjScfj.KouiVQf. cuius fymboli explicationem ipfemet edidit Em- blemate in
ordine 5 .ad hunc modum: Alciate gentis iofignia faftinet Alce, VideEm Vnguibus
et yJiSiv fQVt AVA0!t\Aoy.iVo^ * bjema 3. Conftac Alexandruni Cic refpondifTe
roganti, Qui tot obiuifTet tempora gefta breui? Nunquam>inquit,difFerte
volens: quod et indicat Alce> Fortior hasc dubites, ocyor anne fiet. Alterum
fymbolum ftbi ipfi proprium et praclare fecit, vti me pridem Taulus JO"
uiusdocuiti eo libello fane venuflo.quem de fymholis armorum ^ amorisjingua
pct^ tria firipfn. Caduceus e/i Afercurij inter duo Amalthe& priftino
nitori reddidit, fia ea dodinimis ^quc ac elegantiflimis notis illuftraiis.
Teruncur quo tidie dodorum manibus numerofa eiusde lure Ciuili volumina, qui
busmagiftrisapud Tranfalpinas nacioncs illuftres emerferunt lurifcou
jCulti,Duarcni,Cuiacij,ZazijrHotcomanni, vel alij, quorum fama per- iiulgata
eft.Poeticara foeliciflime eum attigifse argumento funt Emblc mata cocics Typis
rccufa, acqi in IcaJicam AGallicam Hifpanica iinguain conueifa » CLAY- CLAVDII
MINOIS EPISTOLA priorun^ edltmum. ROTOGENEM pidorem fua aetate nobilem, tam
improbo fuifTe ft;udio> tamqj indefefTa pingendi cura dili-
genttaquc,memori2e proditum eft:,vt Apelliparem in om* Ribus futurum
dicerent,fi rnanumde tabula tollere potuif- {etradeo vtile in omni vitiC
humanse inft:ituto vulgatum iU Iud,//H prouinciam furcipere conceftTit^ad quam
partim a:tatis imbecillitate, partim eciam ingenioli modulo ac captu omnino
eram ineptus.Poftquam cnim hn- guac Latin« et Graeca?,Mathematum et
Philofophise Pcripatetica rudimen- c 4 ca dc- XL CLAVDII MINOIS. ta
delrt)^nfefn,earumq; difciplinarum cognitionem aliquam certe mediocrcm pcrcep
(f^rri in palarltra vin liferatifTimi L.Baez^e^Hifpani hominis (cuius in
LogJcis &c Anthmeticis commentationcs in lucem edifa: a dodtis commen-
danrur) opportunit >rem aliquim (um nadlus ea omnia recoquedi feduhus » qna:
per triennium et eo plus m Philofophico ftadio primiim hauferam.ln qno qiidem
d'uru.na cerre.pirumq; vtih meditatione retcxendo>ha^redum mihi diarius t\i
z quam vnquam cogitafTem, vt quafi Tcopuhim Sifyphium toto fer me fcptennio
efJra nohm a qur^quam Cic accipi, ac Ci quas iti ftud.js a:rumnas pecruh, tam
molefteferre dso^am : nihil enimeftquod tanti faciam labores nefcio
quos,autfpontaneas illas moIeftias^qu^E ftadiofos comitari folent: quaquam
tamen (vt id ingenue ac Iibere) dubius Cim an ratione ahqua conqucn mihi
liceacquod fortunam non tam iniquam habucrim, quam ingenium mani admodum et
rufticano quodara pudore prspeditura. Dei enim Optimi Ma- xi mi bencficio
(cuius munere ac dono fum id quod fum) recreari paululuin occcpit ingenij mei
languor:&: ita hucufq-, perueni, vt nunquam me poenituc rit tantilhs labonbus
adeptuai ftudiorum frudlus vberiores quam vnquam cogitaffcm: non quoiingenio me
valere iadism ( quod in me quamfic exi- guum,plane fentio) fed quod mihi nafci
contigenc terapore feliciore, quo incidetim in praeceptorem
cordatiflimum,mu!cipIici rerum cognitione locu- pletem, &, quod in maximis
duco, cui meum ftudium probari haud dubic perciperem. Exco itaq; ciim excefli,
quantum in me fuit, bonorum au(5to- rum Grscorum Latinorumqj pomaena libero et
quieto anirao p«ruoluta- ui,erat enim mihi otij fatis.-bibhothecas virorum
aliquot eruditorum adij > quantum mihi conccfTum fair;& eruditionis
alicuiuscomparand^inftrumen ta quam plurima perquiiiui,eaqv auide arripui,quaii
diuturnam fitim exple- rc cupisnsjvc ei raihi nota ciTenr, quorum poftea vfum
aliquem,quanquani admodum mediocrem,fum diligentia et ftudio confe^tatus.In
hisitaqjcuni niihi viderer aliquanto implicatus,deq j raultis multa
confultarem> commo- de incidic in manus meas A. hber Emblematum, quem recens
nobis Lugduio adued:um,& aliquot annis ante Parifijs excufum,noueram a Phi-
lologis omnibus non minimum commendari. Quem cum de manibus fere Don deponerem,
et multa in eo perobfcura deprehenderem, in quibus hacre- him diacius,& in
multis nitendo fudans, quod tunc quos vellem imprimis libros non haberem,fcifcitabar
ex Lsodegario Agathochthonio, Benedi vt vcilem fpcro, 6c aliqua djgnam
approbatione intellexero, cfficieot profe- (516, vt qualiicunqj noftta
induftria txciterurad eam commentationem non modo illultiandain,fcd etJam
locupletandam Quid cniin defperem fludium ciufmodi gratum fore,cum resper
feiucunda et frutlupfa mirabiles amorci in ani' EPISTOLA, XLIH manimis
eorum,qui funt ingenui et liberaIes,exci'tet?LaudatUt anobis Ora-
tor,Poeta,Hiftoricus, Philofophus, aut ahquisalius fcriptor,(i yv&>(y.ou^iciii-
gniovibus tanqviam ftellulis eftulgeac et rpIenclercat:qu.T cum alicubi lcgun-
tur,digito auc tranfuerro calamo notari folent, vt memoria? commod us in-
figantur, et citius occurranr, ciim ijsopus erir. Atqu! has fententias noa
paffira,nec femp€r,nec vbiuis repcrire eft facile, cum nullumfit Emblema, quod
praeterfentenciaro non afficiat animum rei noiiitate,nihilrenon dcbet nobis
efle damno vel fraudi, vt meminerint quorum ma- xime intereft,dod:iores
permulca fcircjnon tamen omnia.Itaque vtfeuerio- rem omnem obiurgandi anfam
pr2ecludam,fubinde Horatiqnum iftud apud eum,qui fit reprehenfurus,oppono,vc et
feipfum norit,6c errata mea menon deprecantem fuftineat : Si quid nouiHi
re&im iflis, Candidm imperti: fi «o.i, his vtere mecum . LMietia, MD: L X X
X. SYN. XLV SYNTAGMA DE SYMBOLIS, STEMMATVM et schematvm ratione, qjae insignia
sey arma gentilicia, vulgo nominantur. Deque Embleinatis. EsYMBOLis &re-
rum notis nonnulla pleri- que fcriprcrunr.-eorum ta- men nemo eft adhuccjuod
fciam, qui eam rationem et argumentum accu- ratadifputatione perfecutus.Id vc
pr^fta- re quodammodo poffim,qu6d videam eas partcs hoc loco mihi demandatas,
dein- ucntioiie lymbolorum.eorumqj vfu et fi- nequxdam,fi non accurate, atccrte
bre- uiter dicenda mihi videniur, ne fubinde cogaianxie repetere qua: femcl
dixifiefa- tiseric. §^£fuerit inuentio prima Symbolorum Mgyptij et Chal-
4&i primi inuento- ^es Sym- holorum^ GrAci Sym6ola inuenta Poliue- \runt.
CoMPERTvM quidem nobis c(l vel folaconiedura,primos illos homines, fcd potifiimiim
AEgyptios et Chaldseos, qui iii fchoia Mcmphitica philofophati funcirao
antccxprelTam notarumaut cha radtcrum inuctioncm et fcripturx vfum, reperjfTe
fymbola quasdam rudia, vc ani- malium,vel fiderum,vel rerum aliarum, quas
iipoyhv'A.v^/x-isj nuncupa- ^«^*^^^ baut,quibus fua/n raram illam quidcm et,
reconditam fapientiam folis ijsagnitam e/le voIebant,q.ui e^ fc di^nos
przeilar.^ut.,Atfta eninfi CQnfij^to ^ prudencer hjfcc iugeniofis et eruditis
fymbolis,vti iam ad- clemens monui, profanum vujgus arcebant: eoq; Alexnn'-
riodo arcana illa dodhince leuera primse drina^de et ardua?, caliis beceqj
rotundis auribus, j^^rnbolis, et prajparatis animis excipi volebanc. In-
figniseft apud Clementem Alexadriuum locus y.Strom. quo loco ait, Aigyptios et
Hebraeos fymbolis vfosfuiiTc reconditis, vcfapiehtia; diuina; cos participes
cffice- rcnt,qui rebus facris initiati cfTent. Addit etiam nefas exiftimatum
PIatoni,eum,qui minime purus eflet, ad purum quidpiam attrecftandum
accederc;quam obcauflam facra vaticinia ^nigmatis reddita olim fuif fe
couftat,nec vera myfteria oftendi iis fo- lica.qui temere et impudenrer
accederct, fed qui primum puigati eflencfefequc di- ligencer piaipararenr.
Obferuat idemteos, qui ab AEgyptiis docerentur, primum arripuifle viam et
rationein, quas vocaba- tur iTrtTokoypAp/Ki),\d cft, ad epiftolas fciibendas
comparata methodusialtcram, qua facerdotes vtcbatur,id c[\,hpoypetiA Ij.dLTi.
terciam et poftremam hpoyhv^pi- Kiiv nominabant,id eft,facram quandam
fculpturam vel C2elaturam;ex quibusmd- xime celebrisfuitea, quar cru///2c« di-
cebatur . Longior eflTem^fi exempla Cle- mentis vfurparem, quseeadem pene funt
apud Orum Niliacum.Scd vnum id dun- taxat.Omnes quorquoc vecuftis cempori- bus
de rcbus diuinis aliquid fcripcis mau- daruiU,tam Barbari,quam Gra2ci,rerum
principia occulta eflc voIucrunt,& ipfum vcrum (to otA«9gVj
?nigmatis,flgnis,^ym boIis,& allegoricis quibufdam figuris tra
diderunt.Eadem fuerccelebratailla Gra:- Plutar' corum oracula: qu^ccaufa eft
cur ApoIIo chm, Pythius cognomen ho^icti habueric, c6 quod obfcure ac oblique
rcfpondereti Cum Ciemeiueillo polyhiftore vna con- iungam PIutarchun),qui
difpucationcTg- pi VoriS^oi xgui Ca-lpiJ^of idem omnino do- cet,interqja!ia
oftcndit,hoc vetetum Ae- gyptiorum inftitutum fuifle,vt abijs le- gercntur
reges,velex ordine facerdotum, auc corum,qui militiie nomen darcnt. ; co quod
ilii ob foititudiuem hi vcrd ob fa- pien- DE SYMBOLiS. XVvit 'um fcri- )tores ^
mhores . .piciitiam magniaccekbres haberentur Si quis e bellicofis rcx
crearetiir, ftatim fe facerdoribus erudiendum dabatjdenique fapientiae
particeps efficiebatur,eiusinqua i^pientJ^,quiEfkbulis pleraq; occultabat,, et
obfcuro quodani verboium inuo lucro compleclebatuf . H^eceius verba.-guSyj- g-
(pidii i^^tKiKpuiJi.eviif Tet 'ttoKKcI ij.v^oi^. 3($u Koyoif, Ay.vS'pA?- ^^dL?
Y^S^ietpdia-eii i-^^ji^f . Quod certe ipfi notant, cum Spiiinges ad templorum
lin'ina locant:innuunt enim eam,quam de lebus facrisdodrinam profitentur, ea
fa- pientia conftare.qu^obfcura {it,flt inuolii crisquibufdam lateat;.de qiia
re vide Em blema i8,8. Certe aRtiqua illa Pythagoras fywibo^a huius
Philofophia; vfura non minimum pra^buere j quaecum a Tyrrhenijs (apud q.uos
fuiteducatus.tefte Plutarcho) aut ab AEgyptijs, vc relarum eft ab lamblicho
nobili Philofopho^accepinret.ita excoluit, v.t magnam fua: dodlrina: partem
hifce myfteri js occlufam enTe voluerit . Tradic entm idem lamblichus,eos olim
defignaf- fc per nauis gubernarorem, fupreraunT Deum,primum motorem, et primam
iila caufara rerum omnium j vt oftenderenc omniaDei pfo^iidentia curaq^
adminiftra- ri: vt per nuindi latura, materiam aptam adgenerandura, ipfumq;
corpusintelligi volebant.Atqui et interdum nonalio fym bolo Deum deHgnabant,
quam oculo de- p.i gnis illis Hicroglyphiciyn Commetari js.. Cuius primas
fapientias vfum, ncid diiTi- mulare vLdcar,retinuerunt multo anre Py thagoram
Mofes, Salomon > ali jque He- brseorum fapientes- Sunt et quide Chal-
d^^orum fy m bolis ex Pfelii com men rr. ri i s, quibus niagicaoracula feu
Chaldaica Zo- roaftres exequLtur,nonnulla pofteiis rcli- querunt . Sic enim in
figura plantarum > florum,animaIium>fteIIa!;um,rcrumq ; a- liarum
pleraque inuoluebant, vtminmic putem coramodiusfapientiis veteru quaf- dam
reliquias ad noftra vfque temporai traiifmitti potuilTe . Id vero fi quis velic;
oftenfum efte aliqua exemplorura farra- gine,ftarim colliget, pro fertilitatis
fym- bolo Fapauer vfurpatum, Cuprejfum pro. morte, Oliuam flgnura pacis, Lanrum
8c Hederam ingeni j femper viientis, Malum cotoneum connubij notam lifdem
habitara fuilfe, yiSatyrum vel Capr.nm libidinis, Leonem terroiis, iracundis,
dorainatus», Solemznm, Lunam mcuCis, et ca^rera alia. long.e multa, qua;
immenfo labore pariqj; d.odrinaidera Pieriusexecutus eft . De
Pythagor&fymbGhs ohiter qu&dam, VERVM quiade Pythagorse fyrabo* lis
meminiraus, placct quasdara hucadii- cere, quasad id argumenci genus forrafte
conducant,qL!(^'q; rerum antiquarum ftu- diofi non auerfentur.f uic vnus ille
Pythagoras, priraus modeftias magifter, et qui Pytha^v* prior ^/A(5jro^K
maluit, quam i^o^^nome laus . libi tribui,& qui ad fobiietatem, primum
fapientise omnis humanas fundamentum fui fascuH homines reuocauit . Cuius Do^
dorjsfane pr^ftantis et omnium iudicio m3gni,(ententi2E pr^eciar^, quajfymbola.
viUgato verbodicuntur,notis exprefta fub obfcuris.placer obiter enarraie.,&
aliquo imerpreratioiiis lumine ialjgniie. Prius illud ocGuriir, Ne de. Gy.-
STARIS EX IIS Q^YIBVS ESX N I G R A CAVDA .] yivi7^CU fX^- Kctv^paVy Melanuros
ne guftato: (ic enini. malumuscum Gyraldo reddi: non vt Fi- cinus& Guarinus
Veronen(is,qui nonaduertebant Melanuroselfeex genere pifciu, quod poftrenio
Eralmusex Pliniomeminit.Simile fuit zenigma Antiphanis Comi» ci.a MeIanuro&
Mugile cauendum..Vonctitaq; fcientctPyrhag^ias animal nigra. caii.ia. Mela^
ruspif' XLVIII DE SYMBOLIS. caiula non effe attingcndum.-inniiciiSj effe
tleclinandum virium, cui fuccedat mentis nigredo,& voIunta:is conflida:io
molcfta; fiquidem vitii facilitatem vicx mox miferabilis confequitu r
dirticulcas . Apud Latuiosatrum nigrumqjpro
ma!o&:impro ho accipi,a!iis locis dicetur commodius . Mclanu 5^,,,^ ergo
Melanu ri, dolofi.fraudu lenti, • iMhdiacorc^.ii denique omues, qui aliud more
promptum habenr,aliud in pedtore cc!anc;ficutictiam fallaces.prajll: giatores,
quiqi calumniis rem fuam aguntaliorum difpendio.eciamq; intcrdum exitio .
Suidas, et aiii quidam a Melanuro abfriDendum cfle cenfuiffe Pythagoram
fcribit, caufamq; reddir occultiorem, de qua hic inhil atci.ietdicere
Obferuaiidum adh^c, jion bcne abErafmo fepiam poni pro melanuro j eft enim non
re; (^vy^V UTTip /SAlvetv Saterit femel admonuilfc.vnius «Sc ciufdem fymboH.vt
adagii fententiameflTc piimaquidem fionte generalem, qu*E ramcn ad varios vfus
et fignificatus rraduci Varia hu pojXJt; . Cyrillus Alexandrinus, Stateramy
i'iif)mho \x\c\K\\i^netranfilito,\\oz cft,auarus neefto. ii expO' jj-ern et
Athcna:us,qui hoc fymbolo TrKio fitio .i'e|/ctv,auaritiam fugiendam efle
cenfet,& ajqtialicatem fc(fl:andam . Sunt tamcn qui prxcipi putent
ftudiisin omnibus moderationem et temperamcnrum adhibedum; alii fimpliciter ad
pondera et menfuras referunr,qua: iuftx debcnt effe;nos dcomni potius arquitate
mteijigi, vt fit hoc tanquam ad rcges pLincipesq; monicum generalc,vc etiam
iudices prouinciarum, aliosque omnes,qui rcmpublicam admini0.rant,vt legum
feruaca aucflorirare fe geraiicpopulosq; f bi ccmmiffo"; iufte et legitime
in ofticio concincant . Nuta eft luItitix pulcra defcriptio ex Carneadis libr.
rnpi Kct^iii'^ iiSovii^ apud Ge!!.i4.& Ciceronis verba illa magnifica ex
orationc pio Cluentio r Legum minifiri magiftratu^i.-legum interpretcs
iudtccs-.lcgum de??i' que idcirc^! omnes ferut fumty.^it liheri ef fe
pojfim.as.Std propiuseft vcterum emhle Li/fitiA m3,qui luftitia et Nemefim ira
pingebac, /9» Neme vc llateram manu altera,& gladuim altera fis emhh oiknra
iet:inmuum vt indicarent duo pra: ma ftantiftima Iiiftuise munia, vnum qu dem
pofitiim in faculratcriuim cuiquc tribiich dijaltcrum vero in punicndis
facinorofis . Exempla corum qui ftateram tranfilierinc polfcm adduccrc
Imperatorum turpium, &eorHm,qui non principcs,fed peftcs fu^
reipublic^efuerc, vc Neronis, Domitiani, Heliogabali,Caracall fxii
aXAAgt/ftv.Porphyrius igncm fymbolum cflfcdicitnatuia;) camquc ob tem in
tcmpIisaflTeruari.capitalcq; fuifle.fi faccrdotcs ignem ipfum extingui pafli
cfTent > quopadoapud Romanos,virgines Veftalcs,&apud
Perfasignipr?ficicbanrur:qua de rcalii, et Clcmens non parum nuilta . Symbolum
igitur ita placet eiplicare, diuinam naturam,hoc eft, Deum immortaIcm,non
gladio impetcndum» hoc cft,Iingi\x acuminc &maIedicentia.Pleriq; hoc
fignificaridicunt, poteniiorum iram non cftc didis laceflendam j quod id non
ni(t communi,aut certe multorum periculo ficri poflit. Etenim periculofum eft
in ctt fcribcrc, qui poflit profcriberc. Ex quo quidam ciim duceretur ad regem
Antigo num,rcus flagitii capitalis, qui ducebant, hominem bonocfl^canimo
monebanr,futu rum cnim vt folucretur, cum ad regis ocu los perucnirct:At,inquit
ille, Cyclopime crudum vultis appoixre ? alludebatad rcgcm lufcum . Quod ciim
regi delatum cfl!ct,homincm iuflit intcrfici.Ita in fuam pernicicm mifer
illegladioignem fodicauit.Quod dc principibus didum cft,idem dcaliis omnibus
dici potcft, ncminem fcilicct vcl dido vcl fado lasdcndum, aut prouocandum,quod
iracundiam excitct* Nam et fapicnter acccpimus a Salomonc » moderatusfcrmo
frangit iracundum animum>atdurus furoicm arccfl!it . Et hoc quidcn) fymbolum
vnum cx iis cft, qua: AndocidjcPythagorco aGrascis fcriptoribus, non Pythagorse
ipfi afcribuntur . Politianusalitcr Icgit.crvf a-tS^iipa ^«Vxat hi\J€iV' ignem
ferro nefodicato . Alii 'Trvp fjLA^etJpA fjii) a^Ktthivciv. ignem gladio ne
fcalpito . Scio et alioscflfe proucrbii feiifus,exquibus quidam ita obfcoene
conccpti,vtpudcat dicerc:quod ad morumcul tu»),vcl honcftam dcdlrinam
facit,magis placet, et iis finibus noftra ftudia tciminantur . Corne edito.]
fjL» ia^ietv rm KctpJ^letv. Cicero dc Belljerophontc, vcrtit cx Homcro : ^pfe
fuum cor edens campts errabat Aleu, Et Phocylides, apud ignem fedcntcm cor
fruftra non minucndu^pr^cepir hoc verfu,tTg fj.etTiiy i^t 'Trtjp Ket^iaetf
ijli\"j^)^? rcjeV3-/«J' iynhcLKoVy cereirumnemandtto-.^wo^ ab
alijseiponiturdcobhuione fugienda. Ex quo ApuIcius aic: Homincs funtanxijs
mentibus, Humxn^t bruciscorporibus, vita quetula. Redc (onditio qiiidem et
vcrc; nam quot m homme funt percurbationcs, totrcgnant quafi praedones
infefti,& cruenti carnificcs,qui nunqua conquiefccre miferura animum
pcrmit. tant . Ea rationcde hominum conditionc conqucfti funt Philofophi longe
multi.SiIcnus enim pronunciauit, optimum non iiafci.aut quamocyfiime mori, Huc
rcferre poHfis Heracliti lacrymas de hominum miferijs,Timonis fM(7etv^pa7ns
folitudines,Poetarum et Philofophorum fatyticos acuIeos.Saluberrimum itaqj hoc
ora culum Pythagoraj fapientis, in quo bona pars
Philofophi2cmoralisoccupacur,tcncn dum mordicus,vt quifq. noftrum mcminerit,
fenonparum profecifTe, qui malis afleclibus feueram lcgcm indixerit.Sit ergo,vt
Flaccus monet, L£tw in pT& fens animu4, cjuod vltra eB, Ocierit
curare,(^amara Uto Temperet rifu . Nam et Chryfippus Kv-rnv, quafi Kv^tV
hominis appellat : eienim qui criftarur et mcErore contic'tu r » quafi fenefcit
mifer, maciemq; et pallorcm conirahit.Idcoquc Galcuus hoc vnum pra^cipit ad
tucandam valetudinem,a curis acrioribus et a mcrro reaniiTium fubcrahcndum,
coquod mdc morb:s affli«^.Fugicdas vias publicas, vtl a publicis viis
defledcndum.Picinus; Populates vias fuge.per diuerticula vaciuo. Politianus:
Regiam viam declinato, per femitas ingreduor . Id traduci placet Gyraldo ad
vitam coenobitariim, quani bene, ipfc viderit. Q^idani per Y,literam a Pijilofopho
defignaram volunt fuifte.de qua multi multa.D.H!ero*?ymus exponit: Ne vulgi
fequans errores . Nunqnam cnim tam bcnc cum rebus humauis adum eft, vtoptima d
1 pluLII DE SYMBOLIS. Ijihoriin tibius fuc cnrrendum y non otio' fi'CUa ci nt(
quid in facrvs . Capitti mortalitxtii fym holum . JErufc.ttorci Aii iici .
plurimis placiicrint . Hiic pcrtincc Euangelij prarccpcum : Ne in viam gentium
abieritn . ToUenti onus auxiliare,deponenti nequaquam] Alij Icgunc T^a>j?',
a.vTt7rpAT7eiv. Cumco fcncit Cyrillus: Non oporcec ( inquit) cooperari cuipiam
ad|!gnauiam:fed ad virtutes& labores.ldc riucarc. Sympofiacis . OUa
vefligium in cinere confunde.] Poft inimicicias irae meminifle malorum cft,aic
illc. Sic habet Prophetae vaticinium: Olla igne& carbonibus fucccnfa ;
hoccft, cor plenum curis et foIIicicudinibus.OIIa pro corde,cinis pro
poenitcncia inccrdum fumi tur a facris Docloribus . VngHLum.criniumq;
pr&fcgmina vrina non^in^pergenda.] k^nrovvyi^TyLdL^Ji KHpoj^fx» iTrapHV .
Quid vero dicas,fi non calcandam, nec pcnicus negligendam rerum extremarum
curam fuo hoc fymbolodocuit Pythagoras ? Ideo, fc ribit larablichus.ni dic
fcfto nec vngues fccari,neq; comas tonderi volebat . contrarius eft fymboli
fenlus, fi ( vc Ficinus cranftulitj enuncietur: Capillorum et vnguium fuperfluitates
poftquam abfcideris, pcfliincia:ac fi innuat,de externisminime curan. dum .
Theodoretus capillos morcalicatis habcrefymbolum dicicimorcui cnim func, nec
doloris fenfum habcnc. Alicer cxplicat Parccmiographus . vnci^ funtvnguihHi non
fiutrienda,\ I(tiX'\covj-)^a, (X)] Tpi^HV. Monenuir hoc fymbolo, vc rapaces
homines fiigiair.us, ncve intei familiares et domefticos habcamus^quoniam
rapiendi defiderio,infaciabili eum in difciplinis reliquis, nedum in prima re
Iicccraria,non mulcum profedluri^, quimanifefta: vcritati cotumax rcpugnat. Sol
proDeo interdum accipitur. Ergo aduerfus diuinitatem loqucndum noneft. Alitcr
ctiam z^tttvit (ymbo\wTt\iAduerfm Solemne meijto, Quo comendatur verccun
dia.Apud Hcbr^eosis loquendi moseft,vt aliquid contra Solcm ficri dicant,quod
in cofpicuo et apcrco fiacyteft apud Mofem. Hirundinem fub eodem te^o ne
haheto.] oy.o)pois yeKiS^ovets yiii-^^pV' Apud varios fcripcores variacft huius
fymboli cxplicacio; Domcfticas hirundines nc habeco. Ne do.i^i pacere
hirundincs. D.Hieronymus reddicHirundinem indomonon fufcipicndam. Aluis: 5ub
codem tcdohirundinem ne habeco.Marfilius Ficinus:hirundinem domi ne fufcipias.
6y.cdp6(pios enim cft eiufdem vel tccfli vel cuIminis.Significatur, admittci
thagorx inftituus, quem tradunc gallum aibum adeoamaffc,vc fi quem videret,
rratris gern-.ani ioco f.lutaret,& apud fe liaberet:luis tamen
fedatoribus.qui policici dicli funcpermififfeaic
Iamblichus,vcgallum,agnum,&alia qua:dam paulloance nata, prxter
vitulum',redefacrificarenc.Idem fere -Suidas. Panem ne frangito. ] h*pTGV y.»
katA' >vt;/«i'.PIeriquefic interpretantur, vc dicant,hominis vitam
diftrahendam 6c confumendam no efle,ea fcilicec ratione.quod pauis fic humana»
vit^E fubfidium.Alii vero ita.vt ad cocordiam et communiouem conferuandam
inducamur . Nam vc ex multis granisvnuspanis conficitur^fic ex multorum
voluntate et confenfucommu nio et concordia conflatur:quibus ita par uxres
crefcunt.vtcontra maxim^dilaban lur.Ab eaPythagorea fuperftitione Chriftiani
func alieni maxime, quorum religio in frad}ione panis pr*ecipue fitaeft ex
Dominico inftituto,hoc eft, Chrifti Scruato- ris, quo Deus fefe vereipfum nobis
exhi- bct. Apud Pluiarchum 5ympof.Lucius Tyrocheuscos Pythagoreos reprchendit,
qui in amicorum fociorumqj c^nis panem non frangcbanr . Apud Q^.Curtium,cum
Alcxader Macedo Roxanis aniore captus, eam vxorem dnceret,in mediocupiditaiis
ardore iullic atferri patrio more panem : quod crat apud Macedoues faudiftimQm
conuidorum pignus: quem panem diui- fumgladio vterq; libabac Credo (mquic Cutriusj
cos,quigccis morcs condiderinr, paico ¶bili vuftu oftendere voluifle
lungcncibus opes, quantulo contentielTe ^ MetKiSo- vct, Stcti^ipovTctf
eivSpesa, eiiJLs(^pih Tols ('OfKTnfJ.QTdLTOiS OTTKotS ATffO Tivav ^OMviK
eivoiKeicov T^Tript ctvT^s ev TOAfjLtoL. Piiidarus cnim tcftis eft,Amphia- laum
in expcditionc Thebana pigraphice nobis cxhibct armaTurni pi^fturis clegantibus
&: ingeniofls confpicua,his omnino verbis: Ip/e tnter primos prAflanti
carpore TtirntM VertitHr arma tenens, cxerceatur memoria,miriHca obledlatio
capiatur.Sed ha^cmi^fa faciamus . Qaa cnim fupcrioribus antcaiftis farcu- lis
hic fymbolorum vfus magnis quibufda viris arriferit, exempHs innumcrabilibus
teftatum habemus ; Quin id antiquarij et ftudiofi loge antc,& hoc noftro
f^culo dili gentcrobferuaruntinqnibufdam prifcoru temporum numifmatisasreis
&atgenteis, tu faxis &[a:dificijs,longa facculorum cali ginc, et quafi
fenio ferc omnino collapfis, cx quibus illorum vetcrum hominum ftu- dium
agnofcuntin obfcruandis familijs, vcl gcntis alicuius fteramatis,aut cffingcn.
dis iis,qu;Eipfi fuo arbitratu conccpcrat, quaeq; vcl multis,vel ccrt^
paucis,&qui- dem crudiris atqs ingcniofis propofita elTc
cupicbant.Siquidem,vt e multispauca fub legam, Alexander Magnus Serpcutis ima-
gine vfus cft,quGd fe a louc Ammone pa tre fub forma fcrpentis clTe natum credi
vcllct . Auguftus Csefarma^nam fuiani- mi modcrationem,aIienumqi abomni tc-
meritate iudicium, id cft, maturitatem in rcbus gcrendis oftcnfurns, in altera
numi aurei partc, quod cudendum ea maximc caufa iulTcratiPapilioncm vna cum
fluuia tili Cancro c^elari voluit j altero quidcm tarditarcm, altero vcro
ccleritatem intcl- Jigebat.Eundcm et Sphingisimagii)em iii iigillo feu
fphragidio fumpfiflc memo- rantrquo plcriq; coniiciunt.eum defignaf- fe fuam in
rebus obfcuris illuftraudis, et conficiendis negotiis alioqui perplexis ad-
nairabilem folertiam.quod tamen fignum commutauit Rcpubl.primum compofita, et
iniaginc Alexandri Magni poftea fertur vfus, fortafle vtMonarchiam, qua fc di-
gnum putabat,intclligcrct: quam vbi i»a- gtu,planeq j inaudita felicitate
confecutus eft,nonalia deleftatus eft imaginc quam rtta.Ma:ccnas cqucs Augufto
familiauffi'. ni . Ciuitatu gnt/t, mus,Ranam vfurpauit,fortaflc Seriphia,,
UAcen^'^ vtquibufdam placct,ad arcanifide.quam vnic^ obfcruabat ille,
defignandam. Titus Vcfpafianus Auguftum xmulatus, pro- prium fibi ac peculiare
fchcma vcl fym- bolum habuit,quomaturandum cfle prse cipicbat, Delphinum
anchora: alligatum. Narratur hiftorijsEcclcfiafticis,& D.Hic ronymi Commcntariis
litcram Hebraica r^r,falutis fuifle olim fignum,etiani Pa- ganisipfis habitum,
quod parietibus tem- pliSerapidis palfim vifum fuit.NuIIuscft cxnoftris,quin
audicrit aut legeiit mcmo rabilcm illam Conftantini Magni expedi- tioncm
aducrfus Maxcntium, quamaxi- me fignismilitaribus figiuim Dominicas. Crucis tum
primum c?pit.Et certe Crux mcrito profalutisnota vfurpari c^ptaeft. quod
T,Iiteras, quod fuit olim abfblutio- nis fignum,videatur refpondere, fi pi;J^g
^-ctAJiVM^/.AnnasMommoranciuSimilitum niagiftct, nudum Enfem, vna ciim ver- bo
CaroU IX, Henrici III. Henrici IV. Eiufdem laui . Cathari^ n&, Medt- ceA.
Mommo^ rancij. DE SYMBOLIS. LIX bo A'^n A A N O S : quo inniiebat, feab omni
fraude alienum, operam fidam ac ftii diiim in fummo magiftracii pi^eftitifre .
Marefcallus Santandreus nodum Gor- dium.Pieriq; idem cribuunc Regi C^tho-
BoYhonij lico, vt louiusipfe.Cardinalis Eorbouius, Cardim' paftoriciae
dignicatis notam, Enfem feu If^ . giadium flammcum habuic, quo verbi di .
Caroli Lo uini vim intelligiaiunt . Carolus Lotha- thdreni . lenus Cardinalis
Hcderam alta: pyrami- di ha^rentem, vna cnm verficuli parte al- tera.T e stante
virebo. Fran- Trancifa cifcus Turnonius Cardinalis c^lefte Man Turno' „3,
Chriftophorus Madruccius Cardinalis Tridentinus, Phccnicem feigni com- ChriBo-
burentem, vna cum fenteiitia, Peri t bhori y ^ v i r A t: Ferrarienfis deniq;
Cardi» iruccij . nalis Hefperidum mala ab infomni non . cuftoditadracone, quo
virtutes figniflcari Aiphonp CQ^^ftgt ^ Alphonfus Aragonum rexlibro aperto,ad
libcrtatem defignandam.vti ma ^f"-'" luit . Francifcus Sfortia cum
Ducatum jorttA . Mcdiolanenfem obti«eret,Canis fibi fym- bolum pingi fingiqj
curauit, vna cum cpi grammate, N e m o Qjr i e t v m i m- pvNB lACEssET. Duo
intcr cajtcra Principum Italorum fymbola, cruditis hominibus placuerunt,ncmpe
vnum Lau- lauren- rentis illius Medicci,& alterum Profpcri -W^f^j.
Column^:IIle quidera tres plumas habuit » colore triplici diftindas,
albo,vuidi, ru- beo, vna cum Semper, adieetitum a fabulis. ^ aus LX DE SYMBOLIS
llislori- Vhyfica . md fym- bolo con- fiat t non vice ver- Imaginu riitio .
Im-tgtnes veterttm quAles, auc rcrum natnra, ingcniosc ad mores vt plurimum
traducitur. Hiftorica funtea, quarducuntur exhiftoiijs, vt Ltxi^z fta- tua
icrca in Acropoli Athcnicnfi pofita, de qiia ij.Emblemace . Triumphus M.An-
tonij triumuiride M. Tullio intcrfe£lo, 19' Emblem.Humii Scythici dcfcriptio,
Emblcm.3 7'& c.Phyflca vcrd, vt Bacchi et Palladis fimulachris eadcm ara
crcdis, Emblcm. ij. AtCicoT^xxcivTiTnKetpyiet . Emblcm. 50. quaitamcn ad
moresomnia mihi reduci polTe facile vidcntur, quia er ijs omnibus,quanquam non
fempcr ita pcr fpicue,moralis fcnicnria cliciatur . Differre in/er fe fchemata,
imagines, fett infigniat expeditam illam quidem et facilcm, iuxta louii do(ftrinam,
quinonmodo notas hc- roicas Principibus muliis cxcogitauit, fcd &artcm
quandam apercam et compcndia- riam admodum inchoauic potiusquam perfecic .
Symkolorum id proprium &pcculiare cft,vc gyris quibufdam et masandris,ncm-
peobfcuris fcntentiarum inuolucrisobtc- gantur . Si cnim tam aperta et
popularis clfet inucntio, nihil doArinae aut gratias in iis cflc vidcrcturjquod
fymbolis A Egyptio rum,Chaldxorum, Py thagorsorum,G rae corum, et aliorum antc
quadam cx partc dcmonftratum cft . Deinde,ineo vcl maxime fira eft Sym- bolorum
ratio, vt cum grauitate brcuira- tcqj quadam plurimum fententia» conti-
neanc:quodobferuadum notacaudorgra ui» et acutus Demetrius Phalercus . Id
prasterea obferuatur vt plurimum » vt fymbolum habcataliquam cumadagio fcu
paroemia fimilitudincm . Et quidem faepenumerofit,vt fymbolorum et adagio rum
eadem natura efle appareat, quan- quam interfe raJone quadam difFeranc . Quod
Plutarchus diligcntcr obferuauic SymholU inuolHtH fitopor- tet. Sit brent et
grant. Sit fimiU adagio • D£ SYMBOLIS. LXI iiiqiiibuMam ; et praetcr cum
A^ulcius, qui ctiam exemplum apponir,vt ctini olim diccrctur, Exquocnnque ligno
Mercurium non 7?m,fignificabant omnia et quaeuis in- geiiiaminim^ ad dodrinam
capeflcndatn idonca, ncquccuiufque animum icacfTe a iiatura
informatum,vtingcniicultum tam commode capcre poflic . Qu2B tamcn forcaflc
magis attinciitad ca fymboIa,qua:oratione viusq i vocc vfur pantn r, non ea
qua: TSA^dyv^id.A et dL(pav CoMiTE FoRTVNA. Quae vfrtba duo vim (chemacis
ingcniofi concipiunc . Apud Gcrmanos, Bafilcx, Frobenius, Irohff§* arcis
eiufdem apud fuos Rofcius, ftemma libris edicis affixiceredu baculum duabus
arrepcum manibus, in cuiusapiccauicu- la, et cx partevtraq; duoferpentescopli-
cati,fed nullo addito vocali fyraboIo.Cic- dibileeft virii follcrtcm his
notisbenedi- ccndi arte,qu2B baculo immit«r,quafi fept ri ac colligari
fapiecia,qu? apud veccrcs fer peutis ttopiine fignaretur,figuiicafle.Ioan» LXII
D E SYMBOLIS. loannis Oporini "Roberti Stephani Stmont^ ColinAt . AndreA
VVeche- lif. Tederici Morelli . 711 Niuel- lctcobi Nicolai L henelli .
Oporiims>criiditusfanc vir. ncdiim typo- graphus, Dclphino infidcntem Aiiona
Jy- IX fidcsdigitis attrcdantcm fibi Jegicjfor te indicans littcratoriim
viroriim falutem inmedi)s ac tempeftuofis vitae hnius flu- dtibus tutam ac
(ecuram:::ut etiam crudi- tcs homir.es a fuis nonnuiiquam male ha- bcii.ob
extrancis excipi humanius.Nimis muUuscnem, 11 fingularum vrbium Gcr- manicaram
veli n colluftrare officinas;a* Iioqiii fuccot iHgenue plurescire vcl Colo- inx
Agnppina; vcl Francofurci,veI Spir^, alijsq; celcbribus Germania,' ciuitatibus,
quarum typogr^phi eruditis fuis fymbo- lis non minus le(c orbi Chriftiano com-
mcndarunt . 5cd ad Gallos venio.qui fcfe ijs fuperio xibus asquarunt, vcl certc
nufquam infe- riorcs habiti funt.lntcr cos nemomihi oc- currit iIIuftrior,vcI
fuo xuo pcritior, aut diligentior RobertoStephaiio, qui pro fa- mijiaii
fchematearborcm habuic in ramos porre(5lam,addita figura fpeculaniis homi nis,
verbo aftcripto D. Apoftoli, N ol i Altvm 5 a p £ r e: qua notavifuscft arguerc
nimis curiofam dc lebus obfcuris ac diuinis inueftigationem,& do«5lrinie
cui cumqj apponendum modum.Simonis Co lina:i,politi hominis,iaudata noftris et
ex- tcris induftria,qui vt Jittcras,carumq;gIo liara ncquidem tcmpore
intcrmorituram fuoagalmare rcprasfentarct,5aturnum fal ccmctentcm omnia
dcpinxit,addito verfi culo vt fymboli anima, V i R t v s S o- LA ACIEM RetvNDIT
ISTAM. Non prsEtcreo Andiea: V Vechelij equum Pegafum,dc quo in fabulis, quod
fignum immortalis nom.inis per dodrinam compa raiKli.Elegas& bene fubadum
iiigenium, iudicuim par,mores inculpati Fedc ici Mo rclli,cuuis infigi.c,
Fons,perennes fluuios dodrina:omnis iiigenua: ac libcralis fignificat. Q^ii
vircum in viuisellec, bona fidc pn^ftitic quodariib fuic,& reliquit
liberos, quieaiidem palmam extendun: indies vbe iius,nec vnquam Fontem illum
finuntare fccre.Scbaftianum Niuellium, probum et honeftuni virum,fu*E iamdudurn
Ciconia: deledarunt, notum fignum t/k dvrirri' ^cLpyldf. Et lacobu Puteanum, fua
5ama- ritana putco proiima. non ad alium quae fita fincm,quim vt alluderet ad
fui cogno minisaiiquam rationem.Nicolao Chenel- lo,feu Qucrculo placuit
Qucrcus, et re- lonim fcu arundiniim fafciculus vnacolli- gatus,& arbori
appcnfus, aflEixo cpigram- mateio, Vis Nescia Vinci. Quod cx Scylluri pctitura
monito ad fi- lios, ciim morti proximus concordiam fuadcret.Chriftophori
Plantini,cuius mc- n^oriam fandlecolo, fignum familiarcac proprium,circinus,cum
erudita Gnoma* Labore Et Constantia. Circulus in fccircumaduslaborcm indc-
fefTumndcm in pundo hxrcns.conftansa- nimi propofitum notat . Id fane Piantino
fphragidion conueniens, quohominc nul- lus laboris paticntior, nullus in
vitajomni propofito tenacior fuit, pra»tcr cam moru ftcilicatcm, qua fefe omni
hominum forti probauit. AEgiduis Beyfius, Planti- ni gcncr, vircerte bonus,
idcniqucindu- ftrius,conatus foccri ftudia 2mulari,Iabo- riose et conftanter
fefcgeftit, &praepro- pcramortedefiderium lui rcliquic. Is,cu anteannospenc
(edccim fymbolum fibi pc culi-ireac proprium quasreret^mc percoii-
tatus,rogauit aliquid reperircm, quodalijs ita commune non forec:ego illifertum
albi lilij lubensexhibui,addito boni Poetae hemiftichio, Casta Placent Sv- p E
R I s . Symbolum moribus hominis accommodum, quem noram ab omni- bus illeccbris
turpium voluptatum inpri mis abhorrcre.Nec vcro polTum tranfili- re loannis
Richerij Arborem vircfcctem, cum fentctiofa nota,oAiS/orat/Ttf/)X>;?.qu5
tamen parumadmodum rcfpondetarboti ei virenti, fi benc corpus fymbolicum ani-
ma sftimemus . G rauius faur et melius, meoquidem iudicio,Stephai)US Tafletus,
Richerij focer, ante v(urparat arborem viroris plcnam, addito verbo ex Dauide,
FOLIVM NON DEfLVET. FIoC eftrmetucti Deumnihil defucurum. Qu^ omnia quafi per
fatyram conijcio.non fin gula peifequi cogito.qu^e vtadgregare dif ficillimum
eiTet.fic non perindefrugifctu. Alioqui mcmini me.cum quidem plus o-
tioabundarem, vcl antequam me publici muneris ratio totum occupafl[et,
felcgifle librum fymbolorum,qux vulgus noftra- tum deuifes nuncupat,n6 tam
geniomeo, quam voluncati aliorum feruics Seorfum etia, dum ftudijs
grauioribusqu?romihi folatium, non pauca fcripfi emblcmata,in quibus cecini
mihi haclenus ac Mufis, dc que i js cdcndis no sia magnopcte folicitus.
Chrino" phori FU tini. -^gydij £eyiif . loannti Richerif^ Stephftni
Tajfeti . DE SYMBOLIS. LXIil De JEnigmate et AnagrammMtifmo * E T is fane locns
me admoitet, i js fa- ciam fati^cjuipridemmihiaurem velJica- ninr,ad hac
difputationis inftiruti&Hc fym bolis pcificiendam racionem, deaffinibus
fymboJorum AEnigmatibus,atqj Anagra- matifmis, feu onomaftrophia, quidpiam
adijcerem.Verum degfyphis,feu a?nigma tisjuoneft nece(Te hic commctariaJiquidj
&id nodigcnusfaciJe permittoiis,quibus plus otii ruppetat,& ingcnij, vt
qui in rc- bus obfcuris enodandis operam cum fru- gealiqua locare poilint.
Q^iancjuam cnim cmbJemata longe multa videri a:nigmati- ca poflint,co
quoddodrina: reconditioris aliquid in fc conrincant:abfunt tamcn non parum ab
snigmatis, et ficuti rcs a verbis difFcrunt . Alioqiii dc aenigraatum omni
natura difputationcm adornarc, hominis cft vclegrcgic folcrcis,vel non paruman-
tiquarii,quive non aliunde occiipatus pof- fitingenii aciem inafpe(5lum luccmq;
pro ferre.Tancumdem pcnedixerim dc tranf- mutatis nominibus, in quibus bona
pars ftudioforum hominum nimisopcrose oc- cupatur:& dofli, indodiqj his
capiunrur aurium arq; oculorum iJliciis, vtquam- quam faJIi fc interdum
fentiant, ludicro tamen»& fere inani errorc deledancnr.Ta mcn
inanagrammatifmisnon pauci fudat nitendojalii poft longam^ccrtcq; faftidio- fam
oKVf)pictv jkw 'Tnpiepyletv, quam ftrc- nuaminertiam FIaccusait,nihiI tamenpra
ficiunt.Quid enim dc iis, qui nefcio quid doiflrinae rcconditsein eiufmodi
putanref- fe littcrarum metathefi ? Equidem non prorfus probo vcl improbo
ingeniofam i ftam !itcerarummiftioMcm,dum quid yv» (jitKov in fe habeat: fed
non cx eai-nihi de- pofcam palmarium,quia fieri pofiit, vrc- iufdem nominis et
eognominis elenienca fledli in contrarios fenfus omninc poffint ; cuius rei
excmpJanon pauca in pjerifquc virorum princrpum nominibus,iicdum a-
Iiorum,inquibus varie contorquendisna- futi quidam et nimisotiofi luxurianr. Et
hacc fascuJi noftrifcabies,vclopinio aflcnta trix, vt dclicatus qnifq^ ac
nitidus fuas lau des magis putet efTe proprias ac peculia- res,exfuoqu?fitasanagramatc,quafiqui
e fuofundo frngescfic mcliores arbitretur. ^trahit fua quemq'^ -voluptets . Ncc
faftidio aliorura ftomachum,meo dif fi'j/t« eiTe minimc porcft, nifi pioeoi
vfurpctur,. quod iy^Cvnfy.et. dLceremus. Emblema cnira fiepcnumcro eft divt ita
dicam: ada- ^^^;^. gium vero fermocft iuoreomiiiu veifans.. fcrimuj > In
quoaduertendum,anii acute vidennt,. et non potiiis aberrariiit,qui quafcunque
fcntentias,adagia,fimiIia,apophrhegiData„ hiftorias ad Emblemata poiTe
reuocancea fuerunr,quafi ex re quauis Emblemacudii et confici debcret* LXIV DE
SYMBOLIS. Supereft itaq; Emblcmatis nomen cx- pliccnuis, Ci prius A. verba cx
Com- inentarioin tit. Dc rer.& verbor. /ignific. appofucrimus.F^r^/»
Jigni^canfyinqmt,res figni^atntur-.tcimetrt et res qnandoqifigni ficent,
"vt Hieroglyphica apud Orum Ch&remonem,tuiu6 argumenti ^ nos car- mtne
libellum compofuimusy cui titulu^ efi EMBLEMATJ, Hsec illc. EMBLIMA quidi vnde
dicatur;^quo- modo id nomen proprie > quomodofi- gurate accipiatur . D1cITVR
Emblema, quicquid in- 'Emhle- tcrferitur ornatus caufa,non modo paricii maquid'
bus et pauimctis.fed et rcbus aliis pcrmul tis, vcvafis, patctis, vcftibus:
cuiufmodi funt clauiculi, aut imagines aurca: vcl ar- genteaj, vniones et
gcmm^,ca:teraq ; genc- ris eiufdem . ^eouTov vcl J^cttS^et/i^et dici- tur
Eu(tathio,ncmpe ornamentum excm- ptilcquod innoxie demi poteft vafisau- reis
vel argenteis, idemq; reponi. Idenim nominis dedu(ftum cflc conftat cr*^a t«
e^CetA cr^-a/^au t gVg///2/^ « «r^flw,q uod cft infcrcre,intcrponere,vcI
iniicerc Antiqui- tusenim lapillis quibufdam quadratis et minute fe^tis
poIitisquc,in quibus cicones quacdam intcrtcxtxc(renr,?des magnatum et
Principum regia: vt plurimun. ornaban tur,vtcolligereeft ex Paufania.PIutarcho,
A puleio, Philoftrato, et aliis plerifqj cu- iusctiam reivfum aliqucm
videmusinqui bufdam templis, tum a?dibus publicis et priuatis,vt noftra h^cc
jctas antiqnitatis x- mula pridcm ciTe cospit . Itaq; ^gTfit^o^/-KMfh^c
Emblcmata vocantur carmina,qui bus imagincs,agalmata,pegmata, &id gc- nus
alia fcite adujuenta, varie et eruditc ciplicantur.Scd et oratio variis
verborum rcrumq; pigmcntis et Icnociniis Rhctori- caiartis elaborata.Emblcmatis
refcrtadici liguratc potcft.Notum cnim illud M.Tul liicx Luciiio : ^am lepide
lexeti cotnpofii, vi tepruU omnes Arte tpauimento atq; embUtndte vermi'' cuUto
• Verba funt Lucilii Pocta; Comici, apud quem Sca^uola exagitabat Albutium, qui
nimiusclTet in ornatu et ftrudura vcibo" rum:in quo non vitabatafFcdauim
diccn- di gcnus dodis auribusodiofum.Non pof fum fubticcrea M.TuIIio Vcrrcm
rcprc- hendi accrrimc, quod cmblcmatum vim > qua» ciret in Siculorum vafis,
abftuliflet : quodq; Suctonius ait,Tibcrium clcganti^ vcrborum ftudiofiorem,
cmblcmatis vo- ccm afpcrnatum in quodam patrum dccrc to; commutandumcnim verbum
ccnfuif- fc, et pro pcrcgrino Romanum conqui- rendum . Emblcma,vt accipitur a
M. Tullio, et Vlpiano I. C ornamcntu cxcmpiiIc,quod pro horoinum placito vafis
argcntcis, vcl aurcis cicra incommodum dcmi, rurfusqi rcponi potcft:cuiufmodi figilla,aut
rcru, vcl flofculorum, colorumvcfimulacra fa- brcfada-Nempc g///^A>;//ifc,
(^acoTQViS^At* S^AKiJLcL attachepourorner les vaijjfenuxd* or ou d'argent, vti
redledoaus Hadrian, lunius.^j^/ji/^g^ViTgTfit^Martialis, vafacx au- ro
illigata,quae cruftas habcnt,aut torqucs cxauro iiexiles,vtapud Baifium .Turne-
bus noftcrgcmmata vafa, qua: confcrtas auro gemma?,hoceft, Kt^iffnoxjf ^Vffiv»
i^iiovs tcneant,cxponit ^pva-evJ^eTet . Castcrum plcriqj vcl fufpicari,vcl
obii- cctc potcrunt, hic abAlciato Emblcmata improprie dici,cum cacarmina
vidcantut potius cxpofiiioncs clfc & cxplicationcs £mblcmatum,id cft,corum
fymbolorum vcl fimulacrorum, qu« abantiquis pctita hic magna partc
rcpra;fcntat,& horum ra- tioncm tradit. Scd dicimus adiundanon tcmcre
aliquando fubicdorum habcrc ra- tioncm mctonymicws, et fcntcntiam vcl cpigramma
dici pofte, quod Emblcma in kcomplevtatur . LX? A D A. EMBLEMATA LAVDATIO, Vke
prafationt^ ad Emhlematum explanationem Habita Lutcux in regia Burgundionum
fchola, ix. KaLMaias> 1 576"- TS1% Jlf^^DlTORES optimi ifjon efl ma
confuetudinisy quo tempore ad aliquem egregium fcriptorem explicandum aggredior
^ini' tiomece profefUonis tam anxi^ rationem reddere.cm hunc potius qudm. ilium
fumam in manm-y propterea qubd fiudiofis omnibus meam indU' Hriam et confilium
in officio meo perfoluendo, req: Utteraria iuuanda probari iri confidamitamen
in hoc auBore certt nohili et acuto^ fed recenti nimis for^ taffctVt mihi
ohvjcitur^caufa proponenda efi.cur hunc enarrandum puhlice,mei4q\ com mentarijs
illuSirandum infiituerimyne quid d me temer^ ^ inconfultofa&um effe vi- I
deatur . Sunt enim nonnuUiynm quidem mali et improbiyneq\ alieni d literarum
me^ \liorum vfu et dignitateyqui dicant me nonfacere fatis confianter, qui
nefcio quo ani» mo intermiffis antiquis auBoribtM,^ ijs^d quibus folida puraq-y
doBrina petitur^mU" tato priore confiliOi ad recentiorem iHum diuertam: ac
fi prifci lUi fapientes, et iam hnga faculorum diuturnitate probati mihi non
fatis arriderent Ego, ^uditores^ de menihil poffum exceUens aut magniflcum
poUiceriifed auftm tamen dicere^me non ita $ffe pbmbeumyVt pulcram et vtilem
veterum hominum doBrinam tam paruifaciamy qui nuUis vnquam laboribns et
vigilijs peperci^vt ex eorum quaft pomarijs &f(rti^ i libws agriiyfiudiorum
aliquem fruBum tandem aliquando demetercm. Quia tamen ab i ineunte ^rin^e laude
commendatiffima-.cultws deniqs ab omnibws tjs^qui virtutem ^ literarum
gloriamadamabanisquosomnes.quamdiu vixit^deuinBos fibi confuetudine tenuit^Sed
tonftcio tarn longo itinere.d Juo tandem Principe reuocat^s {ferh fit enimiVt
ipfa vir- ttis in ptoprio et natali folo non nift ferb admodum cognita^ ad
extremum excipiatur, excepta reficiatur, refe^a pramijs exornetur) d fuo,
inquam 3 Trincipe in patriam reuocatws, pofi ancipites varivsque cafm et labores
nomine publico exantlatos, in^ crdinem Senatorum honcrifich cooptatwsefl *,
quam acceffioncm, vt ipfe affirmabatA ne qiiidem cogitans^ honore omni maximo
dignws, impetrauit . Eam verb pra^iantisl ingenij et eruditionis famam
pcrmultum auxit libris editis^ quibws et fuie ^etatis ho^ minihws et poSieris
confulere Jibi propofuerat ^ Et quidem inteUigehat eos^ qui verl dodieffentynon
folum cum viuifunt ac pr^fentesjiudiofos difcendi erudire atq^ doce' re^fed hoc
idem etiam pofl mortem monumentis literarum afjequi . Jn quo fuam fidem et
sludiumtam mirifice probauityVt nuUws hodie fit eleganti polita cognitione tin
i}us,quin huins ingenium fuj£icia£ . I^eqi profe^g hac parte vldio^qudm fit
^quuii AD A. EMBLEMATA. LXVil ipinmem fequi rel M, Mtonij OratoriSyaut C.
Luciltjy tametft doBws et vrbanus i M.TuUio nominetur: Alter enim curfuas
orationes edi noUet^ probahilem ratio^ nem reddere folitu^M dfe ita fieri
dicebaty vt ft fortafie qu^edam minime alijs place- rentiinfitiari pojjetialter
verbyquo^ [criberet^neq; d do^isrneq; ah iwperitis legi veUe: quod iUi meliws
qudmfeM autem nihil inteUigerent . u^t qua fronte aliquis noftrum artifici huic
tam laboriofofuccenfere auftt} quis candido animo fcripta non exceperit » qu^e
et do^is iucunda,& indoBis profutura funt\]SIeq\ enim exiftimandum
nobisefty yeriora iUa fmpliciora cenfendaiqua viuavoce dicuntur^quieq^
ftmulariy fingique pofiunt.qudm qua emnium fubieda oculist quaft ad publicum
quoddam examen pro^ ponuntur.Et h^c quidem^y^uditores humaniffimi, neceffarib
frimum dicenda videban . tur^ne quisfortk putaret.me iUotis.quod
diciturymanibws aggredi auBorem veUe tam lepidum,tamq\ tetfum ^ egregie doBum^
eumq\ ftudiofis adolefcentibm proponere % nift iuftam aut certe probabilem
confilij mei rationem primum redderem. Occurrunt e- nim virinonimperiti quidem
(3ignari rerum.fatisneconftanter facere videarfquire- li£iis,aut certh
fepofitis ijs au^oribws^qui prifco et meliore feculofloruerunty vnum d
recentioYibws aflumam potiu^yZT ad eum explanandum aggrediar, cumalios penk in*
numerabileSfeosq; maximhquos pofteritcvs communi confenfu approbauityexplicare
hoc tempore,promea conjuetudine et ex ojjicioydebeam,Ego verbi^uditores.non fum
is, qui veterestVti iam dixi, potlws quam vetera eaq\ pr non autem fuo pretio
aliquid artimandum,magniq* ducendum putett Sedeb prolapfa e^i hominum
inuidentia et caca opinio^vt noua p ene omnia^quamquam fapientum iu^ dicio
pr^ftantifJima,non modb fafiidiant,fed etiam aperth damnenti quod idemfuo fe-
culo non temerd videtur iUe conqueHws : ElTe quid hoc dicam [inquit] viuis quod
fama negatur, Et Tua quod rarus fecula ledloramat? «. Hi func inuidia: nimirum,
Reguie, morcs, Pr^Feratantiquos femper vc iila nouts . ! Qu£ quamquam nos
interdum moueantyretinenda tamen eft cum veBk fentientibws per petuaconfenfiOyVt
nunquam iniquis imperitorum quorundam opinionibws nos abdu- ci patiamur, Quis
enim Ennium,vel Vacuuium Virplio } quis Lucano ^ndronicum Liuiumiquis M.TuUij
oratiombws omni dicendilepore ac copia tinBis,forenfesac I horridaa a^tones
M.Catonis fenioris anteponat} Equidem fcio qudm non facile fe nO", uit^
apud quofdam inftnutt.vt honorificum aliquem locum obtineat: adeb M -nos
noflraq; Jiuidus odic . • et ni/i qus cerrfs femota, fuisq*, Temporibus
defundta vide^^faftidic et odit t I non qubdre&ius in ea re iudicium
adhibeatyneq\ qubd eo modo Uterarum dignitatem ' augeri velit',fed quia non
nifi agre patiatur fe vltimo haberi loco.ft res in certamen ve^ niat:&^
induftriam excitarefe nihilo plfis pofje (feret . uit id qudm ab aquo ^ bono, I
qudm d re^a ratione alienum} e 2 Nam LXVHI ©RATIO MINO 1 S Nam fi cam Grascis
nouitas inuifa Fuiflet » Quam nobis, quid nunc efTet vecus?auc quid habcret
Qu^^d legerct, tererecq-, virjtim publicus vfus? ^am multi multa poflint
ohijceYeMtYo mihi in mentem vemtiex ijs emmmdroft qul dam ^ tetrici
cafligatores^quacHmcj-y fe vetufiate commendantyea pen^ fola ^ in pri- mi^ omni
bonore h.ibenda putantinouis audioritatem omnem fidemq\ detrahuntJn quo
"pt ftbi mir^ placcntjta Pkutinarn cautionem in pergull^Jn conuiuijsiin balnelsy
pe^ neq; dixerim medio ipfo foro perfonant : Qai vcuntur {inquiunt illi) vmo
vecere, fapientes puto, Ec qui libenter vecercs fpedanc fabulas : Antiqua enim
opera 6c verba cum vobis piacent, i Aequum placere eft antiquas fabulas r Nam
nunc nous quas prodeunt com^dia: f Muito funt nequiorcs quaru nummi noui .
^gnofcOyinqiiam,ego Comici verbaiteneo mentem^ ni fallor: non tamen boni illi
wi rnihi vnqnam perfuaferintM in omne fcripti genns effe torquendum^qnod de
folis fa^ bnlis Poeta ille perf^icut et apertt pronunciauit. Quibu^
nimiumfeueris iudicibns vt non minm grauem qudm argutum opponam
te§iem,Lyricorum principem Pindarumy qi^^fojaudiant: ^ivh TrctKcu^v i^iv oivov,
etv^ict cT* v^jlvcov vieoTipav Vinum vettis laudan dumeffe vultyat etiam
recentiorum fiores hjmnorumfuam quoq^ laudem mererigra^ uiter ac
verheflatur.lta quidem doBrinam veterem ac eruditam nullusnon laudat : quis
tamenfloridxs,vt ita dicam^recentium quorundam hominum fcriptioneSy& quaft
tenellivs nouasq) Alufarum coroUas lahore ac fludio concinnatas non aliquo
putabit honore dignaSinon etiam debita fua laude ornandas exiflimabitiVuttis
itaq\ vno veV' bodicam quod fentioyAuditores, non pofium faciliH^ qudm Plinij
lunioris arguta fa- nk opportunu fententia:Sum ex ijs^qui mirer anttquosjnquit
ille\ non tamen ita vt inger.ia noHrorHm temporum defpiciam : neq; enim in
gignendis optimis laffa efl et quafi effeta natura,Sit ergo recens Mciatwsydum
tamen antiquameiws doBrinameJje conflet.Quid enim excellentem illamy&
eruditorum omnium calculis probatam pru^ dentiam luris,quid eloquentiam.qua
alijs pr^Hitit.inmedium adducam^Sic enim iam olim non ternerd didicimpts hanc
puUherrimam luris dicundi facultatem reuera 'ttoKu^ fji.cL^ictv efSCy^
multiplicem atq-, vberem rcrumoptimarum peneq\ innumerabilium co- gnitionem.vcrarn
p. ofedo et w a^ione pofitamynon vmbratilem quandam et in puU ucre laientem
decertationemjed in omnium oculis ac luce pofttam fapientiam ♦ Quii loquar de
JlUiati admirabili dicendi peritia, deq; Uterarijs monumentis ab eo editis >
qua omnia non augcri verbis.nedum illuflrari pofie certb fcio} Ouanquamenim
qui^ dam h veteribm deganier ^ acuth dixerityfaciUimum vfje laudare Solem^ cum
vbi» que prxflij ^f mper efje pojfmt Uudationum argumenta penk innumerabilia'
Jta cum dijjicile non fit hominern commendare,in quo tot egregi^ animi dotes
eluceant: mihi tarnen verendum e^^ne quis obifQitt iUud oUm d Phauorino nobiU
philofopho vfurpa^ tumyFituperari fatiws eflcyqudm remifs^ laudari.Adde ^qubd
fi mihi aUquando Sia^ inendum efietiVt AWiatm qnadm infgni merita^^ laHdationQ
txornaremy putarem eqmdev^ iquldem non alio eloquendigenere'tnibi opws eflcy
quam co.quo celtbyimem rominti ^lciatus eH confemti5'M quhlim ad laudandum
commodi VindaYum^nonalja qua TindaYi lyYa fibi opm effe cenfeMt^^SuamobYem fi
ccYtb lenecim.nunquam.aut YaYo ad^ inodumypaiem gloridm effein dicen{^n>d
fcrihinte,atq\ in eciycmmiaudcs OYatione cC'- lehtantUY-.tdmen Yei difficultate
nuUamodo deterYitns^non poffum quiii pro ingentj mei tenuiiate j4lciatuYri
commendem^uod ipfum tame cum pYO tantiUa mea facuitate rix confequoYyVt ceYti
cupeYem^huim mea voci^ tefies admc^ho potentiijiwas ^ nchilify fmas in EtiYOpa
gentesy d quihm Yaram et exa&am DoHori^ huim OYnatiffmi eYudi» tionem
probatam fuiffe d patrihws accepimm Priwum^tefiu ۤl Italiay hGnorumir.ge-
niorum parens.qua hunc FerraYi^tyBononi^iTicini.fHmma omnium admiratione de fug
geflu fiilminantemjm ciuileinaghoapplaufu, pati^i^audimum conturfu (^ frequen-
tia docentem audiuit Tfftu Gatlta^^tii^iim Bittirigihm per quiiiquennium aluit regijt
alleSiutn ftipendifs.T eftk GermaHiiii^u^.pYk^c-tete^iis fempcY induflrios et
jellertes ho- fnines hahuit;quoruni opera fadimM literartim cultm exercitatiOi
pridem extin- Bd Gothorum incurfionihmJdeperit hac tdnderH,murtdi fene8ute
reuiuifcere . TeHes 'exter£ nationes omnesjn quihm tamen efi aliqua humanitas
atq\ inHitutio liheraliti qu£ omnes vno ore^vnoqs confenfu ^lciatum
€Xcipiunt;amhahmiquod aiunt^vlnis am plexanturiadamanttexornant.Et-certitea
fuit egregij hominis SuadeUiVt etiam popti los immanitate barharos.multitudirje
innumerahiles.ftc etiam e^tcros abfentes demuU feritM mirer hoc penk vno Itnlo
iuris Hudium fuifle diuinitm excitatum, Qu^e cum dico^non eH quod veHrum
quifpiam exfpe^et d mCiVt nobiles huiiis noflra ittatis lu^ ris do&ores
inter fe conferamyneqy enim id meum eH : et quamquam mihi permiffum ac
conceffum effe videreturjamen fcio in primis id et permoleflum odiofumijSf qut
fefe poHponi alijsnon tam facilk fauntiquiqs vel ingeniOiquod ait iUeiCedere
noluntun quo ft putarem eos neverbo quidem mihi fore moleHos ^tamenvt verh et
ingenui fateary ^ ncn mcus audet Retn tenrarc pudor^quam vfresferrerecufenc.
Sed quid immoror in ijSiqua omnihm erudiiis Ijominihm prohata efieconfidoi
Enim- tterd, yiuditores^ non eH mibi aniwm cakulum adijcere meum ad eas
difputationes » quas magnafuh laude fcripfn uilciatm ad Im iUuHrandum ; de
Emhlemattm liheUo fiunc temporis habeo dicere;de eo inquam libeUo quiyVt vidcnt
omnesyperexigum cfly fi molemfcripti conftderemmiat magim certi et locupks-er
on>atm,li pretmm^fi di- gnitatemyftofficinam rerum
omniumfele^ifiimartimiqu^s Htidio ^ ccgnitione omni- fib dign^ funtyegregii
inflru8am:ft,vt vno dicam verboibonorum mare aduertamm. jiuftm equidem
affirmareynihil omnino efie quod philclogi alidqui moroft in eo defide-
rent^Sunt enim nonpauciiqui kngiores verborum awbitmiqui ptodigiofasy vt ficdi*
camifoliorum et paginarumamplitudines, qui prclixam in dchrina farragir.tm non
temeri faHidiant.Quis enim tam patienti animo eam librorum moUm euolut rit ?
tantum nobis reliBum efl temporis^an oiij^an vit^ dehiqtid quamtamen
brfuijf.r/um effe datam nemonon conqueritur\vt adaliaetiam praclara, et inquibm
plm vtilita' tiseffe inteUigimm, non primo quoque tempore prcpamm ? RtBt
CaUimadmiUe Crammaticmi^ iurequidem dicebatimagnum librum,magnum efie malum:
vtinteU c 5 ligamm LXX ORATIO MINOIS UgamHS homines inpgnireueYa magnoq) damno
mul^ariyqmbtis libritammuki atq-y ampii euolitendi ptoponHntuY.yit vt petmulti
funt^qui pYolixitatem aueYfentuYtfic pro ft36 alij quidam nominaYi hoc loco
pojjent nonilUteratiinon inettesy neq-, pofiremo in numcYo poncndii qm
fimilitudinem.fatietatis matYem, vtcYambdn bis mald Yecodam plane Ytfugiant .
Quid enim de ijs loquaY, qui ^grh. admodum feYunt fibi quafi onti^
uoddamgrauijfimum impofitum humeYiSiVt e multis multa conqHirant,& nonnifi
la* oreindefejjo molefioq; ftudia perfequantur^Sunt etiam permulti auBoYes,qui
mani' bws tcrumur,in quibws fingulls non nifi fortaffe fingulas virtutes
YeperiYeefl' adeb ni^ hilab omni pmebeatum.aut omnibws abfolutumiperfeBumq',
numeris reperiridno- bis poteft.Scio alios quofdam dodos &.vtiles ejfe
libros, k quibws res memoria dignas €xprimimt4s:alios,qi4i verborum puritatem ^
elegantiam doceanttalios deniq, qui non nunquam vtiledulci peYmifceani,NihH
dico de ijs.qui nihil nifi {pinas habentiaut ijs, qui proptCY obfcurum
dicendigenws imt injperfas Qpiniones erroneas pium •& corda» tum le^orem
ftepenumeYo d legendo reuocant»Quis veYb in hac.Emblematum officina » ^ qnafi
locuplete YeYumoptimaYum penu breuitatem non laudetlquis vmetatem re^ rum
iucundilfmam,& exa^am pulcramq\ copiam non amplexetuYiquis rnultiplicern
vniws libeUuli thefaurum exigua mole compYehenfum non putabit excolendum no»
fiurua diuYnaq-.manuveYfandumWt enim depYimaiUa viYtutcqua bYeuis eH>primo
locoiccYte Homerm ingeniorum vertex,quos egregios et fapientes viros effingit,
eof^ dem etiamin dicendo parcosefie dicit:quantumq\ mea mens diutwtna
leBionerepetere poteliy& veteremhiftoriam recordarunon agre reperio,quamdiu
manferunt incorrupti hominum mores.fermonem fuifie parciffimum et breuifiimum.
Quod ijs perfpiceYe fa' cillimum eYit,qui pYiorum tempoYumau&OYes cum
ijs,qui po(leri fuccefieYunt,vnd con- ferYe volemivt OYpheum,Linum, et alios
cum HomeYo.cum Heftodo;SocYatem,Vla tonem cum Chryfippo^cum Galeno HippocYatem,
Veterum enim fapientum fuerefen- tenti^e perbreues,quaft decuta qu^edam et
placita, vt iUa cekbrata omnibus Tytha" gor£ fymbola,Socyatis,&
aliorum quorundam fapienter et argute, do&^ grauiterque rejponjayqu^e hodie
circumferuntuY,quibtis quid erudltiu^lquidneruofimiquid admira biliHS ? I^thil
dico de Solonis legibu^ Mhenienfium.Lycurgi SpaYtanoYum-y nihil de duodecim
TabuliSiquibu^ miYa breuitate contYaBis tam diu fiomani vfi funt, vt non yidcam
quid ampliu^ pofieYis accefieritiCum Philpfophia pYimum loquax efie coepitxvt
ad remVoet^ illudhec toco exclamare lubeat, ^i. .., laudato ingentia rura, ?
Exiguum colico...,, Fr£termiferam EpiBetum,in quem permulta confertur kusiquod
duobus veYbis, foipferunt amici meonomine, vt quemadmodum isipfemihi coram pro
Jua facilitate prirnum hic Luteti4 polHcitus eraty dcinde per litteras idem non
inuitus confirmaratt Libellm pnelo committeretunquod tamen^ vbi exemplar ad eum
mifijfemi pene omnina tivTcypct^ov, et reuera KUKoypctpov > diuturna et
molejia negotiorum mole auocatHs^ tam citb pncjiare non potuityVt ipfe
conJiituerat.Sedea tandem edita fcholiaAm^qudm fuj^icari vnquam autpercipm
fofjunt) qui dQlium hoc numquam voiuta- AD A. EMBLEMATA. LXXtll runt NuUa
fiifuidm ars efi digm hominis liberaliter educnti HudtOyCUM non aliqu^
cognitione oporteattin&um enm effeyqui munws hoc aliqua laude et hominum
appro- batione fuHinere meditetur^ In quo ego docendi munere oheundo quantb
magis in dies prouehory tanto etiam magis intelligo qudm abfm d perfeHione
fummorum opcrumy huiiMq\ profeffionis dignjtateivt quamquam videar pkrifq\ nunc
extra laboris aleam pofnm aliqua mea induflria et exercitatione, imb verb
hominum eruditorum appro- hatione-ytamen haud dubih fateri cogar.me
fundamenta.qua cogito, nondtm bene ie- ciffe.Et hiec qujdem quamquam verijjima
efje conflet > fcio tamen qudm imperitis parum cautis adolefcentibm
arrideant exoterica potius qudm acroamaticarqudm pta^ ceantinon folleries et
indu§iri^,non laborioft et ingenm dodores, fed clamoft quidam et importuni
ardelionesyvt etiam fumoit^m venditores,qui audacia quadam impuden ti et
intolerabili.iuuentutem ftbi deuinciunt, coque nomine literarum gloriam infigni
quodamfaflu complere non verenturrQuid enirnnos,nos inquarn laboriofi (3
induftrif^ non vbicumq\ f£ci fchola^iic^ px4)hiimwlquia fafikm omnem
pracludimHS',quia mcL- lumus fludere vtilitati audientmm qudm voluntati; non
pendemm ab aura populari) huic muUorum capitum beUu^e non obfequimur . Ethinc
illa lacrym^e.^uditores yVt nemini mirum fitiCur etiam lupiter ipfe,vt efl in
adagia veterCine quidem placere om mbus po/iit,Sed vna tamen optime fa^orum
confcientiai& doBorum quorundam ho- fninum denoflris Rudijs grauiffmo
iudicio fuflentamur atqs animum coUigimm^quam quam nihil ftt quod me poenitere
debeatyVt eprum hominumiqui ab euentu metiuntur omnia,fortunam incufare
velim.Licet enim minimk gloriari poffim,vt iUe,cui milkSl" culis errabant
in wontibm agnc^-.neqs cantare audeamiqu^ folirus fi quando armenta vocarct
Amphion Dircxus in A6taeo Ararintho r tamenmea ipfe forte contentm,fif(ts eHyfi
Ucet,Auditores^dicam ingenuh Non fum adeo informJs:nirper itein littore vidi,
Gum placidum ventis ftarct mare.Numquam ego Daphnim Gantando metuam,fi nunquam
fallit imago . Sed iam nimis multa de meiin qua nimirum commemoratione, vereor
ne quis exiHi- met me meas merces alienis nominibm veUe carim vendere.Quod fi
facio, mei plani fum immemor^vt qui nafutis hominibm me ridendum propinem . ^t
ne patiar vos hinc non fatiatos difccdercyneve aberrem d fcopOtquem mihi primum
propofueramyVt^ que vnoquafl fafce comple^aryqua hadenm d me di&a
funt>quafo, fiudiofi ^dole^ fcentes ( vos enim iam aUoquor,in quorum gratiam
noflri hilabores in^litutifunt}qu£ fo,inquam,nosiri huim auBoris antiquam
do8rinam diligenter obferuemm et exofctt iemunpe ritiam iuris
admiremuneloquentiam corifedemur : fuccirSum dicendi genm eodem cum do^is
hominibm confenfu approbemusivarietatem certd gratiffimam iucun diffimamq-,
venemur-.cuim fingulas easq; admirabiles virtutcs fi penitim mtuemur, thefaurum
habemm nuUo auro nullisq-, gemmis conferendumimulcoq', magis admira- bilem,fi
eim vnim feleBifflmas doBrin^ gemmas cum aliorum velcerte permultcrum fiofculis
comparemm.lnquo Emhlematum libeUo mea qualicumq\ commentatione iU (uflrandOinon
puto me omnino malHofias horas coUofaffe-.quawquam id di^um nolim^ IXXIV ORATIO
MINOIS rt coYnkibwSiquod aiunt^conpgam oculos, aut me apud vos ejferam
impenfiusy quoi n€q\ veftra de me expeBatiOtntq; menspudor vnquam pateretur,Sed
hoc •pnumcon^^^ tendo-.excufetuf ^qu^fo (id enim mihinon femel deprecadum)
excufeturyinquam^nimius adolefcentia meaferuor) qui lihellum quafi k nido
implumeyVt ita loquar^^ vt imms', tuYum fetum emitti permiferim: excufetur
deniqs nimia fGrtaffetarditas, qu:e effecit vt nondum [ath mihifacere
potuerim,neq\ fupremam admouere manum in eo diligeter, emendavdo, eoquod
continuum mearum prde^ionum penfum ab eo, quod tam diH mihi propofueramyme
diutiws amcarit. Sic enim mihi firmo quodam animi propofito HatuiyVt quamdiu
mihi libertac quiete verjari hac in Academia licueriti efficiam,vt qui eruditis
hominibtis rationem meiocij conftare velim. Quid enim verear apud vos meas
hic fateri delicias^ Molefcentes optlmi 9 ' Mufienofteramor Permeflides.
Jnquarum fl^dio quamquam molefio Arumnarum plenot honeflo tamen Gf lauda-
bili.fic me contine^y^firtgulari Dei beneficio, vt nuUm vnquam fuerit adolefcens,
qui me totoiam fexennio profitentem de fuggehuaudierit, cui tamen modeflia
commen^ data fit,cuihoneUi cultU4,cui deniq\ humanitatis liter^, qui idem
mihiex animo non fuerit obfecutus* Nihil moror aliorum Hudia et labores certk
multos foUicitudinum plenos,perme licetMeBentur alij cacis
quibufdamcupiditatihws\alij fori iurgia con^ feBenturihi rei militari^aut
mercatur^ faciunda totos fefe dedant.alij lucris inhienti& opima facerdotia
vel prece^vel pretio,ft pofiintyaucupari non defimnt : Mevero primum dulces
ante omnia Mu(x\ Quarum facra fero,ardenti perculfus amore > Accipiant,
coeliq, vias et fidera monftrent . DIXI. INDEX LXXV 1 N D £ X EMBLEMATVM IN
LOCOS COM- munes ad ftudioforum commoditacem digcftorum. ISlumerpis prior
ordinem EmbUmatis ^alterfAgwam denotat . PRsefatio In/ I. ifignia Ducatus
Mediolanenfis .I Mediolaiuim j NanK]iiam prociaftinandum. DEVS SIVE RELIGIO. 4
Iii Dcolajtandiim j Sapientiahumana^fliiUitiaellapud Deum. 33- Fida Religio . Non tibi, fed Religioni . 46, 8 Qua Dij
vocaiit.cundiim. yi. VIRTVTES. FIDES . 9 Fidei Symbohim jtf. 10 Fcedera 60.
iiSileiitium 6j. II Non vulgandaconfilia Nec quasftioni quidem cedendum
PRVDENTIA. i^Confilio et virtute Chimaerara fuperari, hoceft, fortiores
&decepiores. 81. IT Vigilant.ia et Cuftodia ^ ^85- 16 N«^2, y{gl }J.n7* a/K
i^m- etp^pet 7etv7et 17 njT ^etpi/im> t/ J^* fcf gjct; 7/ ^o/ ^{ov gVgAeV^-w
j loz- iSPrudentes. ^ 108. J j? Prudens magis quam loquax» i^^., Maturandum .
Indeprehenfum iio. Cuftodiendas Virgines iii. 13 Vino prudcnriam augeri .
i4Prudentes vinoabftinenr» ijj. 15 In ftatuam Bacchi . 138. i^Gramen. 151.
IVSTITIA'. t/ Nec verbcncc fa(ftoquemqu^m I^dedum, 157. iSTandcm tandem
iuftitia obtiiiet - i6i, 7-9 Etiam ferocifTimos domari Gratiam referendani .
?7i» 3 1 Abftincntia a munerihffs capiundi Bonis a diuitibus nihil timendum
FORTITVDO. 35 Signa fortium . i8j, 3 4 A've)^ A^Ttiy^i . 190- 3 j Inadulari
nefcientem. I95» 36 Obdurandum aduerfus vrgentia Omnia mea mecum porto. 105.
CONCORDIA. 3 8 Concordias fymbolum io7- 59Concordia 2.10- 40 Concordia
infuperabilis . 113. 41 Vnum nihil.duosplurimuni poftc. ii^. Firmillima conuelU
non pofte . x SPES Spes proxima In fimulacrum Spei In dies meliora Illicitum
non fperandum Pudicitia. VITIA. p 1 R r I D I A. 48 In vic^oriam dolo partam In
fraudulentos . jo Dolus in fiios . 24;. yi Maledicentia. 248. 5 2.1n
receptatorcs ficariorum . lyi. 55 Inadulatorcs . ij" f. 54 Ei, qui femcl
fua prodegerit >alicnacredi ' non oporiere STVLTITIA. j^Temeritas. 2^1, 55 In temerarios Furor et
rabies In eos,qui fupra vircs quidquam audent » 270. 59 Impoftibile . 27?» tfo
Cuculi a-7f' 61 Vefpertilio . a79. 62 Aliud de codem 2.81. 6^ Ira tSj. 64 In
eum,qui fibi dammim apparat . ;Fatuitas» ^91. #6 Ob. LXXVI INDEX EMBLEMATVM
Obliuio paiipcrtatis parcns SVP£RBIA. ^/Supcrbia 2,5>6. 68 Impudentia. %
3^*" i 7oGarrulicas. 3^^' 71 Inuidia Luxuria Luxurioforum opcs .
74Turoulus meietricis. 3^-9- 7f In amacores metetricijm CaucnJum a
merctricibus. 5 3 Inftudiofum captum amorc. 43^3 iiodvTipaf, id cft, Amor
virtutis . 4J7.' III dvTipM^iAmot virtutis,aliuro Cupidinem fuperans • 461. II
i Dulcia quandoqjamara ficrit i '^46^» 113 Fere fimile eiThcocrito., ii^.In
ftaruam Amoris In obliuionem patrias ii6Sircnes Scnex pucllam amans . 4P5« uSIncolorcs. 499. FORTVNA Virtuti fortuna comes
. I lo Fortuna virtutcm fupcrans. ^ii* III Paupcrratcrn fummis ingenijs
obcflfe, nc ptouehantur.In Occadoncm. 5^3» 1 15 In fubitnm terrorem In
illaudatalaudantes I n momcntancam felicitatcm . 538. 116 Exdamuoalterius.alterius
vtilitas. Bonis aufpicijs incipicndHm . 54/. 118 Nihil rcliqui 548. ii^Malc
parta,male dijabuntur. ijoScmper prasfto cfTe infortunia. 557. 1 3 1 Remedia in
arduo, roala in prono elTe . H ONOR . 1 31 Ex arduis perpetuum nomen. Ex litrerarum
ftudi js immortalitatem acquiri . 568. i34Tumulus loannis Galeaci j
Vicccomitis. 571. 135 Optimuscinis . 136 Strenuorum iramortale nomcn. Nobiles
&gcnerori . jSy. 138 Duodccim ccrtamina Hcrculis. In nothos. 600. I 40
Imparilitas In defcifcenfcs . 606, 14Z Aimulatioimpar Albutij ad
Alciafum,fuadentis, vtde tu- multibus Italicis fe fubducar,"& in Gal-
lia profireatur PRINCEPS. 144 Princcps fnbditorum incolumitatcm pro eurans . 61
I4y In Senatum boni Principis . Confiliarii Principum . (jij. 147 Opulentia
tyranni, paupcrtas fubiedto- rum. 61J. 148 Qu^od non capit Chriftiis, fapic
fifcvis Principisclemenii*. [NDEX EMBLEM ATV\r ixrvn RES PABLICA . ifo Salus
pnblica . ^5 7- I ji Kerpublicaliberata VITA. I In vitam humanam . ^4^- IJ3
AErequaudoquefalucem redimcndam . MORS. 1 5*4 Cum laruis non ludaudum . 6^^-
i^f De Morte et Amore Informoram fato prxreptam In mortem prajpropcram
Terrainus » iy5> Opuicnti hxreditas. ^75. AMICITIA. j6o Ami^itiaetiam
poftmortem duras. 676. 161 Mutuum auxiluim, j . 190 Diues indo-^us . 8o5.
MATRIMONlVM. In fidem vxoriam . gix. I9Z Reuerctiam inmatrimonio requiii. 817.
ic,j lu foccLiditatem fibiipli damuofam.8i2.. 194 Amor filiorum Pietasfiliorum
in parentes, 8i3. 196 Mulieris famam,noa fomum, vuIgatatH cfTc oportere . gjt.
I97ln Pudoris ftatuam. 83 8. li>8 Nuptacontagiofo . 841. AR BORES. 199
Cupreffus . 848. ioo (iuercus. 85^. 201 Salix . 8x/. zoiAbies. gj-, loj Picea .
9. 2«4Cotonea. 8&1. Hcdera. fctjy, 205llex. Malus Mcdica « 870. 108 BuxuS
Amygdalus . 87 f. lioMcrus 879. XII Laurns ggi, iiz^PopulusaJba. gs^. mmnt
INDEX ALTER EMBLEMATVM IN ORDINEM ALPHABETICVM DIGESTORVM. JSumerm ptior
Emblematis, poflmor pagina eH . ABies Abfiintntid a muneribiis capiimdis . 31-
17^- AJtuerfm naturam peccantes . 8o. 35-3. Mmulatio impar * I4^« 608.
quandoque falutcm redimendam . i . - (JTi. Alhutij ad Alciatum,fuadentt6 yVt de
tPimul- tibm Jtalicis fe Jubducat,&in Galliapro fiteatur Aliquid
malipropter vicinum mdlum . 166. 6c)S. AHu6peccat,'aliuspleclitur .Amicitia
etiam pofi jnortem durans . 160. 676. A minimu quoq; timendum Amorfiliorum .
I5>4. 814. Amuletum Venerts Amygdalus j. A'v7ipiciiid efiy Amot virtutts. 1
10. 4/7, A'v7tpcof,Amor virtutt4 alium Cupidinem fu- perans. Antiqutjfima
quAq-^commentitia Ars naturam adiuuans . " p^. 414. Auaritia Auxilium
numquam deficiens . i6z. 68i. J5i?»>i diuitibus nthil timendum. 5 1. 179.
Bonts aul^icijs tncipiendum Captiuus ob gulam Caucndnm a merctricibm Concordia
Concordia infuperabilis Concordia SIMBOLO C.i?»/;/ y Frincipum . 146.613.
Confilio virtute Chim&ram fuperari -^ hoc es},fortiores ^ deceptores
Cotonea Cuculi i. Fieo Utitndum In.deprehenfnm In defcifcentes In jdntra^ores
Ixi dies meliora In diuites publico malo In e^s, qui fupra vtres quidqaam^
^audent . y8. Z70. /» eum,qmfibi damnum apparat- ^4. 't89. eumyqui
truculentiafuorum perieriy*' » /^tr^Ve' ^ virtute defcifcentes In fidem vxoriam
foecunditatem fibi ipfi damnofam Informofamfato prareptam, In fraudulentos
Ingarrulum ^ gulofum, In illaudata laudantes In luuentam In momentaneam
felicitatem In mortem prAproperam In nothos In obliuionem patri^ . In
Occafionem la parafitos In Pudoris Hatuam ' In quatmr anni tempora In
receptatores ficariorum Infani gladius In Senatum boni Principis . Infignia
Ducatus Mediolanenfis i . Infignia Poetarum . In fimulacrum Spei . In fordidos
In Hatuam Amorps In flatuam Bacchi In fiudiofkm captum amore In fubitum
terrorem In temerarios tn vicioriam dolo pftrtam Inuidia In vitam humanarh
Inuiolabiles telo Cupidinit . Ira lS6, 66^, '49. 14.1. 96. 403. 114. Hi. 100.
418. > 197. 83^. zjr. ij- 158. io lufla vltio Lafciuia -79. 34^ III. 881
LitteraocciditjSpirttusviuifieat. 186. 780 Luxuria, 71, 321 Luxurioforum opes
Maledicen tia . 51.148. Malepartay male dilabuntuY Matus MedicO' 207.
8Maturandum, 20. 116. Mediolanum i. 18. Mentemynon formam yplm poUere 189. 803*
210. 879Mulieris famam, mnformam vulgatam ejfe oportere^. 196. 832» MuficamDijs
curA effu, i8j. 773, Mutuum auxiliHm 161. 680. Natura 98, 409» Nec quAfiiohi
quidem cedendum 13. 76, z/^r^o, necfaBo quemquam l&dendum (ppiV^V . 16.
Nihil reliqui Nobiles c> generofi, 1 3 7' 5 85. Nontibi,fed Religioni 7.
^g". Non vulganda confilia 12, 71. Nunquam procrafiinandum
Nuptacontagiofo. ij^g. 842. Obdurandum aduerfus vrgentia> 55. 198. Obliuio,
paupertatis parens, 66. 20Obnoxia infirmitas, j Ocni effigies. 91. j^j.
Omniameit mecum porto, 37. 203. 0/)/i . 1 3 5 ' J 7 6 . Opulentia tyranni,
pauperta^ fubiekorum » 147- 627. Ofulenti hAreditas j^^. 6-]^. Varem
delinquentis et fuaforis culpam ejje . 174. 7if- Paruam culinam duobus ganeonibus
non fuf-Paupertatemfummis ingenijs obeffe neproue- hantur. m yio^
(piKAVTiA.Pietas filiorum in parentes,. 195-. 8x8.. Populus alba zjz. 886.
Potentia Amoris 107. 447. Potentiffimus ajfeBus amor . 106.. 441.. PrAfatio in
£.mblemata, i „ LXXX IN-DEX EMBLEMATVM. Trwceps fu'jdtUrum ineolumiiattm
pteurHs» / r>- Trincipis cLcmen tix \ ? 1. jpr '*dens magis quam lo^UMX .
19. 1 1 z. Iri^dentes l8. 108. ^tudentes vino abStintnt, 14. ijj. Ptuiicttia.
47. t3<?. ^aDi^ vocant, efifftlum 8- Ji. ^lu&fupra nostnihil ad n6t»
loj. 42-6. h^erctfs . 100. Sft. G^ialta csneemplantur,cadere. loj".
C^)uodnon capit ChriHus ytapit fifcuf .. TLemedi» in ttrduotmaU inpron$ effe,
ijt' 560. Reifuhlica liherata . lyi. Reuereyjtiam in matrimont« requiri . i^i.
817. 101. 8;;. Saluspuhlica ifo. <f57. Sapientia humana flultitia eft apud Deum, s-
n- Scyfhtis Nefloris toi. 42,5. Ijo. 117. 33- II. 115. Ah 13^. 188. . 18.
SemperprAfio efje infortuntA Senexpuellam amAns, Signafortium Silentium Sirenes
Spes proxima Strenuorum immortale nomen. Suhmouend^m ignorantiam Superbis
Tandem tandem iufiittA ohtinet Temeritas . Terminus j^g' Tumulus loannis
Galeac^ Viceeomitis Tumulus meretricis . Vel poft mortem formidolofi . Veifertilio . Aliud de eodem, Vigilantia ^
CuflodiVino prudentiam augeri Virtuti fortuna comes . Vis amoris Vnum
nihil,duos plurimumpoffe 74- 171. 61. H' 161. 1^1. ^67. X34. 3if. 714» 17^.
iSi. «. CL i C L. VIRI A. IN LIBRVM EMBLEMATVM T K jiE f A r I O A D CHONRADVM
PEVTINGERVM AVGVSTANVM- 'PXFi^ pueros iuglans^ iuuenes dHtn teJferA fallit »
Detinet et fegnes chartula picfa viros i Bac nos feBiuis Emhlemata cudimu.s
horis y Artificum illunri flgna^ fa^a manu: VcJiihus vt torulos, petafis vt
figere parmas, Et valeat tacitis fcrihere ejuifque mtis . At tihi fupremtis
pretiofa nomifmata C^far^ Et veterum eximias donet hahere manus\ Ipfe daho vati
chartacea munera vates, ^a y Chonrade, mei pigntis amoris hahe^ . COMMENTARir.
HA N c eandem prsefationem edirio StocKhameri habet folutaoratione, in hunc
niodiim : ^luodpueri nucibui ludendu tempustC' rere, iuuenes cubts vel
alea,grand6Luiores njerh defidiofi viri f&penumero chartarum lufii fallere
folent : id nos animi ctiamre- creandi cctufct, ^ fuccijfiuis quibufdam horps
in Emblematlbus hvs componendps, ijsq-^ peregregijS artificum imaginibu^ ador
nandts infumimus . Vt quvsque ea vefiibm (veluti inauratos yZtfole:fA/J,id
eft,nymphisaqu?uus. Gradus secatum minutiores vide apud Auicennam i. i. cap. de
complex- Gale- num s.Aphor. com.iy.^o.^ i.& f.A pho- rifcom.7.9.&
alibi. Scicudum ver6,a:ta tum commenfus non vbiq; neqj femper haberi eofdem,
fed cuadere diucrfos pro Iconftitucionis ratione.autfexus, vcl etiam regionuni
ac terrarum fi tus.coeli quoqj et . vidhis temperameci,& aliorum plurium,
vt probe monet Galenus 6. de Gnitatis iHenes rcgimine • Dicitur autem a:tas
media iu- ide di' ucntus,& in ea conftituti,iuuenes,a iuuan i . dcquod ea
setas maximc apta fitad labo rcm tolerandum . Neq-^ enim robuflior Atm Vlla,nec
vberior, nec qubus fiebant, ver- miculatafeu mufsata dicuntur ; quae in lignis,fegmentata,quaein
pauimenris, ref- (ellata.Interim tamen hscaliquando con- funduntur. De
hocinfuper vocabulo plu- ra Budaeusin Annotat.ad Panded. et elc- ganter
Crinitus lib.iz.c, i.de honeftadi- £(:iplina . Cudimus.'] A
fabris,aurificibus>vel alijs fculptoribus a.WiiyGpIet, cui, meo iudi-
cio,coniundaeft eipcovHet, qua facilitatem fua in his emblematis
componendisoften- dit. Significat enim 1'ehoris geniahbus hsec lepida carmina
confcripfifTe, cuderc vero feruile eft et magni laboris opus: Hincmihi haud probabile
fit, Alciatum tcmporeillcquo relaxationem a feucrio- ribus ftudijs
captabat,grauiori laboteani- mum farigare voIuiflTe . Sic et nos Ger- mani
iocarifoIemus,dum poeraftros illos, qui omnibus imploratis Mufis& toto He
liconeaccico, vix vnum aucalterum ver- fumexinrimis ingenij penctralibus extor-
quent,cuderc vcifus dicimus, Vers fchmi denjfumpta a fabris ferrarijs metaphora
. Artificum^c.] Hic verficulus defcri- ptioncm cotinet T^i^g^/SAM^ctTwi^iquade
reiam fatisdiximus, Sed hic aduertema- terialem caufam . lUufiri,]
clara,ceIebri,nobili . Sic dici- mus illuftria fada, illuftris fama, illuftre
domicilium, illuftres viri . Vefiibu^vttorulos .] Finalis caufa em-
blematumi& vfus. Conferent hasc afignis militaribus,& c^- teris id
genus apponi folcnt . /De quibus lcpiduni et crudicuni fcripfic Dialogiira
Paulus louius. Nos in noftro Syncagma- tc quaidam adduximus.Tacicisnocis fcri-
.. berc,aIio fcnfu, 6c docte quidemTurnc- y/r'^- bus Aduerf I4.cap.vlc.ad finem
. Eft aif- fu)tisjcrt' tacicis nocis fcribere, rem ica perpi- ^ro, (f^uram
exprimere,vcnou indigcac cUara- dcribus: vc Ci velis fignificare, domi ma-
iicndum cfic mulicr!,pingis Vcnerjra.qu? rcfcrar muliebrem fcxum,apponifq; lub
pcdibus teftudinem, hasc enim nunquam Homo fna cgredicur. Hoc genus fcri- pturs
apud Aegypcios non folumd'gni- •aris plurimum habuic, fcd ctiam vo- luptacisnon
parum. Nemocnim porerac eallf re Hicrogjyphicorum myftcriumffic cnim vocabanc
illi hoc fcribcndi genus) nifi rcrum et animalium nacuras pcrfpc' ^as
habuiflec.-Q£od noncontigic, nifi il li,qui folercicontemplatione rerumnatu-
laliumcaufas cflct perfcrutatus. De Hic- TOglyphicisdoclilfimc fcripfic lo-
Pierius Valcnanustitcm duos Jibros dc facris li- teris fcripfic Orus Apollo
NiHaciis. HCic et Cheremoaem fcfatetur Alciatusimi- tari, in Iib.dc
verb.fign.in prine. At tibifupremti^.'] Optatio cxdi/TimiH- bus.Ideni fcre
diflimiJium locuscftapud Horat.Ode S.lib ^.Carmin. Donarem pateraf,grataque
commodtfs, Cenforine,mets &ra fodalibu^ : I>onjirem
tripodas,pr&?niafortium Graiorttm:neq'y tu pejjtma munerum terrest diuite
me fcilicet artium, ^^uas aut Parrhafiut jptultty aut Scopas, Hic faxoy
liquidts iUe coloribus, Solers nunc hominem ponere,nunc deti. Sed non h&c
mihi vts:non tibi talium Res cfl, aut animus deliciarum egens . Gaudes carminibtis
: carmina poffumud Donare»^pretium dicere muneri . Sic» Huius aucem
dilfimilicudinis h^ec mi- hi vidccur gcrmana fcntcntia: Poflum cgo
tibi,Chonradc, Emblematum quoradam filuam et cumulum cx vetcrum audo» rum
bibliothccis a^grcgarc: ac magnus Impcrator (cui es a confilijs) poccft tibi
commod^ et nmnificc fuppedicare vecc- rum arcificum manuprccia,ftacuas, ima-
gincsingcniose piAas, folcrcer cxprcffas, fculpcas,cfFormacas :
ipfifiimas,inquam > imagincs,Don piduram quandam nudam auc defcripciohem, qualis
mca hsc eft chactacca . Pretiofanomifmata^ Donatia, qualia boni principcs
confcrrc foleuropcimis et fidifiirais confiharijs.Pignorius non dona- ria, fed
vecera numifmaca interpictatur i Cacfarcs f vt ait Trebatius) fignatos a:re,
argenco,fo.Iidoauro . Dicimus autcm nu- ifc mifma et nomifma, atto t« votjjit,
a legc ; ma,eti quia cum antc percuflTum numifma vti mifrBia pcrmutacione
homines folerenc, lege vfus mimi introducftus eft . CAfar.] Maximilianus
Imperator,eui a confilijs fuilfe Pcutingcrun> paulo ant^ meminimus. JEt
veterum eximias donet habere ma^- nus'] Tabulas et figna anciquorum artifi» cum
incelligit. Arcificumcnim opcra ma- Manu, nus dicuncur. MarciaI.Iib.i .epigr.
lib.8 epigr ;o. Solti^ Fraxiteles,ma»tss ScopAq^. I Jem : }^t.oris hAc manus
efiyan Folyclete tuaf Ipfe dabo.]To Tr/JcVaVjin libra Poccico Deewt
Toccajconfecraro.Nonenim modo viden- in mu dum quid,{cd et cui des. Sencca De
bcne- ribus . ficijs: Videncmittasnauncra fupcrnaca- nca,vtfocmin3earma,ruftico
libros,& ftu- diofo retia.Id cnim cft, ac fi cani des pa- lcas,& ofia
afino. Sic Martialis 14. lib. fcd non eodcra tamcn fcnfu: J>Ion funt munera
quA putas puella, Cum donat vctcuas poeta chartas . Idem lib.feptimo:
Diuitibwpoteris Mi^fas,elegosq; fonantss Mittere- EmblematL» .
Mitten^piHiferlhui munera pexfi datd . Idcm libro coa tempora rccolligk taci-
tcacpercurrit? O mihi pr DVCEM MEDIOLANENSEM: Siiper infigni Ducatus
Mediolanenfis. EMBLEMA. "C* XILIENS mfam finuofi e faHcibm anguls > Efi
gentilttijs nohile yte^nma tuis, T alia PelUum geftfi^e nomifmata regem
Vidimu6, hisj^ fuum concelehrafie genus : Bum fe Ammone fatum, matrem anguis
imagine lufam % Diuini fobolem feminis efie docet : Ore exit . tradunt fic
quofdam enitier angues . An quia fic Pallas dc capitt orta louis i COMMENTARII.
T)^*^ PoN I T infi»neDucatus Medio Principum Meciiolanenfiiim, cuiiis piAu X
lauenfis, id eft, gcutilitium figmira ranotior cft, cjuani vc pluiibus cxplice-
csr lO Andreae A. uir; In clypco cnim feii planitic aiirca confpicitur fcrpens
cocruleus, multisgy- ris contortus, c|uipucrum anniculum rii bore tm(flum,
cxpanfis brachijs, euomit. Mittitauten? hoc Emblcma ad Illuftrif^ fimum
Maximilianum Ducem Medio- lanenfem, Ludouici Filium, Francifci Sforcix ncpoccm
. Floruit hic Maximi- lianusanno Domini Dcccnit (Inc libcris. Sandius teftatur,
fe habcre nu- mifma Mfdiolanenfe, quod exaltcra par tc hoc mfignc
habetexprcnTum ; ex alte- ra effigiem D. Ambrosij, Epifcoji Mc- diolanenfis.
II. H V I V s quidem fchematis rationcm adferam, fi prius huc tranftulero, quod
idem nofter au et quafiob oculos pofitumfuilfe Rcgcmeii, qiii fiiiem
fibia£tionum omnium et con- filiorum prudentcr et accurat^ propo- ncret, cuiquc
vltima, imo vcro minima ctiam curaeelTent . Eo enim nomine Au- guft^is,
Anconinus Pius, Traianus, Ha- driaims, Pertinax, Seuerus Alexander ad coelura
eiicdi funt: contra male ceifit He liogabalo, Caracalla:, Commodo, Domi-
tiano,S£ alijs pcrmultis Rcipubl.Romans peftibus, quod fimul atqj ad fummum
illum Principatum confccnderunt, abie- dacura publica,fibi tatum fcruire,fuasqi
perfcqui cupiditatcs, quo iurc, qua iniu- lia, voluerunt.Casterum Anguis
iraagiuc, Rex cuftos et tutelaris indicabatur : nam in bonorum Principum
monumcntis, po* pulus fuum in Regcm ftudium (cuiusbe iicficcntiamgrato animo
agnofcebat) non alio raodo poftcris commcndabat, quam ferpente vigili, furrcdo
vertice, et elaro pCkflorc . quod Homericum illud decla- rat : 0\j -^n
^(Lvv6yjov ivS^m fov AvS^pA : ^on decet virum confulto- remy qualis Princeps
eftedebet, tot^i nocie dormirt^ . Apud Horatium eo quidem fcnfu, ferpcns
Epidauriusappellatur, vr apud Grxcos o(pim o(jLiJLA,3Ld vigilantiam dcfignandam
. Denique tam fuit infigne et ce/ebrc id Hicroglyphicum (erpcntis, Yt nou
temerc Imperator clarifiimus E- paminondas vfurparit cxtr^-.mo ad Man- tincam
confedobcllo : cuiusmemorcspo ftericolumnamercxerunt,appcnfo cly- pco, in quo
fculptus draco cflet, Eiusmo numcuti rationcm afFert Paufanias, quia is
Iraperator laudatinlmus cx Spartiata- rum gcncre, quod Thebis antiquiflimum
fait^orcum duxiflc puubaciu>^uQiaai id gcntilitium infignccITet, vt qui ab
angui- neisillis denribus a Cadmo telluri man- datisclTenc oriundi . Noadum
mihi tem- pero,quui alia qu?dam ad huius raaguifi- ci fteramatis arcanura
illuftrandum adij- ciam . Inoftcntisenim et piajfagijs; An- Angun guc fumraa
nominis dignitas et amplitu- qt^id fi- do portendebatur, non modo ijs, qui ad
gnifica,- regij dominatus, auc eciam regni faftigiu ^^f. cxpedlabantur,fed et
ijs,qui arte quadam vel ingenio celebritatem quadarafibi com pararunt. Vt enim rctulit
i. De diuina- tione M. TuHius: Ciim Rofcius in cuna- Rofciui. bulis eftet,
educarctur^ue in Selonio, qui cft campus agri Lanuuini, nodu lumiiie
appofitoexperreila nutrix animaducrtic puerum dormientcm circumplicatum fer
pentis ampIexu,quoafpeclu exterritacla- •morem fuftulit . Pater autem Rofcijad
arufpices retulit:qui refponderunt, nihil illo puero clarius, nihil nobilius
forc- At- quchanc fpecicm Praxitelcs c^Iauitargeu to,& Archias cxpreflit
vcrfibus. H?c Ci- cero.Spartianus audor cft, Seucro impe- Seuerus rium
prxmonftracun» : ei enim in ftabulo Imper, dormienri ferpens caput cinxit,&
fine no- xa,cxpergcfa6lisacq; acclamantibus fami- Iiaribus,abijt. Ferunt et
Anguem portcn- dilfeimperium Aureliano, quanquam ille Aurelia' raediocrium
fortunarum et parentum ef- nm lmpJon licuit fines Italos,fataliaqi aruay Nec
tecum Aufonium [quicunq-^ eft) quA- rere Tybrim- Dixerai h&c, adytis quum
lubricus anguis ab imis Sc^te ingis gyros-,feftena volumina traxit,
jimplexHsplacid): tumulujapfusq-,^ aras: CaerulcA cui terga notA,maculofus auro
Squamam incendebat fulgort ceunubibus arcus Mille trahit varios aduerfo fole
colores . Obflupuit vifu MueOA-.ilLe agmine longo Tande i/.tcr paterofy^ leuia
pocula ferptSt Libauitq-y dcipes^rurfusq-^ innoxius imo Succcjjit tumuloy
^depafla altaria liquit, Hoc magu inceptos genitori infiauratho- nores, Jncei
tusgeniumq-j loct,famulune parenfti J.ffe piitc t . Scd dc his fatis ; plura de
ferpentibus qui vo!et,adeat Pierium Valerian. lib 14. et ly.Nuncad fingula
veiba examinanda accedamus . III* ExiLiENs.] Prodiens,cxtra falics, faliendo
prouimpcns . Jnfans.] Puer auniculus, j'»;T/or, ti AVoA- Alciat. refertz.
Parerg. c.50. Lcgc^.Mi- fcellan.P. Nannij. PeliAum regem.] '^epippet^iKMf pro
A- j^elUui lcxandro:vt apud luuenal.Sat. 10. Alexan- Vnus I^elUo iuueni non
fufficit orbts : MHuaf infelix angufio limite mundi . Aufonius Paulino : Ocyu^s
tUa iugifatalts foluere lora FellAumpotuiJfe deum reor . Sic autem didus eft a
Pella vrbc Ma- jpellrt^ cedoni? abied:iflima, quam ramen ( vt le- urbj, feic
Pomponius Mela lib-i.j alumni,Phi* lippus et Alexander illuftreni reddiderur.
Hancetiam Pliniuslib. 3;. Alexandripa- triam appcllat. Nomifm^ta.] Symbola in
numis,fignis militanl>us,in templis, locisq; publicisex prelfa, fic enim hic
nomifma a-vviy.S^o-^^i' x^yr accipi vidctur . Pignorius arbitratur hic nomifma
e{fe numos veteie?.Neq;abf- . q; rationci Vidimu4,zn\m,c^\\od fequitur in
Eniblemata_j . in camiiiic, omnem toHit dubitatiohem . Alciatus autcm
vecuftatis fiiit obfcruan- tilTimus . Vidimws . ] legimns apud Hiftoricos .
'^^^z^Mvidimm^vtihwm cnim eft TiKov ' Sic Ket^'koptAv /gVaw, vifendi vel
fcicnJigratiaire,vtapudPIutarch, de Hi- ftoiia dicitur Co-ncelebraJJe.]
illuftra^Te, cumcclebri- tateaIiqnaiacT:afl[e,pnblicaffe . Sunm genf^.] fuam originem.
luftinus lib.ii aic, Alexandrum virum fuprahu- manam potentiam magnitudine
animifuif fe pra,'Jitum. Degenere Alexandri Plutar ch.Iuftiiius.Q_.
CurtiuSjalij multa. Ammonefatnm.] In Aphrica Cyrenai- Templu ca prouincia
eft.in Cyrenaica louis Ammo immo- nis templum.tefte Pomp. Mela,& alijs ./5.
Geographis. Di(5lus f«it Ammo.id eft,are nofus^a/vc//^^ enim G r^cis ar^na
eft,quod cum Liberpater,rota iam debellata Afia, per arentcs Libyae
camposexercitum du- ceret, et in ficca arena maxima omnes fiti premerentnr,Iouem
patrem fertur implo raflejftatimeiapparuitaries,cuius dudu amoeniftimum reperit
in medijs arems fonrcm . Hac de caufa Bacchus templo loui conftitutOjvbi fons
eruperat,fimula- crumarietina figurain templocollocauit, immon. Ammonem vocanit.Celebratur
et aliud templum louis Ammonij,infigne et fiim ptuofnm, ab larba Getulorum Rege
ere- ftum,cetum aris nobiIe,dequo Virgilius: Templd louts cetum latts immania
regnis Centum araspofuit, vigilemq-y facrauerat ignem, lExcuhia^ Diuum
&ternas. Qo^o &MartiaIisallufit eo vcrfu : Bjjfimuletq; Deum cornibu^
arafrequens. Sed hoc abillo diuerfum recle putat Po- litianus : hoc fiquidem
fumptuofum, illud vero pauperrimum teftaturLuca- nus his verfibus : Ventum erat
ad templumyUbycts quodgen tibu4 vnum Inculti Garamates hent^fiat corniger illic
2upiter,z t memorant,fed non autfulmina vibrans, Aut fimilis nofiro,fed tort^s
cornibtcs Am" mon . Kec iUic LibycA pofuerunt ditia gentes Templa,nec Zots
fplendent donaria gemtSy §iuamuuJEthiopupopulHSyArabuq'ybeatP5 Gentibusyat^'^
Indm vnus fit luppiter Am^ mon » Pauper adhuc Deus eH, tiullts violata per duum
Diuitijs delubra tenens,morumq-y priorum Numen Romano templu deftnditab auro.
De his vidc Lilium Gyraldum Syntag- mate i.hift.Deor.PoIitian.ca- ^i.Mifcel.
Lege et Hygin.Iib.i. de fignorum coeleft. hiftorijs, Suidam^Paufan.lib.^.
Q^Cur- tium, &alios. Alexander Magnus itaq; ingeniidudus cupiditate adeundi
louem, quem generis fui autoiem, haud conten- tus mortali faftigio,aut credebat
efle, auc credi volebat,nullis difficultaribus abfter- reri potuit,quominus per
ficcas regiones, et tenacifllmDm fabulum dudaretexerci- rum ad Ammonem . Quo
cum perucnif- ler, maximus natu e facerdotibus filium appellauit, hoc iiomen
illi parentem lo- uem reddere aftirmans . Plutarchus ta- menaliter hoc
refert.cum Ammonis facer dos Alexandrum falutaturus Imgua; vitio
prajpeditus,pro TetiS^lov, fiIiole,dixifiret, 'TTeu^io^, id eft.Iouis
fili,illum vocis er- rorem Alexandrum libenter, perinde ac omen audiuiffe, hmc
coeteftisoriginisgra- tiacaptara,cui initiadcdiftet error. Apud Lucianum in
Morrnorum diilogis, Ak- xander fatetur vtile fibi fuiflead resgeren das, quod
louis Ammonis filius crederc- tur . Formidandum enim erat, nealiquis fibi
repugnaret . Id cur fadum fit, legc Auguftin.De ciuit. lib.5. cap. ^.Pra^clara
extat Alexandri laudatio apud Apuleium Primo Floridorum . Matrem anguts imagine
lufam.] Olym Olympim pias Alexandrimater vel purauir,vel fimu Alexan- lauic fe
a loue compreftam fub fpecie dra dri ma- conis,acl legendam congrefibs
ignominia. ter. Id enim fad:um fuifi[e a Mago quodam
impoftore credibilius cft, vtaudores non poenitendi prodiderunt . Quas res amo-
rem, charitatemq; Philippi extinxifle fer- tur;adeo vt illius perfxpe
concubitus eut tauerir,fiue aliquas magicas arres,& venc- ficia reformidans,fiue
illius cofuetudincm et contubernium cuiquam Deo ex qua- dam religione
permirtens . Poft illa cum Philippushac de caufa Cheronem Mega- lopolitanum
Delphos mififlet, a Deo re- fpoEifum eft,vt Ammoni rem diuinam fa- cerec, et
hunc in primis Deur» veuerare- tur, amiflurumq; ex oculis attcrum,quo die in
draconis forma ccncumbentem Deura cum Qlympiade per oftij rimu. lam Andre^ A..
Rljc\i-) . Melnfi- 'Diabo- Ampljvs. UnJleU L.^ceYtA iepi&. Jam arpexifTet.
Olympias quoque (ficut aic Eratofthcnes) proficircenti iii expedi- ciouem
Alexandro,fecret6 genitura^detc- xic arcana.prouide dignos genitore auimos
fouere iullicHarc carptim ex Plutarcho . Et profc.8.cap.i3. £c
Solu1uscap.50.Poly- hjfr.Amphisb^nas ore parere tradunt : his cnim caput cft
geminum.hoc eft,& ad ca- put &. ad caudam.Ncmincm quidem ftu- dioforum
Jacerc vclim, id commode atqi perfpicuc relatum fcriptis a Picrio ij".
Hieroglyph.ne quismc ingratianimi ar- guat, qui ex tam fcecundo ac copiofo re-
rum fclc61i(finiarum pomoerio tot flores et fructus colJegerim . Addo ex
opinionc Anaxagor^- Philofophi.cecjisilTeOuidium, muftelam orc parcie.Sic
eniiii inquit in 9. Metam. ^^^e c^uia, mendacempariente iuuerat ore» Ore
parit,noIfra^q-^ domos, it ante, fre^ quentat . Hanc opinionem rcfutat Ariftoceles
lib. dc anim. gen. 3 . Plm. quoq; Iib. 10. La- certamore pareiedicic, quod
vulgo cre- dicur, Ariftoceles negat.ltidenialij dc fc- pijs aftirmaut.
Er^itier.] iprocain,r^pAy6yyti . Enixa; Zn^0» dicuntu r f?min2c,nitendi,hoc
eft, conandi et dolendi labote perfuuvfls.Ncxumenira dicimusardum et colligatum
. Nonius, Id quidem ad xon^ foIurioHcm referri no inconcinn^ poteft, qua parcus
defcribitur a poetis,nempe quod omni nexu oportet mulier foluatur, vt
commoditis enitatur et pariac Callimachus HyniHoin louem: Tp)v,\d. eft,quando
pepetit.quod et admo netGraicus fchoIiaftes.Alcimedeapud A- pollonium
ArgonauM.filij difcefliim lu- fAiTpyiV TrpUTOV iKV(Ttt »j V^ATOV . Qu^o loco
fcholiaftes ab altero non diP» fidec,quin et adijcic . o^ev ii^ k'j
prcpteieaquod illi fe in bellicis operibus gerunt ftrenue,qui bonas difciplinas
cum artebcllica coniunxerunt, vixq; leperias inrc militari ducem infignem, qui
nou idem fumma prudcntia fit prasditus.Na- fcitur ex cerebro louis.-quia
belliguber- natioex Deo eft,vc inquit Homerus . Sed milicarisars vfu et
cxercitatione conftat; quapropter Vulcanus fecuri caputfindit louis > vnde
nafcitur BeHona, id eft, ani- musfortis,agilis,ftrenuus, et confilijs at-
queftratagematis valcns. Et quia louis eft filia,propter luftitiam defendendam
cla- mat:bella cnim idco fufcipiuntur, vt in pa ccviuatur. Sed enim cum bellum
adeo rcs fit horrenda, vc vix eius calamitas cx- plicari poffit.quid mirum,fi
c^Ium et tei: ra concutiantu r ad horreiidas Bellon^ vo- ces?Nafcicur Pallas
armata, et iam adul- ta,noninfans: quia confilium ducis, ante- quam iulucem
prodcat, lam oportet efie perfedum et intcgrum,omnibusq3 num.e risablolutum.Scd
quoniam iam de Palla decoeperimus, cantemus iterum ciufdem naciuitatem.vt ab
Hcfiodoacccpimus, fed tamcn breuius. Inquit enim ille : Zst/j" ^i>>v
^ct^ atTfltV5(*\9r- id efl : quam cum grauidam fecijjct, deglutiuit,7ie quu
alius Deorum nafceretur ex ea impudsns acfatuus . £x co cibo mox ipfe lupiter
pro vxore graui- dus favftus, Palladem armaram e capice peperi c Q_uod quidem
monftrum canto- perecontra nature commidinem fidlum, iiefcio quo paclo primum
xquis animis perferripotuit, neqj fueritcum maximo cmnium rifu
explofum:quippecum men dacia,& res fupracreduliratem fidai, fo- Jeant etiam
veris et probabilibus plerun- que fidem dctrahere.Putanc autem Miner uam
dicflam a minuendo, quod neruos minuat.Pallas autcm dicitur fvtaitEufta thius
in princ Iliad.) aito Ta zFdLKheiV to S^opu. id eft, a vibrando haftam : vnde a
Poetis Latinis dicitur Armifona. Vel quod Pallantem gigantem ingigantomachia oc
ciderit . Vel ^uod iK nh «T/oV ffuyi* '^oATo KipctK>K-id eft,ex
louiscapiteexi- lierit . Hinc, vt ait Hefiodi interpres iii
Afpide,d;daeO,Tritonia, vel Tritogenia; quoniam lingua A Eolica TpiTco,caput
fi- i^nilicar ; quamquam de hoc nomine ma- gtia eft opinionum diuerfitas . Nam
Ho- ineri fclioliaftes Iib. Iliad^. ctW t» TpHV, ch^m aflerit, q^vod hoftes
pauefcerefa- ciac . Pomponius Mela lib.i.Superhunc, inquit, ingens palus amnem
Tritona reci- pit,ipfa Tritonis:vnde et Minerua: cogno men inditum eft,vt
incolx arbitiantur.ibi genit?,faciuntqj fabulxei aliquam fidem, quod quem
natalemeius putant, ludiciis virginum inter fe decertantium celebrat.
Hocfecutu? Lucanus, fic canit de Trito- lude palude : Hanc Pallas amaf, patrio
quA vertice iiat^—ii Terraricprifnd lJbya(nd f Yoxima ccelo efiy Vtprobat ipfe
calor) tetigityfiagniqi, pt.i Vultws vidit aqua » pofuit-^-^ in margine plantas
; i> f dileiia Tritonida dixi* ab vnda . Porroaflerit EuftathiiiS i.lliad.
vbi cam*C HomcrusjdefcendiftedecoeloMineruam, vt fedarctiram Achillis, v petcoV
abanti- quis pro capite vfurpari, quia caput, cx riatonis fententia,ad inftar
mundi.fitfph^ ricum,vbi Pallascommoraturi quje nihil aliud eft,Democrito
interprete,quam ip(a prudentia,quae (vtautor allegoriarum in Hefiodum traditj
iuredicitur e louis ver tice prognata,quoniam ab experientia (elc proniit
prudeniia,experientia vero ex ^'ca fibus,quiin capitis ambitucernuntur.Al-
lufitadfabulam Teretius ni (cne feipfum cxcruciante, cum
inquit:Z^tenentem,cothurnisq; fuccindum fcribit, curru velut Liberum patrem vc-
dtim fuifle Alcxandria: • Sic Commodus Imp. Herculem fe, et louis filinm nomi-
nari voluit, depofito Imperatorio cultu omniJeonise3fuuioindutus,& clauam
ma nu gcftans, Herodiano huius rei oculato tefte. Non fecus atq; Sextus
Pompeius Neptuni filiusolim haberi ambiuerac,Ph^ nicium paIudamenrum,quo
Injperacores vcebancur,iH cocruleum connercens. Pro- deatradem inter laruacos
hofce Deosfru ftumillud hominis Hdiogabalus, qui, fi Lampridio credimus, ceruos
quatuor ad currum iunxicquo vehcbacur,cotidcmq; cancs,Dianam feappellans;
&. quatuor ti- gieSjBacchum fe difticansi&i quacuor leo nes,(€ Cybclen
vocans; non tam venatio- nis&ferarum ftudio, quam rcligionis et Deorum
hominumque concempcu . 5ed quidmirum, fi in prifcos illos tencbrio- iies,quibus
ver? fidei Jux non afFuIfir,tan- tum pocuiteorum antefignanus, qui di- ^it :
Similn ero Altijftmo ? Si enim impia licentiajigna et lapides fibi Deos
ftatuere potueruntjcur non et feipfos, aut fuos,fer uiha fculpcilium niancipia .
Nos,nosma- ncc hasc dignicas, quibus facro Bapcifma- tis fonto regeneracis
verae fidei fulgor illu- xicjnos ^ccrnusiilc Pacerin filios et regni hacrcdes
adoptionc fibi Glegit.GIoriati ua- quefas fit homini Catholico,^ 6rigci'^cfi
ftashoc vnico titulo ( audite coeli &:clc- menta, et vosbeati Ipiritus)
quia liliu? Dei . Quiscum bulla huncmihi,aut fu- mo,TeI vmbra amplius
conferat?Pro(3car, quicquid fub Luna,& fupra, nonasqijabit cxceljcntiara
hominis et magnitudin«m, Quid enim propiusdiuinir2ti>qnid raagii diuinum
quam fijius Dei ? O ncdcgcne- retjo moniraaudiat . Auditc et mc.odc-
gcneres^vos appeIIo,qui nominis et digni tatis veftra: obliti, contcmptohoc
magnO patrocinio.quo magnus natura; Autorae geniter vos ampledlitur,nutrit,
&fuftcn- tat libcrali manu.tutorem aJium &patio niim abinfcris
qua^rritisjapud quosita fof detac vilefcit paterjia ha;c benignitas, vt inmedia
copia rerum, vdut TantalusaJi- quis,cfuriem atq; fitim conqucfti,magici*
arcibusaffliienciam calium mercari vobij impie,& licicari pro his cum
Stygijs mef catoribusfruftra conemini,execrabiIi fan^ Coiiucncione& paclis
. Coelum fufpicito, nequam genus,ibi panarium noftrum, 8a ccl]^,&
horrea,qua: pafcunt ; eo dirigew- dus ocuIus,inde prarfidium expedadum, et
quicquid necefiarium vit:Ehuic,& poft: hanc. Necvero cogitatio hxc vnquam.
irrepat mcnti, nos idcircoinf^eliciores ef- fe, quia in cataftam hanc laborum
et fu- dorum canquara rjrancipia damnaci,ferui- le dorfum pcrcuticntis forcun?
flagiis fab miccere cogimur,& paci iniurias . Certa- men eft ad
gloriam,Iu(fl:a ad ciiumphum, vt vidor a£.tern«m legncc, confors et co- ha.'res
auguftiffim? potfe.lionis^quam pr? potens D£VS, nofter omnium commu- nis
pater,praiparauicdil.gentibus fe . Sci- mus filiorum parces efte et
ofl5cium,obfe- qui& audireiufia parentum.-horum, pro fpiccre et Jargiri
ncceft^aria. O diuitcs nos, 6
fecuros a pacerna hac eura&coeleftipro uidcntia ? B m- i8 A. MEDIOLANVM,
EMBLEMA "O/r^y?/ C IS veruex > Heduis dat facula Jignum^ His populis
patri.t debita orioo me^ esi . ^luam Mediolanum facram dixere puelU T erram :
nam vetu^s hoc Gallica lingua fonat . CuUa Mtnerua ftit, nunc eH vbi numine T
ecla Mutato > Matris virginis ante Domum . Laniger hmc fignum pts ejl,
animd^^ hiforme : Acrihm hinc fetis, lanitio indc leui. COMMENTARII. PIngvntvr
operari j circa fabri- cam magnificiasc^itici) et mos.iiiim oc ciipati;abhis
non lo.ige fofla co jfpicitur, pioiaciendis fiiniamentis facta, ex qiiaa- nimal
eitrahicur,anceriore fiii parre fuc, porteriore vero ouem refcrens j vndeno-
men Vrbi Mediolanoindirum creditur. INDIcAT A. hoc Emblema- te j qie^duam
Mediolani vrbis In(ubrum nocillime, patrias {ua;,in{igne (Itatq; ori- go .
SiiSjjnquiccuius dimidia pars firla- nca, reliqua fecacea, patria^meas dat
infi- gne indeq; Mediolanum dicitur,qn2f(i di- caSjdimidia parte
]anatum,uotarioneelici- tdeiio caexdiiaruni ciuuatum Gallie fchema- num tibus
pubIicis,Birurigum nimirum,& Hc de noi duorum;quorum hi fucu!am,iili
arietem natUri pro infigni et fymbolo habent.Itaqj habes Medio- Emblemata^
Mediolani eTVfJLOV et denominacionem, a fue lanato fiimptam . Dum enimprima
vrbis hiiius fundamenta iacerentur ( vt priEter alios retulit D. Ambrofius)
aper eftrepertus media parte lanatus . Alij a MeJo Inrubrnm duce nominatum Me-
diolaiium mahint . Vrbs eft metropolis Galli^eCiralpina;,a GaUi'; Infubribus
con dita 3;p. annis ante Chriftum natum : quanquam Olanum ducem Tufcix pri-
muni caniem excitafTe tefteturCato frag- mento 7.0rigin.Hinc dodi pleriquepro-
diere,inter quos non infimum,fed merita gloria ccrte infignem Alciaturn iuread-
fcripferim, qui hoc embleroate Mediola- num natale folum non illepide celebrat.
MedioU' jsjec vero mihi temperare pofium,
quin li Uhs. a^i jciam quod difcendi ftudiofis non om- uino difpliceat .
Imperio in Orientem rranslato, veteriquafi fenefcente Roina, Imperatores
Mediolano capi et deledari cosperunt; viidein tantu excreuit ea vrbs, yc a
Piocopio i. Gochici bellj, prima inter Occidentis vrbes poft Romam dica-
tur,& facile ca'teris anteire, vt magnitu- dinejita et hominum
fiequentia,re liquis- que fortunx bonis.Aufonius Catalogo il- luftrium vrbium :
I.t Mediolani mira omnia, copia rerum, InnumersL cult&q-^ domus, facunda
"jtrorii Ingema^antiqui morcs: tiim duplice muro Amplificata loci
species,populiq-^ 'volupti4/i Circus, ^inclufi moles cuneata theatri :
Tepla,palatin£j'^ arces,opulensj-j monetJy It regio Herculei celebris fiub
honore U- uacri, Cunciaj-^ marmoreis ornata pflyla fiignis, Moe7naj-^ in valli
fiormd circiid^ita limbo: Omnia qu& magnts operum velut s.mula fiormts
Excellht,nec iunctapremit vicinia RomA. Ad id iHuftrandum nnilta fuppeditabunc
Geographica Vclatci rani Munfteri:ille quidem lib.4- hic veio i. longe plura
re- tulit . Huc fortaffe quoque pertinet,qu^ de iadlis fundamentis Mtdiolani
refeit TitusLiuius;.ab V. C. Pnfco Tarqui- nio Romxiegnante, Celtarum Cqu^Epars
Galli^ tertia eftjpenes En u riges ' fininia hnhiga- 'riipsiijfiit.ij regem
Celcico dabant. Am is. " b'gatus is fuic, vircute, forcunaqjcum ■ lua, tum
publicapiepollens, quod in im- penoeiusGalliaadco frnaum hominum
quefercilisfuic, vc abundans multitudo vix regi vidcretur poffe . Hic magno na-
tu ipfeiam exonerare prajgrauantc turb« itgnum cupiens,BelIouefum, acSigouc-
Belloue- fum IbrorisfiIios,jmpigros iuuencs, mif- fius et furum fe efte, in
quas di j dediflent augu- Sigoue - rijsfedes,oftendit ; quantum ipfi vellent
fius. numerum hominum excitent, nequages arcere veniences pofiTet.Tum Sigouefo
for tibus dati Hercinei faltus; Bellouefo haud paulo I?tiorem in Italiam viam
diidAbat. Is Bituriges,Auernos, Senones.Heduos, Ambarros, Carnutes, Aulercos
exciuit,- profcdus ingencibu: peditum equitumq; copiis in Tricaftinos venir,
Alpes tranfcen dit,fufisq; acie Tufcis,haud procul Tici- no fluaiine.Cum in
quocofederat,agrum Infubrium appellari audii(Iet, cognomi- nem Infubnbus
Heduorum,ibiomenGuii di fequentes Ioci,condidere vrbem . Mc- diolanum
appellarunt . H?c cx Liuio . Hiuc iam luxaliqua affulget veificulis Claudiani
de nuptiis Honorii 8c Marie : 2a Liguru terris spumantia pecfora Triton
Appuler^t,laffosq-^ firctis extenderat orbes: Continuo fiubli^ne volans ad
moenia Gallts Condita lanigerts,ouis oHentantiapellem, Feruenit . Aliter tamen
et re^ius Icgit h^ccarmina AlciatusinParerg.Iuns ;.c. ij.Iilius h^c funt verba
: Habebant et ciuirates fua fi- gna, quibusori^inem aut culcum tefta- rentur.
Uinc 'n\ nomifmatis Athenien- fium plerunque vidimus iioc^uam. Sic Claudian ad
mcenia Gallvs Condita lanigcr& fiuts oBendentifi peUetn . B iT VR ici s.]
Biruricispofuitpro III. Bitungibus per Enallagen. Bituriges au- Bituri^ tem (
quorum ciuitas metropolis Bitu- ges . iix) Aquitani^populi funt.quorum fines ab
Heduis Ligciis diuidir fluuius,dequa Iib.S.belli Galiici C?far, et Pl,ni»s lib.
4. C'\9. Galhcc, le pais al" entour de Bour- ges. Vibs eft Academia
florentifilma celc bris, m qua per quinquennium magna cum laude ius ciuile
docuit Akiatus qnod ex aliquot fuorum opeium locis col Iigere eft facile,tum
vel maxime his ver- nbus (quorum copiam fecit ante aliquoc annos, vireruditus,
qui Alciatum doao* rem illic audiuitj quibus Biturigem do- nauit,cum Italiam
repetcret.- Vrbs Biturix inuitus, amans tc defiero a- mantemt B -L ^i^inj'. zo
Andre^ A. Gfidnq-^ter A^ates terra habitxta, mihu l^unc opHs ad iitHlos eft ^
veruecibus ire. JErgo vale,^felix fit tibi lanicium, Hisautem alliidicad Biturigum
ftcma, quod nonuihi! adiuuat huius loci cnarra- tionem . Qmbus A. verlibus
contu- meliosc rcfpondic nelcio quis; quo iure, qua iniuria, non efl: meum
difquirercnifi quod exirtimem nihil tam bellc fieri,dici- ve polTc, quinmale
intcrprccando poflic deprauaiier . Huiusanonymi hoc eft ma- Jedicum
rctraftichon: Nonnos,fed nofiros nummos Alz.at:is a- mabat, ^^ui tAcitus
spretiS vanuit hospitibus . lUe ergo valeat vitulos pasiurus : at illum Nofira
vel horritem frigore lana teget. Casterum cum ait viculos,porro Icalos in
telligic : cuius rci caufam ex Gellio pecas Iicec,Iib.nempc i r.cap. i.que
camena me obicer divfta finc . Veruex. Veruex ] Veruecem hic proariece for-
tafle pofuit ;i£tT5t;^/E>;r/>Cfy^,fed parum le- feic. Sic Varrode vica
populi Remani lib. I. Aucbouem,auc ouem.auc veruccem habctfignum. Differc aucem
veruex ab ariece,vc canchcrius abequo,maiaIis a ver re^capitsagallo, caperab
hirco. Hcdu' Heduts.] Hcdui,qui &• A uguftodunen fes,Gallij!
popuIi,Sequanis fii)irimi,in Du catu Eu igundia:, Sc in Francorum regno
liti,oIim fracres& confanguinei a Roraa- nis appcllac!. Ca.'far
Commcncbelli Galli- ci lib.i.GalliccJc paisal' ciicour d'Aurun en Bourgongne.
Apud Srraboneai, Pcole- n)a:um,Sccphanum,MeIamj& Corn.Ta- cicum,inuenio
Heduos,Eduos,AEduos, Oeduos, Afidufios, nro ijfdem . ^itculci-:. Sucula.] parua
fus,porcuIus. Plaut. in Rudence: ^^in tu i dire^a cum fucula y ^ cum porculis.
Signmn. ] publicttm flemma, fymbolum,arma gencilicia . Hi^populps '(°pc.] Sic
Aufonius.ex quo Alciatus id vidcri poreft mucuacus,epifto la qua3 incipic,
Aujonim genitor : Jpfe ego B:irdtgaU genti^ diuerfa ^ vrbes ^luatHor
antiq:iai,S}irpis origo meA. MedioUnum vero a Gallis excitacum fi.iif fe.fupra
ex Liuio reculimus . Michael Tonfus i. C. in oracione,quaai habuic ad Georgium
de Ambafia Card- nomine po- puli Mediolanenfls, anno i^oo. Cum in- tcr
Hiftoricos conftec Mediolanum, om- mones vari& . ncmqj Infubiiam, Gallornm
vnam penc coloniam fuiile.Id quod vel ex hoc facilc coIIigimus,quod vmucrfum
hiac cra^ftum Galliam Cifalpinam adhuc nuncuparnus. Sacram dixere.] Mediolanum
Alciaci MedioU" pacria in Iialjaeft:fed eft et Mcdiolanum, nium in liue
Mediolanium in Gallia, Gallice Xain Gallia-> . d:cs,quod faiiftum fgnificac
; iude Alcia- rus dixic, Sacram dixere puelU Terram. Vetushoc G.illic^ lingua
fonat.] Nimi- rum GaIIicc,Milan,dicicur, a mediacim lanaco fue . Sidonius
Apollinaris Iib. 7. epi. I. Et quA lanigero de fue nomen habet . Veceiem
linguam Gallicam aic, vel pro- pcer Gallos Infubres, a quibus Mediola- num
excicacum iam docuimus : vel pro- pcer vecerem I:nguam,quam longealiam
iuiire,quam qua; nuncell vulgaris, et ve- rifimile efl:,&: do(fli pleriqj
aucumac Hic de lingua Gallica vecere lubcns aliquid difquiierem,{i auc
eruditorum hominum non fatis incer fe confcnciencium opinio- nesaliquid
habeient firmamcncij auc nifi vece^a cercaq; monimenca nos in hac rerum
caligine et ignoratione deficercnc. Nihilenimea de re pofTumuscerci pro-
nunciare.nifl piimo confTiceric nonmodo qi-uc lingua Gallica verus, fed etiam
qui vecercs,&:qua maximc a:cacc funcincclli- gcndi. Alij enimfueriinc, qui
vixerui^c ancecempora lulij C^faris, qui primus de rebus Gallicis fcripcis
aliquid manda- uic:quique veterum Druidarum f^-^culis, vel poftea floruerunt .
Ali j vcceres GalH, qui fub Imperacoribus Romanis feruile aliquod pain iugum :
alij quifub puori- bus Regibus (vt vccuftiores pra^cccmit- cam) Clodoueo
primo,Caro]a Magno, et alijs: quibus cemporibus crcdibile eft non eandem fuille
Gallorum liiiguam verna- culam,qualis poftea, qujsquehodie celc- bracur. Q__iiain
re perqiiirenda mihiqui- dem cerce vidcncur ociof^c difpucacioncs quorundam,
qui veceres Gallos lingua Grascafuille vfos,vc familiari,& pene do-
mcftica,concendere au(inr:alii pucanc lin- guam veccrum Gallorum eandem fuifle,
qux cft hodie Suizenfium feu Heluecio- rum. Pleriqicciam volunc a Germanis
Francos oriundos, et linguam veccrum Francorum eandem ac Gcrmanorum, quaj
hodiecelebracur . lamqui voluncin- gciiioliores vidcri, Celras vereres eadcm
lingna Emblemata_) zi liuguafnifTc vfos aflcucranc.qiianunc Ar morici Bataui.
Alii dcnicji (vthbcr?funt cuiufqiopinioncs] coniiciuntcam luigua, qualis nunc a
Gallis Ptouiucialibus vfur- patur, vctcrum Gallorum «titiifc . Scd nclcio quo
modcfi Cit ftandum ab vn*cx iis opinioiubus, qaae putatur finailior ve- ro, nos
polfimus commod^ cxtricatc . Qa^is cnim ca dc rc ccrti aliquid pronun- cuiit,
in tanta praefertim rerum omnium confiifionc,populorum ac gcntium m igra
tioncmultitiiduie coloniarum, priucipu, ac publicarum rcrum mutjtionc ? Quis
iiclcic.ccutum,auc co minotc annorii fpa- tio,Iinguas,non fccusac icsalias,vt
yari^ rraducuntur,aut vfurpantur,onaiin6,vcl non muiimapartc variari,aut
corrumpi ? Excmplum mfignc proferrem in Latiua lingua, iiifiputarem (atis clfe
notum iis, qui vcteres libroseuoluerunt,Ionge purio rem et nitidiorem
fuiflefasculo Varioms, Ciceronis, Augufti,quama2cate Catonis fenis,3c pruni
beUi Punici temporibus.il- lud vnum afleuero, linguam Gallicam, quas fuic in
vfu tcmponbus CaroliMa- gni,nobis hadenus inaudicam,planeq3 in- cognicam.Nosenim
deliciunt vetera mo- mmenca,vc diximus,quibus liqueat,quae- iiam ea fueriti
cuamq; adiicio, cam, vttlgariserataureo U. Ledoici principa- ' tu,adeo fuifle
horridam et mculcam, vt fi cum ea,qua: hodie in vfu eft, confcratur, mhiloplus
viMab alcera difFcrat, quam hodie vulgaris Parifiorum fermoa brito- num
oratione populari • DeGallorum quidem veterc Ungua corrupca conftat, led apud
quos Gallorum fermo velut.fer- uacus £uenc,nondum liquet . Nam Gaili feimonem
Galhcum dedidicerunt, cum non foifi Komanx leges.fed et legiones in Gailia
confticuta: Gallos Romana vti hn- gua cogcrenr.-vc facilc (itintelligerea Ro-
niano fbro . ipfaque Romana m ilicia Gal- licam Iinguam a inaioribus illis
vfurpa- tam, pene omninofuifleabolitam. Sed vt vctcra praccermicum, cui poccft
cfledu- bium.quin prifcum Galiorum idioma auc non parum fueric immula tum, aut
etiam adeo cortupcum-, vc primani fui faciem amiferic, quo tempore Fran ci a
Germania urumpences ui Gallias tranfitum fecerunr, et a qiiiibus non im-
pecrabanc fedes, Gallos parcim expulii- fc,partim etum fibi fubiecifle ?
Atlingua Gallica,qualis hodie, quanquam ex fe lo- cuples &abundans, habet
tamen permut- tas voces,qu*E a G ra^cis deflexsc non temc rc videii pollhnt .
Habet cciam non pau- cas Germanicas,6c Latinas; ex quo tamen non Icquitur,
maiores noftros promifcue ?cl Gra2ce,vel Gcrmanice,Latineve fcif- fc. Qmd
igitur in hac re ftatuam non habco, vt promptum mihi fit quod pof- fim
refclleie, quid certius adducere polt nm,nondum videam. Vnum mihi{iiper« cft.vt
cum idotf^iflimo Scneca Piulofopha, cius maxime loci occafione,quem ipfemi hi
obtuiitca.8 confolatioiiisad Albinam, miflfosfaciam alios^qui degentium migra
tionibus>conuerfloiiibus^,& corruptis Iin- guis varie difputarunt .
Certe lioc ioco Alciatum ad prifcaiti Celtarum linguam, feu potius noftra^em
Germanicam aliu- fifle conftat,dicit enim : dixere puellA ter- ram . Et nos
Germani Mediolanum vo- camus Meydiandifiue MedellandiMeyd, Meyd* cnimnobis
virginem, Medcl,puellam fo- l(t7id . nat,quafi diceres,puell2e terram, feu vir-
ginis regionem,nempe Mineruaj quodam hic pr^ecipua religionc culcae, cui rei
etia Polybius fufFragat-ir Huius templum in- Awito dcin Chnfti Euangelio
dirutum, et in D.Tcclae commutatum eft.qu? tem potibusillis inter (andas
virgines in fnm- ma veneratione fuit, vt in Eufebij Chro* nicis (cribit
Hieronymus, et verfibus fe- quentibusinnuit Alciatus. Cul$ii Minerua t^^c.]
Olim co loci Mi- nerua: diuini honores rributr, vbi nunc tcmplum D.Tccla;, anre
(acram Virgini Deiparae asdem . Numine, ] Numcn propri^ eft ^zoiv Numen • ^bAw,
Yoluntas Dei, a nuo, quod vcteres pro volo,vfurpabant . Hic autem fumi- tur pro
poteftate . Cicero 6. Phil. Magna vis eft, magnum iiumen vuum et idem
fentientis fenatus. TecU.] Rxc virgo,Paulidifcipula,mar D, TecU tyrij coronam
meruitapud Iconium fub Martyr. Nerone.Huius vitam petc cx Surio, 5ca- lijs
Hiftoricisccclefiafticis . Matrts Virginps ante T>omum. ] Tem- Bafdica
plum,BafiIicam D. Virgiiii (acram,quam T>. Virgi- vulgus yocAtj l Domo.
Huius templimo- ntsMedto le.fiue amplitudinem &: architedluram x- Uni .
dificij fped:es',fiue preciamateriaruni a^fti mes, niliil eft, quod fcptem
mundi miia- culisaflcribas auguftius.Hanc engendam £ 5 curauic 2-2, Andre^ A.
curauit loamics Galcatius Dux,anao Dc» ridium, ac illius pacis ornaraeHtum
cflfe . miiii '3 8adeovtpronerbioferant;5um ferrantfiringas,faciuntq-yfctramina
favv Befchor . Non igitur vrbi illifutii- gucchts . ram famafcelebritacem abfq;
vberc copia, Horumopera>quiabonitatecum reliqiiis ncc vbcrtatemabfq; ceiebri
fama^in fum- ccrtant.inlonginquas regioncs exportan- ma,nonfuturum efieclamotem
abfq; latur . Quaproptcrhaudiniuria Ciceroin na,3nimal Porcaries omine fuo
portendit. Philipp dicit.Galliam Cifalpinam,& ideo Sicego confultus augur
refpondiffem; fi Mcdiolamim,floicm Italiae, impcrij prae- falloanunquam me lana
fuilla ccgat. 7.4! t;fio:;;i mu Nunqiiam EmblemataJr Nunquam procraftinandum^,
EMBLEMA. A. AE gcntls tnfigma fusiinet Alcc^ ''^ Vnguihm (jihJ^^v fen
(xvccRocAhoiii'uo$ . Conliat Alexandrum fic rejbond^ife roganti, . ^lui tot
obiuijfet tempore gesia breui ? ^^Nunquam inqttity differre volens\ &,
jf^0fli.4^ Fortior h^ec ^ duhtes^ ocyor anne fiet:^..,f'* : 'y: ) MMENTARII. O'
DEpINGATVR fera illa Septen- trionalis Alce diifta, cnius prioribus vngulis
inferta finthajc verbai/uwcTgV ctj/ct- ^ct\ho[A6VQ^'A\ccn dcCcnpCit Piin.lib.8
c. 1 J.&Solinii,s cap.^ilCierar in Cbmmcnt^. belli Gallici]ib.(^.Etqno
coffimbdius ani- itial hocdepingi poffitjipfuis Ca^faris ver- ba appoiiam, qu?
huius ferx naturam mi- reexplicanr: Suntjinquir; quje appellan- J^ces de» tur
Alces, harum ert confimilis capris fi- j ipio. gura,5: varietas pellium,fed
ifiagnitudinc paul6antecedut,mutil?q; funt cornibus^ et crura fine
nodis,articuIisq; habent? nc- que quietiscaufa procumbuat^neq; fiquo
afflidi^ecafu conciderint, erigere fefe auc fubreuare poflTunt . His funt
arbpres pro cubilibuSjad eas feapplicant,atq, ira pau- lum modo acclinat^
quierem capiut; qua rum ex veftigi^^ cum eft auimaduerfum a venaro ribu s,q ub
fe 'reci perc confucne rint, omneseo loco aut a radicibns fubruunt,
antacciduntarbores,vttantiim m fumma B 4 fpccics 2^4 Andre^ Akiati
fpccit.s.earnm ftantium relinqnatH r. Huc Dijferamns optUypulchernmn munera,
Tyi- cum lc conriictudincacclinauennt, niiir.- uum . masaibores
pondcreaf"fiig^int,atq; vnaip - Tum fubiungit fcholiaftes : SlTpitT^^/XH
fe coDcirlunt.HtfEC Ccc(ar-Qu? li quiscon //o i-Q:!^»»" niomenti fit
opportiina cele- L n- litas ^ diligentia,pr?rertim vero in rebiis mre belli
bellicis, idqiiod Alexandri Magmexem- ^'^' plo palam facic . Eam eiiim ob rcm
Ale- Alexadri xander ab omnibiis ferme laiidatur,quod feflmatio, fua
pr^cipitiin rebus agendis cura et in- duftria, Principum omnium ccleritatem
iBultis quafi ftadi)santeuerterit.Narrant cnim eum peJitcs fic inftitiji(Ie,vt
fua cele ritareequorum curfum ad^quarent^r ip- fe nequidemfibi parceret, nodes
vt plu- rimum infomnes traduceret,fe4«e crepi- taculocxcitarct, fiquando fomno
corripi fe fentirct, quo maxime tcmpore vigilan- dumefte inteUigeret . Itaquc
cum abeo Dariusimpetcretur, maxim^ conquereba tur,nullum fibi fatis longum
relinqui fpa tium,quo Alexandrum pro viribus, Sc ea quapr^ftabat animi
contentione atq; co- pijs,retuiideret.Hoc enim pr^cipue cura- bat Alexauder,
vtdiu noduque, magnis itineribus confeflis, improuilum hoftem offeiiderct.qucm
animum ctiam adolefces habuifte memoratur.Huic itao^j cum Ari ftoteles d'cerct
exfpedadam efte robuftio- rem ^tatem, qua longe melius et oppor- tunius ad res
bellicas animum appl caret: At mctucndum mihieft, inquit, ne dum annos exfpedro
firmiores,audacem iuuen- tutem interea mihi praeripi per incuriam patiar-Hunc
Csfar imitatus, ardua qux- iHlij CAjet que quafi tcmere et fine confilio
aggiedie 'vs celeri- batur, imo vcro diccbat de ijs confultandum non cflcquod
adea perficienda ma- limam vim cclcritas haberet Non praster mittam Atliani
locum de celeiirate Ale- xandriin rebus (EOnficiendis, Variashift. Iib.io.
Alexandcr Philippi filins ter cccc ftadijs continuo itincre confesftis.antequa
quiercm capcrctexcrcitus, cum hoftibus conflixit,& eos vicit .
k^Ki^ttvS^poi Tf/V TtOSttpAKi^TKL ^aJ^iet i^i^ti^ fuS' QTrhcOV . 27 COMMENTARII
FINGATVR forma eleganti et hila- ri vultu pucr,quem dorfo.exceptum, et
viiguibus retentum aquila in fublime yehat.Poteft quoqiinfra appingi Cnon ta-
inen ex neceflitate) canislatrans,tum quia fabulam fic Virgilius
&Statiusenarrent, vt mox fubiungemusjtum ad fignifican- dam inuidorum
caluniniam, qui felicibus fucceffibus nunquarn nonallacrant.Quo ad infcriptione
Emblematis,/» Deo l&tan dHm-Aocws inih\ videtur fumptus ex ver- bis
D.Pauliad Pliilipp.4 vbi ait: ;;^j0gT2 iv Kvplcfi 'zircivTOTe, Jtgu rrAKtvipeo
t^^cu- piTi . Id eft: Gaudete m Domino femper, itemm dico, gaudett^. j A D
ingeniofi huius carminis fentctiam &originem iamiam me recipio, fi quas-
dam prius vicepra^Iudij, et quafi difputa tionis anticipauero,. Vniucrfam
poefim xnigmatum cfle plenam docec Platoin Al cibiaclc i.quippe quas nonfit
cuiuisintel le^flu facilis,qct rerum vericas quibufda vcrborum inuolucris
obcegacur . Huiuf^ modi autem figmenta tribus modisexpli- cari poflTunt, vt
plerumq; vetcrum raoni- mentis deprehendimusrquidam enim phy ficen,alij
ethiceninfpiciunt» nonnuUi etia rci Theologica? rationem habent, vti ex
dotftrina Platonicorum plcriquc do^\ vi- ri. Sicenim Homerus, ingeniorum ver-
tex,quatuor illa prima ^oi-^^ct inter fe pn gnantia, et fefc mutuo produceniia
effin- xit fub no.nimbus Iouis,Iunonis, Neptu- ni et Plutonis . Admores
traducitur al- legoria^vtcum Pallademcum Matcedilfi dia et pugiias cicre aiunt,
cam nempe ani- mi part€m,quai fit rationisexpers, in fu- periorem fefe
attollcre intelligimus,virtu tiquc vitium aduerfari: quodegenere eft ca,quam
nuncfunuisexplicaturi,fabula. Ad Theologicam vcro rationem nonnulla
referunrur,vtciim coelum fuomotu tem- pus producac, quajqiie gignac perpetuo abfumens,
imaginem quandam intelligi- mus efTe Dei,Coelum,Rheam atqj Satur» Ceeltts.
"iin^ filiosdeuorantem : in quibus Coelus fvel Ccelius] eftentiam diuinam
praeferc, SatUY' Khea vitam,Saturnus autcm ciufdem me- n«4, tcm . Qiipe ante
vifum eft opcrae prctium Khea. admonere, vt maturius ad noftn Emblc- Macrob.
matis gV/^y3'/ovdeueniamus, Poetafque 1. Samr* vctctes, quancum
fieripoteric,abinepta quorundam fciolorum conrumelia vindi- cemus. Eosenim ta'e
quippiam infabu- lofisnarrationibusobfcruare vohiiire cre- diderim, quale
priores illi lurifperiti (vt M.TuIlius in libris de Oratoie niemorat)
obferuarunt,qui vtaudoiitatem ajiquam G^emad obtinerenr,eamque augerent.artem
fuam fine po(t& vulgarem efle noluere, nifi cum Cn. Fla- figmeraii uius
primus eam propalauit, qui eam ob vfi fmt» iemdi(ftus eft cornicum oculos
confixif- fe . Eodem plane modo veteres illi poetae fubaliquo quafi velo, ccrte
obfcuro, fa- bulofifquc ornamcntis les fuas occulta- runc, vcimperitam
plebeculam a myfte- lijsfapientiae teconditiorisarceret. Qiiod ^UeiioriA et
Ladancius indicac,Iib i. cap. 11.& i^. poetic& cum Poecasait,qua; vere
gefta funt,ijiali- y^tiQ, quasfpecies obliquis figurationibus cum decore
aliquoconiicrfa traduxifle,& men dacium non in fad:is,fedin nominibusad-
mififle.Q^amobrem incptifunc, et plane AfJLiiaotj qui in Poeiicis
narrationibus, et figmcntis explicandis,ipfas tantum voces, nudaque vocabula,
auc etiam fimplices yveo[J.eti confidcrant,nec ea potius elicifit, quae fenfum
aliquem abftrufiorem conti- iieanr;vr qui in piduris dijudicandis colo res
aIiquos,aut operum lineas quafdam con{piciunt,aut vt qui mercibus inuolutis
appofitas imaginum tefleru/as admiran- tur,ncc quid intus latcat,aut inclufum
ef fepoflit,animaduertunt . Habet enim di- x^austoe- uinum hoc ftudium ncfcio
quid latens et ^^^^ ^ reconditum, quod a^qu^ omnibus per- uium et apertum non
fic, fed ei duntaxac homini, Ingenium cui fit-,cui mens diuinior, vc Flaccus
loquitur, ficuti nonobfcute aliquocdifputationibns efta diuinoPiaro ne
traditum.Sed et vthoc adijciam,Poc- tas ipfos Philofophis fapientia neutiquam
pofteriores,aut inferiores fuiflb, pr^rer a- liosquofdam Platonicos coiipendu
Maxi- mus Tyrius Hi enim fefc videntur popu- An poctA lari au ra?, et infimse
plebecu lae accommo- philofo- dafle,dum fabulofaciufmodi prodiderfK, phvipcfle-
quasdiuinis rationibus accommodarunt, riores . rem quidcm aperta ratione
abftrufiorem» senigmatis autem clar orem, sequaliter a fcienciaatqy infcitia
diftantem, fidem fibi facicntcm proptcr id,quod iucundum cft, et admirationem,
aliaq ; non faus vulgo perfuafia z8 Andrea? A. ciLiMs 44-- f ciUiu ; Jviiucc
qu.r ammum rcr.im cxuhri*:ium ptrrac/tigacto.icm, iccoram cj remora
taiic.inquintioiKm di!»g-?ctm coucuct . Qui in K prx:la.».U n; U;:c ho- miucs
m.;i;iJum \.]uiJiam ctfr-erc * auan- dcK^uiicm aunbus humauis njfiJ:a fam jlA
cjmarccm rruocaruijc.qux popj- lum aimoJum icmaicca:. Sclc c.it.ii pcr- inic
hjbc: cr^a multituivicm populircm Philofophasrarv». dmcs alivquis in
cx>s,cui prcmaaturmopu Stc autcm Tticmus na- niracomparacum, v: qui >i::o
fun: aUcui aJdich, rircutcm cou:rar:am noii lulb- ucan:, mH cum
fupcriniu>:1us al.ouis tli- cus aiumbrant . HaS::u: auccni Pocta moHis
fjcuis, proptcrc ; iclccnnoiTcm dilrtj?:u:,5c propccr TutuKm nc^ jjo/u, aut
Qcem raro ccgnofcuar.Icacti:m mc- dici laluhrc quodiara a!cx:pharmacnm dul
iilrvquoliq jorcafpcr^un: . dc ictcr- rca:ur .r^r Qporis aut fucc: acnonsama
r.: c . Eoicm pbnc mo^io ic PniUHophta tlla vcKrifciiactidum, qua: rcotcnais
luis figmcutorum au: carminura,rj{iqaam ftc cu!:uquc magmnjo n^rtis, pnlcorun
homitmm antmos prmium ccpicatq; ic- liatuitincc; fccus 1 i quidcm, quam di ii
roulata difcipiKir roolctlia adialbcuao- nc;ii &morum hrrtcattrm
cicuratsdam li- IcxK . Ncccft autcm cuod m dubium rc- uo-rw.r:ri mdtus
dcdiujn:? :n.-*-3nn:.rhi fofophinc an Poctx: qu^ T::umqac txiqaara imrc : . lck
co u plccb Jcp rclKod j>, v : drjcrfi i^ooc? . Cum aiim F.. . ru.m.quod
rcprcheniif Laclan.D.Augall. aas.roccam wtiom rnxlligis : &: cu;:. ; -
tara,Phj[olbphnm quoq; ionu:di,car pcnJiqucQCC, cauquam Pocrarum dclir.a et
nagamcDta prxbeicmas: (uoaallicmm tunt,& fticrc lam o(im,qai pocacam hoc
!tadtwm tc plao^ oagaronom afpcmco- rar &: JiVaximcbocdc GaDTmcdc^?mc Dc
c!ii::.ii:. .\:. iplc Placo I. Dc le- .i::s holV:n .:v . :.iit i quo:j.Ti -.ero
a:)uTus e."io.~:. . .'^cu- tus.hos mimor:al::a:c io.:.: .:or'j numcro
Hercuie?, Ci.":^:, .\ ... .:x?.:r d:cun:u:.c;:m aiicuo: Hc:j:s : . -:
;c:;> ; g:i:.j a 0. ~ ;.:". :.:;::;: .:;n . Cuius X ; ib nom i- X :;.:
:usl:c :i.m :u:?'i MMjmtKti c: tnrhrs : dciicii intcr l\ . aiT:!!:^ ;:;: Oficrc
Ci fim.E - : a:- rr... . . Ti:. T.\.t;,;, .: ;::c..;;s ^:rc:is > ijir.huc ::
:iixic .mm. Emblernata_. . Tcu (^i ctKKoi ' yj/u iyo) S^i ipnfJLi yA-
VUfJLi^lS^HV i TCOfJLATOS, dKKdL ^V^/jl $ hfiict VTTO S^lOi ei; oKVfjLTTOV
O.ViVtyBiivcU ' (Actp- TvpH S^i Tisvoy.ct ojjt'^ eV/ (/.ivydip «T*)- rra
ofj.iipo .,, yctVVUTCU J^e T oiiC^COV' T^^TO cTg (ppct^ei C, Tl ilJ^gTCU cTg t'
AiCiSCOV' sV; J^g y^2 diKKo^tTro u . TTVKiVdi ipp'c7i [J.ijS^ict nS^cog . av
crvvcLfJ.ipoTipcov T^Tcov ')[j.cov ev ^ioli TZT t[ti]Tcu . H^c fermc Xenophon.
Facillimiim milii eflet repcce- ycus Pli agalmatis liiftori3m,nifi fallora
Plmio, qiii fic habec Iib.34.c.8. Leocras aquilam fccir feiuieiitem quid
recipiatin Ganyme de,& ciiifjrac, parcetem vnguibus etiam per
vertcm,&c- Sandius Embleraatis hu- iusoriginem ad Schoiiaften Homeri re-
ferc, lliad. 4- cuius h^c verba : yctvvv- y.nS^i]; i) TrnpzTH [j.cv^ tu) Ari,
or/ o [J.iv ^iV? TTpcoros i latrant . Ouidiusnon ab aqnila louis, fcd ab ipfo
louc in aquilam mutato Ganymedem ra* ptum canic: Kex fuperum I^hrygtj quondam
Ganymedtt amore Arfit,& inuetum efl ali^d qflupiter effe, G^am quod erat,
malletmuUa tamen ali- te uerti Dignatitr, nifi quA poffet fua fulmin/i-j
ferre^. Nec mora,^cuflo mend.^acibus aere pennts^ Arripit Iliade,^ nuncquoq-y
pocula mifcct, Inultaq-^ loui neciar lunone miniflrat . Hisquoq; fu fFVag,Tntu
r et hi verfus: A/stcV 0 ^ij^ iiKSev i^TT a.vTi^iov yctvif' [jiiS^nv . KvKvo^
i-Tri ^ctv^i^v [j.inipct Tii^ iKivnf' Ipfe aquila adpulchrum Ganytnedem lU'
pit3r olim, Ad matremque Helens. deinde volauit olor . Sunt qui fabulam hanc
adhifloriam rcfe- Gan'-/ rant,exquibus Herodiaaus lib.i. Licet, j^^^^^ ^V,
inquit^apud alios comperiam pugnam illic fj.^yi^^^ Iliim Phryga, Tantalumqj
Lydum inter fe conferuille (iuc de via ortam, fiue po- tiiisob Gaiiymedis
raptum . Curac^jdiu qquisviribus decerracum forct,ac permul ti vtrinq,
cccidiflenc.nomen ex ea clade io coefle imporirum.Hicetiam fama fercur,
Ga/iymcdem ipfum crahentibus in diuer- fa ^ermani arqi anutoris manibiis,vita
ef- feorbatum,fublatumq; e mcdio,pro cala- miracis folatio relata ad louem
raprorem fabula,diuinis fuifle honoribus alFed:um. PaulusOrofius lib. i-cap.
ii.Tancaljas.i i quit,Rex Phrygiorum,Ganymedc i lois Darda- 30 AndreasA. III.
DarJanioiiim Regis filiiini,cuni flagitio lillimc rapiii(ret,maiori conferti
ccrtami- nis fqditatedetinuitificiit Phanocles poeta confirmat, qiii maximum
belliim ab hoc concitatum fuiflTe commemorat. Eufebius in Chronicis Mcm fere
fcribit, inquiens : Obraptum Ganymeclis,& Trois patris Ganymedis, Sc
Tanrali belhim exortum cftjvc fcribit Phanocles poeta. Fruftraigi- tur louis
fabula, et raptrir aquila fingi- tur. Chalcidenfes tamen folebantolleiide-
relocum (quern Harpiguim nominabatj vbi Ganymedesab loue fuiflet raptus. In
fabulamhanc Ganymcdis multisin locis iocaturpro more fuo Lucianus, quem
confukjfi plura de Ganymedecupis- Vi- de prxterea Hygin in Allron.poet. Mar- tial.
7. epigram. Homerum in Hymno Veneris. AspIcE.] propric; nam inuitatad
contemplandam pidiuiam, qu? non ni/i intuitu et afpetftu percipitur. Egregiui.
Egregius /'/V?or, ] Excellens, eximius, quah ex totogregeeleduSjperirus^TgTO^
S^ivy.ivof. Pidorcs ojim florente Gr^e- cia,non fua: artis modo.fed et rerum
om- nium.quxcognicione dign^ eflaK,peritos fuiife conftatcx Paufania&
Plinio . Q_uis antem fuerit hiccgregius pidor parui re- fert inquiiere-Nam
poceris ha:c intellige- re de quodam picT;ore,qui ha.'C Emblema- tadepujxit;
nifi malis de Leocra picftore nobili/Iimo fieri fcrmonem,de quo ex Pli- nioiam
diximus . louv. alit?.] Aciuilx-Trzfi^pa.cr/^ Hanc auiuni leginam
appe]IaiJt,crediditque an- ric]aitas cam loui tela miniflrare et fiil-
men.Horatius 4. Carm. ^^alc'?n minifiram fulmints ulitem^ Cui rex Deorum regnum
in aues vagds Vermifit expert:{4 fidem lupiter in Gatiymede flauo . Hojcin
louis tutcla ideo enc dicitur, quia fulmine non tajigitur, vt Plinius lib. z.c
f I.& lib lo.cap.j.eftaufor . Vcl quod fit altifTimi volatus^ira vt iiubcs
transuolct, &:conrra folis oricnris radios immotam teneat oculorum aciem,
quod fcribit Ari- fl:otcIcs . Siuequod regina fit auium, vt cccinitin Olympijs
Pindarus. Smequod ab ca louem enutritum arbitrati fint, vt rcftatur Ma-roin his
: ISlUrAp S"' iK 'PTiTpyi^ ^tycti (Uiios cLity Atitum regina a- ^uila, 'O*
Jouts a^ hs. ToV VlKV.JOtf TetTepct Kpovov iupuowct, A'SctvetTov ^oltije, Ktfl
ipAV^ iyKcLii' VdL7aiV' Afi aqutla huic neclar de petra dulctj quod haufit
Moxrofiro fublime volans afferrefolebat. Hanc patri altitonans mox regno vidlor
adempto Iffe immortalem voluit.coeloq-, locauit . Phornutus eam loui efle facra
vult, quod volandi pernicitate alijs auibus excellat, hpof cpv/f, inquit, dvT^
0 etZTo? hiyt TCU HVCU, «T/fit TO O^VTCtTOV T^TOV ^VCU Tcov eu^KeoV TTTijV^v .
Lege Plinium iib.x. C.4-& /.Pieiium Valerian.lib. 19. Hiero- glyphicwn.
Sunt quialio conuertuntaqui lam.-naucm enim intelligunt,cuiusmfignc
aquilaeirerjaut lcgionem militum,qua le- gione raptus efleputarur.La(flant,Iib-i.c.
lO.FuIgentiusMythoIogic I. Tecerit,] •t«ro/«^'3-a.t . SCiNifi ejpcfamini ficut
par- uulij 0>c. MAontHS. Embletnata_j . 3 iomems MAonim.'] Homerus,qui
Mseonius ca?- urMAO' cutiensappellatur a Marciano Capella lib. •ius di- i.dc
niiptijs Philologia:, a Marone regea fus . quo educatus fertur, ira
cognominatus. Therfagoras apud Lucianum in Demo- fth. encomio, ica de Homero
verba fa it : 'TTtnipdL cTs uctiovet tcV KvS^ov, h ttoto,' / ' //c/j/, yju
ijLinepet ^ (JLiVcLKco7r))V (pet^tv >} KiTTTDiv- TMv S^pvitS^cov - Alii
MiEonium, fiiie Ma^oniHem diclum volunta M^onia, regionc minoris A(iie,(tefte
Plinio et Pto- len»a:oj nunc Lydiadivfla, quod inde Ho- meruSjVtquorundam fuit
opinio,traxerit originem.Sed de Homeri patria variarra- duntur, multaqj in hanc
fententiam funt confciipta epigrammata . Adiungam v- num diftichon ex Gellianis
nodibus lib. 3. C. II. ^ EVrct 'tro^ws SiipiQi^fnFipi pi^ctv o[j.m^, ^lJLVpVct,
foSo^ i KoKopcov, aet?^etfxlv j 16^, tipyo^, Abyivcu. Hoc eft : Sept^m vrbes
certant de fitrpe infignts Ho- meri, Sm-jrna, KhodoSy Colophon, Salaminy los,
Argos^AthenA . Sed Plutarchus ex fententia Ephori Cu- ir.xi,non a patria, fed a
genere Ma^onium appellatum tradit . Ties enim enamerat fratres
CumasoSjArtellemjM^oiiem.Diuj horum Dium in Afctam Ba?otic;E vicum
rnigrafle.ibiqueex Pycimide vxore fufce- pinfe Hefiodum . Attellem in patria
diem obijfle, filiamq; nomine Critheida,fratris Ma^onis tutela^ reliquiHe •
Hanc Ma:oii cum ingrauidaflet,infamiam veritns, eam Phemio Grammatico in
matiimonii"] col- locauit, quae non multo poltiuxta flu- \lelefige-
^j^mMeletem Homerum peperir,qui xMe jes Ho- jef]geiies inde fuit appellatus.
Eius vitam nerti^, latinime profcquitur Herodotus, quem viJe • Senexy]
Abastatis peritia,abautw/>t67/y-S,t'ct a,pvo[jAv^s, id eft, qu^ reiecilTet
is,abforbentes . Cui non inepce accommodari potcrit illud Ouidij : Aspice
M&onideniA quo ceufontzperenni Vatum Pierijs orei, rigantur aqups » Huius
laudes fi pluribus Jepr^-Jicare vc» lim, verear, nelaborem fulcepturus fim
inanem,ac prorfiis inutilem,cnm niliil hoc aliud videri pofilt, quam cum
laudare, quem nemo vituperat,fedomnes veneran- tur et fufpiciunt; Aut etiam cum
Arifto- phane qu^rendum mihi fit,vndenam //v- piaiy.popovy quod,Suida
interpiete, decies mille amphorarum verbum eft,acci»!am, quo fatisdigne eum
compellare po/lim . Eius laudes, parriam, luminura orbira- tem, et quo tempore
vixeric ( qua de rc multum audores ambigunt) ex probatif fimis fcriptoribus
tetulic Melchior Gui- landinus iu cracT:. de Papyro, membro 4. Confilium,mens
at.jjDei, ^c.] Mv9o- Ganyme- Ao^^/cteft^qua refpondetad interrogatajin dpc ncme
qua aduertendum, quani graphicc et vnde^. commode Ganymedeinominis vim expri
mat.ydivvixi enim,vel ya.vvvij.cu, letor eft: refpondetquehisqu? dixit, Gaudia
pr&- fiant:SL [J.nSict, confilia,v[\A hominem ert^cfatAit ^^^guis > Nec
finis hominis efi, imtiurn nec efl fer^ . Sic olim Cecrops dociis regna^dt
Athenis : Sic et gtgantes terra mater prottiUt . Hac vafrum (pecies, fed
relltgione carentem% Terrena tantitm cjtiij^ curet, indicat . COMMENTAR rI.
PON1TVR monftnim biforme^fii- t).Paali ad Corintli.i.cap.^l .« ydip iro
defcendit eqttu^ i Ofcendit, ttutem vir de equo . Virquidem fine cruribu^y^
equusfuit fine vertic^. Nam equum pedit vir, 0* velox equus ru- £iiit virum 5
iion habebatfinem homo, neq-^ quadrupes exordium ; Sedvirum nat^ra ludens acri
equo com- mifcuit . ^^idhoc Hoc informi monftro, quod nec omnino monftro formam
humaMam,nec omniuo ferpenti- if.telliga- nam figuram habeat, iiatura quidem
du-. tur* pIici,quodque necdiim certam appellatio nem fortiri poHir, ij
notantur, qui anima, rationis participe a Deo informati,terrena tantiim
fapiunt:& negledlaconditione fui iBchprc, humi rcpunr, in naturamq; bel-
luinam degenerant. Monftrum enim, vc hic exprimitur, in hominem nondefinit,.
ncc eft rerjc pnncipium ; iiou cnim /ineni. fpcdanc E{)icuiei homincs,proprer
qucm ZpicuYK homini fic concefl^a ratio,qua mifere abu- tuntur,eamq; fpontanea
quadam&exi- tiofa ignoratione inficiunc . Talesfuerunt rigidi illi
Philofophias fatcllites,qui ciim Philofo pcrpctuo dogmntis fapientije veteris,
et phi . fibi pariim conftantis adharferint, nihil a- liud fpirarunt, quam quo;
terra; funt,ta- metfi vnum illis videretur cfle ftudium cceleflia diuina(^;
contemplandi.- quosid- c6 exagitac virfanLliflimus Auguflin. li- brisde,
ciuic.Dei,Ladantius,Eu(ebiu$, et alijmulti. Opinor autem hic Alciatum exempli
caufa Cecropem appofuifle, nec, Cecrops quidcm ab re:IIIe enim piimus idolorum
biformi cultu totam Graeciam imbuitjprinins lo- uem inuocauit, fimnlacrorum
vfumindu xit,aras conflruxir, et facra dijs fecit (te- fte Eufebio,Herodoto, et
pluribus alijs^ quas omnia anteea tempora omnino fue- rant inaudi ta . Qu^od
vero primus inter marem et f^minam ccrta connubia dica- tur inflituiflejquae
ante^vagaeflent et in- certa,//^!;/»^, id eft,biformis, efl nomina-. tus-Hincq;
colligere licet, mundi fapien- tiam, quam technis& pra:fligijs fatanicis
inucxere. priorcs illi PrincipeSjmeram fuif fe ftuliitiam,cum perfpicuum
fit,eam lon gedefcuufle ab uiflitucis illis prifcorum patrum,qui leges diuinas
a Noco, et eius mcliore pofleritatehaiiferanr . Hos itaq; vafrps,&
religionis expertes, qnibus tau- tum cura: terrena funt,& quorum Deus.
veiuereft,ex hominiim albo reijcimus . ^luid dicam? quonam &c.] noua III
funt, ftupenda, aut.admirationisaliquid prae fe ferunt, vt qux a commiini rerum
natura funtaliena,defcribi fere Iblcntqui bufdam vcrborum fiibobfcuris ambagi-
bus et rerum inuohicris, vt hic fit ab Al- ciato in monftrihuius periphrafi.
Totum. ccitQ J^eKA^-t^^cv i vti periculofic plenum aleaidodis vifum, mihi
quidem non po- tuit non videri perobfcurum . Qu^od fi rem a,cu,quod aiunt,non
tetigerim,tenra- ui ramen quid hac in parte vires alioqui imbecilles pofl^ent,
et alijs tradidi lampa- da>vtmaiore tandem induftria diligetiam aliquam
noftram obfcurent . Qux dum interea. meditor, fortafse non male vno claudam
prouerbio,quod hic obfcure pro ponitur.* Id igitur p.rouerbium vfurparuc
duoccclefias Chriftianic lumina, Nazian- zcins.Gregorius, &. Chryfoftomus :
illc quidcm Emblemataj . quidcm incpiftolisfic; rtiv non patiar ftudiofos
cadefraudaii. Aitigiturcflein Libya ferarum genus,ex promifcuo belluarum
diuerdgeneriscoi- tu,f?uum admodum et ferox circa Syrtcs imprimis
verfari.Monftri facicm clle mu- liebri corpore certe formofo, papillis tu-
mentibus, toto pcvftorc ac ceiuice pulcher rima,cnris colore admodiim nitido,
reli- quis partibusrorpori.v horridis, et fquam niaruni fcabritie
afjicris,ii:ferne demum in longum angucm (IcfincRtibus.Fcras cf- fc omnium
velociffimas ait, vt ntmo fic adcoalaccr.qui carum infultuscfFugetu. Animalia
ca^reraquotquot nada; fucrinf, per vim aftcquuntur, tandcnrque oppri- munr;vnum
homincm modo blanditijsa- doriri » et prjeftigijs implicarc. Caetcra Dion.At
quia fuperiore commcntano co» natus fum inucntionem carminis A.- ni expifcari,
ficuti fcci,& ex quodam au» torC vcterc:addo& hoc, apud AElianum
lib.p.dc varia Hiftor.antiquiflimum que- dam virum in Aufonia fuifteolim, nomi»
ncMarem, cuius anrcrior facics hominis eflet, pofterior equi : G rajcis eft Ii-^ofxi-
yrif . Caulamautem naturx duplicisin id confert, quod primus equum afccnde- lit
. Refertquoq; Coelius Rhodigin. lib. ly.cap.^i.ex concubitu paftoris, nominc
Crathis,cum capra, ob idq; ab hirco ze- Iotypooccifl,natum efle infantem,qui
cru "ribus matrem referret,facie vero patrcm» Hunc deorum numcro
aflcitum,conftans tenuit fama,fuitqj Hyla^um numcn, Na- pxumq; Huiufmodi
monftra nuJIo pado repcriri poflefeftiuis carminibus indicat: Lucretius lib. y.
Plinius tamennat. Hift. Iib-7.cap.5.dicit,CIaudium Cxfarem fcri pfifle natum in
TheflaLia Hippocentauru, codemq; dic interijfle. Nec efl draco.] Obiter admonco
hic con fundi virum et homincm, draconemciim angue fluc ferpcnte,
&c.qua^xnigmatum lex cft . Vir anguipes.^c.] vidctur de induftria verbis
cblcuris vfus, vt rem abftrufam,& quafi recoditam infculperet potius quam
delijiearet . Angutm pedit homo, &c.] Hic Gr^eco- rum morenon abfumit
vocalem, qua^ m casfura hac remanetintegra,idquc fere Rt rei diflicultatis aut
grauitatis oftendenda: crgo.CaTcrum noue videtur vfusfiisvcr- bis, pedit, et
eruciauit, qu^ vim magnam hsbentad demonftrandam monftri huius obfcosnitatem ;
Rem enim turpcm turpia verba decent . Ponuntur autem,hqc duo verba, pedit,
eruciaUit, kat AVTtQi^iv . Pedere cnim eft, quandoapcriis cauernis inferioribus
Aiolus per pofterius pro- montorium flatuscmittit,nares ferienres: at arguem
pedercprorfus noue et infolen ter d;odlvs Athentsi\ Dodis,meraphora epi theti.
Do(flas pofuit propcer ceiebracifti- mam coto orbe fcholam . Hiiic enim ma- gni
Oracores,hinc Rheroics, hinc Sophi- It?, hinc clari deniq; legum lacores . PIu-
tarchus huius epicheci vim exprefllc com mencariojTcTs^oj/ ct-S-j/i/a/s/
'TroKiuoVy ii Kp (roplctv ivSo^iTipoi . Reuen h?c vrbs, inquit, mulrarum etiam
aliaru ma- ter,arriumquebenigna parens,quarum a- lias piima reperit, inq; lucem
mifit, alijs honorem,vim,incrcmenta contuIic.Grnna, re ligio,fruges,iura,Ieges
orc(^ acq; inomnes terras diftribut^e putantur.Hxc (uurprac clara certe et
anciqua vrbis Arhenarum eulogia Eufelfi PlutaV' cht. lujiini Lctus -I thenfiY
Erublemata_> 37 culogia.Sed occurriint ctiam aliorum quo rundam non
pc^enitenda teftimonia.Sic e- nim Velleius Paterculusad finem i.hift. Rom. Vna
vrbs Attica pluribus annis elo quenria,quam vniuerfa Grsecia.operibus que
floruit, adeo vt corporagentis illius fepaiata fint in aiias ciuitates. Ingenia
vero folis Arhenicnfium muris claufa exifti mes.Apuleius enim ro Afiniaurei:
Quale autem et ilhid iudicium apud legiFeros Athenienfes et catofillos,&
omnis {cie tizemagi^^ros.Idem Apolog.i.Apud Athe nienfes cattos Melecides
fatuus . Et luftin.Iib.f.Athenas vocat patriam commuiiem eIoquentia'.Lib.
i.idem fcripferat, liteias cerras ac facundiam> et ordinem ciuilem,
difciplina» veluti templum AthenisMameriin. oiatione panegyric-quam luliano
diclam volunt: IpCx iUx bonaril artium magiftra; et muentrices Athenx. Valerius
Max- Iib8. c.y- Athenas locum dodriii:^ fertiliflimum dixit. Q_uid enim
tranfiliani ;Mm alijsquam plurimis Caffiodorum,qui lib. ii.Variarum, epift. if
. Athenas fedem efle fapientium dic^as ab antiquis ait ?. igantes «S^/V
^^Gigantes ] Gigantes Titanis et nales» Terrze fuerunt filij : fiue, vtalij
volunt, Terrje rantum fine patre. Fuerunt autem ftatura:admirabiIis,quoium
pedesin ferpentum vojumina dcfinebant,i jqi in Deo rum perniciem nati
putabantur;cum quibuspugnare aufi, fulmine concufl^i fuut, atq; fub AEtnam,
aliasq; infulas detrufi . P ugnam hanc attmgit Pindarus in Nemeis . Huius
figmenti rationem Myrholog*adferunr,eamque traducuntad homi nes quofdam
impios,qui Deos negligeieiJt,autetiam negarent:quorum pcdesin dracoiium volumma
defijfle aiunt, quod nihil fiiperum, nilul rcdum cogitarent, totius eorum
vitxgieflu ad infeina mergenre. Macrob.Sacurnal. i.c.zo.Virgilius in opufcnlo
dc A e cna : Hps natHYit fud ejl a'uo tjnmyima ^ om?ies Squdmem intortmfinuat
vefitgia ferpens. Mulca de G igantum ortu et puguis Diodorus Iib.4 6c 5 A
poetis vocaiuur anguiInguipe nei,anguipcdes, et ferpenngena-.Ouid. i. es.
Mecam. .^^-^ua centum quifoj-jparabnt Inijcere anguipedii cajtiuo brachia coelo
. Idem 4 Trift. Sphingaq-j ^ H.^.rpjia^,ferpentigena^q; gi gantas, Qupd mihi
reuocat in mcmoriam vetercs ftatuas, quibus gigantum formas obtortis cruribus
confpiciebantur, quodq; Lampridius rctulit in Commodo: eum nempc
quosobtortiscruribuseflec vbicumq; na eosqj draconteos appellitare. Q^od
epimythion hexafticho complexus eft Bartholom. Anulus in pidta Poefi:hunc enim
fcriptorem, alioqui recenrem, eruditura ramen&acutum, cirarenihil verebor :
TalegigatAum legitur ge?ius,vt nihil altH Cogittt,at fpernat,vel 7ieget^ffe
Deum: Et tantii-, quantU fenfu exteriore mouetur, Commodat adprlfens fe,vel ad
id quod adefi . Hoc genus anguipedum mythici finxere FoetA, §uorum affecius
humi {fegnts ad alta) Si vacat,Iege Pierium Valerianum lib.i^. et 2;.
Hieroglyphic Horum gigantum Gigatum airogantia tantafuit, vtprouerbij locum
^rroganobtinuerit j nec abs re, nam ex facris lite^^^* risoriginem fumpfifle
videtur, vbilegitur,gigantes turrim conatos ftruere.cuius culmen coelos
attingerer,nifi Deus confufione linguarum eos ab incepto abftraxiffet. Gigantum
fabulam Honieri (choliaftes in hanc fentcntiam narrat;Cum lupiter patrem
Saturnum regno detu rbafl^ec, Deorumq; fibi principatum adfciuiflet, Gigantes
Terra» filij fuccenfentes.Tartefi [c[\\x ciuitas eft luxta Oceanumj magnii
bellum aduerfus louem adornarunt: lu-» piter vero illis obuiam fat^us, in
Erebum deiecit,ac patri Satumoin ipfos imperium tradidit Et Ophioni,qui
cseteris fuperbia Ophion pr^ftaie videSatur, fuperato monten. ab eius nomine
Ophionium fuperimpofuit. Mifl^js hoc locofacio, qiii multimulra de
gigantibus,quorum alij,fuifle negant,qui dam contra,& certe plures, nonenim
vacat fublegere quae de gigantibus traduut Herod.in Clio. Plin. y.c.
i^.SoIin.cap.j'. tantum admonuifle fateft . Ego quidem facile mihi perfhaferim
hoc gigantum no mine intelligi vetetibus batbaram &im erpert piam gentem,
qux fubhominis figura feritatem exerceret, a quibus honeftarum reium induLT:a
fucric (iTci^tcL, quales defctibuntur a l^occi'; Cyclopes, La:ftrigones,
alijque qni ferinis moribus vagaC 5 bantur Gigant gens im pi.-t^, 38 Andre^ A.
terrtoe o bantii r, infontcs et probos qiiofqj impunc Ja!debant,nuIIam diuini
humaniqjiuris rationem habebanc. Cui videturaftipulan Berofus Babylonicus de
Anriqiiit. Circa Libanumjinquir^ruifTe Enos vrbcm maximam Giga.nmm, qui
vniuerfoorbi dominabantur,ab occafa Solisad ortum. Hi vaditate corporis ac
robore confifi,mueutis armis omnes opprimebantjlibidiniquc inferuientes
inucDerunr papiliones,& inftfiimenta mufica,& omnes dejicias..
Manducabantliomines, et procurabataborfus, in eduliumq; prajparabaiir,& com
mifccbantur niatribus,filiabus,rororibus, mafculis, et brutis, &niliilerat
fceleris, quod noi3admitterent,contemptores religionum et Dcorum . Gig/tntes
^^''^'^ materprotulit.] G igantes te rrige dicuntur a Poetis,id efljterrx
filij, vc \i nominis inreJJigiturj>w,rerra,>;Vo/>c£U, fio, iiafcor.
vel, i-ctpdLro sk yii^ livau, quafi iK yh ysymi/xeyo/ . Sie canit Orpheus
lib.S^facri ferm iJ> Kcthin^t ylyctVTAf iTravvijLov iv uetKctpeT Et fi^a
Holidas relligione capit . COMMEN SEDEAT mulier habitii fuperboin- duta, iii
regali fella, pateram auream manu reMcns,& potum quafi libando turba^coram
fedecumbenti propinans.Hanc piduram emendauit Pignorius; velim tamene^o
mulierem fplendidiore ornari ve fte,quam hic appaiet: tum brachi im der trum
corrigi,quod hic truncum videtur . Interim tamen non me fugit,hanc
mulieremalitera D. loanne in Apocal. 17. de* pingi,quam defcriptionem omnes
cajterse editiones funt fecutas in pidura.Eius verba fic pafTim leguntur: Et vidi
mulierem fedetem fuperbeftiam coccineam.plenam nominis blafphemi^, habentem
capita feptem,& cornua decem. Et mulier eratcir cumdata purpura et coccino,
et inaurata auro& lapide prctiofo,iSc margaritis, habens poculam auteum in
m^anu fua plcnum abominatione,& immunJitia fornica tioniseius : et in
froncecius nomen fc riptun';Myftenum,Babylon magna, macer fornicationum,&
abominationum terr^e . Hcec ta nen pidura noftra magis menci Autoris
accommodata videtur . QVAM varie hoc agalma nonnulli hoc reinpore accipiant.quamque
obliquis intciprecationibiis concorqueant, et ad H fuos affeclusaccommodent,
vtpote odio " parcium Iaboraiites,certe recenfere pudet. Q^ianquam enim
falua fide et piidore, aIjorum fententiasin medium atferrepoffem.ne cui
cametiftomachum moueam.ru tius e[]eiiulico veterum hominum dodhi nam
potius.quam nouorum placira confe dari. Idex D. loannis
fle:r3;crt,Au45^JS" 17. &ex Hieremia cap.ji.fumptum eifeclarum
eftjqucd quidem deementita reljgfio nis obferuatione, et verGC pietati opf bfua
Valjareli ji^^^^ll gi^i» Ea eft colIea:)o reppdborum, %io\iu. q^^^ n^cretrix
dicitur, quod ^eo rerum omnium audore neglecl:(>,& vero fponfo lcfu
Seruatore, impuro, iilicito et nouo TARII. quodam cultu,id eft,fucat^
religionis ri tu, impurasac formidabili belluas dicitur inftdere . Anreum
poculum manu tenec» ■A^ureum id eft,hypocrifim perfequitur, qna dilHpocnlHm,
mulatis vitijs,& fapienti^ fucaf2eauro,pie tatis verse
prxtextu,qu3mplurimis impo nit, qui ebrietate plus quam fannatica cor repti,
mifere prsecipites in ima ruunt. D. Auguftinus lib. lo. de ciuitate Dei, ita
plane hunc locum interpretatur:Qii_a2 fic ifta beftia,inquit, quamuis C\i
dijigentius inquireudum, non tamen abhorret a fide re£la,vt ipfa impia
ciuitasintell igacur,& populus infidelium contrarius populo fideli et
cit^itati Dei . Imago vero eius, fimuUtioeius mjhi videtur: ineis videiicet
hominibus,qui velut fidem profitentur, et infideliter viuunt. Fingunt enim fe
ede quod nonfuntjvocanturque non veracief figie,ied fallaci imagine Chriftiani.
Hade nus ille.Calix aureus adagi) vice vfurpatut a D.Hieronymo:MuIca de
perfedione dicuntur,air, vtqui volunien Philofo* phi nefciunt, fub marty ris
nomine bibant de aureo calice Babylonis.Origen. de va* na et fucataeloquentia
lotum hoc intelligi voIuit.Eos e!im»,qui apud geiitiles, inquit,eloquenti2e
laude floruerunt.pelHmo rum Jogmatum fermones mortiferos, id eft, venenum in
calicem aureum infude runt . Libet huc transferre verba Calij Rhodig.ex
cap.rr.Iib 8. In fan illo cultufauorem numinis emere (e crcdentcs . Videctiam
Alcxand-ab Alex-Suidas tamcn peplum efle ait ify.ar/ov yvvccmeiov yju
TroiKiKoViOtov TrtpiTnKoi T/r ^vV.Idem fentire videtur Euftathius . Hinc apud
Homerum (ict^uTnTrKoii KcLKKiTnTrKot, iKKii'i7ri7rKot, et TctvuTriTrKoi,
epithcta funt mulicrum . Euripides ranien viris ctiam tribuit,
vbi//gAa//77-£77-Aoi' inducit Tyndarum, et peplis Oreftem obtecT:um
fcribir.Diciturquoq; Bacchus viB^t^oTn TTKo^i Peplum (^uid . Emblemata. 43
deniqj peplusgenusfruticisaHtex . p^j^ Diofcorid Iib.4 cap i96.quod Hippo crates^-w;c«i'/oi',>^
fjLHKeovhnv vocat, tefte Galeno : alijs dicitur f/,)mcov dppaJ^n^ j id
eft,papauer fpumeum • atex . Latices.] Latex dicitur quiuis humor, quod
intraaliquidlatcat.De aqua, Virg. 4.AEneid. Sparferat ^ latices fimulatos
fontts A uerni. . DevinOjidem i.AEneid. "Regales inter menfasy laticemq^j
Ly&um . Sic Ouidius Palladios latices dixit, cum oleum dicere vellet . Hic
vmum facrum, Vtapud Virgil.in 4. Latices nigrefcere jacros . Captiofum hoc
poculum, quod errorem tcttum fignificat,mihi in mentem reuocac eJegantem
Lucrctij, locum, quem habec lib. I. Sed velutipueris ahfenthia tetra medentes
CU dare conantur,prius ora6 pocula circum Continguunt mellts dulci flftuoq-y
liquore, Vtpuerorum Atas improuida ludificetur Labrorum tenus-yi?aerea perpotet
amarum Abfmthij laticemtdeceptaq-^ non capiatur. "irater .. Cratere.]
Crater eft vas rotundum 6c amplumjneq; audienduseft Nonius, qui crateram vas
Yinarium,cratercm veroolea rium eflTedicit . ElTeautem capacius vas, quo in
libationibus et folenniotibns epulis vti (blebant,teftatur Virg. ^.AEneid. Sed
rnagnu metuens fe pofl cratera tegebat. Qmjd et vocabulum Gr.-Ecum raonftrat,
KpctTiip, eiisro t» Kpctr^v, quod cft tenere, capere» Ab huius vafis
(imilitudine crateres inmonte AEtna appellati funt foramina iIIa,perquGe
ignis,cinisque euomitur, Latinc fauces.Lucret. lib.^. In fummo funt vertice itS
cratsres, vt ipfe Nominitanty nos qufts fauces perhibemus > ^ora^. Crater
litium, de repermolefta, fiuede hominelituim audore.prouerbio dicitur. Ariftoph.K/3£tT«/5 KcLKWy
rptyrrtip S^ikcov, id eft, Crater malorum-,fe^or litium . De cratere item
Helen» ».lege Coel. Rhodig. lib.ip.cap.3. Propinat.] Laticem erroris in
quoscunque obuios difFundic et propagat. Propinare a Grseco travflum
eft^Tyoo-^r/i/Hi^jpoft pocum tradere • Eft autem proprie pra:guftatoleuiter
vino poculum alteii offerrc, quasconfuetudo inde initium habuit > quod
principes Gi^ecise folenni die,quem (piKoTi)a-iAV vocabant, mifccre aureis atq;
argenteis poculis vina folebant.qu? e manu geftantium fumenfcsoii parumperadniouebaut,deindeaIreri,
quem veIIent,offeiebant, ingens hoc argumentum beneuolentiascxirtimantes : hoc
vero t/sot/VHV, id eft, prxbibere dicebatur . Hinc Plautus inScicho: Propino
tibi falutem plenps faucibus. Quinetiam in abfentium memoiia idem faditabant
rquse confiietudo ad. Germanos hodic quoqj deriuata videtur,dum in fanitatem
alioium bibendo propriam corrumpunt falutem . Hac fuper reaudi feftiuos
cuiufdam verficulos; Dum nobifcum agitur bene iproq\ falute bibuntur Alterius
plena pocula fumpta manu : ^luid prodefl illipotm, que nomi?iat abfens
Abfente,et pro quo plurima vina fluut? Hoc &quo meditftre animo, non vlla
ab amicu Pocula pro noflra poffe falute bibi Abfurdum eff, talem phrafm
vfurpare to^ quendi. AH magvs abfurdum eB,hocfacere, atq; pati .. NuUa falus
potu : nec vero femper (opinor) ^luod multi factunt more lubents, bonumefl..
Sed Crateres JEtnA. Crater U tium. Propinare quid . 44 AndrejeA. Labylon,
JEgypti . Mefopota Babylon i v.de dicia. Mnri Babylonis . 5ed de tu rpi hoc
abufu infra latiiis.Propiiiare intenm quoqj ad alias res trausfertur.Ennius
lib.^. Saryr. l.nni Poeta falue,qui mortalibus Verfus propinas flammeos
meduUitus . Terentius U) ^\.n-\\.\c\\o : Hunc comedendum,& deridendum vobis
propino. DemolUicnes eos,qui pacriam piodunt, 'TrpoTTiVHV lolsiy^^politXA
c^,propinare hofiibH6, dicebat. Jtcircum r«^/>^«^. ] Nu/lum venenum
prasfcntius erronea opinione, qu? vbi mentem occupauir, hominis aninium tanquam
aliquo Circa^o poculo ita immutat, vc fe omnino nefciat • Tibria turba iacet-]
Is enim error,eaq; pcllifcra liarrefis non poteft infinuari homini jfineaperto
animi delirio* Atquiexpertes rationisj adeoq; dementes mouentur rebus
externis,principatu, audtoritate,imperio,dignicate,& c^cetis huiufmodi .
Iscrgoeft mencis gracilfimuserror, quem fibi adimi nolunc incauti, vt quem iion
putent errorem efie . Sic Babylona notant.] Qm notant?nem pe viri
fagacesjvereq, pij.Duas vrbes Babylonis nomine nifignitas reperio j vnam
AEgypti,ab aliquibus profugis ei Eabyloiicantiqua,vel (vt ali j malunt) a
CambyrePeifarum rege a?dificatam,cuius meniinic Scephanus, Scrabo, et Ptolema
folica perpecrare, imo nobililfim? cuiusq; macron^ decora h?c habebancu r. Q^am
perdiii eflenc mores id porro abunde argueiir,quod comicatem arbitrarencur
vulgati corporis viliratem.Ex quo fatis fuperqi appaicccur mereciicem
purpuracam BaBabylon byloncm appellac D. f iieronymus in t\icur me:
ftolis:Cum,i:iquic.apud Bab) loneni verfi^iX' farerjcfiemq; purpuiara:
merctiijs coio 1 us. ims, &c, Eatlcm figma Ipquendi rfiis efl: inCacalogo,
vbi Roaram aita D-Pecroepiftola priore.ca. j.Babylonis appeflacam
nonune.Meminic& locisali jsj vt iii ETaia, cap. 14 «Sc 47.Sic et
Sepiiiniiis Tertulliaii. adiierfLis Marcionem,& adaerCus lud^os. PoceO huc
eciam conferri Ifichij Iqcus lib- j.in Leuitic. quo difercc aiCr qusecunquecuUu
idolorum impatancur,figuram meietriwis i/ifumpfirie. €entc'S ftolidm.]
ftulcas,& excordes;antea dixic.^-^r/^/^r^^jfciliccc opinionis fal foerrore.
Vel C\ mauis de Echnicisinteiligere. in qiios hxc hierefis maximeius fibi
vendicac Ec ludxi Jiacionesomnes, preC' tcr fuam,gences, et genciles
appellabanc, vtpoce qui^culcumidolorum a fuisgencilibu s accepcum non
mucaflenc. lUice forma.] Illicio et obcentu pietatis,alias enim non caperec.
Mecaphora ab aucupam auibus, qua^aliasiliiciunt, vocanturc); a Gixcis
TrAKivrptcu. 5ic apud Apulei im, ocuU illices, Eft ei)im illicere,
feducere,illaqueare.-hinc illecebr^iilliciLi, et ille(fi:us . Plauc- in
Bacchid. Magts illeciHm tiuinAfiuam te^Um.^mettioVel z///c^,abiliex, id eft,finelege.
Nonius enim hanc differenciam ftacuic incer illix, &illex,vt illix ab
iiliciendo deiiuecur . PlaucPoenuIo: illi maU rei tkntd fuimu^ illices . Illex
vero, a quo lex non leruetur, quafi cxlex. Idem. :
ImpHreJ/7honesie,iniure,ilIeXila^es popli. Interim tamen
vide6&i!lex,abiIliciendo deduci.PIaut. Efca esl meretrix, leBus illex .
JLtJicia.] Non omnino falfa.fed fida duntaxat . Qugc enim prorfus falfa func,
vt veris oppofita, quiafefe produnt, non tarn facilc pofluntimponere,
proindeque vicancurifivfta vero, vt quas habeant aliquid fimile vero.eciam
caqcos decipiunt . Capit,] Decipit& allicit. hincartescaptaco.'ix. Virg.i.
Georg. infidijs nocti^s capiere feren& . Cicero ^.Oific.ex veterum legum
formu la:Nam quanri verba illa, vti ne propter te fidem. ve tuam capcus,
fraudacusve fini. Eu.iiurc fjrpccapere pro decipere; vt, Non caiurur, qui ias
pnblicum fequicul:. I-ii6.de rcg.iiir. If. Sa;pe eriam,riculo de Minorib. vt 1. 3 . 1 1 .&
1. 1 z.hinc captionem accipi pro fr3udationc,fallacia,damno,no rara lepeiimuSi I.i.de
in iiitegrum icrUtut.j.i ia fi;i. de vacat. mun. 1 ^.decoil. bon.ff. Ec
captiosil profdlaci atq; damno (0,1.4 i.de vlUcap. vc et aliquot locis ali js.
QvAM apte Emblcma hoc noftiis ly^ exulceratis tcmporibusco.iueniac, nimis,
eheu,prompcum id,verumq; efle conftac. Ecenim falfarun^ opinionum
illecebrisine{caci,decipimur fpecie redi-Nam vt pru Vitia zjtr
dentiammalitia,& temperanciam immani tute tmitus in voluptatibus
arpernandis,& magiiitantur . tiidinem animi fuperbia in animis excollendis>&
defpiciencia in concemnendis honoribus,& liberalicaceni effufio,&
forticu dmemaudacia : fic fuperfticionem religio imicacur. Vc enim olim apud
Giascos nonnulli Philofophi pallio barbaque proyfeudofo iTiifia raram quandam
fapienciam pollicc^^^^ bantur, femperque habebanr in ore libertatem et honefti
ftudium, ciim ex ijs longe multivitijs plufquam vulgaribus,pla nequc feruilibus
laborarenc; Vtque apud ludaros Pharifa^i et E(Cxi trifti vultu,latis
i^harif&i. phyla6lei'ijs, et cultu quodam fucaco, a> pud imperirum et rude
vulgus venabantur fandicatis opinjonemriraeciarrt, (quod dicerenos admodum
pudet et tasdet, fed dicendunj tamenj inter Chriftianos homi pfeudones fuereiam
olim, et adhuc hodie funt, chriflia "reueia nimis mulci, qui fuis prsftigi
js, fini, (ftaque doiftrina imperitos homines inefcanc,quibiis errorum quafi
poculomifei* rime et fallaciftime impoiiunt;i jque candcm fadiebrij, erronea
perfuafione tanquam mente capti,purifiimos ver^ et fim plicis docbrina: fontes
afpernantur, et ira infaniences ad belluas nutii fefe totos com ponu nx,vt
nunquam poftea de commutan do mifcro vicasftatu cogitent.Hinc
publicxcalamitacis caufa, hipc malorum omnium radix-Cogito faspius ftatum et
fortunx iniquitatem, cum quaregina Europa;,& mater tot Imperarorum et Ducu,
GeYmaGermania noftra, fiorenrilfima illa quonnia mife^ dam et celeberrima,tot
iam annis miferrira facie^ mc opprefta luwtarnr.Turbantdomeftica h^nrebella et
e.^cerna,confundunr, fubuercunt, fes . ' perduncomnia : confliclanrur
prouincia; inteitinis motibusjparguncur palfim di~ fcordiarum femn»a,lis Iiti
nedicur, ex bel lo vno bellorurn feries et cathenai tumullus.vt vndx vndas,
ficalij alios trudunr vtin filum quafiquoddam cotinuum iam miferiarum
telaptcdu^fla creuerit. Kin? gens / 4^ Andreae A. gens gcnccm prcmitagrorum
vaftationc, rapims,iiiccndijs, et excurfionibiiscontimiis,nec racio vicinia:
tiietur,iicc ius propiiiqiucacis:exhauriuntur ^rjria,& cautcrium hoc mnrua:
expilationis et fpolij ad medullam vfq; dcfcendic.quo ncrui fecan tur
ChTiftiatvT Rdpiib. atq; omnis adeo lorbctur 6c exugitur fanguis.vt luridi ca
dauerisiam potius,quam vegeti corporis ac valcntis viuam reterat imagin€m,clum
bisprorfusatqj arida.Ciim iiiterea barbarus ilic Mahom^ticse perfidiae
propugnator, A fiaticus hoflis,cladi noft ra: communi et exitiognauiter
inuigilct, diripiat regnaatq; piouincias Yircsq; latiusindics &cruenta
tyrannidis Cli^e brachia porrigat, et abdudis-in captiuitatem miferrimam popuHs
limitaneis,in ipfa Germani^ vifcera paulatimpenctret.Has tibi,6 mea
Germania,diflidiorum faces profanata» re Jigionis contempcus accendit,&
piopitiatorij facrificij pedibus hajreticorum conculcata reucreutia.Q^id
enimboni a Deo fpcrandum his aut capcncndum,qui proditionis rei,tanquam
defertores et transfii gq,non folum rupcrunt f^dera padlacum ipfo,&
facramenti religione ftabilita j fecl in cartraeiufdcm et tcntoria,protritis
audacicalcaneo vidoriasmonimentis et infignibus.extrema! temeritatis et impuden
ti^e rcliquerunt exemplum omni a;uo mc morabile? vt quamuis Chrifti nomineglo
rientur,& Euangelicailla fua ]iberrate,c^ lumqjfibi debitum,nefcio
quoiure,iaditcnt,f]dem prarterca ac fpcm fuam totam, imo temcrariam
prajfumptionem ac facri legam,nulla operu ratione habita, Crucis folius
acpa/Iioiiis merito,fecuri falutis fci Iicet,confidcnter fulciant; Chrifti
nihilominus falurarenv,puram, &incorruptam dovn:rinam,& legemgratia;,
velut humeris fuis inroIerabilem,perofi, probris omnibus nefarie
profcindant,argumento certe infignis nequitia:. Tn, fumme Deus, crrorUm tenebias
gratiae tuas luce illumina,tu qui folus fcis et potes. Non tibi fed Religioni.
EMBLEMA VII. Emblemata^. IS 1 D 1 S effigiem tardus geJiabat: aftlltu, Pando
verenda dorfo hakns myfteria . Obuim ergo Deam quisquis reuerenter adorat,
pias^ gcnibm concipit fexis preces . afinus tantum pr^Ifart credtt honorem
Sibiy et intumefcit, admodum fuperbiens Donec eum flagris compefcens dixit
agafo: Non es Detts tu, afelleir fed. Deum vehis COMMENTARII. II. ons 'Em
hlematus. AS T I T aflnus fimulacro Ifidis oiuiftus.elato capiic,arreto/$"
ovo^ TTApyfyev dpyi/p^v ^pireti, (^''Tnp avvaureov 'tta? r/f av i7rpG
MAGISTRATVM GER.IT . Fabulae huius ratiouem vnodifticho com« plexus eft loannes
Mcrccrus,Hebr?a: linguae Dodtor regius,quodabcockm non fc. mclin fiiggeftu
obiter didlum : ^^uid fibi vult afinu4 tergo myfferia por* fans ? IndoHos,
videets f&pepfAeffefdcris . No erita rcalienum,fi adiecero afinum a
vetcribus AEgyptijs fapientice, fortitudinis,laboris
indefefli,&frugalitatiseflc fym bolum . Qui enim fapienti^ fitoperam datu
rus,eum oportet vidu efle ienui,omnia,qu£ein vitam humauam caderepoffunt,a:quo
ferre animo,neq j ad vllam excandc(fius Iib.i Elecic.f?. Multi enim en.Hiiis
ftates, quod Deos ote profano tangeie vcrebanrur^manum porrigebant, camq;
adosfuuni relacam fuauiabaiicur . Idem videcur fenrircTurueb. Aducrflib 1 8
cap.6.& Jib 1 j.cap 1. Vbi veieres folitos ftnbicin poitis vrbium ali qua
Deoruin fimulacra flatuere, qu^qui vrbes inibanr, anc iude txibanr, ricu quodam
re|igioris,taaadexrramanu lalutarc ccalueuerant, mox manum ad ofculum referre.Vndefalucare
Deos,pio Adorare, Plautus vfurpat inScicho; T>cos falutatumatq-j vxorem
mod>j intrl de uortor domum . Idem,proOriadmoiiere,arguce 2i feftiuf ter
pofuit in Amphicrno : Nec Bacchum faluScm hodicnecCererem, D ni pus mol^rt4 . ^isk quis . Jdorari. G^td pri prte . Andre^ A.
Jldorare facra pur piram .uidorare, pro tari . Concipere preces Tlagrit
nipurgctriiufferiu Vald . quafi cliceiet:Fiecor,vt ne potum,nec ci biimmeoori
hodie admoueam, ni purga riiuneias vafa . Vc rede interpretatur Schoppiuslib.i
.Verifim. cap.8.Hincqui Principem falucabanr, facram ipfius purpuram adorare
dicebantur : c]uia rcilicet dextiam maiium, cjuamprimum ea purpuream veftem
attigiilenr^ad osadmouebant et fuauiabantur.]. i .C.deapparic prij
fcd.Prajror.lib 1 1.& 1. fi quis feruum 7. Cqui. milicpofl^eod.lib.Pliiiius
lib. 18 c z. Nat. W\'\S..ln adorando dextram ad ofcu lum porrigimiis . Incerim
video Oraie,& Adorare,profari vfurpacum,quodore fic. Apul. Milcf %.
Singulorum iuuenumgenua contingens->fic adorahat . Ec 10 ~Ad tHum modum fene
adorafe .Vo^ici vtrumque proPrecari:&: pofterius manfitincul ru deorum
fignificando, quia is in precatione fummus.Nam quum tj Bim uTrepi}crict Cit iv
Ta ^vhv, iv Tft) iv^ffScUt vcaif Plaio in Euthyphrone, prcrario, et quce
precationi adiunAas ca2remoni(^,acq; ha: porifrimiim.conuerfioad dextram,fle
xio genuum,maiuis ad os reIatio,felIioad arani,& fimilia,adorandi nomine
contineii turi vt in altera ptoprium nomen ficiendi, quod h^c.fere iaagendo,
alteraindicendo . Genibus flexi^] Aclus, fumm? veiierationis • Honos certc
debetur magiftratui, efteniiu munus publicum;, fedniagiftratus vii-iim
arguitjfeq; isgerere debet non modo vc licet, fed euam vc decet .
Concipitpreces] Concipere preces, pro piecari tantum accipio, quicq^uid ali)
dicant.Sic loqMitur Ouidius S.Mctamorpli. Concipiunt Bauasq^ preces,timidusq;
Fhi IsLmon . Et lib.^.Trift.EIeg.i ?. liba^'^ dem pro te gemtale notantitt
tepusl Co:-2cipiamq; bonoA ore fauente preces? Pr£s7ari honorem] Sicpr^ftare
beneuo lcntiani.amore Ouid ^.de Pont.Eleg.io. Sed py&fiandus amor/es non
onerofa voleti. Intumefcit] idem quod uimct, fupecbit, i iflatur.fuperborum
enim aiiimi inflaii videntur. Horat.i. Epift.i. Laudis amore tumes'^5/«yo]
'Rario fciliGe£,& mens domina, quq flcdiit habenas, ducitq; cum opuseft.
FEsTIvIs s I o lioc Emblemate tria Autor inculcat. i.Sacerdotes,
Epifcopos,& qui rebus fa cris prqfunCjefle in honore habendos,ob id
maxime,quod facris pr?fint,quorum suc adminiftri,licet interdnm aut vitiis
plufquam vulgaribiis implicati, autignari et ftupidihabeantur. Hi vero vt fuum
munus et officium curaie vel maxime debenr, fic quanram digtiitatem fuftineant,
ipfos fubinde animo fecum repurare par eft. Meminerint tamen fe homines efte,
nec fibi arrogent impen(ius,qu6d cantum minifterium geranc, et rerum diuinarum
curam.quafi humeris impofitam habeat; ne,vt afinus audiuit.non es Deus.fed Deu
fers,illiaudiant ; Non vobis h?c,fed Deo. foli omniseft tribuendagloria .
z.Itidcm dici poreft depr^fecftis Impera torum aliorumque principiLm,cum popu
larem applaufum cxcipiuntaudaciusqua par e'l,in prouinciis, in quibus vicem
regiam obtinent. Sic enim adec^ modefte, tamc]uecircumfpe(5te (e(e gerere
debent, Vt p r i u a t i h ono r i s nomine nih i 1, i p u s P r i 11 cipis
laudi vel minimum detrahant, et fe interea norinrquales funt.Eftenim oper^
precium T«f iv ei^ieo(j.et^ti Ti^oifAivni yivaa-KHv/oTi av^pooTTot
fy^/V.Succurritmihiexemplum nobile Cornelii Galli Aegy pti prouinci? pr^fec^li:
isquiafefegefllflet infolentius, mnlrac^ue flagitiose feciftet, ftacuas etiam
f\bi locari panus,& Pyramidesin altum tolli, quibus a fegefta conti
nerentur; accufntuseft a Valerio Largo.° cognitioni pr^fuit Auguftus: ignonunia
notatus eft Gallus : vetuitque Caefac, ne reus prouinciam pofteaobtineret.
RetuIit Dion.lib ;5. Huicpene fimile qd narrat Corn.TacitusIib.4. de Lucilio
Capitone; qui procurator Afias fub Tiberioaccufatuseftin fenatu a
prouincialibus, quod vim prsetoris vfurpa(l'et,militnmque manu acl comitatum
vfuseflet:itaque conuiv.T:us,in exilium pulfus eft . Laudatura Plutarcho Vricenfis
Cato, qu6dqu?ftor fadus Pafchge i Sacerem tcs hom re ajjicit di. Pr&feB, ac
mir, Bri Fri, cipum Emblemata-j: fa faicinas fiifpcnclam: fiquidem Latores
effent multo quampondera plures, Si cuiuis afino farcina dandaforet . Relidis
ergo afinis, qua Dij vocanc, ibo. D a Qua Andre^ A. Qiia Dij vocant,eunduiiL5,
EMBLEMA. IN triuto mons eft lapidum : fupereminet ilii T runca Dei effigies,
fe5fore facia tentis . Mercurij esf igitur tumultis\ fu(pende viator Serta Deo^
re^ium qui tthi monsiret iter • Omnes in triuio fumu4, atque hoc tramite vit^
J^alltmur, oJiendat ni Detts ipfe viam . COMMENTARII. PI c T V R A u hanc
fclicirer reftitiiit cjnje moi efleBC lapidibiis obruenda' . CiPigi;orius, idq;
ex Autoris mcnte. In tat infuper cruditi/fimum Commcntariii triuio hquidem
cernitur accruus lapidu, Hieronymi Aleadri^in qnoille Solis Pan cui
fuperimpofitns Mercurius ivoS^ios y Theologiam, ex antiquorum fcmentia el€
truncusbrachi)s,& pedore tenus. Mittcjganter afleruit . bant cnim viacores
lapidcs aj pedcs Mer H v i v s fimWematis charaffler mihi curij
icligionisgratia.-atqjindc erat,quod viHetur pene fumptus a Suida,ex quodi
iimuJacrura illud ciSngebatur pedrore re dicinius Hcrmas erte Mercurij quafdam
ausjneopera et liimptus fruftraconfume ftacuas.-quo loco adducic Mcneclem qucu
Ktiir in panibus infc{ioj;ibiiscUbQraudis, dapijfiuc Caliiftratem iu opcrc de
Athc nicndbus Embleniata-^r ^em£ niciiribiis,a vatia poriicu adufqiip rcgiam
$atf4£ . ftatuas eflc.qux HermxdicuntuKvndc lo cum id accepiflc nominisait,
quiamultx ibi et ^ priuatis,& a magiftratibusdicat^ cflcnt.ex quibus quidam
HeimaeHippar chei, ab Hipparcho Piliftrati dicebarttu r .• fuifteq;
Herraasfaxcas iniediiim jeftibuJis>& in fanis . Addit deinde ipfy.Am,pn'
irjciascflead ftatuas Mercuriales, quarin vijs collocabantHr a viatorihus
Itemq; aceruos lafidum Mercurio racrosinobfcu ris vi js, quxqi nt>n ita
cognitac eftent perclJI.CU6> iv 72TV^haU, 0 fJLOt trS f>iT'J)(*fV'id
ciiiVidei^atfir fihi in Herm&um wcidijfe, qutsquts in me incider^t.l\QciQ3.Z
cnim viatorem,vbi dubius de via, repcrit accruum Mctcurij . luterpres Homeri
ipy.auoy vocat, lapidum congericm, ad Odvft-p-vt ^i^iYiv (Top&v,
Epigraramatarius:5c ip(j.cuov Aoeft^jHefychius.Is houos congeiiei fiuecumali
lapidum, virorum fortiura tumulis folicus fuicconfcrriiceftiseft Pau
fanias.Strabo: 'TreLpA oA»V S^i 7m oS"ov ifV IS^e^v iKAiipo^iv 'ttoKh.A')^
cojTep ipy.audL Trirpov vihi^ctTov ^poyyChov. Reperio &eiufmodi Hermas
itjiponi folicas fuiffe rumulis,ad propagan dam defnndorum memoriam. Virg.
Moiite ftib hoc. lapidum tcgitur BaUista fepultHS . . . M.Tullius (J.ad
Atticum:Hcrmaj tui pen telici cum capitibus ajneis.de quibus fcripfifti, iam
nunc admodum deledant. Sed gyronafijs folicas fuifteconfecraii Herma erma-^
ihenas,id eft,ftaruas Mercuri) et Mineru? ien4, iunqu6 ducerct via hascquo
rurfus illa . Huiufmodi Mcrcurij fimulacrum primus pofuit rro clides,audorc
Philochoro.Huc quoq J facitpara>mia,g'^//a7(3i',Af^rr«r«W^:qua dC\
eV/>'.fl*rtudicant tamen par et sequu cfl'e,vt Mercurius diflo Icuis audiens
effet,quandoquidem illiuscft nuncuiSi Abr foluentesdci)iq3 Meicurium ac^dc,
furrexerunt,&: ad illius pedes niueas atrasqj tefleras, quihus crat vcl
abfoluendus, vel daanandus ille,proicceruntIiidemortaIrs vfq, in harc tcmpora
in Mfrcuriihoiiorem pervias lapidum tumulumconftiluunt ; quoniam Mercuriuseft
viatorum Dciis. Ethos tumulos vocant g'f Ma(V Ac . H^c Didymus,qucm vide
iatiush^c nai rantem. Quis iam dubicabiCjlocum ilhim Prouerb.26.ex
hacantiquifllmafabu Ja f ofle inierprctationem fufciperc?6^/V^^ qui mittit, inquit
Salcmon, lapideminaceruum Mercurij, if^ qui tribuit tnfipientt honcrtm. Q^afi
diQd^x', Infcitia eftlapideo r> i Dco r4 Andreae A. M.Tcuri^. lyeum fequere
. I II. Triufu . ritis V7ide Dco obrequiiim pracftarc Japidcs coaceruaiido
adilliiis ftatuam.Casterum nctran iiiiam quod ad rem pertiucrc videacur, hic
Mercurii nomine oiun Dcorum nuncii, vcl facras literas (quar nobis duiinam
voUintatem aperiunt ) intelligimus; vel Prophecas& Dodores^facri &:
c?!eftisora culi nuncios, ex quibus orthodoxam falu tisarcernx viam et rationem
cxcipere cft necelle . Serta aurem lufpenfa, honorem culcumqiie aliqucm
obferuanti^exhibendum cHe fignificanc.Nec malc huius £m blemaris origo
referetuT ad adagium illud quod rcfert Plutarchus inlib. de audiendo,&
inter fcptem Gr«cije fapientumora culacelcbratur.fcViJ 0gw. Deumfequere, De quo
vide Chiliad. IN triuio] Triuium eft locus, vbi trcs phiFcsvc viaediuiduntur,
ancipitem dubiumqj reddences itineris ignarum,de quo inuItaapudStrabon.Iib. j.
Mons eiiUpidum] Proucrbium fubetl, ipfjLdTov. Mercurialetde quo iam didum
crt.Ncc pcrperam id accipies pro (alcbris, acrumnis, et difficukatibus,
quasinvitae gcnere dcligendo cuiuis occurrunt . Trunca T>ei effigies]
mutilis et truncatisartubus: nammonec, monftrarq; viae flexusipfeimmocus
Mercurius; quia fatiselt admoneri a do(5lore, ecfi ipfe viam f^pe non
ingrediatur. FeBorefaciatenus] Nihil praecer condJium, quod e caiidido pediorc
promaner > cxigicura praeceptorci rehquatuipfe opc rc prasfta, quod monet.
Mercurij] lBterprctis& nunciiDearu, dequa rc plura Cicero inlib. dc Nacura
Dcor. qui viam recJlam haEfitauti viacori monftrac: peregrinancibus enim
opitulari alatum illum Deum olim pHcarunt.Mer' curii fucruntmulti, ficut multi
Herculcs:fed poet^ vnuai faciunt eloqucnti^ pr? fidcm.Dcorum nuncium,msrcatorum
et furum Deum. Videadagium: Txpedipha' ^ereplura cognomina. Didliiscft
Mercurius amcrcibiis.vt ipfc videtur iniuiere apud Plaucum in Amphicr. Auc
didus, qnafimediuscurrcns, quod fcrmocurrat iuter homines vcluti mcdius ;
eloquenci^ namq; parcns cft . Vnde fi quando rilentium in multorum
conciliabuliscxoritur, dici confueuit proucrbialiter ; Mercuriu$ fuperuentt .
O' ipi^Sli tTTHJihnKv^iv • ac et ncfas foie: loqui pr^feucc Mciciuio . Di(f^HS
eft G x%ch ipyMf, proptcrca quod Gr^cosfvt lerert Diodotus) veibarum docuerit
intcrpretationem . Vnde-etiam Virgilius eum interprecem vocac : Nunc et
interprcs Diuie loue mifjus ab ipfo, Ec pauld poft : Taterpres Diuufert horrida
iuffa ^ aurat, Plurade Mercurio confulco omicc.mus. VidcCa:farem lib tf.de bello
GalIico,Macrob.Sacur i.cap. i^. Natal-Comit.MyihoMib f.c. j. Tsl igiturtumulus.
] In aliis quibufda cxcmplaribus Icgitur C«»?«/«j.Ied vtraq; kdio toleiabilis .
Tumulus,quafi tumens tellus, pro fepulcro frequentius vfurpari folec . Qui vero
loco vocabuli cumulus, auccumulus,Iegi malunt,/^,non mihi probantur:quia
vocabulum,facies,proeffigie auc ftacua hic veram Latiuiratcn» non fapic.Non
dclinam priiis,quani quod im proba lc(ftioneobferuaui, ftudiofis rerum
anciquarum communicem Olim confuetudine reccpcum fuic,vc fupcrfticiofi ceme re
oblacos ia via lapides ftipitefque, tanquam numina colerent . Apuleius deadno;
Ncq; iuftus religiofam moram viatoriobieccrit, autara floribus redimita,aut
fpelunca frondibus inumbrata, autqucr' cus cornibus onerata, aut fagus pellibus
coronata : vel enim coUiculus fepimine confecratus, vel truucus dolamine
effigiatus,vel cefpes libamiuc humigatus,vel lapis vnguine delibucus.
Propercius: quicunq-^ facer, qualts vbiq-^ lapis . Xcnophou : TtfV fJiiv »y
lipm, JiVg ^co^MVy »T aKKc^v Tuv Onav iS^iv Ttixeiy, Viator^] quicunquc fis hac
ii vica hofpes, vt omnes rcuera fuiu • Placo vitam noftrammodo vi^, modo
peiegrinationi {imilem facit. TTApiTnJ^n/j.Iet ya.p o /2tof . Suifende fertaDeo..] Plinius hiftori? mundizi-ci. inter facratancum et
bellicoshonorcs, coronis nomen fuum vindi cancibus . Idem 3. cEc iam cunc
coron^ Deorum honos erat. Quibus ex locis incelligimus.coronas ftacuis rebusque
facris olim lolicas appendi.Q^iiod Ci quis aucloritatemcciam aliorura fibi dari
poftulec, adferre polTum Apukium, qui lic 5. de alino aurco : In ipfo vcre
medicullio, inquit, Hippon? De? fimulacrum refidcns tdicul?,
(juodacciuatecoiollis rofeis, et ^uideitt TumU' lus. De coYi nts qu fiatuu
Deorum appendt bantHi, Eroblcmataj. v lethoi triuio eo initium monftrante% ait
rindaru4,faciltc efl femita ad inuenieii ^dum quod propofitum £■/? . '
i.Praesenti quafi ajnigmatiomo \y, nemijr.ea tantnm fequenda cfle, ad quje Deus
et natnra nos idoneos eflfe voluit j ciim fumma: fatnitatis et dementia: fit,
Ali^uidinuita,quod aiunt,Minerua fufcipere et perfequi. Redc dicebat Catoapud
Sequeda Ciceronem,naturam optimam ducem fenatura, qnerdam,nihilqne aliud
fuifleolim gigan tnmmore bcllare cum Dijs, nifi naturas . repugnare Cicero 5 De
fin.commemorat . .inter pra^cepra vetcrnm fapientum, qnse conftat prouerbiorum
vicecelebrata:Qn^? quc funt, ait,vetera prccccpta fapientum, quiiubent tempori
parere, &feqni Deii, et fe nofcere,& nihil nimis.5ed et D.Pau i. Cor. 7
lusadhorratnr, eam vt lortem vita^q; ra* Tphef 4 tionem tenearrius, cni nos
Dcusaddixit . Sed quoniam menti hnmanie ea eft innata carcitas et ignoratio ^
vt qna viafitcundnm pjanc ignorct.oimni pia? vitas cultu » . &iaiBiivifla
mcntead eum peifngieHum eft,qui fe viam, qui veritatenbqiii vitam efle fafliis
eftj quem qui fequirnr.m tenebiis non ambular.-conimuoqueillud Daui dicnm npbis
aidenti animo tepecendum : yvo^ptaov (JLQt Kvpti cJ^ov iv » '7ropiva'o(J.eu.
tificiide mihiy T>omine,viam, in qua am Tf. 143 bulem. Certc et Socrarcs
apnd PJatonem in Critoncpergendum ca folum efle via, qua Deus
nosducicafleiierat.Quo pcrtinet illnd Perfij e j.Sjtyra ;, difce quem te Deu4
efje D 4 lnffit In omni Andre^AIciatf l^Jft > et humaHH qua parts locatHs es
in ro. AddCjqnod tam crafTa caligo, tamqiie fupi/ia homiinim mencibu s iii/ica
fit igiioratiOjVt qiiid pociirimLim fequi debeat,quiuis ignoiet, et nifi
adiurus op^ caelefti. in cerraii} aliquam viam fe lecipere non
poteftr.Dicebiineuim ip('e'a!utis inftaurator: Sinc mc nihil quicc^uam ejficere
pefesiij. Ncc- vcrd iumusidonei ad aliquid vcl cogicandum tanquam ex nobis j
fed ii ad aliquidiJonei videamur,idcert€ cx Deo eft, au.D-Paukis, i.Cor?. 1.
Videtut hoc Emblema non male refer li poiTc; .'d cuiufq; virajgeuus et
inltitutiMii,ad quod ingrediundum ciim diffici le fir.opus eftaliquo^eriuricid
cft,pr^ na man. cepcore feu dotp>f, « tTe petua eft iuter lurifconlultos
aitercandi alca,viide lites immortales.Theologia ea, quae in fcholis
ventilatur, quantis fcateac difficultatibns,notius eft, quam tphuibusedicatur-
Vbiqi igicur perito et fiuce10 opus cft magiftro . Fidei SymboIutiL^. EMBLEMA
QTJB T deficiws HONOS, Tyno velati^ amlUu > ^ Ems^, iungAt nudi dextram
VERITS : Sit^ A M O R in medto cajftu, cui tempora circum Mofa it:, Dlones
fukhrior CupidintL^ ^ .liEmblemata-^. ConHituunt h^c figna fidem ; Eeuerentia Honoris Sluam
fouett alit Amor, parturit^ Veritas. COMMENTARII. ndij fi. tulacrU rroY hn ir.
ides ad' mciis lufis de ripta, (des ^d. A vniiierf^e antiquitatis
ftiidiofillimiis.hoc Emblcmadefiim pfilTe videtarex autiqni^fima Sabiiioriim ftatua.qiianiimen
vnnm triplici facie.nomineqjtriplicieffingebatur. Sed et hodie inter
Komanasantiquitates in regione Arenulajjnasdibus Dominorum deS.Cruce, vifitur
Fidi j fimulacrum ita effitftum Cvt edidir primus lacobus Mazochius Ro ma*,anno
ijiiO Marmoreft in feneftra; modum formatum, in quo tres imagines tffLcix
ftatuunturDextra quidem forma virili,imberbi,red astate matura.habitu pa
cifico,cui adiedum nomen Honor . Siniftra vero muliebris,virginea facie,eodcm
habitu.Iauream coronam in capite geftas, cum infcriptione, Verita s jqux
dextram dextras iungat cum priore imagine. In harum duarum medio ingenui
pu«;rulieffigiesccrnitur, cuius fupra caput hoc Jegitur, FiDii Simvl
ACRvM.GVrald. Syntagm i.z. et loHiftori^ Deor.H:EC quidem eft veteris illius
fimulacri pivflu- ra, quam etiam Pignorius hoc modo ap- pingi curauerat, nifi
pidVoris negligeiicia locum Honoris et Veriraris permutadet, et finiftras
iungentes, vti et Veritate vu'- tu pueriliperpcram effinxiffcr. Num vero «d A.
noftri mentem.valde dubicotvt enim pace tanti viri libcre dicam,qua; fen
tio,noii (atis arridetmihi Veritas& Amor veflibus induti,cum autor
dicat,?;^!^^^ F^. ritzsiSc iiifra quoq; Amorcai virtutis nu dum pingat. Deeft
cciam corona ex rofis Amori, quam exprefse vultautor ; vti et Honorcm ftantem.
Hinc vt Alciatoillud ^imulacrum Fidij obferuatum fuille iiihil dem fuidecum
Fidio . Nam vt 7r/r/? G rx'we fides,ita t/V/&^ ^r/^^-V, Fidius nominari
coramode poteft- Fidei fim.ulacrum anciqui Romani in Capitolio ftatuerut, tefte
Cicerone Oflic.^.Q^ii ius- iurandum, inquir,vio!at,i'> Fidem violar, quam in
Capitolio viciuam loui Oprimo Maz. Veritits nuda . Uonos • PudtcMs amor, Sancia
pr&figur^i lupiter, Pi^^iuSySa cihs, Sa~ gus . Videi fi~ miilacrn 1:q f8 A.
JVlai. ( vt in Catonis orationc eft) lYiaiorcs noftriefle voliicrunt.ld quod
etiam con- iirmat PIiniuslib._j 5. cap. lo.dum dicit : Spcdataeft in ^de Fidci
ni Capitolio ima- go fenis cum lyia,pucrum docentis.Qj.io ritu Fidci facra
faccrcnt.iiidicatT.Liuius hh. i.ab V.Cqui dcNuma fic inquicrSo- ]i Fidci
folcnne inftituit, ad id faciarium flamincs bigiscurru arcuato vchiiuflit,
manuq; ad digitos vfq; inuoluta rcm di- iiinam faccic lignificantcs fidera
tutanda, fcdcmq; ctiam in dcxtris facratam eflc . Cicero i.de Lcgib.
Nofttis,inquit, cxtra portamColIinam xdeni Honoris,&: aram ineo locofuiffe,
memoria: proditum cft, ad cam cum laminacflet iniienta, ik in ca fctiptum,
DOMINA HONORI5,ca caufa fuit asdis huius dcdicand? . III. ^TJETj In tabula
depidus proponatur ftans.Rcde vero flare fingirur,non (ede- rc,aut dcfidere,
quianunquam honos de- bcrefle ociofus,3Ut defcs . ^o?2or DepiHus HO^iOS]
Honorcm pro Dco Ij>eus . colucrunt vetcres.vt ctiam Fidcm Sc Vii;-
tutem.PIin.5 f c- 10 Auguft- deciuit.^.c. 21.& 2 4.Et Ouid.f.Faft.ex
Honoris, lc Reucrenti? coniugio ortam cfleMaiefta- tem voluit .• Donec Honor placidoq^ decens
Reuerentia lultu Corpora legitimis impojuere toris . Hinc fata, Maiejlas, quA
mundum tempe- rat omnem, §lu/iri die pa)tu efl edita, magnafuit Et Pylaies
Brixianus in Thcogonia, lib. I. Se quodam Ut) Reuerctia iunxit Honori, ht facra
Maiefias protinus ortafuit . Adijciam obitcr: Amor honori adiundus verccundiam
cre3t,im6 vero ipfamct vc- rccundia dici non incpte potcft.Quo fpe- clatiilud
M.Ciccronis ex L^lio. IVlaximu ornameorum nmiciri^ toIlit,qui cx ca tol- lit
verecundiam . Itaqj inijs pcrniciofus cft crror.qui exiftimant,Iibidinum,pccca-
torumque cmnium pacereiw amicitia li- ceiuiam . rnrpnra Tyrio amiciu,] purpu
rea vc'''^. In fignu ho770ris fi honoris et dignitatis Romanos Patricios, Si
quo olim folo Amvena purpuratorum- rubefiebat veflis Regum . Idem refert Pollux
lib. i.devcrbis ido- neisad Commodum.-Tyrii ferunr,inquit! captumamore Herculem
nymph^cuiuf- dam indigen^jcui nomen Tyro^ fequeba- turqj eum canis antiquo
more,quo domi numcanes vfqj etiam ad concionem comi tabantui". Quarc canis
hic Hercuieus irc- ptaMtem fizopuHs purpuram confpicatus, perefa carunculajfua
fibi labra cruore pn- niceo inficit. Cum igiturad puellam Her cules adiiirer,
deledata illainlueta tin«5lu- ra.quam ceu florentem in cius cams Isbris
afpexi(fet,afiirmauit fibi cum illo pofthac nihil forcnifi ad fe veftem
afferrer, etiain canis iliius labris fplendidioiem.Qmocirca iiuienta Hercules
animante,coIiedoqjfan guincmunus puel]^ detulitjprimus^vt Ty rii didlitanr^
audor Punic? infedur^.Plu rade purpura qui volet, adcat Cafliodonl Canis
Herculis purpurA inue.. toY, Emblemataj "^extra fi ei fym- 'olum . Verif4s
7odo pi- ^udaVe- ftoi cur. Diontj. initio lib.i.Variar. jfbrmul. Lazaru Bay-
fiiim de re veftiaria, Aiitonium Tiiylefiil de coloribiis, Politianum cap. i
i.Mifcel. Guidon.PancirolIumde rebus memorabi libus,Hieron. Columnam in Fragm.
En- nii,&: alios . Vide etiam qu? fupra Embl. 6.dixinius,Sc qu^infra
Embl.iiy.fumus divHiuri . Eiu^q;] Honoris nempc. Inngat dexfram] Fidci
fymboUira in dextiis iundis con^piciebacur.idq^ Num^ Ponipilii inftituto. Moris
etiamfuit, vt fidci faciend? et comparand? grariadex- tras coi)iungerent;quod
multis audorum meliorum locis facile cft obfcruarej eft enim dextra Fidei
dicarar. Vndc Virgil.6. A Eiieid. veriti dominoru fallere dextrtti. Symbolum
coniundionis dexrrarum do- cuic Gyrald.i.Syntag. Hift.Deor.& poft cxteros
vir eruditus C^Iius Curioappen- dice Hieioglyph. Pierij quzedam huc fa- cientia non poenitenda
retulit-Sed de his in fraopportuniorerit dicendi locus. Nuda VERITAS ]
Fingebatur oAn- Qeist, vt fcribitin AmphiaraoPhiloftratus, virgo niueis induta
veftibus. Hippocrates in quadam ad Philopcemenem Epiftola j cam depingit
mulierem pulchram, ma- gnam, fimpliciter ornatam, illuftrem ac fplendidaniicuiusoculorum
orbespro hi mine nitebant, vtaftrorum et ftcllarum fulgorem vidcrenrur
imitari.Nudahicdi- cicur,qu6dquieam coIunt,aperti funcac fimpliccs,nulIo
lnodofrauduIcnii,aut in- fidiofi ;aut quod veritatis oratio fimplex cftedebeac
et reda, non fucaca, ceda, auc pcrplcxa ; aucquod in luce &ocuIis om- niu
agiiofci vcIir.HincHor.1-Car.Od.i4 Cuipudor, iuJlitiA foror Incorrupta
Fides,nudaq-j Ventas, ^luando vUum inuenientparem ? Vcritaris nud^ rationem
docuic Pierius Hieroglyphicwnlib. 44. Sitq-^ in medio] id
eft,//CgWT»;j',coiiciIia- tor, pacificacor . uiMOR caflwi] De hoc amore pudico,
qui dvTipfo^y dicccuriii Emblemacc,cuius Cpgv2iphe. Amor virtutts. Cui tcmpora
circum Rofa />] Quj redi- micus eft corona ex rofis texta. quod hic in
pi*5lura non exprimitur . Diones] Dione Veneris matcr cx louc ♦ Qceani
&Tcthyosfilid,pUiiesemm fuilTe Veneres fc ribit Ciccroin lib.dc Nat.Dco-
ru.Hiuc Dionefaepcpro Vcncre ipfa apud Poetas, vti etia hic, ponitur.
Stat.Silu. i . Cedat equui Lati& qui cbtra tcpla Diones ^ EtPoIiciaiuis in
Nucricia : Tiuor ^ fandalion au fus Cftrpere cum dominam afjeruit fua forma,
Dionem . Ouidiusin Faftis : Hippolyte infelix, ueUes coluiffe Dione . Ec ru
ifus: Terribilt quondafugiens- Typhona Dione . Dicicur eciam Dion^ea.Vjrg.j . AEiieid.
Sacra DionAA matriy diuisq-^ferebam . Pulchrior Cupidine] qui pulchriorcft
longe, quam alcer lafciuus& iraprobus Vcncris filius.Dc dupUci
Cupidine,& Ve iiercduplici, macurius poftea . Confiituunt
h&cfignafidem] His cribus confticuuncur cresefliciences caufa; fidei >
r^W?^.mater:v4»2ar,nucriEiLis pater, feii GonciIiacor:H(?;/(>i, qui canquain
fouec et fuftentat • Beuerentia honora] Honor cnm fua conforte Rcucrcncia Fidem
fouet j nam Reuerentiam Honori conmibio iundam fiipra ex Ouidio rcculimus.
Latissimvs hoc loco mihi pa- j terec excurrendi campus, fi mihi mens ef-
fcc,Ieiftori obuia iftamerce t^edium alfcr- re: vela igicur contraho,
pra*fercim quia verbaipfa Aucoris mcnccm abunde apc- rianc . Vnum tamen non
pra:cercvuidum, ^mblemct nimiru hoc Emblema facile rraduci pafic a,pplt- ad
amorem,reucrcntiara, fideni, pareuti- ^^^^^ • bus debitam \ liberis; ad
coniugum neccf» fitudmcmjtum obfcquia, quas prajftanda veniunt
Principibus,magiftracibus,pra:ce- ptoribus,a quibus vel fuftentamur,defen-
dimur,liberalircr cducamur. In fidccoiiiu gum hoiios,amor,veiicas:honos ex
opiiiio ne virrutisjamor, propter officia mutua, vitasq, huius commuiiis
vfibusneceflliria; veritaSjVt faiyfla ifthxc coniuncflio procul abfic ab omni
luco et fimulacioiie, quam, imprimis dcceatcoftantia et vericas,quod;
vnunifocictatis omnis ac concordiae cer- tifiimum firmamentum. De fidcqu? dc-
betur principibus viris, ajio Joco.Sancde- beiitfcrui dominis reuerenciam,
obferuaiir ciam,ob(equium,vcmeminerint fe fubefte aliquoiurc genciumjpudore et
libcralita- te,non vi parendum,vere non fidc,auc di cis caula officiumfacicndum
. Fcc- 6o Andre^ A. Foedera^ • (sAd ^laximilia r2um t^Iedio/am T)uccm EMBLEMA.
I.I ANC citharAm, a lemhi cju^ forma halteutka fertur, ^ ^ Vendicat et fropriam
Mufa Latina fihi, Accipe Dux : placeat nofirur» hoc tibi tenspore rmnus, noua
cum focijs feedera inire para^ . Diffale efi, nifi do^o homini, tot tendere
chord^ts t Vna^fi fuerit non hene tenta fides ^ Ruptave [quod factlc c^i) perit
omnis gratia conchjt t Ille^ pr^cellens cantus, tneptus erit . Sic Italt coeunt
proceres in fcedera i concors Nil esi quod timea^s > ft tihi conftet amor .
At (i aliquts defctfcat ( Vtt plerumque videmtis) In mhilum illa omnis foluitur
harmonia* COM Emblemata. COMMENTARII. II. Keipubl, cum Lyra compdra tio. Locm
in- fignu e 2. de Repub. Cicero- nis . EX PRIM ITVR inftriimciitiim il- liid
miificiimjlcilis Liuto, Germaiiis Z^«?.di£liim, omiiibus fuis fidibus inftru
ftum ; iux^a quod libellus cernitur aoer- tus, noculis muficisexaracus.ad derigiian
dam haimoniam, quajinchordis Lutinx exarce requiricur • MITTI T hoc Emblema ad
Maximi- lianum Ducem Mediolani,Ludouici filifi, quo principi Tuo indicac,
quanta viscon- cordix fic, fumpta compararione a lyras temperaro.aut confufo
concenturea enim conrtasex fummis,medijs,& infimis chor discoiicinnam
reddit harraoniam, fi tame eam vir artis peritus aptauerit . Eodeni quoqj padlo
Refpublica omnis variae ac diucrfae conditionis hominibus compofi- ta,firma 8c
concordi pace ligacur, fi mo- do Pnncipem habuerit idoneum, qui et confilio, et
vfu rerum valeat, quiq; bene- uolentiam, aflenfum, et commune pacis vinculum
intcr ciues fouere norit . Ea ra- tione pra» alijsquotquot vfquam faere ab omni
fECuIorummemoria,terrarum Dea gentinmque Romaperftitit,quandiu Prin cipes
habuit pacis et traiiquiliiratis ftudio fos,eofdemq; audoritatcdignitateqi com
mendabiies.Cicero de Rcpublica difpu- tans,inducit Scipionem eum,qui Cartha-
ginem deleuit,de Rcpubl. verba facictem, quandoiam iamque peritura
prsefentieba- tur. Ciim enim Scipioin i.lib.finedixif- fetjVt in fidibus ac
tibijs, atq; cancu ipfo ac vocibus, conceatum elTc quendam te- nendum ex
diftindtis fonis, quem immuta tum ac difcrepantem aures cruditie ferre non
poifunt, eumq j concentum exdifli- millimarum vocum moderationcconcor- dem
tamen cffici et congruentem : fic ex fummis, et mcdijs, et infimis intcriedis
ordinibuSjVt fonis,moderata rationeciui- tatem confcnfu difTimillimorum
concine- rc: et quasharmonia a muficis dicitur in cantu, cam cfic in ciuitatc
concordiam, ardiiTimum atq; opcimum omni in Rc- pub.vinculu incolumitatis,
qu?£neiulti- tiacfle non potcft: quod a Ciccronc pctitu foftat e 4.Dc
repub.PIat.cuiushcc verba: TivofjLi^ct dLpTi, dpfJLoyiA rm « (ra- fpoavvn
cfjLoicoTcfu j t/ Si) oTI eoa-^zirip tj iv'^.7± if fJ.iV (TOpiiv, « J^'
ivS^o/tetV T»V AlV 7rAp£^)^iT0, -,asViir, « f/-iv 0iiKei y (ppo* ViiTH, eiSi $^
iV iVl iKctTco. Hjscex Cicer.lib.de rcpub. retu- lic D'.Auguft.lib.x.
cap.ii.Deciuit. De^ P^^ Scd hoc loco noii eric alienum, fi admonea lyy^^
Romanos veteres pcr Lyra^ Hieroglyphi- '^^^^ cum concordiam dcfigna^Te, vt et
vetercs tellexe- alij iudicium compoficum,concor diam in ^*^^ •
^qualium.recfbam bonamq; infticutionem, rationem,amorein, fedacum animum, et
alii plura, vt commodius ad ccncordiam fuadendam fymbolfm ab Alciatominime
cxcogicari potuiftet. Videturautem fum- pta comparaciocx Oro ApoHine Niliaco de
literis Hieroglyphicis, in fineopeiis, cuius verba funt : K^v^pcoTrov crvvzyict
^ ivcoTiKov ^vK6y.iV0t 7iJfAYIVaj KvpdLV ^co- ypdLQ^Tt . ctvTi] ycf.p
crvvi^^^HdLv cpvKdLTTH Tav IStcov )tpiS7y.ctTcov . id e(i: Hominem coniunBum O*
-vnitiuum (vt fic dicam) fignificare volentes A e gy pti j,/ym»? pinge-^
bant.H&c enim continuitatem propnarum fcruat pulfationum . In lyra enim
diuerfa: chordje fimul componuntur,&' ad efidem tonum cemperancur: quod
prudcns& fe- dacus homoprxftat vel in fuis affcL^ibus racioni
fubijciendis,vel in ceconomia nio- deranda,vel deniqjgubernatione Reipub.
inqu'bus homines varij ac diucrfi, cum finguli fint,non polTunt non habere
fingu - las de rebus opiniones; fed fapientis tamen Principis moderatione in
vnum quafi har monia* concencum conueniunt . Ifidorus quidem Cynicus merito
Neroncm incre- pabat, quod cura MuficseartioperaratJa- ret,NaupIij rnala bene
caneret, fua vero bonamaIedifponeret,nequefibi vllum m vita concentum
proponeret.Et Diogenes Muficos ftuItitiseargucbatjquilyrjEchor
dasoptimeiuxtafux artisleges compara- ient,animum vero minime componerenc.
Ideinvidens queijdam parum cordarun:i apcare 6z Andre^ A.- III. Cifhara . aptare
pfaltcriumiNon erubefcisjiiiquit, qui {bnoslignoaptes,animum ad vita non
componas;Ea quidem ratio fuit,cur Pla- to animum harmoni^e et concentus uomi
appelJaric : et Ariftophanes fapientcm hominem et Gratijs ornatum, optinium
Muficum et citharocJumene.Nam idem Plaro pucauit Mufarum nomena fjLueiv, quod
fonat idem ac honefte inftituere.Sed et Geta;,popu!usille Thraci^e iuxta Hun
gariam.hocidem figtiificare volentes,ci- tharas fumunr.easq;
pulfantes.legationcs de conficienda pace faciunt, vt refert ex Theopompo
Achenxus lib- Dipnofophift. i^.At fepofita paulCim lyra,mox refumen da,audiamus
citharam • HANC citharafn] Cithara eft aiuficu inftrumentum in tiiqnetram
figuram c6- po(itum,plus viginti chordis apcum,vul- go Harpa . In qua
fignilicarione vfus eft Henricus Glareanus diligens antiquitatis fcrutator in
fua Mufica.Hic tamen cicha- ram pro teftudine,quiE vujgo eft Lutina,
accipit,cums inuentionem Mercurio tri- buunt.Homerus in Hymno Mercurij: E aot
'TTfsCOTl^ct ^KVV TiKTtlVCtT eloiS^ov . Mercurius prior ipfe chelynfacit arte
ca- noram . A le7nli forma] qu^e formam habet lembi.nauicujje breuis et
ceJerrin-va2,cuius inuentionem Cyreiienfibus tribuit PJinius lib.y.Vide Lazaiu
Bayfium,de re nauaJi. HalleutlcafeYtur . ] Id eft, pifcatojia, propcer finiiiiiudiiiem,
quam habet cum ILvlieuti fcapha pifcacoiiu. Hinc Halieuticu opus, c/iopm . iw
quo de pifcibus cractacur : etKiSuf, n. pHcacoreni ibnac, et dhdvo), pifcor .
Ha- lieuticon opufculum fciipfic Ouidius, qcf tamen pleiiq; viri dodii Lucano
cribufic, Lilius G regorius iii opufculo de nauigijs i\c aic ; Halias eft nauis
maricima, apud G ra;cos nociffima^ab ipfo, vc liquec, mari appellaca, fcapha
fcilicet . Sunt qui ean- dem cum pifcacoria facianc,hoc eft,ctA/gy- Tiitov
TrKolov^cznc Sl a noftris pifcatori- bus dicitur. In hoc genere reponunrur
cymbas, fcaphse, horia;, lenunculi, &c. De Halieuticisquaidam habec
Piinius.lib. 31. cap. X. Exiftimoaucem hic fier; allu- fionemex verboGrarco ad
Tufcum, fi- quidem Tufci illud inftrumentum vocat Liuco,veluci a Gra^co
AKtivcdy deriuantes. Piguorius iudicat Italos vocare citharami Lcmhus Liuto,
nonmodo a forma,(e(I etiam a no mine Lembi,quem Ligures etia nunc Leii do, fiue
Leuto appellant . Hinc falfus vi* detur Volaterrauus in etymo, qui Jib.5/.
PhiJoIogias hajc habet; Leutu vocantfor» talfe a Ieuore,& loco pleclri
pcnna percu- titur. In quoexcelluit Petrus Bonus Fer- jjfriSi& rarienfis.
PuJfatur et digitis, inuentono- excellen- ftra a^tate Stephani Hifpani aulici
Ferdi f^s, iiandi SiciJiae Regis, excellentilTimi Lyri- ftaj . Antonius etiam
Rota Patauinus ( vc fctibit Scardeonius ) pulfando Li utum, iii Italia,
eruditotum ludicio, vix parem habuit. Vendicat ^propriam, ^c. ] Vcndicet LyrAtm
fibipropriam quatumuis,inuentionem ta- tio, men Gra:cis debet. Sed tamen Italos :d fi- bi
vendicare fufpicor,qu6d apud eos lyr? vfus fit frequens habitus . Non erit
inco- modum repetere, qua; de Mufica^ pnma inuencioiie collegit PoJydorus
Virgil- lib. i.cap. if. Quapropter inquit Alciatus : Hoc inftrumentum, cuius
Itali funt in- uentores ('malim peifedores j ad te mit- to,& non aliudjquia
Itali Principes coeut in foedera • Accipe Dux.] Aufculta,quid hoc fym» bolo
veJiai . Nojirum Monicum,confilium. ^luo noua,^c.] Hiftorias Icahcoru bei lorfi
&f^deru tibi comparesex Guicciar- dino,& ali js pcrmulcisvP.Iouius lib.
i ^.Hi ftoriarum; Incerea Maximilianus Sforcia, quum crebris rumoribus
aiferrecur, raa- ximum inGallia exercitum comparari, et Regem ip(um belli
Duccm, fuperacis Alpibusin ItaJiam primoquoq^ tempore defccnfurum, commeacus,
arma,equos, tormeca,atq;omnisgeneris prasfidia fum- mo ftudio parare, pecunias
fingulis vrbi- bus imperare,munirearces, et Heluecios, ca:cerofq5 focios
Principes per legacos ob- nixe precari, ne fe in tanto rerum difcri- mine
delercre vellent . Cum focijs .]
Socius dicitur > qui pari socim, confilio, fpe et periculo rem aliqua cum
alcero aggreditur . Sic Romani focios ap- pellabaut, quos ita fosdere coniundos
ha- bebaut, vt belli et pacisefient participes . Sic quoq; inter negotiacores
focij dicutur, qui Jucridamniq; comunionem inierunt. Cic-pro QJKofc.Qui fociu
faJIic,in viro- rum bonorum numero non habendus. Iccdera inire,] Padta et
f^dera cribus mo dis Embleraatcij ^osdera S$ compeiimus veteres fancite
cofiiciiif^ ribu^mo fe: veibis,vc iureiurando : Fad:is, vt ma- its inita.
dtatis viAimis: manibus, vt his fidem ob- ftringerent. Vndetria apudeoserant
ru- ptifederis crimina:,periurij, ara? violat^r et fracflieficlei . Bifficile
eBi nifi doBo,^c. ] Im m 6 dif- ficilius eft imperito Principi tenere impe-
rium, tocqj hominum formismoHerari . Ideo Peifius. Sat.^ Netonem increpar.Et
Stratonicus citharoedus Regi Ptolem^o percinaciusfecum^ dearte canendi difpu-
tanci refpondit : EVgpot/ gV/V, S ^Ao-iKiu (TKrf^T^rpov, sTBpov J^i TTKmrpov -
ideft: Aliud efiiO Rex fceptrum y aliudpleBrum. Vnaq; fi fueYit non henetenta
fides . ] Nifi coerceantur improbi &fcelerati : Id enim omne AhhnyopiKa^
accipiendum. Fi- ?ides desautem (inquit Sextus Popeius) gennscitharse, fic
dida2,quod tantum in- ter fe chordae eius, quantum inrerhomi- nes fides
concordet. Virg. ^ S"tA(7co(^HV TAi TVpAVViS^A^ [JLAKt? AVTti J^OVAtTO .
Et Claudian.. Non fic excubiA, non circumfiantia pilct-iy Vt tutatur amor,
Atfialtquid defcifcat] Difcordet, de- ficiat, fialiquis favfiiones concitet,
aut fe defertorem prasbeat. Vtiplerumq; videmus.] Vix enim vlla tam fandla
focietas, quas non habeac fuum ludam . In nihilum foluitur ] Antca dixerat,
Ferit omnis gratla . Harmonia. ] Fidium concordia et con- centus, ab dpfjLo^eo,
coapto : Plutarchus in libcllo de vita Honieri, cxplanans allcgorice Martis et
Veneris adulte- rium, fic condudit : Hinc fiec planum, quod ^4 Andre^ A.
Cocordia iinde di- ciim quidam ipfi confulerct, vtpr^fidiis vrbcs contincrcc :
Malim, in- qmtidm benignu4-,quam breui tempore do- minus appellariAd eft,/y.«AAoj/
'TtoKvv yjo^ vov i^ihHV ^pnTof, H J^ea-TTOTiif ohiyov KAh^jBou. Sed h?c
plufquam latis . Silentium_3 . EMBLEMA XI C ^ r tacer, hj^^d qmcquam differf
faptentihti^ amcns : Stidt7ii£ esi index Ung^iaj, vox£, E Irgo 1 1. animi in
dex, 66 Andreae A. Erge premaf labias, digitoj^ filentia fignet, Et fefe
Pharium vertat trt Harpocratem . COMMENTARII. SEDEAT grauis vir, habitu
Philofo- phicoitidurus, inter murosfuos magi- ftros libro-^jqui iiidice digico
filencuim (i- giundo,Iabiacomprimat,uouad narcs por rigacvr ni hac figura
apparec . BoLVM carnisincrafauces clauditnus fpongio(um,flexibilem,filiiia2 et
fpuci re« cepcaculum,c|uiaeris reciproci allifu.val lodencium,& camera
oris, ac fornice illo concaiio obfepcus,vocem itrmgit inarti- culos et format
verba,vnde ple(5lri nome, et Iingu:e,a lingcndo indicum,quia lingic,
lambic,forbet, et in fradlionc natura: mo- lam adiuuar,actcnuaudo cibo Sc
degluticn do. Exigua portio et fruftillum corporis, fed cuiusfundlio fane
multiplex 5c varia. Qu^icqujd concipic animus aut efHngic, hoc
inrerprctcmanifeftat &: eloquitur : (i rabiesibi occulca, aut fpuma bilis
circuni praecordia bulliens, hoc prasconc detegi- tuf, et cumafperitatequadam
vcrborum cmicat: fi vrentis lafciuix fufcitenturillic carbones,& flagrare
incipiant, per os egerunrur fermonis indicio,qui refertusama toria leuitatc,
mollis, efFoeminatus libidi- ncm fpirans . Quem chart^e pidx oble- (ftantSc
verficolores,aIueus,fntilIus, teflc- ra,luda, palasftra, chotea, venatio, aucu-
pium, luftrum, popina, culin3,& ralium aliquid,in orc habct
frequcntcr,& teftimo nio linguae prodit morfum animi.Cui de- uotio et
pictascordi, producjt in collo- quium diuina tantum, et quae celum auc fublimia
(apiunr,non ludicra . non (curri- lia.aut vanitate aliqua commixta. Diftiu- gui
hominem a caeceris animantibus racio- iic et oracionc nouiraus;inea velut in
rao- Julo fpecies impiimnntur rerum, per hanc fe ditfundunc &: communicanc:
illa matrix eft imprasgnata et gratiidaconcc- ptisfoimishajc velutobftecrix,
quaspar- turieuti fuccurrit,& foecuni liberacSufTo catur in vtcro racionis
partus.nili aperiat clauftra, accducataut roluat oratio. Si vitium in prole aut
defedigitoq-yfUentia fuadet, E 1 Mar- Andreje A.Serapidi prApoft- tns Harpo
crates. I^haros Thctri, qidd . ^eddere, Cf» facere Harpocra te i quid .
fitrpotra tes . Martiaims Capellalib.i. Venim quidam redimitus piier ad os
comprefTo digito fa- liuaii.filenrium componebat.Et Apuleuis lib.i.Dc
afin.aur.At ilJe digitum a poili- ct proximum ori fuoadniouens, &in ftu
porem attonitus:Tace,tace,inquit,&c.Re fpexit autcm ad id » quod de
fimulacliro Serapidis audores refeiunt, cui prxpofl- tus eratfilentij Deus
Harpocratcs,digito laLia comprimens, aut Angerona ore fera obfignato.D.Auguft.
Decuiic. iS.cap.y. riin.jib.j.c./.Macrob.i. Sat.cap. lo.Gy- rald-Syntagm.i. Huc
cjuoqi fpedanillud Graccura Epigramma i. Antholog, quod inonet indecencium
verborum linguq figil lum elfe imponendum : meliorem namqj cffe verboruni.quam
poflellionum cufto- diam Id auiem eft iu/iufmodi : KpeiTyojv y^p f/.v9ct>v,
» KTiAvav ^v- ^AKif . id e(l : 2?t verbis linguA imponantnr clauflr(i ta-
cendvs : Prdfl^tt snim lingua,^ modererti opes . Ph^rium] id efi:, AEgyptium .•
fumpta dcnominatione ab infula Aigypti Pharo, prope Alexandriam.iii qua ille
natuscre- ditur PIia.Iib J'.& cap. ii.Homer. 4, Od/iT.In ^a turris eft
ingens,in cuius fum iTiitate ignis fieri foIeba:,qui nauigantibus de nocle
prajlucerct.-ab huius fimilitudinc ciEterc^ quoque fpeculse in fimilem vfum
conftrucftx.PIjari appelUts funt . Vertat in Harpocratem.] Apud Catui- lum
reperitur formula h.-KcIoquendi pro- uerbiaIis:P^r/7//^w reddidit Harpocratem:
pro eo,quod c;l,imponerc filenrium lde- que (Mxiz-.Etfacium me efjeputa
Harpocra> ft?«?:id cftjOmniDO tacitiunum et filetem. Harpocrates Deus
Aigypriorum,fi!entij prasfes, cuiiis fimulacrum infacris Ifidis
&OfiridisveI Serapidis fuit pofirumjdi- gito ori admoto comprimens labia,
vt filctij omnes admoneret. Verba Pliitarchi funt ex diCp uatio i: de
Ifide& Ofiriie.- TfiV Ap'WO)(.pdLTi)V Se^V ct7gA>) »^ Vi)7riOV, yjS^poTMV
Ttva. vofxt^reov, dKP^a, Tgp/ 9i^v iv AV^pcoTrois Koyi Viccpt ATi ?^Hf*C)
{iS^SAp^pCCTH 'urpog-CtT^IV CTMZpOVl- ^iiv j J'iO T() ^OUdLTt TOV S^AKTVKOV
5>/sA Tjyi],yKcd7 erfites enin\ alio iiominc Ther(icem morioneni meri-
vicuperacionedignum arguic,quam quod loquax eilec.quam quod obftreperus,im-
porcune garrulus &feditio(us. Is enim II non proprie loquicur, non veiba
facic, vt »1 alij, fed tnmultuatnr : bipaimi y.^voi '\fiorelo eiiJATpoiTriii
iKohcet . Neftori confuitilli- 'e/is. mo feni nibuit oiatiortem mcllc dulcius
ab ore fluencem : t» y^j ctTro yAOj:>yi^( fj.i' .enelfii Kno; yKvKicov rAov
iti/Jii . Mcnclaoargu- ^
tiocor tam iliam quidem, et nuquam a redifce- it dentem brcuiloquentiam !
^fi^dupet fJLzv, etKKo. fxetKA Kryicof, gV« i TroKvy.vSiif • Vlylk grandcm et
vehementcm,.fed diu Vly0s d* tamcncogitabundum facic, antcquikm lo- ratio
vc" qui incipiat.Recn:ilIim^ didumefta quo* h^mens, dam ex veteribus,
loquendi magiftros nos habere homincs.tacendi vero Dcos. Pro- iude laudacur
iyiy,v^'ict, Pythagorica, et Spartanus ille Lycargus,qui fuos 2 pucris filentio
initiari voluir. Notum cft adagium Grascorum .Tutum fdei>tij prA" mium
: et illud Simonidis,Locutum fuif- fe poenicuir.racuifte vcro nunquam ;quod
ali) Xcnocrati tribuunr. Nec enimomnes eapraediti (unt virtute, qua Caco, qucm
Cicero dicicnullum vnquam cmififle ver bum, quod cmifliim dolerct . Succurrit
Zeuxidis pidoris ad Principem Megabizu Megahi^> fermo. Is enim Princcps cum,
animi cau- z,us repre fa,in pidorisofficinam defccndifler,& vna henftcs ^
eum fuis de arce pingendi difpucare ad o- Zeuxide » ftentationem auderec: Cum
primum huc venifti (iuquit Zeuxis ) et linguam conti- nuifti, pueri mei nefcio
quid de cc magni fibi pollicebancur, quippe qui cuura cul- tum,tuaraq; purpuram
obferuareiic : (ed vbi de arcc.quam non cenes,Ioquico2pifti, tccontinuo vt
ridiculi'! homincm efle pu- tarunt.Qjiidam captiuus cum duceietur ad Antiochum
regem,qui hominem comi tabantur,iubcbajuefle prarfenri animcex- perturum
fortafle regis clemenciam, vbi ad eius oculos perueniflet : Nulla cigo
locusint^ mihi fpes,inquic:ailudensad lufcum rege, pefliuws, qui ioci'S
intempeftiue iaAus hominifuit exiciofus . Merico apud Pindarum cele- bracur
Thebanus Epaiiiinodas.qui quam ^Pj^ quam niuka fciiec, pauca camen loque- bacur
. E( certe frequciucr vfuuciuc, vt qui plus habeant pec^ofis,vt ita dicam, id
eit,in quibus et erudirio&: prudentia ma- ior,ij niinus habcant lingux .
Demaratus DemarA-^ CLini in confeflu quodam filerec, togatus. tus . an
idfaceret ftultiria, an fermonis inopia? Atqui,inquit,ftuic'js lumquam cacere
po- ceft • Kon pofllim crauflreabfque piacu- io auream Zenoms vocem, qui
Athenis excepcus a quodani Principe, vna cum rcgijs oratoribus ('quod ille
fciret eoseru duis fermonibus obIe(5tati,curauic &: quoC dam Philofophos
arccflerc) folus riiiil di- cebac Itac^; comitei a legatis appellacus ; Zeno
fe- De te vero,Zeno Cmquiunt illij quidnam nex inte:- fumusuoftro Pj;iucipi
renunciacuri ? Ni- pocula tn E 3 hil ctturm/ fjLdv 'rrohKeiKt ro a-i7rcov
von^eu, S&peuHmero filere nomjfe homini fapientif- ftmnm eB . Ad eundem
omnino fenfum occurritex Plutarcho id.in quo gloriatur vel in primis Ino
Euripidea, nimirum fe Tcireiy/^i^v TioTrov cP^, \(yHV W Acr- pethif. Vnde
Ecclefiaftes 5. T^mptis» in- o7cov ctAKcov Kpa,T€i, ^iotf iTTOfxivof : linguam
cohibe pYA alijs otnnibtu,cid Deorum exemplum . Idem fencic Hefiodus lib. x.
tpy . TheixTcriif Toii ^W^rctvpo^ iv tLv^pcoTTOtiriv eipiTof itiS^coK»^ »
'7r\H?i] SiyJ,pti TtctTo. [xirpcv eiS^i KctKov eiTroi^, Ta.ydL yj/u dvTo^ y.H-
^OV c/.Ki£ didiffimo . FefTus iani eundo cum quis ad viarum finem perueniirer,
defcrcbatur ad pouticum columnis de Porphyrice la- pide confpicuamjqua:
nonagenisgradibus afcendebatur. Inde perueniebaLur m aulam fmc ca^naculum
marmoreum, pulcherri- jnis rimulacris& ftatuis ornacum : fed et yiq feu
meatus illi erancmarmorei,auc la- pide polito fornicibus cedi,qu^dam cciam
fbresadapcrc^ eiufmodi edebant fonum, ac fitonitru intus
terribilcexi^O.eret.Con- tigua huic labyrintho erac pyramis am- pla,laticudine
quaqua verfum quacuoriu gera (bli obcinens,alticudinc o,neq3 confuccam nacuraj
pro portionem partium . Gnofiacts Utebrts] Inclaufo &obfcuro carcere
labyrinthi Cretenfis. Gnofus,fiue Gnoftu, Cnofus,feu Cnofius, vrbs eft
Crctasinfu- I^.olim Cerathus div5ta,nunc Candia;quo dam Minois regia. Vnde
Gnofus,Gnofiuy, et Gnofiacus, adiediua. Dddalui] D^dalus (vtex Chronicis E«
Dddatus. febij difciturj tempore Gedeonis Hcbrijo- rum ducis claruit.
Athcnicnfis fuit,Mitio- nis filius, fdber ingeniofiflimus, cuiusin- uenta plurima
narrac Plin.Iib. 7.cap. 56. Vifus eft is fimulacrafecifie fefe mouetia.
Labyrinthum in Creta fccit,in qucm poft occifum a Thefco Minotaurum,vna cum
Icaro filio inclufus cri:vnde cum aufugif- fet, piopter infcrutabiJem fugam (vt
aic Pal^phatus ) penius auolaffc exiftimatus eft.Dequoplura iufVa .
Romana^I^halanx] Excrcitus Roma- nus. (paActy^y agmen miIitate,quo Mace-
pfjalax . dones vtebantur, vt legione Ronuni. Li- uius appellac cuncum et aciem milicarem,
connexione acqi tcftudine quadrata niili- tum . Continebat phalanx odo millia
ar- macorum. Verba Q^Curti j:Macedones Pha!anges vocanc peditum ftabile agmen,
vbi vii- viro,armisarmaconferca funt.Ide Iib.j.Alexanderphalagem.qua nihil apud
Macedonas validius erac, in froute confti- cuic.Non ignorandum, vctercs lignis
co- rynisqj id eft,clauis dcpugnarc confueuif fe, qu? ratiomilitum phalangibus
nomi- nis caufam pr^ftitiffc credicur, fiquidem ligna vocancur phalangia.
Argumenco eft, quod ex maceria compaclas fubftrudicH nes cciam phalangas
vocicamus: et qu^ na- uibus fubijciiiuiu jc heimaca,id eft,fuften- ticula. 74
Andrese A. faciila,dicnntiiriccrti plialangia.Inde for- fhaUnx fan phalangia
niincupara, qiis t trabibiis (tnim^il . tdas contexiinc;animaI cft fimilc
aeaneo, dcquo Coelius RhoJig lib.7.cap. 1 6.hanc nairac fabcllam . 5cribunt
Gr^ci.ruiffe ii Attica rhalangaquedam,cuiforet Arach- ne foror:cnm vero ab
Minerua hop'oma chiam perdiciicidet Phalanx,& tel^artifi- cium
Arachnc,matrimonio (c inuiccm ob- ftrinxerciindignata Dca, in rcptilc gemis
vcrumq; deformauit, quod a foctu deuo- Ph(t!anx\ rctur fuo . Ad digitos q uin
etiam vocem l iterno' hanc rcuocat Ariftocelcs;Nam qua flexus dtnm,
conftatjCondylus(inqnitJ appcllaturiqua non fledimr, phalanx . Semiziroq-j
houe] Alluditad illud car- men Ouidii, quod fupra rctulimusex i. Artis
Semii?ouemq-y vimmyfemizirumq-y bouem, Qui quidem verficulus cx illis ell, quos
Ouidij ar aniici Ouidii ex ipfius opcribus fublatos gutiM . volebanc . Qua de
recxtant verba Senec^ i.Declamat.Iib.inhunc modum.-Rogatus aliqnando ab amicis
fuis, vt tolleret crcs verfus,petiuit inuicem,vt tres exciperet, in qnos illis
nihil liceret • Confcripfcrunt illi quos tolli vell«nt fecreto,hic quos tu- tos
efle vcllet : in vtrifque codicillis iidem verfuserant.Ex quibus primum
fuiflenar rabar Albinouanus Pedo, qui interatbi- tros fuit r Semibouemqi
virum,femivirU7nq-^ houem. 5ecundum 'Egclidiim Boream y egelidumq-j Kotum. Ex
quo apparec fummi ingenn viro non iu diciiim defuiflcad compefcendam licentia c
a i iB i n u m ( ii orum, fed anim u m . A ieba 1 1 n terim deccntiorcin cfl^e
faciem, m quaali- quis iKjuus cllcc . Hcc Seneca. Signafuperb.i] militaria
figna, confpi- cua.in altum erev^la . Ancieri eognit.i techna nocet] Confi-
]ium ducis de ic dubia vel pcriculofa fi dc tegatur ante tempus,nocet ci, qui
detexe- Techna> rit . Tg';-':');, ars,arcificiumjaIiquando pro
doIo,allutja,impoftura,cauilIacionc,frau- de aitificiofa, ofFucia (vtinquic
Plaucus) quemaJmodum Ars, apud Lacinos,quaIc cft illud :Sic ars deliiditur arte
. Vcuntur Lacini Gr^-:adicl:ione.Teienc.in Euiui- cho : Tam fcio hanc technam a
Farmeno- ne profeciam, quatn me viucre. Ec in Pro- uerb. Tcchnam hanc in
tefiruxifli IV. Epigraphe Emblemacis facis ma jiife{lar,qiiiinam fibi velit
A(ltor,nimini prtnehS quod non m^nns occalracflc debcant con- cofdil ot, filia
Ducum et PriBcipum, quam fuerit ciltfida olim domicilium Minotauri labyrinthus:
^ idquc vcl raaximc in bcllicis cipcditioni- bus obferuari deber . Vt cnim
momenti plurimum ad vi anum . 'Boemineoycum fit garrula lingua, gregi. Nos Germani
fic efferimus: VVtUfiu wcvt verfchvvigen haben, So thue es deinem vveibe fagen
. Hdibteibt bey ihralfo verfchloffen, Als vvajjer in ein fib gegoffen .
5cribicQ_. Curtius lib.^.de Alexandri re> bus geftis, Per^arum morem cfle^vc
arca- na regum mira fide celent: vc non mctus, neqj fpes vocemeliciat,qua
prodanturoc ailta:vetus enim difcipluia Regum fikn- j tium vit^ periculo
fanxerac. Linguam gra- uiuscaftigari,quam vllum probium : nec magnam rem
fuftineri pofleputant abeo, cui cacere graue fic, quod homini facilli- mum
natura efte voiuerit: hcc ilJe . Huc Zajfiodo' reponenda verba Cafliodori ex
focmula '^^ • Notariorum,libro fexto Variarum: Non dnbiumeft,ait,
ornarefubiedos Principis fecreturo, duii. nullis ^ftimantur neceffa- ria poffe
committi^nifi quifuerinc fide ma gna folidaci . Publicum eft quidem omne quod
agimus:fed mulcanon funcancefcie da.nificum fueriut Deo auxiliante perfe-
£la:quc tantophis debencocculi, quanco amplius deflderancu r agnofci, Regis
con- filium folosdecec fciregraui/fimos . Imi- tari debencarmaria>qu?
concinent monu- menta charcarum, vc quando ab ipfis ali- qua inftruvftio
qti^ricur, tuncloquanrur . Totumautem diftimulace debenc, quafi fcientes
nefcianc Nam folicitis inquifico ribus f?pc et vulcu prodicur quod cace-
tur,&c. Leoimperacor,lib.De bdiicoap- paracu : In rebus faicj occultis et
abditis fideies adhibe tibi et temperantes vi ros, et taciturnos,& qui in
fuanon aliorum poce ftate f incjcum fecren^ res ifte.vt fecrecio- rcs fiant,
minimc ad coguofcendum mul- titudiiie indigencOnofander lib-Deopti- mo
Imperatore, ca. Deconfiliisnon euul- gandis.fcribic; Sculci inconfideratiqj
efle, temercin uulgus cofiliu promere,&mul titudini arcanu intempeftiue
commirtere. Improbi-n.& qui de Repub.male fentiiat, ciufmodiebferuat occafiones:quas
nadi, in hoftes cofeftim trasfugiunt, eu nuuciu al]aturi,vnd€ fibihonores et
prxmiacoii fequi pofle rentur. Necfuic vnquani vl- lus exercicus, dc quo
plerasqj obcaufas Uim Iiberi,tum ferui in hoftes haud comi grenc:vbi prsefercim
arcanu aliquod acqj terium craclari fenciuncjvel conferedima num et pr^Iiandi
rcpusaduentare animad uertunt. H?c fereilJs.C^teru acerbaceri^ lex fuit olim
apud A Egpytios,qua iubeba SeuerA-j turijsabfci.idilin^uam, qui Reipubl.ar-
JEgypttO' cana, qux teda efle oporreret, aiicui dc- yum lex, texilfenc, vc
reculic Diodor- Sicuius. Lau dabilefuic infticucum maiorum, quo ob- leruabacur,
vc fi quisdc Rep. q^uidpiam fciret runiore, aliove modo, id ad magi- ftratum
deferrctantea,nevc cum alio quo quam communicaret, ne indepubJicis re bus detrimenti
aliquid importaretur . Magiftratus qua: accepijfet, vel occulca- rec, fiica
viderecur, vel mulcicudini pro- derec . Eam ob rem Achenis, cum hofpes venilfec
in ofliciuam couroris, narrare coe- pic vi^os efle Aclienienfes in Sicilia :
ton- forftatimad magiftratum renunciauic : hofpes, quia non fiitis conftanter
affirma- ret, vel quia vrbem totameo rumore per turbaflec, vindtus,
cortusqueeft, donec certiore nuncio de vero confticiflec. Reue ra mulcum refert
in rebus cam magni mo menti non temere fpargi rumores falfos, yel parum veri
fimiles : vnde ex fumma profufaquelxfitia moeror acerbiflimus,
fummaqueconfternatio ; aut contra, ex moerore lastitia nimia et immoderarajquo
nihil vel corporum valecudini, vel publi- cx fecuncaci perniciofius . Referrcm
exemplum Val. Maximi de Publio Va- tieno, fed obuium eft cuique, lib.i.cap.8.
cui eciam argumenco belle couenic,quod idem fcribicinicio lib.i. Valerius;
fingula enim exfcnbere non vacat . Inteiea ta- incn non prztermittam, quod
habec Ara mian. Marcellin. 11. apud Perfas nemi- nem confijiorum fuifle
confcium » pr(^cer opcimates tacicurnos et fidos, apud quos filennj quoque
numea coleiecur. Vide Vegecium De re milicari cap. 6. lib- 3. Prontin.
Stratagem. lib. i. cap. i. Hxc cum eflem commentatus, illud iterum fuccurrit ex
Platonis Theage : Confiltum Cofilium. rem ejje facrafn . id eft : crt///./2»Aox
U~ resfacra f)OV (ivcu ^iiy.ct . Cui conuenit, qtiod cfFertur e Menandri
yvcoy.cu^ : hpov ifh n ^viJLCovKidt,, Reperitur et in Xenc- 76 Andreae A..
Arcana domta Imperato r 16 71071 de tcgendet . Xenophonte» fl MyofJtBUH hpoi
a"j^0ov^>i. Ad locupletandiim vero pulclierrimum rhemadeHon vulgandis p
rincipum arca nis.fuccurrut ex Corn.TacicoIoci duoin figiies : Primuseft inicio
fere Aniiaiiam, vbi de nouo Tibcrij principatu agit,cuius racito iudu cajfus
efi: Pofthumus Agrip- pa,centurionis cuiufdam minifterio:nun- cianrienim
centurioni, vt mos milicix,fa- et percontanci Impeiacorii quoroodo Agrippa
fadusef- fec ? fercur refpondilTe: quomodo tu Cx- far.Vc ederec focios fubigi
non potuit.ncc Tiberiusdeeo fupplicium fumerepalam aufus, in fecreta palacij
parte iuHit inteifi- ci, corpusqj clam aufern . Anacharlis in ^^a conuiuio apud
Soloncm confopitus ita de cubuerat, vt finiiUa comprimi pudcnda vidcrencur,os
aucem dextra, quod fixno valenciore indigere linguam opinarecui'» Recfle vriq;
quando uon facilc tot reccn- fucris homincs, qui Veneris intemperatia
calamitaces /ibi contraxciint, quotciuita- tes principatusq; arcanorum
defolarit enii ciatio. Qu^apropcer loco conclufionis eflo, filencium omnino
feruandum in confilio» quod vim habere vis aut vfum. Nec qu^flioni quidem
cedendurrLs EMBLEMA EmblematvU . 77 CEC RO P I A effi^am quam cernis in arce LcAnam^
Harmodij {an nefcis hofpes > ) amica fmt . Sic animum placmt won^irare
vtragtnis acrem More fera-y nomen vel quia tale tulit. SlmdfidibHs contorta, fuo non prodidit vlhm Indicio,
elinguem reddidit Ipbicrates. COMMENTARII. HAe c qiioq; figiUa indiiftri?
Pigiio rij dcbetiir, quam fane non porflini non niaximopere probare . Stat enim
ieas- na ereifta in arce feii ciirricula, elingiiisifa praquam iiocliaa,
Athenienfium infigne, depi(5>a ceniicur,arealte dtus, extimefcensq;
Hipparchi poccciam, ne vi adolefcenrem !i[ i juferiet, protinus infidias
tendicad dcftruendam pro f.ia fa- culcate tyrannidem . Incerea Hipparchus ciim
rurfus follicitando Harmodium ni- hilo magisiiiduceret, ftatuerat tamenvi nihil
agere,fcd in loco aIi(juooccuIto.Cu neq; ficquidem proficeret,3ccingebat (e ad
eum contumclia profequendum.Soro- rem Harmodij puellam nunciatam vcni- rein
pompa quadam ad geftandum cani- ftrum,per fuos a minifteriofubmouic.di- cenccs
78 Andrc^AIciati. ccntes.noii permittere id magiftratfi, qiiia et conftantiores
in tormentis quibufciim* indigna effcc . Quod ^gi e ferciis Harmo- qiie perfcreiKlis
Chiiftian? pcrfuafionis no dius,& ob eum nuilto argrius AriOogito, mine :
quandoquidem leui adeo dc caufa compaiauenuit omnia,qu:A-t^. tautiim die cxcra
fufpicionem erat ciucs fed et fpontanca:morti fefe dedifrent.H^c eos, qui
pompam miliflent, inarmis frc- enim ipfa,carnifice iam defcflb, poftremo
queurcs cffe : dv)^v ^ ^y- \ Emblemata_> . 79 juaV, fortem,crc(flum.Virg.8.
Ainei.l. ^ Ant acre d.ubites in prAlia pofcere Turnu. Placuit] Vetbum luris,
qiio plebifci- tum iiicelligit i^ira«ro . Viraginls] Virago AvTietVHpAy vel av-
cTp/V.Symmachus ; etv7» KKn^tnreT^u dv- ^pii y oTt Ikt^ Avi^poiihi^p^i) AVTn.
hoc c(i:Vocaifitur h^c -virago^quia ex viro fum /j/^ff/.Ouid. z»Meram. Hhc
vbiperuehit bello metuenda virago. de PalladcIoquenSjquas virili fitanimo et
vir ru te. Ec Martian. Capella lib. 6.de cad c: C6fult!^q'y virumprAfis, hinc
dici/i virago. Aufon cpigr.i. ^^^^ThreJ/Aq-j viraginps arma retra^at . fic
appellarur luturna ii.AEneid. Morefer&\ Leasnas, qu^e pro fymbolo
forticiidmis et inuidi animi vfurpaturrvi dePieriiin» Hieroglyph-Iib.i. Nomen
vel qtiia tale ] quod mulieri huic Leasnasnomcn fuifTet. idicula^ lEidibHs
contorta] Fidcs, pluraliter, et '^m tor- Fidiculae tormenti genus, quo a
lortorc untum fonres funibus alligatis a tergo manibus ffid, torquerur.A
Grascisdicitur (r^otvtnqua: rencur,peruicere»quin obieda denegaret .
Commifiumq\ teges vino tortusy ira . Poflerodie cum ad eofdem cruciatus rc-
Tulluis i. Philipp. crimiiiis loco obijcit traheretur, gefiamine fellse (nam
diffolu- Antonio,quod fcriptas ipfius litteras,cum tismenibris nequibat
infifferej viuculo fa amici effent,poftea cuulgaflet,cum cqpiC- fciacquam pt
dori dcrraxerat,in modum fentinterfe inimicitias exercere . Sed nc
laquciadarcum fella! reflrido,indiditcer quid defidercs, vidc Senccam epift.
S^» uiccm,&corporis podere connifa,tenucm et io8. Con fnio Emblemata.
Confilio 6c virtuteChimjeram fuperari, hoc eft, fortiores 6c deceptores .
EMBLEMA XIII 1. T>£LLEROPHON,vt fortis equestfuferare Chim/tram» Et Lycij
fotmt Herncre monjtra foU : Sic tu Pegafeis vc£fw pctis athera pemis, Confilio^
animi moniira fuperba domas. COMMENTARII. V ARMATVs cqiies alato equo infi-
Oreforus acre efflaret de corpore fiamma-" dens iiaftam in njonftrum
illucl Ly Vnde& Fulgenrius Iib.3. Mytholog.Chi" cium,Chimajram
diilum,vibrat.Chim2e- mscram tricipitem piugi tsftatur,Leonen\
ramhacformanobisreftituit rignoriusex videlicet in principio, capram in media
antiquis Corinchiorum nummi>,qui miri draconem in finc.; quxante Fulgentium.
fice tamen iUud Lucre.i j iib. f illuftrant; habet Hyginus non vuoin loco
Triplici cum corpore "jt vna^ E X ipfius vocabuli Bcllerophontis ety 'Bnma
leo,pofirema draco.media ipfa Chi- mo fumptum videtu r Emblcma, conuer- msra^,
fis aliqupt iiticris . Nam iJcIjerophout^i, ^ xiixciuuL, Andvex A. Bei/ero'
dixcrnnt, qna(i tnalorum occiforcm jTA thoutcs (SgAAepct cnim,-maJa
diciiiiciir; vcl qiiafi -inde di- .^«A^r^apoi^Tfifc, rapiciuem confiilwrem di-
^tis . xerisjquod cciam innuir Homerus 6- Ilia- dos,qui ipfum /SaMipopov
x.:/Ac^.«T/?,noluit pro priamanu Relleropho.item perimere, fed ablegauitcum ad
fbcerum lobatem, Ly- ciae regem,Iitteris iJli ncc opmanti defigna
tumfacinusindicantibus datis,vt quoquo mododemedio tolleretur. Quas vbi per-
legillet lobates, quo Prosto moreni gere- iet,varijseipedicionibus,aleisqi
valde pe- riculofis iuuenem obiecit; incolumemqj atqj uuiidum toc exantlatis
laboribus eua fiirecerncns.tandcmad Chimasram dckn damnouram vocauir,quam
coegit . Erac Chimi,ra. autcm Chimseraadeo terribilis,quae flam roas euomebat,
vt proxima qua:q; com- burerctjac ignc deuaftaiec,& pccoraintcr» ficcret.
Atvero Dij cognita illius innocen tia,cius miferti, Pegafum alatum equum, nacum
e Neptuno et Medtifa, vel v t alij voluntjC fanguine Mcdufa», duni eius ca- puc
a Perfeoca:derecur,iIli dederunt Eo equo aftut^ confcenfo {vt Strabo ait lib.
8.) Bellerophonces vedus, monftrum il- lud virtutc incredibili confccir .
lobates iuueiiis virtutem et fortitudincm admi- racus, rediligencius fccum
animaduerfa, tandem reperic, mcram hac cfl,c fallaciam atq; calumniam.
Dataergoilli iiimatri- monium Caflandra filia ( aiij Philonocrt vocantj
ingenerum fibi adfciuit, et de- cedvius regni fuccefTorem tnfticuit. Hanc
infamiam non ferens Proeti vxor, fum- pta cicuta flbi mortem confciuit . Ve-
rum Bcllerophontes, quale eft ingcnium. plerisqj mortalium, tanca remm gcfta-
rum felicitate elatus ^ in coelum quoquc afcendere fupcr cquo Pegafo ftatuit:
qua arrogantiam lupicer, omnis temeritatis grauilTimus vindex, deprimendam eflc
ratus, Geftrum cquo illt imiv.ilit, qui fef- forem er aere in terram cxcuirit,
iu qua foliim cquitare debuerat, non vero enam in coslum fcrri, quod cot
viftoriarum obtentu, et tot mo.iftris domitis vidcba- cur afFeclare . Vndc
Horacius lib. 4. Carm. Ode ii. Terret amhufius Phatton auaras Spes : et
exemplum graue pr&bet ales JPegafus . terrenum equitem grauatus
Bellerophontem. Cecidicautem in campum Lyciac, quiab huiufmodi eueritu
Alieuseft dicl:us,eria- uitq; ibi claudus, mancus, et cazcus, do- nec inedia
abfumptus fuit. (^iiod ideo ccnfidum volunt, quia mente oberraret
excufliis.Namex Epicharmi do-ftrina,^»^ opa, y yJji v»^ dLKiH, To. S"'
a.Kh.di i-dvTA TV^Kd . Mens ziidet^mois audit, reliqua Tjeroomnia c&ca .
Eqnum autem alatum Aurora dono accepir a Ioue,vt fine laborc mundi plagas
quoridiano curfu ccleriiis pofletcircumirc. Hiftoria referturab A-
fclepiade.Vide prouerbium, BeUerophon^ tvi //rr^T^.Eandem hanc fabulam copiosc
et erudite nonmodo retulic, fed &ad hi- ftoricam fidem
reuocauitSabellic.j.Enn. i.Non grauabor auccm huc attexeremy- thologiam
Plutarchi de Bcllcrophonre, dequc Chimxra,cx lib.dc virtutib.mulie rCi.Huius
h?c eft fcutciuia.Fabuiofum eft Pegafu Temen teu Bel rophort gia Bi • rophoi'
ex Pluf cho% Emblemataj. 8j cjiiod in Lycia dicitur eiicnifTc, tamet/i hoc
publica fama receptum fit» Narratur itaq i ad cum modumrAmifodariis^fcu Ifa
ras, vti iiominatur a Lycijs,ei Lycioruin colonia,qua: iuxta Zcliam crat» venit
vna cum nauibus piraticis,Chimaroduce,ho- minc bcMicofo, fcd crudeli admodum et
efferato . Huius nauis in prora Leonis,in puppi Draconishabcbat infigne.Cumque
noxa: muJtum Lycijs intuliffet, mareque infeftum habuiflet.vt nc quidem traijci
tu to poffetjueq; vrbes maritim? ptoindeha bitabiJes eflent.in eunde quidem
eipeditio nc fufcepit BeIlerophontes,& ad extremu interfecit, fugicntcmqj
Pegafo (quod, vt conie(flo,genus eratnauigij celerrimi) iu- fecutus:atqj
Amazones expulir,& bellica virtutedomuit.&c.Deinde fequitur:Sunt
auiaffirment Chim(^ram iljam Poetarura hgn]Cntis decautatam,monrem fuifle Soli
oppoifi rum,in quem Solis radii cum retro fleL^erentur,& vehemenrem a^ftum
in pla niciem rctorqueren t, favflum cflevtinde frviges marcercerent.Quaj
malicaufacum notaelfe BelJerophonti, excidi iufllt ipfe piaccipitii par teai
eam,qua: laniiflima pu- tabatur, et plurimum folarem ^eftum re- fletftebat .
Scd quod non ei elfenthabir? graiiae, iratus ad vjcifcendum Lycios fe
contuJit:tandem tamen a mulieribus pla- cafiis cft.Noraphis autem 4. Iib.de
Hercu ie narrat, fuifleaprum ingentcm iii Xan- thorum finibus,frugcs
depopulantem,quc Bcllerophon occiderit. Qu^od mihi mini mevidetur fabuJofum.
Ha;c cx Plutar- cho,fed concife. Hiftoriam hauc comple- xuscft integram pr^tcr
Homeri enarrato- rem Pala:phatus lib. i. A'\K»yopt/.M^ tcm Fulgentius
i.MythoIog. Vide Nata- lem Comitem Mytholog-I b.j-cap.^. B,ellerophon] Sapiens, beneq;
confultus, quique fit ^ii^ti^ops^, vel Tct ^'chKtpa. (povm . Sic autem
denominatus cft,a Bellero Corinthiorum principe a fc interempto,cum alias
Hippomis voca- retur . Tortueques] Animimagni, Pegafove- ftus . mArn. ChimAram]
Chimaera, monftrum tri- foime,priore parte leonem,draconem po- ftcriore,media
capram referebat, flammas ore vomebat. Homerus: UpQ(rSi hicov, O-TTt^iV
S^pttY.my fJLiffffH ^vcv «TTo^yf/tfaefc 'TTVfoi (j^ivof «i-S"»- J^rima
leOipeFirema drtteOi media inde en- §u£ grauiter patultf ipirabat narihtui^
gnem, Hos codem vcrfus habet Heflodus tn Theogoi.ia: vndelicctdubitarc,
vtcrcorii prior floruerit, quamuisego fcrecoajta- neos iudicem, Honjerum tamen
antiquid rcm nonnihil. Ouid. i i.Mctamorph. G^oqyChimsara iugo medijs in
partibui hircum, FeBui ora leAycauda firpetitPs habehat, Vide
Homerum^.Iliad.& Lucret.lib j. Solinus tamen Chimajiam monrem cflc chimAra
fcribit in Lycia, vnde nodu fumidus ignis ^^^^^ £^,_ exhalat . Atq; hunc montem
monftro illi ^ triformi nomcn dedifle,ip^emetetiam Ser uiusaflciititur ad illud
Virg. Eft,inquir, Chimarra mons Lyciar, cuius etiam hodie ardet cacumen, iuxta
quod funt Ieor.es, media autcm pafcua funt,ima veio ferpentibus plcna. Hunc
quia Belk- rophon habitabilem fecit, Chimeram di- citur occidifle. A qua
fentcntia parum di- fccdit Pal?phatus,cum air, ante planitieni montis Chimarr:^
Leonem fuiflequcdan), Draconem autem rstr6,cx quibus pafto- res Jxderentur. Ad
qu^Ioca Bellerophoit vbi accefliflet,montem occupauit,p©ftea-" queinicclo
ignijfer? perierunt.Triformis Chim&n^ eftautem Chim^ra (qua noraiur amoiis
cur trtfor pctulantia,id ci\,Kvfx ipcoTo^) quiavolu- ptascorporis infultu
Jeonii)o primiim in- uadatjdeiiide procacitarem et Iafciuiam in ducat, poftea
vero poenitenriam et vene- num.FuIgent 5 . Picrius 1. et 14. Hiero- glyphic.
Hefiodi intcrprcres in Theogo- uia Chimxram fcnfu allegorico tres expo nunt
Rhetoricas partes:J^/X£tr/;cwV,feu iu- dicialemj-srcti^M^t^p/xj/V, fcu
dcmonftrati- x\zv[\-jihiv- T/xoV,quod vav* n\ fit io prinjis,& iougio riad
pcrfuad um vtaturorationisjtra- .c.3. Satis ruperque dc Chi^i^era hucufqj nifi
me Lycophronis mterptcs, vt aliquid ad- derem, rcuocarct . IUe enim Chima^ram
pro muHerc ponit, filia Amifodari^, Lyciq prsefidis, cuius fraties duo, Leo Sc
Dra- co,qui cfi Lycia: cgieflus occupaflent, via rorcs, aliosq; muitos
trucidaflent.Qii,od autconcordes, et vnain aliorTi pcrniciem confpuantes,
tricipitc bellua illos pleriq; nomindrunr: vtquia periti belloefl^nt,&
infignicorporis pr^diti robore,ignem expi rante dixerunc Hos Bellcrophon
vicir,in iedo faucibus plumbo,id cft,ieruirutis fr? no ln priori partcLco
pugnabat, Draco in pofteriorc, at in medio Chimxra, co quod eflet infirinior .
Alij ad hunc penc modum.*Chima:ram (vti colligitur ab Ho mcro) genrcm
fuiflebcllicofam, quam leo ni efle fimilcm diccbant. Hac fuerunt Anu 2oncs,qu?a
faciepugnabant valde ftrenue et gencrose, quas l oeta cum Chim^ra,
hoccll,capra,confcrt, quia per prajcipitia incederentcaprarum in modum,& m
pra; ruptis locis habirarenr . Monjird Lycijfoli] Chimaeram jfallacia dubijm,
frauJem, quanquam variam et fo r t io rc m . H OJii i ne s i m p robos, m a I efi c os,
fraudiilentos . Lyciiaiirem deducuntura nomine hviiO( Ju/>us,hmc ad^givm
yHomo homint lupni £rt Lycu rcgiommoris A- fi' .fic dida a Lyco Pandionis
filio, quam ijgat fliiuius Xa!ithus,alius abeo,qui Iliu pr ^fil^ et ris, qn?
confilio et itiagnitudineanimi fo- rtitudi piri,& tolli tanJem non poflic
Quaquam i 'vtf, cnim nobis intcrdum Gt concertancium cum forttoribus,&
frauHum omni gencrc inftrutflioribus.pugnar tamen minimeeft ccdcndfi, modo
inftrudi fimus firmaqua dam panoplia conftantis animi,fiinicj; iudi
cii.Nociiisenim eft, quam rc confirmare ncccfte habeam, nihil ramarduum.camq ;
inacceftum efte, quod derteritatc ingenij actingere,& tandcm aflequi noii
poftimus: uullas deniq; tantas vtres,aut etiam frau- duminuolucra
tamintricata,quasdeclina- re, aut etiam ai^erfarc nequeat ingeniofus bcneque
confultusanimus- Qux fententia certe philofophica hoc lepido figuratur cmblcmatc
. t.Siih hac prarterea Bellerophontis fabu la vit£e humanaj ratio prope omnis
conti- nctur;nam neq, aduetfis rebusnimis trifta rijueqj prorperis&
felicibus nimisgioria- ti aut cxtolli conueuit, quojiiam horum omnium dcniq?
moderatorem Dcum cfte cxperimur.Is cnim pro fua fingalari clc- mcntia,&
calamitatibus iniquc circum- uentosadiuuat.quod accidit, dum calam^
tofuseftet,BcIleiophonti ; et nimis elatoff- animosdeprimit,qu3re idem
poftcadccoD lodiciturdetrufus . 3 . Eadem fabula denique per Chim^ram Irs efi-
ab ira, monftrorum omiiium turpiflima» ChimtfM' propofltaciws turpitudme nos
rcuocatril- laenim furibuiidos facitcos.qui ralianimt motu exagiranturj
ocuJosqj rubro colore perfundit, et flammis armaram Chimae- ram eflicit . NuHum
(ane cft vitium ma- gis vel honoiijvel virxmortalium, vel fa- cultatibus
infeftum.quam ira, qu^omnia vno remporeeuertit, nifl Bellerophon, irl eft,reda
racio illi moderetur. Igitur qui huic virto funt dediti, non minus a noftra
confuetudiiieaueriendi fnntac deuirandi, quam teterrimi et maxim^ perniciofi
fcf qut(t dormit ocnlu apertvs, idcirco ponitttr arkte fores-templorum, I T. E
X verere Chriftianorfi pacrum infti- Vnde de- tuto,& ex rerum proprietatei
cum etiam dH^UEm ex Oro ApoUiiie videtur defumpcum hoc hUmeLj. fchema,quo vigilantia
et cuftodia m Epi- fcopo requifita defignaiitiir : Depingitur autem duplex
vigilantia,corporis vna,m« tisalrera.Corporis vigilantiam Gallus re- fert^qui
homines ad labores folerexcitare. Campana vcro.quia mentem ad Deum ex
citat.fymbolum interioris vigilantiascoii- tinct.CuftoJiam aucem reprajfentat
leo, proforibus templi excubans Sanenonci- tra myileriiim veceres gallum
ediciori facroria templorum lococonftitui volue- runr, quopaftoris pociffimiim
vigilantia GaRws repraefentaretur. C^o fpedat illud D. cur facru ^regorijex
homilia quadam : C^ifquis popuii fpeculator ponicur, inquic,debec in alco ftare
per vuam, vt prodeHe pollic per prouidentiam. Sunt pra2terea,qui Do- ^ Keupov
iTl^^ a-KtpTdi. IIKIOS S^i a.viGalIum gallinaceum exoriente Luna, vt affiatum diuino
quo' dam §piritu bacchari atq-^ exultare feriit, Qriens autem Sol nunquam ipfum
fallit, tum §luid p Leonem Eroblemataj I 87 rnm vehementijfme vocem contendens
. Lucretius 4.fic: etUgiiUumynoBe explaudetlhus al k AuYoram cUra,
confuetumvoce vocare. Poeticam rationem huius anteliicanigallo ram cautus
tradit Lucianus in Somn. fiuc GalIo,qua mox fubiungcmustplulofo phica
Heliodorus AEthiopici.his v-erbis: Ket^' OV y(f.(i KAtpOV d^iKTpVGVifJtJ^^jnVj^
«Tg, «$• Koycf, dLi7^y\(TH Aliud, Son crefiofo in vn luogo^e di tal forte» Che
giu mipedony quand^il pefo egroffo. E fetnpre,n che mifermi, 0 che fia mojjo
Auieny che Vhorologio in golaporte. Son Capitan d'eJfercito pedont^y £per
vfarevnamiafoggiafgherra L'elmo h^ in tefiay ed in groppa vnpen- nacchiont^ .
Son fenz,a braccia,e con altrui fh guerro-j, Son fenXa derti, e moz,z.tco in
f-nzone . ^orto gli ffroniye vc co ipie per terra. Caiio ^ejfo fotterra, Ter
tronar mia z enturay e miodeHino, T.purfiimo vn Rubin men dtvn lupino .
Habetiir et aliud de Gallo : blaturA folers produSfus munere vates, Mendaci
nitnquam voeefutura cano . priu^ obtueor fole-ybis rrafcor in aUYas^ Nec
battifma,r'ifipofi meafatayfero. Mortum ancipiti dependet corpt£6 obelo,
Co^ilians hominu gaudia multa gregi . Haecforfan vlrra clepfydram, i;on camen
exrra rhombum . INSTANTIS Eoi] Lncis aducntancis, diei redeunris,qi!em vidctur
aperire Eos: quod remnoris Gallicii.iiim appellatur ; Horario GaHi cantus.
H*«j- autem aurora cft Gra?cis Ouid.3.Faft Tresvbi luciferos veniens prAmiferit
Eos . Aufon. in Eidyllijs : ' ^ Ter clara infiar tvs Eoi Signa canit ferta
deprcnfo Matte fa^ telles . Sed pro Poefeos ftudiofis pauca fuper h^c
annotabimus Vocalis w,apud G ra;cos lon- gaeft Lariniqjcum Grarcas voces huiuf-
niodi cransFerunt,»?, in clongum commii- tant,qucd Ouidiusfecir in carminciam
ci tato . Sedahquai:do eucnic, vt di^fliones Gtxcx 3 qnas per«, fcribuntur,
c^dem et per 5,enuncientur,quod hic fii.N^im Gr^ » et ce H&r,&
eVt)^dicitur. Vnde Propertius Iib. iaii* i.vno difticho vriamque quantitatem
eft compleyus; Siue illam Hr^perijs.fiue iUa ofiendttEots^ Vret Ecos, x ret et
Heipenos . Caner s det gallm] Lucianus in Dialo- go,qui ii'fctibitur
.Somnium.fcu Galius, multa dif^erit de gaMo, e ouibus pouca, quia non fii
eiucund; a:elcgunfur,trasla« tahuc conieci . Lcqnnur ai tenn Micyl Jus in hunc
modum ad galluni: Profedo -^abula et olim ift rfmodi qurddam de vobis au Gallo,
diera/niadolefccniuliim cuempiam f'iifl[e F 4 Galium IH. Eos Aura YCLj . 88
Andres A. Arijlophd nts fahti- la, de vaU h. ^ Cur gal- lu4 mane Gallum,Marti
aciamatum, atqjhuic Dco compotafTc, coniificafreqi et in voltipcaci-
biisge/riirc morem . Icaqj cum Vcnciem adirec Mars, cumea concubicurus, hunc
Gallum vna fecum adduxiire. Quoniam autem Solcni pocilTimum metucrec, nefi c
rublimiconipexilTct, Vulcano fe prode- ret; fonsad ortium adolcfcenculum lem-
per relinquere folitun), cuius indicio cer- tior fieret.quando Sol emcrgerec
Deinde Gallum aliquando fomno correpcumcx- cubiasdefcruilTe infcientem,SoJemq;
nu!- Jo pr^fentietc imminuilTe Veneri ac Mar ri (ecure dormienci, propterea
quod con- fiderec Gallum indicaturum fuille.fi quis inceruenifrct.Itaq;
Vulcanum a Solccdo ^lum,eos deprehendiflcimplicicos, acque irrccicos his
vjticulis, qu^E iamolim inil- Jos fuerat fabricatus.Porro Martc, fimul atqi
dimifllis cft, indignacum aduerfus Gallum fjilTe^acq; cuminaucm tranfmu
tancjijfdcm arniis, vcin capite progalea criflam obtineret . Hanc ob caafam,qu6
Yos Marti purgecis, cum iam nihilopus, fimulacq; Solem cxoriccera (en(irtis,mul
toantc vociferari,arq; illiuscxortum pr^ nunciarc . Ha:c Lucianus, et multa
alia ibidem. Ariftophancs in fabuJa,cui ticulus opvtSi^Aepidam narrac
fjbellamiimpcraf- fc (cilicec aliquan lo Gallum Perfarum genci (quarc quoq^auis
Perlica dicicur) vnde cciam tiaramgeltac rcc^lanijquod fo- Jis regibus erac
conceirum- Adeo verofor- midolofum et durum impcrium illud fuilTe^vc ntic quoq;
galjis canencibus cun- ^limorcales, ccu mulcam verences.ad ope ra pcragenda
profilianc . Erafmus in ada- gio t Priufquam gallui iterum cecinerif, caufas
rcddit ex Plinio.Sc Ci ccronc, acque aliis.curnodu gallus caiicet, quem vide .
Sedfas fic lacius no )nihil cum gallo cucu rire,feu vt Demofthcnes dicir,
noiLKv^^HV. Ambrofius Nolanus fua: a;cacii- Philofo- phus haudignobilis, in
fuis quxftioijibus exiftimac,galIorum antilucanum cancum ab iniiata quadam
(alacicate proficifci.Enre enim hoc ani-nal pr? c^terisgallinis dedi- tum,ac
veluc viorium, mireq; folicirum Hc fobole propaganda,adeo vt vnusgallus
tompluribusgalli.iis pr^Hciatiu:, cancam- fjue turbam vnicus
maritusimpIear.Hinc aliquando Trigint^ vidjtas lapidu temeratiw iHi* RedMit i
htufadnus) folefiupiti pmr. Cancu aucem libidinem cocundi figuifica- ri,vcl
illud pr?cipue denocat,quod ante- quam ad ineundas gallinasidonei fint.con
ticefcanc . Qii^od plerisq; auibus vfu ve- nic,qu? Vencns procliuicatem
denunciac: quemadmodum dc perdicibus aic Pliiiius, qu? fuperuoJancium afflatu
concipiunt, f^pe vocc cantum audita mafculi . Quid Rifum t mirum inauibus,cum
et vxor qu^dam fa neatu: a lax foiis mar ti abfentis littens miiris feim mici .
pr^gnatam fallafuerit ? 6 fe pelui asrea ipfe Alcia tus 8,Parerg. cap. 1 1 .
fic ait.-Dubitabilior eft alia quaeftio,an immodici importuniq; campaiwrum
pcUuum puifatores officio iudicis compcUi poflfint,^ c ce(lcnt. E t fc ieo dum
veteribus non fuidc hunc morem > fed inftar peluiLim fabricaca hxc vafacam
panas appelIaric?pras,quod ex Campano a^re conflata; eflcnt. Yndc pioucrbium in
loquaces et obftreperos,D(7^^ qui libellum de notis Hieroglyphicis Gr^ ce
compofuit, cuius hs ^ ^nm voluntj(]uia fcra cft perfpicaciffimi vifus. 90
Andreas A. Lionu t' mago in valuii te- phrum . I V. BuopaJ^o rts eccU' fiafiici
mmera . vifiis.De quo fi plura ciTpis,vidc Ariftoic lcm dc Hift.anim.&
Oppiauum iii 3.& 4. dc vcnatione, Plinium Nar. Hiil.lib-S.c. 1 6.qui
ancricjlcoiies nunquam limis ocu- lis intueri:de oculis adapenis non menii-
iiic Vide eciam Coelium R hod.li. 1 3. c.8. Templorum idcircoponitur ante
fores^ Eruditc non miniis quam dili^r.enter in fuo Copiajconai Pierius lconrs faciem
il- Jani,qu3! pnma vifa eft Ezcchielijnitian- dorum faciorum admonitioiiem
nobisob latan. fuiile iradit.-eamq; a primis vi(am, quoda vira nrincipum foleat
totius popu li confenfus legcm fibi ftatnere. Ponuntur itaqjad valuas
tcmplorum, vel poftibus fuAiq; plane lcnhi Apoftolus i Corin- th.i3. Sivel
hominum (inquit) vel ange- lorum linguisloquar, charitatcm autem nonhabeam ;
faftus fum ^esrefonans, ac cymbalum tinnicns . Addani dc campa- Campa' nis
'TTApifycof, vulgarem efle crtotem, narum o» quo Paulinus Epifcopus Nolanus,
Diui rtgo, Hieronymi a!qualis, et fandimonia vitae fpcctabilis, primus »n fuam
Ecclcfiam campana? vfum inuexifle creditur: quafi priori fasculo ignotus ille
fuctit . Verius namq; eft, virum illum fan.flilT^nu'] Geu tilium facrorum
abufuin correxirfc, et ad pia munia tranftuliffe, vt nimirii eius fono exciri
poflent femotius habicantcs ad conciones precationcsq; . Caereroquiu ijsdcm,
quibus hodic, vfibus deputaraS fuifle prifcisquoquc fseculis campanas, Hadnanus
lunius diferte docet, lib. 3. /nimaduetf. cap. ii.Sed ne gariulitatis vento
impulfus audiam ^coS^eovtuov X^^' KHoVi flagellum dc pelui. Emblemata_j . ^ i
Sobriusefto,& memineris non temere credere: h^c funt membra mentis. EMBLEMA. E creda4, ne (
Eficharmtis ait ) non fobrius elio : Ht nerui hurnan.t memhra^, mentis erunt .
Eece oculata manm, credeHs i d, ejjuod videt : ecce^ Pulegium antiquA
fobrietatis olm : £luo turham ofienfb fedauerit Heraclitm, Mulferit cjr tumida
feditione grauem . COMMENTARII. RE c r i^habet (emanusocnlataj fed Sobrieviuendum^(
}iyefj.ovc^etf Tet •^pi]- y.etTet em TTOTi hVcu iheyov • Ecce] Demonftrandi
nota refte iilgitur cum m.anu ocuJata, qu? credit id, quod videt. Oculata
manus] Adagium,quo rei ccr Oculttti, titudofignificaciir. Ocularasenim manus
manus, dixit Plautus,qua? promiflj velinc exhibe ri rc.non oratione promitci.
Nam ocuJos habere,quibus videaut exh)I:>ita.aures non habeicquibus audianc
polltcitatioiies Ita lena qu^dam in Afinaria adoJefccnci au- reosmonics
poIIicenti,cLim iJIa uihij com moucrerur promiflis,inquic : (^um a ptfiore
panem pitimusyvinum ex oenopolio, 5"/ AS habent,dant mercem: eadem nos di.
fciplina vtimur . Semper oculatA nofir& funt manus,credunt quod vident
Ideni in Pfcudolo : Eme die cAca hercie oliuum,idvendito ocu Ipta dic-j.
Oculaca die aJiquid vendere, cft prarfenti pcciin a veiidcrc . Vim proucrbij
videtur exprefifrc Tercnti^iius iJIc lciio Sannio m Adelphis : Verum ego nuquam
ade-? afiutu^fui ^luin quidquid poJfem,mallem auferre po- titt4 in prdfentia .
Huc quoqj alJufit Ch^rca in Eunucho : Tar fisj nunc promiffa appareant . £c
Oculata die ven' dercj . Emblemata. 91 EtPropcrt.lifc.T. Cui no mte pettetMnec
meinm ctttigit . Idcm Plaii cu s in T r u cu len to; Maniu vetat,priufquam
penes fefe habeat, quicquam crederc^' Imo et facr?Iitter?admoncnt, nonomni
fpiritui eflc credendum. Non fia- Credens id ^quod videt.] Herodotus : fim
fiden ^rct ivyyAV^ ay^pcoTrota-tv eoyTet atti^o inm. rjzpct i^^et\(Aa)V : Aures
funt liominibus magis incredul?,quam oculi.Proinde lau datur illndThcocriti : ^
Ne crede citijpme,ni priusfinem videas . Cuius fententi? vim tenerc debent qui
ver ^atitur in Rcburp.& negotijs grauioribus implicantur,fed marime
temporibus pe- riculo{is.Si enim propter amicitiam mul- torum fucatam vix
fratri fidesinterdum fic habenda,perperit6 meminifle debemus Pythagoric?
paroenii^,N^ cuiuu dextram iwitrem, quandoquidem hominum ca fic improbit3s&
vcrfutia, vt noii modo fer- mo,fed et frons,vulcus,& oculi ipfi perf^ pe
nienriaurur. ApoIIonius rogatus a re- gc Babyloiii^, qna rationequietus iu fiio
principatu perduraret 5i, inquit:, paucis fidem habueris . Nulla enim
regibusma- ]or pernicies impenJet quam cum delato ribus facilem ad fe adtcum
pr^bcnt- Plato de Repub.magiftrarura optac, qui fit 7* JVfifc
S^ta/n^pvKKiifjLivoiy id eft, qui au res obtufas habeac ad rumores et fabulas
po- pulares . Addam et id Plautinum e Tru- cniento : Non laudandusefl. ts, qui
plus creditquA audit quam §^£videti,non placet, ciim illi plus lau- dant qus.
audiunt» vnus,qua oculati decem . Atqui fi mngi^ pollerent oculorumquam an'mi
iudicia . profeda de fapicnria foret aquilas concedsndum. Homines enim neqj
longe dirfita, neque proxime ad/ita poillimus cerixre, &c. A- puleius ti5
alio feiKCtiam torquet,vt dixi, Com^ Frugalf' tns vetg -^ rum. 94 Andre^A.. In oleri- bits ptper. Heluones qui pro' prie .
MagneLj ~jts efl ora tiont6 non Commune magnum. Pliniiis epift.ii.Iib. i . dc
Catilio Sciiero : Quam parciis in vidii ?quam modicus in culcu ? Soleo
ipfumcubiculiim ciusjip- fumq; leclum,vt imaginem prifca: fiuga litatis.afpicere.Ipfius
autem Plinij fruga- litatem habcs Iib.i.epift. 6. Olus\ Kciy^dLvov ' OIus
dicitur omnis hcrba fatiua,ab alendo, quod vetercs olc- ribus alerentur,
antequam elTent repert^e frugesjijsq; vefcebantur abfq; luxuriofo
condimento.vnde prouerbium, to iv Ket- "^^votf vri^TTZfi, in oleribui
piper ; pro rc ingrara et infipida . Hinc qUoq; olus pro tenui et quotidiano
vidu nonnunquam ac cipitur.Hoiatius i.Serm. Sat.7. fi ■»unjua*yi es forte
tocatHS Ad coenamylandas jecurum olus . . Et quia asgrotaiues plerunq; ten u i
egent "vid:u,cos oleribus curatos fviinfe conftat cx Phnio,& Plauto in
Capr.vbi Hegio Para- fitum inuitat ad coenam tcrreftre^i, tis olerihus.Qwx iJIe
refpondet:C«mr(, Setv/j.cL^ovTcru S^lCt^pipOVTcOi, 0)? yipUKhHTO^, d^lOVVTCOV
eivTov Tcov TroKiTcov yvek>y.iJV Tivd tiTrtiv 'TTipi c[xovoiet^, dvetCdLi
iTTl TC y^>Ty.ct,;($u het/2coV "Iv^p^ KvKtKct, TOJV CthiptTCOV
i'7ri'7ra.7et^, j(5u yhi^^cavt KiViieret^, iKTT/ojv ci-ri^hSev • ivS^ei^Afjnvoi
a.vToli OTl TO Toh TV^^ vti- les: Acilludert Latinis abftincntia,omnis
innocencia, quae apud Griecos vfltatum nomc" nullum habet, (cd habere
poteft A^hd^HcLv tnzTw eft innocentia afFettio ta- lisammi,qua: noceat
nemiiii,reliquas etia virtutes frugahtas continet.-quae nifi tau- ta eftet,^ C\
hisangurtijs, quibus pleriq; putanc,teneretur, nunquam eftet L.Pifo- nis
cogiiomcn tantopere laudatum . Sed quia nec qui propter mctum praefidium
rcIiquic,quod eft ignaui?:nec qui proptcr auaritiam clam depodtum non reddidit,
quodeft iniuftitiaeinec qui propterteme- ritatem raale rem geflic, quod eft
ftulci- d^jfrugi folccappellari: cotres yij^cntes,
foriitudinem,iuftitiam,prudcntia'm fruga litas complexa eft, etfi hocquidem
com- munceft virtutum : omnes cnim inter fe ncxa: et coniugata; funt . Rcliqua igitur et quarta virtus,
vt fit ipfa frugalitasnc- ceflrc eft . Hadenus ille de vi verbijnos ad
iSohieta- rei notionem veniamus.RccSle Apuleius, (is Irius, fobrietatem
dicitefle fapientiasomnis pri- xwarium fundamencum,quod in fe virtu- tum omnium
fcmina continet:nam fobrie tas tem peruntis fpecics, prudcntiai comes
eft.cnperfpicientia veri,falfique,tum in de Ied:u habpiido rerum bonarum ac
mala- rumjea fortis cft.quai voluptatuni illece- biis noii C3piatur»&
iuftitiam colit,quam in fe primiim feruat, ahjs etiam tribuit. A fohrictate
itaq; fuam philoiophandi ratio ncm Pythagoras orfus eft, cum quibus, ce.rcisque
de caufis abefu carnium prohi- beret • Q^iod adeo multis probatum eft, vt
plcriqj inde fadi mcliorcs,ac cuitio- res,fapieiuix latices imbiberunt;alij
fuper ftitioic Pythagoram semulati in totum rc pudiarunt cfum carnium, et
animantia muta.vtimpuracrcdidcrunt: quo dc nu- mcroEucratita^, dcliri
quidamhafretici, dc quibus Epiphanius.Sobrictas vitturum pcnc omnium feminacium
cft;quam vna. qui habeat, &: caitcras ctiam facillimc ha- bucrit.Placoin
Charmide cemperantiam, vica; hominum cultodem appellac lu Gorgia prxcipir,vc
qui (anusacbeacusef- fe velic,hanc vircutem exerceac. Et Xcno- phanes nihil in
homine nafcimali poflc, qui cempcranciam fueritamplexatus.lca- mic q^uocquor
fapientcsolim habiti funt, temperaciflimi pra:dicancur:vt Soctates, qui quod,
tenui vidu eflet^ea pefte fseuif- Kifea cadus noneft,qu:e Articam inuafic. Ec
Placo.apudquem cum nobilis impera- tor Timocheus coenaflec, moderacis cibis
exceptus,poftridieiIli facius obuius.dixit; Quiapud ce, Placo, coenanc,
fequcnci dic bcnc fe habenc. Nominatur et Pychagoras intcrfobrios, qui ctiam
dicebac : Vencer pinguisnongignic fenfum cenuem. Idem cum ofFendiflec aliquem
inflgnitcr obc- fum:Non defines,inquit,tibi jnoleftiorem carcerem ftruere ? Pra^cermitro Grxco- rum veterum frugalitatem laudatam
fa- picntibus,qui femel tancum incerdiu epu- larentur . ErgoPlato delacus in
Siciliam, cum nullum ifthicpacria: frugalitatis vc- ftigium obferuaret,
admiratus eftinful^e corruptiflimaedcprauatum morem,que- admodum rcfertipfemet
in cpiftolaqua- dimad Dionis propinquos. Apud veteres Romanos, frequeiitior
pultis vfus, quam panis fuit, et eorCi bonas valctudinis quafi qu?dam matcr
erat frugalitas,inimica lu- xuriofiscpulis, &alienanimia: vini abun-
danti^j&abimmoderato Veneris vfuauci fa.Val.Max.Iib.i.cap.y.Non eft quodfic
verbismultis augeamus frugalitate Caij Fabricij,Coruncani, Curij,quos celcbrat
TuIIius;h3C cnim virtutes fuere potiiis temporum,quam hominum . Probacur, me quidem
iudice,modeftia vel Agaficlis, de quo Aufonius,& Plutarchus; vel Ner- ua:
Goccei, boni Principis, de quo Vale- rius Martialis.Solemnia olim fuere nipha-
i^ippjalia lia,Iunonis facra, quas abftemia a matro- Jacnx^ . nisabfteniijs
celcbrabacur,vt matron? me mores eflent, quam Deam colerent, qua: casmoneret
fobriecacis,vc qux fit indiui- dua pudicitiae conies.Non tranfiIio,quod ludices
rcceprum moribus,vt non nifi a ieiunis i u joi^yij . dicia cxercerencur reorum
capitalium,vc mcminerint,(cad rem feriam accedere, et inquade hominis agatur
capitc, de quo nonnifi prudentiflime, et maxime fobrie coguofcendum.. Id
adijcio, Baccho.Deo temu- 96 Andreae A. Tempus 'PtHgali- txs ad le- ges natU '
YA compo- NAtUYCL^ ^jiua ex- cernit . tcmuIeto,tum papaaer,tum ferulam olim
tributam legimus,erudito fane fignvento > vc viiji vis oboculos poneieturi
papauer fomnum conciliat,rc mero plenus fui ob- litus,dare fe fomnodebeat,fuam
vt fpon- taneam infamiam tegat:fcrulam vcroca- iiigati ^nis notam, vc
intelligaut cbriofi.fe pffina dignos citius quam mifcricordia, qui fc fponte in
id difcrimen coniecerint . Eadem prudentia fnic apud fapientcs vc- tercs.dum
pra^figercnc annnm lud:us ma- tronis.qujc virosamifilfenc,nc fcilicecan- te
annum poft mariti mortcm propcrarec ad fecundas nuptias, ne fierct confufio fan
guinis, 1- 8. fF. dehisquinot^ infam.Iul. Paul.
i.receptar.fcntcnt-tit.vlt.Multa hu.c confcrri poflaic ex Decretal. Pontificum,
de p^nitent.& remilf.fed hoc ftudiofis pcn fum imponimus. Addoego
poftrem6,nul lam virtutem adNatur? legcs ficeflTccom pofitam,quam frugalitacem.
Inquirenci- businnos fagaci mencis oculo, viciaqua:- dam apparcbunc obfcuriora
et in receflTu, qua^dam in apcrto et frote pofita,& qwafi manu
prchendendajcralTa.iupina ;dequo luxus et largior bonorum profufio, vbi nec
ratio fuadec, ncc poftulat neceftitas, faturando, vcfticndo, piotegcndo cor-
pori, et ab incommodis fupcrne deiedo- rum intbrium, caloris et frigoris,
vindi- cando . Non fudandum magnopere pro his, ncc Occano diuifx gentes
adeunda, qujE a SoIjs cubilibus miniftrent exoti- ca,ri lelegata ni vlcimas
terrarum oras in terapeiichac,moderamen natur?,& quod didat fequamur, quae
in excclfu laborat et frangitur,ainicafrug3licatis.Nonqua:- rit fuperflua,mi6
nec fert, modis quibus expellat et ic exoneret,prouid? corruptio
nis.vtiluerinucncis . Videmus hoc inclc- mentis, et quicquid coalefcit corum
con- nexione,inanimacibus,mecalIis, ftirpibus^ cxcernunc fiquid aggranat, et
deijciunc fuperflua.Crepat nubcs nimio humorc pr? gnans, rarior a tcmperato
humidoipfo niocn et agicacione paulacim feconfumit, et milcecaeri Noulibratur
diu vaporuro terreftrium deafioribiglobns,nec molem fuftiiietflabilefubiccftum
pcndencis mace- rix.vincitur elles,& proUuiicni vclut quandam fatu- racac
et parcuriencis aur^, quam cogic ad cgcftum Nacura.&.vfus Vniucrfi.Dcinde
illud ipfum,ex quo talia,nonne pars Ocea ni fuic,auc fumantis terra;,(ecretione
rcic- noxia giamina, non iulfa crcfcere proaocantbfemine, fed coada
exire,vitiofce vligini fic quafi exco- land?,& purgando terreftri vtcro,ad
con cipieudummeliorem foetum. Metallarias intrenniscaucrnas, vbifoex impurior,
et fordida fuperfluitas inter ramentaaurea et venulas defidens ad
(egrcgacioncm, cx- crudencc vi incrinfeca connafcentis precij, fenfim itura,fe
oftcntabit.Ncc in ftirpium cicremcntis propcllendis Natura fegnior:
capillamentaqu2Edam,cinnos, auc floccos priemitcuntarborcs, et mufco fcopcriunt
ac viridi lanugine, priusquam gcrmincc, purgantis fe medullse,& inutilem
fuccum fcccrnentis manifefto figno. Age vero, qua prouide innoftiodeniq; et
cqterorum ani mantium corpore canales iftos cgeftionis fupcrflua:difpofuit,
nccollecflis veiutin cloaca fordibus,exitu inrercIufo,corrum- pcrcturficu&
putrcfcerec? Hucaurium nariumq; quadriforx porc? faciunc,& tu- bus maior
deferendiscxcrcmenris, et vri- naria fiftula anguftaac breuior,& forical?
traiecftarcutisjpun^ftuiis fimiles, fincnu- mero,{udorideijciendo,& porta
ipfa pr?- coria,ieciproci vfus, gurguiio, intrantis, cxeuntiscibi vchiculum:
cumq; vclintc- ftmorum volumina turgent,obftruda in- errante flatu,au t venarnm
cu ripi noxio fan guine, naturaexmuia ars clyfleres pra^pa- rauit&
fcaipcllum apertioni . Adeo vias omnes ac modos difpofuit fedula mater fe
grcgaiida: copi2e,vtin tenore fuo, menfu- raatq;ordine confifterent et
confeiuaren tur fii)gula,nc veldefcdus noxa.m,vcI ex- ceflus pareict. Modus in
medio et medio- cra, vircutis ticulo et laurea dignus:extrc- ma Iaboiant,nec
fanafuut, nec ad fanica- tem adininicula.qu^eabundant pr(^fercim,
fomentalafciui^.Sacra Frugalitas placat, falx luxurix et farculum runcandis
far.- riendisqjfiluefccntismali quifquilijs.qu^ lola Meatus pro excn- mentts in
homine- VirtHS in medic C9* fimt. Emblemata-» . 97 fo!a prudentcr, qiioufq;
progredi Jicear, qiiid oinatiis corpoiis,quid alinierajquid ftrmflura: fumptuum
cfHagitent, fubdu- tliscalculis compurat,&' pergradus vitse ac honorum (Ic
particur.vt laxiorem ma- nulTi porencioribus, et qui in aliquofafti-
s;ioeminent, lelinquat; ccnrraliac casreris de inferiore forte, et iubeat
coercerc uani- tatem,comprcflbpauIuium furgenti fpi- ritu . Si confufio in his,
vbiordinum di- fcrerio &: digniratum ?vbiautoritas et ve- iierario? Vilefcunt asqualitate hac et
per- dunt fpJendorem,dum conditionis fuse Ji- miies,quifque tranfiliens,fupra
vires et o. pes per ambitionis fcalam aniirgit. Corrupcionis hoc public^^imo
perditionis extre ma^ feminarium fir . Vertat in proprium finum oculos
quiliber, videbit quid, aut quanrum liceat: a cenfu cnim et ftatu hic
temperandus afFectus. Violenta funt,quas cum immodico appetiruj& ordme
inuer- fo fiuntjnaturam enim autdeftruunt, aut \iciant et coirumpunt, qua:
metas fuas habccac Jimires,inrra quos confillir mode rabiii ac dercrminara
incJinaiione ad ca qua; nutriunr, firmanraur feruanr.finc ex cedu, cum
menrura&: I(^gealiqua,quam ncfas rranfirefalua ilia. Vis infertur.intem
peftiuo rerum vfu ac fuperfluo^quibus vo lupracem mortalium infania fcilicet
cir- cumfcribir,& miferia felicitaris lituJofaJ- so indigitat . Onera enim
fnnr, et corru- pcel;X*,qu3s tumulcuaria oblcdatione et in fidiofa fic
coiifunduntur, vc naturam ve- luc in gyrum agant, et non folum offen-, dant.fed
opprimant copia-Obuium et pi- rabile efl:,quod appetic, mcc indigec naui-
gijs.quibusex alteroorbc tranfraarina ap porrcnruivcrefcunt,qu?aIanr&
fuiiiciat, in omni locorqu^e faturent naufeam in a- bundantia,nulla regio
dabitj ilJa enim ne- cc/llrare.hdEC defiderio pr^epoftero^in quo varietas
&: nouitas,effiagiranru r; ibi naru- ralia &:gracuica qux fedanc.hic
importu- uaacmoleilfe irricant. Ventcr ad kgem iiatura; compofuus, paruo
dimictitur, fi quod dcbetur accipit:qui volatilium lauti cias decoxit,& de
pifcium gcnerc felcdio res,non placatur poJenta ac bubula,cxtra ordiiiaria enim
famcs vrir, quarnon tam caOiganda vc filcac, quan» prouocanda ci- boruni deledu.vc
mmoii Cdpiditare fopi ta maiorem rcfufcicer.noiio quodam ti. in geniofogulx
iniran^.cntp; imo tormento vccius.Suppli6;ium certe efl: habereinglir-
uiem,qua: nifi cxhauRis filuis et flumini- bus.ncfciacpafci, qwce refpuat dom^
ftica « inhiec pcrcgrinis et cxoticis.Flammaecon fcro et occulto igni hoc
tortura; gcnus, qu2c,vt podagricus humor, ftillicidiofo- ueturde mcliore hoc
fucco obfoniorum. Si fuffoca.e vis,tcmpera, et viue ad legu- lam, quam nacura
djdar.- vbi luxunc*; ali- qua &: fuperfluicas,pr;sfcindc ac dcmere, et
cogica, (alirc per medios campos riuu- lum.qui remedio fic huic
inccndio.-piofcr- ri inagris& houuIis,qua; domcntefuri^, &corpus natiua
virtute vegetent, quam tcrra inferic,& fabricator huius Deus Ne- minem
adhuc fames confumpfit,qui glu- tire libellam pains,&: fontanam bibcre po-
tuit . Adlac& puJtem nafcimur omnes, innutrimur his a teneris.quis ad
culinaria officia, et magyricas arces infolencem fto- machum traduxic, nifi
cunoficas& nau- fea?Quid?dcfperatio,vc ego quidcm aibi- Tte^^ert^-
tror,prii-na magiftra fuic focari j huius ar tio docuil^ tificij, qu^e
prjefcriptos continentias fines fol)ph(L- tranfilire,& polyphagia; ftudio
rimari om gtftm, nes mundi anguIos,cum abiedione quada et contemptu vita:,
temcraiia perluafic . Qui primus concham marinani aperuit, oftre3,& rubetas
ponticas,vc coiSIaconui- uijsinferrec,dcfperatum fuifle et pr^.i' audaci^e
homincm, nccefleeft: ncc mtiio- rem illum.a quodetrada cucis anguilias, et
cancro fua cefta,fluuiacili colubio fiili cer,ac fcorpioni; et qui fungos
praspararc, et carduos alriles docuit, quorum ilJi tc- ftudinum,afinorum ifti
propri j lunt- Qua uis veroin ranis et couchilijs terreftnbus nihil, quod
pifcis fpeciem referat, fimilc, cum his nec oflicula infinc aut fpin^e, ilJas
fquammis et branchijs careant ; extrada funt tamen ex cauernulis fuis et
lacunis a- nimajcula ha!c,& pifculentoru catalogo, propter exiguan)
bucceJlam.qua; incft vci lis :& ad concicandam Iibidinem eflicax,in-
ferca.Vc iam nulhim pcne fub celogcnus viuecium ficquod in voraginc vencns hii
mani &cIoaca infarurabile, nouo arrificij fumpcu et
prccioconfcdrijclixum.frixu, afla tu m, fed:u m ; c ri cum., fa r t u m, p u 1
uifcu- Iis aromaticis macerarum, conditum, to- ftum deniq; autalijs fexcenris
codur? for mis prajparatum,non defccndat . Lacum igitur et laxum luxus hic
apcruiccapum ad oninem lafciuiamrncc impune iam pec G catur P8 Andre^ A. uirs
ma- De credu I.ex Theo dosij. catur hocpeccatum achbere, fed ciim la- boreeriam
et incredibili moleftia, qiiam coc]iuisriibu, (^.Tra.tS^evT/ct vofxt^a^Tt,
yAKiTrfoTz- po'jf Ikhvcov tcov tvwcua-i S^iSct^KciKcdV }(5U 'TTcuS^cLycoySv
J^ecrTroTct^ ctpt^iKTt ta^ (Ti)i ' Non minus erudice Dio Chryfo- ftomus
Sophifta : ^^AKeTrov w vtoTnii, ivpiTrt^ov > yjji ivo\i^T\\v Kv\^iVi
h^reditatcm rcgcrepotc- rat.Occunit huius Emblematis occafionc adagiu
Am(i,tanqud ofurHs^oderis tanqud amaturu^ iKc^ic id,quia fallax et lubric4
multorum fides: et quod homo fitgV//.2. TA^oKov ^mv^VUiQui ncmpc:& Hefiodus
prscc pupillts Embletnatiu^ 99 f raicrpit, non nifi teftibus adhibitis ciim
fratrc edc iocandumrquia f?pc leuibus dc caufis fratrum ira; acerbiores
exiftuiit.A- pud Atticum Pomponium queriturTul lius deCnco Pompeio, cui
prsec^tcris fi- dem habuerat, fequc abco tamen prodi- tum.Et ad uxorem
Terentiamjfalso fe pu taffc ab ijsamari,quiinuidebant:cos fe no fccutum,qui
pure amici cflcnt. T^^i leui tatcanimi Athenienfesimpetum in Macc donas moliri
ftatucbanc,falfo acccpto nun cio dc morte Alexandri j fcd eos retraiit Dcraades
orator aculeato verbo : Si Ale- xanderhodiemortuus eft, et cras, et pc- rendie
fic erit.Opportun^ vir catus indu- xitetTr/r/ctj^^earnqj oppofuit inconfultofu
rori hominum, de fe fuisqj rebus non bc- ne cogitantium.Apud Poecani Troiani
ni- ■4ta in mis creduli, a Sinone proditi,qui fuafit e- xit ni' quum diuina
Palladisarce fabricatum in- d cre- tra Ilij mosniainducendum.Mirum quan littts,
tum malotum agmen lecum aduehat ni- mia ciedulitas. E^a res Pompeium Magnu
perdidit,popuIari et optimatum fidentem ftudio,tandemqj defperatis rebus ad
Ale- xandria; regem miferrime profugCi.Quid M.Brutum, C.Caflium
prascipitesegit, quamdealreraacie falfoacceptu nunciu? 5iniilem exitum nacli
Antonius et Cleo- patra, cum illa de Antonij mortefiniftru quid,quanquam falso,
accepiftei . Qu^id mirum fi in paruis error dominetur, cum ctiam viros magnates
opprimere foleat ? Quorfum queiela Comicv.ProDeum at- que hominumfidem^i et
illud Ouidij; Heu x'bipacta fides^vbi quA iurare foleba^? Tull.item y.Verr. Vbi
fides? vbi exfecra- tiones? vbi dextr^e complex^e funt ? No- tum de Brafids clypeo,
quod ineos tor- queri folet,qui,ciim maxime opus eft,fi- dem non feruat.Stultum
ac periculofum cuiuis fidere : at miferum nemini fidere. Conditio mifera
tyrannorum,ab omnibus fibi metuentium, fed in primi^; Dionyfi j, dc quo TuU.y.
Tufcul.& VaI.Max.Q_na; vetera &externa vt mifia faciam (notiora cnim
funt,quam vt in ijs immoremui^) ad quid tandem oracu^a diuina nobis
T>;vfit7r/ ^iAv fuadent ?«o?z ejj^ omni ^piritui creden dum: &,
ter/ta?2di spiritus an ex Deo fmt : itQvn ^cauendum aferme'uto Fharif&orum?
Deniqj iWwA^^Efioteprude^-tiS ut ferpentes? 111 ud etiamnosnon fugiat Ouid.3 . Artis: Nec cito crediderts : quantum cito credere
Udat, ObtreBa- tores non audiedi . Exemplum vobu non leue Frocm erit, Aurel
Vid:or.in Valentiniano: Siciinfidis hominibus, quibus fefe quafi fidiftimis,
prudenti/Iimisq;dedcrat,carere, aut pro- bacis, cruditisque vti licwifilct,
perfedlus hauddubie princeps enituiiret.Plaut.Tri- numo : Nimium efi dtfficile
reperiri ami" cumyita z t nomen cluit^quoi rem tuam cre didertSyfme omni cura
dormiws. Hierony. ad Cclantiam,de ratione pie viucndi, vbi de obtreclatione:Eft
fane hoc vitiu,quod vel in primis extinguidebeat,& ab eis qui fefancie
inftituere voIunt,prorfus exclu- di.Nihil enim tam inquietatanimum, ni- hil eft
quod ita mobilem metem,ac leuem faciat,quam facile totum creaere, et ob"
tredlatorum verba temerariomentis affeii fu fequi . H inc enim crebras
diftenfiones, hinc odia iniuftanafcuntur : hoc eftquod fa;pe de amiciflimis
inimicos faciat,& con cordes quidem,fed credulas aiiimas dififo- ciat . At
contra,magna animi quies, n;a- gnaque eft morum grauitas, non temerc de
quoquani finiftrc quid audire: beatus- que eft,qui ita contra vitium hoc fe
arma- uit,vt apudeum detrahere nemoaudeat . Haec ille.Huius fane argumenti
fententia facileeft inimmcnfum excrefcere;fed pla- cet exempli loco, verbum
(xifM>iireriique milicarem curanti arcanis li- tcrismandauit^vt rcgemeum
quoquomo- do de medio tolleret . Itaq^ illecebrofis re- ^em Param mfidijsprimum
anibiit,ei Va- lentis littcras cgregiaj in eum volunratis te ftcsof^cpdit, modo
f^fe conuiuam ei prx- buit,ad vltirnum compoficafraudead pra dium verecuudius
inuicauic. Q^ii nihil me tnensm.alijvenicjco.ucedbquc loco honora tiore
difcubuit.-cunjque apponcrentur ex- quifitajcupedia:,& xdcs pulfu ncruprum,
et articulato flaciliquc fonicu refultarent, iam vino incalefeente, ipfo
conuiuii domi- no, pcr firaulationeni naruralis cuiufdam vrgcniif,
egrcfTojgladium difttic^um incea tans j toruolumiiie fcroc-rens quidani im-
niirtitur barbarus, afper, ex hisquos Su- pras appeilanc, confolitirus iuuenem,
ne cxilirepofrerctiam tum pr^pcditum.Quo ■vifo,regulus force promines vltra
torum, expedito doIoafTurgens^vt viram omni ra- :jone dcfepderet, perforato
pe*fk)re defor- nii^ procubuic viftima,i amicitiam credcndum cft.au tcamicitiam
iudicandum. Diu cogita.an tibi in amiciciam aliquis rccipicndus fic ; CLim
fieri placucriCjCotoilhim admitte pe- Oiore : camq; audenter cum illo loquere,
ac tccum. Quid efl cur mecoiam illonon putcmfolum? Quidam qua; tantum ami- cis
commicrenda func,obui js narranc,& iii quaslibec aures.quicquid illos
vrit,exone- ranciquidam eciam rurfus chan/rmiorum confcientiam
rcformidanc,& fi pofrcnt,ncc fibi quidcm crcdituri,inrcrius premut ora nc
fccrerumjneutrum facicndum eft^vtrii- que vitium habet. Cicacurde credulitace
hoc Menandri : 'TrpoKctTctyivacTiiiov J^i Tptv a.Ki(7eu A'VT0( 'TffOViipoi gV/,
TiHviTAs }ietx,af. ^hticunq-y damnat, rcmq-, no pla;/e audijt, iji improhH6z ir,ideo quod
credit male . Item illud : AIw 'TTdLVTct Trapco 7ra(Tt Tn^ivHV de^. Crcdenda
cunBis cjje cunBa neputes . Ne nimis multa,vtrumq; verbum^vir^g,»^ fii/xvn^'
dTn^-HVjrekinmihi vioetur pof- fe ad illud Chilonis generalius, ^.««TgV oLyetv,
quo innuebar in hominum confue- tudincomni, debercomnia efle moderara, {cilicev
amicitiam noneffufam autdiflblu tacQ;fed fobriam ac verecundam, ciim ni- luia
V/ilentu jii?nia cre] dulitns. SenecA li cus de cri dulitate No quiu I in amit,
tiam Tit piendta^ Emblematljix rtiiainterdiim Ami^iaritas cotemptum pa riac.
Viicle nobis Gcrmanis tritiim fermo- nc pronerbiiim : Aller leutfreund, ieder^
mans GecK. ideft:ommum amicus,fingu- lorum &taus . Id niomcor Yajerius Mar^
tialisant^ caucrat : Si vif.zre t oles ctcerbct quAdnm ^ ; • Nulli te fcncicts
nimis fodalem : Gaudebis minus, atminus dolebis . Queritur noiiiilepidc
Catullus, feH noij fine ftomacho tamen, de amici laefa fidc, Jiis omuino verbis
ad Alfenum : Alfeney immemor atquB vnanimisfalfefa., dalibus, la te
nilptiferet. durei tm dulcis ami-culi) lam me prodere, iam non dubitas-fallere,
perjide ? Nec faciaimpia falla.ciu hominutfi^coeli- colis placent, tu negligist
ac me miferum deferis in malis. . ^ 1 * I.heu,quidfacif(>nt dic homineSt
cuive ha^ beantfdem ? Certe tute
iuhebas mam tradTere»iniqueime Inducens in amorer^yquafi tuta omnia mi forent .
■ Idem nunc retrdhis te> ac tua diifa omni/i> fa^aque Ventos irrita
fejrre :, ac nebul/^s aerem fmis . Si tu oblitus es:at Pijf meminerint, memi-
nit Fides, §Iha tevtpoeniteat pofimodo facii faciet tui. Idem aiio loco ad
fltx/W*f vocac.pertKfus alius amici veteratous : Define de quoqua quic^ bene
velle mererif Atq',aliquemfierip'ffeputarepium. Qmnia sut ingrataynihil fecij/e
benigne efi^ Immo etiam tAdet,t^det, obeflq-, magts . Va mihiyquem ftemo
gf-autea, vel eiterhhtk vrget, ^uam modo qut me vnum,atqy vnicuni amicum habuit
. Exemplaifthfcc adco miilta nos commo- ue«t,fed grauii^s afficiunt
noftra>qui ab i ji audaci/Iim^ fallimur,qui nobis fecundum Datm auiniam debcnt:im6
nullosnadi fu mus hoftes capicaliores, magisqi defpera- ros.qBLam qui noftris
aufpicijs, opcq; vna funteuci^li: exquofatcri vctus illud cogt- mu\:- Benefa^a
male locataypro malefa^tt arbitranda. N®n prastcribo lepidum pro- ucrbinm,
Gcrmauis nobis vfitatum * quod fic fonat : » Travv nicht demVVolff auff der
Heyd, Dem JBauren nichtauff feinem eyd, I>em luden nichtbey feinem gvvifjen
^ Du vvirsl von allen dreyen bfchtffen. Quod fic vcrtit loanncs Bi!chlcrus,dc
ik litreraria benc mcricus ; Credere iurati SuperoSyper ^ /tfira, colonta I
Erafmus in adagio,6J«;i iranfgrefftcs^iUnd^ii plurimum hunc veru- culumj&
njcrito . Nam 11 (ic cxercemur quotidie,fieret viiq; vtmcliores,im6 fan-
dVifli;i>i euadcrcmus. Ait tamen Erafmus, fcncftirccuiusfic verficulus, qucm
apud fureaPy Homcrum non repcriac . Inuemestamcn hagorA illum inaureis
Pythagorse carrainibus. 5ic armtna, enimille ibi: M« S' v^Ttvov iJLetKAKomY eV
o^f/.etat Tlptv fm tiiAipiVcav tpyeov Tph 'tiiA«p- ^auA n Td hvSptt • fic
enimhabec : « jPg yipctvav [xiTaCohi) rtit 'yrTnviCfi 'rpof ctv^ fJLOV, iVCf
ytV^f i^iv, OAKAT^iTO KOiV» 'Tra^/Tis r^'£s ' c-^i^ofxiVi) yetp '^Teo Kp
Kopv^nv »» ^A^AOiSA i TetTt 0pAy^tA KATaHk* htiy-Kffl Ti(p To^i^Tri^AVHAs
piaerA hHiaf Tii^ei, K) 1SK Avi^Yiffi TO^piKC^Sif . id Cft, lUa vero gruum ad
ventum aciei commu- tatio, non vntHSyfed ^ vniuerft maritimi generu
ejl.ftquidem &fium fluHftsq-y con- tranatando nitiy& eadem de caufa
aqua, ticu omnibui mos efi:cauent quippe ne ve» tus a tergo in cumbens, fquawas
fubrigftt cieatq-y atqy ita nudatum^ exafperatum corpnsvulneret. vnde in
ventumy obnixi" que*Jluciibus curfum dirigunt ftc enim a vertice
fciffiflu6itis^ branchiascohibent, &per fumma delati minus infefiant,
horrorem non incutiunt . Ha^c ille. Aficri- berem alium locum non mn us commo-
dum ex eo, quem fcripfic ipfcmec deani- nial. folercia libro, (ed iiidicare
duntarat hic raihi fatis efto.Ammian.Marcellin lib. i8.de Barbatione gairulo
quodam ncbu- lQnc,codem^uc proditorc: Ignorabat,i«- G 4 quit. Gru$im vfilattts.
j^ndreiE i^lclat III. Pythago ^mi i iiocam Ariftotclis fapieiis di.tandcm
Croconem venic, Icalia: oppidum,Tarqui iiio Superbo legnaiite, «enuitq, Magnam
Grarciam cun.i honore &difciplina, tum eciam audtoritacermulcaq; poft
fa^culafic riguic Pythagor^orum nome,vc nullialii ^o6ti vidcicntur . Primus
omnium //6- 7^U'pj^Kuv inuenit,id eft, animarum de coi ponbus in corpora
traniitum^ideoque vetuitcarnibus vefci.Huins Yicam petc ex LaertiOjPlutarcho,
Plin.lib i. Gejliojib. i.cap.9.& lib. 4.cap.i. et lib^ 17- cap.2,1. De eo quoq
j mujta hsbec Ouid.Mecamor ph.vlc.in princip.Policiamis in Laraia,Ti' m.s Lnum
lib. i.ab V.C,, Secid] Scda (€ gruijm prudentiam hanc in rebus agcndis volatu c
nobis propofuit, nimirri ea^ ctiir^JVi^^ou fuetudo.K 7»«" hoyia-fAH^'
'TToiHV ii (t>povHV a. (j.{)7 op- yi^tf: yt vercri addifcant homines
rarionis paiticipes,fi deterioresfe prxftiterincaui- bus in viras adionibus .
Piinius Nat hift. lib. io.cap.i3.ha.'c de gruibus tradit:Cer- tum eft, Pontum
tranfuolaturas primimi omnium anguftias pct§rc inter duo pro-
montoriajCriumecopum et Charambinj mox faburra ftabiliri.Cum meduim tran-
/lerint, abijci lapillos c pedibus: cum at- tigeriiitcontincnrem, e gutturc
arcnam* Idcmait Solinus, et Ciccioi.de Natura Deor. Alciatus iib.
i.Parcrg.cap.zo.cxpo- B€H5loCimi Poliucis^flc ait: Mctaphora 2. gruibns l
'ErDblema'ta_>\ 105^ Zogrucre 'jerbum . IV. Errores eo -nm, qui »ruii>us
fumpta cft,qii2E in terrani ciefcen- duiK {unipiendi alicuius lapidis caufa,
quem pede rerinent, vcinalto voiances,eo demiflb experiancui ex cadeniis
Ihepitu, fupra mare,an vero fupra terram vohtenc, vc Suidas,& Ariftophanis
interpres ui Api bus oflendit.&c.Contiariunj tamen tenec Ariftotelesjcuius
h?c funt verba,in iib. 8. tle nat. anunal. cap. li. Sed auium grues (vtdiftum
efl-)ex vltimisiu vitimaabeat; volant flatu fecundo.Quod delapide nar-
rant.faKnm eft: Lafidem enim tenere eas fuicimento,quem vbi deciderit,accipi
vti- lem ad^-auri probationem aiunt. Wxz Ari- lloteles . Quod de anferibus
Marcellinus fcribit, roftrafua iapillis occludere,Tau- rum moncem aquilis
abundantem, quas maxime timent, de gruibus alii malunt . Noftrr.m non eft dc
hac iire pronunciare, vt qai anferes nunquain ad paftionem du- xerimus, neq;
gruum ordines ita curiosc infpexerimus . Huc fortafle pertinec ver- bumGruere,
fiue Congruere, agruibus du(fl:um,quod fignificar conuenire- Grues euim fe 110
1 fegregant.flue cum voiat,liue clim pafcuntur,ait Feftus . I.X agmine']
proprie nam agmen pro- '"prie.^muiiicudinem fefeagetem fignificat .
Virgil. ■ Tanaum per vaUes pafcitur agmen . Ne cejfsnty^c&t.] Reddic
caufam, cur grues lapidem geftent,& eandem ad huma nam vitani appiicar.
MaU. fiamina ] venti aduerfl et im- petuofi . I. H V N c Pythagorse verflcuium
in pri misobferuari diligenter, et addifci cupe- rem,abiis maxime, qui ftudia liberaiia
fe- ctant.ur,& ex lisfrudum aliquem fperant vberrimum.Permulti enim ex iis
peccat, quodnon fatisattenti fepta.vt itadicam, leClionis tranfiiinnt, et aiiis
rebusanimum appiicantes,non vident fe abfcedereab eo ]audabili& ingenuo
inftituto, cui nomen dederunt . Alii funt,qui quanquam jabo- riofi,non funt
attetifatis,aut adiiciunt ani- mum ad qua^agunt. Aiii demq; quanqua multa, et
quidem fa^pe diuque aganc, ta- men innumerabiiia, autcerte multapias-
termittuncin tranfcurfu, quiead inftituti laboris perfe£lionem valde
conducerent, Sed prajftat Aiciatum magiftrum audire citius,quiitafuos auditores
adliortatus cft quadam pr^levlioue,ab iifdem primiipi rogatus,qua praecipuii
mediodoinftudio- rum curfu eflet vtendum.rPr^eatnobis (in quit iilej
vetuftiflinuis Italicse Philoib, phix auclor l'ythagoras, qui difcipuios iiios
carmine Gr?co,quod raaxime necef- farium adipifcendje difcipiin^ eflec,admo-
uuit, quodque quotidie eos in ore iiaberc iuilit. Ideft eiufmodi.-Tii
7retps0i)V ; t/ «T' ept^a, ; t/ y.ot S^iov oCh. i7ehia-^\); Et- enim \\xc tria
non tam prxcepta, quam oracula vnicuiq; noftrum fem perante ocu ^ ios efle
debent.In primis fcilicet,ne quain re aut excidas,aut cranfuerfus ab inftituco
tranfgref- trami:eferaris:quod ijs cotiiigic,qui aiiis in rebus,ani4iu
incecione occu pata>ad fclio las tamen accedut, vt qui vel amore capti,
velarmis rixisque dedici, vel alese lufuiq; niancipaci,vel artibus illicitis
addi6ii,fcho laftici tamen nomen ieruant . Inhos An- uxus Seneca veteris
lureconfuiti veibisin uehitut:Etiam magna,inquit,pars vit? ela bitur malc
agentibus,maxima nihil agen- tibus . Qjii enim auribus folis pra^fcntcSy
mentera alib intendunc, ii aliud agere La- tinis dicuntur. Aiterum eft, vt
attedamus i. §luid ad id, quod agimus : vtcum qui^i boni a agii ? nobis faciuni
fuerit, magna voluptaceaf- ficiamur: fi verb quiJ malc vertifle vide- rimusjin
futurum abftincamus . Etenim pra^mium virtutis maximum ipfa eft ani- mi
voiuptas . lifce enim iuuenibus.qui in fophifticis cauiilacionibuSjVel legum
opti- marum ambagibus diutiLis immarantur, redc quisdixerit:F/W^ ^/^/^^^^.
Cuius rei exemplum in hums anni iedionibus accipi poreflr . Fuerunt florente
Romano imperiovani ineorum Repubi.magiftra- tus,vt Prxfedi prxtorio, vr
Proconfules > vt Pra;(ides prouinciarum, vt ciarifl^mi,
vtfpectabiles,vtiliuftres, et fi quaalia sfic huKifmodi nomina .• Hasc hodie
mutata Reipub formaexoieuerfit, nec vllo m vfu permaiiferunt, fcd vnufquifq^
iudexeam habet cognom ina tionem, q u fibi vei iege munictpii,vcl Principis fui
dipiomatecon ceflaeft . Ideoq; parum refert diutiusin veterum magiftratuum
muneribus digno fcendis verfan . Barcolus certe et veteres non yicra tres, auc
quatuor ictftiones hac in rc videntur confumpfiflc.Qjj_bd fi quis maiorem
annipartem hoc in argumeiito tranfigere velit,huic rede prsecepcum Vy
thagoricum infufurrabitur ; Vide quid a~ g(is, Supeteft tertiura., uequid
agendura. omic- ge?zd: io6 Andre^AIciati omitfamiisrln ijiio fane adco pcccant
vni- iietfi ftndiofijvc vix vlliim fuperfit rcmc- dium/Et hxc quidcm Alciatusrcuius
di- rputatibncm,& apertam dilucidamq; hu- ius carminis explicarioncm huc
accexcrc inalui.quam quidpiam aliudcomminifci, autaliunde muiusopportunc
conquircrc. X. Dcinde liocidcmad vniucrfam vicam humanam trahi poffc nemo fanus
non iu« PrdclarM ^icat. Vidic hoc Scncca lib.j.de Ira^cap. SenecA lo' » 6.cuius
verba n jn pigct huc adiiccrc:Om ncs fenfus perducendi funt ad firmitatcm. Natura pacientes funt, fianimus
lUos de- finat corrumpere,qui quotidic ad lacionc rcddendam vocandus cft .
Faciebac hoc 5excius, vt confummaco dic cum fe ad nodlurnara qoiereni
recepiflec, intcrroga- retanimum (iium : Qm:xl hodie malum tuum fanafti?cui
vicioobfticifti?qua partc melior cs? Definct
ira,& crit moderatior, quae fcietfibi quocidiead iudicemefle vc- niendum .
Quid ergo pulchrius hac con- fuccudinecxcutiendi totum diem.>Qualis; illc
fomnus poft recognitionem fui [equi- tur,quam tranquillus.alcus^af: Iiber,cum
auc laudatus eft animus, auc admomtus, a fpeculacor fui,cen:orq; (ecrecus cogno
fcec de moribus fuis? Vcor hac poceftacc, &quocidie apud me caufam dico .
Cum fublacum econfpedVu lumeneft, &c«nci- cuic vxor,moris iam mei confcia r
cocum diem mccum fcrucor, fada ac dida mea remetior . Nihilmihi
ipfeabfcondo,nihil tranieo, quareenim quicquam cxerrori- bus mcis cimeam,cum
poillim dicere: Vi- de nc iftud aniplius facias, nunc tibi igoo- fco, &c.
Neq; eft alienum etiam quod rc- Apuleim larum eft apud Apuleiu i. Florid.de Gym
■JcGyrnno "O^opi^^iftis Ioquens.-Vbi,ait,men(a pofita, lo^hifivs. priufquam
cdulia apponantur,omnes ado kfcentes cx diuerfis locis et officiis ad da- pem
coueniunt.Magiftri perrogant,quod iadum a lucisortu ad illud dici bonum
fecerit. Hic alius (ecomemorat intcrduos arbicrum deledum fanara
fimultate.reco- ciliata gratia, purgata fufpicionc, amicos ex infeiifis redd
idille. Itideni alius, fefe pa- reniibus quidpiam imperantibus obcdif- fc, et
aluisaliquid medicatione fua repc- riire,vcl alteiius demoiiftrationedidicifie/
deniqjcajteri commemorant. Quj nihil habetad otferrc,cur prandcat, impianfus ad
opus foras cxtruditur. Non acquicfco, fcd Senecx vcrba produco,quac mihi ccrcc
vidcntur non aliena a Pythagorcis,dc qui bus hadcnus. Magnam vitacpartcm elabi
nihilagentibus.-maiorcm mal^ agentibus: cotam aliud agcntibus. Cerce Arrianus ^
dificrtationum Epidetilibro, ^dth cft in- tcrprctatushispcne vcrbis: Trf
'TrApi^mi Exame» vbi omifi adulationem? quid rcprehendi f r^^. nuni vc
mgcnuus.^num vtgcnerofus ? Si- ' qnid autem ciufmodf deprcheiidcrit, fc- ipfum
incrcpat et obiurgat. Q^iiid tua in- tcrfuitifta loqui?an mcntiri non iicebat?
Philofophienirn afleruncnihil prohibere, quomiuusmendacium clferarur. Tu ita-
que fi uihil cu les aliud,nifi vt reCl:^ de re- bus iudices,vbi man^
fiirrcxeris,it3 cecum loquerc: Quid mihi deeft ad collaidasani mi percurbaciones?
qiud ad tranquillicatc animi obcinendam ? 5ic Horatius Sac. 4. 5er. I .ex
perfona fua docct,quo pado quis feipfo nielioreuadac Iiiquitenim : Neqi enim
cum UBulMtaut me Vortictu excepifydesu tnihi:reSiiHs hoc efi HocfacieS viuam
melitis: fic dulc^ amictf Occurram:hoc quidam non belleinumquiA ego iUi
Imprudes oltm facidfimilelHsx ego mec» Comprejfis agito lahrts . H*Ec prifci
illi tenebriones ; Sedquid uos fupernaluce illumtnaci ? quo labm& fciutare
r fi quid fanum ibiaut integrumjviiesalio- rum animantaim, robur, ac arma
confer tuis:anfrad:us fpeda et lubricum \iq, qna incedis.globum volubilem.cui
infiftis,gy- rum rotiC,qii;E tecircumfcitjfluxum cem poris,quiad fcnium
pr-ecipirat; curarum laborumqi turbinem,quo inuolueiisjpro cellam fati deniqi
et {ubituni impecum, ^ qui profternit, et cataftiophcn imponit huic
trag^disE.Crctam fumeaut calculos, fubduc rationes, omnia difcute qna poccs
diligeniia:fcribcprim6 numcrum corum, quasbonain ce^tum qu ^^'^D fannas j ficut
et ante, vides : Te tot cur oculis, cur fingunt 'vultihus ; an cjuod
CircumfjyeCium hominem forma fuiffe docet ? COMMENTARII- uefi-rem ctil tucn
fuorum I-tominum in ci- uilem mutarit: velqwod paierGr^eca: et
Latiuargeiuiscredereriirraur quia Solem, quem eundem cum lano volebant effe,
coeleftis anJa; ianirorem purarentjquippe qui eam oriens aperire^occid.ns vero
clau dere vidererur. 5ed tamenid ram cefebre, variisqi nominjbus decantari-m
Tanibici- pitium quamplurimi ad roler.iam priideii tiamque regis rerulerunt,
fiquidem pru- dentis elt pr^feiita nolIe,futu ris veromul to ante prouidere.-
quod fignificauic Te- rcnt. JL bifr p 1 s tonforibus nota cft lani ifrontis
effigies, Icilicec capira duo toalicisoccipitijsJacie vtrinq; viiili pri^-
.dita;quid cigo opus pluribus explicaie ? SVMPTVM videtur hoc Emblema ^ ex
Plutarchi problematis, licec hiftoria de lano notior (ic, quam vc Alciarum
noftru velimusadigere, vc alicundc compilaue- ric . lanus rex fuit Icalice, qui
Saturnum lannscur culturam edocuit. Hnnc biformem biceps . ^^^^ bicipitem
vcteres quid^ra plafta; et pi- * (flores efSnxerunt, vel qiiod feiinum et hl
Emblemata_). lop rent.in Adelph. JJiuc eH faperelnon qt ante pedes mod^o efl Videre,fed
it iUa.q futura fu;it, Frospicere. Dc hoc figmenro muhi Poctx lulerunt, quorum
alij ad alia ingeuiose traxerunt. Ouid.(^.'Faftor. Videt lanm quA fofi fua
terga ge- runtur . Sed maxime in primo» vbi faciei auplicis rationes alias
adfert^cur baculum dextra, clauemq; fiuiftra teneat^cur voretur Patul,
cius,Clarius,&alia multa.Macrob. i.Sa- turn.Creaicur.inquit,gemiui faciem
pr^ ''^' tulifTejVt quas ante,qua2quepoft tergu el- ifent, intueretur . Quod
proculdubio ad prudcntiiam r gis,folertiamque referendu- cft,qui et pr^cerita
noffet, et futurapro- fpiceret.ficut Antevprt^ et Poftvorta, di- uinitatis
fcilicet apti/Timse comites, apud Romanos colutur.Q^o fpedacadagium,, T/!iV«
OTTiJCOj Afronte ^ a ^^r^ojquod cft diiigenter infpicere, et pr^grerica cum
prsfentibus et futuris conferre • Berofus Babylonicus (nifi tamen nos fallit
Bcrofi I nomen) lib-3.Aiitiquitatum fcribic, Noe I . ^ alio r-omine vocatum
C^Ium,tributumq3 mtuide cognomen lanus, a lain, quod apud uiNoe, Aram^EOS
Hebrajos fbi^at vinum, a quo lanuSjid eft, vinifer, et vij:ofus,quia pri- nius
vinum inuenit : cuius vi et vapore e- briusefFeduSjCura minus pudicc in terra
cecidiftec,Cham cius filius,magicus et ve- neficus ( quem poftea A igyptus
Saturnu iuniorem coluic) pacns vinlia comprehen dic, taciteq; fubmurmurans
carminema- gico patri illufit, fimul et illum fterilem perinde atq; caftratum
efFec^t.Neq; dein- teps Noc foeminam aliquam foecundare potuic Hinc orta fabula
apud Poetas, licet tempoianon conuenianti& Lilius Gyral dus fub finem
Syntag. 4. sbhoc difi^entit. Sed bicipiti j huius caufam aliam et eadem peoe
acrulit Plutarch.in quxftion Roma- iiis: Nempe quod genere Gr^cus ex Per-
rhoEbia fuerit,acq; in Italiam profedus,fe dibusapud barbaros poficis,Iinguam
vita:- que racioncm mutauerit . fic enim fama receptum eft. Vel quod Italos,qui
feri- nis efient adhuc moribus, quiquc iniuftc viuerencad aliud vitas
traduxerit et reuo carit inftitut«m,itavt agriculturam et ci- nilem culcum eos
docuerit.Sic vcro illc : /;ctT/ rov loMov ^f^poaea-Trov oiovTcu yi- yoviycu,
yju ypAp>i7iv «7«; ;tsu '^rhtiji^' civ, ToTepov^oTt TfiT fj.iv yive^ ihhyiv
(k, 'TTiptcuBiet^ i)v { co$ i^op^a-i ) S^iet^eU J^i (Hi iTctkieLV avvoiKiicrcig
Tol^elvToSi Cccp (^a.(jOtiilJt.iTiiethi ykaTTetVK. JlauTetV, ii [JLAhKOV QTt
TJtf? TTSpt Tih ITAkictV eiU- TcV eiyptotf vji dvQp/.otf ^pco/jf.Bva^ iSi7iv
fi^ZTBpov Cta (T)^fy.et, '^reitret^ yj/u yicop- y.HV Hef} ^oKtTBViO-^cu,
pf.iTi^ctKi X^u ^.gTgx-oV/y-^jj-e. Effingebacur prerca lanus lanm quadrifrons,
quod quacuor nuindi plagas quadri^ maieftace faa complederecur, vel quod frons.
quacuor habcatanniis parces,ver,?ftacem, hyemera,& aucumnum . Dicicur lanus,
lani ety- ciuafi Eanus,ab eundo.Janusenim pro c?- moti* \o 8l mundo capirur,
cuius munus eft et Gfhcium.feraper ire . Vel dicitur a lanua,. vt vidctur
fcntire Ouid. i.Faft. fr&fideo foribtu coeli cum mitihm Horis, Et redit
officio lupiter ipfe meo : Inde t ocor lanm . . Alij pocius ianuam a lano
divftam volut.^ alij lanum ab hiando didlum concedunc, qnoniam chacs ipfe
fic,refte Ouidio; Me chaos antiqui ( nam fum res prifca) lecabant . Templum
Iani,vt autorcft Plinius, Nu- Templum ma Ponipilius primus infticuit.Verba Pli-
lani iiij runt,Iib.54.cap. 7. Prsrerea lanus gc- minus a Numa Rege dicatus.qui
pacis bel liq; argumento coIitur,digitis ita figura- tiSjVt trccentorum
quinquagintaquinqua dierum nota per fignificationem anni,tem pons,&aeui, fe
Deura indicaiet . Huius templi port:E temporebelli patebant,pacis vero
claudebantur . Ennius : Vnnauam difcordia tetrcL-> jBelli ferratos
pofies,portasq'^ refregit . Vnde ipfe lanus Patulcius et Clufius voca bacur.de
quo Ouid. in Faftis; Nomi72a ridebn, medo naqy Tatulciu/., ide Ht modo
facrifico Clufius ore voccr . Hafce porcas ter claufas fuifte, hifto- rijs
prodicumeft. Primum Numsecem- poribus : deinde peraclo fecundo bello Punico :
Poftrcmo poft Acftiacas pugnas ab Augufto coiifedas . Qui plura de la- no cupic,
adeac Macrob. iacurn. 1 b. !• cap.p.Pierium Hiercglyph.lib. i4>3 3T* et 48-
Vide quoq; adagia, Afronte, ^ /5 tergo.Sc, Alter lanus. Imagolani bifron-
tis,fed corona fpicea,in nummis etifi nunc confpicitur, tributa Pompeio obcuram
annonje ; de qua Erifius in Numifmaris . Quafirailitudinc dcceptus Theodor. Ca-
terus l lO Andre^ A.. III. CpMere quid. lerus eancicm efiigicm lano rribiiit.
lib* vlt.Vanar. ]e£lion. 1 A N E btfrons ] Sic Virgiliiis in 7. AEiieid.
laniq'^ t ifrontis imago. Ouidius bicipitcm vocat. lane biceps Scc. Tutnraqr^
calles.] Callere,proprie figiii ncat calluni facere. Ell autem callus,fi-
uecallum, cutis labore, et opereindura- ta. Hoc tameu loco fignificat fcire,
hoc eO:, calliditate, qu^^eft vrbana fcieiuia, ^i»'^ abijt, Nociu& LaurioticA^
quo ve A'ioti- '"^ ^"igmate vim pecuniaium fignifica- ^ bair^
Lduriosei im Actice rcgioeft, non modo mecalli venis, fed 6i novfluis fic-
qucns. Hinc Ariftophaaes in Anibus t piCOTiKOU, A'aa' evoiKii^a-iV iv^iv, iv rt
mli ^A" KetVTioi San^Rio npn placec,fuu tamen cuiq; efto liberum iudicium
. ArmiferA MineruA] Minerua ex cerebro
louisaimata profilijt . Confule qua; fu- pra Embl.i.^de Minerua diximus . Mihi
fuccurricillud Anacrcontis de rofa: Kopv^iif iS^CiKVVi (^ivi . id eft :' Yt
CLim e vertice louis exilijcarmaca fcu- to et hafta Minerua. Ouidius «f.Faft.
Creditur armiferA fignu cxlejie MineruA^ Idem 2.Amorum,eIeg.6'. Viuit et
armiferoi cornix inuifa MinerUA, Marcial.initio epigramm. Accipe belligerA
crudu thoraca MineruA . Memiuic et in Olympijs Pindar. Ode 7. Armata autem
fingitur ( aic Phornu- tusj in ipfoortu, quod fapientia ruis ip- iius
prxfidijsfacis inftrudalitad maxi- mas i?c difiiciliimas rcs obeundas. Deinde
arriiim omnium,& belli Dea, quod et di- fciplinarum liberalium vfum,&
bellorum adminiftrationem finefapientia manca, et inaneefte intelligimus.
Pindari Scholiaft. Ohfequijs facrata] Nodua dicatam fuif fe Palladi,repudiata
cornice, copiose tra- cur Falla dit Ouid-i.Metamorph. Minerua Erich- di facra
^^^^'^^^'^^'^ Cecropis filiabus ciftella vimi- ne3inclufum,& feruandum
cradiderat, et ne aperirentjinterdixerac. Quod cum iie- glexiftenr, Coronis
fadum Mineruxindi- cauic, vndeab ciufdem comicacu repulfa eft, et in cornicem
mucata. Sic enim con- queritur: ^^Ailir. gva.t>a. t.ilis ReddituryVt duar
tutela pulfa MinerUAf Etponar pofi nol^is auem : mea poena no- lucres
Admonuiffe poteflyuc voce pericula quArdt, Cui.is poftremi verba mythologiam
ha- benc.Garruli enim, quique nimio lingux vicio laboranc, haud vnquam polTunc
cil fapienribus et cordatis viris h^ere com- mercir.m: quin vbi apud eos
aliquid effti- tieriiic, randem odiofa infamia; labe afpei guncur, et a
cpnuiclu laudaro viroru ho- neftorum,&vircute infignium abelleco- guntur.
Denoclua: prudentia Dion.Chry foftomus. dode ac lepide oratione Olym-. Kociua
reie^rL^ cornice. pica.qua^eft 11. Hocctiam addcrc no gra uabor,qu6d Alciatus
(cribat,Miueru;e no «flua merito confecratam,nempeab Enfta thio ingeniose ad i-
Iliad racione reddita: yActuKct facram ^((q !/.^pt)riKA a.^i}va.t J^IClTiJV
TTpOi 70 eld-pHV y\oLUJSHV 7ctU ToTiirct: quia nimirum d^pHv et yKa,v7
{^«j^idem fignificenc. Phornucusin lib. dc Natura Deoru, caufam rcddic, quare
no- (ftua Minerux facra fic, his verbis . o/cTs S^pciKovTe^, i^ii yhctv^ cT/ct
ro iuospis Tcov ofjLfj.ATcdv^ a:,ietrihzvTcu rctvr» tm y^oiVKa-riSi sVii- id
eft : Di-acones et 1.0- ciua ei confecrati funtpyopter oculorum fi'
militudinem,fiquidemipfa glauca efi.Vi* deLamiam Policiani . Garrula quo
cornix] Vitgines filentiii decoraCjgarrulicas dedecorac,vt poftea di- cemus,ideocornix,
quc loquax eft,ex mi- nifterio Mineru^ exclufa,noclua vero affci ta.
VideOuid-ioco citaco i.Metamorplio- feos . Reiedaeft cornix aPallade, ficuci a
Grx:is accepimus, quod meditacionum fic infefta peruigilio, et n^.entis
agicacione interpellec fuagarrulicate, cuius ip(a fi- gnumgerit. Sic cnim
Gra»ci ;c/3iy(^i' di- cunc, dc garrulis, vc rfr;>z/V^r/ Perfius m Sacy tis .
Sed et reperio cornicem in Palla- dis manu apud Peloponnefios vfitatum
Hieroglyphicum,Ionge fecusqiiam Athe nis,vbi cor/)ices ad arccm Palladis nou
ad- uolabanr.' cuius reicaufam non a fabulis, fed ab ipfa natura repetxt
Lucretius . No- c^iua, inquic Boccacius, ideo MinerujE eft actributa pulfa
cornice, vt oftendatur, fa- pientem priEmediiatione in obfcuiis fepo-
fita,nofcerc,vti et noxflua videt in tenebrisj et garrulicateatqj loquacirate
repulfa, vt opere .igat,Ioca,tempufq ; refpicere. Fabii )a vidctur ex vero
traxifle origmem.Nam Pliuius de cornice ioqucns, ab Ar(5>uri fi-
dere,inquiuad hirundi/ium aduentum no- tacur,eam Mniei u^E lucis templifq;
raro, alicubi omnino nonafpici, ficut Athenis . Videluftinum lib- ij infine-
Memini le- gerejneapud Plutarch. De odio, et inui- dia,inter cornices et vlulas
perpetuum ef- fe dilFidium, quarum vel occilarum fan guinem permifi:eri quidam
neganirvt etia fi quis confundat,vtrumquefeorfum djf- fluere uarrent. A
Elian.lib.5 .c.p.dcanima- lib.pclpicue idc cradic, Si i) ykctv^ eV/V dLviVi (
fu pple ;co^^yi;>i) 7roM[j.iov, VyKTCOpiTrf^OV^ivei To7f chhTtlf
KOp&mify 1 Cur c nix a i\ lade pulfa. Cern rum^ ditiv Emblemata_j WtTg
/we^-' n^ipetv iK^vm tavto S^patovto vntcLJTA dLT^ivi) . De hoc inter nodiiam
et coriiicem ciiiridio facic qiioq; mentio- nem Ariftoteles lib. 9- He Hiftor-
animal. cap. I. Cornix meridie oua fiitripiens no- dnx, abfumic, cum non clare
iiiterciiu nov^lua videat . Novflua contra oua conii cis noftu exedit j ei^q;
altera interdiu, al- tera nodu pocentior . 5ed die vcl ca»rera: auicula» omnes
noduam circunuiolant, quod mirari voeatu r.aduolantefq; percu tiunt. Qaapropter
aucupescaconftftuta, auicularum generamulra& varia capiut. Vide AEliaiium
et Oppianu, deaucupio. IV. Verborvm parfimonia fapientes iHcilo- maximc
decer,eorumque perfpicacitas in qifapie- rebus obfcuris &diffirilibus
agnofci ver- t . fariq; deber. £o enim prascipue difFercab impento et rtulto
prudens,rerriq; fciens, quoJ pauciloquus, quodque oculatus in ijs fir.ad
quaealij conniuent, veloculoru mentis obfcura caligine cascutiunc . Eius qui
fulares Chios,vtq; fefe difcerncrcnr,arHn dinem manu pileouecircutulilTe : cenfuit
ille, non apctta vi ( quod fieri commod^ non p.ocefar)agendumr fed quindecim
de- Jedis comitibusper vibem inccdcndo,qui primus ei obuiam veniebatarundinem
ha- bens,obcruncafi iuftic . Cauftam fcifcitan- tibus,nihil aliud refpondebat,
quam id k fefad:uri;,qu6d geftaffet arundinem . Ita- que cajtenconiurati
arundines ftatim dc- pofueruuc. Imo Kteonicus Chijsconuo- catis, ne vllum
quidem de coniurationc verbum fecit, nc metum aut fufpicionem inijcerer.fed
pecnnias imperauit, quasiuf- ficmilitibusdiftribui, nequid noui moli- rcntur .
li ftarim parueie. Sic paucorum poena periclitantibus mulrisoccurfum eft.
RetulitXenoph.i. lerum Grsecar. Socra- tes admonebac fuos difcipulos. vt
triapo- tiftimum inomni vita haberent : Inani- mo prudentiam,in vultu verecundiam,&
in iingua filentium . Hinc Cato, Vticen- fis djd:us, ciim ei etiam nunc
puero,vitio daretur racitutnitas ( ncc enim cum pue- ris exercebatur,nec a
quoquam audiri vo lebat} ait : Carpant tacitnrnitatem, mo- do vitam probent.
Etaddidit : Tum de- mum abrumpam hoc mcum fikntium, cum ea loqui potero, quae
funr indigna filentio . Latere plerumque volunt verc probi, et in pedlore
intimo domicilium virtus habet,non in vultuaut fronte.Cou tta improbi odiofa
garrulitate perpetuo aures aftantium obtundunt, imitati fcili- cec oUas et
dolia, quas quo magis vacua &inania, eo magis refbnantia. Natura enim hoc
linguofis iftis infitum, vt iioii multa folum loquantur, fed etiam mala. De qnibus non maledicetur,quod
qui- dam de lufcinia capta et penois cxuta : Vox es, prsetetea nihil . H X
Maturandum II 6 Andre^ A. Maturandum_j . EMBLEMA. \,'f ATFRARE tubcttt frofere,
^ cun&arier omnesi Ne nimium frxceps, nea m^ra longa nimii, Hoc tihi
declaret eonuexum echeneide telum : Hu iarda ejl, volitant IpicuU mij?4 mantt .
COMMENTARII, TElo feii fagictse circumuoluta eft hiiic fir.vt pedibus inftarc
videatur. Pifci- iemora,maruricatis rymboliim . Efl culus quidam eft faxis
adiierus, in ci- autcm Echneis fiue icmora pifciculus fc- bos noii
admitten{ius,nomcn a rcmoraa- mipedalis longirudinis, Scquinc]; digito- dis
nauibus adepcus, vtilis ad iudiciorura rum cralficudinis, limaci magnx fimilis,
cauras,& amatoiia veneficia» vt aliqui va- vf aderit Plinius lib.ji.
cap.i.Secundum lunt. VidePlin ]ib.9.cap.if . vcro Oppianum.afpecluaaguili^, forma
Trito vulgo proucrbio dicitur, II turbinara,coIorenigra, oreacuco, qui et
maturandum quidem elle et accelerandu, incuruatur vc hanuiSjin pecris viuens.
Ari- paulatim tamen et pr^smeditate, ne nimia (loteles lib.x. de nac. animal.
cap. i^.ait: feftinatjo& parum confiderata, periculo- Remoram errore
nonnulli pedes haberc faj neue pra:Ionga tarditas et mora perni- prodideru!it,
expeseniin omnino eft.j fed ciofa lit futurajfed mediociitas &: modus
*jHouiar.i pinnas iiabe: pedibus fimiles 3 iii omni rc fcni^cur ; quod
eleganter hac Emblemata->r 117 figuracxprimftur, et diiabus notis hiero-
glyphicisob oculos ponitur-Telumcnim velocicaus,agilitatisq; iiiclicium ell,vt
ex- plicat Pierius lib.41 .Hierogiyph. Remo- raautcm impcdimentum et tArditatem
/I- gnificatrldem Iib.50. A\\) rem plaueean dem fignificantes,UeIphinum
rcmorxad- iunxerunt, vtPaulus III. Pontifex Max. Ali j auchoram delphiiio
copuUucrunr, vc Aldus Manucius, nobilis Typographus. Red(^ itaqj cx his medium
conrtituetur, participans de vcroq; cxtremorum.cxccf- ili pura et defed:u . Id
cnim omnibus in rebus fumme laudatur, commendatur et prsecipitur,AriftoteIe
tefte iib.i.Ethic- et Jib.^.PoIit Hinc illud Ouidij : Inter vtrumque tene,medh
tutijjtmii^ ihts. Nimia fiqaidem omnia ( iuxta Plautum in Poenulo) hominibus
nimium negotium cxhibent . Quare fomper illud,quod me- dium cft, atq; intcr
vtrumqj probatur . Martial.epigr.i Cicero lib 4 Tufcqu^ft. Ariftoceles 6.Moral
cap-^.fic ait:Ad deli- berandum autem multum temporis fu- munr,proprerca quod
ceicriter aiuntcon ficiendac(Te,qu2E fu(cipimus,Ieiuc capien dum co:ifiiium .
Vndc fumpfille videtur Salluftius illud, quod in hiftoria Catilinse Skisiitii
pofuit:Nam et priusquam iiicipias.coful- tendd' ^^'^ vbi confulueris, mature
opuseftfa- f.. cbo . Qucm locum loachimus Perionius diligcns Ariftotelis
interpres,fic cenfet po^Tc melius le^i; Ancequam incipias.con- fulto:& vbi
co ifulueris lence,maturc fa« dio eft opus . Quac quidem interpretatio
plenaeft,& verbis Atiftotelicis cogrucns. Scd came fi verba Salluftij dinerfa
difpun ^ione lcgas, intcger conftabit fenfus,fic : Antequam incipias, confulto;
et vbi con- fulucris mature,faclo opuseft. Vidc pro - uerbium,F^/?/«/j lent):.
in quod vberrimia 11 copiofa» orationis quafi fluuium co igef- ' fitChiliadum
autor. Vidccriam adagium, Anteqtinm incipidf confulto. MATVRARE iubent]
Maturitas voca- tur ea vircus, qu? media cft inter celerita- te nimia,&
rarditatem.Nigidiusapud Ma crobnim ^.Saturn.cap. 8.Mature,inquit, cft.quod neq;
cicius eft,neqj terius,fed me dium qaiddam, et tempcratum eft.Sic et in
frugibus.&in pomis,tnacu ra d cuncur, quas neq; cruda et imniitia func,ncq;
ca- duci&nimium coda, fed Ccroperaca& adulca . Interprerationem hanc
Nigidia- iiamduobus vcrbis clcgantdf cxprimcbat Auguftus C::efar.Nam et diccre
in fermo- nibus, et fcribere in epiftolis folitum fe- vwnv.a-TnirS^i
(^pAS^ico^. 'Pefiinalente. Per quodmonebat, v t ad rem agendam fimul
adhibcrerur et induftrise celcricas, et tar- ditas diligcntiai: ex quibus
duobus contra rijs fit maturjtas. Sic Poeta Neptunum inducit difcefilim venris
imperantem, vt &cit6 difcedant, tanquam fugiant;ita ta- men fugianc, vc
ftandi mediociicatcm in rcgrefiu tencant,canquam mature, ideft, temperare
abcuntcs: veretur eiiim, ne iij ipfo difceftii clairi noccant,dum nimio ra- ptu
tanquam per fugam rcdeunt.Harc ex Macrobio. VidcA. Geilium lib. lo-cap.
ii.No6l.Att.Obiier iftudaddo,cx dialo- go de Oratoribus, qui tribuitur Tacito ;
Maturarc huius iibricditionem feftino,vc dimifta priore cura, nouas cogitationi
to- coincumbam pedore. Qu^o ex lococon- ftat,vcrbum Maturarc,non fcmper ita
ftri Oi^ fumi,vt a Macrobio,GcIIio,& alijs . Idcm Tacitusin i.hiftor. vbide
Muciano agif,quem pene imperi j focium habuic Vc (pafianus,maturitatem perbclle
defcribir, et quidem paucisrMucianus cum cxpedi- ra manu,nonIenro itii)erc,
necun^nrari vi- derctur,neq; ranien properans,glifcere fa- mam ipfo fpatio
finebat, gnarus modicas vires fibi, et maiora credi de abfentibus . Idem
Hiftoricws lib.^.ciufdem Operis.in duobus principibus conferrcum maturi- tatc,vel
tardatioi.e potuis, ceicritarem ni- miam et prajcipicem, ad iuincmodum :
Domitianus Mucianusque accingebantur difpari animo; ille fpe ac iuucnta prope-
ransjhic moras nedens, queis flagrantem retineret,nc ferocia xtaris,&
prauisimpul fbribus fi excrcitum inuafiflet,pacibelIoq; male confulerer .
Cun^arier] n£6/5flt^^«/', quia fagist2E pofteriore fwi partc pennaras funt .
ipiculfi' Spicula mijja manu] Spiculum, cft re- lum miiTiIe, liue fagitta>
/icdi to,elcg.4. Sarmatica Ipicula mijja mMnti» Virgil.ii. AEueid. Spicula
conuerfo fugientia dmg^t arcu, Aliquando fpiculum fumitur pro fagittac ferro,
et cufpide Curc Alexander fagitca iduscft, quceinmedio crure icliqucrat
Ipiculum. Nefcioan hucetiam redle cou- tulcro,quod d^Cymodocaia nympha Vir
gilius in 10. Fugit illa per vndas, Ocyor iaculo,^ ventos &quate fagitta.
Sicquoqj celeritacem profermuis nosGer aiano prouerbio:G/f/V/? vvisder bol^von
der Sennen. I, I N lebus ardnis, &quibus ucgledis I V. aliquid periculi
efte poteft, cauendum a Vitam nimiacelcricate, acque etiam mora : fed nimia
vidcndummaxime, vtmature nonmodo leriteu fufcipiamusTed et confedemur.quod no
nimi^i. bis propofitum eft, ne hac vel illac aber- farditt rando parte nos
quodammodo pceniteat. Plutarch-oracionead Apollonumi : crosot S^e To ixi^j^iv
a.y(tv,\'isos iivi^cLV ^ipnxscoi. Sapiences ilhid quidcm, Ne quid nimis, pr^ter
modum cclebrarunt. Laudacur&' illud Phocylidis ; 'TTctVTccv ^iTpov dipt^ov
I CTrBp^etffteti JT' eo cnim vei maxime nominc Ariftidem \i be
pcpuleruncAthenicnfes, quod nimis iu ftuseffe videretur.Eode pene modo Ephe fi
j Hetmo lorum. Ac vt moHum aliquem exemplisetiam imponamus,hoc vnumad- damusei
Liuio: In bcllo Punico fecundo, Terctio Varroni, homini iuuenilitcr exul tanti
et remerario datus cil collega Pau- lus AEmdius, maiurus astare et confilio, vc
fua prudentia feruorem alterius tem- peraret.Sic Fabium Max.crcarum aliqua-
dobelli ducem memini,eurri quidem cun datorem et maturum, vr Marcelli cele-
ritatcm reprimerec.Id fi placetad niniiani quorundam ftudioforuminduftriam refer
re, fic ftatuo . Pr^eceptum hiceft rebus in Aure^i omnibus agendjs
validilTimum.quo aurea mediot mediocritatis regula commendatur. Sicu- ttu . ti
nihil magis expedic,quam agrum opti- me coIere:ita fa?pe putatur inutiliftimum,
nimio fclaborc coiificere.Plant^ aqua me- diocri aluntur, immodica fuffocantur
.• fic iuuatur iugcnium laboribus ac ftudijs moderatis ; contra obruitur fi
immode- rate cxcrccas . Nam vt plcrunque luici- niiseueuit ob mmium caneudi
ihidium, Emblemataj . i quo mirific^ clekftantur, vt iii eo exfpi- rent, ncmpe
quas, vt aitPIinius, fpiricus dcHciat citius, quam cantus: Ita noanul-
li,ftudiis intcnti plus quam par fit in ipfo conatu intcrdu emoriuntur.Cacceru
nulla opera, quaiig] ab illuftri artifice profeda, commendatur, quasimmoderaca fit,vc
A- pelles Pfotogenis tabulasadmirabatur qui dem.vt immenfi labotis; inhoctn non
lau dabac,qudd maiium poncre de rabula vix vnquam pofiec : fignificabatei
nocere ni- miam diligenciamjquam etiam in compo- fitione Ifocratea reprchendit
Fabiusradeo J modus in rcbus, et certi deniqj fincs fpe- M\ ' eiyavav ^po
pdLsti dpiTAv eV litTrCv e/3et\i ctkotov . Certaminibus iam propofitis,
cund:atio virtutem proiiindas in tenebras deficit. Ita- nrif De- que M Curius
Dencacus CoufiiljCum de- tifefii- ledum fubirum coadus efiec educere,ne' !itio,
moque iuniorum refpoiidifTet, conie*n:is in forcem cribubus omnibus, Pollia?,
quse proximi exierac, prnnum nomen exrra- ^um vrna citari iu(Tic:eonon
refponden- dence,bona haft^e fubiecit. Quodcum illi nunciatum e(ret,accurrit ad
tribunal C6- fulum, colleg Mmque tribunorum appcj- lauit. At Conful Dentatus
appclla ionem non recepit, bona eius et ipfum vcndidic, non lam feftmatione
poena;, quam praeue- niendi periculicaufa, quando rcs,tumul« tusque belli moram
dilationemquc non rc ciperet,dum interim cognofceretut deex- cufacioneaut
imraunitatc • Rctulit Val. Max.lib.d. Aliis in rebus probatur tardu confilium,
vt multo prx 'antius : contra nimium prasceps damnatur, vt quod ad- Iiunclam
poenitentiam habeac Sic Lucian. Epigramm. w ^pctS^vTT^i (^isKi) iA.iy dyMvav .
ifS^i Tet- /H^et Aiiv iziihicofxiviiv Tiiv fJieToivotctv iyji • CaSiatio X. Sub
hoc quoq; fchemate continerur c ^ delihe coeleiti myropolio depromptum remediu
atio pec- contra vim et impetum iii vitia ruentis atireme aiiimi, fcrtut
enimille fxpeeffr^ni curfu liHtn, iu pra:ceps,nifi remora racjoviis et cuuda-
tio furgcntcs motus frangat et rctundat. 5ic cmm faciendum eft, quoties muirat
obi mora intcrrumpit et deliberandi fpacium, nccad failum afFctftus re
inconfulta idox fe pr.-ecipitar: refrigefcit caIor& fiibfidit fenfim,fi no
exit cum impetu Sicut enim flamma.cum materiam corripit et efFun- dit fe globo
pleniore,coercet minas,& rc- primituraqua infperfa: it.. conce; tus iftc
libidinis feruor, fi frigidam infundatdeli- bcrans, et artemperer. Vehemens eft
inter ipfainitia, et in furia fua, fed compefcic obex,& frangic vires . Ab
iracundo exem- plum habc, cum rabies agirat, et armarc mainis ad vindic51-am
incipit, ciim in oculis inimicus eft, et ad vocum perdendi occa- fio, ciim
furor iinpellit, et recrudefcens memoriaacceprsE iniuri? . Adum eft, fi primum
fequacur im petum, fi uo difcur- rat iudicio et examiner molem flagitii,fe-
ueritatem legis, ijgQrem iudicis, posnas et Fi 4 tor- 12,0 Andrese A..
tormenta,quibiis Iiien^iim. Qu^j diim co gitat, languet,ac friget raamis
interim, clefpumatbi!is,& hofti parcitar . Similis ratio in ebriofb.-diim
in yitro fcintillat ge- iierorusllle liquor, et vrget fitk, accia- mant
focij,Hum feruet opus, dum fumat menfa, dum in circulum bibitut, et con-
trahuntur noua iura fraternitatis et ami- citioE, Baccho fanciente foedera, dum
cla- moribus omniapcrfonant et Ixtitiae iiibi- Jo, iam porcapanditur ad
peccatum, in- trarc iibct citatis pafnbus &ingurgitari. ni reuocent ^nx
adiuM ft Deas panopliam fub ieceio . Puellaigicur armata virum fapie tem
aduerfus omnes animi perturbatio- nes fearmantem, et viciis animoforti refi-
ftentem fignificat:velqu6d virtutem fuis ipfius praefidijs inftruclam fatis
efteintei ligimus, vti iam diAum eft. Galeam ha- bet crift3tam1h'Gapice j quod
referendum eftad iudicium, et conftai,j/ 'v^^a vcl maxime fapiencis ccrebrumi
aJj-u propu gnaculum animi, poriffimiim valeac : ha- ftam vero longam, quod
orarione percu- tiateminus:Scutum cryftallinum viri fa- piencis magnam folertiam
reprxfentat, quafeipfum haud aliter intus diiudicat» quam fi in fpeculo
cryftallino ea, qua^ex- rerna funt,coterapletur.Sed illud Gorgo- neo capite
terribile apparet, quod formi- dinis et terrorisimaginem elfe volut, qua alii
pecTtori Palladis appingunt, quia fa- piens in pedore terrorem habet, quoad-
uerfarios afticiat . Inde enim Tritogenia didam effe vult Phornutus, quodmalis
terrorem et metum ingeneret.Pallium tri ^aUium, plicicolore tin(5lu,quocI
fapientia fic mul- iiplex,feuqu6d tedta &operta fit, neque cuilibec feipfam
confpiciendam pr^beat. Can- VdnopUn
VMadis . Cur ar- matcu> Scutum . Caput Gorgonts in clypeo. 124 Andreae A.
Glar/cO' T>raeones ladi cbfe (ranthr . 1 II. CaiKiHiisincocolor
rimpticitatem rcfpi- tici aiucusinccniitens, vim fapientia: fiii- giirancem;
piirpiircus fulgorcm penetra- rem. ^Afitv^fvw/r ideo eft, (po0epa,, }(5U
-/jtpoTrnt yj^ S^eivaf eivS^piKH, qu od vcil- Juftriseft &: confpicua.YC
quidam volunt, fic et formidabilis . Nonenim cam ca:fio5 habctoculos, vc acuce
non videac : cpa. ydpSpiij.v ' vnde et op^et^ixlTt^, n^oTT- 7iAeTi^ dida;
remplu gjhabuic a Diome de poficum, nomine o^vSepKou a^vivAi . C^terum
alii,& Homerus maxime, tra- dunc eam glaucis elfe oculis et cxfiis,qua
racione huic confecrentur dracones,&: vlu hT, nimirum ob (imilicudinem
ocuiorum.- acucinimoenim vifu eft dr3Co,& quadam cxcubandi vigiiandique vim
habet,nec ve nacione capi polle videtur . Draconi auce limilemefte vircucem
indagacriccm aiunr, cjua: diligeiitifTmic omnia perfcrucctur, iimecurque ftudio
indefellb : ideoque ab acnco vifu illi nomen fadum, vc iam dixi- mus. Sed
placec huc, non praster rem ta- men,accexere, quod perfpicuHocuit Po ticus
Heraclides in allegoriis Homericis; i) SiAii Ttvof,ii iTvvicnoff i-rKvvy.6^
i^rtp, dSpnva, th ?^et,jjl ^dv 70, Toli hlZHTOTATQti 0 [J.y.afl T(t)V Koyi(T-
lj.m StaSp^cra, . g dy.^iToKOf S^v znsrovTo. id eft : Haud fola, afi illam
du&famHlA comita- bantur . Val. Maximus exemplum feueritatis me- morat in
Q^ntiftio,c]ui vxorem repudia uit, quodillam in publicocum quadam libertina
vulgari fecreto loquentem vidif- fec. Is enim maluicoccurrereincunabilis
initijs culpas, quam perfedum fcelus vindica re. Itidem fecit Scpronius Sophus,
non alia de caufa, quam quod vxor,igno- rante fe,ludos fpeian3?,deiuq; ApoUniis
eiiam. Ex quo et Lyricus Pojta : Dianam tenerA dicite virgines, Intonfumpueri
dicite Cynthium . Teuconum vxores,vi(fl:oie Mario.vc Veft^ ac Cereri
dicarentur, a Confule aiixie con tenderutu: votoexcidentes, faucibus elifis
commori pra^optarunt, qua pudoiis alea fubire. Tanto fosdioreillo, qui viginti
fu- perftes fuerat vxoribus;eaq; cuifecundus et vicel^mus fuiflet maritus.
Huius tanti Cu^odia thefauri,caftitatis inquam, cuftodinm fci- cafl-tatls te
Poet? (ignificarunt per Argum illum, dijpcilis. cencum oculos habentem,vnic3e
tamen iu- uencae feu mulieri pr^fe^l-um^eum tamen ob feminx asmulationem
interemptum . Dequo Ouid. lib-^.Amor . Centum frote oculos, centu. ceruice
gerebat Argu/s i ^hos vnus fApefefellitamor . Claudian fic : Argumfama canit
ceteno lumine cinciu, Corports excubijs vnam feruajje iHuencam. Et Angerian.de
eodem ; Argm 12,8 Andreae A. Argui eram prudenSy^ htheham lumh:a. centum,
Centum fed rapuit lumina. luno mihi . Occurric viri egregij freqiiciis di;
^^ja, y.o^Kolf. citi . "^"^- ^cor- Ladlantio et Eiifcb. c]uam vt
conHrmare (it neccfte- Tantumobiterad- monebo.quofdam Deos ijfdcm olim tem-
plis et aris fui/Ie cuhos,vr Cererem et Nc pcunum, quodabfqj falecibi
penconines infipidi finc,refercPlutarch.Sympof.4-Vc Dy^^ultt Herculem et Mufas,
quia Euandrum li- terasdociiit Hercules, idem leHis eilin qu^ftion.Rom.Sic
deniq jMercuiium iux ca Venerem ftaruere, vc ofter.derenc.matri monii
voluptatein maximc o^acionis indi- gcre.itemciue Suadam 5: Gratias.vc inmic 1
ICiiC. ijfde aris fofiti . 130
Andre^ A. tiS rentcoiiiuges inuicem qua; vellcnt,perfua dendo impecrare debeie.
Certe rcperioa- pud audoies quofdam G rxcos,nomiiiepc cuJiari Deos luiucuparos
efle ^To7^ crjvvetclf ^iol^.His ciut^ ttplo cul- ^*^^ '^^ '^U^ } ^oi\)7i/^i^-
Ait,Foe- ticam elfc a-vvvctov Philofophi:^, hoc eft, contubcrnalem, et eius
quafi templicon- fortem.Quoddictum ad fummam Poeti- cx Iaudenj,qua;ijfdcm
honoribusac Phi- lofophia donanda videarur . Fliccrgonon rmmeticd fimul
iuuguutur Bacchus Minerua,ambo codcm patre nati,{lnc ma- treambo,bellatorcs
ambo;ambo duarum prxclariflimarum lerum inuencoies.olei et vini.Videcur porro
AJciaci carmen con Ew^/e- fichini ex lib.4.Epigram.Grx'corum, ^'^tt^fos,
a.ycLKy.a. AiovJ^ra Tk-iijjov :\^i]va.^.K\ ell:: In flaiuam Bacchi iuxta
A/;V;fm,T;;7,quod talcca: SHTTt 71 !70l, ^VVOV TrcLKKO.S'!} 7A yOLp etKOVTi^
XJIU ToKilLOl • 'TTClpA 701 «T' gVCtJ^OV HKct 'ttIvcu . ixi) Tpo^re^cjf, co
^cive, ^icov 'Trepi 7ola. lJiiTdi>.Ka>, "17^ t oVo/f "liiiKOi
S^cu^ovi TM«^e ^iKco . yjjydp iixoi TroKiixcoy ^iKiov KKicos ' oiS^ev ATTCt^
IJ.01 i)aos J^/J.n9eii iiSo\ aTr aKictvoJ > YjjL y.tfiOTCov J^i zviiv
iyiyvpctfttv • n [J.iV iKctlyi > a^jTdip iycoyKvKipoli CoTpvTiv ynxipitJos
i'^ /J.ih ^S^' iTr' iiXOt iXil7ilp chS^lvcU t/Vg- TA// . KV7ct cT' iya IJ.ijpOV
TctTp/OV.il J^i Kctptf, Quem dialogifmum fic Latio donatura rcperi ;
l>icito, quid commune tihi cjl cum FalU» dchzamque Spictila funt illifcd
tihi vincifxcYX . T;ilici ne temerl- Diuos Ipecfr^ntia qui.ras, Aduenai difturi
quin cape z erbaprim. Belii mihi cur&,tuyn belli glcria,^ ifiud, India
teftatur robore vicia mco : Prodefi lUa "jins fucco-frondentts oliuA ^
Foculafcd noBro munere l&ta bibti . Fer me nec genitrix zilos esi paff^
doloresi Femur ego folui,fed caputilla patris .. Nos ( inqnic Claudius Minos )
cundem hunc dialogifmum duplici intcrprctatio- ne expre(rinuis,quam hiCjLedor
optimc* repra:fcntamus,vteriam alioru Epigram- matum Gr?corura, quorum non
pauca fibi fumpfic Alciatusad fua cudenda Em- Minoi$ bIemat3,non vt putes nos
cum arrifice no modejlidr bili Alciato certamen fufcepific, fed vt in- tclligas
libera efle fl:udia,& non paru^ laii di fore vel in rainimis semulari
meliores . Hoc gcnus verfionis mulros annos recou- didi,ea mentcne vnquam foras
euolaret: fed ex amicis noftris plcriq; vim mihi-in- iecerunr, &r
putauerunt efle fatius cderc quam perderejad excicadam faltcm.quoi
aiur.c,audioforuiQ induiUum. Hic tgicar aui^aura* Ernblcmata_>. 131 erfio Mi
lois . animuin,non carminaiado,qiiaj fierimiil to meliora pofliinr. 5ed
quocunqj resab- catjid contentioDis genus fi tibi probatur, aut non prorfus
impi-obatuijnullum mi- hipalmaruim depofcoliberalius . Verfio igitur
noftrahxceft; Dic, quid tibi commune [eft] cum Palla- de?Nam ei iacula, Et
bellaitibi vero placet copotationes. Ne tcmer^, 0 hofpes, de dijs talia fcru-
teris, Sedfcitoquibus [egonoff.inibus] fimi- lisdea: huic fim. Etenim mihi
bellorum amica [eft] gloria : hoc fcit omnis mihi Orientalis domiius Indusab
Oceano. At certe hominuro genus donis ornaui- mus:IIIa quidem oliua, Ego autem
dulcibus racemis vitis . Q^in etiam nec mater [niea] propterme dolores partus
perpelTaeil : Sed folui e^o qnidem femur paternum, illa vero caput . §^ici
commnne tibi esi cum Tallade ? dic age,namque illi armft . 33 'Uta ^ Pliniiis
Iib.i5.ait,Vino ali vires, fangiiinc coloremque hominum, et mentem augeri cu
nobilioribnspartibus . Gelliuslib.i y . cap.i.ex Platonis fcntentia,vinum
ingenii fomicem efle rcfert,virtutisque incitamen tum,fi mens&corpus
hominis co flagret. Qnoci quidem male a nugatore quodam citatum fic cmendat Gellius.-
5cd enim, inquit in primo Sc fecundo De legibus, fi^enM ^^^^ yiiiic ncbulo
opinabatur, ebrietatem Ut. iftam turpilfim3m,qua; labefacerc, et mi- nucrc
hominum mcnrcs folet, laudauit : fcd hanc largiorem paulo, iucundiorem- que
vini inuitationem,qu3e fieret fub qui- bufdam quafi arbicris,& magiftris
conui- uiorum fobriis,non improbauit : Nam et modicis honeftifq; inter bibendum
rcmif» flonibus refici integrarique animosadin- ftauranda fobriecatis officia
exiftimauit : redditque eos fenfiro Iseriores, atq; ad in- tentiones rurfiim
capiendas fieri habilio- res.Hasc Gellius.Hinc illud vulgo tricum ttr Bac^
cmanalTefnfpicor: Vinum acuit mgeniu . iut Commodc itaq; a.yA\fxet proponit
Bac- iliof ea ^^^^^ PalIadis,eodem altari eredis,vtni- ' ara lo
"^'i'""' ^S"^^'^^^"*' P^"^^""^
incremen- ^ritur e/fealiquod,fi Bacchi,id eft,vini gene- ro(i,fed moderati,
vfus accefterit. Etcnim vijium promptiftimum habetur libere lo cjuendi tanquam
calcar ; itaq; et vino £a- cundiam et inuentionem tribuit Plutar- chus.Et
Ariftoteles lib.S.denat.anim.P/ic tacum loquaciorem fieri putat,fi vinum
biberit.Adhsec tnniu^ ipfepater num^uam nijipotttsad arma^ Troftluit dicendo—i*
Et Afifchylus poeta clariflimus, nonni/I inter pocula tragoedias fcripfifte
fertur . Alcasus et
Ariftophanescomicus vino ma- didi pangendis inuigilabant poematis . Quid plura
? Narratur et prifci Catonis farpcmerocaluifte virtus. Difcrros autem vinum
facere,ex vulgato illoconftat: Toecundi calices quem nofecere difertum .
Fomesenim eft,& incicabulum ingenii vir tutisque, vc Cretenfis ilfe iadabat
apad Gellium lib- 1 ^.cap. i.Pr^terea vinum ob- liuionem malorum niducit,fomni
author cftjCriftitia: folatium adfert, imo taquam tita vinumefthominibus. et
quainam vita cft homini quac dcftituitur vino ? Hitic wBa^ olim Bacchoeffigies
pueritix tribuiafuit, 0 quod vinum potum curas et folicitudines animiscximcret,
hilarifatcmq; quandam • animisinducerct,ctiam ipfis fenibus,quo- f^/^ ^ rum
corpusdum permcat,calorcm et fpi- ^ citusauget,vtinde recreatis viribus,qnafi
interpolati reiuuenefcerc videantur.Vndc vinum a Deo hominibus tributum Plato,
fcribit, quafi remcdium aduerfus fene- dutem . neque Mordaces aliter diffugiunt
folicitudines, ^luupoflvinagrauem militiam, aut pa/t^ periem crepat ?
aitHoratiuslib. i.Carm.Od.iS.Etlib.j^ Ode ii.ira amphoram alloquitur.* Tu ^pem
reducK mentibm anxijs, Viresq; ^ addts cornua pauperi, Pofl te neq-y
iratostrementi Regum aptces^neq-y militum arma, Qu^o pertinct ctiam illud
Sapicntis Pro« ucrb. 5 1. l>ate ficeram mcerentihu^y^vi' num ijsyqui amaro
funt animo.Bibant^^ obliuifcantur egeSlatis fu&, ^ dolorPS fui ampltus non
recordentur . Nam vtgrauis cft Socratis apud Xcnophontcm fentetia : Vinum non
ahter mcrori mcdetur,quam mandragora homniibiis .• Ijeticiamqj non aliter
cxcitat,quam olcum infpcrfum igni flammamadauget.Haudigiturimmerito vinum
axcTwr 6vi)o-ieo^, id efr, ab emolu^ mento feu iuuamtne dicflum exiftimant,
iuxta illud Homeri Iliad. 6. ovria-idLi AiKi -Tr/Hsr^ct/. hoc cft . luuamen
fentiesfi biberss. Sed et nullo
magis ftimulo concitatur Ma fica,quam fuauis viniguftu.Ouidius: non ^
carminayvino Ingeniumfaciente, canunt . Et Tibullus.* llLe liquor docuit voces infieBere cantu,
Mouit ^ ad certos nefcta mebra modos. Non polfum prsecerircquod fcribit
Atheiiasus Dipnofoph. lo. cap. i^.ex Polybio, vinum mulieribus olim interdictum
jcau- (am vero zdiic'n:}^ ToS^AypOf. Quidam fic vercic; Memhrifragui Bacch'M,
cum memhrifra' ga CytherAa, Troge?ierartt nafa mehrifragd podagra. Sed ne ego
Germanus,dum de vino lacitis snedilfando.Iargius infudilfe cenfear,pr2C fcrtim
quod abfque exemplo raeorum Commentatorum idagam, Minos cnim fatis breuis in
vini laudibus efl : Sandlius quoq; tali munere fuperfedet,ne vinofiis tiguatar,
vt qui a parentibus quafi haeie- 4 ditario iure acccpiffe fatecur.vteflet abflc
mius : Adducam ex temperatiore gentc quendam, qui vinilaudes breui compen- dio,
fed prolixaelegantia eft complexus i qui fic can it : Vm,fangue della tervL^,
y^^- Vin ptu caro a mortai.che' l fangue uero: Bcnedetto il primicro, Che ti
trou-^.Ver te s ardifce ingHerrsLJi E fi fla lieto in paccj-, Difcacciator
veraccj T>e l' humana trifle\z\-i, Etefor d^allegrezz^L^. Liquefatto rubin,tenera gioia » Ch' entrata a' noflri
fejii Altra gioia inutfibile diuieni . Vinura igicur eft,quoJ robur&
viresho- mim addic.eafdemqj mox adimic: vnde et a vi nomen traxicjacnic
ingeniuni, liberac, cor mecuiprimiim ex tellure gignitur, a fole coquitur;&
quamdiu ligneis vinculis coercetur,nihil horum pr» efl Bithyramhm^fi hihat
aquam,'E.t,Aqua bibens,nihil boni parias, Sed hoc Emblemacum Salomone conclu
Ao:E.xultatio animA ^ cordvs vinum mo' derate fumptum • ad iucunditatem enim
creatum esl,non ad ebrietatem,qHA te vita defraudct, i Emblemataj Prudentes
vino abftinent EMBLEMA I. V I D me vexatls, rami ? fum PalUdis arhor : Auferte
hinc botros \ virgo fugtt Bromiurrt • COMMENTARIL ST E r oleaarbor
ramisfais,& perpe- cuo fiio virore decora,ad ciiius radiccs implantara fic
vitis, qu? fiirfum ferpen- do palmites fuos cum oleje ramis im- plicec .
VIDETVR \i\C ^(tKlVO)S"HV > SupC- riorietiim dixic epigrammate,eum,qui
a viiioabhorreac, haudquaquam prudctem cuadere: quod ratiouibus aliquot, fi non
omnino nece.'rariit rov v^v ifJLTstfJt^srf^^v. hoc cft,vinum diciturab co,quod
exifti^ mationc ac opinionum vanitatc mcutcm oppleat.EtPlutarch.de tranquillicatcant-
ini .* Vini &carnium plcnior vfiscorpus quidcm yalidum
yachlccicaqifirmitatcfa- cic Romulus fobrius . RomanA matronA vinU noYt
attinge^ bant» §^ibus vinum in terdice- retur . Vinie vn- de diStU, Andre^ A..
cir.iirimiim veio imbecillum et fiagilem. ErOuiJuis: Nox, et amo^, vinumci-^
nihtl moderahiU (upident: Illn pudore vacatyLiber,amorq; metu, Propertias :
VinofcT-ma perit,vino corrumpitur Atai, Vino fApe fuum nejcit amica virum .
Prouerbium vetus t?i,Animaficcafxpien tijftma . Aii veio etiam conciliabimus ad
epigraphcii huius diftichi Plautinu illud? Non viinim moderari.fed viiio
folentjqui cuidem pfobi funt. Retuli paulo ante monitum Polybi) certe
graue,A«6'3-e7i' gV/f tr.S^Cvctrov 7y)v yvvcuKA ^i^actv oJvov,^tx[ iion
poflejVt quaj vinum bibciit mulier.la- teat. Bellc coiifentit illud Varronisex
Aga rhoiicrVirgo dcconuiuio abducatur ideo, (]u6d maioresiioftii
virginisacerbce aures Veneris vocabulis imbui noluerunt . Dio- nyfiuslegem
primiim a Romulo fcripta fuilTe teftatu rlib-i.de prohibito temeto f^j, ^ minis
Vinum fiquidem,iuxta prouerbin, lac Veneris dicitur.Ouid.^ . Artis; Veneris,
Turpe iacens mulier multo madefaSlx Ly&o, "Digna efl cocubitus
quoslibet illa pati, Virginibus deniq; pr^efertim facris,im6
&omniadoIefcenti, virus et toxicumeflTe vinum, adhortaturegregie D.
Hieroiiy- musepift.44.Si experto, inquit,creditur, moneopr?cipuc,vt virgo,feu
fponfaChri fti vinum tamquam venenum fngiat; ha:c aduerfusadolefcentiam prima
funt arma dxmonum . Vinum enim 6c adolefcentia duplex incendium voUipratisrquid
oleum flammx adiicimus ? HeciIIe,& redefa- ne;Na Vcnusin vinis,ignis in
igne fubeft. In ftatuam Bacchi . EMBLEMA bl ALO- Embletnatci^/ 135? DIALOGISMVS. BACC H B pater,
qurs te mortaVt iHmme nouit, Et do5ta effinxit quis tua ?nemhra mann ?
Praxiteles qui me rapientem Gnoffida vidit y Atque illo pinxit tempore, qualis
eram . Cur iuuents, teneraj^ etiam lanugine vernat Barba, queas Pylium cum
fuperare fenem ? Munerihu6 quandoque mels fi parcere difces, lunior, et fbrti
peciore femper eris . T^ympana non manihtt^, capitt non cornua defunt ; ^ij4ps
nifi dementeis talia figna decent ? Hoc doceo, noBro quod ahufus munere fumit
Cornua, et tnfaniis mollia fiHra quatit • ^ljftd vult ille color memhris pene
igneus ? omerh Ahfit, an humanis vreris ipfe focis ? Cum Semeles de venire
parens me fulmine traxit Igniuomo, infecfum puluere merfit aquis, Hinc fapit
hic, Itquidis qui nos hene diluit vndis : ^ui non, ardenti torret ah igne iecur
. Sed nunc me doceas qut vis mifcerier ? qua Te fantts tutum prendere lege queat
? ^uadrantem addat aqua cadunt ? COMMENTARII. AS T A T fimulacrum Bacchi
vitibtis incommoditaces et damna,qaa: tcmulen- circdmfeptum.forma iuuenili, im-
tiam confequuntur;nam ex immodica vi- berbi,nucla,rubea> fronte cornuta,
capice ni potioneebrieras>ex ebrietate furor, quo hederis rcdimita,manibiis
tympanum pul nihil vel miferius^vel exitia! ius viden,ne- fante . dum cogitari
poteH:. Deinde fumendi vini N o N cxvno loco fumptum eft hoc legem quaudam
prasfcribic, omnibus vti- Emblema,multaeaimconcinet,qu3efpar- lem.Sc plan e
neceflariam. Bacchus qui- fimalibi leguntur.Nos omiiia fingillacini dem
iuueniseffingicur, quod vino hilares diligentcraperiemus, nequid incercurbe-
homines fianr.iidemqj annos quafi iuueni tur.Argumentum vero epigrammacis ta-
les feruent,!! fobrie vtantur eo Dei mune- leeft. Bacchicas ftatux proferc
gV;//u9/oy re. Tympanum et cornna cidem Baccho per Dialogifmum,quo demonftrac
tribiiuiKiir,ad ftrepitiim et furorem indi- U €and iim 40 Andreae A. iir. Praxite- Afiadne d B.iccho candaa=i,q«i vinolentiam
confequilbleac. Ignciiseft feii nibeiis,ad vini natiiramde- fignandam.qiiod
nifiaquamifceatur, non fecus acqi igiiis pra:cordiaadurit,cbrieta- tem et
furorem inducit. Itaq; ad extre- mum.quocquibusve vini fit vtedum men furis
prarcipic. BACCHE pater ] Cur Baccho Libsri patrisimpofitum nomenfit, Plutarch-
ex- plicat;c«^fitA.. p(i){xcii)(.av librorquod nimi rumbibentibus libertacem
ingcncret.Noii nuili enim per vinolenciam liberi 5c fcro- cesefficiuncur: auc
quia liba exhibucric . autquodilleapud Hleucheras vrbcm B90 tiajjEleutheiius.id
cft, Liber appellaretur. ^glutste mortali lumine] Qj.iis ce liomi num aliquando
humanisoculis vidit,cum fis Deus.?Ha:c ad figmeiuum . Nam nefas olim fiiicDeos
fuiffe homines putare. Et do£ia ejjinxit] Qn\s te pid:or autfta tuarius arce
fua tam aH-abre cxpre/Tic ? Praxitelesyqui me,^c ] Id Pliiiiusatti- git incer
plurima Praxitclis opera lauda- tiffima lib.3 4.cap.8.0riudus hic celebris
arcifexex ea Itali^e parte, quasquondam magna Gr^ecia dicebacur,& ob artis
excel lenciam ciuicate Romana donatus . Rapientem Gnojftda.] Anadnen intelli-
git,Minois Crecenlium regis filiam,qu3e Thefeiamore capta,Minotauri necandioc
cafionemei pr3ebuic,ea legc, vc fe vxorem duceret . Sed eam Thefeusin infula
Na- xo,qu2e Baccho facrata e(t, fomno fepul- tam periurus reliquic,cuius
mifercus Bac chusjcam fibi connubio iunxit,quam inc^ lo raptam, Coronam
Gnoffiam appellat . Ouid 8. Mccamorph. Cur maentSyO^c] Ouid.3. Faftorum.- Siue
ipfe puer femper iuuenisq-^ vidern j media esl Atas inter vtrumque tibi . Etin
Mecamorpb. Ti.hi. enim inconfumpta iuuenta, Tu puer Aternus.tuformofiffimus. .
luuenis ideoeffingitur,qii6d ad iuueniles annos mollicer cranfigendo*;
maximecon- feratjfi parcius,&, vc deccr,fiimatur : vel quod hilares et
Uccos ficiac . Gyrald. Synrag. 7- Lanugine uernat Barba] pilis molli- bus, a
lanas flmilitudine, vt eft in malis cotoneis.Marcial-lib.i- Dum tibi vernaret
tenerA languine maU. Hinc ager vernans.hoc eft,pulluIans,flo- ridus,viridis,l«etu5. ^eafpylittm
ctt ftipeYOre fene] Alhidit ad Proucrbium,Sc»^«? vel nolente vinum faltare
compellit. Vndc ctia tritum illud.° Vinum facit vetulcu leuiter falire, Xf
ditefcit pauperemyclaudum facit irct Mutn dat eloquiumyfurdisq; audirtjt Cui
conuenit illud cx Athcnajo : On^of "m ^poviovTcti eV dppoffmiv dvet-
/2cth^H . id eft : Infanire facit fanos quoq; copia vini . Hucfpedatquod Plato
De legib. i. ait: no lolum fenem fieri bis puerum,vcrura etiam tcmulentum
Perfcnem Pylium «ru- ViicJ^o^tKaffCcn&m quemuis fapientem ho minem incelligic,
qualcm Neftorem Ho- mcrus celcbrac in Iliade. Qu^cm tamcn lo- cum de Bacchi
iuuenta non de vi, fed de Sacchi ascate et cempore intelligendum cftc mihi
9f*uenM . faciie pcrfuadeo (ait MinosJ cum loan. Fratre.viro fane dodo:mirari
enim po/fit aliquis Bacchum iuucnem fempcr videri, cum (itilleNeftorc annofior.
Na et apud Lucianum lupitcr ridet Cupidinem, qui fe pucrum clTc ia6let,cum fit
dp^^crepof TohO Ta/cfcTsVsf. Qu^am gernianam cx- ^ plicationem lubens admicco,
vt cruditara dignamquc,quaj probetur omtiium calcu Jis. Dicicurautem Ncftor
Pylius fenex,a * PylojOppido in Peloponnefo in Mefenia verfiis occidentem a
Neleo condico,vbi regnauic. Ouid.epift. Heioid. Pylonyantiqui Uelcia l^eBoris
aru(t, Mtftmusyincerta eflfama remiffa Pylo . Porro Neflorea feneciay iam in
prouerbiu Neflorea abijc, de fenibus viuacibus.Sed non tot an fenecla, nos
vixiire Neftorem,quoc vulgo crcditus eft,facile quiuis coijciet ex
QujSeftionibus Porphyrij fuper Homcrum,cum dinTerir, quid fit yiv^di . Eft
autem yivzdy fpacium TiVid^. triginca annorum, id eft,pariendi ac gene- randi
perfe S"' iiS^n «Ti/V ^jLiv yivtcu ^.ipoTrojv aj/- Qp-OTTCOV i(pQlct,pro
dieijfed hic fcru pusmenihil moratur • In appendicibus Virgilianis: Compedibu4
Venerem,vinclts conBringe Ly&um, Ne te muneribus l^dat vterq-yfuis. lunior
^c] Duo prajftac vim vfus mo- deratusjfloridam a:tate,& vires corporis .
Tympana non manibu6 \ Tympanum (ait SaiKftius) inftrumentum erac ex vna pavte
membrana claufum,intus vacuum, quod baculo pulfatur : vti eo folebant in
facrificiomatris Deorum.Huic fimillimu clTe videtur inftrumentum ilIud,qiio Ae-
thiopes nunc vtuntur in noftra Hifpania, praecipuc iii locis maritiiuis . Eft
quoquc Vympa^ tympanum inftrumentum, quo faxa ful>> uehuntur,alio nomiue
yfpcf^vos,id ^{\,griis. Sic iUe . Tympani defcriprio extac apud Suidam>quiin
\c^bo Tympanatfic fctibit: Indi tubacloco flagella quariebanc, habe- bant
&c tympana horribilem quedam bom bumedentia: quaj fic confeifta erant . In
abiecis (Lipfius palmcearborisjinterpreta- curj ftipirem excauatum nolas fiue
tintin- nabula ex orichalco inferebanc,& os dcin- de vafis taurino corio
obtegcbanc, acq; ica tympanum id inalrum ferebanr, concutic bancq; inacie.Tum
qux ineo eranc tintin- nabula,& maIta,(Sc magna,arq;intus ino- perto
fonantia, obfcurum Sc niconditum cdebanc fonum,mugitui non abfimilem . Fuicergo
tympanum illud infra rotun- dum,fupra planum, atq; ibi corio obdu- (5lum,quod
bacillis pulfabatur:qualia suc hodieequeftria noftra tympana {Heerpaug gen)
quanquam etiam ligno cauoex vtra- que parte pellem obdu6lam fuifle fcribat
Ifidorus, id camen inftrumenti genus noii tam tympanum, quam Symphoniam ap-
pellans • Tympanum luxuriajinftrumen- tumdicicur;a Iiiftino.Iib.so.Sufpicor Bac
Tymfn- cho tribui tympanum,tanquam hilaricatis 7mm ctir fignum notifljmum, vel
proprer ftrepitCi adiunciil incondicum.quem edere incerdum fblenc, Baccho, qui
vino func onufti . PKuarchus de Pco- lcm;eo Iuniore,qui temulentus in palatio»
tympano complofo obambulabat : Graue» inquit, calamttofum fi Cleomenes ope-
riretur otium dijfolutum Regts Cybeleij prAfiigiatorts, vbi primiim iUe
tympanum pofuerit, V71CL^ ToemineA voces, impulfaque tympanapal- mts .
Concauat^ sira fonant > longoq; foramino buxus . Capipinon conua defunt]
Ouid.in E- pift.Sapphus : Accedant capiti cornua,Bacchus erts . Nam prius ab Orpheo in Hymnis
Kipco^,yju S^ta^pc*)^ eft appellatus. Hoc Bacchtt' loco admoJiendi mihi funt
Philolo'- corntitic giji Bacchum Yeteribus }ttpdt,a^o^ov depi^ quidfin^ i^z
Andrejt A. fbiim, ideft:, corniitiim, autcornigenim: vel quod pnmus racionem
boum copu- landorum ad agriculturam inueniirecreda tu r : vel quod eius pater
Ammon cornutus colcbatur.Plato aliamcaufam hiftoricam letulit z. Legum, et poft
eum Athen.tus Dipnoroph.i.Olini folitierant in capien- dopotu cornibus vti pro
poculis hiiic ver bum y,ipa.7cu,^io,vinumfHndere\S>L Kpd- 7iip, quafi
KipetT>jp,(]\.\od a nomine yJpetf deflexum e{\ . Pompeius Fcftus ad mora-
lem fenrentiam acccdit,qu6d qui temulen ri runt,ade6 inteidum truces
apparent,vt cornua habere videantur.&' Scholiaftes Horatii ad Odam 19«
fecundi Carm.ibi, Te "jidit infons Cerberus aureo cvrnude» corum .
aitcoruua Bacchotribui roIita,quia cbrie tasarrogantiam et audaciam gignat.Vnde
quj bibit plus nimio.fi foluatacuta: verbe la hngua^, liberius notum ignocumq;
fe- rit,& arcana fiqua tacenda fufcepiceffutic nunodeleflu. Oir igitur
Bacchus cornu- cus,dequcprimo vfu pocuIorum,qui c cor nibus eianr,qua'dam
attigimus . Certea- - pud Xenophonrcm legimus, G txcos non (.nvnets ^^1^^
corneis vfos poculisi& Nicandri inter- zjt focH- pj-ctes nonignorarunCjCiim
nondum apud i.s vite' gentes vafa excogicata efTent . Nofterhic ' • fuomorc ad
moies et Philofophiam refer- le.quam ad hUloriam maluic . Hoc doceo, nosiro
quod abufus &c.] S\c Plinius lib.15. cap. i- Vhio modico nerui iuuancur.copiofiore
Ixduntur,fic et ocu- li.Stomachus recreatur.appetentia ciboru inuitatur,
triftitiae cura hcbetacur, vrina &aIgor expellicur, fomnus conciliacur :
Cocra, fi nimius adhibeatur vini vfus,bel luina cornua capefruiius,& in
furorem in- tolerabileni noununquam ruimus.No nie fugiebar,vnde vini,Tis
KtLTtOVTOiHS ToVw/^Ctj i^TTAVct-lSrhiH Ket^ Emblemata 143 K* IVgA j(5UTA
fj,iuv6{j.ivct: Vino in cor- pus defcendente,(tfcendunt verba improba ^furiofa
- Molliafislra.] Ebrius ad miidcam, vt afimisadlyram. Siftro diilci et fonoro
inftrumento iii facris Ifidis vccbantiir ve- teres. Martial. H&c quatiet
tenera garrulafifira manu, Ouid. de morteTibiilli : ^imd nos facra iuuant, qutd
nuc Mgyptia profunt Silfra? r De Siftro.Pierium Hieroglyph.^S-diligen ter
euolue. Inftrumentum hoc jeneu fuit> curuumadlebetisformam, vt Plutarch.
commenrario dc Ifide retnlit; circum erat paruaquxdam cymbala feu tintinnabula,
et in eius parre fuperiore fculpra eratfelis humana facie:in iraa ver6,figura
Ifidis et Neplithys . Eft autem ftftrum Graeca di- 0:10,, a (THco, quatio,
crepitaculum fignincaHS, vt ait magnus Etymologicus . Dicitnr et o-yi^rpov, per
iuMolliafifira, di- xit,non tam ob id, quod fiftrafint reipfa moIIia,qiiam quod
homines reddantmol les et erfoeminatos . §luid viilt ille color
membrps,&c,'\ Nu da fiebant Bacchi fimulacra,inquit Phor- nutus.vt naturam
vini oftendercnt, quod arcana deregat.Horar. i.epift. ^luid 710 ebnetas
defignatloperta recludit. Quade caufanon immerito vinum dici- tur dulce
tormentum, quod potentius quam vliusequuleusautfidiculae fecreta cxtorqueat.
Vnde Reges dicuntur multn vrgere culullts, Et torquere mero^ que pro^extjfe
lahorant . Rubedoaurem colorem fatis indicat,hinc quecognomen Ignigen^e habuit
. Strabo lib. 13. Habet cnim vinum ( vt refertcx Eratofthene Suidas^ xqualecum
igne ro- bur : vbi hominem fubierit,conturbateu, ceu Libycum mare Aquilo vel
Aufterivn- de quoqj prodit ea, quas latent in mentis recelTu,& virorum
animum in vniucifum concutit. id eft : oTvo^ toi Trvpi l^ov i)(H fj.(vo^, gy^"
dLV gV eivS^pa, gA-S-H kv^cuvh cTe Qict ht^viosAV cikct /Sopri^, voto^ . S^i
KiKpvyJv ct ',igneus ardorerit . Bacchi natiuitatem et res geftas videapu4
Homerum in hynvnis Bacchi,& apud Oiii dium in fine ^.Metamorph. Extat et Or
• phei hymni in eundem. Fabula fic narra- ^^^^^^- tur:Iupiter captus amore
Semeles,filia2 re ^^^^-^^^ gis Thebarum,eam grauidam reddidit ; quare luno
irata.vteara demedio tolleret, formam vetulx afliimpfit,eius nutrit^**^ adeamq;
accedens perfuafit, vt experj?/' • tur,an lupiter vere &exanimo illamjama
ret:idq5 hoc modo.ab eo aliquid magni pc tendo, nempe velit talis et tantus
fecuia. concurabere.qualis et quantus cura luno. ne coniuge fua
confueuifftt.Semele igitux experiri volens fvt funt mulieres illius rei,
prajferrim noux,cupidifiimae) fummope- re petijt.IupirerautemSemele iurauerar,
fe quidquid ab eo peteret daturum ; ideor que vt iufiurandum feiuarct,illara
flagra* ti fulmine occidit adhuc praegnantem.- in- fantulum autem nondum
maturnmpar- tui»ex venrrceius fumens, femoci fuo im- pofuit,ac taradiu fouit,
donec menfes raa- ternos compleret . Ouidij verfus deortu- Bacchi hi funt : Im
;^fe5ius adhuc infans genitricis ah alua £rtpttur,pat^rioq; Uner (fi credere
dtgmwi^ Infuitf^ 144 Andreae A. M3Y0. vions B.tcchm l:-7j.rode|(icu oibis ^-cap.
7 de India (ic ait; Vibiiim,qius incoliinc, Nyla e(l clari(nma.& maxima,
moncium Meros foui racerrfamam hiiic prxcipiiam habeiu,qnod ui illagenitum in
huins fpe- cu liberum aibicrantur clfe nucricum.Vn cis autoribus,vc fcmori
louis infu tum dicerenc,auc materia ingelficauc er- ror-Sic ille.
|Uj?poVautem,id eft.w^w, co- xam'(eu fcmur fignificac ; hinc dittus e(l Bacchus
a Poecis Dithyrambus, 'TrcLfU. 7o cur Di. S^vo Svpet^ (6{)vcu,\d t?:,qii d
duabus ianuvs thyrdbus eArim>;hoc cft, vcero Semeles, et louisfe- dicius,
more. Quamuis ali j Dichyrambum di- clumexiftmienc^quafi Lyrhirambum, vt eft
apud Pindaium, quod lupicer illum afluifletfemori, ac mox co in lucem pro-
diturcinclamaflec^Au-S-/ pAy.y.£t,?vudt pa,y y.ct . ac Ci dicai-.Solue
fururam,folue futu- ram . Vel quod fecreta promens os dithy- ron faciac >
nam eidem loquacitaiis ratio- Jie picam facram eile prodidere . Plinius eadem
ferc,qua2 et Pomponius iiarrat, Jib.6 .cap.zi. Nec non, inquic, et Nyfam vrbem
pleriq; India; a/lcribunc,moncem- c|ue Merum Libero parri facrum,vnde ori go
fabula: louis femine cdicum.Hasc PIi- iiius.Phcrnucus aucem inlib.de Nac. Deo-
rum fic inquitilnfutuseftfemori Iouis,vt partusimmacurus ad macuricatem et per
fedionem vcnirec. Quod vinum pedibns (qiii per femora fignificancur ) calcacum
10 V djv^t- a,lcMim digeftio et concoclio non eft vfui tu &intcf Deos
rcuilu: fic c!^m pacria mea minor clTcr, qudm vC capeiec Philofophiim, boniis
qnifpiam, fiue Deus,fiue GeniHS,Athenas, in locum fortunaciorem commodioremque
me cran ftulic, Sccxt. Porro Bacchi nutnces,vices incclliguncur, quas Lycurgus
pepulic per montem Nyferon : quia confuetu- do fuit afteruandi vini caufa
admifcerc marinam aquam . Idem videtur feutire Athenajus Dipnofophift. ii.cap.
^.quo loco rationem reddit, cur Nymphsedican tur Bacchi nutrices,nempe quod
aqua im mifta vinum augeat,& temperet.Prifci aii tem illi loui duas
nucrices, lunoni vnam, ApoIIiniduas.Baccho plures accribuerfit, quod
oporteachunc Deum pluribusnu» tricum Nympharum menfuris manfuefa- (5lum efteac
domicum. Referam huc lepi- dum Coelij Rhodigini Epigramma,quod, nifallor.e G
ra:co confinxit; Ardenti6 Semeles audes puer excidit aluoy Ardebatq^ vno mater
ille rogo . Et spes nuUa fu^ miferA fuccurrere matri. Atpuer in fiamis non tame
vfius erat ; Ogygis occurrityfed non prius attigit illumy Succubuit mults, qud
louis ignis aquA . Ignis abityfed non abijt vis ignea prorfus, ^iq^ cutifummA
parcity in ima furit . Nympha igitur procuUO puerum ne tangi- tOyclamat,
^^ifquts esyignts enim cfi, niprius im^ brelaucs . Hinc fapit hic, liquidts
c^c.] Qm>d e- tiam admonebat Plato, Bacchum temulcn tum Deum fob rijs
Nymphis temperandu efle,id eft,vinum aqua mifcendum . Huc facitillud Plutarch.
difputatione, An feni regenda Refpub.Aquam mero mifcemus, quo Deij furentem (wt
cum Platoneiftuc) fobrio altero caftigatum tempetemus . C0{ iplf]yiV
TTAUT&JV iTTi 7^ fy.iyVVyiviS TT^Cf v^ Ta J^cuf/.ovta fxctAt^ct avvii- vcu,
Tov R^py.riv TU ^ioyv70> avyKet-^t- ^'pycav i ^oyuiV ti^i^vcriJLctT^ 'TicTO)
cv' V(ILVdL-)^MV. 1 Btcchi nutyius i AquA peradu vinum Emblemata-i; Hf num U
iam iorem t . if^ efe (s vini. VAyA)Ja9 . Videris mihifacrA rei tenere optime
rationem, qui cbiungvs 'Ba.ccho Mer turiums^ dratio^iis condimentum poculis
admifces . Eiiirdem lege qiiarftionem pii- mam 5ym pof. 3 -Hiic facic iilud
Antiiioi.ui fayi)i', apud Homeriim Od^^^T (p- l^ActTTTHfo^ AV fjLtv ^ctv^ov
e\yi,f/.>i ide conf^quatnr:if ya,^ oivoi taZta, «'(^6 0 iSovva-oi^^otci, t6
S' Ay.iTpOV Tiff '7rocri(of,\m t6 pripA t? KAKct)^ eyovTo^ t^U^opH^yccr-T^
AZpATii ' CS" i{J.[XiTpct ^lv/i, ihApcoTipoi [j.tv, YiS^icov yivoiT tiiv
id eR: Non enim vinum hocneq; Bac- chus facitfed immoderatus potus,^ vltra
qjtam decet, ^ fatis efi . C&terum fi quis moderate bibat,hilarior quidem
iucun- diorfieri folet . Theocritus Eidyllio 13. a Bacchodari
hominibiislajtitiam &dolo- lem ait ; o7a S^tuvvoso^ i^coyJ AvS^pdUJt ^py.A
du^^oi ' Apud Euripidem BaccHi verba runt inte- ritam minitantis Pentheo,a
quofecotem iii renferat : Agnofce Dionyfiumfilium louis, quifi eius
aucioritatem s^eSles, Deus eB vehemejitijfimus yidemqi hominibus mi
tiJfimus.idciiiyv&xTiTcu cTg t6v A/aVA/o- vviTov, oi -Tffi^pvKev iv ^(kh
9^6$ S^hvota^ 70f, oivdpcoTrotiTi iiTncoTATOi. quod di- (ftum eft: pro m oribus
v teiitium:qui enim fapiunc,co moderacc vtiintur: quifecus, furorcm Bacchi (uo
non leui malo expe- riuntur.Ecid explicanc duo yzxhZyyJ.piMA yjfl ^''^(^oi, ex
verfu Theocrici a nobis ad- duAo.-quorum prioris a Maronc vis expli cacurad
finem i.ABneid-vbi dicicur, ir.] Qu»- drans eft tertia pars afTisjfumitur pro va-
fe.quod cres cyathoscoiuiueat. Si vis fiii' quit) fumcrccalicem vini msri, gdde illi
tresaquxparces. Caljcem autem procya- tho po(uit,Cyarhus antem idem cft-,quod
vncia;ficq; conftabit lcnfus iuxta Hefiodi pr^ecepnim,quoadfrugalitatcmadhorta-
tur homines,Iib.2.Georg, Kpmif 7 AiVAi eiTOpfvTit wV ee9«- Tph
vJ^etTOf^^rpO^tHV, 70 fti Ti7Ap79V hf^ev ohis . id efl ; Totihus ex liquidif
femperqifluetibus adde Tres lymphA partes,vini non amplius vna, Hnnc mifccndi
modum noii attigit Chi- Jiadum aurqr ^ in Proucrbio quin^', AUttres,auf ne
quater. quem vidc . Neq^ Ccelius Rhodig hb.iS. cap. ^^ quamuis inulta vterq;
deuinJ fymphonijs adaqua do^liflime difputanerint.Eft et epigram- maGraecum
Hefiodica» fcntcntiac coinic- fiiens, inccrtiautoris : BttK^^ fXSTpOV apt?^v, 0
fj^tl TO^O, ^)]^' t^tt^jrov ' fV/ ydp a AtJi-HfcuTiOfy ii fjLAvittf, ^pH
KpiVA[J.iVO{ 7pl9t VUfA^eUf 7%7; ^r/O^/, « oi-rt' ^s. Saujf» oder entlaujf, 6
rcmpora?Quis ?cr6 Scytha aut Thrax immaniorcs legcs pt^feribcretJScd hoc parum
crt,nifi dicat; Aut bibc^aut hunc canrharum,quatus eft, ui caput impingam
tuum.& ita non raro cx compotationcfit monomachiarficenim affuefadi (fcu
mauis,a fuc fadi) funt.Do iwitiusNcronis pater,omni parte vitsede- teftabilis,
documentnm furoris fui ctiam hac in rc ecIidit,occifo Liberio fuo.honefto
yiro,quod potare quantum iubebatur»re- cufaret. Alcxandcr Macedo Promachum
bibacitTimum homincm,in vini certamine vidorem, ralenti corona donauit, tribus
tantum poftea fuperftitem dicbus:ip(c rex ad duoschoas, feu duodccim fcxtarios
(6 tegiam et egregiam laudeni? ) proceftit, carteri cun(.^i,vnus et
quadrag]ncd,etfufis vifcciibus propemodum (pc».^antc rege crepuerunt, et
potando fpiritumcru;^a- uerunr. Sed placer Eubuli Comicijqucm citat Athenaeus,
Icgem conuiualcm luic appouere . Loquitur aucein Bacchus vt TpHj-^cdp [jLQvotf
KpATtipct^ iyKtpetvvvto . Totf
i^v^ifipov^ffiv ' TeV //gV vyt€ivel luden verfu, - Vel poterat cura foluere
corda graui. Cui poeca: non bcne fano refpondk vif muIcifciusPicrius
v^aleiianus, hoc liiwato hexafticho : KhVO^ efflTiVaAf K 0/VOTpo^OV OfJLpAKet
pfgyil Yg. O f ^Aki TO CtKV&AKOV r.[d.t&Ai i ^)^' KKtifJLATA T
i^iTAfJ.iV ^ oKOVf ^KA^V^ A-TTO pi^tlf, O^TilV AV^Of/.eVAViCr^iffiVAppoa^VVAV»
Tov «Tg T/V CiVofiAp»( «T/fit *tffafJLAT9S » H 'Trpo^ Ap)]A, H^KvS' AV i)y AVTH
TAyA KiKtiSe Tpi- 'TTOV ' MpMe animis quifquis vinum hoc immi- teperofus,
Allifitputri vile putamen humo, Ramosq^ ^ plantatcta ab radice reciditi Atq jta
glifccntem fuftulit Aphrofyne . Namq; aliquispoto hoc vino grauis ijjet ad
arma, Autdecoris poterat non meminiffe fui. Huc pcrtinethiftoria quam
Hygnuisre- learius tulit dc Icatioa paftoribus iuterfe(no,qui cur occi"
vinuin fibi a Baccho datum cum ijfdem fus. dcdiflct, eoque fadlicbrij
concidiflent, et fibi vencnum propinanmvfuiflc putafs6f, cum fuftibus
intcrfecerunt . Reperioapud' Tranquillum in Domitiano, edixifselm- peratorem,
ne quis in Italia noucllarct.r quodenim fummam quandam vini vbeT-^
tatem,frumenti vero inopiam videret,exi-^ ftimans nimio vinearuni ftudio
aruanegli gi, cohibuit nimiam hominum circa vites vel curam,vel
libidinem.Iuflitetiam vine tain prouincijs fuccidi, relidavbi pluriu parte
dimidia.Ethxc fere ille. Sed Philo- * ftratusin Apollonij vita caufam eam di-
ferte tradit, quam fupra pofui, nimirum edidi caufam eam fuilse.quod in Afia
pr^ cipue homines vino nimium indulgentcs, feditionesexcicaient . B.CS dura
h&c nimium^^ Scuciior hec bi- bendi lex,dixerit ahquis: dura quidem ijs
potifl!imum, qui flbi omnia cftufc licerc volunt . • Suntpendula guttura]
Nulluscft, qui non appetat vini delicias, neq; itadiluti, aut itaarguftis
poculis:facile enim fluit, et fponre fua illabitur, nec opus illud per manicam
Hippocratis percolare . Heu facile commoda &c.] Qux com» K 3 moda Andre^ A.
cfiii pul- Ebrieta- t-A dete- fiatio . ntM certx mints. moda fiii t,vcl qiia?
ira putantiir,nori faci- le nobis acddiiMt: mmJ^uTKoKcL TAKet' Kdi,ardua quA
pulchra. qii^e verg fiint in- commoda,vItio veniiuu,etiam nonarcef- fita. De
quo iufra proprio loco . Sat I s miilca de viiii vfn et abiifu his tribiis
Einblematis pallim actuline vi deor,& lubens hic oratioiiis ciirfum ftftc-
rem,n'fieflrec quod vehementerme torque rcc, Cum gemiru &fremicu,cum rubo-
re et pudorehic recordor inclita: noftra^ Germani«c,cuius 'TroKvTrojidL
reliquarum natioiuim orefocde traducitur . Trium Furiarum mentionem faciunt
Pocta:, ego quartam adiungo,&do principem locum in thcatro flagitiorum
Ebrietati . Ha.'c in med o Euiopa; fedem ftabiliuit.atq ; adeo fubdidit orbem
noftrum, vtquamuisalijs quoqjgentibusimperct, Germanos folos pcfundcc calcanso,
et compcdibus inie- (flis trahar inuidlos olim populos, quo vult, Babylonica
nieretrixcu philtro fuo et intoxicatocalice • Non fasuior peftis vifacft, non
atrocior hoftis graflarij nec Homana potenriaita vires noftras conrri- uit.vc
hasc . Fra-ftuin iam hinc &imbel- lcgcuus vidcmur,decu(fo prifco illo robu
ftatis et forticudinis florejdenigratomili^ taris gloriar,qua:foIennis quafi et
propria fuitgcutis noftra:, fplcndcjre a.f lucc; con- ucrfisii) etf^minatam
quandam ac turpif iimam moHiricm, vircucum heroicarum clarilTimis
infignibus.quibusfulferunt ata ui proauiqj noftri, pcculiari nationisgc- nio j
conculcatis vif^is,fomni trcpida- tio &metus. Omnium vitiorum hjec ma-
rcreft,iurgia feminat, cscdesgignit et ho- micidia,raptus,adulteri3,ftupra,
tumul- tus,bella. Quas poftquam radices altiiis cgitjquo magis cuellitur,e6
firmius ha:- rctttoxicum anim? et acoiiitum.quo tacla mens, velut afphaltico
bitumincpigrum lentorem trahit et gkucn ignaui3e,vcftu- pidis fcnfibus, et
vecordi fpiritu ac ftcr- tenrc;tota lagueat^dbimctipfagrauc onas ac
Emblemata_>C tfjt 2C (arcina. Non (ic fiimat clibanus auc furniisardcns,vc
ftomachiisebrij ; et pa- tcntis fepulchri foctorcm libentius quam cloacam
gutturis ferasjfulphnr&naphta inter ronchos cfflat titio ii)feroi . Sed
cpr- nua runjir,& contrame infurgitbibonum ^riofe» ebrioforum catcrua,tali
raciocinario- tm ex' «e cxcufans .• (fafto. Foecunda ferra pofae, Hanc
arboresq-ypotantt Et potat ^quor aurOf, Et Luna potat A^uor, Ipfumqi Luna
FhocBum : ^jd ergo tu fodali^, Fotarc me vetahu f Rct^c vtiq; fi matiidi ifti
guloiies aquam jiquidam pocaretit.non refiaL^am feu cx- tiliatam vice.Atdum
contra ccrcatim fpu- iiiautes hauiiuiic paccras, plenoq; fe pro-
luu.itorc.inftitutum nacuraie fallanc.fal- i l"'>turq; et ipfi crebro .
Erubefcac quis- ' quis parciculam habet fan^ meiicis, dege- nerarc in hoc
nefas, qna: voluntariacft in- fania,qua mcntis ftatus concutitur,profli- gatnr
corporis ralctado, patrimonia atrc- runturicuius vrb um et prouinciarum
cxcictia ac ruinae comitcs funt . Agcdum ciiigilcmus aIiqaando,viri
popuIatC8,abdi- cemus tetrum hoc vicium ac flagitium > hanc tabcm et
labem,& parum fupcrcrit, qnodinnobis carpant, deq; noftra landc dcccrpant
Gcrmanomaftiges. Ni parueri- tis.alca vocc" intonabo^^gy TttfwetTplJ^of .
Me miferujpfa fuaGermana modefiiafede Exulat,^ luxtt-s virfutem eiecit auita .
luuat etiam veluc in fpccula aliqua confti tutum,ynde non foljim Gcrmaui.fcd
vni- uerfi populi exaudirc mc pofll nt,prophc- ticum illud proclamarc; Va
furgentihu^ fummo maneyX t potum inehriantem feBen- tur . HuiusoracuH tum
praefentes, tum pofteiosmemiinfte volo Plura de liac ma- te r ia q ii i c r. p'
r, V i d ea c P rou e rbi u m, VinUTh. caret clauo:^,VinUm fenem etiam nolen--^
tem faltareimpellit \ Piatonem j. dc Rc- pub.& ^.delegib &c.Plinius
quo(jj de fu giendacbriecarefufjm orationis riuulum cxprompfitlib. i^.roco
cap.ir. Gramea_j . EMBLEMA. ARAM1NEA M Fabio Patfes tribuire cerolUm % Fregerat
vt Poenos Hanntbdemque mortu* Occulit inflexo nidum fihi gramtne alauda^ Vulgo
aiunt, fullos fic fouet illa fuos . Saturno Marti^facrum ^ quo Glaucus adefo
Polyhides, fa^pis credttur ejfe Detis . His merito arguitur nodis tutela
falusq^ : Herba^ tot vires hxc digitalis habet . COMMENTARII. II, Gramen VI «.
I vcncrabiles et togati locoemi- nciuiori confpiciuntur, qui alium habitu
quoq;pacifico indutum graminea corona donant,quam ciuscapiti imponcrc videntur.
luxta e gramine alauda prouo- lat Edautem alauda paruaauiculatqu^ in fummirate
capitis apiccm habet,vndc etia galerita dicitur.vt teftatur Pliiuns lib.i i.
cap. 57. Titulus Emblematis Sanfi- gnificatrquod cft anciquae et paftoralis vi-
IX indicinmiuam quiin prat^curfuaut \i libus coatendebant,cum fupcratieranr,ex
co folo^iu quo-ccrtamcn crat » decerptam hcrbajn a4uerfario t radcbant . Citatur
zx Anio : G(tHdentiCurrmt,celebrant yherbam con* ferunt. Plinins de obfidionali
coron3,d;ari (blitam f 2rAA>i>ie teftatur,quod g^ramcii decer ptii
HerbAfn erat, quo loco obfenTos feruaffet aliquis • Summum cnim apud veteres
vidoriajfi- gnum fuit herbam porrigere vicflos, hoc eft,terra& altrice
humo, et humatio- ne ctiam ccderc. Idem Plin. dc elephau- tc lib. 8. Mirus
pudorcft, vi(flusque vo- cem fugit vidtoris, terram ac verbenas porrigic.Itaq;
herbam dare, fiueporrigc- ic gramen,cft fefe fateri vi(5lum,agnofce- re
vidorem, pra:fidij et falucis audorem reuereri . Anciquicusquidem,refteeodem
Plinio,nuIla corona,nifi t)eo dabacur.Sed demum vt in generofis virtus
crefcerec,& ignauis torpor excutcretur, diuerfavetc- rcs excogitauerunc
coronarnm genera, prout cuiufque virtus non abfqj qtiadam conuenientia exigcre
videbatnr . Ali? e- nim crant ex apio, alirc gramineo:, alia; quernse fiue
ilignea:, alix oleaginca?, alia: my rceas, alia: laurex, alia; aurc^ . Dc
quibus librum fcripfit Claudius Satur- nius,in quoearum origines, caufias, fpe-
cies,& folennitates late complexus cft.Scd de graminea corona,de qna hic
fermo.ip- fiusPIinij audiamus verba : Corona qui- CaronA dem, inqnic, nulla
fuitgraminca nobilior gr/imi- in niaieftate populi terrarum principis,pr^ p^e^
mijsq; glorias-Geromacae &aurca:, valia- /^. res,mura[es,roftrar^, ciuicx,
triumpha- les, poft hanc fuere, funtqi cmi6ix magno interuallo, magnaq;
difFerentia . Ca:teras omnes fii)guli,& duces ip/i impcraiorcsqi,
militibus, a«t aliqiiando nidum,^cJ] Quibufcia auibus et belluis hcrbarum
quatiiuclam co gnicioefta nacuca infica,vt quod arcema- xima &di!igcci
obferuatio le homincsipfi fciunt,ha2 naturas beneficio fcntiat.Qu^od autem
alauda fiuc galerita nidum fibiex gramine conficiac, ex veteri Prouerbio fic
exprefrum eft a Caflliano Baftb fcholafti- co,Iib.DcagricuItura;GaIeritac,
inquir, in gramine nidificant,vndeetiam Proucrbiu: etypeo^if . Ramofum grame
?udo occultatur alaudd. Solcc cnim alauda peculiari quodam amu- lcco fuum
luftrarc nidum impoficis qui- bufdam ramuUs graminis,iicuc aquila cal
litricho.cornix vcrbenaca fupina, turdns myrto, palumbcs lauro, vc ex Zoroaftri
magi i^^yico-^oviKMV retulit hteratiftimus vir Bclgij decus
l\.imi\s,3dagio,Alaud£ in nido latet gramen . Saturnoy Martiq-yfacrum] G ramcn
ideo Sacurno facrum creditur,quia Aifchyrion Samius inquodam lambo aic y
Sacurnum feminaffe gramen,quod voca.c G raraen deo rum.Sandius conic^Vura
ducicur, id idco cilc,propcer viuacicatem.quam huic heib^ peculiarem tribuunc
Poecje : diciiur enim ab ijs -viuax Sl inexpugnabile. Cuius opi- nioni
cojicinic celebratum in Hifpania pro wcihwim'.. Mas vieio que la gramma. Ma-
gis viuax quam gramen . Marci vero far crum eft,quia exgramineorcusefte credi-
cur. Ncq-; abfurdum fueiiceius nacniita- cem reccnfere pulcherrimis Ouidij
verfi-^ bus.Faftorum igitur y.ficloquicur Flora: Mars quoqyftnefctSyper nofiras
editus artes: lupiter hoc vtadhuc nefciat vfq-^ precor, SanBa louem
luao,nAtafine matreMi^ nerucL^^ Officio doluit non eguifje fuo . Ibat vt Oceano
quereretur faBa mariti: Refiitit ad noflras fejfa labore fores . ^luam fimul
aspexi:^uid te,Saturni/r,di.v/'y AJt^lit?£xponit,quem petatiUa locurn i Addidir
Anima- lium qito rundam folertia, Alauda in grami ne nidtfi' cat. Gramen cur
Satnr nofacrii. Cur Mar ti .. jr4 Andre^ A. Aiididit c?» caufam- Verhii foUhar
amicu . Noiinquit, z erhn cura leu^ind.x mea eft, Si t.iter eftfxclu^s negleBo
coniugu vfu lu^iter,^ foltiftiumen itrumq-^ tenet'^ Cur ego del^erem fieri ftne
contuge mater ? Etp.nere intaSio dummodo cafta viro ? Om/.'i.i tentaho latis
medicaminaterrts, Ltfreta, Tartareos excutiamq; ftnu4 . Vc.x er^tt in
curfu,zulttl duhitantts haheha. Nefcio qUid,Nymphefcirf viderts, ait . Ter
volui fromttferc opem, ter Itngua re^ terta eft-y Ira louts magni caufa timorts
erat . Ter precor auxilium,dixtt]celahitur autor^ Et Stygia nomen teftificahor
aqu^ . '^od pety.OlefiijS^inquamy mihi mifjus ab a.ruic Tlos dahit,ef? hortis
vnict44 ille meti . dahat,hoc dixit-.ftertlem quoque tange ittuoicam, Mater
erit.Tetigi.nec mora,mater erat. Ircttnus hirentem decerpfi pollice florem ;
Tangitur,^;^ tacJo conctpit tlLafenu . Ijmq-j graui4 Thracem, ^ Iauh Proponti-
dos intrat, Titq- potens zoti-jMarsq; creatus erat . ^^t memor accepti per me
nat.tlus-.Haheto Tu qtioq'yRomulea,dtxitjin vrhe loctim. Qiio inloco Antonius
Coiiflaiuiiis Faiieii- {is;Huic Deojinouir.gramen confecratum dicuntjQUod id
humanocruore procres cur . Pcren: et pLyfica huius rei oftendi racio. Nam
cuories caltra iocar.tur^feligi- rursd idexpe J:rus Iocus,non exaracus; ob idq;
Irrpuis \.\ gramineis campis collocan- tur, o-.iiab agricolis rpernunrur;
propcerea auod gramen valdc icrpar&: propagerur, humoremq; omnem
ebibat,eUiSq.; omnino rollendi vel cuellendi nuHa rarioclle pof- hr. Vnde puco
ab Ouidio,epichero ad rem accommodaro, inexpugnahtle gramen, di- itum eiTe y
Meramcrph l.oUum tiihuliq-yf-tigar.t Trtticeof meJft s,Qr> tnexpugnahtle
gramen . Reuera g:anien&: in i.cminis rjtione,& re ipfacuni Marrc
sliqiuim habere limilita- dii^cm videcuf;nam Gram.M)& Grcjduins cuod Marris
cogiiorpen cft) a gradiendo «fS: ferpei-do duci videntur. Adba^c Ro;ua; liicamf
o Martio copioUim gran.en cre- fcebar;& Marciali prxmiodonabacur- Ho- rar.i
rii'C.4. Carm. Te pcr gramina Martij Campi,te per a^t^ai,dure, voluhites, Idem
3.Carm.Odc 7. j^amut^ non alius fleHere equum fcienl- JEqug confpiciturgramine
Martio . ^o Glaucus adefo, (^c.] Id variis mo- . dis ab Achenarolibro
j.cap.iS-Sc aliisnar- ratur.Hic pifcacor faic Anchenodius,natan P^J^^^^^ '
dipericilfimus, qui vcl cuntflos fui cempo- ris nacacorcs iii vndis cxuperabac,
aic Palas- phacusrnam folebac c porcu fpcdiantibus, donec iam cxtra eorum cdct
profpedum, cnatarc, et diebus aliquot lacere. Cum au« ccm redirct.perruadcbat
fcfc in marinis flu dibus vixiffe, hincqucmarinus Dcuspri- mum eft
nominacus.Tradunt alii eum ali- quandoob nimiam pifcium, quos ccperar,
mulcicudincm fuilledefelVum, onufqncin mcdia via abieciire;vnum ex
pifcibusmoti- bundum herba guliaca rcuixiiTe, &in flu- uium profiliUle:
quod cum Glaucusobfcr uairer,eadem herba comefa, immorcalica- tem adeptus
putacur.PIin-lib.^.cap.i 6. et Iib- ji.cap.i I. Aufonius: Sic Anthenoditis
Boeotia per freta Glaucus Gramina gtiftatu poflqud exitialia Circes Txpertti^
carpt.is morthundtspifcihus herhHi Sumpfit, Carpathistm fuhtjt nouus acCQln
pontum . Ille hamti rete potcns fcrutator operti Neros, Aquoream folitus
couertere Tethym, Inter captiuxs fiu-tAuit pndo cateruds. Ad id refpexic f
ranc. Picus Mirandulan.in Voco pro faluceconiugis (mihi enim almd ageiui pridem
locus ille cccu riic-) N/7 mthifirmari poftent mea vota, maligno Impete depulfo
morht?num pallid.i tahesi I^it tetrts pelli poterit mors improha fuccts}
Graminc vel Glauci,uel prifca Ti.onis arte? Alius fuit Glaiicus xMinois
fiIuis,dequo Tahulx^ calis refercur fabula : Giaucus Minois et de Glau-
Pafiphaes filius, cum murem perfequerc- coalio. cur, incadum melle plenum
UKidiCj ibiqj exanimarus eft. Q^^em cum parenres qua:- rerent, Apcilinem
fciidran funrdepueroj quibus Apollo relpondit: Monftrum vobis naciim crt tribus
coIoribus,qnod Cx qins vo bi'^ i.idicaueri:, cui rei in agro monlirum hoc (ic
limi!e,ille vobis filium redder. Mi- t.os forceaudira, coepit monitrum a fuis
qua?rere;cui dixerunt,natum etle viruluni, qui ter in die cnlorcm muraret per
quater- nas horas; primo clTealbum, fccundoru- iM^um, d'v;inde nigrum . Mmos
autem ad monftri a^nigma folueiidum augurcscon- uocaui:: iijterquos Pohdus
Cerami filius Argo- Emblemata laucus \tr di- tlS Poly ■des, Argolicusdixit,
monftrunv fimile cfle in agiisfiudiii niori fiuc rubi-Nam primum albus
eftjdeinde ruber,cum permacu ruit, wger.Tuuc Miuosaic.ex ApoIIinis refpon- Cq,
filium mihi tcftituas oportec. Quod Polydus dum auguratur, vidit no. egopotius
fum in hac feiueria,vt credam,. cubitum in hcc embleifiate non fumi pro
brachiicubito, fed pro quodan» menfura^ gciiere,qui cubitus dicuur apud Vitru-
iiium &alio';:,Gr;«cc ^^Tj^^u^-j Lufitani vo^ canc )8 Andreje A. ciuz
fW,pcniiItima correpta . Itaq; il- la vcrba, Conttnet ^ cubttum,duraq; frAna
manu» fic inrcrprecor.Ncmefis vna cantummami fimiil et cubiciim Choc eft,
virgam illam menfoiiamj 8c frxnum continec5 quodcic clarat veifas vltimus i £t
lubet tn cun^u rebui adejfe modum . Hoc eft, iubet, vt adfit menfura cum fa-
(ftis, cum didis, Deniqj fi epigrammata, quje in Prouerb. Adrafiia Nemefis,
aci- dncutur,cun\ Latina verfionead vnguem examinaueris,non dubitcquia libcs
venias in noftram hanc fententiam . Quam (i fc- queris.emendabis pi(fturam .
Hsec illc. Ab hac fententia non multum difcrepat Pi- gnorius.qui hanc ita refti
tuit figuram,ni/i quod hicambas occupct manus, dexxram frxno, finiftram cubitos
quod tUe vni ma- nui tribuit. Ij Nemeseos nomen, vt hinc du- N^mefts
inicium,c6To ToO ve[Xcauv,indignari, ■vnde di' f^^iS^iv Cjrip t» fJ.tTpOV .
Contined Nemefis cubitum.quA caufa, rC' | quiru i I VrAcipio cun6iu rebta
adeffe modum . * Nemcfis [cgo] cubitum continco, cuius [rci] cauia.? diccs .
Omnibus mandacum annuncio, nihil pra:cer moduni agcndum. Menfuram teneo
Nemefis. cur} in^uif. vf omnes » Admoneat^uo nil^ii modut adfit^agat . NZMESIS]
Ncmcfis Nodis et Occani I I fj filia, vttradit Hcfiodus iu Thcogonia.his Htmept
vcrbis .• T/ ATg ^ viif.i9iVi
^nixa. hnTol^t Tola-t, NvJ iKoii . Hoc cft.- Nodiefata efi Nemefis damnum
morfaU* bui&gris . Eutipidcs illam louis filiam facit in Rhefo: A'J^pATCiA
fJLiV a. StOS 'ZtCttS, iipyotSTOlJLciTCdV (p^OVQV • Hxc (vcbreuibus mulca
compledar) dca indignationis fingitur,improborum et va- niloquorum hominum
vuidex, eorumqj maliti^^arroganciseprxfcrcim atq; fuper- bio: feuera vlcrixra
curpibus decerrens,ad vircucis amorem alliciens. HaJic celebrac
Euripides,Macrobius,PIaco,& alii mulci, nofq; paulo poft mulcadeea dicemus,
et alios cicabimus. Angelum Policianum hic pra:cerirenon poftiim,qui eam
pulcherri- me defcribic in Silua,cui ciculus Mato,fic; Zfi deay^UA vacuo
fublimis in aere pedens It nimbo fuccin^a latHS',fed candida pald, Sed
EmbletnatcLj . ^9 Sed radiata cemam, ac Hridentibui info- nat alts, Hac Ipcs
immodicas f>remit:hAc infeHa fu- p^rbts Imminet'. huic celfas hominum
contimde- re mentes Succeffusq-y datum y&nimios turbare pa- ratus . ^luam
veteres Nemefm genitam de No^e filenti, Oceano dixere patri; ftantfderafronti,
Trdna manu ypaterasq-ygeritfemperqi ve- re-tidum Ridet, infanisobSfat contraria
coeptis . Improba vota domans.ac fummis ima re* uoluens Mifcet, alterna nofiros
vice temperat aBus . Atq-^ hucyHtq-y illuc vetoru turbine fertur. Veftigia
feruat.] Epigramma Grjeco- rum i.t^'Aiit cam ob rcm divfta,ici eft,T/f-
ftigiaria,c\\\x veftigia homiiium infequa- tur. Eft et qu^dam ad proiierbiil
allufio, V;i^t/o^ fAiTiK^HV, et *tyyii i^i^KHv. id efl-, veiligijs infiftere,^
vefiigia />f r/^j«/;quod Platoni farri/iarceft . Continet ^ cubitum, duraque
frana] Hajc remperantis fymbola diligcntcr an- notatPierius Valcr. Hierog!yph
Iib.5K(vm, id cft, cubitum vlnam . Non patiar hic de differen- tiis vlnarnm,
&■ cubitomm apud audores controuerfis aliquid commifceri, fedad rem dico
Trn^xyv a /imilitudine cubiti,cum ad rc iTTl T« Veola (pbpCOV TiJV
lSii[J.i(7lV, Humanam,inquit,affe^ionem obijctijcum in tergo feroi ipfe Nemefm
. Ariftot. de artcdicendi, vif4.i(nv proanimicommorio nc accipit,& pro
virtutc, r.Moralium ad Nicoraach. n.cdiam illam quidcm ir.ter ^^om KffJi
iTrf^oupiKttKicLV ) id cft, diam IV. In
mente lex. hi ratio ne iudi. cium . In volun tate iufii tiix-j. In imagi
natione Nemcfts . luO Andre^ A. diam ^ peruerfam Utittam: Hefinitiir ira- x]iie
in K hecoricis, AvV/f eV/ T(p }fferen- Nam inuidia nullum» inter bonos et ma-
t:A inter los difcrimcn ponic, fed bonis alienis cru- Ncmefin ciacur,feu illa
digne.feu indigne accidanc: •.y inui- et incer a:quales ac fimiles praecipuc
re- diam . gnat . At Nemefis j:grc ferc cancum in- dignos et improbos opibus et
honoribus florere: qua racione laudabilisanimi com- mccioeftjvt
vircusexiftimecur>& in probis tanCLim viriseft. Cum enim squicas po-
ftulec, vc malis male, bonis eueniac bene, ceccc vir probus et luftns
maximcgau- dec,rum iufticia IcruacarTvc cfi lceleratos
homines,hcarios,gra(facores, pra:datores, alios ]; id genus de mcdio colli
videc : fic iieq; miniis gaudet quando viris bene;me- ritis aliquid opcime
(uccedic. Qiiar oninia paulo poft exemplis iliuftrabimus . De Locti^ ex Nemefi
fic Ammian.Marccll.Iib.14.ad fi- nem:H^c et huiufmodi innumerabilia vl- trix
facinorum impiorum,boiiorumqj prc miacrix aliquocics operatur Adrafcia,atq;
viinam fciiiper,quam vocabulo duplici e- tiam Ncmefira appcllanuis . lus quod-
dam fublime numinis efficacis, hunnna- rum meurium opiniotie Kmari circulo (u-
perpofitum,ve! {vt dcF.uiunt a'ij] lubftan tiahs turelagenerali potencia
patilibus pi\' fideas fac2S.-quam Tiieologi vetef^s fingei» nnna- tes
Iuri!ria:filiam,exabditaquadam :fcter= nitate tradunc omnia defpedtaie cerrena
. Ha:c vc regiHacaufaram,&arbitra reru, ha:c difccptacril, vrnam forcium
tempe- rac,accidenciura vices alternansi vohinra* tumque noftrarum eiorfa
inierdum aiio quara quo contendebanc exicu cerminans, mulciplices adus
permucando conuoluit. Eademque neceflitacis infolubjJi retinacu- 10
mortalitatis vinciens faftus tumentes in caflum,&: incrementorum
decrimentoru- que m.omenta verfans,vt nouic.nunc .ere- das mentium ceruices
opprimit &:ener- iiac, nunc bonos ab imo fufcicans ad bene viuendum excoilu
. rmnas auccm ideo il- 11 fabulofas apcauic.vcadefle veiocicace vo- lucri
cun(iis exiftimccur : &: pra:tendere gubernacuJum dedit,eiqj fubdidit
rocam, vt vniuerfltatem regere per clementa di- fcurrens omnia non ignorecur .
Sic ille : quietiamlib. ii. Qu^cm ab ima forcead- ulque iubendum Imperacori
pene elatnm, ideocjueincolerabilem, humanorum fpe- fuademaiSjfupremum rerum
omninm opi "^i ficemniiiii latere,nihiiqueomnino impu- = nc
reli.iquere.-quippe qui > vc cccinit Or- plicus, 'WCLV7 eipOpet ^}{efjt
'^TAVT oiKii(i) H£IU TCtVTA Idcm i r^gic. Senecak- JDominare tumidw, ifiritm
filtos gere\ Sei^uitur fu^erboi vltora tergo Deus . Qmsque Emblemata_>. iSi
Q£isqiie tcem^'* des. Theodai. i6z A ndreas A Iciati pcrnasluic, vtcflapud
Plutaich. DeNc- Vidc ctiam Pctrum Crinit. dc honeftadi- jnefi idem Plutarchus
difputatioue Deijs, fcip.Iib i^-cap. 6. Natal. Comit. Mythc- qui fero
coiripifitur a numuie,mulraeru- log- lib. ^.cap.i^. Viowtth. AdraiiifiNe
ditccolIegir,vc et Gyraldiis Syntagrn.i j-. mefis . Tandem tandem iuftitia
obtinet . EMBLEMA. iHTtior arripuit NeptHnm in aquora ia^um Naufragio, "ot
domimm fojfet adire fuum : Littoreo Aiacis tumulo namque intulit vnda >
hoat, tali njoce fepulchrd feriti Vicisii Telamomade tu dignior armis .
Affe^ltis fas ejl cedere iuHitiA . COM Emblemata.^ C O M M E : r. littorc maris
vifluir tiimulus, affa- 1 bri opcrc cxtruftus > latera fcricntibus maris
vnc{is,quibus clypeasinnatat, &ad tumulum adnatat. Emblematis epigraphc cx
Hefiodocriitaeft, lib. i.Georg. TiKoii^i\^^7et. hoc eft ; lufiitia vero emergit
fuper iniuriam tddem pfodiens. Qvix vcrba non commode inter- pretatuscil
Chiliadum author in Prouer- bio, Malo accepto fxpttflulttn, (lue quod
properantcr admodum componebat 3 fiue quod fort^ in eremplar incidic corruptu .
Nam legit v^ptovy pro v0pio^. II» AppARETid fum pcum elTc ex dno nsEm- bus
Epigrammatibus Grsecis lib.i.titulo mortu. er/V.M/:primuniq; flc habc t :
(TctV, KctpTidS^ili S^ctva.av ^Ki KctitoKpicrivi. VAvny^ cTg Sei\ctxrct
KctTe^Tra^e,*^ '^rctpd TVfX/2ov eua.vTosv',]K7i)v copixta-ev, ^k i^ojivf .
FelidA clypeum non Aquo cejfit VlyJJes ludiciOiplenum fanguints Heciorei. Sed
mare naufragio detraxit-^ndq., natado Is tumulum Aiacii,7ion Ithacampetijt .
C!ypeurfi,qui He(floris ranguinc bibcrat, Laertiadcs Grjecorum obtinuic iuiquo
iudicio Naufrago [Vlylli] autcm marc detraxit, et ad tumulum Aiacis naiantem
deiccit,no ad Ithacan\. ^luem clypeum Laertiadet diudice Graiu, Hecioreo
fparfum fape cruore^tulit j Naufragium paffo mare ei abfiulit.adqjfe- ptdchrum
Aiacis pepulit fluHihti^yhiiHd Ithacam. Sandlius hoc modo verrebat : Hscioreo
clypeum PelidA fanguine tinBum ludicio Danaum falfo habuit Ithactu . Vcr marc
difiecius^diutflfapuppe fepulchrii Concutit Aiacts, littora non IthacA . Qaod
autc fequiturjAiciatusipfe expref- fit,fed mufa paulum fufiore,addiditquc
poftremo i-TrifjLiJ-Jiov • KAKci iffojeiS^ctcov J^ijccta-iv wo\u y.a^^Kov
(i%v\)s, HS" Kpt7iv iKhhov ^vyipm ctTg^tTfy^g ^a- Kctoret . ^^Tt]? iv
ATytttKol^t (^OA i CrVUct 7/' sr T A R I I. eivTOV (T* iKKAKi^^tt 70V A^tOV
iaitf iyp^o 'TTou 7iKA^moit SAKot did^ KtS^CtO . Minos fic vcrtit .* Kcdc
Ncptunus iudicium tuHt, mclius qwam Minerua ; Et iudicium Grascorum odiofum
[ini- quum] oftcndit mare. Scutum in littoribus clamat,& monumcn tum
agitat, Ipfum tevocans, [6 Aiai] dignum (cuto bellatorem : Exurge 6 fili
Tclamonis, habes fcutum AEacidas. JEquior efi iudex Neptuntn Pallade longe »
I.t mare iudiciu Gr&corum ofledit iniquii . Nam monumentum agitat fcutum,
C?»^* in littore clamat, Vnum te appellant dignum, Aiax 0 hone, fcuto : jE/>
agedum Telamoniade,fcHtHm exeipe Achillts . Vcrfio Sandij fic habet ; ludicio
pulchro Nepttuitis PaUada vicit » Arguit ^ Graium iufins fuffragia Ponttu. Nam
clypetcs reboat Pelagi delattis ad vndof : Buflfl qthttit, dominum potiorem
voce fa- lutans : Eia age iam Telamont clypeum iam cernis AchiUps . Hiftoriam
de armis Achillis multialitcr Htfiorin intelligunt,aut narrdnc,quam oportecnos
de (trnn, ex Calabri, qui Paralipomcna fcripfit AchtRvs, ad Homericam Iliada,
Iib-4.& j.carptim candem adduccmits. Achillc itaq; a Pa- ridc occifo,adijt
GrascorHm cxercitum Thecis,AchiIIis mater, propofitisqj prse- miis eos
inuitauit,vt certaminibus filii fui funus celebrarenc. Porro ccrtamigibuc
confetflis Thetis Ac ullis arma in medium protuIiCjilli olfercnda,qui in
aflTercndo A- chillis cadaucre maiorem in Troia nauaf- fecoperam. Aiax
TeIamonius,& Vlyfles fibi iiniicemarma pecunt. Conftituuntur iudices
aliquot ex captiuis Troianis.idquc cofilio Ncftoris.nc fpe fruftratus vel Aiax»
vel Vlyfies Grxcis exitium ftrueret.Qjua- re Aiax in rabiem et furorem adus
inoues Gr^corum faeuic.exirtimans fe Vly fii,ca;- terisq; preceribusnecem
admoliri . Sed L t * poftea AndreasAIciati J/ifer se itt Oui' Ite opinio poftea
faniori meaii reftitiuiis, piidore aifc• 0/>; cT' A^ctvio^ -^vyj)
liKetueiVidLlio, ^iJVftiV iyra viKnact S^iKct^ofjLivof ^ctpsi ViWJi )
Teu^^ea-iv Ay,(p' A\t\i]oi' iSnKi i^i ttot- vict /u.iirnp . TlcuS^e^ «Ts TpuMv
S^UctiTctv TAAAce» a.9iivi} . id cft : Sola, autem Aiacis emtmn Telamonind&
^eorfum fiahat irataproptcr vifh^-iam, ^^ua ipfum ego vici litigans apud naues,
J^e armts Achilln :pofuit autem veneran- da mater . Tilij autem Troianorum
iudicauerunt ^ Tallas Alineruri—} . Pindaruseriam in Nemeis Ode 8 idem vi-
deturjencire.dri inquit: Kpv(p/ct/a-i ydp iv '^etpoT^ OS^va^an S^ctvctoi
^epa,7nv(rctv. id eft : Occultis enim iudicijs Vlyjfem Danai
pr&tulerunt.Covnmwmot nihifominus ob- tinuicopinio,quod Achille
fiaudulcnrer a Paride inteifedlo, Aiax Telamonis filius, poft eum fortiflimus
Greconim excirerir. tumquia multa prsclare geiTic, rum etia C(yr,pro fonitu .
Vicijii &c.] 'TffpoTcoTroTroitct maris ad Aiacem:fic fe habent fata qujcdam
iudicio- rumjvt non obtincant Hifl poft eoril mor- tcm, quorum fuit ius .
Telamoniade] Aiax Tlemonis fili . Pa- Telnmon tcr Aiacis TeIamondi(5lus eft a
loro,vnde vndc di^ (cutum propendec rnam TgA:fc//,oV cingu- Bus* lum latum,
vnde pcndecenfis auc fcucum fignificac . Ajfeciusfasefi,&c.] i'^{)yi)fft^
Sc eV/- fjLu^iOV y ad quod illuftrandum fuccurrit Afilianiexemplum nobile cx
lib. is.var, hift.de MacareoquoJam facerdoce Miry- lenenfi, fed quia liber eft
m omnium ma- 11 i b u s, no n ad fc r i ba m . Affe cius, i n q u a m,f(U ejl
cedere iufiitiA. hoc eft, Tcs Trah)] S"i' KAiocruvyi. vch ciuftiri^ nomen
accipiacur criam pro vericacc, qux* perpetuam fe iu- fticix
comicem^prasftaredebec. Alludicur aucem, nifi fallor, ad oratorios afFedus,
'^'^* qui fscpe veritatem rerum opprununt,aut peruertunc,adeo nihil cam
horridum, aut ctiam cecrum,quod iion fplendefcat oracto ne,& tanquam
cxcolacur,vc olim dixit ar- tis huius mirusarcifex . Scd tamen ad iu-
rifpcritornm |)lacicum leuocada funtom- nia hominum iudicia, imo et confilia.Ve-
ncari opinionem prxrpollere; et plus vale- re quod agicur,quam quod fimulace
con- cipicur.Quod et Tullms i.Offic.non mi- nus generaliccr videcur
dixifi[e;Efficiedum eft,vtappccicus rationi obediant^camq; ne que prjEcurrant .
De occifi Achillis armisincer Aiacem et Vlyffem coortaeft nobilis iHa, Poecisq;
decancaca concrouerfia:qu^ fane Aiacice- dere coadus effetaftucus et vafer
Vlyfies, nifi fua cloquencia canquam fafcino ali- quo iudices Gra^cos in fuam
fencenciam percraxiffet . His camen aimis iniuria et dolo partis, nondiu
poticus eftmala»fidci poflellbr.Retulitenim Paufanias, ea Vlyf- Locus Ci
naufragio ablataad Aiacis cumulum ad -P^^T^- natalTejficenim in Atticisille:
Dicunc Sa- ^^^* • laminis accol^B, florcm inea regione pri- mum poft morcem
Aiacis efie vifumj; caii- didus,& purpureus nonnihil.Iilio minor', et
caule,&foIijs. Liccer:ein eo func, qua- les hyacinthis Hiftoriam iudicij,
quod dc armis jnfticucum fuic, audiui ab AEoIen- fibus, qui inftauracum poftea
llium iiico- luerunc,quique arma poft Vlyfiis naufra- gium ad Aiacistumulum
eie^fla dixerunc. Ofta genuum,quie medici molas vocanc, difcoadolefcencis
pencachli fuifieparia o- ftendeJ:unt.Idautem Deo volence fKffum " L 3
coUigic i66 Andreae A. colligit hic EmbIcmatographus»vt alliidat ad vulgatum miferorum
et afilidoruin V€rlm,et conqiieftum.Iiilliiia verumqj laboiat,feci i.is prcmi
tanJ^m elufl:acur:& quaquam prematur, t^ir i non "on opprimitur
tamen.Cicero pro Ciueii ct>prir?ii~ tior Multorum improbitate depreda veri-
jpw, tasemergit.& i!inocenri Ti]V ctAii^HSLV yjovof- -femt n^ Tempnsin
lucem tandem verftate trahit, lmJi-a\- Qiiarnius pr^claroium hominum naoim-
^'..jY o^enca litu fqualeant,€orum tamen virtus ^ ' nullis vnquam faecuhs
obfcuraii omnino poteft . Huc forte non incommode illud Pindaii^ex Od« 8.
Olymp- x triumphatori obuiam procedei» deat in ciirru criumphali,quem leo- te
vfqj ad portam Capetiam,poflea inCa- ^{^^*' nes rubiugati& liipati crahant
. Formam pitolium fe conferebant. Currum pra:ce- ^^'^/^' autem currus
triumphalis luhens vellem debanc tubicines, et buccinatorcs, fpolia, ab
aliquoaccurat^ mihidcfcribijccrtequ^ ftatu2;,cabul2e,fimulacra vrbium ^xpugna
liic pofira cft,n5 pIacet,ob varias rationes . tarum, arma, donaria, n)iniftri
ficrificio- Vcvero hacin parre pivfiura iuuetur,r.on- rum.Pone feqnebacur reges
&ducescutn. nullacxprobatis autoribus de triumpho, libcris et vxoribus,
itemq; alij hoftes ca- quateinis huic rei infcruiuiit,afferam. Se- pti.inanibus
poft terga ligatis. Quodelo* L 4 gautss i6S Andre^ A. gantercxprelTit
Ouidius.^.Trift. Ergo omnis populusporerit sped^re trium' . phos, Cumq;
ducutitulis oppida capta leget ? Vinclaq-^ cfvptiua reges ceruice tenentes,
Ante coronatos ire videbit equos ? Hic qui Sidonio fulget fublimis in oftro,
Dux fuerat belli ^proximus ille duci . Hic Ucus, hi montes, hAc tot
castella,tot amnes, iHena fer& cAdis,plena cruoris erat.&c^ Sed propius
ad rem . Tandem ipfe trium- ^urrus phacorquatuor candidis veliebacur equis,
formx^' ipfeaureo infidens curtu.qui noa bellica- rum,neqi ludicrarum
quairigarum, fed turris rotuadas inftar; conftrui^his erat, aurogemmisqi
mirilic.c c^Iacus,vt Plutar ch.in Aemilio, Appiah. in Libyca et Mi- thridatica,
Zonaras de triumpho Camilli tradiderunt Habes currus formam,videa- Jifihitus
mus triumphantishiabitum . Hic purpu- triumphd ream gerebat
veltem,,aurointercexcam, tis . interius vero tunicam ; palmatam » dextra manu
rairiiim c iaiUo, finiftra fceptrum cburneum- tenebat,ic in regia fellaeburnea-
refidebat. Vides qua'm non refpoiideat \-\xc pidura.A4do,quQd eode curru
aliquando vehebatur^trinmphStis vxor Scliberiiimo &caruifex,tefte
PIiniolib.z8 c3p.4' et I^i- doro iib.i S.ci.qui aitrQ^uod vero acar- iiiiice
triumphantes coiitmgebantur, id C./atindi^^^^^^ ferocijftmos domari, videtur mu
t;i infcri- tuatus Alciatus e primo AnnaK Cornel. ^^^g Tacici,vbi fsda Augufti
prxclara paucis compleditur, dequemutatione reip. Ro- manx agitiPolito
Triumuiri nomine,Con fulem fc ferens: vbi milicem donis, popu- lum annona,
cundos ociidulcedine pelle- xic : infuigere pa ilatim, munia fenacus,
rDagiftracuum,legum in fe crahere, nullo aduertance:cum ferocillimi per
acies,aut profcriptioaececidifleiu . Tcftishuiuslii- honx poteft videri
Plinius, qui fic lib. S. j^f^^ig, cap.i5. Primus Romse leonesad currum ^^J^
iunxit M.Antonius,& quidem ciuili bello cum dimicacum eflecin Pharfalicis
cam- p^^^^ ^ pis, non fine quodam oftento temporum, cicero- gener«fosfpiricus
iivgum fubireillo pro- digioIif^nificance.Namquod icavedluseft ^^, ^ cnm Muna
Cy cheride ui pra monit ra ecia illarum calaraitatum fuic . De Ciceronis
vica,faftis, et cauGs incericus, quibus M. Anconius eum ad necem poftulauic,
(qua- rum potiftima h?c fuicquod Cicero,cum fibi, c re fua, maxime opus effet,
(eruirc tempori non pocuericj pkniflime agicPIu tarchus . Nam huius opeiis breuicas
tan- ti viri prxclara facinora non potis eft com prehendere,iuftum enim volumen
defide- rant. Illa tancum referemus, quce lucis nonnihil huic emblemari poflunt
atferre. Caefarem in Senacu confoftiim accipimus a ciuicatis Romana^
principibus,qui tyran nidem perferre non poterant, qui tameu CLim alcam
periculoliduni et funeftiftimi confilii fubiillentjloge aliter cecidic quam
putaftent^tyrannum enim de medio ruftu- ierunt, ac ipfam tyrannidem toUere non
potuerunt . Statim cnim perturbatis re- bus, et omniuni confternacis ammis ean-
•dem pocenciamnefcioquo fato M. Anco- 2vl.Antt^ nius occupauit,quanquam moribus
et vi ^ius ty-l inftirucodiftimiIis,aliisqj parcibus C^e rannui
fareinferior:cui aperteomni cohtentieiie animi refticir M. Tullius, et
pleriquealii nobiles Rpmani .' Eam quidem qu^m non modo ance prxfenciebat.fed
planccxperie baturinfanam M.Antonii rabi€m,non dif- fimulauit ipfe Cicero
z.Philipp. cum ait .-^ Dolecis rres exercicus populi Romani in- terfeflos ?
incerfecic Antoniu?: audoritas huius ordinis afflida eft ? afdixit Anto-
nius:de(iderarisclarinimos ciues?eosquo- queeripuit vobis Antonius.-
omniadeniq; quicam deponi iufiit/hicq; fine gemitu barbam fibi I^ua manu (qui
mos illi fuide dicitur} dcmulcens venien- tes excepic, atq; ex leiftica prominens
ca- pntimmota ceruiceamputandum Popilio praebuit. Interfeclus eft ergo annos
natus quatuor et fexagintaicapur ab Antonioin- ter duas manus in roftris
pofitum fuit> quo loco oraciones in Antonium Cicero habuerat. Nec cohibere
lacrymas pocuit toraciaicas, cum refcifrum Ciccronis ca- pnt in illis fuis
roftris fpedarec: iiccaliter ad illud videndutp^ quam ance ad audien- du'm
concurrebacur. Valer. Max. lib.j.c 3,muIca,Sencca7.Controuerf.i.& Suafo-
riar.(^.capice,Appian.Iib.4.beIIi ciuil.Seue rus Cornelun fatum hoc plane
funeftum ita deflet : Ahflulit vna, dies Aui decu^y icfa^ luSiu Contieuit
Lati& triftpsfacundia lingu&y Vnica follicitts quohdam tutela falu:^
IBgregium femper fatri-A caput-.iUe Senatus VindexyiUeforiylegumyTitmtfj tog&q-^
^Hblica vox fAuis Aternii obmHtmt armts > Informes vultusy ^arfam^ cruore
nefando' Canitieyfacrasq^ manuSyOperumq^ miniflras Tantorumypedibus cuius
proiecia fuperbis PriKulcauit ouansmec lubricafata.deosq-y ReIpexit,nuUo luet
hdc Antonius &uoy &c. Quemadmodum autem in abfcifiiim Ci-" ceronis
caput ignobiniose fruierint M. Ancoiiius,& vxor eius, re;:icat Crinitus de
honeftadifclib. i.c.S.Qu^amquamad Em blcmacis explicationem Cfubiungit Clau-
dius Minos) videanuir adduxilfe^qua; ftu diofbcuiq; facisfacianc:camen
adijcienius, qupd non parum fortalfe conducatadma- teriam feu fontem carjninis
hiiius expla- nandum.Si enim locus eft cohiecTur^e no- ftra; daiidus (m quo
tamen nihil cuiquam velim przeiudicatumj viderur id AlciatuS duxifTe pbcius ex
Antoniana^ 1- M. Tullii loco, fed (vt plerifqj doflis videtur) cor- rupto, qui
fic habec ; Vehebatur in effedo Tribuniis,&cfequel>atureum rheda cum
lenoilibuSjXoWites nequifiimi . NonnuIIi hic legniit, leonibits,q{iod non
probatur criticis>&i js,qui maiorem probabilitatem fecVantur, qurq;'Cenforiam
virgulani in fcriptis au^riorhm meIio»-urri fubinde ad- ferunt . Quo ex
locofuum videtur Em- blema confinx\(rQ A\'(thms,SCileonibus, le- giftepro
Ienonibus>adhsec non retfle tem- porum racionem habuifie.Si quos mbueat
Plinianns locus, quem atculi, nihil certc moror, cum nihil pxajfrad^ hac in
parte aufim affitmare . ' " RQMANVM poBquam'] Eft et in hoc
hyperbaton,& implicacus verborum con- cexcus,quem fic digQnmns: PoBquam M.
AnwmuStpeJits acerbapatriA fu&,perdide- rat eloquium Komanum Ciceronc perem-
ptOyinfcendit currus viSior &>c. BomanuTp eloquium] KetToii Tiivi^o)^lv
Romana» princcpseloqucniis vocatiu Ci cero,vceciam difercusartifex Reipub. ad-
miniftrandx a D. Auguftino.PIinius fenior eum fic lib./ c.jo.
falutat:SaIne,inquit, primusin coga triumphnm.lmguseq; lau ream merite.&c.
Lucanns maxinuimauto rem Romani eioqui j appellat. ExiiTjiam laudem Ciceronis
vide apud Plinium loco citato,& lib. 5 1. c.z.Item Coelitim Rho- dig
lib.iy.cap.j. Perdiderat] id eft,perdidiiTer, de medio fuftulifiet. Martialis'
pulcliro fepigram- mace comparat fcelns Phorini, qui Poift-
pe-iumocddiCiCumfcelei-e Antonij,lib. Epigt. Vons lEm- blematis alter . III.
Syntaxt^. lEloqucn» tiA parei Cicero . AndreasA. Alciatks -notattis . ^enis
Tefiis Bty- mon ^ l^pigr. 14. Fdr fcelus ndmifit VharijsAntoniu/s nrmis,
Abfcidtt vultus enfts vterq-^ fuos . lUud Uurigeros ageres cu Uta triumphos :
Hoc tibi Roma caput cu loquereris erat. Antonij tame efl petor^qu a caufa
Photiniy Hicfacinus dominopr&ftitit^ille fibi . Fallicur tamen Alciatus iu
remporis fup- pucacionc, quoJ ptjnio antc inmiic Mi- nos i nam anrc mortem
Ciceronis ABto- iiius iunxerac Ieones,vtex Plutarclio,& ex Pliiiij verbis
ciratis patet. Etcx Cicerone adAtticum lib.io.cum inquir; Tu Anto- nij leones
perrimefcas caue . Et iii i.Phi- Jip.Sequebatur rheda cum leonibus, fic e- nim
legcndum, non leonibus, vti videtur legiflc Alciatus. FatriApefiis acerbafui. ]
Allegorica nc farijhominis, Reiqucpub. p^rniciofiho- ftis,defcriptio, quam
f^epc orationibus v- furpat,vc CatiIinarijs,Poft redirum, p.ro Scxtio
idemorator: vtciim Clodmm ali- quando retram et iir.mancm bclluaHi,fx- pe
furiam,fa2piuspeftem appcllat. Scd Sc Gabinium atci j Pi(oncn;i,duas impcrii Ro
mani peftes mcmini nomiNatos eadem ora lioncScxtiana . Sic inPolitic. Phitarchus
Reipubl. hoftes Ariftiona, Nabim,CatiIi- uam, peftes,morbum et vomicam patriae
appellat, id eft, voJny.ctiC) dro^n^et tto- hicoi. fic VirgiJ. Aeu 3. Harpyias
peftcm &iram Deorum:& 11. Turni fepeflis ad »r£i-^ Tertq-y refertq-y
fonans . Non mihi tempero, quiu et harc adiicia, ineotum maximc gratiam, quos
in poli- tioiilpus lireris inftituimus : quicquid lc- thalc,noxium et damnofum
cll, id pcftis nomine folere appcllari. verbum enim, pe- ftis, TTctpelTo
Tno-Hv: vndc duda vox an- tiqua,pelfum. Pcrnicicsctiam apernccan- dodnfia.
SalIuftius:Ecfi ccrta pcftis adef- fet, manfurum potius, &c. Catullus fcip-
fum alloquens ita deamore fuo; Me miferum afpicite:^ fi 'vita puriter egi,
'Eripitc hanc pcslem,perniciemq-j mihi . Idcm ad R ufuni ; £ripiJi/?i,hcu heu,noftrA
crudele venenum ViU, hcu heu, noftr& peHts amicitiA. M.TuIIius I. in
Catilin. Hoc aurcm vno interfcdo,intcIligohanc Reip.peftcm pati Jifpcr
reprimi.& ibidem: Atque delcbitur non modo \\xc tam adulta Reipubl. pe-
flis, verum etiam ftirps ac femeu malo- rum . Idcm i-in Anton.vt Helena Troit*
nis,fic ifte Reipubl caufa bc]li,caufa pcftis atq; exitiifuit. Et Philip.7.Tetram et pc-
ftiferam bcllnam nc inclufam et conftri» et lupe- rari poflit . 1. Notatur
prajterca hoc fchemate iufb- lentia &fu}?bia,quajfemper et a natura vi
dorix ineft,vtexclamat Cicero in oratio- nepro M. Marcellojqucm vide- Senecain
Troade : ViBorferoces impetus primos habet . Recttat Pl utarchus in Laconicis,
Archida- nnm Agefilai fiIinm,poft eonflidi- nem fcribcntes cucupham au«m pinguut.
Solacnim hxc caeterorum animalium pa- rcntibusiam feniocofedis gratjam refert:
In quo enim locoab eisnutrita eft,nidum ilJis conficit,ac pennas velliriCibumq;
fuf ficit, quoufq^ renatis pennis per feipfos iam parentcscibum parare polTint,
Vnde diuina fceptra cucnpha infigniunt . Hxc ille.Cucuphaauis quas fuerir,
fiquis fcire defiderar.a Pignorio inuirarur ad Mefam I(iacam,ad quam ille
comrnentarium fcri pfit . Non eft vtiq; cicuma, qua: videru r efle nydicoraxiVt
apud Antonium Libera lem. Extat in Chiliadibuselegantinimum prouerbium,
oivTimhApyHV,\h\ pulchra Icgunturex HomercEuripide, Ariftopha ne, Plinio,
ciscerisq. Addam mhilomrnus quod Ariftoteies deciconia fcriptum reli- quit
lib.9 dc nat.animal. Ciconias,inquit » genifornm fenetftutem inuicem educaie
vulgatum eft. Sed funt,qui meropes qno- queidem facereconfirment, vicemqj red-
di,vt parcntes non modo fenefcentes, ve- rum etiam ftaritn, ciim iam
daturfacul- tas,4lantur opera liberorum,nec patrem, aut matrem exire, fed in
cubili manentes pafcilabore eorum, quos ipfi genuerunt, enutrieriint,educarunt
Sic ille.Dehocar- gumento nonmilla etiam exPlatone i.AI- cibiad.petas
licet.Plin 10. cap. 2_j.& Val. Max-lib. y.cap.^. Athen?o,Homero Iliad.
4-.Ifidoro Iib.de nat. auium, item ii.ety* mologiar- cap- 7. Ariftophanc
inauibus, AE!ianoIib.i;.c.4-&aIi)s. M,R10mdo] aiio, cx fubicdo adiui>
Epigram- ma de pie tate cico- niaruvi' . ftum fjLiTofVv^iKai » vt apud Virgil.
i. ecloga ; Nec gemere aeria eejjabit turtur ab vlmo . et 3.Palumbes eade
ratione dicurur aeri^ Infigna pietate] Petronius Arbiter .* Ciconia etiam
grata,peregnna ho^pita, ^ietaticultrixy gracilipes, crotaliHria, Ahps exul
hyemvs, titulu4 tepidi temports . Hinc in nuoirais Adriani fcnlpra eftcico-
i^ummus niacum infciiptionejP ietas Avgv- Adriar}^, s r A . Reges enim
antiquitus fummo iu fceptro Ciconix gcftabanteffigiem,in imo Hippopotami,ait
Suidas:vt admoncretur, pietatem plurimi efle faciendam.feuitiam et
crudelitatera cohibendam atqj compri- mendam.Crinit.Iib.4-cap. 1 3 -Non patitur
autem ciconianos vltra progredi, prius- quam loannis Mallaraj.ciuts
Hifpalenfis, San(ftioamiciftimi,cai^men apponamus, iu quo ciconix pictas
extoUitur . Idcft hu- iufmodi : §^i legps JEneA pietatem in fata parentts, Cuqi
humervs olim dulce referret onus : Laudas antiquos fratres,exarferit igucj Cii
grauts JEfna,fuos qui eripuere patres. Mirarts quando lunonus templa facerdos
Afcenditygnatts vecia duobus anm, : tlon animum extollis cum parua ciconia
nidts, Aquibu^ altafuity conuehit ore dapes ? Ndne tuas ardens exuritfldma
meduUas, Antip^^largias cum pia facia^vides? §lujS, ratione carent,funt nofiro
cxempla labori, Vt difcat grates reddere,parqi pari. Elogium hoc,
inftgnt6pietate> AEiiea: fiff> Poeta princeps initio i. AEneid. tribuit,
quod lepencur ab boc noftro in Emblema tccuius infcriptio, Pietasfiitorum in
pa- rentes . Verbum, pietans (quodobuerj inde dictum.quod qux inea/imul, quafi
penitus, et in penenalibus recondantur . TuIIius vfurpar id vocabulum &pe,
fed maxime ad Lentulum, per quem fuerac abexilio reuocarus.Sic enim
1.epift0I.ini- tio:Ego omni oi^icio, ac potius pietate fa- tisfacio
omnibus,&c.Idem epiftol.>>.Iib.i. eiu(dem:Periucund^ mihi tuGE
litterse^qui bus intellexi te perfpicere meam in te pie- tatem : quid etiim
dicam beneuolentrani, cumillud ipfum grauiftimum. et fanc^if^ fimu nomen
pietacisleuiusmihi videatur? Ciconia] Puitciconia fvtad fabulasnos T^tBufa
comicrtamus J antea pulcherrima pijclla de eic Troiana^ nLx^. Pletas un dc
diSa^ 74 Andreae A. Ti.oiaiiajnomine Antigonc» Laomedontis filia, c[i\x ciim fe
iailaret fonmx piilchri- tudine Iiinonem fiiperare, a lunone in ci- coniam
conuerfafuit. De qua Ouidius 6* Mecamorph. Finxtt Antigonen ftufam contendere
quondam Cum magni coforte lout4:quam regialuno In volucrein vertit\nec profuit
Ilion illiy Laomedonuepater ifumptis quin candida pennis, Ipfa fibtplaudat
crepitante ciconia roflro . X^ifgiliui Hucalliifiirecrederem Virgilium in illis
tKpUca- y^^hiSyipretAq; iniuriaformA.nzc[WZ expo- tui, ncnJumibi,^«^,pro
idcft,vt aliqiii putat, qui omnia fimulconiLingunr^videlicet iu- dicinm
Paridis, fpretx iniuria formse. Sed hoc curiofusledor diiudicec . Deciconia
Nofcopulus 'Tffipi a-^iS'av • TriKApyo^ (^C^OV.i Oi?'» AVTtm\Apy^(Tt{y i-^lTCOV
iTTt- ^cnjLivcov ya.ptVy ip av i'J eTctSov, dv- Tt^iS^oVTroVi S^td 7«V TMV TnKdLpy^V
TTpO^ TKf ictVTaV ^ctTipcti 07i yi)pct^r,inquit, perdet hoc genus hominum,Zivi
oKian Hjf} T9VT0 yivO( dLvSpc!)7ir'JV ot ynpUffKovTctf cl7tlJL)WoV7l TOKilCt^ y
fy.ifx-^^ovTcu t^ iv 7cLU- Tct- id eft: Defmefili ^ nam ^ego^atrem ha^eyitis ',
Alius ifeexcufans, curpatrem vcrberafftt: Etipf^, inquit, pattem fuum
verberauit, et ille fiirfusfuura.quin et fi- lium oftendens.-Et (iic,ait, vbiin
virum eua feric,mcquoq; fta^ris c?det:hoc enim gen tile nofeiseft . Quis autem
£eret,fi filium patri caufam necis prasftitifleaudiat^Por- tcntum atq; monftrum
eft certiffimujD, cflcaliquem humanafpccie et figura, qui tancLimimmanitatc
beftias vicent,vt pro- pter quoshanc fuauiftimam lucem afpe- xcrit eos
indigniflime luce priuaric . Sed k«i vbi eft illa naturvtqui fibi
perfuaderent^purga tioiiem ita ficri.In aqua puritatem hanc in tellexit
CatuIIus,cuni ait : Aut quilibet quipuriter lauit dentes. Nonnulla funtapud
Caniodorum prarcla ra monira, qnas ad id maximc faciant, ex co petat,qui
voletjlib-^.epift. lib.ii. epift. 8. ^ iHs, VRC£VS] Aqualis, vas terreum aut x-
neum ad aquam excipiendam aut haurieii dam . Horatius in Arte : . .11
j4inpUnra. cOPpit Jnfiituiy currtnte rota cur -vrceus exitf UIh- Malluuium]
PoIIubriim,vas, lebes, feu »j» ^"nsadmanusahluendas, quafi manula'
uium.Bayfiusin libello de vafculis ficait: Nonnulli pcluim af»e|uendo diAam vo-
Uint,ali j a ped«m lotionc ; indc pelluuiu # rasin quo pedeslauantur i
raalluium vc- ro^in qno manus. Hacforma] h^c dcflgnatio fymbolorfiv Juidi^um.]
Iudex,vtvult Varro,iun- fto verbo dicitur.qui ius dicit . lusdiccre ipforum eft
magiftratuum . Ciccro pro Flacco.-Q^ni anno ante ius dixerat. Idem ad
Atcicum;Qj[iippe ius Laodicc^ mcdicc re cilm Roma: Piotius dicat.& lo.Anto-
niana: Qui ciim Prastor vrbanus eftct,vrbc caruit, ius nondixit. Illud tamen
paulo lu4 dice- diftindius eft explicandum, nc mihi diem ro. dicant iuris
ftudiofi. Didicimus itaque cx V]piano,I.Iusdicentis, ff.de iurifdic.omn. iudic.
I us dicentis, hoc eft, Prajtoris, offi- cium elfelatiflimum • Atnon modo Prae-
torcm intelligimus iuris dicentis nomine, fcd et praefeftum vrbi, vt ff. deoff.
prasf. vrb-I.i &,Deinius voc l.z.praefidem pro uincia:,I cum hi- $.fed nec
mandare, ff.dc tranfacl.& jedilem curulem, qui certis dc
caufisinsdicebat,I. i-de ajdilit.cdid;. fuit tamenmagis vfitatum,vt ius
dicentis ver- bo,PriEtor appellaretur, velut iuri dicun- do
prajalijsconftitutus.I i,§.popuIo, ff. de orig iur. At de vrbis Prsetore id
modd inteHigimus: alij enim qui creati funt Re. pub.augefcente.iusnondicebant, fed
tan- tum de capitalibus quj^ftionibuscognofce bant,qua; jpfis obuencrant
forte,vnde Q^i^ fitores appellati . Nelongior fim, ita Ita- tuo,aIium fniffe a
Prastorc iudicem, et i ius dicentc : quod planum eft ex M.Tul- lio.i.in
Verr.& pro Rabirio Poft.Itaq; di ftinguimus officium Pr£Etoris,& ius
diteii- tis;vt ftipulationem etiam pr^toriam aiu- diciaIi:tametfiaIiquando
iudicis et praeto- ris nomina confundancur.Etenim tempo- ribus Impcratorum (
quo anciqua pen^ omniaobfoleuerunt vna cumlinguae Ro- manas puritate) iudicu
nominequicunqj magiftracus ecmaioresappellari CGeperfir. Sine fordibus] fuifle
dj^oa-iTov KptTilv, itidicemincorrupcum,& a muneribusca- piendis
alienum,qualis ab Horatio defcri- bitur^.Carm.^. Vindex auarsL fraudis,
^abfiinens Ducentis ad fe cuncia pecuni& (^c. Sordesaute proauaritia et
nimia parfimo SordeSn niaponinotum eft. Horatius i.Ser.Sar.3. Si neq-y
auariti&,ncq-^ fordes,ac mala luflra Obijciet vere quifquajn mihi, M Hi?TC
178 Andreae Aleiati. Hinc (or(iidi,tenaces,aiiari,& qui ex rebus vili'Timis
qu.Tftum ci^tant \tal\i, Spflorci, 1 acconi,Lefwanti.Gtiiw, spaerltng, Ktf-
fenpf etjning, dit ein lam vmb de?i bftlg fchinden ■ DtfHn^nm^^ qui iam officio
fuo viuen- di fuo^fluseit, et finem imporuit . TuYSLma" Furas h^^ibuijfc
manns] Kx^ctpdf -^^h- nus, pct$, vt dicuiKuuiii Nouella. 8 Hipuris manibus
viueie dicuntur, quipureatque inrec^ie vicam tranfigunt-; qui neq.- dolo, neq;
a^hi ahjs negotr.im ficeiruntiqui de niq; funt (vthic AKiarus nuelligit)
elj^co- po(5ti Tw voucf) TA^yJipet^, yj« //j/cTe- VOi Cl-^Ti7^At Ki^S^^ni, (Aim
fXH^OVO^, T€ iheinQVOiydhK' dLpKH7^ttl [JLOVOt^TOli 'TTctpdiT^ ^'■lu.ocri^i aoi
^opnyovfjLevoif, kc" S^tef.Ti a-et-JTi S^ietTiTUV TTipi co,nobv5que,^
legiymanus, nHllum lucrum contingerey neq; m^ius, 7ieq\ mi^ nus, ne, id eft,Iegc,numus
fi c orrus, in nobisqjid fit.vcmutctur.reddaturq; inutilis. Sataguntq-y]
nicucur qaantum pofliint. Vcl vltro] Eciam fua fponte, nullo i\\o iure nuUaq; a
meiniuria prouocati.Argui curiniuftus& violcntus diuitum animus, a quibus
in primiseft rimendum, quippe quineq; iusncq; bonum, fed nec asquura colunc.
Qna ratione puco di(Slum a Placo- ne j.legum. valde diuiceshomines nonef- fe
bonos.Refcrt Phicarc ica qucndam di- xifie Syll? gloriaiitiiQuomodo vir bonus
e(repotes,qui tam maguas opcs polfideas, ciim nihil a patreacceperis^Tales
quidem exeorum funtgencrc, quos notatPlautus in Poenulo.-S« nihilfit litium,
Ittesferunt. Obfiruere nosJrts luminibus.] Obftrue- obfirft- reluminibus vicini
ey.TroJ^t^ciy Tii ctTra- lumin 4«. eft ftru(fturamaliquamiuxtaeiusa:di bus
ficium facere, quc-elumen eidemcripiac . Obftrruereenim lumiiiibus, verbum
auti- quum iuris. vndeCicero pro Dorao fua .* Ciim iIle.Hegaret,inquit,prim6
felumini- bus eius obftrutflurura minabacur . Idem in Bruco: Vc horum concifis
fencencijs Cde Philifto ScThucydideloquicurj incerdum etiam non (atisapertis
cum breuicace,cum nimio acumine officic Theopom puselatio ne atq; altitudine
orationis fua2,qtiod idc Lyfia^ Demofthenes :fic Catonis lumini- busobftruxit
ha:c pofteriorum quafiex- aggeraca alcius oratio . Quod didum a Cicerone per
mecaphoram nemo non vi- det^pio co quod di^^ilVec fiue tropo; impe- «iimfiucd
Erablemataj.: i8i (|[imcntofuir,neoratioiiis Catonian^ lumi Bavidcrciitur • Huc
refero A. verba cx commentarioad tit. De verb. fignific. I. 1 5 c^.
Finge,inquit: Concedit lex volenti laii ce xdificare, vt vicinum ad prorim^e
rei vendicionem cogere po/Iit,an euni quoc]» adiuuabif,qui lautum ardificium
perfecit, fed addere illi aliquid dedderat, puta hor- tumampliare, vel
impluuium? qua in re ciim egoimpecerer, negabara adiuuad . Cum enim orn^tus
vrbis racione ita con- ftitutumelTer, &qiiiciiies ad expolienda jcdificia
incitarencnr, ineoqui iam perfe- ci^TeCjhaJc ratio locum non habebar. Paulo
poft ica : Veriim ciim non tam iuri meo quani indicibus dtrfiderem, tranfegi,
vt vcri/finuim fit illud Hefiodi, cT' ctV vtaic Columella, non foliim deboue
dici- tncfed eciam dc omnibus parcibus rei fa- miliaris.adeo referc non habere
maUim vi cinum.H?c Alciac.Vidc adagium,0^ir^yg lummilfUs.8c,Aliquid m:ili propter
vicinU malum.Sc Budasum in Annotat.prioribus in Pandecfl. J rpyu GeminA quem
titnquxm Phinea raptant q>tietU7i HarpyiA.'] Hefiodum fecutiis,duas cacum J
. quafi citiiis aufugfcns. Ct\xno,h, KihAivod quod tikniger,S\\t qui per tres
Harpyias, auaritiam,inuidiam et fuperbiam intelligi velint. Opinorautem hic
Alciatum dc in- duftriaduarum tantiim mcminifle, vtaA rem fuam,ideft, duos
vicinos accommo- daret.llle quidem i. Praetermifibrum air, Harpyiasira tonantis
aduerfus PhineuM impulfas a Poeta fingi, quod quxcunquc maxima oriantur
m3la,irae diuina» folcanc afcribi : et Theophraftus hafce tem pcfta-
tes,fterilitates,& alia generiseiufdem.qu? non vitio terrse, fed caslitus
proucniunt, ATrQ t7 J^ctifAovo^ ctlrictv appellat, id cft f caufam Deotum
numinc vrgentcm . PIu- tarch. lib. de vfura vitanda, Harpyiarum fabulam torquet
indcbitores, qui graucn- tur^erealicno : tolerant enim ac fuftinent tanquam
Phineus Harpyias illas pcnnatas pafcenres yScceo^ 0 pivt'jT dpTrviet^ Ttvcif
ijTTOTrTspis^ jSojKovTif . Si plura de Har- Harpyit, pyis requiras,confuIe
Syntagma ^.Hifto- rigidiex- riaiDeorum Gyraldi. Natalem Comit. a^ores .
Mytholog Iib.7. cap.'>'. Integritpu noflray^c.'] Accommodat fa bulam.
Proprijs ^dibuscedcre cogar, et hisexpellar, nifi mencis integricace& ho-
neftace vindicer, meqi tuter.vtolim Phi- neus, Zete et Calai adolefcentibus
for- tifiimis . His mfifint Zetes, ^c.] Verba Orphci fubijciam Lacinis verfibus
; Agnoui duplicem BorcA de germine ^ica » ^luos peperit nubens lllifi ad
fluminis unda, Regis Erechthei diuum genus Orithyia, G^i plumis etiam circum
talaria fufis Corpore Bijs fimiles Zetes, Calaisque t/tf* lahant . Pindarus in
PychiisOd.^.Strophc 8. Bv[j.^j yihctVH ^diayov i'v, Tviv $ctcrtKewf AvifJLCov
^nTCtV KAKctlV TS 'TTCtTtip ^Qpictf, AvJ^peti quam in vicinnm malum ^ aua-
[^q^h fj^ rumincidere, Qnx> etiam illud Pindati l^eye vic noii male
quadrabinex Nemeor-io.XctAs- pjftjff, TCc) «T* gp/r dv^pMTrotsrtV OfXlACiV
KpiOJO. Vcav: Fericulofum ejl contendere cum poten tioribui- Rcde
Thucydides:7rjOiV Tifj- ctru- yHTOVct^ IffdLTt 70 dvTtTrdLKov xju eKivd-i- pov
Kct^i^^ctTcu.Exvicinumalum bonum- ve proficifcitur . Themiftocles cum prx- dium
quoddam vendere vellet.hoc quoq; prasconem adderciufiit,cT/>^ et^^ct-D-tfV
'iyj* yttTovct^, id cft: quod vicinos eticim habe- retbonos. quafi vicini
commendatione fu- turum cffec longe vendibilius. Cato quo- que
fcnioradmoncbateos, qui agrosem- pturi cfl'cnt,vt antcomnia anmiaduerterct,
ncmalum habcrcnt vicinum. Cauebit
cr- go prndeos, ne iHi fit falfuginofa vicinia * Signa I Emblemata 183 Signa
fortium-5- EMBLEMA DIALOGISMVS. V AE te caujfa mouet volucris Saturnta, magni
Vt tumulo injideas ardua Arislomenis ? Hoc moneo, cjuantum tnter aues ego
robore pr^^o t Tantum femtdeos inter Arijiomenes, Infideant timid.z timtdorum
huHa columh^ ; Nos aquiLz intrepidts figna henigna damtis • COMMENTARII, IN
repulchromagnifico fumptu eredo fedct regina auium aquiJa,expanfis aiis,
"Tolanti fimiIis,nota foi titudinis,ftrennita- tis,& intrepifli animi
. Editio Rouilliana in fcpukhro infculptam habet epigraphc, I>. M.
AriflomenK, hoc clt ; Dijs manibus Arijloments, H o c ex cpigrammatiyn Gxxcorum
libro 5. fumptum pulchre eft xmulatiis, quo fub nominc Ariftomenis Imperaro-
rem Carolum V. celebrat,3lluHitque aper tead aquilam,quam in fcutohabuit, et
Aquila. imperiali ftemmate, qua: fortirudinis no- pyg Jlsm- tam pra: feferat.
taenim vt dignitarecx»- jr,(itc Im teiis auibusantccellit : ita ille Piincepsa-
per>iton> . lios et fortitudine fplendore nominis lcn M 4 gc §4 Andreae
A. gc aiiteccdir;Ha!c cjuiJem MinoSifcd non immeriro cnm Pigiiorio diibiramiis,
qwo- inodo Alciatus potueric celebrarp tumu- lum Caroli V. ciim Carolus
olyierit anno j ; j 8 Alciatus v ero anno i s ^o- Sed Poe- tis aliquando
licitum eft etiam viuis tu- inuIoscrigere,priErcrtim ijs,quosin Deo- lum
numerum inferere properant. Epi- gramma eft Antiparri civJ^pMg, quod hnc ad fc
ribcrej^on piget : matufos. '«'^f ^,,, ... yopyoi VTrep fxtyethH tviaJSov
aptto- dyyi^?v • J^HKeu^oi S^Hholortv i^eJ^p/Kraa-t TrihHcu ' dLfAlXif cT',
ctTfiVo/f a.vS'pdL7t lipTTO- fAeSet . hoc eft : Uftnciafare louiSyprApes^
-volatibus ales, Car metgni ad tumulum fidu AriHo- ments ? Hac homines moneo : -volucrum
(juantum opfima viuo, Tantum hic heroa^ optimm inter erat.
StiparintpauidAtimidorum bufi^t colHbA, AJi ego deleclor fortibus vfq-^ virt4 .
Auis louis Saturnij nijcia,quam obcauf- fam ftas Ferox, fu p magni tumulo A
riftomenis ? Nuncio hominibus, quod quantum prse- ftantifllma Volucrum fum,
tanrum hic femideo- rum [fuit.] Pau id X q u i d e pa u id i s a fTi deb u t
col u m b a:, Nos autem interriris viris delev.^amur. JPare age ^d fedeas louts
ales nuciapernix Magnanimi tumulum trux ad Arifio- ments ? itimirum quantum
alitibus fum robore prAfians, Tantum femidets prAflitit ille virts . Sic
hufitspautdSpauidas decef effe colubas: Nos vero intrepidts figna fuperba
fumu4.. Hatonis Anriparri exrtat Epigramma ccrre nobilc tumt^lus. in
PIaronis,diuini hominis.tumulum, cu- ius animam ad fepulchrum e ccrlo alla-
pfam iw fpeciem aquilas dicit : ^tiTi. T/Vrg Si/S»Keti V-TTip 7dL(p0V, W T/*
S^ipotVTet deeoV qIkov ei^JOcrKOTreHf ; ^Km- a-afMet J^iy» ynyivif etT^ht-)^.
Curaquila ad tumulum hunc volittis,dict nunquid ab aslrts Bic habitare Deum
forte aliquem in* tuita es ? Imo antma extinBi fum diua Platonts, Olympum ^A coloy
fed corptis terrigenum Atticf^ habet, Hisnon abfimilc cftillud Marullide A-
gefllao : Nuncia magnanimi volucru louts, ede quid vrnA InuiBi rofiro cudts
Agefil ei f Ipfa inter volucres quantum caput effero, tantum Mortales omnes
cedcre Agefileo . VOLVCRIS Saturnia] Aquila,quafi di- xeris
louiana ; nam et lupiter dicitur 5a- turniusa Saturno patrc. Viig.in 4. Nec Saturnitts hAc
ocults pater accipit &- quts . Sic apud Homerum multisin locis Kpovi- S^nf.
Curautem aquila louifacra, dixi- musfupra Emblem.4. Ardua] {ublimis, ereda,
emineiis . Magni Arificmeiits] id eft,Caroli (J^iin
ti, quem nomine Artftomenis appellat . K'pt^ofAivi]fi optimas mentis homiiiem
fo- nat,aitPindari fcholiaftes.Er Paufanias in Mcflen.eum Grxcorum omninm
oprimii Apojlinisoraculo iudicarum refertiquod &alicubi confirmar
D.Hieronyrnus. Scd Ariftomenjs hiftoriam, quoniam mulrts eft incognita, paulo
latius quam pro ope- ris inftitutonariabimus,quam credo legen tibus non fore
iniucundam. Scripfit illam Rhianus Rcna^us Groecis carminibus, in quibus
Ariftpmenes nihilo fuit ignobihor» quam in Iliadeapud Homerum Achilles.
Paufanias in Meiicniacis, Rhianum fecu- tus,latiflime commemorarhanc hiftoriaj
iiosaurem mulra pr^efcindenresj quod ad Ariftomenem artinet.profequcmur. Fue-
runt ioirui inter Meftenios et Laceda^mo- nioscertis decaufis acerrima
odia.bellaqj phuima,in quibus ^quo Martepugnatum eft. Tandem poft c«ntinuos
viginti annos in bclhs exhauftos (vt Tyrthasus canit) Mcilenijs deui«5lis tales
legesimpofuerunt lacedasmonij . Primum iureiurando eos aftringunt, nc vel
vnquam a Laccdarmo- nijs deficianr>vel alias noui quidpiam mo liaucur»
Deinde vtdeommbus frumenris> Agefilai tumulus. III, lupitet Satur- nius .
Arifiom Ariflom^ nis hifio ria ix Faufti. nin • Emblemata_) . i8y qiix
agricultiira comparantur in homi- num alimoniam>dimidiam partem in 5par tam
ferrent. Decretum item eft,vt ad fu- nera regum, aliotumqj qui magiftratum
gefleruntjtum viri ex Meflcnia,tum mu- liere^, pullisinduti
veftimcntisaccedant. Itaq; tantis opprefli aerumnis Meflenij, cum nihil
humanitatis in poftcrum a La- cedajmoni js fperarent,fatiusefl^e duxeiunt
inacie cadeie,aut tota Peloponnefocieaos fugere,quam hjec pati .
Decreueruntita' que deficere.Vrgebanteosnon leuiterado lefcentes quidam, rerum
quidem bellica- rumimperiri, magnitudine tamenanimi prxftantcs, qui in libera
patria mori mal- lent,quam alias beatoetiam fcruitio frui. Intcr hosfuit et
Ariftomenes, cjeteris no- Iriflome bilior.-Nam cum eius matrc Nicotelea Ge ps
taren nium aut Dcum ferpentii fpecie aiut rcm ?/, habuifle;putabatur
tamenPyrrhi.aut Ni- comedis filius.Hic florens ^tatCjCxcelfoq; prasditns animo
magiftratus addefedlio- nem folicitat.-conferitur prai^lium : vidlo- riam
neutri raanifeftam funt eonfecuti. Ariftomenem vero plura facinora edidifle
famaeft, quam de vno viro credi ppflit, adeo vt finira pugiu regem eum
elcgerint; Fuitenira oriundus ex genere Atpytida- runi.Ctim regnum
detretftaflTet^cum cxer citus impcratorcm defignarunt. Qiii vt ter reret
Laccda^monios, profcdus nodu La- cedacmonem, ad templum Palladis Chal- ciseci
clypeum fufpendit, cui infcriptum imtyAriftomenes de Spartanu De£ dicauit.
-Laceda^monijs redditum fuit oraculum» yt confiliarium Athenienfem acciperent.
Athenas itaqj mittunt, qui oraculum nun- eiarent,& virum petcrent.
Athei.ienfcs verocum nollent ncc r€s Lacedsemonio- rum crefcercncque Dco
refragari, Tyr- ihazum ludimagiftrum,qui et ingenio mi nime valere
pufabatur,& alteropede erat cIaudus,Spartam mittunr • Profcd:us eo
Tyrthasus, magiftratibus& militibus ele- giaca et anapseftica recitauit
carmina,qui- bus eorumanimos adbellicam laudemex- citabat . Itur in belUun:
Anaxander Spar- tanoium rex erat j Ariftomenem Icgiona- ii>ex Meflenijs
o.memi; ic quo- que Dion Chryfoftom.oracj j.fereinicio. ^^uayitum inter aues]
Collacio parium. Semideos inter. ] Semidei func Hcroes Semtaet » ijluftres, et
nobiles viri j quiquoniam ad Deorum immorcalium naturam quam
pioximeaccefierunt,ab imperica plebccu- la,& Poeris ipfis (qui vulgaiem
opinionem velis remisque confedratifuntj innumcro Deorum relari creduntur:
Tales fuerunc illi,quos al tero parente Deo,aItero morta- ji prognatosexiftimabat.-vt
HercuIes,Ai- neas, AchilIes,&c.Hefiodus: etpmv A^vS^pav tipaxav Qmv yivoi,
o7 Ketis,0*fimul vtrumqi efi. Micro qusePIucarch- deoraculorum defe^n:u
difpucac, qua:qi DiuusAugufti- nus io.de ciuif.Dei,c.ai.aIiiq> ccrt^ mul- ri
retulerunc de Heroibus . Infideant timidA,^c.] Columbam pro Commb4
trepidacioiie& timiditatis fymbolo pone- P^^ trept' re vulgatiilimum
fuitantiquis,nam et no- datione» men illi apud Grxcos Tpt}pci)v*hoc idem fi-
gnificatrdeducitur enim a Tpittv» quod eft trepidare. Homcrus enim fic : A/ eTg
^oiTtiv Tptipcaa-i Tnh.HAffiv i^y.a.^* Q[j.olau . hoc eft : H£ pauid^ greffu
fimiles abiere columbts^ Ouid.i.artis : Vtfugiunt aquiloi timidiffima furba f#-
lumbA . Picrius Emblemata. Picriiis Hieroglyph.Iib.ii.id fcit^ perfpi ciieqiie
declarac . Eft ci)im columba auis ColumhA fimplex et fupra moJri p3iiida,ira vt
pro- natw^^. pter genuiiuim tiraorcm iu fummis locis nidificeciadraodum falax,
foecui contiinio indulgetjcaqj nihil foecildiiis,mares more fjcminariim
ouisetiam inciibant Sc fouent, ob h:EC Vencri facra cfTe crcditur. Aqiulae
odiofa,de qua re Varro phirima . Scd co- lumbina fimplicitas in proiierbium
abijc . Bnfia,] SepuIchra,tumulos. luuenal. Satyr. 3- ^, ^nrtandum ad buftd
cadauer . Ouidius Faftorum f. Compofitiqj nepos lufta fiahat aui, Et Virgilius
; - [emtuftflj^ feruant Bufta . Cicero in Pifonem : Quorum ego furori nifi
ceiri(^em,in Catilinse bufto,vobis duci bus.,maiftatus eflcm Mortuorum cadaue-
ra olim cremabant,8c cineres,quos religio- s^a(l'eruabanr,buftadicebantur,quafi
com bufta.Ciccro tame 3 .Dc legib.buftum pro monumento accipic, vc et Suetcnius
pra fepulchro . Nos AquiU, ] Aquilam Romanorum ('rerum dominorum) infigne
fuifle,quam plurimiaudores refcrnnc . Neq; vero id finecaufa faclum
coni)cio,nam vetufti qui queaquilam auium principem vocitabant: vt Horatius
proinde dixerit,ei louem per mififle regnum inaues vagas.Obferuabant
cnimciusauis pr^ftantiara viriura.eam po litam,concinnam, increpidam,
ftrenuam> liberalemrquae adiundla pcrfctuo fortem Aquilino debent Principem
comitari . Sed et aqui- linonafohomines regios appcllarunc, ce- ftibus Platone
et Plutarchorira vt Perf? ad regnum nemini adicum libcrum concede- renc.nifi
quiea nocalinfignis eflcnrjatq} Cy rus ille, quem aquilina nafofuifle memo-
rabant:,Pyrrhus eciam Epirotarum Impe- rator,Aquil^ cognomen flbi datum a fuis
lubens admific. Cum enim milires eum Acjuilam appellaflcnc : t/ ydip, inquic, k
fAihKcoToli yfjLiTipoii oTrKoiii eojTTip aKU- TTsfo/r, eupofj.iV»i . ^luid
"jero^on deheo 'veftrus armi6, tanquam alts pernicihusy in altum tolli}
Imo veroapttd Thebanos A- Ai^uiUfa qiiilx vt facrse aues colebanciir, vt apud
cri. aues AE»yptios Crocodili,IbcSjCynocephali. ^mhw » ngn auflm cquidem
traiifilire, Aqui- AquilcL^ infigntj KomanO' rum . AquiU prdftatia. nafo ho'
mtnes AquilA^ 4t^ui . lam olim rerum fucccfliim profperarum porccndifle, fic ei
im lupitcr omen opti- mum ccpic,cum flbiaduerfus Titanas pro AquiU 9-
ficifccnciapparuit Aquila Pr^etermitto lu men^' bcnsqUc prolixa
funtinXenophonciscom mcntariis. Cert^ Aquilam alii refcrunt » Gordiijpaupcris
alioqui viri, incurtu pcc totura diem feflitaflejvndc regnum Phry- gias filio
Midaj prajmonftratura voluni; . Cum Hieroadmodum adolefcens eflet,&
mediocrium homofortunarum,primobeI l»,quod vnquam inii(ret,AquiIa fediteius
clypco, quod pr^Bfagium regni fuifle cre- dicur.Tarquinio Romam migranti Aqui-
la pileum e capiteabftulit; vndeTanaquil vxor vaticintorum perita regnum illi
por- tendiconiccir. C.Marius puer Aquil^e ni- dum cum feptem puUis in agro
reperit ; cuius ominis ratio fuit feptem Confulati- busoftenfa. Celebratur et
Odauii Cxla- ris Principatus primiim Aquil? oftenro no tatus, Ciim enim
aliquando in via Cam- pana pranderet »Aquilaex improuifo pa- ncm ei de manibus
errpnitj& lei iter deiii- dc reddidic. Nec prsetermittendum quod legitur de
Alexandro Maccdonc,quo re- cens nato, Aquila:du«in culminc domus pcrtotumdiem
fedifledicuntur; quodo- men tum primiim captum fuit duplicis Impcrii,nempe
Afiatiei& Europxi . Sed h^c dum colligo, fcre non fcntio mihi ad rcliqua
pcrgendum . Vide Picrium Hie- roglyph. 19- Car o L I V.Iaudescelebrat(vtCIa« ^
dius Minos arbitratur) quem quam aptc cum Ariftomenccomparet,fatis conftabit, J^*
J^'^ flquisgeftaCaroli cum hiftoria Arifto- ^ mcnis fu pra ftise enarrata
conferat. Quarc non multus cro in enumerandis eius iau- dibuSjiic mihi
contingat id,quod fophifta: cnidam.qui cum appararct recitaic libiCi, et
Antalcidae percontanti,quodeflet argu- mentum.refpondifletjHercuIis encomiu ;
Quis,inquit,illum vituperat: Supervaca- ncum exiftimans in co laudando fumerc
operam,quem omnes vno ore praidicarcr^ Hercules autem apud Spartanos religio-
fiflira^ colcbatur,vt& Carolusapud Gcr manosj viiitenim is inter homines,
vc vi- uus laudabilis fuerit, mortuus vcro fceJix iudicecur . An 1 po A ndreae
A. Suftine et abftino- EMBLEMA . T toleranda homirn trifiis fortuna ferendo ejl
Et nimium felix fxpe timenda fuit . SuTtine {Epi6fetu.J nempecum aut in-
iurias.qux func ferenda^, non toleramus, neq; ferimus.-autaquibus rebus
volupta- tibusquenos tenere debemus, non tene- mus. Itaque,inquit, (i
quishaicduo vcr- ba cordi habeac,eaq5 fibi miperando atq.ie obferuando curet,is
eric plerunqi impec- cabilis, vicamque viuet trauquilillimam, Verbaduo h?c
dicebatjtf-i^g^i^of )(5U dTriy^. Patere ^abjiine . De aduerJisajquoani- mo
perferendis,qu*edam Ladantuis 5. c. 18.& Plucarchus confolatione ad Apollo-
nium 3 de abftinentia vero cxemplalonge multafuntapud Valer.Max. Jib.^.cap.j-
Videquoqi adagium, Suftine ^abftine, Vtriusqs verbi vim exprelfit Horatius^.
Carmai. Vindet: marAfraudisy ^ abftinens Dncentis ad fe cunSlii pecuniA,
Cpnfulq-y nm vnius anni, Sed quoties bonus at(i\ re^us ludexhoneflum prAtulit
vtili, B.eiecitalto dona nocetium Vultu, ^....^ £Ttoleranda hofnini &c.]
Aduerla for tuna viio forti tolerandaeft.Huic rcfpon- det verbum axi-)(^>
Adhortatio eft ad pa- tietiam,cui(imilcillud Virgilii j.AEueid. ^idquid
erit,fuperanda omnis fortuna ferendo eft . . i:t nimiumfeliXi &cAt.]
Pubjiimimus eft is: fortuna cum blanditurt captatum venit : Tum enim maxime
timenda eft.ciim val- de profpera pucacur. Ergoidem Publius vere fortuna vitrea
eft,quA cum Iplendet, fran^ gitur, Horaciamim hoc et vulgo tritum: SApiu^
ventis agttatur ingens iHnu^ . quo videtur refpexille ad ilU Herodoti, in
Polymnia, Kpd oucTe f/.iv Kvi(^ei. op£f S^i co^ sV otKiU CtlJTcL i alJKilTTTH^
CihiCt i (piKi^ ydp 0 6iOi Td VT^epi^ovTet, ^ctvTct aoh^eiv . Alexidishoc
laudarur; KAV ivTV^TU, COi eojKB, TpOCrJ^OKS.V clei Tt J^ei, xc/uyjht Tris-ivHV
Tvyji, Fortuna quamuis ftt tibi profperrima > Semper aliquid tlmeto,
dijfidens ei . Epicietm.] Stoicus fuic natus Hierapoli Phrygia?,feruus et
claudus,cuius quidem morum et vic Bxccho . Irac]3 duo pra:cipue nobis hoc
cmblemate Tahetia. propoiiuntur,toIerantia et abftiixntia . I . In tolerantia
conftans hominis animas agnofcitur, quando fcilicct malis non ce- dit,fed
contra audentior exfurgit . Vnica fiquidem co(i:antia hominem ab hominum
communi f(^ce differtntem maximc,& lon nobilioiem facit:quandoquidem,vt do
clc cecinit Prudeiitius, omnibus ali js vir- lutibus, et focietatem et auxilium
fuum fortis patientia mifceat j virrusque omnis vidua lit,quam non patientia
firmet. Gra- iiiter ad huncfenfum Horat- i.Carm.j. JEquam memento rebus in
arduis Seruare mentem^non fecus in bonis Ab infolentitemperatam Exemploell
Socrates, quiea fuitxquani- mitate.vt abeuntem domo, et redeuntem . codem
femper vultu fuiffc dicebat Xan- thippcmorofa vxor. Stoici ergo t/scj- rm
8i/9i'///«t»'inducebant fuisdifputationibus, 7}iveivct\yiio'ici,v,yjiuTHvei'7rASlAV.
Et huc fpedlanc Senec^E confoIationes,& fcrc om- Abftij^7% ues epiftol^e,
quibus tolerantia et fobrietas ticL->. eruditis acuieis inftillantur . i. At
quantu condHcatabftincntia, quan- tasq; habeat vires,pleni funt audorum ii-
bri.plena antiquorum monumenta: iame- iiim late patet, vt per oronia omnium
vir- tucum domicilia fer^ locum fibi fuo iure vcndicet . Hincapud Ladantiwm
triplex ftatuitur virtutis gradus:primus eft a ma Jisoperibus abftinerc:alrer,a
verbis malis; tertius,a rerum malarum cogitatioue.No tum cft iliud : 'Efl
"virtu: placitis abftinuiffe bonis . Cui non malc conuenit Ciccronis illud
Qffic. I . Benc Pericles, cum haberet colle- gam in practura Sophoclem
Poeram,hique de communi ofHcio conueniffent, et cafu formofus puer praetcriret,
dixifletqj So- phocles : o puerum pulchrum, Pericles? At enim
pr^torem,SophocIes,docet non fo Jum manus, fcd criam oculos abftinentcs habere.
Anacharfis Scytha cogcftu rcper- tus eft apud Solonem dormiens, Tt altcra
Centmtw manu pudenda,alteia osobfignarct,conti- fidgeftHS, nentia^ et filentij
fignacxptimcns . Duo cnim funt in hominc membra,qu? non ni(i admodum
difficultcr edomari poflTuntjIin gua nempe et genitalia . Itaq; quod Ana- jy
charfis toto astatis fus tempore bellum voluptatibusindixetit, ftatuiseius
infcri- ptum fuifle legimus, ^AwdTJKX^ yctTpef, Y^au^oim KpcLTHV' Quarecum
faccr- dotes AEgyptij frienum libidinibusimpo- nendum cfle fuaderent,viri
genitalcmanii cohibitum et reprefliim pingebant.Refer- rem quxde Alexandri
Maccdonis conti- nentia ab hiftoricis memorantur, qui nu- ptammulierem
attingere.neqj Darij filias captiuas videie fuftinuir, fed haec funt in orc
omnium-Huc facit illud Horatij^: Non pojfidentem multa 'vocaueris ReHe
beatum-reBius occupat Nomen beati, qui deorum Muneribus fapienter iti, Duramqi
callet pauperiem pati, J^eiusque letho flagitium timet, Non iUe pro caris
amicis Autpatria timidus perire, Itcm illud cfc7rg;)^« fic : C Tii( TVpAVVlS^O^
. tCj JTrip TSTiS yAplV AVTCO C fXOKoyOVVTif 01 ^bttaKoL . S^eS^cdKAo-iv a:jTo>
vifj.iffScu '^AyA^TA^ TA^ptllJ.CtTA TA (k TUV Kl' fj.ivG}v Tnf dyopAf . ATn^ot
^iTTAKoi 4vo/xi:7-d-i}(TAV, a dtdiTO TiV lAffOVA ^JiT TAKqV OVTA, A^rrOV
Op^iivcu TTipt TtW fxilJ^HAV. »OTt 70) TnK-OTrOVVHa-tAKa-TTO' ^i[J.Cf), iv AV7^
T/T TvApATci^H ATO CtSih VeUCOV TTpOf KAKeJ^CU^jLOViiSf [J.iTiTA^AV- To, a)( .
^91 1 III. hejfa. trude- I ncipes pitti. iiuarint . Qiiod vero id per fe non
pof- fent, Philippiim Macedoninmin fiiiaaxi- lium adaocarunt.-qiii profediis in
Tlieda- ]iam,tyrannisdeii!clislibertatem tiuic po- piilo reftituic . THESSAUS
ora] Rcgio Thcffalica, ii efl,ipfi The(fali. Thelfalia regioeft Graj- ci^e
famofa,montibiis et ciuitaribiisclara. Strabo lib ^.Gensinquietogenio &c.
Fia- uius V^opifcus in Saturnino de Gallis ne- fcioquid rale fcripfit.-Saturnuuis,
aic ille, oriundusfLiicGallis.genceomnium inquic £iffima,& auida femper
velfaciendi priuci pis, velimperij . Toties dominos mutet] Reges,feu tyran nospocius.Hiftoriam
paulo fupraer Dio doroSiculo lib. I6'.& Vlpiano reciilimus . Ohrudere
palpum] Prouerbium Plau- ti(ium,pro eo.cjuod eft, arcedoloqi faile- re,
flneadulari. Hinc Palpones dicuncur adulacores.TransIacioab equifombus,qui
refrac^arijs equis vel manuum plaufu,vel lingua; palpoblandiii foienc . Lege
Chi- iiad.Grauiflimam ofFenlam tulit Vefpafia nus.quod Neroni
cantantiaucdifcederet, autobdormifcerec, vt cft apud Sueton. iii Vcfpafiano.
Re^ia quem morem &c ] Huc pertincc oratio Maronitarum ex Liuio,Iocopaul6
antecitatorltaqj dominariaftentatores re- gios,his folis loqui et inScnatu,&
in{con- cionibus licere.-eos omnes honores et cape- re ipfos,& dare
alijsroptimuni quemqu^, quibus libertatis, quibus kgum eura /it, aut exulare
pulfos patria,,aut inhonora- tos,& dererioribus obnoxios filere.Occur
ritexemplum Conftantini Manaftis,de Im peratore Michaele ab aflcntatoribus
mife- rc peidiro:In fabulis eft ('inquitille) vena toremillum Adbeonem a
rabidis canibus profera dilaniatum:fic certeciim Michae iem
ftipaflfent^irentatoies quidam impro- bi,ctFo2minati,omninoquemale feriati, in
quod exicium miferum, in quam maloru Lernam eum nonconiecerunt ? Curtius lib.
8. Non deerat talia concupifcenti per- niciofa adulatio, perpetuum mahim Rc-
gum,quorum opes fiepuis alfentatio, qua hoftis eucrtit.Paterculus i.hiftoriae
Rom. de nepote Augufti Caio : Nec defiiit con- ucrfaiio hominum vicia eius
aflentacionc alencium : ecenim femper magnaefortunas comes adeft adulacio .
Ingtnuui fonipes] E^uuslibcr, genero- fus,veIox et fuperbus, fic didus a fonitu
peduni,quem quafiad viuum verfu ex- preflit Virgilius : ^^adrupedante putrem
fonitu quatit vn^ gula campum . Htppocomon, ] Ab cquis ornandis feu compo
endis, vceriam Hippo-omiu&ab equiS inftruendis fucaio coIoie,robur ina- ni
fagina mentiei)Cibus,ait Q^uintil. Alcia- tus noftcrin annotacioriibus in
Ub.ii.C.in 1. non pacimur ypocomos, vbi legendum Hippocomos,id eftiftabularios,
qui equos curanc iTriros enim equunj fignificar, kO' ^ea>,nucriojGiiro r
Exiftinjoaucem fuific munus publicum eorum, qui inidageban tur, vt de
prouincialibus acceptos caufa publici curfus equos cura fua alerent. Ha;c ille.Forteilli funr, quos Icali vocant
cauallarici.Germani RoH^ereicer . Hec fAuire tamen domino fas ] Cleinen tia
principem maxime decec,nihilq j del)et efte ab eo tam alienum, quam niniia cen-
furiB (eueritas ; quod cogant iura et le- ges infacinorofum aliquando
f^uircidef- ficere debenr,non quidem perfon^.fed vi- tij odio . Lupata.] Fr^na
afperrima, quibus e- quus ferocior coercetur, a lupinis denci- bus ica
nominaca,qui dences in^quales sut. Ouid.i-Amorum : A^^er equus duru contunditur
ora lupatK* ClaHdian.i.de rapcu Proferpinae : Terruit orbts equos prejfts
parere lupatts^ Ec Panegyrico de Probini et Olybrij coii- fularu : Juga ferrea
neSiit Cornipedesy rigidvsq'^ docet feruire lupatPS . Plutarchus
fcribit,^difficile eflie confiliuni dare regibus : non enim regium pucant ad
racionis pr^efcripcum viuere > qui regiam maieftacem vclintinefFr nifi mc
fallit anipuis, fugillat Galliarum N i populos Hippoco mon. Clemetia principr^.
Lupata. Principi' bu,s confu lcre dijfi' cile^. 19^ AndresB A. 1 V. Tquitadi
ijua ratio ne in prin cipiius ef je debet, Seipionc cordat.-L. populob
Lampridius in Alexaiidro Scue- io,qno loci air: Veri\m Gallicanae gcntes, vt fc
habentduras ac retrogradae, et fa-pe in.peratoribusgraiies. Idem dici par eft de
Bcigis>cjuod periiicai,& fuperbumho jnumm gcmis,& vix vnquam futs
priiicipibus morigerum» Hxc vetus fcriptor de Belgisjfortaile veie pro fuo
tempoie . 1. D I s c A N T hinc priiicipes qiia ra- lioiie fubditos regere et
moderari debeant, iie imperitis rerum gerendarum accidat quodequifoni,qui
dumequum alioqui violentum moderari nefciat, nec cum fit opusaut fr^no,vt
fii1at,aut calcaribus,vt incitct ad curfum,aut modum teneat,ex- cutitur
faciJIimc.fcqj exeiusmanu equus cximit : Eodem modoPrinceps miportu» nus,&
in fuos plus xquo faruiens, vel etia omnino regni adiiiinifttandi prerfus igna
IHS, vulgi animos in fe commouet . Eam obcaufam dicebat Ariftippus, benecelUi-
rum Regi et Priucipi, ficquitaudi artem priraum rencrct.-etenim fi alias
difciplinas di(cerct,id quidcm hominum opera et vi- gilijs eHic],qui tamen
fiepcnumero verum dicere nc quidcm audent, vtquod fciunt odiofum elfe
principibus,qui ciim delique rint, argui nolunt ; at equitaiidi peritiam
Princepsnon modo cx hominibus, fed ex cquo didicerir,qui adulari nefciat, vt
ho- nio,nec certc bladiri, vt parafitusaut fcur ra. Si enim vel ipfe Prmceps
equum, vt decct, non rcxcrit, erratum ftatim equus vindicabir,fuum ter fatis
m^lta Joctiebatur, fe folum.cum gcftis AdulA res C Emblemata_) . 1^7 geftis non
afFuiflet,& dimicafTe et vicifTe, et fiipplices regcsgenrium crexifle
aliquo tics fcribeiis ; et Ci, verbi giatia, eo agente tunc iii Icalia dux
quidam egifler fortitet contra Peifas,&ca2t.Tam longe exular ve
ritasabaulis principum.vc non inime^Tico clixerit,quisquis ille fuerit,autor
Alphabe ti aulici .* ^^£Bus adulari ^ metiri primus in aula. ^xtigO' Antigonus
rex AflicaliquandoinLer venan arex . dum,mutata vefle,reli(51is comuibus,erra .
bundus apudagreftes homines in vili tu- guriopernoiStabat incognitus, de fe ipfo
tanquamde altero percontatus aftanres, omnia qua? fecerac mala, ab iilis
audiuit . Manequ?fitus acqj inuentus.cum veftem allatam et regium ornatum
vidifl^etrDate, inquic, purpuram, quam vtprimtim in- dui, verum deme, nifl hac
node, audiui nunquam . Talc efl:,quod fcrturde Lndo- uico VI. Francorum rege,
qui fajpedifli- mulatohabicu turbas fe adnnfcuit,vtlibe- ras populi voces
&: iudicia de (e eicipe- ret.quo facilius et fuis,& Reipub-medere '
\\ni.s, turincommodis.Notaeft AlexandriMam /^^ ma:2e Imperatoris qucrela;
veriratem,aie- bat,regum auribus minime efle peruiam, in tanta quidem
adulatorum turba-O gra HC regibusincommodum, rerum vcritate vix,ac ne vixquidem
ipfos percipere;Ion- ge vero grauiflimum, quod fobriarum admonitionum minime
fint capaces, fcd tanquam aduerfus incantariones,ira aduer fusbonasadmoniriones
obturant aures,& obdurant corda, folis adulatoribus faciies et morigeri .
In aulis enim Principum 'TTpa.TTei nflexi puerum adhisceiuexnfurfiin^
i-3piauc,ad fi^uiScau dam eius firmiratem, vtquascoutra pcm- dus nitatur . | H
V I V s Eniblematis primarius ty- j j | p u s m i hi vi d e t u r>ni fi c
oni c d u ra fa llo r, pe- ^^^^ ^ j titus e Qu^iijtio auclore Gra*co, cjuiedi-
^^i tum quendam locum et admodum afpe- *^^y*,, rum, difficilemque afcenfu
tradiccuius in •^'^ fummitate palma confurgat,ilIicq; virtus infldeatjniniirum
ex moutis afperirare va- j:ios& di^cileslabor€s:expa]nia vero te- pori&
Emblemata-i . poiTs diiitiirnitatam intelligenJ . Niillus enimefl:,qni vii
tiitem aliquam polfitanfg- cjui, nifi muttis laboribus (iiuqiie peipef- lis. At
temporis diuturnitas nullo figno figutari meluis poteft, quam eo quod an- ui et
menfishabetur fymbolum . Huc fa- citillud Q^intilianiiDefinic ui aduerfani-
ti,qui peruenit ad rummam,rcandenti cic HmGel caima, labor eft . Anfara quoqs
piarberc potuic Gellius innodibus Atcicis,lib.3 .c. tf.cuuis h^BC fune
verba.-PerhercIe rem ad- mirandam Ariftoteles iu 8. Problern.& Plu tarchus
iu 8.Sympo(i3c.cIixic;i'i uiprapal m«,inquit,arboris lignummagna ponde- ra
impoiias, ac tam grauiter vrgeas, one- resque vcmagnicudo oneris fultineri non
queac, nondeorfum palma ccdicnec intra rie6ficur;(ed aduerfus pondus reliirgic,
et furfum nicitur, recuruaturqi Propterea, inquic Plucarchus, in certamin bus
pal- niam fignum elle placuit viAorise, quo- niam ingenium einfmoii ligni eft,
vc vr- gencibus.opprimentibusq; non cedat. H^c Gellius . Commode huc mihi fefe
olFert locus Phornuti Grajci (criptoris, libro-de natura Dsorum, cap.de Mufis,
vbi aiCjMii fas ex vecerum fenceucia coronari palma, ob nominis fimilitudinem,
eo quod Phos- nices primi credantur litteras inuenide. Probabiliorautem
ratioeft,qu^ ab eofu- mituriquod plantahaic tcnella fit, quod beneHca,qu6d perpetuo
virens;Arbor h?c dirhculter fcandicur.fructusq; refert fua- iies admodum, vt
non abs re Mufje coro- nis vcanture palma confedis . Grasca Ci quis
malir.apponamtrgipctvouJ/Tau S^iipot* ViKi^^J^ [j.iv rim voyJ^no^it «T/ct rtiv
ofy.af- VJ^ictVi ATTo rm (potviKcav J^okhv evp{j- ycoTipov i^^t^ cT/ct
TOTpupepQv iv&pyi^ tici^aov (S^va-etVei/SoLTov yAvKVKctp- OtTOV Ti tpvT^ •
Nefcioanad palmasnatu- ram alluferit Salomon in Cancicis, cap. 7. cum inquit:
Afcendam in palmam, et ap- prehendam frudus ems . Sand:ius cerce nullum
interpretum,quid literalis fenlus /ignificet.indicare teftatur.De palma vide
Plinium lib.i 3.cap. 4-& lib. i^-c.^z.PIu- larch.S.SympofiacOrum ApoIIinem
lib. i.Philoftraci Iconcs lib. i. in Paludibus . Et ance onania prouerbium,
I^almamfer- re. quod fi legeris,nihil erit amplius quod Wcfide res . Cur autem
cadem palma fic vi^toria: fymbolum et praemium, vide a- pud Leonic.vat.hift
lib.x .cap.58. NlTlTVRinpondiCf] videtur nittaducr fus impo/itum forte fibi
onus . II?.' Confwgit m arcum] C-au fam arcuatio- nis feu fornicationis palmac
reddic Plutar- Palm^^^ chus in libello de caufis naturalibus, pro- ff^rm
blem.37.his verbis.-Cur inter omnes arbo cum con- res (bla palma contra
impofitum onus af- /^rgaf i furgit ? Vtrnm quod igiiea Sc fpirabilis facultas quamaxmie
pollex, cum tctatu« et irritatur, fefeexercens magis ac magis exerit .?
Anquoniam pondusramos fubita vrgens, aerem omnem, qui in his eft, op» prellum
cedcre retro cogat,qui deinde rc- iumptis paulo viribus, aduerfus onus a- crius
rurfus inftat ? An molles et tenens virga; impetum non fuftinenteSjCura onus
quiefcic,paulatim feerigunt,& fpecicra, quafi contraillud
aflurgant,pra:bent? Bellaria dulcia.J^ey.f/.ATctvclTpeiyt}'' SeUaria,
^ctrct/funtqj omnia ea>qux fecundis n*,en lisapponi folencGellius lib.13. c
ii.Lo- cuseftelegans apud loann.Salisberienfem faudorem quidem non
ineptum,& quem non segreinter optimos fo r ta fle habere- mus,fimeIiore
fiEcuIo rioruifletj in Poly- cratico Iib.S.cap.j.Significant beliaiia,ait,
omncgenus menfai (ecundscquoniam ibi folentapponi quarpulchrioia funt
&deli- catiora.Vtitur autem hoc nomine M-Var ro:BeIlaria,uiquit,eamaxime
mellica sfit, qua: mellica non func . Qj_iod foite c6 re- ferripoteft, quod
vcenii gratiora func ea, quas p.eceflitas appetit,quam qua^ iniratio gula;
muenit. Ha:c ille.Addam et locum Arnobij aduerf gences lib.y.nam et his ver bis
Bellaria fignificat:PuImentorum varie tatibus,ait,afiiciuntur Dij ccelites, vt
fie- rimoseft poft coenarum ditium et locii- ^letum faginas: fruftillahsec paruula
pro fuauibus mateolis fumunt,non quibusfa- mem fedent, {ed vc palatis admoueant
©• tium, feq^ipfos plenx appetitu voiacita* tis inftigeni.Sed veieor nequis
hajc pr^ter rem congefta dicat . Odoratoiglddes] Odoriferos datflylos» Fruclus
enim palmae ob digitalem longi- tudinem dadyli dicuntur . Hic non pof- luin no latius aliquanto me
difFundere,& dehuiusarboris mira natuia aliquid non ingratuni Cvt fpero^
ahferre . Sciendum e- PalmA nim palmas inuicem maiicali quadam co- admira-
pulaconiungi,maresqi attrahcie ad fef c^tera opertus agit . Sicfurem haud
metuit ^ fc ventos temnit imhres> Tutus apud^ viros i tutus apud^ Z>eos •
^ COM. II. Typm £mble' matis, L0CU4 Jtiflmo floricQ A. COMMENTARII IV X r A
mare Scythicum rupes emi- net.in qiia caiierna vel anrriim confpi- c!tur)Vnde
prodeat vir vntliq; prxrer ocu- Io5,pellibus indiirus,qai tamen hoc ioco no
iradepid:ushabctur,(ed id editioLug- duucnfis eleganter exprenum habec, vc
probemonet Pignorius . CoRNELivs Tacitus ertremo de inoiibus Germanorum,Femios
ica defcri- bit:Fennis roiraferitas,fceda pauperras.no arma,non equi,non
penates^ vi^ftui herba, veftitui pelies, cubile humus . Sola in fa- gittisfpes,
quas inopia ferri oflTibus afpe- rantjidemque venatus viros paricerac f^-
minasalit. PaHim enim comitantur, par- temque pra»d:E petunt. Nec aliud infan-
tibus ferarum imbriumque fulfugium, quam vtin aliquo ramorum nexu conte-
gantur. Huc redeuntiuircnes, hoc fenum leceptaculum.Id beatius arbitrantur,qua
ingemere agris, illaborare domibus, Iiias alJenasque forrunas fpemetuqj verfare
: fecuri aduerfus homines, fecuri aduerfus deos.HiEcTacicus. Q^ibusex
verbisfa^i- Iccolligoab /\Icia:o fumptum Emblcma tisexemplar.Eadem pene
defcriptioextat accolarum ad Nilum apud Ammian Mar cell.Iib. i4-non longe :i
principio.Ncc noii Emblemahoc a luftino hiftorico petitum efle, facile quiuis
dixerir, quiScytharum defciipuonem,quam retulitille lib.i.euol % uerit . 5ic
enimrScythis inter fe fines nul- li.neq; eni^ agrum colunr,nec domus il- lis
vlla,au£ tec4um,aut fedeseft, armenta et pecora femper pafcentibus,& per
incul tas foiitudines errare folitis . Vxores libe- losque fecum in pUuftris
vehunr:quibus, coii)simbrium hyemisqjcaufa tedis, pro domibus vtiintur
.luftitia gentis ingenijs culta, nonlegibus. NulUim fcelus apud eosfurto grauius:quippe
fine izdio muni- mentoque pecora et armentahabeiiribus, quidfaluum cl]et,(]
furari licerer? Aurum &argentum
perinde afpernantur, ac reli- qui mortales appetunt. Lawle et melle ve- fcuntur
. Lanseijs vfus ac veftium igno- tus;&' quamquam continuisfrigoribiis v-
rantur,pellibus tamen ferinis autmurinis veftiuntur. H(^c coucinentia
illismorum quoq; iuftitiam dedit,nihil alienum concu pifcentibus . Qu^ippe
diuitiarum cupido ibieft,vbi et vfus . Atq; vcii»m reliquis mortalibus fimilis
moderatio et abftinctia aIicniforet:Profe. tis domus,irricus propoflti
reuerterecur • 7.C.1.& Alciatum lib.tf.Parcrg. cQp.z^. loquicurde
Conft^niio abexpedicione Per III. HFNNrs /;7o;>^] Inopsdicitur lineopc
ficaiucafllim rcuercence Lib.ii.vbide lu- '■ops . et aux'Iio. Virgil. i.Georg.
liano bellum in Pcrfas meditatc.-Vrcbatur Atq-yinopi metuens formica feneiiA.^,
bcllandi gemino defiJerio . Scythiciq-y miferrimu^ accola Foti]V^\i' ^i Cereris
non nouitopes.] qui vfum pcrrimus habitator iuxta marc glaciale panisatq;
vininonhabct.Sic Marcellinus: ccola. ^cythicum. Sic enim difiFerunt accola et
In fua vita vidu funtafperi, vt neqj igni, ' incola vc accoladicatur, qui ad
locum ali- neq> faporatis indigeat eibis,fed radicibus quem,hoc eft.iuxta
locum habitat, v: ac- hcrbarum agreftium, et femicruda cuiuSi- cola Padi,accola
Rhenitlncola vero, qui uis pecoriscarne vtfcantur . ipfum locura inhabitat .
Lydi.] BacchiM eft, vini, cexo t» Kvhv Vfiuiperpetuo.gelu.] Vrcre etiam frigo
dcdi^i, quod hominum mcmbra& ani- Sacchu€ riseft.Virg. i.Georg.
mosdiftbluar, vti jjorant omnes. LyAtis^ rerever BoreApenetrahile frigus
adurit, S^r/»^«/^] vcftimenta,pallia,pellcs, qui- *rn, &Luca!ius:
busvtiturpro veftitu : alias ftragula feu Vrehant montana niues.^..^ ftragula?
(vcrumq; enim dicitur) pro le- Sic Ouidius 5. Triftium, eleg.i. iftorum, et
aliarum rerum opertorijs ac- J^lurima mepelago terra^periculapafsu cipiuntur.
Vfiuiab ajfiduo frigore pontus hahet . Perflringunt] vndiquc cingunt, totum
Eod':m Iib.eleg.4. operiunt,& quafi includunt. afhiclo terra peruflagelsi .
MurinA pelles,] E mn rium pellibus. Am PeUesmu Sed et Faftor. 1
mian.Marcell.fictlndumentisoperiuntlin rinA^ Vos date£petuos tenerts fementihus
auBits, teis, vel ex pellibus filueftrium jnurium Ne nouaper gelidaiterraftvfia
niues . confarcinatis . Nec alia illis domeftica ve- Quanquam tamcn verbum
iftud, Vrere^ ftiscft,alia forenfis : fed femel obfoieti co. pro^moleftiam
cxhibcre, accipi merapho- loris tunica colloinferta non ante deponi-
ricft>s,& quidcm noD rar6,palam cft.Cor- turautmutacur, quam diucurna
carie in, Bd. Tacitus lib. 13. Ajtnbufti multoruni paunBlos dcfluxit
defruftata.Hxc ille.Sc acca 2.06 Andre^ A. Chinefes peUibu4 vtmtuY, IV. Animws
(tb exter^ nis mini- Tne pen- dens . Pauper- t:ts vhii tutx . ueca in epiftolis
mCi«init p^Iliculariim vul pium et murium, qus ad arcenctum fri- gus comparata:
cfTent. Has Armeuiios ac- que ZibcllinosquidampucaiUjfed nodum . fcio an re^fle
. Hodie quoq; c Scythia fri- gidillimisq; regionibus laucilfimas pelles munum
atferri Megiftjnum hiberno cul- tuijvel pueri fcinnt;& Turneb-lib. i j . Ad
uerfir.cap. 13 raeminit. Atq; harum pel- liiim vfum etiam Chincnfibus
familiarcm effe, teftatur loan. Petrus MafFeius Iib. 6. hift. Indic dum
Chinenfes vertimcnta pcrhycmem prcciofis murium Scythoni- corum pellibus, quas
vuigd Martas vel Zobcllinas vocaraus,caIoreadmodum fua ni,& ventis
impenetrabili denfitate fufFul cire ait.quibus tamen haud fcio an non et
cuniculorum pclles in Batauia fua merito cxxquandas putarit Hadr. lunuis . Sunt
^uiopinanrur, murcm illum peregrinum abHicronymo quandoq; dici Mufcum, cjui in
delicatiorum vfum habetur : nam «iufcum,ideft,/xy5'Xiy;', murem paruum
indicare.Sed hoc odoris genus prifcisfuif- fe incognitum,HermoIausputatjnccmu*
■fcum dici,fed mofchum . Sicfuremhaud metuity ^c.] Tutus et fecurus agir,ex fc
bcatus eftjncqi furum, neq; temporis iiiiurias mctnit. H o c fchemate
fignificatur, aiiimum kominis pendere nondebcre cxhis.quaeca duca funt et fo
tuita,vtpote quae folliciiii dines et cruciacus innumerabiles pariant, fed ea cantum
debere efle fatis, quae beni- gna naturafir clargita, vel quaeab ingenio
proficiicuntur . Vel intelligit paupcrta- tem vbicunque terrarum (etiamfiabom-
nibus pene miferrima cenfeatur ) efie tu- ram et fec urarn . Sic fane nemo
poteft no« bcatifTimus efic, qui cft totus aptuscx fe- fcquiq; in fe vno poiiit
omma:cai auttm fpcs omnis et ratio, et cogitatio pcHdct er fortuna, huic niKil
poteft clfe certi,nihilq; qnodexploratum nabeat, permanfurum /ibi,ne vnum
quidcm dtc, aic M. Tullius. Huc pertincntquas Seueca difpucac cpift. 14. quo
loci comparac fortuna; et dodri- nsboiia. Circumfpicicndum nobis cft, quomodoa
vulgo tntiefl*e pofiimus.Pri' miim nihilindc concupifcamustrixacft in ter
competitores . Dcindc nihii habeamus quod cum ma^o emolumentoinfidiantis eripi
pofiittquam minimum fit in tuo cor pore fpoliorum.Nemo ad humanum fan- guinem
proptcripfum venit, aut admo- dum pauci:plures compHtant quam odc- rin-t .
Nudumlatro tranfmirtit: etiam in obfefTa via pauperi pax cft. Ad philofbphia
crgo confugiendum : Has literaj non dico apudbonos, fcd apud mediocriter malos,
infularum loco funt,&c. Adi jcio cx frag- mcntis Pctronij Arbitri;
Cdfonuere tubd, iuguU IfAf diuite ferrut» Barbarfi contemptu . fic
kgQ,contemptu,pr9 contemptui,non vc in vulgaiis, contemni . Idcm incarminc,
cuius initium, Orbem iatotum viSior Romanfishabebat» legitur einfdem a rgumcn
ti yvaix» . Arma placent mifern t detritaqi comma» da luxu Vulneribus
reparantur : inops audacia tt*- ta eji . Salluft.Quoniam egeftasfacilc habctur
fi et cum fociccaceni coiexiut^maximo fe opeie diligunt . Neq; id genus
aniraalia vide^^ quifpiam licenter mifceri et tcmere.Quitt' hocquoqi
diditant,qui les iftiufmodi cal lent,altera extin«fla comparem viduam de gere.
Casterum id quoq; audio.veteres in nuptijs poft Hymenxum cornicem inuo-
care>fignumque id conCQrdiasdare ijs con fuefle» qui liberum qHSBrendorum
gracia conueniiTent . Tum qui fedes auium et v©latusoIifciuant>iiuufpicaciuu
efTs capta tibiis 2.o8 -Andre^ A. cibusauguriaHiciint,vniiis tantum corni- cis
obftquium.Haic AElianus.Orus Apol- lo in Hieroglyphicisferc idcm haber.-Mar-
tcm,inquic,& Vcnerem fcribcnces,aut nu- pcus,gemmas cornices pingunc.marem
et f^mniam : quoniam hoc animal duo oua paric,exquibus marem &f?minara
gene- iMn oporrec . Siautem eucniar,quod raro eueniCjVt duo mares generencur,
autduas f^mime, uigati mares cum f^minis alteri cornici nonadmifcentur . Icidem neq; f^- mina alccri mafi,fed diffociaci foli
degut. Ideo vnicsE cornici occurrences aiiguran- tur futurum,TC viduali vita
fibi viuedum Corntces fit.Sicille. Casrerum cornices haberi pro fymbolu
concordise fymbolo praetcr Ornm tradic cocordiA, ctiam Pierius Hieroglyphic.
lo.Iuuenalis Satyra i. Vt colitur paXydtq-^fideSyviSioriaMrttii,
§lu&quefalutato crepitat concordia nido, Qu^em Satyricilocum fcio a
plerifqj non decornice (quod pro concordise notahic ftatuimus) fed de ciconia
intelligi. Solent enim ad id Ouidianum iftudadducere : Ipfaftbi
plaudatjcxepitante ciconia rofiro. Sed cornicis-imago viderur in Fauftin? Au
guftsenummis cum infcriptione CoNcoRDIA. Sceptrum autem virgara re- giam
Hieroglyphicum rcgni elTc, ex lite- ris facris tradit idem Pierius lib.41. Vidc
adagium,Ci?r«/V«w oculos configere»cv\^\M cxplicationem non admittit noftef
Alcia- cus Iib.y.Parerg cap. i/.quem vide.Porro prodigiofacornicum viuacitas in
prouer- Cornici' hiwm ^h\]t > Cornicibt^ tiuacior . Vnde bn6,viua Hefiodus;
cior . f^^^^ homints tranfmtttit garrula cornix, Et Fauftus : Lo7igaq \
producat -^iuax cH fAcula cornix. £odc pertinet,quod Philofpphus ille mo- riens
coinicibusmuidiirelonga^uitatem le- gitur,quam natura negaffet homini . De
concordia prseterea nonnihi! agit Ouidius i.Faftor ibi : Candida te niueopofuit
lux protcima teplo, ^lua fert fubltmes alta Moneta gradu^. III. MVTVA
Jiatq;illps Hic verficu- lus ni alijs edirionibus fic habebat :
Inq-yvicemnunquam contaminata fides . Qliam autem (equimur.cortexic Barthol, Anulus.vt
alios quofdam locos, quos po- flca indicabimus . ^^od fcilicet omnes.0>c.]
HHC,nifallor, videtur pertinerc Horatiaoum rllud, O^c 5.f.Iib. I. Iniuriofo ne
pede proruof Stantem columnam: neu.popului frequent Adarma cefjantes, ad armcL^
Concitetfimperiumq-^frangat . Hic coluninas nomine, fceptrtim Princi- pis,
ipfumqi adeo ftacum regium, popu- li,omniumquc Reipub. ordinum concor-
diafundacum fignificat:qux niH feruecur concordia,omnia pefTim eunt. Elegans
io- cusNazarij Panegyricoad Conftantium.- Pcrpendic fecum excellens prudentia
tua, eiqj feraper pietastua applicaraomnes coii cordi? commoditares,illam eife
fu ndamen cum ac radicem otij, bonorum ciuium fc* minarium,quieris publica:
fegetem, et al- mam pacis altricero Videtur ifte panegy- riftes non obfcure
alludere ad nomen ^ct- (Tixicof, quod inditum, quia rex i\i ^d^nt Kttf.. De qup
Minos adhuc puer ita lufit : Cur docii /SetirtKiict olim dixere Felasgi? Nempe
(^AJi} Ka^ rex bonuihaud du- bie efl . Stantq; caduntq-,] Multiplex verbiT?^»-
r^,fignificatus eft ex Nonio; Scare,id eft, ' confifterc,erigi,promincre, fidcm
habere, valere,conftare,fixum cfte. Sie apud cun- dem
cadere,ruere,occidere,euenire.In pa- Cadtri iiegyrico Maximiano et Conftnntino
A A. di^o.' Dij immorcalespiobare voluerunt tibiinnixam fterifte Rempublicam,cu
finc ce ftarc non poftet . Duces] Reges, et qui imperium iu po- pulos excrcenc .
^em] confenfum . Dtfcordia prAceps aduolat] Difcordiam Difcer Deam coluere
pagani homines,quam ean- dia Di dem cum Ate (de qua poftea^ plcriqj vo-
lunt.Vide Gyrald.Syntag.i. Regiafata] Regisaut Principismorte, Alludir ad illa
faniigerata verba, qu^ po- fnic Sallaftiusin lugurthatConcordia pat ua:
rescrefcut^difcordia maxima: dilabun tu V. Quod et euangelica* licera: teftantu
r . Sic fubclitorum atq^ipfius plebeculx fir- ma concordia, et tranquilla
vnanimitas, Reges ipfos, eorumqj Rempubl- cgregi^ et diuci/Iime
conferuabir,iuxtaadagium .• Concordta fulciuntur opes etiam exigUA . I V.
pRiNCiPvM fummorum ftatus ^lebu'^ non aliundc ftabilimentum capir, quam a
cordia populi confenfu,concordia, &beneuoIcn princi. ria « Itaq^prudencer
et prouide faciunc, necefffi qui ria^. Emblemata. cjui ftabileac firmum in
(iibdi:os imperiu tutari volutic, cum mocuui:i oinnium et fcHitioiiUin caufas
prarciduur, niahir.tque a fuis aniari, c]uani tuneri . Eam popuJi concordiam et
coiifeuram, regi^ porefta- tis cou(eruacricem inc propoiJir ^t///^5A/- Kcig,
adhibita cornicum, qiin; fcepcrum fiiftuieucimagiue. Ex quo memiuirTe de- bcut
jmpermm fuum pcudeica populaii coulcufu. Q^odnsnc moIefuuTi cxcir.- plis huic iude
conquifiris coufiimare, tan- tummoHo repetam qu.-cauclor ipfemeciu lib I
j.Comnieut-De vcibor.iignific.actu- .KH^ ex lif . pj-incipio rerum
omuium,iiiquic,non Uiyito . ^iijina iuflione.fed ci popuh coufcufu re-
gesadhmpti funt : quod et poft Komaui ll inipe:ij occafum leruaciim fuir, cum
Ca- M roliis Magnus a populo Romano Augu- ftus elefluscft, et a rouciHce Leouc
facro ©leoinuuvftusrquoci lus populi hodieGre goriaua hge iu feptem Gciaunise
Prima- tes trauslatum eft.Sic et Franci Chilperi- co eicclo, quod regno non
cftct idoueus, *Pipiuum 7ra,vKi/\TiKij confilio fubftitue- runc. Et cLim Pipini
proles amaioribus dcgenerallcc, rurfiis Odonem, moxeius fracrem Roberrum,&
dcinde Roberti ne- potem Hugonem ad fummum faftigium cuexerunc . Is Hugoeft.qui
vulgo Cape- tus dicebaturjvnde oriundi func, quicria- luim Francorum rebus
moderantur • Et quod de aiaximis hifce Regibus.nimirum Romano et Franco.didlum
eft, idcm et iii inferioribus obferuacum fuifle, qui hifto- ricos
Iegerir,dcprehendec, vc merito ccn- (eam dmina Icge eum iuftum Principem cfte,
quiex populi confenfu regnec i quod et Ariftoteles tradit.qui vero inuicisdomi
necur,eum cyrannum elTe. Vnde cum ma- gna regna non ex fubditorum confenfu, fed
per violcntiam primo cbnftituta /int, merico D.Auguft.De ciuic- Dei 4.magna
latrociuiaeffe dixit, addudo etiam pitatae cuiusdam cxempIo,qiii comprchcnfus«
8e auce Alexaudrum Maguuni adduc^u», c(» i li t e r rcga i e t u r ; q r. a caufa
ma ; c babcrcc fcfrum ? Quid tibi,mquii,vc orbem tcr* r a lu m h a beas uife ft
u m ? fed q u ia id cgo eil guo nauigio facio,!aric vocor;tu quiaiB»» gna
clalTc^Imperator Kadlenus Alciatufl. CUiotics auccm veterum munumcnca p«f
currimus.facile obferuamusquam fluxa, momcntaiiea (ic Priucipum potcntia,
quanquam fublimisSc altisnixa radicibuf puteiur. Hienim nifi precario, et quafi
populan fufFragio ifnperaut,nenipc quo* rum nifi moderatum fic impcrium.quam
ciriftime corruit. Afiliinus refert Thry- Ui/lort^ fum inf^giicm ryrannum fuos
adeo torfif- Thryfity- fe,vi kgcm tnleric, qua nemo ueqjpiiua- Ya.nnt cx tim,
r;eoi public^ iiv.iicem colloquiauc mi JEliano 4 fccre lermones audcrcc • Qu^od
cum fijb- ditis moleftiffimum et odioliffimum effct, qui uucu oculorum,manuumq;
geftu ani- mi fenfa cogebantur exprimcre i idetiam voluit efte prohibitum,vc
moJeftiae dolo- rem adijccrecincolerabilem: quifpiam eo- rum locum publicum
petijc, qui multis lachrymis cfFufis.alios ctia ad fletum pro- uocauic . Id cum
refciftct tyrannus,in fo- rum ftatim venit, quo ctiam id,fi poftec,
populoeriperet,fleudi nempe libertatem . Giucs commoti arma rcgijs
fatcUitibusex torferunr, et fuum tyrannum de medio fuftulerunt. Eandem fortunas
mutario- nem fcnfic Amafis Aigyptiorum Rex . Amafedts. Cum enim plerolq^ ex
fuis excrcmo fup- fatum^ plicioaf^eci{Iec,aIios fortunis fpoliaflcc,^ in omnes
infolentior acquc fupcrbior vcni- recimpcrium cius aliquanco toleiatura
cft,doncc Adifancs AEchiopum Rex iucw irrupiffccrcum enim odia occulca erupcre,
cumq; multi ab eo dcfciuiflencregno taii- dem puifuseft,tefte
Diodorolib.i.Plura obuiafunt. O Concordia ZIO Andrex A. Concordia. EMBLEMA T N
bellum ctmle duces cum Koma pararet > Vtrtbm et caderet Martia terra fuis :
Mos fuit in partes turmis coeuntihus eafdem^ ConiunCla^ dextras mutua dona
dare^* loedcris h^c (pectes : id hahet concordta fignum, Vt quos iungit amor,
iungat (jr ipfa manu^ COMMENTARII. L «mendd- tiO . PTn gvntvr diio viri.belli
diices, habiru militari dcxtras iungenres. Hanc pi^fturam licet omnes editiones
fic habcant,non ramen placct San«ffcio, vt qui dex t ras coiii u n dlas au ro
vel a rgen to el abo- raras vel c^epiftasintelligat, idqucex locis Taciti
colligipuict. Vnde non viuorum hominum maiuis coniun^ftionemjfed quan dam
vfitatam fidei notam pingi vult. Cui &ego pedancus iudex
fiibf'cribo,i«du(^us ipflus Autoris verbis, Coniundliit dextrcii mutHa, dona
dare, Dcxtrae enim donari non potuerunt, nifi mctalloaliquo cffigiat£E. Quid?
quodPi- gnorius pignore contendere paratuscf?-, Alciatum.cum haec fcribcret,
rcrpexine ad eam annuli fpeciem^quidextras impliciras cxhibcr, quiqj in
frcquenti vfu apud ma- iorcsnortros,nuncapud nos (vti praeclara qu^eqi
repudiauimusj vix, acnevixqui- dem Emblemata-^. 2.11 I r. flemcxtat;rtali
appcllabant olim, Annello difede . Noftri GermaJii vocant, Hand- trevvt^^^wd
quos adhnc frequens iltorum anulorum vfus, quibus plcrunque noui fponfi fe
donanc,& quales in illicicis amo- ribus Nifa a fuo Mopfoaccipit . Hoc au-
tcm carmen videtur cffidum incommen- dationcm muneris,vt& Anconius Q^ieren
gus, policinTirausnoftri farculipoecauim, in munus fniaragdi
Iiificeleganti/Timiscar minibus.quaradducicPignorius, vc iabori fuo
tumulcuacioaudloricatem concilienc Ea Cic fonant : G^emfnlgore tihi rHtilum
viridmte Sma ragdum, Parua nouU mitto munera ad hofpitiu : Hunc^ne ingrctta
tMfubedt obliuia Lygdi^ Fulcher HyUydigitis i>7fere marmoretf . Et quoties
ocultsfiexi teres incidct auri Inclufo radia?is circulu^ in lapidz^t Dic
tecum:^o Lygdm Hjlam bonu4 ardet amorc^, Uullum aurum t nuUa efi lucida gem- ma
magvs . M E docuit Alciacus ip(emet Annoca-, tionibus,quasin Corneiium Tacitum
cdi- tgo hu jiit^y^fj^jiaiT, materiam fumpfcric Emble- macis,nempeexeodeni
Tacico,iib.i.& 18. matts. q^,j5i,goftcnditur,dextrasconcordi? figna vltro
citroquc deftinari abexcrcitibus fo- . t. r. lifas. Nec veroafpernor quod
libris Ge- nialium dierum nocac Alexander Neapoli- canus,nempe Marium, cum in
Romanos maximacladefasuiret, quos {cruare vo- luit, dextra porreda
autfalutcdatainco- xtm lumesfeciffe. Tacitus in lib.r Annalium, ^bolic vbide
mortc Germaniciagit;Iurauereami • ci,dextram moricntisconcingences,hic ge-
ftuseft darae fidei Gcrmanico,qua pollicc- bantur familiares,eiusfemorcem
vlcuros. Idem paulo ante;Ab rege Parthorum Ar- tabanolcgari venere,mi{erat amicitiam
ac foedus,& cuperc renouari dextras-Hic f^- Hus renouacum inter principes
Germani- cum et Artabanum fignificatur. Oecurrit cxemolum Valerij Max cx lib.
6. cap-4.de Caio Popilio, qui legatus ad Aniiochum mifruSjifquecLim
promptoanimo& ami- ci^fimo vulcu dexcram Popilio porrexif- feCjinuicem ei
fuam poriigeie noluic, fed tabellas fenatufconlulcum continences cra- didit,cui
ciim poft aliquam breuem mo- ram fatisfeciffecPopilius manus eius can- quam
focij apprchcndit. Caefar.i.De bel- loGallico, tcndcremaniis, petendaj pacis
figiium faiffe Gallicum memorac, vbi dc Bellonacis. Item 7. Geigouiorum
muiieri- bus;qu2B pedore nudo promincnres h mu- ro pallis manibus Romanos
obccftabatur. Signum item fuiile deditionis codem lib. tradiiur,vbi de
Heduis.qui manus rciide- re,dedicioMcm figniffcare, et proicdis ar» mis mortem
depiecari dicuncur.Cum i js, qu^adduxi e Cornelio Tacito locis, velim addi hasc
exeodem lib. i8.Hift.Ccntur«o- ncm Si(eqem,dtxcras,concordia: infigiiia,
Syriaci exercicus nomme ad Pia^corianos ferencem.varijsarcibus aggredus eft-Dex
tras hic pro quodam vficaco fidei fymbo- lo depido i n au ro,a rgento ve,au c
alio q uo- uismetalloaccipi pacet.Q^uo fenfu hic lo- cus alius Tacicifumitur
libro Hiftoriaru primo, vbi de initio principatus Viccllij Miferat (ait)
ciuitas Lingonum vetere in- ftituto dona legionibus, dextras hofpitij in/ignc •
BVCES] Imperatorcs fuos,quibusexcr citus eftent coramittendi . Viribus ^
caderet] Significat bellum ci uiieridquc videtur ex Horatij Epod. 16. imitatus
: Altera iam teritur bellts ciuilibu4 s.tas, $uu 0> ipfa Roma viribusruit,
Itaq; confultor illeapud Antiochum An- nibal rebusomnibus raaturo iudicioper-
penfis aic .-IRorDanos nunquam ni/i armis fuis vinci pode ; nec Icaliam aliter
quam Italicis viribus fubigi . Martiaterra] Roma, vel quod fuerit ftudijs
afperrima bellirvcl propcer Romu Inm Marcis filium.vt fama tulir,a quo o-
rigincm traxir, fic appellata . Lege T. Li- uiuminprincipiototius operis. Ouid.
3. Trift.eleg.7. Dumq-^fups viEtrix feptem de motibus orbe Froipiciet
domitiiyMartia Ro ma» legar, Martialis lib.;. £| igram. Fulcrior ^ maior quo
fub duce Martia- Komguj. Alioquodam loco Martiam turbam, pro Romano populodicic
: Crede mihi, nimium Martia turba fapit . SicSymmachuslib.i. Epiftolar. Abexor-
tu pene vrbis Marci^e. &c. Coeuntibtcs eafdem] Synaerefiseft, figu- ra,quac
fic,quando duae vocales in vnicain fyllabam concrahuncur. Editio StocKha- meri hskh^l ^hafdem . O i ConiHn^
Dextr^ iun£l& pro cocordia . IIL ^ellum ci Roma ter ra Mar- ti^Lj, Andre^
A.. Drxtera fidei fa, Cocwrdta imde di' IV. 'Dexfra concordiA Jlgnum, Dextcr^
telhs fi- det. Ceniurifias dfxtmi^^ Dexcera fidei dica- ra ert.vt mox dicemus.
Virg.5 AEiieid. Nec Teriti domtnorHc fallere dextras. Plinius lib.i i cip. 4^
lueft &alijs parti- bus qna^dam religio; hcnt dextera orculis aiicrfa
appetiturj in fide porrigicur. Dex- tras iungere Gra?ci clegantcr vno verbo
"efferunt, J^i^t^o-^At. Id haht t concordia figntim'^ Concordh dicta
eft,quafi corJium coniundio- Qux coniunCiio quia reipfa i-'equit fieri, vr (ci-
Jicet amicorum corda ipfa contungantur, id fit per dextrarum
apprehenfionem.-dex traeenim parti pctior cordis visincumbit, et ipfa dexcra
manus eft cordis pocillima niiniflra . • H o c Emblemate A.ts indicare voUiit
prifcortim morem,quoiund:is dex- tris fidei et concordire fignum exprinic-
rent;cft enrm.vtdixi, dextera fidei facra^ vndein permultis veteribus nnmmis
du.-c manus iniunLfcx oflenduntu r additis iufcrt p t i o n i b u s yFides
exercitimm .nio n n u n q u a m eciam,F;Wf^ Romanorum.Vovtaiyi huc per
tinecillud Pychagora,',Ne cuiuis dextraia porrexeits, iie fcilicet quenipiam
remere in interiorem nortri amicitiam admirta- mus . Er vero poeranullius
antiquitatis ignarus.ex dexrra fidct^ue,ait ninviru.m dus &concordj3m
perdexcram rignifica- ri. Viderac hoc longca ite Xenopbon Iib.
5.Dein(l:i:ucioneCyri.-/(^ T pKAVta^, oif 5w. H unc quoque morem attigic
Arirt-o, phauis fcholiaftes.-f -d-or s'W 'Tr/rH crvv- ^ilKctif l^e^etiettf 7dU
J^&^ictc S^iJ^ovcLi aK- Kiihotf' OuidiHs6. Mecamorph. Vtpignu6 fidei
dextras ztrasq', popofcit, Inter feq^ datas iunxit . Ciceroad Accicum:Vbi func
illf denfedex tr^?Idem i.Phihp.Dexcra?, qux' fidei ce- ftesefTe folebant,
perfidia func et fcelere violataf . Dextram in fide porrigi ideo aic Varro,
quod omnis vererum audoricas dexcerxnianus vircute conl^tarec . Audor cft
PlucarcIuis,FIaniines rem diuinam ma nuaddigicos inuoiuca facere confuelTe,
f/mbolKe fignificances, fidcm curandam cfle,ac ems fedem in dexcris ede
facracam. Qu^^de dexcris difpucac Cc^lius Rhodig. )ib.ii.cap. I 4.Sactius pro
ridiculis habec . fcre tranfilieram o^wx luflmus de Dario moribundo retulit i
i.Iib-Is cnim rex por refta manu expirauit,quam vnicu pignus fidei rcgia»
dextcram fe ferendam Alexau dro daredixit . Sic conqueritur AEueas Vugilian.i-
A Eiierd. cur dextrA iungere dextram Non datUY ? Quo pertinet et ilJud ex
vndecimo As- neid. Orem:fspac?m, s haberedicebatur.vnico tamcu
animoatqjconfilio regni fui finesmodera- retur . Hxc fere Plutarchus .
Casteruin aiunt Geryonesab Hercule vinci nunqua potuiflTe, nifi feparatos et a
fe difiundos . cxqiio perfpicuum fit,quamfirmus &in UKftusfit vnanimus ille
animorum et vo- luncatum quafi nexusatqj con(cnfus:Viii- «erfi quippe concoides
inuidi,qui fingu- Ii debiles,& nullius funt roboiis.Sic enim, vt Philofophiloquuntur.Vnita
virtusva- letior eft feipfa difpetfa. Lege Pierium lib^ Hier©glyph.32.c.De
tricipitip. O 4 Vnum i6 Andreje A.. Vnum nihil, diios plurimum pofTo, EMBLEMA
XLI T A E RT AE genitum 'l genitum quoque Tydeosvn^ > Hac cera exprejsit
ZenalU apta manu6, Virthtis hic pra^iaty hic foliet acumine wentts Nec tamen
alteriu^ non eget alter op(L^ - Cum duo coniun6li veni^nt^ vt&oria certa
eH: Solum mens hominem, dextrave desittuit . COMMENTARIL PRopoNiTvR AydLKiici y
in qnd fint expreflsc&mutno coniunto-ef- figies Vlyffisjhabiru diKis
militaris, in a- an loquentisj& Diorr.edis, habitu itidem
milit3ii,galca,haf>a,& clypeo armati,quo lum alter
prudentia&confiliojalter fiirai ratevirium ccmmendabilis Cur autem hic
Anylfi catulus atiribntusfanob fagaci- tatem figiuficandam ? anquod pofl:
varios euores uiparriaro r€dux.icanc cognitus fuerit ? Editio Lugclnnenfis viro
armato fcnem, barba et tunica phMofophumjmaxi mam codicem
geflaiitem,opponic.Nec id, meo indicio,mal^ . Emblemati s huius typum ob- \ j.
Yeruoapud Homerum Iliad. x,. quo loco y^^^^ ^ vna cum Agamemnone et Menelao Ne-
yigfff^^^ ftor confulrat de mittendis exploratoribus in Troianorum caftra Haiic
in fe prouin- ciam recij)it Diomedes,aninu'magni vir,fi tameu Emblemataj. 217
lamen ei fociiis aliqiiis vna profecfliiras adiiiugatiir . Eiiis hxc verba j
dvS^pav S'v^fxm6)V J^vveu ^peiTov iyyji ioVTA Tpcdfov dw' HTtf fjLiv dvtip
eVo/To yjd fjLa.hhov ^ctKTfapii.f^ ^ctp(retK6aTipove^At> cvvTi S^v t
p-)(0(jt.iva)i Kethe 'Trpo 0 Tovi- v6i](rev . OTTTTU^ KipS^Of (JLOVVOf artes,
Vc refcrtStrabolib. i. Virgil. in AEueide paflim etiam plurima de eiufdem
virtuti- bus eximijs et fapientia. Horaclib- i. e- pift. z. Genitum
quoqiTydeos] Diomedem.Ty dei et Deiphiles filium.Tydeus filius Oe- '^y^eus. nei
regis AEtoliaj.pater Diomedis,fuit ma gnusbellator, paruus tamen corpore. De
quo didum fuit illud peruulgatiim : Maior in exiguo regnabat corpore virtus .
Dequo faris muka Statius,prxcipue lib. j.Theb. Diomedes autem hnius filiusecia
Diome- cumaIi)sGr?c!sadobfidioi)em Troia^pro des . fedus eftjvbi adeo ftrenue
fe geflit,vt poft Achillem et Aiacem facil^ palmam obti- nueric
fortifl^mirplurimas flngulares pu- gnas aduerfus infignes Troianorum prin-
cipes habuit,& interaliacum AEnea ncbi- li Troiano congtelfus, Venetem
AEneam 21 8 Andreae A. piot.geiicem perciiflficquapropter illain- dignata
nuiltascimireriasattulit, vxorcm eiusctiam adulteramfecit. Qu^a re cogni- ta,
Bonus homo domum redire noluit, vt idem Homerus. De Vlyde pr^terea et Dio mede
mulca cleganter Did- Cretenfis, in fex illis libns, quos de bello Troiano fc
ripiit . Hae ceY(C\ Has iii cera cfHgiandi artcs non ignoro antiquirfimas
e[re,{ed an ad ilo Jud perfefenrentia.Proinde Sophocles : yva/j.cu /xiv epyeav
im iv Av^paTroiiTpa' 9ot * /SnKeu TctS"' i^iisrpet^AV, ^ "X^pm ;/3,«)
y ^ y^p voni7cu, ^pct^ou ttvva.- ToTipot . &c hoc cft; Pariter autem fi duo
iterfaciitnti^ maiora mente concipere,^ plura conficerepoterunt. Qiiod
perfpicue dedarat Salluftius inicio Catilinari) belli.* Diu magnum inter
mortales certamcfuit, vine corporis,an virtute animi,res itiihta- rismagis
procederet. Nam et priufquam incipias,confulto,& vbi confuluens,matu
refa(ftoeft opus. ita vtrumqj per fe indi- gens,alterumaltcrius auxilio egct.
Legc Plutarchi difputationem pulchcrrimam, An fenigerenda Respubl.fit.Sed
occurrit mihi Hefiodi iftuc : ttKhcov ydp ttKhovcov /xeKiTH, /ah^cov ;i/. quod
Catoio V- Imperatoii accommodat : Ovi'' iiv eoKietVos 'KO.TAV iffKv^y.ZpdtiV g-
yeipy}, ojS"' iiv yipixAvhi privov ctwctvrdL Tt» ' fXl/XVil J^i^iO.
Tl1fJ.C3U/eiV K,CUTctpl BctpiTctXhi • OuTco hfou ^nvof s2i(irx^c\\\cQ:X.\Q\\\ y
^ nam Gr:eca verba flchaben^: aT^ hpc^i ^ercus ^yjVG^ S^pdi^i hoc ^k.Sic alte
Confiernunt terram concufjo iipite frodes. Ipfa hAretfcopul^s, ^quantum veriice
ad auras JEtherifts,tatum radice in tartaratendit, Eademquoq ; quGe hoc
Emblemace com- paracio allegorica legicurapud Lucanum lib. 1. Jfronior in magnum populus ;
pugnaiqu» minact Cmru 222, Andre^ A. quid . IV. Carolus V. cur quercui COlUtUS
: Q ii terrore fidesy vt cu marepofftdet Aufter TLitii>us borrifonts, hunc
Aquora tota fe- quuntur : Si rurfum tellus pulfu laxata tridcntts JEolij
tumidnimmittat flu£tibus Eurum, ^lnamuvs iSia nouo vetum tenuere priorem
A^quora,nubtferoq; polus concefjerit EurOf Vendicat vnda Notum
Ecadiiertcinceiea, qiiercus nominc figni- ficaii in
Hicroglyph.fortitudinero.cliutiir nitatcm.imperium firmum et principacu, vt
docet lib.yi Pierius Valerian. Eirmti radicibus adfiant.] Huc forte non oranino
male illud referam Scnecs e lib.Dc prouidentia: Id in cjuoqjaic.folidif
/imumcft, quodexercuic . Noneftarbor fi^Iida, nec fortis, nifiin quam frequens
ventus coiifurgac.Ipfaenim vexarionecon ftringicur,& radiccs ccrcius
figir.Ec id cx Epiilola 26; • Libanij Rhccoris Cquem li- brum GrcEce fihaberem,e6
libenciiis vce rer) Ea,inquit,meneminmie quidem com mouerunc.Neqj enim
vccufta,& iam fir- mis radicibus arborad cerram fledtijVento cciam maxime
furenti, facile poceft . Siccafolia] arida,& alias ad cafum pro na.Typus
humauw^ vit:E,vc dicemus . I. I NNVIT, ea vix confici pofie, auc
]abefa(Slari,qu2B firmis radicibus hasrenc, quaeq; vcl longo rcmporis
decurfu,vel in- fignialiqua virtucefamam fibi pepercrunt immortalein.Ex
induftria autemquercui Ca'farc Carolnm V.comparatamfior, vel quia loui facraca
eft.Ouid.Iib.7.5^^>'^^ Carolus Quiutus Imperator, et Franci- fcus I.
Galliarum Rex: quo loci nonnul- li inccrtam fpem venic:banr,f(^cius aliquod
firmum et ftabilcpacemcj; intcreoscom* pofitum tandem aliquando et fancicum iri
vt eo traiifad:o negotio rixaium om- niura et contencionum, lumdeniq; falfa-
rum opinionum in religione Chriftiana ta longc latequegraffaniium omnis occafio
toUeretur, Emblemata^ . 22) II. tolIcrctiir,aut ccrtc magna parte lue? if^a
fanarctiir. Comparat crgo Chriftianam Rcmpiiblicam cum naui ventis et flii(5li-
bus hinc et illincagitata,(ic vt parumab- flt,quia infanis et furentibus
aquisobrua- tur,omniumq; fpes penituscadat.nift tam craffaj caligini et
tcmpeftati Deus Opt. Max aliquidlucis immi(erit, quo bono- rum virorum,totiusqj
populi confternati aninai recreentur. Sunt
vero qui hic per Caftorc& Pollucem intelligi velincSum- mum Pontific.&
Imperatorem, aquibus vnanimi voto ad metam eandem colliman cibus bcllorum
ce(Tatio, turbationumquc optatafuit quies. De eo regum couentu, quem iam
attigimus, extac Epigramma lani Lafcaris,quod fic habet : llt*m Martts cafira,
afi Veneri^ tentorid fulgent Argento atqi auro?aJi Are micat jfceres, Et Marti
grata ^ Veneri, Venm anrea : ferrum Mars amat\ in precio eji tfe quodq; fm .
Jjttora ad Oceani fummi cHcotuge vterq; Qonueniunt Reges.Begia teHa vides :
Conueniant alacres ad publica commoda', TurcA HuropA excedent finihus atq^
AfiA. Iximij HeroumyLed&a vt fidera nautA, Vos feruatores terrafretum^
colit. INSVMERIS agitur] Reipublica: fta- tus pluribus interturbatur
afflidionibus . Et f}es ^c.] Sola
fpcs cft, quaj foueat miferis modis opprenTos . Hinc intcrroga» tus Diogenes,quidnam in vita cflct
cxtrc- mum?Spes, dixit . Non fecut ac nauts.^c-] Rcmpublicam naui comparari ab
auceii vo- cali quodam (ono in(iftunt,vt volucres fe- dem ex redcnuitantes:
graues cum folira- liaj vencre,mergentcsquc nauigia : et li in
carina:imadeciderint, ciurentes: gemina: autem f-lutarcs, et profperi cuifus
prx- nuncia;, quarum aduentu fugari diram il- Jam ac minacem, appellatamqj
Helciiam fcrunt . Ecob id Polluci Sc Caftori id nu» xncnaftignant, cofquc in
mari Dcos inuo- canc. Hominum quoqj capita vefpertinis horis
magnopr^fagiocircumfuIgcnt.Om niaincerta ratione, et iti naturxmaieftatc
fibdita • H^ Plinius. Scneca Natural. Qu^ft.lib. i.fic:Argumenturn tempeftatis
nauta: putant.cum mult^ tranfuolant ftel ja:;quod fi fignuro ventorum cft, ibi
vcnti funt,id eft inaerCiqui mediusinter Lun5 et terram eft. In magna
cempeftate appa- rciic quafi ftclla: velo infidentes, adiuuari fc cunc pcticlitanccs
cxiftimanc Pollucis et Caftorisnumine.Canfa autem mclioris fpei eft, quod iam
apparet frangi tempc- ^atem>& dcfinerc vcntos. Sic ille.Solet Sc Hoc
noftro temporeid fpleitdoris fiue lu- ixiims nautis apparere inter procellas et
tempeftatcs.-quo vifo bene fpcrare incipiut iuut»,idq; vel D.NicoIai,veI
S.Thermi> fiue D.Hermiatnumini tribuunt.Sed (abf- cjuc Saivtboru
iniuria>& bona pioium riait- tarumpacc diierimj res eft naturalis, vt
comniunis rhilofbphorum confenfus pro didit . Nam hic ignis fir ininfiniaaeris
re- gionccx furao pinguiore, qui frigiditate aeii^ noeturiii cogitur atq;
denfatu r Jnccn ditur autemcx concurfu duartim contra- liarum qualitatum,quaE
inter fe pugnat ; Vaporeniracaliduseft, et aer nofturnus fiigidus . Coucurrunt
autcm tantifper, donec hacagitarione vapot iiKcndatur^Fi- j;i'ur autsm piUs,
aut antennis nauium > pofxi fuacj.^iaiikatcjDAvbi tauttfiiei h^ rct,doncc
inccndij naatcrta /hem abfnm- pta. Dc Caftore et PoIIucc vidc Plurarch.
i.Decretorum Philofophic.cap. 18. Dio- dor-Siculumlib./. fub finem cap. f. La-
ij z>oluere) pontQ Vnda recumbit . lHee}2tiafiderd] Ica Horatius i.Carra.
Sic te diua potens Cypri » Sicfratres HtlenA, lucida ftdera . Intcllicit
Caftorem et Polluccm gcminos„ quialias Diofcuri djcuncur, ideft,Iouis nlij.Horum
fabulam elcgantcrnarrat O- uidius in finc Faftor.his verbis Ahflulerdt raptoi
Photben^Phoebe^q-, forore TyndaridA fratresjjic equesMle pugil .
BeUaparant,repetur.tq-ifuaf frater, IdM, Leucippo fierr paefm vrer^-, gener .
His amor vt repetantJUu vt reddere nolint Suadeti&^ex caufa pugnat vt^rq;
pari » EffugereOebalidA curfupotuere fequentes » Sedvifum celeri vincere $:^rps
fuga . Uberab arboribus Locua eft, apta area pu- gnA ; Confliterant iUo nomina
fida loco • I^e^ora traie^ui Vjnceo Cafhor ab enfe » hlon expeBato vulnere
preffa humum, Vltor AdeftPoEux,& Lyneea^forat hafia^ ^^ua ceruix humeros
continuaia coit . Ihat in hunc Jdas, vixq-y efi louis igne re- pulfus f Tela
tame dextr&fulminerapta negat » lamq; tibi FoUux coelum fublime patebat: Cum,Mea,dixifli^
percipe verba, Pater . ^}uo^ mShi das vni, ceslum partireduobusi Dimidium toio
munere mmus erit . Bixit, ^ alterua fratremfiatione reeepiti Vtde foUicitA
fidus vtrumqy rati .. Sodebitcimcnaiiulegerc lae apud Feftu » Diofct Tabul
Diofc rum* Emblematai 22,7 ftcllam fignlficarc laftum ac profpcrun», idq; cx
Accio Capicoiic,aii6loricacciii fccu to Scruiliiauguris. Luccrnctiain feu lu-
racii.id eft^5;,pro (^c ^ccipi roliemac fuicvtapuHM.Tiill. i. Phiiippica; Lux
qujcdam vidcbatur oblata, Scc. Euripid. iccm,^&
pr?cedatCnpido,morcfoliTonii dus &alatuspi(ftits;tum Bonus euentus, habitu
fimplici,dextrapateram,finiftra fpi cam et papaoer oftentans . A tergo vero a-
ftetRhamnufia, ftxno &.cubitoaimata . CerreBio Hic tamcn pidoris focordia
cornicem re- fi quoq; commoda defcribit elegantcr TjbulIusiib.i.Elcg.vIt. lam
mala finiffem lethoyfed credula vita Spes fouet,&* melius crasforcseper
ait, Spes altt agricolaSySpes fulcis credit aratis Semina,qu6L magno fcenore
reddat ager. Spcs ctiam valida folatur copede vincium^ Crura fonant ferrofed
canitititer opus. Spesfacilem Nemcfin spondet mihi:fcd ne- gat illa, tlei
mthi^nevincas dura puella Deam . Curviridis tibipalLif] Palla veftimenri genus
eft ad terram vfq; promiftiim . Vi- ridis autem color eoj um cft proprius, qui
fpealiqua ladantur: nec inimerito is fpci fuitdedicatus,fimilitudinedud:a a
fegeti- bus,quasquando vindes videmus, fpera- musillas ad maruritatem
perueturas.H^c fubindicat Alciatus in enjbleniate ilJo dc coloribus ; Nos
sperare docet viridts, ^pes dicitur effe In viridt, quoties irrita retro cadtt
. v clhi ^ctTTg, ta^' cLvpioV toJiT' a.[XHVOVy vovTi^ . . . ^ . X fiJ t/V et A
A 0 )C fjiiv '^eTg^A « cu^p to f, etA- Ao^ct cT' y« . hoc eft :
Videre,Batte,decet,melius crasforfan ha^ hebts, ' P 3 ^e- Pall^. Curvirt- di
vefie indutct^ ipes . Tradt^t te la mor- tts . 230 Andreae A. Spes etla in
mori-. hmdis, Frdcide- Locus ex Hefiodo . Jahula iie l^artdo Spera/.du eff
viuis^no gff Ifes vU^t fepultts, Nu.uc plii.t, ^ claro nunc lupiter Athere
fulget. - Q^idam Khodiasob intempeftitiam li- bcri4tem a cyraij,"o
inicdiis in caueam, iii qua morc fcijealebatur, a-lcruciatnm ig- Domimamq;
ampuratis nariba^, acfoda- ta vuliieribiisfacie.CLim a quibufdam ad-
moiie^e.ur, vt inedia {ibulolorum finem alique;T> quxrerechis refpo-iclit ;
Ac ciinda hoiniiii, quoad viuit, fperanda *unt . Q^aedum conimentor, lubens
adijciam Fo:ijeni,pr:>3cl3ri .-ertc hominis dilticho, quod ille vtraq;
liiigua.tjdcm;]; fcntciuia fiiggeiric : E'A7r/iuida: quii> fi
l>jf}ituar,durum efl viusre, malo mori, Ammian- Marcell.lib 5 i quolocide
belio plane Cfuenco et miferoaduerfus Germa- iK)sagit;& cum omnia cajforum
coipori- bus oppierencur, iacebanc incer eos qui- dam femianiajcs fpem vitse
inaniter vuu- pando. Apollodorus Comicus huc refpe- xic.cum aic,non oportere
animnm abiice- re eum, cui aliquid aduerh cecideric, fed femper etpedlandnm eHe
melius . ivS^i-TTOT cl^vixeiv roy KdK^i •ZffpciTQVTce. eLvJ^pSf. 7um Pandora
leuat.totu exiliere per orbe Qurarum infefls. effigies:^es fola remanfit Intus,
e labris ima fub parte refedit . In adagiQ.M^/^? accepto slultus fapit. nar-
ratur ha;c fabula, fcd concise, et videtur innui Epimccheum aperuifTc pyxidem
(Ci pyxis vocandum ell vas illud, quod om- niamalacontinebac, et nondoliumj cum
ipfa Pandora in domo Epimcrhci vas ape- ruicCette verba Hefiodi nonindicant,vas
illud poile Larinedici pyxidem, dKKA yvvii ^^HpeaJi 'prlSis fjiiyet '7ra>(jL
dipi' K^aet' hoc : Sed multer mmibus magnum operculum auferens .. Vide
Plutarchum in confolaiione ad Apol lonium.Mofchopulus in Hcfiodum,Saty-
rosdicit dolium dedifle Epimcrheo ante Pandoras aducutum . Origencs aduerfus
Cclfum lib 4.hanc lidet fabulam. Ridicu- luiB, inquit, cft, quod de dolio
dicitur, quod olim viuerenrhomines abfqj malis, et graui dojore, et morbis
raoleftioribus, quae Parcae morrahbu? dederanr:fed f^mi- na manibus magnum
dolii opcrculum au- fercns,ditFudirhominibns, et curasarro- ces partitaeil j
(ola aucem ibi Spes in tu- tiflimisdomibusintus relidaert fubdoli labris,nec
cxtra cuoianit.H^c Origen.My thologi ramen Pa doram, ad humanum, corpus
rcferunCj foemineo noniinecxpref- fum,qu6d carnis imbecillicas minimocx-
foluipotcft-. Noxts] NoxJE Deas finguntur, qu2eho- ^jpxA. minibus mala
iuferuoc, eorum.quc mcnies pcrturbanc, vt canit Hefiodus. Jfcrdi vt
docuifjCrc.] Hefiodus ab A- Hefiodft fcra Emblemataj . fcra Bocotiae
▼ico.Virg-6.EcIoga : T^ns tibi dant calamos, en acei/fet Mu/a Afcr&o
quosftntefeni, g«A tibi adesf volucris ? Cornix,] Q.u6cl voccm
cdar,Cias,Cras,cornii Spei adiugitur.proptereaquod femperqui fpe- raiit animi
pendeantin fimuum tempus . Ofcen] Ofccn dicitur cornix, quia voce augui-ium
pr2efagit,vtdeea Virgilius : S&pefmiftra caua pr&dixit ab iltce corntx,
Omnesnamq; aucsore catuqi aufpicium facicntcs, prifcis ofcines fuerunt vocatae,
ait Varro,Gnnit.Iib.ii.cap.vIt. dc honeft. difcipl.vt& apud Horatiu Jib.^
Ode zy. Ofcinem coruum prece fufcitabo Solis ab ortu . £t bene cum ncqueat
dicere, dicit erit] Videturiioc imitatus, 8c quidcm mutua- tusex Suctonu
Domitiaiio,qiu C\c ait:An- tc paucos,quam occiderctur, menfes cor- nix in
Capitolioelocuta ell.-gVou 'uetvjet KAKa^.id eft: omniareSie procedent . Nec
defuir, quioftentum fic interpretaictur : liuper Tarpeio qu& fedit culmine
cornix, £/? bene, non potuit dicere,dixit,erit . H?c Suetonius Tranquiliiisiu fincoperis. Dc fortuna
in raelius mutata, ii.Ai ncid. Virgil. Multa dies,variu/.qj labor mortalibua
Agrts Kettulit in meliu4:multoSyalterna reuifens 2jufit,&* in folio rurfum
fortuna locauit . Sed ad rcm propius.ex hiftorijsccclcfiafti- cis meminimus,
Athanafium, virum fan- a:um,a paganis fuggillatum, quafi magi- cis artibus
deditum. lllum crgo cxcipien- tes ludibrio,audita cornicula, pofcebant, quod
omen illud e{fet?refpondit:Auis di- cit,cras,cras, pronunciatciiim vobistriftc
deluliano infortuniura . Quod verum coiiftitit, nam paucis poft diebus relatum
cft de ca,'de luliani nuncium . Qui comites?Bonu5 JEuentu6,&*c.] Duo hi
Spei comites vana quxHam phantafma- ta ingerunt, nc plus tsedij adferat
expec1:a- tio, quam ferre queanc mifcri morcales . Boiii Euencus flmulachrum
dextra pate- ram,finiftr3 Bicam ac papauer rencs,fcul- ptum RomxVuifie fcribir
Plin.libro^^.c. 8.& 36.c.;.Eoni E cci:s.& Eonasfortun? fimulachra ui
Capitolip.ex Praxitelis opc- ribus. Gyrald.Syntagai. i Legi de veteri
ijumifmate ImpcracQris Titij, vbi quod- dam fimulachrum fuii^ o i4 j £ v £ N-
Tvs AvGVsTI, dertra pateram,fiiu- ftra papauera tcnens, vt apud P|in. Et iii
Sctreri numocadem Boni Eucntus fpeda- turcfngies,figura ftolata.ftantcdextra
pa- teramcum frugibus.finiftra fpicam &: pa,- paucr tcnentcCircumfertur
libellus Bar- tholomaei Marljani,qui infcribirur Topo graphia vrbis Romas.vbi
jib.7re>)v Gveipt^ nicL^, vou. hoc eft: Spes ejje vigilantium fomnia. Et Qn^intilianus lib.6 cap.5.
Spesinanes, et tanquam fomnia qua^dam vjgilanrium. Q^o videtur allufifte Maro
in Eucolic a-n qiii atnant,ipft fibifomnia fingiitf Noncnim cftqui verbis
poflic facilecon- fequi,quam variasinanimo partiantur iniii ginariones,qui
vchemenrer aliquid fperat. Atq; hisinanibus fimulachris peiindeaffi- ciuntur,ac
femet o5Ie(flanr,ac fi iam tenc- rent,qu3E fibi poUiccntur. Pindarus in O-
lymp.ii. cu ye /j.iv AvS^pcov '^roKK'' dLva>, Tet dv KATco '\ivS'i)
(JLiTdLfXCOVlCt TbfJ.VOt' ffcu i KvKivS^ovT gAT/cTgi- . iJ cft: Spcs etenim
mortalium, multa furfum, deinde verodcoifum vana mendacia fccan res volurant .
Scelerum Khamnufia vindex ] Nemc- Rh.tmnn fis,qu2e etiam Rhamnufia dicl:a,quia
cius fia vnde .ftatuam ab inclito ftaruario Agoiacrito fa- dicia . bricatam
coluit Rhamnus, nobilis Atricas agus, refte Paufan. in Arric. De Nemefi
omponius Ljerusin Romanarum hifto- riarum compendio ficair:Virgo& vidrix
Ncmcfisnumcn fuit, quo quicx malcfa- P 4 ais l * 23^ Andre^ A. ■^W-meJh dis
Helinquebaiir.puniebancdr.Vndc vi^o flia.Roma; remplum huic Dc« poruicm oftiii
nu- rcsNemcilnnonfruftrainuocabaiit. Ko- Capitolio,vtindcfuan» vrbempoflet
vlci* rnen fm^ mani enim fcmpcr iufta mouere arma;ca-- rci.Ha.'cilk. Vide
quxfupra Emblem.x/, rit . tera» nationesodio et maleuolentia liuore- dc Nemefi
accumulauvmns . • quc quod imperium tanta: vtbis iuftiria Vt iperes nil nift
qu^d liceat] Quxhhct aiigeietnr,tela in popuJum Romanumca- enim fperarenoeft
cuiuslibet.Itaqi inhoc picbant.Nemefis,quam plcriq; exiftiniaue pra;cipue illud
animo.fixura h;£reat, Ne reeflc vim fortunaj,3lij filiam luftitias.ali j quid
fjimis . Forrunie, vt uaturr nofcenda vim quandam*efleinterccEleftesdifcnrrcn
eft nieufura fuaj-Nec vero fapiunr.qui.al- tem, prima rerum femina, quaj
farorura tius fpiranr,plusq; animi gerunr^quam vi et fortium vires temperat,
atqjemendar, lium habcant . rebus humauis tiuiinnm adhibeiis.c ceio- Elsgams
ef\ Spei c^crcriptio per que terrenadcfpcclans,nocentes punit,bo-
Dia!ogifmum,cuius ucmpc viies et adiua nis pra^mia largitur. Et cum fit
velocUli- nufia lecur» lcelcrum iudignata, oculos iam diu a re- aduocat; quac
voFa pltis ;Kquo ambiriof^ bus humanis auertit, et cnm genicrice in faciac
irrita- .Sed quia hiec fmgilUtim fins remotiore parte coeli vltra terrarum rc-
locis tafla funcplura de his addcie fupcr - giones non redttwra renafceotem
vrbem fedeo. Qui plura dc fpe cupit, adeatStc» cxpec^ac.Rhamnufraen: appdlata
ab Rha fe^um ferm.io9. et ahos^^uos ad pwrcura || «unte oppido A nkx
regionis,vbi teplum properamus vltcriiii. 4; fiiHulacrum habui.t;& ab Adrafto.Adra In dies
meliora. EMBLEMA ErDblcmata-). RO ST R A mtto mihi fitigeri fnts ohtulit dnno %
Hac^^ cUens ventri xema^ dtxits hahz^, Frogreditur femfer, nec retro rejpicit
vnquam, Cramina cum pando proruit ore vorax . Cura viris eadem eB ne (pes
fublapfa retrorfum Cedat j ^ vt rnelius fit, qmd et vlterias . COMMENTARII. O A
c o terraro roftro rufFodi€ti,cui A aflrcriptiim fitVLTERivs, aftec
rufticus^qui verfus cfuas columnas fymbo lum Caroli V. habcntes, Pivs VlTRA,
mamim extendat . II. R V s T I c V
s quidam Afciati cliens Kalendis lanuarijs porcinum caput pro ftrenis «btulit .
Hinc fibi Emblematis tr- gumentum ita«flus AIciatus,cx natura luis ttHreL^ (qui
dum (iliquas orc reflexocolligit,rerh rci pervlcerius progrcdiens, nifnquam retro
afpicit) nempe vt mhil procraftinandome liora fequaraur, nequc temporis aliquam
particulam finamus effl^uere, quod noii pcrtineatad aliqucm progre(Tlim,&
reime li u s gc teii d ar occ a one m . A 1 1 u d it au tem ad extremum (vt ne
in minutulis etiaav ► Dtiofum deprehendasjl ad fymborum Ca- IlV ^*^^^ V.
InTperatoris,quod eft Vlterivs- " Epigraphen hanc,/»fi?/«i videtuc
attigifte TuIIius i-de legibus r Ego animi pendere foleo,ait, cum quid orfus
trada- coraliojneq; ramfacile iiitcrrupta contc-r xo,qnam abfoluo inftituta .
Non abhidic Corn. Taertus initio librideOratoribus .r H ui U'S llibr i cdi
tione m m a tu rau i, v t d i m i^- £a p rio re cii ra- buic nou as^
cogitationi toto pedtoreincumbam.Haec ille. R Q s T R a] Synccdochc numeri. Ro-
)^i.rHm. ftr''i^»^item no fojum de auibus dicitur, led e:iam- de alijs
animantibii.s, ^Sc de ipfo h om i ne . P i a u f .M e n apc h Afud menfam plenahomini roJfrU deli^es. Roftra
capiuruindixic Var. i.de re rult.c. j.Cinu^m PliiMus Iib.8.cap.4.Suu.m Cice- ro
t-de Dsiivinat. A fimilicndmeaucem ro^ ftri auinm parsnauis exporreda &aca-
minaca, ex asre ferrovcin prora eminens, roftrum appellatur; hinc naucs
roftrarx, quaseciani aeraias dicunrur . NoHo mno] Kalendis lanuarij, quo die
ctiam hodie ftienas mittcdi obcinuit vfis. Scfi^eri Jhu'] propcium porci
epirhetd,. fctiger,vcl {etofus.VirgiI.il. Aincid. SetigerA fxtum ftns^ntonfamq;
tridentem Attulit : I Dicuntiirautem fct^ a fuc>qaafi fuetasi& S^tl.
funtpiH craftiorcs,rigidi atq;cre(fli, qua- les fucs habcnt . Et licet lconiim
et equo- rumpili propric dicanttor tubaj,tameac- tiam nonntioqiiam fet^
vocantur.CK.Tu- fc.^Iiihoc mcdioapparatu fujgcntem gla dium e lacunari feta
equina appenfum dc mictiiubet.Dicitutiir item fetaedehomi- nc.Ouidius: Barl^Or
viroiMrtsq\ deeent in corpore fsU • Plautus Cafina : lt(t quafi fetps labra
mihi cofungit hnrha, Setasdcaf uai pilorum et barbitii horro- rcm vocat;
vndccciam, barbafetofa r Cliens] Clicns eft correlatiuum patro- cliens • nimam
patromrs eft deienforeaufae»cIicns vero defeufionc indigcnsjid eft, litigator »
qui pacronum fequitar,,vt ab eo defeada- tur in iiidiciis Xenia.] ^{vtec,
munera hofpitibusdari ^^^^' foI-ica.,qua£ vero remittebanrur,apophorc- ra
dtcebar»ru r. Hinc Martialis duos poftre- nio5 cpigrammatum librosXenia, atque
Apophoreta appellauit, qiiod in fingulis diftichis defcripta fintmuneTa,
qiva^^mitti folcbant, 8l difticha ipfa pro muneribus, hoc eft, pto xcniis Sl
apophoretis mida, Hic vero inrcilige ftrenas, amicorum do- Stren^»' naria,qu^
Kalend.Iamwrii vltr6,cicr6que exhrberi folita. Ex L. Pomponio.'Picl;ori- bus
anlde,{i qua vciuuraelt alia ftrena ftre nue.Q^o loco aduertimus ftrenam a ftre
nuitate dici> vtapud Nonium . Ia;n.qui- dem Kalendas auni aufpices
anciquicas fa- eravm,quibus et ftienas ^Jonarentur . Qui mos a Tatio rege
pofteris trafmiffus,cum verbenas felicis arboris ex luco ftrcnas no- ui anni
aufpices primura acccpiflet, vc vi- dere cft apud Synvmachuni : quod. argu-
naenrum um.inde fuic vids ftrcnuis eas de- beii Andre^ A. Carnes delicfjs .
J£>nigm» L»tcani» CA, IV. /» dies meliora, bc ri j et ob virtiitcm
etargiendas. E r eo col- Ji^imns, occafione munurculi
a ruftico ^«^/i5^,diximus Emblemace 7. Curavirvs eademefi] Icidem debenccu-
rare homines,ne fruftrentur liia fpe,rebus quecupicis. Vtmelius ^c.] id cft, v
a.u.ti' Voveov * PERTIN ?. T hoc prarcepCHm ad fc- dulos et diiigentes, qui
femper in melius proficiunt, non procraftinant, non diffe- runt.neq; moras
necflunt, &diuciu8 con- fulcando fibi mera fomnia fingunc:delldec
interca,fpeq; vana fefe ladancjvc illeapud Martialcm,qui fe nuiic
cauiridicum,uunc fe Rhctora fingcret, aut fperarer nefcio quidiuunquam tamen fe
proueherec: ina- nicerc^ ac fupina cogicacione,imo vsecor- dia
pIanedeIira.Nam,quod Seneca epifto- la i 3-Interc?ceramala hoc habec propriu
ftultitia, femper incipit viuere. Ad id tra- duci poteftquod Senec. difputat de
Benc- fic.Iib.i.cap.i^.quo loci ait, vitam fem- per inchoare,moIeftum: Idead
fin. epift. 59. et pulchre paulo ante cpift.63.N0 in- coucinne illud Horatii :
viuendi recie qui prorogat hor4 Bjujiicui exsfe^at du defiuat amnis .,
Certencpluribus,puto generali fententia cmblematisintelligi rwV g'i/« ^gp hoc
cft,felicem diei fuccen[um,qua voce Cice- » ro vfusad Acticum ^.Concrarium cft
ada gwim tMandrabuli inmorem res fuccedit: cuiconuenic illud Matonis i.
Georgic. .^nmn.ia. fntts in peius ruere . Quid fi hoc refcramus ad ftudii
Philofo- AJftduim phici alliduic»ccm,v^c Plutarchus facit di- fputatione de
profcdu mrtrum ? Sic enim ille: iv t^ (piKocrotpm j/xgV/ \My^(Tiis J^set^
?^H^y.et '7rpQMT7)s4^i ^i)pty[Ji6$.\v\ philo- fophando et
virtucisitiiierenuliaeft ccfla- tio,nullaperpecui progrefltisintermilfio .
Gontra,miferc et nonnunquam improbe defipiunt, qui fuis itamale rebusprofpi-
ciunt, vt quo magis ajtate prouchaiitur, peioreseuadant : Sicuti Menedcmus per-
multos Athenas ftudiorum caufa profici- fci dicebat,principio (apientes,deinde
phi- lo(bphos,poftea Rhetores,tandem idiotas. Qui itaqj fe meliorcm in dies
facit, quafi feipfum vincit:qui in deterius abic, vinci fe ignaue permictit. Quod Plato i. De le- g ib • ai t
e fle c u rpi fli m u m ; tiTTecy^eu et u Tof C nifi quod liceat . .
COMMENTARIL IM A G i ik E Spei et NemefisTupe- riore Emblemate fcite
expreirimusiex- arte,marite, tibi' StultCy^d egifl-i?nihil hic tua ^didit vxor^
Cum fit falua fui mentula Deiphobi . Lycurgi temporibus canra erac apud om-
nesvxorum pudicitia,caiKumq; aber.uab • cafacilitace.quaj poft iauafic,vc
priuse(rcc • incredibile.crimen adulcerij a_)ud 5parca- nos inueniri
."fercurque diclum cuiufdam vetuftillimi Spartani Gerad^cqui rogatus ab
hofpire quodam.quid p^narum darent apud Spartanosadulteri ?neq;enim videre fe
quidquam fu^Jcr hac rc fa.icicum a Ly in qna diuitis, de- litia:,&
corpoiisafctticius cultusprobto habcntur:contra,verccundia, modcft.a, ac
obediciitia: magiftratibus dcbitar obfcrua- tio,dccoriIaudiq; dincur ?
Prudentcriu- tcllexit Gcradas, ibi non po/Tenafci vifa, vbi noH admittuntur
vicioium femiiuria. De faemiuarnm prafterca prifcarum pu- jyylfYonx-
dicitianotumeftillud Ar2ei,quiquibufia ^ . c rj I j ' rumpuA\ non luaSjlcd
aliorum quorundam vxotcs ^^^^^ prardicantibus: Perdcos. inquit, de bo. is et
honcftis mulieribus nihil tcmcre loqu5 dum cft, fed in tocuai qnalcs
iintoporcct igiioran.prarccr quaiTi folis raariris,qui- bu« cum viuunc . Tam
iaflgnis ciatapud prifcos virgiuum et vxorum pudicuia.vt cas ab alij$,quam a
parcntibus,aut fuis m» ritis coi>fpici,gradus aliquis ad impudici- tiam
habcrctur: tantaqi cautioneconfulc* batur illarum famx, vt parum pudica ha-
berctur,dc quarumor,quamuis vanus,ori ri potnit; fcd ca dcmum furama matrona-
lis pudiciti^ laus haberccur.fi raulieradeo domiconcluf* viucret, vt nulluseflct,qui
dcca vel bcnc.vclraaleloquipoftet.-proptc rea quod hocipfum, matronam vcrfaniu
fabulis, trahiqj pcrora hominum, profti- tutionisgcnus putarctur.Ercnim q«i
lau- datalicnam vxorcm.vidccur haberc cogni tara cuius laudes prxdicat, quod
ipfum aliquiddctrahit pudori fijminco.Quid igi tur dicendum dc noftri tcmporis
matro- nis,qu2e finc maritis incereflre gaudcnt iuuc num conuiuijs, quac
curfitant ad ahcua- rum ciuitatum dicsfcftos et cmporia,qu^ ducunt choreas cx
viris et f^minis alcern^ mixcas > quasin balneis 'corpus nuduni o- ftenduuc
quorumlibct virorum oculis > Penitiora tangam cum Horatio, nou finc moifu .*
Sunt quas JEunuchi imbeUes,^,mollia sepef Ofcula dele^antt^ desperatio barb*.,
Ef c^uod abortiuo non efl opus, Prol^ pudor; Hx tameii ' Ciielopa; et Lu-
crecia» haberi volunt . Hinc egunouusa- rufpex Porphynonum raritatcm augu-
ror.vt quos mulicbris petulantia ad infaii ftum fuf^e idium adavflos, h icrum
natu- la exuiare fecu Bmblemata_> . In vidoriam dolo partam^ EMBLEMA . A I
AC 1 S tumulum lacrymis ego j>erluo VirtttSy Heu mifera alhcntes dUacerdta
comas^ Scilket hoc reBahat adhuc > vt iudice Gras9 Vincerer •■ dr caujfa
Jiet potiore dolus . GOMMENTARII. MV L I f R. dirciiida.moefta, tnmuJo mamiorco
iufickt, crinem fibi Htla- niartf . Ad fignificancliim vera Aiacis elle
tumulnro,.tncifafapparent litLera*, M. A I A c r s, Dij^ Manibus Aiacis.
EXpLIcATVR. ici agalma ab Eu- ftathia ad' Iliados Homericjc^. citaiurqj
aP^^rphyiiaalicnbi . Quofi cpigramma cribiicum Virtwtr > coiidittoncm fuara
de- ploranti.mucatum fuiflc a Mnafalca Sicyo iHo,& in Volwptaitem
conttcrfiim,ex altc- Ktfklum dc Aiacc^adoumuic dodliilxmus Camerarins. Hoc ex j. Epigrammattyo Grascorum fumptam, tit.ei^
itpe»a^. Eft enim tetraftichon Afclepiadrs A ) KHpAfJiivA 'TTKoitA^Htp Kpnaut .
Vrflnnsfic vertebat* Confideo «ja2a Andrcae A. ] Xptgram md A}iti- III. inulHi
. Aletx v)im et Atci^^v, lamentaii eft . Dilacerata eomtu.] Signumdolonsgra
uiflTimi Sic Ouid de Tibullimorte : Venit inornatat dihaceratacomat. AEfchyli
fchoIiaftcssV 'jipireuf : vyvinBif ydp 7ol( ^ptmuo-t TtKKHV 7A( iAV7ay 7pt)(Af
. Et ne quid praetcruolct,quod ad matcriamilluftraqdam facic, illud puta-
mHsladiicicndum.Gefttim lamcntantis cx- preflit Lucan.lib.i.in Martia matrona :
^mmmmmmmmPoSiquam condidit vna Supremos cineres,miferando concita vultt*
Effufof laniata comas, concuffaq, pe^u^ Verberibus crebrt^, fineres^Ui ingefla
fe» fHlclpri, - ' : Uonaliter pldcitura viro, Cumhac ftarua Virtutis ciulaniis
confe- ro illud Horatij a^ Auguftuni i.Epift. lib. 1. ^:; i . M Romulus Uher
pater > ^ cum Caffore FOUUX, \ 5' \ : Polf ingentia fadlaJ>eoru in t^pla
recepth Plorauere futs non reSpotidereJ^t^orem Optatum meritts . \ " • |
Placct illud Petronij Atbftri SatVrico : Pellitur a populo viBM, CdfOytrijiior
iUe §luivicityfafcesqy pudet raptuff^ Catoni : Hamq-y hoc dedectps eH
popuU,morHmjMi ruin^: Non homo pulftis erat,fedin vno viSta pO' teSfas,
Romanum^', dectniquart id^dita Roma . Jpfafuimerces eratyf^fine vindicepr^da.
Porro Ajciatus imitatus cft hocOui^ia- num 4.de Ponto, 15. Venie ad albentes
iUabefaBa eomas . ludice Gyaco^ J Id eft, Agamemnoiie, qucm prauum Atridem
vocat Aufon. in Epitaphio ^iacis.quod ctiam huc non ma le referri potnifltt.
Vide num alludatad Prouerb. GrAcafdes. Sc, Pergr^cari.quo- niam male audiebant
Grasci circa fidem et probicatem.Sed is poftremo locus mihi videturaltiore
quadam confidcratiooc in- digcrernam ciim dicit, Hoc rcfiabat adhuc, vt
iudiceGrdco Vincerer . Rem exaggcrat ipfa Virtus lachrymarum plena,a iudicis
pcrfona.Eft enim indignif- fimum,virtutcm a Gra»cis ipfis,a quibus id omnium
minime fuit expedandum,eie Sltsam form^t amijfo fiore relinquit amans.
COMMENTARII. SteUionis iirfcri- AD defignandum hominem fraudii- Icnnim et
inuiduni pingirur rtellio, quo nuHum animal fraaduIcntius.Eft au- tcm flelliorcrpeuslacertas
fimilis, circulis quibu(Ham,& veiut Incentibus guttis in scioduni flellarum
depidus. Roie visic . Eius morfus homincm facit ftupidum^ra- ro tamcn
intcrficit . Sancftius emblemaris epigraphencmendat . In fraudulentos ^ inuidos
. P L 1 N I T s lib.i^.cap.^.tradit e ftel- lionibus malum medicamentum fieri .
*^am Sic.'?' Emblemata-». 243 Nam jinquir, cum Itcjlioimmortuiiseft ▼ino,eoriim
quibiberint, facicm lentiginc obdncit.Ob iioc u) vngueoto nccant euiu
iufidiaiKcs pellicum forma:. Alciatus libro i.Parerg6»n,cap.4 Qrura geritycauda
eft mutatps addita mem brts : Inq-^ breuem formam,ne fit vu magna no- cendi,
" Contrahitur,paruaque minor menfura la^ certa eii . Mirantem, flentemq^
tangere monlixtk parentem Tugif anuylatebraqi petit, aptumq-, colori Nomenhet,
varij Pellice.] Pcllex, quafi 'TraKhA^ *) ttaK' Act;c/V,ait
Gell.Iib.^.cap.j.vei a pellcdo, quod vxorem legitimam e thaiamo pel- lar,vel
quod vhum pcliiciat, Paulusin 1. 344.dc verb. fign. Digcftisex Mafurij Sa- bini
fcnrcntia peliiccm pro ea fumicqtia; citra matrimonium cum aliquo confuc-
fcatjdomiq; rct:neatur: additqi vulgo fic accipi,quae cum eo femifceat,cui fit
vxor. Caeteiuin an admitteic aufim diiUndio- nemliinfconfulci indida lege
inter,pelli- cem,amicam, concubii.am, ivondum (atis liquet. Sed prasftat audiie
Demofthenem oratione aducrfus Neajram, cgregie no- mina t>k TtLKActKii^
yTif^ tTtupA^, vJjl Tiii yvvcfjKOi diftniguentem : ait enim : TA? IJLtv
iTsufcti iiS^Qv^Hi hiK g^a^cer • Tctf «Tg ^AhhAKa.^ tJjj- ka^' ii/j.ipAV ^epA- 'TreiCti
ToZ (rco(JLtlLTO$ ' TitV «Te yvVCUKA^ TiS ^TTCu^oTToiHff^cu yvi)ai(*>i,
y^tcov ivS^cov 9UKAKA 'TriftiVB^v. Amicas habemws 'voluptatis caiifa : pellices
feu concubina^ famuUtij^ curAquntidianA gratia corpo- ris i'timur:vxores autem
ducimttsvt legi- ftmos toUamus liberosyfidamq-y rei familta ru cufiodiam
habeamus, TormA amifio flore relinquitAmans] So- lenne hoc fcre cfte folctin
amore meretri- cio,vicum formas flore pereat ctiam amo risferuor.Q^nod non
iiercina merstncula illaapud Tereiuium Hcauton. ^ippe forma impulfi-nofiraynos
amatores colunt ; Hac "jbi immutata eft, illifuum animum alio conferunt .
Hinc Socrates dicebat,formam effc modi» ci temporis tyrannidem . Deformirateni
autem nihrl magis accclerat,quam vinum, . in quoftellio furfbcatus ebibuum, vt
do* cct exPlinio Alciatus; nec difnmulat do- difGmusTurnebuSjCuius carmina ei
Epi thalamio Francifci Valefij adducctc non grauabor,ficenim ibi : Sic
quApelltcibus nuptA infidian tur auarUy Turnet ^asforma plus effe dolent,
medicata carmii propinant Pocula,guteata lentigine fieUio quA tt* Inficts, vt
vario ftgnetur tergore vulttt^ Difcolor, ^ macults liuefcant ora fub- ortt^ . P
R o p o N I T V R ftellio,fraudis et lY. malignitatis nota, vrpore qui non modo
homini bona fuainuideat, fed etiam viru- lentia inficiat. Vnde non immerito
ftellatis circulis macuIatur:Vjdemus cnim inple- rifquc animantibuscertas
quafdam notas efTe malignitatis a natura inditas,vt cauea- mus, nc quid inde
noxas damnive contra hamus.VuIgo enim fertur,cauendum cfle NotAm ab i)s, qui uotis
quibnfdam infigncs funt. Ugnita Dicitu rq j non raro eum.qui pedibus clau m .
dicat, et animiquadamclaudicare partc : quiquc gibbo fit deformatus,aut ftruma,
| autaliquo generiseiufdem vitio,cajteris in feftiorem efle,& magis
verfipellem,fi quid tamen vulgari hominum opinioni dandii: . Vitiofum corpus
vitioftr ^lKtAf TrhlV iyjtV AS^tKH, fcilicet amicum finuilatum declinarc noii
po[fumus:eum,qui apert^ nobifcum exer cet inijr.icitias, vicare non ita
aegrepoffu- mus. Etquid homine fubdolo &: duplict poteft elTe perniciofius?
Seneca Tragic. Hippolyto in fa!laces,& fmuilatores : Vhi vultus iUe,(3^
ficia m:iiefi(is viri, Atq; hftbitHS horrensyprifcd, antiqun appetens, Morumtjj
fenium triffe, ^ alpeBu grauef O vita fallaxy ahditos fenfus geris » Animisq^pulchrd
turhidis faciem induis, rudor impttdentem celatyaudacem t^uies : iHetas
nefandum vera y faUacesprohant > Simulantj\ moUes dura. Potes huc adijccrc
excmpli caufTa, qiiod Marcellin.Ammian lib. ij-. initio, et de Mercu rio
perfidiflinio afscfatore,ibideni. Nos ad alia fellinamus. Dolus in fuos . EMBLEMA
I. O 5 ALTIMS 1^6 Andreae A. 1 1. Locus Al A L T 1 L 1 S alle6lator anas^
cmrula pennU^ Ajfueta ad dominos ire redire fuos ^ Cengeneres cernens volttare
per aera turma^Sy Garrit, in illarum fe recipit^, gregem, Tr.ttenfa incautas
donec fub retia ducat : Obrtrepitant captA, confcla at ipfa filet . Perfida
cognato fe fanguine poltuit ales, Offictofa aiijs y exitiofa fuis. COMMENTARIL
AVc v p E s in in^di js laticaiit, ex- panfis fiiis retibus:aiiates, aues vndi
c]uecognira:, turmatim aduolaiit, prsecla futura: . Sed fplenem exerceonafum
cri- rpaiue cacliinnoyquoties artincis contem- plor rubriliiacem in exprimendo
hoc reti, cancellos verius dixcris . O cxcx^ floli- dc-eaues, quas ralcs
clackrata; infidiaj. de- cipiunc . lib.^.Parergivn cap.ii. fic aicrln Milire
Plautino vitiose legirur, Falefirie^cwm legendum fi:,Faleutrio,nO' men
veceratori, impoitoriq; feruo conuc- niens.Vnde et -TrA^ivTpt&u, quafi
alleda- tricesaues Ariltoteli Iibro de hiftor.anim. i,, vel turi.vtgalliiia:
&c. AUeSiator] abaliiciendo. Legialicubi, AlleSi^ morem efle aucupibus,
exoculatam co- tor* lunibam in reti ponere, qua: fubfultans ftrcpicu
c^cterascolumbasad fepelliciat . Ea Grajcisdicitur,TctAgc/7f)/A, '^TTctKiJ' HVy
quod eft decipere,feduccre, fiue in la- queum illicere- Vide adag Sedens colum-
^^.Ariftoteles lib.^.de hifior.anim.cap.?. ait:PaIumbum alledricum
(quasdoraie:^ capcatajaluntur) prius mas, quam foemi- namoritur .. Ariftophanes
in Auibus de columbis loquens iv S^tKTvta. id elt : Zt cogit paleutrid agere
alHgatas in reti Vide eciam adagmn^fPulchrefallitvulpe. Cocrula pennis] cani
coloris, vel (iibci- nericij. Ire redire.] Ire,pro abire> vralludac ad verba
Iuftiniani,i« §. Ceruorum quoque, De rer.diuifione, in Infticut. in /liuam ire
et redire folent.& paulo poft:In ijsauima libus qu.T ex confuetudinc abire
et icdirt loIenr.Marcialis i i.lib.epigram. Atq-yinter menfas ire,redire fuas,
Virgilms 6.AEneiJ. ltq\ reditq- vtam toties. Congeneres turmas] Eiufdem generis
aiuces ciitmacim YoLaaces .. G(f>rra Emblemata. 247 ^rire, Garrit] Gairire,
qviafi iiiepte ftreperc ^icero lib.i.de Orar.Nam &fa:clis mul- tis
antegymnafia inuenra func,c ] Sefe obftringic fcc lere perfidi:^ longe
grauilIimo,quod pio- dac, &perin(idias ad mortem pra:cipicet fui generis
aues. ■ ^ Hag (imilitudiue (cuius facilc fub- Pditoru intclligicur apodofis )
prodicorum ani- ttfdes, mnm /raudulentum aperce arguic : qu.i cdm
animoefTeamicoac bcncuolo fefe pro ficeaucu r,vc incaucis et improuidis
Facilius impon.inc,e6 fane nocenciores,qu6 verfu- tioresjhabendi func. Sic enim
plerumq; infoDces et incautos in ignoca difcrimina, vel ad extremum vfque vitac
periculum adducunt et compellunt, fed potiflimum cum vel virse confuetudine, et
familiari- tare, aut eciam oblcquij aliqua fpcciefu- cataeos tencnr
iirecicos,nodisq; ram tcna- cibus illigatoSjVt fefe hinc nequeant extri carc].
Quo de gencrc funt vefpcrtiliones quidam,& fceleratifTimi fycophanc? (quo
rum numerus quancum his temporibus accreueritjdicinon porcil) qui viros incul
patae vitae.fimplices plane, &ab onvni.fu- coalienos,indifcrimcn&
pra;cipitium tra huut; nullumqj iion niouentlapidem, vt, quod eft in
prouerbiojn laqucos inducat: quam ad rem cuniculis quibufdam vtun- - rur,cum
impiogunc noaien dcceftandi for tilegij.veletiam ha?iefeos,aut fcdaralicu- ius,
vc fecuriiis magisque impune ouicu- Iam,id eft,bomiacm fimplicem,minimeq; malum
abomni criminetam fceledo, cant qae abomiuando alieniirmuim mac^leiiC, vel
certc quocunque landcm njodo exrer- minentrfic vc infoiis iilemifellus hac
afpcr fus labe ftametfi toro vita: cempore virtu- tipieratiqj nomen dedericj
humans ibcie- cacis pernicies,& peftis habeacurab irapc- rica mulcicudine,
qu« vt in vitium plus quam liceaccrcdula, icaob inconftanriam maximam,qax illi
familiaris eft,3d virtu- tes ipfas iiuiertendum fic prompca et pa- raca
fic,vc,quod aic FIaccus,fincei.'um aui- de cupiac vas incruftarcSed vc paucis
con traham, hocgenus hominum vrexitialius et magis auerfandum, fic et praster
c^re- rosalios, in quosjeges foleiit animaduer - tere,diguiftimum qui
iiiexteras terrasab- legentur, aut ccrte vt calumniatores mc- rira
poenaafficiautur . Quod cnim vnice docuicopcimaillaomnium magiftra nacu- ra,hi
tollunr, et improbitatciTiquiore la* befadabanc.nimiriim vbiconcra fuum fau
guinem Jnfidiantur,& inanimas fuasfrau rfem mo]iunrur,vt loquitur Salomon.
Id Prodito- totum camen corqueri melius forcafte po- ^es pa- ceftinpacria;
proditores, qualcs fuereo/ friA. ^/A/TT/^mj-apud Griecos,apud Olyn- thios
Lafthenes.Talis fuic^?etius ille Suf fetus dux Albanorum, pugnasdefertor in
bello Romanorum aduerfus Albasios,qui fu3e proditionis pcnas deditabequisdifcer
ptus.vt lib.i.Iiuius memorat.Tu quoq; ofcelerare luda, Chriftum Dominum et
Magiftrum tuum Cvoluiffes modo) et no. f^rum,nefario ofculo prodidifti. O
impic- tatcm . S ic fajpiflime Jmpia fub dulci nnlle venena Utcnt * 4 Malc 248
Andre^ A. 1 r. Maledicentia. EMBLEMA LI m ARC H 1 LOC H I tumulo tnfculptas de
marmote vcj}as Ejfe ferunt, ImgudL certa figilU maU . COMMENTARI1. STatvatvr
tiimiiliismaimoreas, in qiio vadiq; vefpa:, infedli genus in- uiriim,oberient.
Quamuis caeterx edirio- nes habeant aduolanres et auolantes, hxc tamenpicflara
magis arriHet, quaj vefpas porids fculpcas ('de quibnsepigramma lo- quitur)
quam viuas reprxfentat. Archilochvs Poeta Laceda;- monius.vel vtalij
voUint,Parius,repuctiri ac repulfam paflus m miptijs Neoboles, Lycambis
lilix,fibi promi^Tae, lambis a fc rcpertisfatyric^adeo, et ^rauiter ipfum
Lnamben deuouit et intedatus eft, vc cn n cnm filiaad laqncum impulcrit. Vu-
.\z liorarius in arte Poctica: Etalibi: Ef agcntia verha Lycamhn - Ouidius in
Ibin : Pofimo^o fiper^esjn te\mihi liher Iamhu4» Tincia Lyeamhdo fa):guine tela
dahtt . Politianus in Nutricia* Licet acrem effufns in iram, Ore Lycamhiadas
rahiofo occtderit amhttt Archilochtif . . Hinc prouerbia, Archilochia ediSia,
pro contumeliofis et mordacibus. Archilochi patria^^io maledicis . Archilochum
tere- re,ArchilochHm caleare.pro eo,quod eft, maledicentia deletflari .
Exratepitaphium Archilochi,€x quo Emblema hoc defum- ptum vivieciu,lib. 3.
Epigram.Gr^cor. EmblemattLj . \Diogenes veifti fi- AtfXct^etf ihtK^VATOV
InixSpoV ■ oiJ^i A'J- M'jp6y.ivof Tptosov ei[y.^ctTa. BvyctTi- pav .,,,
H^piixct S^if 'TretpAfJLH-^OV o^otTTQpiy^HTro- Tg TKcTg KivYx^^i T\j[JL^6>
rum turpia lora trinm . Hospes ahi tacitejrrites neforte crahrones, Illiiis in
tHmnlo qnos habitare vides . Sepulchrum hoc Archilochi liccoreum, qui quondaro
amaram MuTam ferpentina primus tinxitbilc: Qj.iicruentauit
Heliconamanfuetum-no- uic fid) Lycambes, Lugens trium nexus filiarum . Senfim
vero cranfi,viator, neforte huius Moueris tumulofucosinfidences . Uttorenm
Archilochi fHmuUim en-.qui n»- xia quondam Carmina vipereo fanguine tincict
dedit: Isq-y cruentauit manfHetHm Helicona-.Ly- cambes Pendentes hatof de trahe
tresq^^ videt . Th vero fenfim tranfiy neforte crabrones Affixos ifii commoueaf
tumulo . Pindar.i.PyLh.ait fe noHe conuicio aliquo Ixionem af{icere,quod
Archilocho conui- cia nonbene ce(ferint.Sic ille : E'/Ug «Tg x^^^^ (prjyetv
J^etKog dS^ivoVi^netKetyopiAv» eJS^ov yctp iKAi ecw', TdL toA- A' iv
eilJ.et')(etViet ^yipov et^^lKo)^ovjSetpv^O' yoif gp^9g(7/ TteuvofxevoV'
id'ef1-: Meautem oportet effugere morfum imbel- lem ^ impotentem»maledicentiam
nem- pe. Vidi enim iam olim multa in egesiate pofitum conuiciatorem
Archilochumyinfcn fis ohtreBationibus enutrrtum^O' quafepin guemfaclum,
AntiftheBes dicebat, Dio- genem vefpis effe fimilem . Vefpis enim noii raagnum
cffealarum ftrepitunv, acu- leum autem acutiffimum. Dion oratioiie 8.!^
Stobacus Serraon. ii. De Archilocho plura habcs apud Yal.Ma?tira4ib.(r.cap. 5,
Alciatum lib- f .Parerg. cap. 18. Prouerb. Irritcwe crabrones . TVMVLO de
marmore] Tumulo raar- III, moreojvt apud Vir^il.4. f^t^it in teBt6 de marmore
templum . Vespas] Vefpsinfe^orri genus, apibus Veif&^ penc fimilejfic
di^^lum.quod vefperi graii dioies mufcas venecurin cibo,i|sq; capitc
ampuraccreliquum corpus abfumaf. Ve- fpas quoq; eos diciait Sextus Pomp. Hb.
vlr.qui funerandis corporibus officium ge iunt,non a minutis illis infedis, fcd
quia vefpertino tempore eos cfFerunt.qui pom- pa funebriduci propterinopiam
nequeut. Vefparu.miium arcificium inconftruendo nido defcribit Pierius
HierogIyph.lib.i£ cb- taecp notsB hominis nitemperanter lingua treiiato-
abucentis,vt qui maledicentifllmus fueric res, Vespae tumuloaffix.-c
Archilochi, linguas malse petulanciam efFra^nem ar- IV» guunt.hae enim rauc^e
func et mordaces, fed nullamab ijsiieq; obled;ationem,neq; frnio, Scufandofi
con dn: Non lo conofco . Cuiushic fer^ (enfus ; Hic iacec Arerinus vaces Hetrufcus,qui
petulantis lingua^vi- rus inquoslibet euomebat.pr^terquam \\\ Deum,caiusnullam
habcbaccognitionem. Er hi tales nonne ad venena nafcuntur.? j^^i^^;^ qui cum
velut fcorpionis idiiopiimum ^^- queraq^ lancinarint.ac fiftulato vulnere,vt
Hieionyjni vtai Yeibis,viam aperuerinr. Andreas A. moxlatius veneni peftiferam
vim fundur. Atra hominum.vt inquit Plii)ius,ceu fer- pentum lingua vibrat,
tabesq; animicon- creclara omnia aduriccujpantium omnia, ac dirarura alitum
modo tenebris quoqj &ipfarum nodium quietiinuidentium ge nucu,qu?fol3
voxeorum eft,vtinaufpjca- tarum anim*antium vice, obuij quoqj ve- tent agereaut
prodeHe tit^.Nec tamcn vl Jum aiiud abominati fpirirus pr^emium
iiouere,quamodifleomnia.Cicero pro Pla tio; Nihilefttam volucre quam maiedi-
ctuminihilfaciliusemictitur, nihii cicius eicipitur,latius diflipatur.
Foscensrcrmo putridcmenriseu indiciumj liiuc nihil gra uiusolcr, quamoris malum
et virulenta mcphicis.Piautiex Poenulo fcira fententia cll:,in maleiicos, ac
vehit Scyll^os canes coiicninata : Jffhic ejl thefaurus flultis in lingUA fitm,
Vt qudflui habedh t male loqni melioribus, Medius F"ic Medius quidam ex
Alexandriadula- Ad'daur. EO"bus,qui alios hortabatur,caIumniasin queniuis
audader confiarent.Nam etiam-' fi,inquit,vulnus perfanaricin quem mor- fum
infixeris,nihilominus cicatricofus coii iBalatro, uifecur locus . Balatronem
quoq; inuenio fcurram fuilfe viruletum; vnde HoratiuS; JRalatro fuspende?2s
omnia nafo . Et Hie- ronymus: Ne
me putesin modum ruftici Balatronis cuncla Origenis reprobare . In hoc
peftiknna* virus fcice conforniatum elitadagium, vr ocimumferere
«y.NihiIominushi tales nil aliuci pendhabere videntur,quam vt ftylocou- fodiant
quofcumq; vel rei literaiia: priii» cipes,feq; ex ea obtredandi licentia palma
rium quserere. Infelix hominum genus, quigrunnitu porcos,Iatratu canes, ruditii
afeilos maUmt a^muiari, fuamqj prurigi- nem,ac fcabiem prodere.quam intra forcs
Mularum 7A{ dpSovnf fe continere- Audi- te,6 vipera^.quid vobisoccinat
Italusqui- dam Poeta.lane venuftiflimus : Punge la lingua piu che la faettcLj*
E fu da la Natura Cinta di doppie mura, Ferche s'habbia a tener gHardat{t,e
ftretta, Tu, che l'hai s\ attofcatd Verfo la fama altrui, Ttella de' denti fui
. ; Tiihchiufa frai canceili s Ch' vn d) non te la rubino i coltelli . Sed
ceflb piura n-ialedicis beuediccrc, fal- tem Ancicyias eos nauigare Telim, vt
pe- nifallor: co77rzp o a.}CT:ucov Ctso ro)V' blematis 7 pi^o [yAvcov d.7r'
et/T^ kvv^v ATrz^ctviV, quos alebat, difcerptus efi : ita parafiti ^
ajfentatores eoSya quibus enHtriuntur, mi~ fere perdunt\ A6la;on venator
Ariftasi ex .-j. Autonoe fTliuSjCadmi nepos.cum ex veu* - jfT^^ tione laffus ad
fontem potaturus accede- t^'^^**'^ ret,ibi cafir Dianam (venarionis Deam,
caflitatis et rolimdlnis amicamj vidit nu- dam fe lauantem . Qn od illa indi^ie
fe- r£nSj.iiifacieiB. A, adeo fic ait : oKi^piS VvyLVOV a.VCUV0^iVi)(
OtKTHplMOVOf f/cTor felixTirefiii, tu ^dSvidifii citra pernicie Nnda inuitA
mifericordts formd Minerua . - Quod narratur de A^ft^eone in ccruum .'^^
transformaro.funt qui fabulam putant,ple ntv^tri'^* rique hiftoriam malunt,
audore maxim^ Pluiio, qui A(5Vseonem et Cippum cornu- tos edicos memorat .
Qn^in et Maximius Tyrius a yeriscanibus Acl.Eoiiem lacera- tum faiffe dicitapud
Corinchios, huiufq; facinoris autftores Bacchiadas appellat. Vi de
Mytholog.Natal.Comitis, Iib.6. c-vlc. Ad quod apud Homerum legitur, Diana
permontium crra;irem ruga telis dele(5la- ri,capras et ceruos fugaccs venando
pcr(e- qui, fant qui refcranrad fabulain Adseo- iiis. Ahj vererum fecuti
philofophiam, fagirtas eas,qu>c ceruum affcqnuncur, fo- lares radios
i;idicare volunc hpoyKv:piy.co{y cjuorum ncmpe radiorum repercu(fu,cor iiuaipfa
pro condicione loci, vbi lunaeft, et appareiit et obducuutur.Sed hoc in car
aniue Alciaci illulh-ando, placec mycholo- gi3,quam acceptam ferunc
Anaxiraeni:ni- mirum quod Advrou periculis,qax' muUa veiiando pcrculcrat,tandem
expen/is,£eratc iamaffe(fla dmidior faAiis, in ccruum di- caturmutatus, cumq;
caucs nihilo fecius alcrct, fuum omnepeculium abfump(ic, hincq; acanibus
laccratum.Conuerfusau . tem fingiturin ccruum haudabs re.Nam ^^^'^^^ ficapce
fignificatur ftulcicia-Auaor nam- ^^' quccft AriftocelcSiOmniaanimalia.qu^ma
^num cor habenc,£imidiora»infanioraq,°ef ' fe.Vndc apud Homcrum Achilles vocac
Agamemnonem, Oivo/2Api{,KVVOf ofJLUATA i^av, KApJ^hv S^' iKdipoiO .
Temt*lente,qm cMis ochIos hahs, cor au- tem cerui . Vide Adagium.C^r«i»«^ vir.
Plinius quo- que viilc,pauid.i elfe animalia.quibus pra? grandc /ic cor; quo in
numero referc nm- res,Iepores,afinos,ceruos, &c.Maluic Al- ciacus, et
quidcm ingenios^, corquerc in cos,qui lacrones furesq; reeipiunc: aut c- tiam
(vc verbis vtar Marcellinide depra» uacis Romani populi moribus agencis.Ub.
i+.)qui familiariumagmina.taiiquam pr? Hatoriosglobos poft terga trahunc,ue
San- nione quide domi reIic^o,vt aic Comicus . LATROi^^M] Vox latronu apud
vetc- 1 1 1. ics vfurpacacft pro ftipatoribus, &cufto- jjnronth diae
corporis procccloribus^qui Impcraro- rc comicabantur, quafi laccrones.quod cir
ca lateraeffe folebanc.a verboGracco A*- Tpiveo, quod c{\,inferuio. Sencca i.de
Cle- mentia.cap.iz.Ita fumit Capitolinus,Mar celIin.Sparcian.&
Herodian.lib. y. (TM^et- r9!p'J\stKif di(fli,feu lateris cuftodes^tTspu-
p-spo/ifpiculatores Tacito Iib.i7.& i8 Se- nccas 3 de Benefic.cap.«.5'.&
Iib i.deira. Suefon.Claudio,cap.3 5.In
Galba,cap i8. Tacit.i.& 13. Annal.refert,Germano5 cu ftodes Imperacoii
Romano,& principifg min;r adfuilfcSic oHm latrones pro ftipa- toribus, a
ftipc nuncupati, quam merce- dis nomine accipiebant corporis cuftodes, quicum
ferro circundabant Regum cor- pora. Latrones ergo, a.tffo r» KetTpoVyamct cede,
Varrolib.6. Latinjc Im^uje . Hodie dicuntur latrones viarum obfelfores qui
publice et per vim furantur: fic did:i a la- tendo.vel quod a laterc
adoriatur.Horat. lib.i.Epift. Vt iugnlent homines furgunt de no5ie trones .
Vurumq-j] GaneOnum,eorumq; quima lisartibus viuunt . Eruditus vir Alciatus has
soQt^LatromimfurHmq'^ non accipit vt Emblemata . ut fynonynia, vcl promiTcii^,
quod Ho- rat.ait i.Sctm.furta latrocii)ijs eft magiiis paruacompararc • Manus]
Multitudo,globus,vt maxima militum miiius apud Ciceronem iii Phi- Jipp.&
fa:pealias.Virgil 6.AEneid, ^^.^luuenum manus emicat ardens . ScAua.] Proprium
quoddam nomcaut fidlitium, non temere fufpiccturaliqiiis . Pleriqj7i«/»,Icguin,pro,dira,crudeli,ter-
rifica, &c. Sedmalim Scaeuam accipi, vt 5ymmachus, proimprobo,
finiftrajfamx horaine.rerum impcrito.Q_uae fub obteu- tutuoa quibufdam fcxuis
de^gnata di- cuntur,aitilIc.Et Grajci.cum qui Cit ingc- nio tardojfl-^fcct/oyappellant
. ovJ^i ^Kttiov, •v/* iTiKn7^ovAi dictt Atiftephan. id eft, neq^/cAuam,neqy
confilij inopem . Itcomes] te coniitatur, fc tibi adiungit, et later^ ftipat .
CinSia cohors gladijs] Turba {icarioru, quos vulguslraforura
yocsit,i>raui,^fp£i dacinitpet contnmeliam . Menfis generofum] Nobilem,&
excelfo animo prasditum . Prodige.] Cicero 3.0ific. Prodigi, qui cpulis&
vifccrationibus, et gladiacorum muneribus, ludorum venationumqueap- paracu
pecunias profundunt ineas res,qua rum m»moriam aut breuem, aut nullam
funcomnino reliionf! perculfjs,cum pri mis Helueciorum cohortibus Nouariam
concenderat, vcopportuna iu vrbe, tucus ab infidijs, adueiicances legiot^es
expeda- rec.Sacramorus circumuallanda? arcipras crat, vir principe ortus
fainilia, fed maio- rum fuorum viicuris et glorix penicus oblitus, vtpore qui
forruua fua minim^ Andre^ A. ceptatO' rum. xet* Vete r« in dhfiri A->.
conteiuus,antentiflimos,& mani- Adolejci tcs prodi^ bus vidum quasfiuifte,
non feruij «t tit^ teris lua negotia, fed fibi tantiim commi-' fifletideoq; qui
laboriofi cflent,opibus3c facultatibus prre carteris abnndafle: cotra qui felc
otio dedebant, voluptatcs confecla Otiof$ vg^ bancur.venationi et ale^E
djbantoperam, natora, inextremam rerum penuriam dccidifle,& opibus
cxhauftos efle, adeo vt aareo hamo fc pifcatoscfle dolerent, aut cum canibus
fibi opes cucurrifl[e,auoIafle eum accipitrc conqucrerenrur : quemadmodum et
ipfi ALlceoni cotigit.Cui rci domefticjc curam negligcnti, quinimo venationi
duntaxat intctojfacultas omnis& vita defccit.Ciim autcm nihil amplius in
bonis habcret,in il- lum homincs dicebant:Sn(. id cft;0 mi- fer A^Aon, qui a
proprijs caniius confnm' ptus es . Vide proucrbium, Ale luptrum catulos . 3.
Demum illud fpeciatim inprodigosa- dolefccntcs nonab relicct conuertcrc, qui promi
magis quam condi, vt Phrygcs fc- ro fapiunt;& tum fortc,fed fruftrarcfipi»
fcuntjcum nihileft amplius in loculis.Si- bi quidcm mir^ placent,ciim
fccundisfor tunae ventis opcs fuppetunt,quibusimpu- dentes et ignauos gancones
( qui nullunF» aliud flbi penfum rclidum habent,quam vt lautasculMias
aflcdentur.alicnaq; qua- dra viuant) pafcant et cnutriant. Ai cxhan
ftispatiirnoniis,quid iilis fupereft, nifi vt aliena compilenr,tandemq; inmalam
cru cem adigantHr,ab ijs rclidi, loBgum^Jue valerciufli, a quibusin conditionem
tam miferam,tamq5abie^^am coavf^i funt?Re- vTteitaq; diccre folcbat Ariftonymus
: Li- gnadum ignem nutriunt, ab ipfo conlu- mi, diuitias dum adulatorcsalunt,
ab eis labcfadlari.Q^iccum ita fint.comnicndan dus eft Timon Athenien/is, qui
Demeam adulatorcm Ijgonc percuirir, homines ad- monere volcns, ne pefljraa
parafitorum contage labefadlati, penmprudentiam in tam prodiuia vita;
difcrimina peflflim ra- pcrcntur,omniumq; ignominia!,contumc liis.atq;
ludibriis cxpofiti, eorum, qi^iibus fe fuaq; omnia cre ErDblemataLj l t f * In
adulatores. EMBLEMA QEMPER hiatifempertememy qua vefcitur^ auram ^ Reciyrocat
Cham^leon : Et mutat faciem i varios fumit^ colores > Prater rubrum, vel
candidum . S-ic et adulater
ppulari vefcitur aura x Hians^ cuniia deuorat : Et folum mores imitatur
Principis atros, Albi » et pudici nefcitu . COMMENTARII. I H A M A ^, ribus Iic AE LEONTEM prO
pifto- ecntu de •"J"^ ex aue pre giandes& concolores corpoii,
c]ui iHui- 1^6 Andrea? A. iSenus His. II. I.mble- tnct, e Plu tarcho pe titHm,
Adulator X't Cha~ mAleon. leonttsnfi' 6]iiain operiiintiir: ncc pnpillac motu,
fcd locius oculi verfationecircuni arpiciunt. CeUiib eil,& hunti iemperore;
folus ani- malium iiuUoalio quam aerisaijmento nu tiicur . Epigrammatis vf rfus
prmius eft Hexaaiecer.fccundui quifqj lambicub Ji- meter, con^Kans t]uatuor
lambis, reccpco tamen in locis imparibus Spondco . EicPRESSVM id e'Piutarchi
libcl- !o, De difcnmmeadulatoiis &amici:hu- ius hx'C verba: Kc.Kct^
ATty^^Oi lo t» ydiixajiKiovTo^ ■T^iTrov-Civ iitHVOf TiydLp Tcu. »^ 0 y.cKct^ iv
Toii oi^iots tT-nsS^tjf 'of/.ot OV idLVTOV £ J aS^VVATCOV '7retpt)^HV OvS^iV
ctTToKHTH Tcvv cxxj-^paiV ti[xlfx}iTov • Adu- latori quiderii, omnirio id
accidit vt Cha- mdeonti : Jiquidem vt ille colorum omniii fnnilitudinem
exprimit prAterquam dllfi : Jtc ajfentatory cum fe fimilem prAjlare non pojftt
in his, quA dignafunt Jiudio, turpia quAq; imitatur quantumpotefi . De Cha-
mxlconte Plinius lib.S.cap. 3 3« Ip^c cclfus, inquic,hianci feraper ore.folus
animalium nec cibo nec pocu alicurinec alio quam ae- ris alimenco;Sc
colorisnacura mucabilior: muracnamque eum fubindc, 5c oculis,& tauda, et
toco corporc, rcdditquc ferapcr quemcunq; proxmic atcingic, prarccr ru-
brum^candidumque. Cartiodorus Variar. foimularumlib.5.epi{>.34.naturam Cha-
fnacleoutisad fruftracorem debicorem noii minusingcnios^ traducit. Fugcrc
nefcius, fed fu^ fponfionis ignarustobliuiofus cum ielinquacur:trcpidus,cum
tenetur.Mutac verba,variacconrticuta:nccin vnadidi fiii qualitatc contentns,
diuerfis imaginibus immutatur . Meiito Chamxlconti beftiae conferendus, qua;
paruorum fcrpentum formse confimilis,aureo tantiim capitc, et leliquis membris
fubalbentis prafmi colo- rc dilHnguicur. Hxc quocics hominum afpeclus
mcurrerir, dum ei fugieudi velo cicas dencgacur, iumia cimiduate, colores fuos
varie commurat, vt modo vencta, modo blacrca.modo prafina, modo pollit cyanea
icpciiix.PioucT-Cham^ieonte mu- tabiltor . Memin]r& Aintoceles Chamx-
ieoncis lib. i de morib.cap.io.& Plucarch. in Alcibiade,Democuc. in lib.de
poteftate ChamxIeontiSjCiinitus Iib.i8.de honeft. difccap.vlt.Ouidius i
j.Metamorph. Idquoq-^ quod ventts ammal nturitur ^ aurcL^, ProtinHS ajftmilat»
tetigit quofcmique tt)m loret ^ Chamxleontem nihil cdcrc,& vento nutii
ri,non probatur omnibas, iisq; eruditis linguamcnim habct,inquiunt,hoc animal
femipalmum longam, quam porro in iu- fcda, quibusmaxirae vcfcitur, excritac
vibrac,ciusq; mucore fcaraba:os,locuftas, formicas,mnfcas,& alia infedila
ad fe addu cic. Fatentur tamen ad o do mcnfes, atquc intcrdum inregri anni
fpacium famcm to lcrare ; nam cum pulmonibus magnis fit pra»ditus,ventum intro
magno impetu at- trahit^eoqjintumcfcit.Chamasleon nomc Cham£» eft animalis et
herba: mutantis colorem, a leonvnde ^lxAtfid c{^jhumi,Sc AgW,quall leo ter-
dicini» reftris.Ariftotcl.4. de part.anim. cap. 11. Omnium ouiparorum
pcdcftrium tcnuif- flmus Chamxleon cft. Pra:nimionamquc mctumulciformis
cfficitur .* metus cnini rcfrigeratio p«r inopiam (anguiniscaloris- quccft .
Vidceuudcm lib. i.dc nat.anini. cap. 1 1 .per totum . Chamseleontcm apud Lconem
X fummura Pontificcm fc vidif- fc teftatur Picrias,HierogIyph.lib.z7. SEMPER
hiat] Hiare, propri^ cft orc III. apcrto fpiricumcmittere.Accipitui tamcn
Hiartj, criam pro (poncc,auraliqua vi cxtcrnaape ririfiue fcindi,vt lingua
hiataridicate, tcl- Iusa;ftu;hiant ctiam florcs,quandoaperit turjoratio quoq;
hiarc dicitur, qu? mal« coniunda concinnataq; cft.Pcr translatio* nem
fignificac mirari,dubitarc, ftupcrc Viig.6 AEneid. Incertti^ clamor frujhatttr
hi^ntes, Reciprocat.] Repecit,retrofleditur, vel Recipro^
recipit.procare,peterecft,vndc procax, et cartj, proci di(fl:i. Rcciprocum vero
a recipien- do diciait Varro.quiaco rcdeat vnde pro fcLlum cft. Hinc maiis&
anim? recipro- cario . Hoc loco vero reciprocare propric ert auram
reforbere,fubindeq, rctrahcie : fic enim Liuius rcciprocarc pro rcfpirarc
vfurpauit. Vefcitur aura.] AlluHoad Proucrb-r^» r^/iri M' to viuere . Populari
aura vefciy cft populi rr£flare ad coruos redigi^quam aduhtoribus exponi .
qiioniamilii morti- cinimodo coiireftcntiu', iii etiam viuos boiiosquc laniatu
pcf>ifero etcarnificeut . Idem iiueriogatus, quxiiam belHa mor- fum habeict:
omniu.^i noccutilfimum.' rc- rpoiidit.Si de feris iiuerrogas.eft obtre^fta-
torrfi ^emaufuetis.eCI: adiilaror. Nam ob- tre6latorquidcm prx fe feitodium,
adu- lator aurem fub am ci perfoiia mnho Ix- ditgrauius. Et hi tales.qui probe
lo . CO LC H I DO S ingremio nidum quid congeris ? ch Nefcta cur pullos tam
male credis, auis \ J>irA parens Medea fuos fauifsima natos Perdidit > et
Jp^ras farcat vt illa tuis ? COMMENTARII. ^59 eu, BA s 1 fiijeinfiftat f^atiia
Mede?, ftri- ^ftoferro infantem nudiim petcntis, iii cuiiisgremio aiiiciil^e
aduolitantcs ni- dum conftruercappatcant:red ponc infans alter nudus&
faucius, quafi mortiuis ab- icdus humiiacear . C V M Epigrapha huius Emblemacis
conueiift illud Sencca; de beneficijs 4 cap. i^.Qnomodomale filia* confulit,
qui il- Jam contumcliofo et farpe rcpudiato col- Iocauit:quomodo
maluspaterjfamilias ha- bebitur,qui negotiorum geftoruni damna topatrimonii
fuicuram mandauerit:quo- modo demcntiflime teftabitur, qui tuco- rem filio
reliquerit pupillorum fpoliaro- rem:fic peflim^ benencia dare dicetur,qLii
cumque ingratos clegir, in quos peritura confcrar.Hocei Gr^co ArchitcPoct? E-
pigram.lib. r. Hi (ptKo^opyletv. Kittv o\uVt vtj ri if^/iTTctuev» ^vx^-
fjLiJif^Hilf ypATl^ 'TTVKTlS^t VOOSOTpO- iKT» 7(thi-)^v Tt^iV ffio im i^i ^v-
KoX^^iS^Ai fj.{iS* iSiav (^^^AyAvm 70 ■ Ki^^V i Terram omnem.infulasq,
peruolitans m hifundo, MeJe:» in pida tabula pullos alis? Sperasautem pullis
implumibus fidc tuis hanc feruaturam Colcliidemjquae neqj propriis pepercit
libei is ? Tot faltus, vnddstjjemenfitt 0 hirmdoivo- latu, Medest, inpicia,
nidificcts tabula ? Tu^tuos fore fecurosftibi fida putanda, ^lujzneq^ -vel
natis dintfepercit^erifi Maruiluslic eipofuit 5. Epigrammaton paraphraftic ys ;
^iuid vaga tot terras vrbes^ emenfa vo- lucris, Colchidos in fMo nidificas
gremio* Tignoribusq^tuis credis mxVe fanafidele ^ ll>fe la cruda Medea.
Mutalo toHs^ Mutalo y ntfidare ifigli tuoi A chi gia vccife i fuoi .
Multaaliaextant in Medeam epigramma- ta in lib.^.Epigram.Gr^cor.fir i^pcoiSetf,
vnum tamcn ciufdem cft argumenti,quod fic habet; KoK^^dSct T)}v i^sri Trcuiriv
AActVof Ki^i\utvcv ivJ^pct Tolf /- S^loii,eiv au Tn^ov ev dx^^oTpioif Id expli-
cat Socraces apud Xei ophoiitem Iib. 5. ci srouvvij. Dcm^-^c colloquio ciim
Glauco- ne . Referr Plutarch. ivyetfxiK. ■Tretpcty' yi\. Qu^a racione Timarchum
impudi cici? et prodigaliratis accufauic AEfchines, non tam vc homuiem probro
ariFiceret, quam ne deiuceps ad populum conciona- recur.Qui cnim rem famiharem
adeo ma- le adminiitiairec, indigiuis videbaturcui publica crederentur.
Pra^clare Tiberijfa- dum iiiemoraair .1 Coin.Tacito: qui vt honeftam
iniiocentium paupercarem Icua- uic:ita proJigos, &: ob Hagiria egentes Vi-
bidium Varronem, Marium Nepotcm, Appium Appianum, Syilam, Virellium, mouic
fenaru,au c fponce cedere pailus eft. Gorgia orarore publice aiiquando dicen-
te,vt concordiam fuadciec, Melanthius no fuftinuit:aiebac enim de pace eum
minime alijs verba facere debeie,qui fibi, vxori et ancilI:£concordiam
perfuaJere iion potuif fec.Idcm in Laconicis : Agis Archidami fi- lins ei
minime Duci fidem habendam dice bac,neq; credendum luuenum cxercicum, qui fuam
ipfius pacria mifere prodiditler. Id dicebat Ephoris.qui Imperatore quen- da
lubrics hominem fideiinhoftes mitte- bant . Egregie Ifocrares ad Demonicum: OTctV 'J-rip Ttf moiie
^f. tradlusefl. Neqiie veio gra- uabor Jocum integrnm fublegere ; T«* Tov J^i
r»( etv^paTrlvn^ ivS'fiet( 'Trpof^a ^eiov i^ivpi Qedf TpoTcv, iTrt^Hf TtiP
^v^Xj^v ymva habeat fe iujfu De i fubU^ tum efje in currum > validejue
aurigatio- nem regere debere» nimirum haiberas mo- deraturrregitj',
currum,&* equorum teme- ritatem contundit.At equi diuerfum appe- tu?7t
curfum y temereque huc atq; illuc ra- fiunt currumjiic ad petulentiam,ingiuuie
Ac contumeliam, tUe fi vieeriteii prApotentts equi -oiSyfertur currtts prQ
libi" dine vi^oris- '§^0 fit, vt vi^rice interdum fetulantia, vna currtfs
auriga ad con, tumeliaSiConuiciatimpuritates,atqHe alias nefariasy minimeque
fincerdS voluptates j interdum vero dominante iracundia, in multof variasqt^
calamttates vterque fera-, $Hrinpr4ceps . Huc ctiam tefciatn cotn- . mode illud
D.Cypriani.cx lib.Dcdircipli na et bono pudicitia; : Coerceat animus,
ait.ftimulos carnis,refr^net impetum cor- poris:Accepic hanc enim
poceftatem,vtiI- liad imperium cius membra feruirent. Et quafilegitimusac
perfcdus auriga vltra concciTas corporismetas extollentcs (e car nisimpecus,
coeleftium prxceptorum ha» ben s rcflcdat,ne vltra terminos fuoscur- rus
iftecorporis raptus in periculum fuu fccum et ipfum rapiat aurigam, &c. IN
pr&ceps rapitur fruffra ^c] Allu- dit ad illud Virgilianum, _„ — Iruftra
retinacula tendens, 'Fertur equis auriga,neq ; audit currtis hfi* benas . Ecad
prouerb.D^ curru delapfu4.C\tzt\\% ex PUcone locus eft in Pha:dro,qui cxpli-
catur commodiflime a Plutarcho, Qua:- ftionum Platonic.8. quo pertinet Cicero-
nis hoc e^.TuCcuI. Exifle e poteftatc di- cimus eos,qui efFr^nati feruntur.auc
libi- dine,auc iracundia- Qui igitur exifle e po- Ceftate dicuntur,ide6
dicuntur, quia noa funtin poceftatc mentis, cui regnu totms animia nacura
tributum eftihinccompo- tes et impotes^quianiinum habent,vel no habent ni fua
poceftaie . Auriga] Aurig|a non dicitur abauro,fed ab aureis;funt euim aureae
lora fiue fr^ni, qui equis adaurcs alligantux^ficuc oreac j quibus ora
coercentur, ^fpTAni quem vehtt orts.'] Manifcfta allu fio ad par?miam,.Of
infr£ne.id eft, ei^' Katio quem nuUa gubernat] vide pro- uerbium,f.v/V^'
nullaratio, oKi^pa ^ ip,t,gfffs. tes,quibus nihil credcndum facil^, quod ^ fit
ea aetas lubrica ccrt^,& pr?ccps,& qu? nifi macure refr?ncrur,triftem
cxirum fcn furafic. Arguce Dion Chrvfoftomus : cipoS^poTepis J^fTreu ^ctXtv^ •
Et Ariftot. Moralibus ad Nicomachum : ^d\t^of KATetfAAVTtVtC^CU Tepi vsaV,
tfVa^^atW^ ys(TA fJLiTA/Sa' A«tf eiKKoTi^iffi AKhoftpoiAZVH • Elegant
cftdefcripcio adoleli^cntis apud Horatiunt cpift.ad ' ifoncs : Cereuiin vitium
fieBit monitorihtts aS^et ^ Vtilium tardui prouifortprodigtt^ Aru, Sublimis,
cupidu^^ ^ amata relin^trt pernix . Qiiid pluribusopns ? Tria fibi vidcridif-
ficilia dixit fa^^iens HebrxuSvviam auicu Ise in aerc medio volitantis : viam
coliibri in media planitieobcrrantis; viam naui^io ajquorc medio, fed omnium
difficillimu, viam adolefcentis in ipfo ajtatis feruorc lu- xuriantis.5ed mc
rcprimo.ne mctas excc- dam lcdionis compofitx ac modcratae • ^^4 Andre^ A. In
temerarios . EMBLEMA ASP1CI S aurigam currm Phaethonta fatetni^ Igniuomos aufum
jle^fere Solis equos : Maxima cjui poEquam terris tncendia Jparfit y BH temeri
tnfejTo lapfus ah axe mifer . Sic pleriqtie rotis fortun^ ad fidera Reges
Eue^i, amhitio quos tuuenilis agit ; PoB magnam humani generis cladem^ fuamq^^
Cunciorum fcenas denique dant fcelerum . COMMENTARIL SO I radiatus ciirru
fuoaureo qnatnor cqins^iicet hoc ioco citio rantum fint co!i(picni) vehitur,
qni dum confternati et ferocienres videnrur, iuaqncm aurigam fuiim h curru
rclidis habcnis dant praeci- oirem . Phas TKON iili^HS Soiis et Clynne- nes
Nymphse, iuucnis maximc tcraera- FalfulcL rius,quiarjcganrcr ac importune a
patrc phaethi efrtagitans,vt.currum &eqnos,quibus Sol tn, vchirur,Hie vjio
gubernare permitBcrecur: imperrauic, fed oneri dif?ici'limo impar . Equi cnim
i»noro vc6lore pcrrerriri.in par rein conrranam incli;:aucrunt, quos ipfe
'extra Emblemata_> C extraviam currcntcs rctinere ampliiis no potuitj indc
magnnmiu terris incendium cxortum, adeoq; vt vniuetfus conflagra- ret
mundus:& lupitcripfec^lotimensil- lum fulminisidudecurru pr^cipitaucrit, et
m Padum deiecerit,vbi fuit fubmerfus. Hinc Ouid.Iib.i.Triftium: Vttaret coelum
Fhaethon yfi vmeret.et quos Optauit fiultetangere noUet equos . Totam autem
Phaethontis fabulam,& pr? cipitem eius cafum defcribitlate Ouidius a fine i
Metamorph.per magnam partem 1 Ciceroquoqj3.Offic.fic de Phaethonte meminii: Ac
neilla quidem promifla^er- uanda funt,qu? non nifi i js ipfis vtilia,qui bus
illa promiferis. Sol Phaethonti filio (vr redeamus ad fabulasj fadiurum fe elTe
dixit,quidquid optaflet.optauitjVtin cur- riim patris tollererur.Sublatuseft,
atqjis antequam conftitit^idu fulminis deflagra uit.Quanto melius fuerat,inhoc
promif- fum pc^ris nonefle feruatum?PIinius Na tur.hiftor.Iib. 5 y.cx.
Phaethontis.inquit, fu! mine idi fororcs fletu miitatas in arbo- respopulos,
lacrymis ele^ftrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem, quem Padum
vocamus,vt plurinii Poetae Grasci dixcrunt . Sed paulo inferius fub-
di^:Phaechontem in AEchiopia A.mmonis obijfle Theophraftusaflerit.&c.
Vtitur e- xemplo Phaethotis HoratiusIib.^.Carra. ad Phyllidem amicam,qui iUam
monet,ne altiora fe petat,fic ; Terret ambufius Phaethon auaras Spes, et
exemplutn graue prAbet alct iegafusy terrenum equitem grauatus Bellerophontem .
Semper vt te digna fequara: ^ vltra G^am
licetfiperareynefa^putando, Diifaremvites . Placet hucaffigerecuiufdam anonymi
car men non illepidum de Phaethonte : Aufus in &ternos iuuenis cofcedere
currusy Jgneaq-, audaet fumere lora manu, Pblituspariterq,fu$jmetdqipatenfA,
^luos mundo iparfit ignibus ipfeperit . Etilludbreuiuseodem fpe . z67 4i(hAet
m^atOY. CrAcia BetrhariA lento coUifa duello, StHltorU regum ^populom continet
&flus» Noncft ambigwiim, cjuin fccuiiusseiiura IradiixilTent, et gloriam
credo meliorem fuilTent confecuti Bobili^Timi Imperacoo res, Cyrus, Xcrxes, et
Alexander, fi fuis contenti finibus,malui(fent regna propria tutari et
adminiftrare, qnam armoium-a- lea plusquam pareflrei,alienisinhiare . I- tidc
&innumerabiles alij,quorum elFcra- tior ambitio,regnandiqj cupiditas, et futi
& populiiutcritum acccrfiuic.Qjiud eiiim, vtcajterps taccam, aliudfecit
Alcxander, auanquam prajclafis iiaturje et dodrinje lubornatusmuncribus,quam vr
graflato- rum priiic^ps orbem circumcnrfarct, fibi fuisqj laborcs 3c «olcftias
innumcrabilcs crcaret.nullttmqj quietis &otii fincm pro ponerct? Huius
infatiabilem victoriarum htim nullus vd profperrimus fucccffus TPquam
rcftinguere potuitrnullus honos, quamquam magniis^ eius ambitionem fc-
dauit.Itak]4 non concentus ampliflimoim perio Per^co.impctum fecit ui Scythas,in
Ba^Vrianosiiri Indbs, vltra ctiam progrcf- furus fi per coptas fnas licuifler,
aut nifi morte vio|cnta tcprcfTuscfTct . Qiiiddc PompeioJquanta virtute
&cxpcrieHtia vi- ro ? quam magni a fuis habito ? nec cnim vna caufa fuit
cur a Romanis,aliisq; gen- tibus maximoiq honorceffet.Enm ramen roifcre
occaecaiiit,tandcmq; perdiditinfa- ua ambitio,ncc fc modo,fcd et patriam et
Remp.qtiam dcfendcre fe iailabat,oppref ^ fit et fuueftc dilaccrauit . Tpcns
cnim in aucupanda ^loria,iii cuius cbmhiunicatio ncm admitti ncminem fuftmebat,
dum Spartacum pcrd©muit,dum Lucullo cri- pit vidorias PQnticas&
Armeniacas,dum Mctello hbnorem dc piratis fufFuratur, vnusq; ommbus
exccilere,omniumq; glo riam obfcurarc cogitat,alienauit a fe opti-
(morumqiiorumcunq; animos.Eirgodum potentiam fuampurat egrcgie fultam C.
Caefarisaffinitatcquem fibi adiunxerac ad fuas vires firmaiidas,ab eodem fuit
oppref fus Et hos quidem fuaeciuitatis Phaethon ras rede dicimus,quales nimium
multos fuperior parrum et noftra vidit ajtas-Con- ftaminus Manalfes Annal.de
Michaclolm peraioic hupc in mpdu fere fcribit: (quia. enim Gjrajcanon
fuppctunr, Latinam ver- fionem huc^onfcrrcnon verebor) vbiMi- chacius maturam
ad stat«ni pcnienit,ia- qucfolus amplitudincm iicgotiorum Im- peri j procurare
coepir,reapfe verum illud probauic elTe quod eft in fabulis.Qiiippe mox vt
altcr quidam iuucuis Phaethoii, currucon ccnfo, totum Romanorum im- periura
perdidit,& ipfe dcauito parrioque regno>veIuti quodam curru, eft
deturba- tus et excuffus,non pronus tanium cades, fed ctiam dcorfum
Ijedens.Quippc luxu- riofae humida^que vitx fcdcdidir,velutal tcr
Ncro,immodeftus in vino,animoefF^- minato, impudicus, temulentus, omnem
pecuniam in collufores exhauricns,qui e- rant fcurrajimpuri, curruum
agitatores, mimi, primoftacim diluculo tcmulentiae dcdici, delicias ciborum et
fuauium obfo- niorum auide quaircntcs, totos dies apud inucrccundas mulieics
exigentcs,potorcs, ]udioncs,Ijbidinum flammis fu rentcs:qua lis fcilicct olim
erat ille Sardanapahis.rex Niniuitarum, &c. Quod dum meditor,vl tro fcfe
©ffert Caroli vltimi Burgundiaj Ducis fatum dcploratiflimum, qui pro- ptcr
virtuiem bcllicam, et ditionemam- pliflimam,inrer Principcs fortunatiflimos
habcri potuiflec,fi vim ingeni j, qua pollc« bat, et magnitudinem animi,qua
fecerti- bilem et formidabilem oftenderat, ad fua potius afleucranda, aut ctiam
augcnJa, quam ad cxtera expugnanda conuertifleti nec fane tam infclicem Biortem
obijffet . Huc refer Adagium, Aut Regem > aut fa* tuum nafci oportere-
&, Hahenevf ignarui nontraBet* Fabulam hancalij alio traus» fcrunc,
nimiriim ad infignem quandam conflagrai^oncm, vt PlatoinTima^o, cui Lucretius
lib.y.fubfcribit . Ficinus, et ali- quot alijjtraduntfuiflfeComctam vaftum
natura folarcm,qui tandem diflblutus.in- tolerabilesaeftusconcifauerit.Sed h?c
pra: ter rem.Si ad mores refcrrc malk.apponc re huc potes excmplum FJamini j
Confu- lis, cuiustemeritas infigne detriir.entum fuas Reipubl.attulit. Valer.
Max. i.cap.(^ inter Afridem . Talia figna] huiufmodi fymbolum . Magnanimus
Agametnno] Agamerw- non filius Atrei et AEropes,de quo multa Homerus.Nam rex
fuic Myceiiarum, et ydmern rcgum iti expeditione Troiana; fic di- i>nde ^^^^
h/cL\-, id t{\,valdeySc fJLify.vcoi ma^ *-ius . rieoJuro,Qu:iC\ quidiuduret in
bellojauc quim opfiaiida vircutefitindefeflus.Pau- 16 tamen aliterderiuat
Socraresapud Pla- tonem nv Cratylo.quamquam ratiojetymo logia: eodem tciidat.
Etymologia veto ha;c cti, a viaoria, et adhjcc damna patitur
atiocia.Emblemaaiitem cx Imaginibus mhU' Philoftrati pctitum eflc.pcrrpicuiim
eft,cu *^ ius \\xc funt vcrba : Herculem in Lihva hiloBra dormicntem, poft
Antxum fupciatnm, petitii . Pygmxi inuadunt,n Antajum vlcifccren- tur, cuius
fefratrcs afterebant, non quod athlet2e,autilJiparesefrent,fed quod terri gen»,
&aIioqni fortcs. Quibus e terra e- xeuntibus(nam veluti formicx tcrram ha-
bitanr) concitatur arcna>non aliena,fcd pro pria,propiijsqj manibus culta
pafcuntur. Ciim meffisaducnit, fecuribus dicuntur vti in (picas.co quod arborcs
eas arbitren* tur-Sed 6 tcmcritatem,Herculem dormiS tem feinrerfedurosafteruntjquem
nec vi- ^ gilantem formidarent. Iple vtro ex pala:- ftra dcfelTus dormicns in
arena cubat, cxa* iiimisq; anteipfum iacct Anra:us.Pygm?o tum vero manus
Herculcm circumfiftit, vnaqj.phalanx Iiniftram,du2dcxtiam in- uadunt.Sagittarij
et funditores pedes ob- fident ingentcs tibias non fincadmiratione fpedantes.
Alij caput oppugnant, inter quos erat rex, hucq^ machinas omnes im-
pellunt,arccm vcluti muniiiHImam expu- gnaruri,admouent ignem coma;,oculis far
culos, naribus &orifores, ne, cum caput captum fucrit, poflit Herculcs
rcfpiraie . Dum hxc circa dormientcm aguntur»ec- cc hicerigitur, tanrumq^
ridcns adeHTe di- fcrimen,boftcscolligic vniuerfos,inq; pel- icm leonis
congcrit,ad Eurift^um {vtcon iC(5lo) teportaturus. Hccc cx Philoftiato .
Meminic figmenti huius Politianuscpiito Iaquadam,his quidem verbis: Vincere no
magis te po:ui,quam Herculem ridiciili apud Phih>ftratum Pygm?i,quos ille
om- nescorreptos lcoiiis pelle inuoluir.&c.Me miiiic et Alciarus nofter
Commcnrar. dc miitiq; pedum prajfcriprione . RECREAT dum corpora Jomno] Idcm
arq; dormic. Virgil. Flaadam per 7ncmbra quietem hrigat . rtfiO. . picea]
Piccam, quintam cedri fpc- cicm clfe docecPlinius lib^i 6.cap. 10. Ar- bor eft
feralis, et funebri indicio ad forcs poiii folica. Vnde Virgilius de tumulo Mi-
Uni loqucus6,AiuQd aic ; II. ProcumhHt piceiyfonat tcia fecurihtis ilex >
Clauam ] Claua Herculi artribuicur proarmis piopri js. Vndeillud : HerculM
armata efiinuicia dextera claua, Er alibi : Num tegit Alcides nodofd rohora
clau£ ? Vide Prouerbium,C/^«/z;« extorquere lier cult . Alciden] Herculcm,fic
vel ab Alc^o Alcides - auo,Amphirryonis et Perfei^patrejvelatTro' Tt^fO.Kmij a
robore et fortimdine didum volunr . Tygm&amanm] Pumilionum et nano» PygWAt»
rum multicudo . Vocantur a Philoftraro olvrdy^i^TTou^ieL . q.d. cubirales pueri
. Euftarhius et D.Auguftinusdeciuir. Dci i^.cap.S. Nauosaiunt Pygmscos appella-
tosa ^'jyuVi^tX '7ri)yy^> quod cubitum^fi- gnificar.-vel tw^oV breuis.ltaqi
Trvyfy.euof, qwkfiTniyyeuoS' Hi per cauillum ^owz«^j Homines triipithami
vocantu r-Tales aurem homun trispitha cionesexrremas AEgypri parrcs inhabitar,
mi. agricolarioni deditiy fubinde cum gruibus bella gerunr,ab i jsq; fcjpe
vincunturjqudd innuit Homerus 5 .Iliados : Ac zfeluti fonitm ingentes Athere ah
aito Ingeminant trifles tmhres hyemeq\perof£t. Lata grues cani repetentes
littora JPer.ti, Fygm&A hellum genti crudele minantes . Pomponius Mela Iib
3 . cap-9. loquens dc (inu AtabicD:Fueie, inquit, intcrius Pyg- mde fugatos a
gruibus aic PJi- nius lib 4.cap. 11. Dehis ortum Prouer* bium, Pygm£» breuior.
Mantuan. Inter Pygm&os non pudet ejfe brtuem . Ouidius dePygmjcisIib. 6.
Meramorph. fic fcribit.* Altera Fygm&&fatum miferahtle matrt4 Fars
habet.hdc luna tujfit eertamine vicia, Efje gruemypopulnq-j futs indicere
beltum . De Pygm^is pUna vide apud Plinium lib, y.cap z.Ariftorcl-S.de nat-anim
cap. 12» Gellium Iib.i;.cap.4.CIaudianuiH lib.i.in Eutropium, luuenal. Sat. i
^.Prcuerbia, Vygm&orii acrothinia colojfo ada^tare. &, Commnnts Mercurius
. Manus] Non facile verbis inhafreo, nifl j^^^j^^ qnantnm ad aotiquitaris
noritiam facianc, ^ libcraliorem,& ue multa,video verbum, manut^x^ow raro
accipi pro hominum mul titudincfvt apudTull.i. Verrina: Comi- ttidint^,
Andre^A. tes illi tiiideleAi.maims crant tuar.-prjefc-
d:i,rcriba;,medici,accenri,3nirpiccs, pra:- coues,maaus eianc tua:;vL qiiifq;
ce maxi nie cogiiatioiie,affiiutate,ueceflicudinealie na attiugebar, ita maxime
mnuus cua pu- tabataivcohors torailla tua,qua2 plus mali Siciiia:dedic,quam
liceiuum cohortes fu- gitiuorum fuu]enc,tua manus fine cotnro uerfia hiic.Idem
lib.^.ia eundem:Non ho fl i u ni ad ue n c u, ne q ; r epe n c i no p r ^ed o n
u m in»pecu,fed ex domo atq; cohorce Prxco- ria manum fugiciuorum inftruclam,
ar- macanique ^eniffe Itemeadem oratione; Vc cuui pcriiideapud te Prartoiium
ini- perium,ac nomeneflet, ad iliam paruam manum extingueHdam.ducem tc, princi-
pemque pra:bercnt.Norter hicdc tecepta- toribus (icariorum aote :
Latronum.fHrumijj manus,(^c» Frojiernere lctho.] fufFocare,elidcrc,tol lere dc
medio . FoJJe] quod ciatdS^uvAToV' Putat] quod eratctvoijToi'. Scipio Afri-
canusdicerefolebat, in rc milirari turpc verbum tC\Q,Nonputaram.c\uod aliis in
ic bus interdum locus datur male inftituta polterionbus confiliis melioribus
corrigc- tQ-yicd qua: ferro peraguntur.ea non opor- te: temere aggredi, quod
hic crror fere cft inemendabilis . Vires non bene do^a /uas] Gtxca pbra
fis,pro,non benedimenfis viribus fuis.nul la rationehabita imbccillitatis
fuarum vi- lium . Excitus] Excitatus a fonino.Liu.Iib. i. Hercules ad primam
fomno cxcitus. Proterit hojiem] Facile vir magnus vi- dloriam dj: pufillis
nanis retulit . I.t [aui implicitum pelle ^c-] Partem corum concriuit vt
pulices,partem reclu- fit in peile leonisjfortafre vtad Eurift^um ferret . Leonina
autcm pelle dicitur vfus pro thorace Hercules poft occifum infil- uaNemea
lconem cruculeiitifiimum, de jy, quo Thcocrit. et Diod. Siculus, et nos
XihiiprA Pofte^ • ,, ter -hires AroLOGvs hic admonet,nihi| pr?- fufcipien tcr
vitesaggrcdiendum, nec vllum fufci- dum, pieudum ncgotium.ad qaod pcrficiedum
vires no fu|>pecant.Rcc4^ Pindar.Pyth./?. XpW KA^' AUTOl' C6« TfltfToV OpaV
(JLiTpOV, Oportet quifq; fui modulum ipe^et.Sic Pro pertius; Turpeefi quod
nequeas capiti fummittere pondus, Et prejfum inflexo mox dareterga genu.
EtCiccro i.Officior» Suum quifq; nofcat ingenium, acremq; /c et vitiorum,&
bo- norum fuorum iudicem prsebeac^ne fccni ci plus quani nos videantur habere
pru- dentia:;neve hiftrio videat in fccna, quod no vidcat fapiens in vica.
Pindarus Nc.io. YiAKi^TrdL S"' if,lf AV^pdTTOK OIJLIKhV Kpif (Tovcov . id
cft : Difficilts pugna efl fortioribm repugnare 'velle . Quod mihi dcclaiac in
Vrania Herodo- tus; S^xiVAyLii UTrip eiv9peu7rmv « ^Affi- /^i}0( i^i
uTnpiJ.iiKHf- Scd, ni faIIor,con- ucrti fabula in eos poceft, qui licet tcnuis
fortuna: fint, aut ingcnio non perinde va- Icant,audcnt tamcn potentiorcs, vcl
ctiam dodioresimpetcre, quocxconfli^lu nihil rcportaturi fint pra^tcr infamiara
et dctri- mentum . Allufiocft ad prouerb. Cumfis nanusycede. Qjiod intcIJexifle
vidctur Ammian Marceliinus zj.Jib.qwo locima gnum Inliani Imp. animum
cclcbrat,& maledicorum in co contcmpinm illud ef- fert proucrbiali
fchcmate, coquc cruto c Grascoapologo quopiam:Fruflra,inquit, virum
ciicumlacrabant, immobilem oc- culcisiniuriis.vc Pygm^i.Thiodaroasagrc flis
homo Lyndius cum Hcrcule . Quo innuit lulianum nihilo magis comroocum fuifte
fufurronum et blateronum aulico- rum conuiciis,quam HercuJesiIle//g>'Ct-
Koa-cofJLOi »^ ixeyAAO-fi vircsno fup- pecant . Jinporsi-' Emblemata_» . 2.73
Impoffibilo. EMB1EMA . J. \ B LV I S AEthiopem qmd fruHra ? ah dejinc : noilis
^ llluHrare nigrie nemo potejl tenebradcin alterafpeigendo ...... ....
w.^.....^, alterabfter- gendoiii nitorera dent,& candorem . E X Luciani
Difticho translatd, quod repcr-riir lib.i.Epigram.Grajcorum, tit. tis
eiS'-Jva.Tov,fic enim habec : LisTt fj(.ctTiiv vtTTT^s J^iy.A^ hJ^/Kov; /- ..^
■ o-yjo Ti'^'iif, ■ « i^uva nullaque induftria «orrigi aur murari queunc Sed
fpeciatim hoc torqucbimus in eajquie fucata funt et iimuIata,vtgloriam
inanem,non vitas me- iitis,(ed precario eropt9m,cuiusomnia fi- inulacra,vt fic
dixerim, tanquam flofculi «eleriterdecidunt:quandoqnidem fiiivula- tuno
qnicqnam non poftiteftediuturnum» et fiifta cito adnaturanv redeunc fuam^Ve rc
Flaccus : ' N^ifura^ expeUf^ fUrcaitamm ufq^ refurref. Mcnandei r W ^t/cr/f
et-^AVTcov tZv ^iJ^AyfxitTeo^ KpetTH . Uatura omnibuf doStrinis imperat . Vel
hoc traducemus ad moresindociIes,& indomitam quamdam naturam.quaenulla
viautarte micefcere poteft,vr funt efFera- ta quoriindam ing'enia, a quibus non
pof^ funt auelli, quas rudibus annis primiim percepta funt.Nam ^ipfemel efl
imbuta receSrfirUabitodare Tejfa diu., Tametfi enim ad tcmpus defiiiere
vidcatur inplcrifq; cacoethes.multaq; prohibcanl 2Ctas,metus,& magiftri;
eum ramen habi- tum delerc,nedum rolIere,ferS no eft qui poftit. Adfcribam huc
Epigramma lepi- dnm Anuli ex PiHs, tametp^ gd mores natura re^ currit
Damnatos,/ingi ^mutari nefcia : nam quts Teccandtfinempofuitfthit quando
recepit EieBttmfemel att^it z de fronte pudorem* V.-pianus lurifchanc thefin ad
fpeciem fa- fing.ularis aptauit, 1 prajcipiunt, fF.dc 2edil.edid:.mancjpia,qua;
rudia funt,pra2- fumuntur effe (impliciora ► et ad miniftc- ria mulco
ar>tiora,trita vero et vctcratiora diificik efi rcformare, Cuculi. EMBLEMA D
V RlCOLASi agrejlegentis, flerique cucullos ^ Cht vocitent^ qu^nam prodtta
canjfa fuit f Ven zy6 Andreae Alciat IT. locus . ChchU mos . V ere muo eantat
Coccyx, quo tempore vites Slui non dhfolmt, ture vocatur iners . Tert oua in
nidos alienos, qualiter ille, Cui thalamum prodit vxor adulterio . COMMENTA 1 D
V A B V s arLoribiisinfir^cnt Hiiasa- uesjviii ciiculus in ramo ; altcri cu-
nica in mcio.qua» ruppofita cuculi ouafo- uet, fua eflc crcdciis . Qj' o n hoc
cmblematc exprellit,idc nobis luculenter enarrauit ipfc Alciatus
lib.j.Parerg.cap. y.his vcrbis : Cuculum vocant.quimatriraonij fui iiicuriofus
/ic, quiquc vxorcm fuam moschis permittat . Cucubitarc vetbum confinxerunt,
quafi cuculirare. Ego cuculos peculiari couicio agticolas Hidos apud vereres
legi, «juinc- gligentes,focordes,tardiqje(rcnt,qu6d no piins putatas vitcs
haberentjquam cucn- lus caiiere ccepiflct.Horatius; Magrui compellans voce
cucnUum . Graccc kokkv^ a voce dicitur,vtappareat vcteres Gra^cos ypfilon per
u, eo more, quo nos Latini facimus, pronunciafle.Re- centiores Grammatici
Cuculos dici hos homincs putant a naturaauis,qn^ inalie- num nidum, maxijne
Hypolaidis, q uam ipfl Curucam vocant, oua fua transfert . Sedhac rarione
noncucuIi,fed curuc^di- ci debuifleutjcum non ipfe in alicnum, fed alij in fuum
nidum congerant; vnde et a- dulterium di et He^iodum,a quibus hsEC fumpra fuut.
Addit infuper.-Quin ar- bitror in conuicio cuculi, alliifum ad vc ccra
cubaJi.Ariflotelcs lib. lienis(vtaiunt] femper paritnidis? An quia natuta ducc
animantium j^onnul- la profui cuftodia, multa callide Sc pru- dentcrfacerc
videiuur ? Qu^amobrem ra- tionisnon omnino cxpcrtia efle bruta ple- riq3
philofophorum contenderunt. Timi- ditatis igitur fu? confcias cuculus.vtpotc
cjuiaminimis quibusq; vcliicetur auicu- Jis > ita non fore tutam generi fuo
flirpcm ratus,ni fefeller!t,nullumfacitnidum,fcci ad aliosdeuolat, vbi
adulceratofoeta nixu pro fuoalienum &: fubdititium cducatcu- culura.Vide
Plinium Iib.i8.cap, x6. Pie- rium Valcr.Hicrogiyph. lib.if. RVRICOLAS &C.]
Solcnc, inquit Por- phyrio,la;uia ruflici (ali j lenti legunt) cir- ca viani
arbufl^a vindemiantes a viatoribus cuculi appcllari;tum illi prouocati, tanta
verborum amarituduiem in eos etflmdur, vtviatorcs illis cedant.contenti eos cucu-
lositcrum atq; iterum appellaflc • Acron hxcalFert; Hoc aurem ipfa rc nouimus,
querradmodum viatores, quos in icinere per agrosconfpcxerint vnidemiatores.con
uicijsagirare g3udeant,illiq; ita refpoude re,vtcui:ulum eura appellencquafi
pigru, ignauum fcilicet ac nihili hominem . Sed hoc parum eft,alitcr hodie
resagitur, ca- lumnijs vehementioribus obftrepitur: Via tores enim eosnunc
Pulrerones,nunc Cor nuros, nunc aliisatq; aliis conuiciis inccf- funt. llli
contra,fiue ciuis, fiue magiflra- tusjfiuc rex ipfe occencare cospcric, omne
opprobrii genus regeruntjretedisqj poflc rioribus turpifljma quasquc minitanrur
: quamuis id impune toto agro Campano Neapolitanoq) tempore vindemias licerc
audio.ncmpe ncquid libertatis Libcro dc- trahacur . Cucullos] Dicitur etiam
cuculus,idque frcquentius.Martialis : G^amuis permultos cuculus cantauerit
anncs, Alias Cur euc; lus inni dis alii nis pA' riat oua Cueul qui fi: Cui lus
Emblemata-» . X77 Alias cuciillus fignificat tcgumcnrum ca-
picis,Iuucnal.Sar.3. ContentHsq-y itlic veneto, tiuroj-y cucuUo . Hinc
Bardocucullus . Item inuolucrum chartaceura,quoin ■itorcs et propol? pul ueres
et aromatac6dunt,GcrmanisSio MofcJla; Inde viatdr 'Riparii fubiefia terens,hinc
nauitM Ubes» Trobra canunt feris ctiltoribui. Notaturiners] ignauus,otioft»s,
qui ni- hillaboiis vcl artis facit Virg. cclog.i. 2jbertai,qu4ifera,tamen
reSpexit inertcm. 4JcoU Irert ouainnidos tlienos] Agricolae, in- H diHi » domum
. Et paulo poft ibidem : Canc captte te cuculum vxcr ex lufirtsd^- mumrapit . Hos
tales Ita ica: lingu^procacitas etiam ^^rcf qut Hircosvcl capros nominat,
inuenro non /''^' » ^ adeonoAio^vi nuliam fapiat antiquirarem; ^^^^^ crat cnim
caper apud veteres hicrogiyphi ^^^' • ctim eiuSjqui vxorem haberct adulteiam.
Atquc iiifuper illud ad. gium fercbatur in fpurioSjfi dc patie quifpiam
qu?ritarct,vt refpondcrcnt,T«f fJ.tnepos coi ai^ . Matrts ^uipfeut capra.^ditti
caprarnm natura in- 5 3 ftabilis 2,78 Andreae A. Becchui ftabilisjlubrica,
atqftcmobilis admoelum eft,quarc hoedusin caprilibus a macre tan tiiin dignofci
potcft. Quod vero funt uon iliiterati viri,qui ditfierinm iiide fumptuni
putaut, quod hirci fuas fasmellas iniri ab alio facile patiuntur,etiam(i coram
fpeda uerintjVt quem notac luuenalisjcu dixir: "Docins ad calices vigilatijiertere
nafo. aliter traditum ab AEliano Jegimus (vte- tiam fupra retuiimus ) qui
fentire hircos riualiratisatFe(5tum teftatur exemplo Cra- thispaftoris, cuius
dormientis cprebrum capercornibus in eum incicariseJ;feric,pro pcerea quod
depreheufus eftet ^beo cum capella, quam amabat, Veiverea copula mifceiijde quo
vide Coelium RhoJig lib. 1y.cap.3x, (proh pudorihircum quadru^ pedem a capro
bipede honeftace vinci . ) Q^uod verd vnlgw^Becchum vocitec eiuf- n^odi notae
hominem, annquiftimam enfe divt^ionem inGr^corum habecur commcu tarijs.Apud
hiftoricosenim Iegereeft,l-»fa- inecichum AEgypci regeni Phrygiorum
anciquicatem,'de qna magna inter Aigy- ptios et Phtygas erat concentio, in
Aigy- pciacis pueris humano omni confortioin hibicoeducacis, eoargumenro depreheu-
dilfe.quodex fuapte nacura Bech y^xqnwn ciareiic,qu(^ voxproprie caprarum et
hir- corum eft,eoq; vocabulo Phryges panem appellarent.Roftruna veroaujum
plerifqj nunc Icali? {ocxsBeccho niicupaturiquod iionnefciuit SuetQnius,agensde
A. Virel- 3io,cui Tolofas naco coguomen in pueritia BeccofueraCjid
explicargallmacei roftru. Ec jB^f^^ofn tor Conftaucinopolirauus,Iuxu et
libidine perdicus vir,cornua ceruorum.quos vena tus erac,iufgnia, et rari
aliquid habenria iu porricibus fo ri fufpendebat.fpecie qui- dcin oftenrauda;
maguicudinis ferarum, quas cepift*ec,ciim reueia ciuitatis mores, 8c vxorum,
quas ipfi corrumpebat, lafci- uiani notaretivc prodidir Nicecas lib.i-dc
Imperio Andronici Comnen.Inuemo prar- terea vxoris adulrerio infamem C«f«/-^/-
Cucurh txm dici ; nam in legibus Longobardicis taqms Corhita, pro ftupro vel
infamia vfurpacur. catur . Hinc verbum Cucurbicare, quod dicicur de vafallo.qui
vxoremdomini adulterac, vci faltemad illudcrimen (blicicacSed nc illi homiuum
generi.quos vnquam Sol vi- dic miferrimo.fim acerbior,neue iam ance fatis
afflic^lis iftis Boni s-hominibus com- mentatione hac mca afflidionem addere
videar,his dimiflis ad cuculos redeo. Scio Cucuh enin) nomen cuculi alioquoqj
accipi fen- ^ int^ fu,vtpro inepto homine,rerumqueimpe- rico, Yt apud
Lycophronem Aiax kokkv^ appellaturj ficuti Meleager Glauconis fi- lius infulfua
cuculus, kokkv^ ri^t^io^, a- pudPIatonem Comicum. Et nosquoque hodieftolidis et
ineptis \octCuccu, inful- tamus:quod (vtegoquidcm reor) tradu- Ctnm eft a lufu
pucrili, qui a Polhice di- citur Apodidrafcinda,Gcrmanis, Gugge^ bergen.\\i\
obftruTA7oi' id e(i'.S^piens quidem Sophocles, mum pallorem maciemqne
coiitraxerit, fapietior EuripideStat tnortalium ofnnium ph^rephi vt vulgari
loco Nodua, vel,vr ali js placet, fapientififnui Socrates.VhiloAranisin pr?-
'^odiux^ Vefpertilioritvocitacus.Apud Ariftopha*
fat.Yit.Sophiftaru{n,dHOsfui(reeiusnomi- iiclHs, 5 4 nis zSo Andre^ A. iiis
tradif.quornmaltcr Biiieuseft cogMo n-»iiiatus ("fv Tru^lvtsf Gixci
nomiuant,qui runc luridacutc,& textur^ rariorisjquod adiiiodum pallidus
cfTetiilleenim lucubra tione nimia (anguiiiC laborabatrisque eft, qut cognomen
habuit Noduac. Alicr in- iuiiusquidam homo fuitJmpudentiflTimc que momord
r.quieriam Gorgi? ftudium taxare aufus fit.Ex quorumdam, quinon cxtant,
commctarijs ABlianus refert \n 9- Fhtletas, ^^^^^ hift.Philetam quendam Coum
fuif- fcadeo macilcntum,vt occafionectiam lc- uiflima fubuerti pofl'er:qui ne a
ventis tol leretur,ferreis foleis vcebatur • Id camen figmeiuo limilius eife
quis non vidcc ad iocandum } 1 1 L VOLVCRI ex MineUe.] Id €ft,vefpcr- Minei»
tilione . Mineidcs ThcbaniB forores.cum ^9S. Liheri patris facrificia in
contemptum ra- perentjMincruae lanificjo addidse, ex im- prouifo,quadam vi
numiuis.vocibus tibia- rum et tympauorum fono pcrtcrritaf,telis inftrumentifqi
fuisin vites ac hederam re- pente commuiatis,omnique loco feris re- plcto, nodu
fugicntes, in vefpcrcilioncs transformatac funt.Hinc vohicrem Minei dc pro
vefpcrtilionc dixit Alciatus. Q^uia ▼ero typi opportunitasmehuc inuitat,ni- hil
verebor ipfum Ouiduim, fabulam hac cIcgantifTimis vcf[ibus,4.Iibro Metamor- ph.
exprimentem adduccrc, fic cnim ille canit : lint^ eratdiBiS:^ adhuc Mineia
prolcs Vrget opm.Spernitq., Beii.feftHmq'^ jfnnat: Tympana cum fubitonon
apparitictraucvs ObftrepHcre foms, (^adunco tibia covnu, Tinnulaq-^ dra
fonant,(^ olent myrrhdique crociq; Kesq-, fide maior,coeperevirefcereteU »
Inq-j heder&facie pendens frodcfcere veftts . J^ars abit in
vites,&qu& modo filafuerut, Talmite mutdtur:de ftaminepa.pinm exit:
Furpurafulgorem piSits accommodat vuts, Jamq-y diesexaHui erat.tcmpusq,
fubibat, ^od tu nec tenebras,nec poffes dicere luce* Sed cum luce tamen dubiA
confinia noBts . Jecia repenfe qum*pinguesq\ ardere vi- dentHf Lampadcs,
etrutilts coUucent ignibusAdef, Talfa^-jf&uarii fimulacra vlul are feraru .
Tumida iadudum latita^it ^ te6la fororest DiucrfAq ; locu ignes ac lumina
vitant . Dumqxpetu?7t tenebras.paruos mcmbrana per artus Porrigitur, tenuesque
includunt brachia pennA . Kecqua perdiderintvetere r/itionefigura, Scire finiit
tenebrA. nd illasplumn leuauit, Suftinuere tamen fe perlucentibus alts,
Co'/jats.q\ loquiymi/iimam pro corpore voce Emittilt,peraguntq\ leui ftridore
querelas . Teciaq'ynon ftluoi celebrant juceq; perofd No^e volantyferoq; tenent
aveipere nome-, Ch&rephoonta'] Lcgc Ch^rephoonta pcr (*/,non per o/. Addicuni aurem efto,poeti- ce,nam diccndum ctac
Cha:rephonta. Eft aucc accufaciuus Graccus in a,ccrminarus. Fufcavirofacies]
quod cftcc colorc fub- nigro, et voccftridula . Eius quidcm rei caufTam referrc
non teracre poffumus ad lucernarum fuliginem,qua lucubtantcs iu
ficiuntur.Qu^intilian. ii.cap.^.Et vigilaii da; nodes,& fuligo
hicubrationum bibcn- ^ da. Dicituretiam/«/c^ vox^ ^ctlet ^ovti, ^^fi^
Pollucijhuic opponirurcanora. "^ox, Strides vocula] propri^.
Vefpcrtiliones cnim ftridere dicuntur, Grarce Tpi^av . Commaculare nota]
probro, conuicio, ^otA^% ignominia. Nota dicitur probrum,inquic
Nonius.Lucillius jib. 30. (^lHe fcu fcire tuof oes maculasq-, notasq-^ .
Suetonius ; Varijs .iffedus notis. Ciccro pro Rabirio ; Tarpirudinis notis
omiiibus in fignis homo . ANTVM conijcerciicecEmblc- I V. nciahoc non
torqucturin palIore.n,qni ex Sefus £« ftudijs contrahitur, fed m labes quafdam
hltfnatn quod xioii fiuit > nec fecus 282. Andreae A. III. Vei}erft. Vifcus
Lufciofi et Utfci' ftofi. ac volucres hasplumariim loco membra ms inaere
motar,miiribus non abfimiles .* ita hi naciir^eauc rernm obfcurarum arca na rin
a!tcnr,(ed irrito conatu. Deniquein verfjpcncs, et fubdolos quofdam dicitur, qui
null» fadioni fe addicunr, fed cum v- traq; par e coUudunt; qui tamencum fo-
leaiit ommbus in) poticre, omnibus etiam fufpedi funt et inuifi Sed pio hoc et
prio- ri tmbicn^ate pcrlege ipfius A. caput inregfum i d libn 9^ Parcrg. qui
locus c- gregietibi ifta deciarat. VESPEREquA tantum volttat] Vefper
tiliojvohicie.biforme animal,a vefpereno men rrahens.quod vefperi volitet, de
quo PJin C.6 i.lib.io &cap.37 lib. ii.Legiali- cubi tetiaftichon
hoc,natuiam vcfpertilio » is expnnicns ; Vt quadrtipes ^uts volitat,difcHrrit,
c^» inter ^adrupedes non efi, nec numerandta aues : LaBe fuos nutritpuUos.t^
nonparit ouum: Sunt al&,dentes,lahra,pedefq', duo . Idem ipfe de fe fic: EB
mtht de fero deduBum vei^ere nomen^ Ala mihi cutea eii,plumaque moUts aheft .
Sola auiii pario,foli vhera lacte tumefcut, Ai^era funt foli dentihtts ora mihi
. Yelalit«r : Ncc musprorfus ego, volucrts nec glorior elfe» Sola meofoetum
nutrio lacie meum, Aduerre autem il!ud (Vclpere quA tantum volit^Tt) referri ad
primum genus homi- niini,quos attigimus,eorum nempe, qui infames funt, c,qui
parum vi- dent propter vicium oculorum, quiquc plus vefperi vident quam
meridie;quo morboiaboran'eTiberium,Dio fcribir ; et 5uctonius eundem etiam
noiftn in tenebris vidille icfert.VJpianus vero Lufcitiofuni dici pnrat.vbi
homo lumineadhibite nihii videticui et Nonius adftipulatur, et Var- ro.Plautus
Milite; Mirum ejijolio viciitare te^aivili tritico, §uid iam ?i^a
lufcitiofus.Verhtro^^depol tuquidem CActiSt non lufcitiofus . Dicuntenim, quod
loliura comcdentibus oculiobfcurentur.Videprouerbium,ii>//tf vi^itant,
cumalas.] H?c parsad pofteriores refpicit,nemp^ verlutos et infidos,qui dc fc
pelTunt, quod cft apud Varron.in Aga- thone,profiteri : ^luid mtiltatfaciu^ fum
ve^crtilio, neque In murthu,s plane,neq-j in zolucrihm su. Mala nomina] id
cIl:,debicoies, qui non Nomim funcfoluendo. Nomina.inquit Bud^eus, prodehi
prodebitoribus ponuntur,vel pro fyngra- rihus, phis pecuniarum creditarum. Inde
illud prouerbialeapud Columellalib.i c-7.Vel optima nommano appellando ficri mala,
fcenerator Alphius dixiffe verifiime fer- tur.id cftrquamuis locupletes habeas
debi- tores,tamen fi diu ipfis iudicium non dida ueris, vfurasq; non petieris j
mala tandetn fierijid cft,ipfos tandem non foluendo tan to cCrialieno
fieriificq; inanem tandem pcr fecutionem, et nomina ipfa calfa fadum iri.H^ec
Budajus . Inde &Philof fhos] Confcrhuc Plutai chum de placitis
Philofophorum,M.TuI- lium denatura Deorum z Ariftophan iv rg^g^Ao/f.Lucianum
palTim,Iuftinum Mar tyrem aduerfus Arifiotelis dogmata,& a- lios fanc
multos, qui fapientum veterum caecitatem ftilo confoderunr. VidefisGra-
rianum,c.hinc cci3m,49.dift. i Caligant ocults] caiigiuem inducunt, obfcurant.
Vndcoculoriim caligo . Falfaq-^ fola vident] Sic fafllis eft Cice- ro 1.
denatura Deor. fefa&ilius quid fal- lum fic, videre,quam verura agnofcere .
Tandem ^ verfutos.] hoc e(\,aA\0'^pO'' -^gyC^f- «ratAAtrj-, qui tanquam'
beftt^B generis com- munis vcl epicceni oberrant,defiiItoria le- uitite
infames;infidi,vete'racorcs,Vcrtum- iio,Proteo,aut Empufamutabiliores.quos
neque vtprehendas,neque vt mittas,fcias. Verfuros Nonius vocat ad malitiam
ealli- dos,vtde Cacilina Ciceropro (p?Iio:Ver- fare fnam naturam, et cegere ad
tcropus, atq; huc &illuc torquere& fle ^UAVpOUVTCU t^^^icoptot, r^pof
J'i Ttiv TK dM}^tv^ ®& feri6,non per fuiidorie aut ofcicaucer,& quafi
aliudage tes.adn rlarentur.Scd quid lucri.auc pr^, mij deniq; coufequuntur
?nimiriim quod m«iidaces acq; impoftores,quibus noncre datur,eciamfi vera dixei
iiic^red et ilUidad- ijcitur,qu6d vtriq; parci (ufpedli et odioCi apud om-ies
turpiifimainfamia^lab)-.; af^ci: guntur.Vcriuq; enim proditoram habcii- tu r
loco, q uibusq uc neu r ra pa rsex anima fauereponir;quofit,vc qui facSliOnis
vcriuf que fibi coinraria; conuid;l:orc5 et alfecl^e voluerint haberijuon raro
ab vtraq; coa- ficiautur et atteraturxvc Mecius .SufFecius Albanorum dux,
aucip. cis et dubi^ fidet homo,rupcor Albani,Romawique f(^deris, cuius alioloco
memini.-vc fiierunr in bello» IcalicoSeueafes,.inquo cinu fe meHJos 284 Andre^
A. gerereut in ncurram parciiim iiTclinatoSjfe- fnonncro,Herychiam dixiflc,
verpcrtilio^ da:o tauacin bello a dniills militibiis con- iiem impurum
iiomiitcm,quiqiie uiambi- rolfi fuiU. Vnde fetliue dixic (juidam ma giio ponac
ea, qu£ h'dei funt, rcpraifcnca- gni noniiiiis Princcps, Sencnflbus idem ac-
rc: Vefpertilio cnim vtrum alesanmufcti cidil]c,quod iis lolet, qui medtam
domus lus fit.ambiguum cft,cum ip.emetin fabu parrem nicoJuiic.
vcfumoabinferioribus, lis perfuadeatgallo fe efle murem,cato vc pulucic autem et
ftrepicu vcxenturab i js, ro alitcm. Volat quidem «on pcunis, fed Solontt qui
lupernas paiccs cencanc.Sapicncer ica- mcmbranulis innixBs, ncqj pUima.fcd pi-
. quca 5oIonc fancitum cft.vtqui inciuili lo, coqjmurino vcltitur. Ita homincs
plc- difcordia et populi difcenioneduas in par nquc volatu qualicumq;
pr«diti,{acro{ao tes,non vni aut alccri feadiuniifle:,fed fo do
Baptifmacisfoutc tantumabluti, apud Iitarius,neuterque a communi ma!o ciui-
Catholicos Chriftuni fatcntur, Petrum catis fece lliifct^is domo, pacria.forcunisqj
Ecclcfia: fpccific^ praepofuifre apud hajrc- omnibuspriuaretur,& cxul
extorrisq; cC^ ticos impudcncer dclirantatq; pr^uarican fcc i quod
noninflammandaeaur augendac tur,apud Iuda:os Chriftum ridcnt, apud
difcordiae,fed compcfccnda^ poriiis, autc- Mahumetanos tam lud^os quam Chrillu
tiam extinguend? gratia dccretum cfl.Ide nos inccfliint . Impurilfimum hominum
Phauorinus Philofophus inter fratres et a genus.no modo vcfpcrtilionibus
pctquam niicos diffidcnces facicndum eflc ccnfcbac, fimilc, fcd cui mcrito atto
t» fjLttpcuve" vcqui cflentin medio partis vtriufqj bc- or 3^6« womc
inditum fit,abominabilcid qai neuoli, fi in concordia amittcnda parum dcm et
omnibus abhorrcndum . Pierius audoritatis quafi amiciambigui habuif- lib iy
Hicroglyph.Ex hac faecc fuit Ece- Fceloliu fenccumalcerin altcram partem
difccJe- bolius Conftantinopolitanus Sophifta,dc Conjiant rcf,vc hac
viaconcordiam vrriufq; inflau- quo Socratcs libro 5. Hiftorix Ecclcflaft.
nopoliu* rarent. £0 confilio Ciccro a»5lionibu$ in cap.ij.& Suidas,
mentioncm faciunt, qui nta, Carilmam vultinfrontc,ncdum in animo cum
Impcratorum ingcnijs fcaccommo- infcriptum cfleqnibufcunquc ciuibus, vt
darct,vchcmcnter Chriftianum cfl[cpallia- TefperPt' omnes apcrtc fetcantur,quid
dc bcllotam tofuco fimulaucratrfub luliano vcro Apo lionisfym ^iefatio et pcric
ulofo fcniiat.Orus Apollo, ftata temporiinferuieus truculcntus Gcn- holHm.
Hominem,inquit, imbecillc jg^^tf^armw- tilis appaxuiti ac nirfiis poft lulianum
ofjLtvoVtia cft,lcucm actcmcrarium flgni- Chriftianns cfle voluit. Etcnim ante
por- ficarc volcntes, vefpertilioncm pingunt . tam oratorij fc ipfum pronum
inicrram Hxc cnini aiiis cum pennas non habcat,vo proi jcicns,cIamauit:CaIcate
mc,falem in- Jat tamcn . Huc allufttPolitianusin qua- /ipidum. Ad hunc modum
lcuis et mobi- rfam cpiftola t Dum ncc murcs planc, ncc lis Ecebolius et antc
et poft lulianum fuit. aHCsfumHS,vtrisq5 tamcnnos probarc tcn Scd hi Verrumni
cui non iuftam moucanf tamus . 5ed adalia feftiiiandmn^ fi ptius iram? Ergo
dircJov- Tos" ovpdit a/ao «T' a.vT»( aKkviv T^ini- o-Qflu: Alc&a
dicifur fruipue leonts caudat quanimirum adrobur &forfitudinem ex citatur .
Rcliqua apud eundem require. ImpQientem &iudoniitum furoiem figni ficantes
A Egyptij, leonem catulos cauda flagellanrem pingebrit: leonemqiiidem ob
irani,catu!os vero cx(oS) quoniam corum ofla inrerrecollifaignera videntur
emirte- re. Plinius S.Iib.cap. itu^;i/. Hefiodusin fine fuiclypei : C^aVQV o^^v
o'a^oifft, hicov ci>$ ffc>>y.dL7t Kvpa-ctf, ovvy^ost d-JHUpet,
J^*iy./xivia>f^^*a.pA rtyi KiKcuvov Tri/ixKA Toui^Top. id eft: SAuum videns
ocultSf vt quando naiSui le9 corptcs, ^^tq-y alacriter admodum
vn^i&ttsfiuis peUtj DiffeUa y ^ eitijftme lene animum ahfluliii Alacriter
adh&c fitribundum cor explet . Sim ftomacho appofuiflenoftro. Vidc
dcleoneplura huc facicniia apud Coel. Rhodigin lib ij.cap.S.fup ci':.&
Pierium Vaier.lib.i .Hieroglyph. . ALCMAM veteres cauJam (^e.] Tc- ftes fuHt
«utfVores iam citati,qui huius no- miniscaufam aflignat.Callimachus etiam in
mufca alcxam abfiirdc pofuit.ln Lexi- co Comico: .^J^on inleone foliim
intelligi- turalc^a,fed in equo item et boue>&: idgc nus a!ijs,qu3e
viunturcauda vt adiutorio: Vndecaudam Gra;ci yoc^nt^pd. y J^tctTo opIvHV ietvTd
Tdl^coet T/T «pS quia ea parte fe concireiit animalia,vt leo,taurus,c3nis . .
^lua fiimula>2te] qua femouente, eri- gente,&qua(ifpinefccnte, latcraq;
flagel- laute.Sic Lucan. Moxvbife f&UA flimulauityerhere caud&,
Ltiteacum furgit hili^.] Bilis Grajce BiltS, omi)is humor eft in nobis calidus
fic- cus. Duplexprimum ftatuitur, naturalis vna,qux fimplici nomine bilis
appellatur, eftque vcilis ad ale{]dum corpus: Alia ve- ro eft qu2E lecedit a
naturaj mediocritate » additoqucnomine vitium defignante folct appellari, eftq
j in multjplicidifterentiara- liienim rubra,aliaglaftea,alia nigra, flaua
alia,Iiquida,aquofa,fufca,&c.puto hic in. teiiigi giafteam, qua?
/VetT&ij^JKglaftum colore 1 1 r. Caudaa, C&CL^. Emblemata-i zS7 furor
IrcudtA f dus . V. cahi- . de- Cprorec«fio rcfert, cam raedici faciunta-
cerrimam, calidifrimam>mordaciffimam, quaeqjcxtremam inter bilis gencra
mali- gnicatcm obtineat,in venrriculo&circaip fiimgignitur a calore
vehemenriffimo. Pra:ter
Galenicommentarios eade replu- raperdo(fte difputat Fernellius De fuu-
ilionibus et humoribus lib. 2.C.3 .& 9- Crudefctt.] Crudus fic, commouetur,
cxcitatur.Sicferc Curtiuslib. y.ininitio, Rccruduitfoporatus dolor. Atro felle] Fcl,irajfoIlicuI'us^u? h®mi- ncm pro fiii
conditione comnuitare (blet. Cicero ^.TufcuI.Gra^ci voluntilliquide, fed parum
valeiit verbo, quem nos furo- itvniiJ.iKtty^^hiAvi^Ci vocant: quafi vero atra
bili folum mens, ac nonfxpe vel ira- cundia grauiorcvel timore,vcl dolore mo
ueatur . TurifU excitat indomitas, ] Philemoni Coraicus, y.OUV0y.i^A 'TTO.VTi^
OTTOTAV op-yt^o/JLi^ec. ToyAp KArAo^v erl 7vii opyti^ tovo^,- Infanimus omnes
cum irafcimur . Jra enifn difficitlimerefrAnatur\. It TufciiTanarum 4-Cicero;An
quicquam cftfimilius infania; quam ira? quam bene Enniusiram initium dixit
inrani^?& furia inm tasdasardentesdixit in Paradoxisad- nerftts Clodium .
Verbnm Grsecum '^,9aut fine ratione pericula fufciperei OjO» yt) leuius
quiddam'eft,& cupiditas vlcifce di.Tctpefc T^ optyHV»
appefereycocupifcere.at ft«v/f,grauius quid et veheraentius,vbicii piditatem
faffufus rubor,nunc pallor al- befcens,&c. Sic Ouidius 5 . dc A.rte:
Perrinet ad facie rabidos coponere mores : Candida pax homines » trux decet
ira> feras. Ora fument ira,nigrefcunt fanguine venA, Lumina Gorgoneo fAuiu6
anguc micant. Itaqi fumme nobis elaborandum eft in ira dwraanda, vel falrem fic
compe£cenda et continenda, nenpbis poflic vllum adferre noci^mentum : hanceiiim
qni vicerit, ho- ftem fe vicifleomnium maximum et per- niciofiflimum dicere non
iniuria poteft. PertinethucTulIi) 5.TufcuI.His pertur- bationibus, quas in vira
hominum ftulti- tiaquafi quafdam immitcit furias,atqj in- cicat,omnibus
viribns.atq; ope repuc^nan- dum eft, fi volumus hoc quod datuni eft. vit^
tranquille placideqj traducere. Qu^od cxGrasco Menandri fumptum videtur*. qui
ait : liXTH^ Blov r.petrtfov h ^vfA^ apAT^g-;. Viues ifeate vacuus iracundia .
Salluft. lugurth;^ : Cupido et irapeflTmi confultores. Qujedam Icgunnirapud He-
braeum ParoEmiaften,Prouerb. ii.Noiia- micus efle iracundo,ncq ; ftude fu
Jofo,ne difcas moreseius,& capias anim? tuailcan dalum.Idem c.ri.Graiiecft
(axu et one- rofum,fed ira ftulri grauior.Er Ecclefjafti ci i8.
Certawienfeftinantiumlitcs incediti fi fufflauerrs,quafi ignisardebit:fi expue-
ris.cxtinguetur. Ennius iram initium di- xitinfaliiie: cufr»
plerisquenimisillam fc- quentibus finis et infanias fic et virae.Siqui: dem
ha^c eriam peflis etfi fccpealios, fem- per ram c piiiis pofl^eflbrem Auim
torquet et cruciat,vtmirer,vndequibufdam vide ri potuerithuic nefcio quid
melledcilcius incfl*e . Habet fortafle vlcio dulcealiquid efFcrum.inhumanumjifa
niliil nifi ainanT habet.Mordicus ergo Ciceioniannnri iliud teneudAim cfl:lra
procuI.abfii,cunT qua m m Andre^ A. Jrchitcu et 1'Uto. Iraperei- tu$ Ale-
xander amicu in terfecit. Mahome tes Otho- manus . hil rcclc fieii,nihil
confiderate pbteft. Iii- rciaiiJatLif Archica: Tarentini didhim, et Platonis
amici rui fadfijquorum primus, dum fe ftudijsdecfito pofleflTiones fuascul pa
villicidcftrudas afpiceret, in cum ver- fus:Sumerem,ii?quit,ex tc debitas
pcenas, iiifl cihi iracus eflcm. Alter iratus feruono inipuncm dimifit, vt
Architas, fed amico comniilit,vt fuppliciiim exigeret, verirus ne fe iis
impetus,quo non decercr,impel- Icrec Hsc.horuraqi fimilia fra:nare iram
dcbenc,ne fcquaces fuos,vt folitaeft. in in- famiam clademq; pra^cipitet.Id
quod Ale xandro Macedoni,totius pen^ Oricnris vi- ctori,contigit,qui fubita
quadam ira cor- reptus,Clytum nutricis fu^ filium (aquo fuerat ad Granicuni
amnem feruatusj in- terfecit; quemque prouincia: pr^efeccrat,
conuiuioadmouerat,multisq; honoribus, Tt amicilIimura,donaucrac,impetu iiefcio
quoinflammatus fcrro traiecit. Ac paulo poftciim ad fe redijfl!et,ereptum
telumex Clyti vulnere infeipfura doloris impatien tia vertcbat, niH fuorum
manibus fuiflfet prohibitus . Sic et Mahometes Othoma- mis, cum dnos cucumercs
in horto pube- fcentcsforis rediens decerptos inueniflet, procinus duosiuuenes
libi charos.ele.ganti formu prxdicos (quos ad vfum nefari^ li- biduiis
domienutricbat; ledeccrpfifle nc- gantcs.traiecitgladio.Hinc nou immerico
Menander : 0'pyi) S^i ^o^(um p(xc(t6 edio per vimfefttnat inultQ . Sapuic Syrus
illc Tcrcntianus,qm fe con» ijcit in angulum.edormiturus quod bibc« rat villum
.• at ira miiuis eft fui copos qua cbricias. Dcmocritusad LaceJa;monium flagris
in feruum f^uietem.*Definc,inquir, te feruo tuo fimilem oftcndcre.Nam fcr- uus
eft qui fuiscupiditatibus impcrareno poceft. Hinc Cotys Thracum Rex,nacu-
racclerad irara, fxuusquccaftigator co- rum,qui inminifterio deliquifl^enc;
igicur nacura^iux morbum agnofcens,vicioma- teriam pr^ripuic . Nam cum quidam
ad illum dctuliflet vafculafragilia tenuiaq; fcite tamen et curiose elaborata,
is qui- dem hofpiti muneradadit,ca£terum vafcu laomnia confregic . Demirantibus cur id faceret:Ne,
inquit,fa;uiam in eos,quierac fradluri. Hoc mod crationis exemplum cx bello
furiofa Thrace (vt canit Horatius) babeto. Noftrorum temporum heri fa- mulos
fuos diris,exitijs,crucibus, eiecra- tionibus furiofo ore imprecatiscaftiganc :
Vnde quidem minifter cura domiuoad ira et maledida procliui padus, nc pofthac
mille peftes, aut totidem cacodaemones in hominum coetu fibi imprecarecur,fed
mil- le pocius aureos ; facileenim tum fibi fu- turum, vt clam fecum domini
expcndat vohintatem. Nonitamulco poft hcrusira percicus, in copiofa freqiiencia
hominum milleaurcGsfamuIo imprecatur.Ac hic il- li rurfus decem mille. Qnas res
ica conci- tauit ad amarujentiam herum, vt iara ^li- ras.exitia, et quidquid
vfpiam eft mala- rum execrationum,intqnaret. Qui adeiac litiscomponenda;
ftudip.dominum oranr, ne fa.'uiat,neve in deceriorem partem dida famuli inrcrpretecur.cum
nemo ficexijs, qni non veium cnTe velic, quod illeppta- UK . Vcrum vos quidem
dicicis,airMJtqui alia ha^c cft moneca, dequaclam incer me et famulum
conueniceam vos nojj cogno- fcicis . Q^ii plura Emblema hocexplican-
tiadefiderat, euoluar tocum Plutarchi li- brum de ira cohibenda, et
Valer.Max.iit^. i).cap.^ IKex In cum Erablemata. In eum qui fibi damnum apparat
. EMBLEMA . ^ A P R A lupurn non Jponte meo nunc ■vkre lacio, £iuod male
pasloris frouida cura iubet . Creuent iHe fimul, mea me poU 'vhera pafiet :
lmprobita4 nullo fle&itur ohfequio . COMMENTARIf. am CAp R A vberibus
Ia^T:e difleiiris fupi catulum JaaeiKem Jaaat,5c in fuani perniciem houem
nutrit, E x jib i.E^^igrammatnm Gr^corum, ivyjtpi^a^ -'v/-p/5"»r)aiK4oris
m- certi,quod e(\ huiu fmo.ii ^OVaCkoV Ij^UoV iJ.A^^v Ty:e>a» OUK i^^ a-jvn
■ ' Capra lupu lacio mammis ir)uita,fed iUnd Taftoris cogit mens male cauta mei
. Nutritmper me^andem feraf&tntt in me: Vertere natnram oYatia nullapot-fl
. Lupura proprijs vbejibus nutiio jnuita ^ 5ed [ad idj mc cogit palloris impru-
dentia : Qu^i vbi creiierit ex me.conrra rne rurUim rera cjit : Gratia
rautarenaturam non poteH-, 25?o AndreasA. L-icio luti caiulum mamis ir.mt^i
capellii, mepasioris cHra coegit iners . Pofiquiim creuerit iUe exmi, mKle ftiuet
i?i m(U: Natnram mutat gratia, nnlla mnUm, Chilia'liim aiuot fic vcrtit; lAcio
Imtim vberibiis proprifs ^non f^onte, fid ksrfiun Mc demcns adigit pits7or,vt
id faciam . Jn me rwfus eritfera ypofiqaam creuerit ex mtj: Natura haud V7iquam
vertitur officijs . Viaeciir conficlum hoc Epigramma ex Theocrito, apud
(juemeftcmrdemargii- meiui apologus . III. MALEpafiorisproHtda cura]
TtoiijLivoi lubet] Permictit, finit, Grxcum habet dvcty}ia,^£-t, cogic .
Creuerit ille Jimtd] Poftquam adolene- Simul . rit.Ponitur autem {ii»u! pro
vbi, vel poft- qua.Sic Liuius6.Belli PunicirQui (imul 111 poteltace veftra
erilc,cxcempl6 omnia, quajnunc fub Cartbagineudbus func, in ditionem tradent .
Meame pofi vbera pafcet] id eft, pofl:« cjuam meis vberibus enutricus fueric,
me deindeipfam pafcendoabfumec.Eft aucem yr.fio, v^rbum pafco,\\oc loco neucri
generis, 8c verci,vel comedere fignificac Sic Virgil. Vjzfrpntps
feruabitTityrus hoedos . Aliasquoq; ai5liuumeft,Sc fignificat alce- xi cibum
pr^bere,nutrire,veletiim pafcen leraobfeiuare.Cicero i.de Diuin. Quicfi proprer
paupertacem fues pucr pafcerec . ImpYobitas nuUo (^c.] Idem Ibnac pen^
Publianus ille mimus: Maleuolus femperfua natura vefcitnr, ]d Cxhnnllo beneHcio
ingracianimus muca tur.Confoiut quoq; cum Socratis didlo: itctK^ii -jroiZv
td^pi-^^^ K\j)Os^.\\ocQ^:Ma hsfaciens bene,nntrit lupos . Hifpani di- cunc:
Cria el cueruo if^carte ha el oio. Huc icfer adagia, Lupus pilum 7nutat,non
ani- mum.^yColHbrnm in fi'nu fouere SCyAries nutricatio)iis mercedem perfoluit.
Occu r- ncopporcunc illud Theocriti Eidyll 0/)S (puycovTi . Ale ^foetus lupi
^ale canes, -Jt te abfumant.SKmtcm Scholiaftes, iKTpi- '^UIV divTti ?^ h'JK»V
6'>C^flV«r. KUVStf, £T/ 7;I ^KViXVyiTi^ CtVT^ «j- KdyoT^Toy iS^i- J A^Ai
-TS-i cA;/5tC/c/ct. gc/ Si T^To '^COKpA- Ts>. K'jLK!ii TTQiCayeU ^pi^pU
•KUVtLi. ToR. q_v£TvR Eniblemainingra- IV. tos,eon|uepotifllmum, qui pernicHcm
ijs Ingrati adfcrunt,quide fe bene mcncifunt; quo genere homiuum nihil peius
aut deteruis educere vel gignere terra poteftrcancumq; id Hagicium acrocicatis
habet &: probti,vc omnia coiuiicia ingraricudinis io\o nominc concmeri
dicantur. Quid vero execrabilius erfe pocelt, quam i)s vitam adimere, auc
ctiara quodam corquere padlo, qai nobis viueadicaufas fuggefle re,dede run tq ;
opc- ramjvt quod fumus,elfemus? CToraiiius ingracillimus filius,criiimvirum
partes fe* cucus,profcripci patris fui, praerorij &or- nati
viri,Iatebras,sECaccni, nocasq; corpo- ris.quibus agnofci polTec.cencurionibus
e- didic,qui cam perfecuti funcSencx tamcti pacer de filij vica magis.quam de
fua foli- citus,petijc,anincolumis filiuseflec, et au imperacotibus
facisfaceret. Ac ipfeeft, qui te nobis prodidit,inquic vnus e railitibus;
continuoque pciftus eius gladio traiecit. In digna quidem mors,fed au6tore
cajdis mi- ferior. Idem penede ViliioAnnali narra- tur.quicum profcriptusad
clicnEefuum confugifTjt^fceleratus filius militibus occi dendum patrem fe
prxfentc obiecit, bis p3rricida,vt qai confilio priiis.deinde fpe- ctaculotam
crudeli et impio ei vitam ade mcrica quo vitam acceperat. Dignd quo- Jnttraii
que quod memoretur ingratitudinisexem dtni^ex pluni cftmilitis cuiufdam
Philippi Mace- plnm, donum regisris forte naufragioexutus oni nibus, vix
etiamnum fpfritum ducenser- rabacconfilifinops.Eum coiifpicatiis Ma- cedo
quidam beiiigne amplexaturjuber bc ne fpcrarcfemiuiuum in vjllan» fuam pcr
dueit,fouec accurate.leflulo quoq; cedic, nec pacicur quidquam ab eofruflra
defide rari.Poftremo digredic.item viatico etiam inftruicfubmurmurantem
identidero:N5 fentiar ingratus, parem racionera faciam, liceac modo mihi
imperacorem meum adi- re.Vcnicillead Phi!ippam,miferiam fuara exponicfed
hofpicisbenigniratem reticet : nec fatis;Mi(erantem iilum inducitimpu-
denterquidem, fed militariter, donet fibi Macedonis cuiufdam agros . At is non
a- lius eratv quam tlleipfe hofpes . Qu^i cam inhumanirer omnib-is cxuras,nil
diifimu- lando, perepiftolam f^^ifti feriem Philippo infinuacExcanduit is,nec
va!ei-is tam infi- gnem fajuitiam decoqucre, im probiflimo bomini beiicficium
rar^ foriunas i uifitaca Emblemata^ . rabie retalianti, ftigraata iaiui iiinTc,
rcfl:i- tiuo iii iiitegrum priore'clomino.Minros fa cio quam plarimos alios
ingracitiiciine no ratos, qiii nobis interdiim occiirrunc iix hiftoricorum
monumencis.ic nimium hic hjcream . Tantiim adijcio.quod fcribunc au(^\ores
grauiflimi, ingraticuHiner» fcele- risacrocirtimi loco cfle poficam, adeo vt
canco crimini non flc v'Ia pocna legibuj con ftituca,qu6ci (ficnti fapienrer
arbicracur) maius ficquam vt ab hoiuinibus vindica- ri poflicicieocjueaci vlrionem
ciiuinani re- micci . Namhomnium vircucuni macer gratitudo,quoniam ex huius
foncibus pro Huac inparcncespiccas, in pacria charicas, in Deum religio,inter
homines araicitia,ia edncatores et magiftros veneracio: ccrte colIigendCquod ad
Atticum Cicero fcri- bitjingratisomnia inefle vicia.Hinc opinor fadura.vc
natura ipfa ad id nos prouehcn cc,ingratos uemo non VaciniaHO profequa tur
odio.-fiqjfaculcas adfic, Sc patiatur ra- tio, primo quoqj tempore vltum eat,
vc- luti fint tum beneficentix.tnm tcnuiorura omnium communes hoftes.Vnde
legimus apud Xenophonrem, in Pcr*arum mori bus et
ftarutishoce(Iepofitum,vcraaximc ingracicudinis notam infedlentur . Quem cnim
cognoucrinc pode gratiam referrc, nec £cfert,in hunc fcuerillime animaduer-
tunf.quippe qui arbicrentur cos,qui funt ingran,& Deos negligere, et
parentes, et p.icriam,& amicos . i/igraticudinem vero, aic,potiflimum
impudentia fequitur,qusc ad omnem turpitudinem jnaximaeft dux. jifiote
"^^"^ hocquafi per tranfennamadijcia, Wn- ra, P^^J^^berrimas ingeuij
(ui pene diuini do- ^ cesmulrum oblcuratiit /Ariftoteles, >f///3- Kof
div!lus ab Aihenxo,qu6d animoin pr^ ceptorem Placonem fueric ingraco^ quan-
quam ramen alicubi dilfimukt in fuis di- fpuracionjbus; exquibus oculaci
homines facile conijcn)nc,quid animi habtieiit ille in do(5lorcm, cui
dcbcbatomnia Iubens re- ferreaccepta.Qn^aproprer no«nmcrit6 ct abipfo Platone
mulus vocabatur, qaod mulus, cum faturarus eft lat^e jnaterJio, calcibus pctat
raatrcai. Ab hac ingratitu - dinis peftc mifere exercicus fuic Romano!
facundiae parcns Cicero,quia Popilio.qwc capicis renm dcfenderac, h viuis
fublatus fuit.TuIIia quoqj Tarquinij fiIia,CRrrum CrudelJ' fuperfaciem mortui
parentis duxit, cquis tai T:il- eriam immanitatcm refugiencibus i vtca- Ua .
nic Ouidius lib 6. Faftor. Scribit Tiogus » Thciralonicen ab Ancipatro filio
inierfe- (flam.quod Alerandro fiatri magis quaro fibi faueretjquum tamen iHa
vitam per v- bera macerna deprecarecur-His homJnun» porccncis iure adiungo
Ncroncm, alteram ^qyovh humani generis facem,vccum Plinius vo- ^drrici- cac;
Ismacrcni Agrippinam varijs modis ^ij^j^, perdere tentjuit; prmio veneno, fed
cum lentireceam ancidocis prqmunitam,nauera folutiIem,cuius ruina
periret,coramentus ell, fimul^caqueamicicia Baias cuocauir, Qiiam aando
cuafifle vc comperic, inops coiiliiijeam interfici iuftic.quam prius ftupro
contaminauerat. Ea pcrcmpta pro- currens nudam cft cotemplatus,nec veibo
temperauit flagitiofiore : iK «J^«f,oT/ ^rt» KA\i}V /JLHTipA ^yjv* nefciui,
'mquiztmih^ ejje matrem adeo^venuRam. Proptcr ha:c et alia nefanda flagitia
puto irroboralle opiniouem illorum, qui Neronem refur- » redurum fulpicati
funt.futurumq; Anci- chriftura. Alij vero putarunt, ncc occi- fum quidem, fed
liibtraAum, et viuura occultari insctatis vigore, qua fuit, cum credcretur
extincflus, doncc fuo teinpore leuelctu r, et refticnatu r in rcgnum . Std hxc
vc lalemo frigidiora, et qna5 vel ipfas thcrmas Neronianas pcfTint refrigerarc
(vt Maitialisabutar vcrficuloj mericoir- ridcc Auguft.lib.2o.dc Ciuic.Dci.
Confci: huc,fi vacac,pulchcrriraura Socracismon» tLi ad filium
LamprocIem,niatri Xantippc cojitumcliofum, cx i. cts-o//}'5?/y.3r'. Xcno-
phontis,&qu3edam Afiliani Dcvaria hifto lia ciempla,cx lib- 5 -c. vlt.De
ijs qui abiu grata patriamalc plexi funt,& iniufte da- n.ni. Nihil enim
video a|)ciu$ huic locoil- luftrando. T ratuiras 2.^2r Andre^ A. Fatuitas .
EMBLEMA \A I R A R 1 S noHro quod carmtne dtcerh Otm y Stt vetm a proauis cum
tthi nomen Otho* AtiYita eU, /imiles ^ hahet ceu nociua fluma^s^ Saltantemj^
auceps mancipat apttis auem . Hinc faruos, captu et factles . nos dicim^M Otosx
Hoc ttbi contieniens tu quoque nomen habcj» COMMENTARIK STvLTVS aiirito
barHocuciitlo te- iflus.aucm otida fcqtiirti r.niiam mani- biis prehe; (iere
fatsgir.Eft antem Oris (vc refert PJiniiis lib lo.cap.i^.) auis buboi e
minorjnodris rpaior,aii ribus plumeisemi renf.buSjVnde &: r.Gmenjllk
Qiiidnm I tiiii .^honem vocant ; imitarrix alias auis 8C vaiafiia,&
cjuodafngeneiefal^arux.Ca pitur Iiand ditficulter,vt no^ftux, intcnt» in aliquo
circumeun:e altero . I o c A T V R Alciatus in qnendam O- ^ ^ fhonenvjvccanco
eum Otum,id efl-, ftuU ti'm,ob vocabuli fimilitudircra.Porro de * Oto/ic fc
ribi t Anftoteks lib 8. denatura anim cap i i.Orus r.o^5tocrcJtf$-. H^ec
Cocluvs. Vticur autem in hoc Epigrammate Alcia- tus quodam ridiculigenere,de
quomemi- nii Q^incilianu5 lib. 6 cap-de rifu,his ver bis: Pmnt &: detrada
et adie.Lta afpiratio- ne, et bi ni s c ohi u n i s v e rbi s . &c . Fi t e
n i m interdum,vtij,qui nobilitarem atfe^lant, nomineleuiter immutato vel
decorto, di- gnam Itoliditatis appellationem forciaru r- DICERIS Otm] feu
potiusOtis. Licet etian^ HifpauiOcin et Otum nomine di- ftmguan£,vt teftatur
Sandius, tamea Uxc nomiua faepe confunduntur, vt hic appa- rcciaues funt tamen
diuerfa! . ' Aurita ejl,fimiles &c-'] Vide Prinium lib.10-cap.z3. Ariftot
8. cle nat. anim.cap. 1 1. Athenseum Dipnofoph.S.cap./^ Coel. ' Rhodig- lib.3
cap z^. Auceps aptiii\ dodus aucupandi. Mancipat] Manu capit, propriam effi-
cit,& vfu capit.Mancipare verbum eft lu- rifconfoiiorura.Horac. i.Epiftol-
§lu£da [fi credt6 confultis) mancipat vfipS' Hiiic cmaucipare,quod eft
manumitteic j libeiare.Et niancipmm, homo veliumen- tum.quod manu capitur,(Tue
inancupi em ptione acquiri.tur.Eli: aucem mancupi em ptio.qu^folennicare qnadam
fiebat, adhi- bicis nontiunus quiaque teftibus Rcma- ni$ ciuibus
pubeiibus,& aliociufmodi con ditionis,qui libram asnenm tcnerec . Eni- pcor
ita dicebat : Hoc cgo ex iure Quin- tum meum effe aio,hoc q«od em ptum eft
hoca^re, ^iicaquelibra- deinde librara arre peicuticbat.idqi %s dabat ei,a quo
rem em ptam accjpiebat:& haec mancipatxo voca- batur. Auem] Oridem •
Capt^&facilcj] qui facile dccipiiitiirft et circunnieniuncu r,fatui. Ita^ice^ chi nort' hanno pu)ito di fale in TLUcca .
M&c-tibi conueniens. ] Qu^afi diccret .* Tu te Ochum iacflass vc qui
originem tra- has iab:Othone Imperatoic magno, cum ingenio fis ad vanitatem
compofito^ad au- cupandam gloriolam pronus: egp vero rc Qcuni ab O.ide
aue^dixcrim, quod vci ea geujculabunda,& ad luas lauxlesaflukans ffciU
capitur, fic ru iiieptus &"gloiiofu- lus conueniens tuis nomen mor»bus
indi- tum habes - - ' H o c di^ii.m cft in quepiam temera-
.rium,gjoriabadum,& plus quam par eft, aui'a! nobilitatisia(3:atorem, quem
Ocho- ncm appellatj ab Qtid.eaue fatua et gefti- culacrice,captu.c;uefacili,
quani Ariftote- les nodiwx fimilem, et crrca aufes alarum, quandam
limilitudinem habere tradit.Pro uerbialirer eiiim &to/ dicuntur, qui in re
qualibetfacile decipiuntur, ac illi maxi- mc,qui verbis fefe prorelari
faciliimc fi- nunr;cuilibet finedeleclu et prudentiadex tram',quod
aiunrjnijcientes, vtex Eufta- thio l^bmeri fcholiafte didicyiuis . Ocos
dicigloria; vaniraccm atfe(fl:ances»id eft,;t£- voS^o^ov^i quidam erudici
homirtes adno- tarunt.Vide ^iow^h. Aues quart^ ^ Noco praecerea hoc loco eos,
qui vtprifcae nobi lit.-i cis exiftimationem Iibi concilient,gcnus fuum
abipfaarca Noe, ne dicam a turre Babylonica, aut primo rerum chao deri-
uantjidq^ armis gentilicijs nefcio quibuj,, plane ridiculis, probare
contendunt; vndc nihil mirum,fi deinde Oti, aut etiam ex rc naragigantum
fraterculi habeantur,vc qm iii tantaomniurn rerum vicillitu dine ha.iC generis
glonam fuperftitiose aife- dent . IV. Otho ah Otide^, eo70i qm-. Thr^fo- nes .
T % Obliuio 25^4 Andrcie A.. Obliuio paupertatis parcns . EMBLEMA V L F M tupm
efuriens: mmdU ceruariu^ ejcam » Pr^^ fame captum deuorat hinnulmm y Hejpiciat
fi forte atia > vet tumina vertat > Pr^Jentem ol^litm quem tenet vngue
cihum ; ^uaritat incertam { tanta ejl ohtiuio ) pr^dam . Sjii fua neglexit >
Hulte atiena petit . COMMENTARII. p V cematms,frc (Jtti J^ieoKt T dv
eiiAi))(AVov «T' tpatff id eft : Impojfibilium cupido Multos fecit re
prAfentefruIirari . Id quidcm cxemplis quam plurimis coti- firmari pofler, fcd
vnum cx luftino fubij- cjam.P,yrrhus Epirotarum Rex,inamplii ^y^htM fimoimpcrij
faftigio collocatus, iam ncc ^Z"*'*'^ • co contentus,Gracci«,Afiacq ;
legna medi- labatur: neq; illi maiorex imperio quam cx bcllo volupias crat:ncc
quifquam Pyr- rhum,qua tuliffet impetum, fuftinere va- luit . Scd vtad
regnadeuincenda inuidlus habebatur,ita vidis acquifitisque celeritcr carebatj
tanto mclius ftudebat acquirerc injpcria quam retinere . Quam obcaufsa coHatus
eft ab Antigono,lufori imperito, qui ciim multa et feiiciccr iaciacijs tamc
vtendi modiim negligat, Plutarcho tcfte . Fruendum efticaq; rebus praifencibus,
et reHpliciin diHerfii?n fcinderts hafno: Vdnm et moUe iHtam. eff . Hjcc dum
colljgcpeiie mihi quoq; ad vi teriora progrcdiendi fu rrepfit obliuio .
Superbia. EMBLEMA I I. Eii Emblemata_> E N Batu^ UaiHa, et du^ium de marmore
marmor Se conferre Beis aufa procax Niobo^ . vitium multehre piperhia, dr
arguit oris Duritiemy ac fenfus qualis inesi lapidi. COMMEKTARII. AP o L l'o
ciim foiorc Diana e fiibli mi fagittas in liberos Niobes iacula- tiir,qiioriim
ille filios, hxc filias ferit ac profternit : Niobe vero mater flebilis&
m^fta fcopiilo allider,in qiiem tandem ver ti vicictur. Ad pi(fliiram
exprimcndam nonnihil confert Paufanias in Atticis, qui Nioben in
marmorcoiiuerfam etiamnnm lacrymasemittere inSipylo affirmat,feq; aliquando
illiid, vt videretaccefnde dicit his verbis: Adthcarri verticem ex medijs faxis
fpeliinca in arcem fubijt, impofito tripode,inqiio ApoIIo et Diana funtNio- bes
filios necantes.Nioben ego quoque vc he fnm vrderem Sipylum monrem confcendi.
Sed -j. vbi prope accefleiis,videas faxum &c rupe praecipitem,null3m
prorfus effigiem pr?- ferentdm,nec mosrorem. Quod fi procuf abfcedas, intiieri
videaris flentem et moe- fto vultu mulierem. Qn^od etiam Ouidius tf.Metamorph.fabuIam
elegantiffim^ nar- rans,& de faxo C\c loquens,innuit : 'Blet tameny^validi
circnmdata turbine -venti Inpatriitm rapta efl y vhi fixct eacumine montu
Liquituri^ lacrymis etianinum marmorct manant, EMBL1MA hoc cx luuenalis Saty-
ra ^.poriflimum fumptum c/Ie cenfemus,- vbi ille Niobcs fabulam commemorat, vc
mulierum fuperbiam norec, quremulto- rum fajpe malorum caufafuit. Sicigirur
inducit luuenalis Niobes marirum Am- phionem clamantem ad ApoIIincm :
'Parce.,precor,VAan-,ipfam configite 7natremi Amphion clamatjed Pdan cotrahit
arcu. £xtulit ergo gregem natorum ^ipfumc^'^ pa^ rentem, J>Hm fihi nohilior
Hatons. gente videtur, At hila rius. Lrtcedxmonium Martialis inielligit cum
lib.i.Epigt.84.ita canit : ^)ui6qua pi^a colit Spartani frigora faxi 9 III.
Emblemata_. . ^99 hoccft,potcntioriim cJomos Laconicomar fnoreciiltas,
Lacedoemoniosaurem Spar- tiatas (iiie .Spartanos fiiin'e nomijiatos,no-
tumeftjSi hittoricam hu ic rei fidem facit Perotusad tftum Marciajis locnm.Ac
quia Lacedasnionium fiue Spartanuiftucl mar- mor diuerfis quafi fquammarum
colori- buserat variegatum, non immerito illud pijdum appeHatjidqja fcrpentum
maculis Serpentinuni fiue Ophices etiam nomina- tur,vt idem Perotus alibiinnuic
. Prxrer fupraadduda, faburam Niobcshabes a- pud Oiiiiium Me^amorph. 6*Rer
verita- tcni, (i vacat,exPaIaephatQ& Paufania \\\ Arcadic.exquire. Se
conferre Deis] Qux numini aufa eft obloqujjftq,- etferrcfupia hominu capcCu
procaxNio^e] pctulans, conuiciatrix . Vndeprocacitas, licentia turpium conui-
ciorUin,quameretrices& fcurr^ vtuntur. Eli vieium muliehre fuperbia]
Solennc cft mulieribus,qu^ fnnc potenciorcs.fu per bite.Sic Salluf^.in
lugurthino dicit,fiiper biamcoramune nobi^itatis ma/um ^ldem ibidem : Qn^in
magnis fupeibia^in inff- misiram rcdlins puncupari e/j^j^quafi opg' j/>;,ab
cpiyza^eu.Wmc opy^iKos iracunduit qui Gallicoidiotifmo,i7r^«^/^i>»A'. Sed
rur fum alia occn rru t SalJufliana: Qjia; apud alios iracundia dicituneain
impcrio fuper biakatqj crucfelitas appellatur .. Arguitoru
Duritiemyacfenfks,(^c.] Sic conftrue : fu^erbia arguit duritiem orts
fenfuSyCiuattiinefi lapidi . Senfm hic CiV genitiuus. Huic confonatillud Terenti
)•> os durum^p ro im puden te. La pis in H ie ro- glyphic.liomincm fcnfiis
cxpertcm figni- ficat,vt pro ftnpido &alienataf mcntis ho mine
vfurparicertum cft r vndciUud Cc- rn ia :§lui d ff/tf lapu^Sc primos il fos
homi ncs rudes& impc^itos,nuiraq; diftipliiia- rum
cognicionccicuratQS,faxeos appella- luut. Hinccnim Maronis ilhidr tempore
primum jyeucation vacuu lapidcs iaBauitin orhe» Vnde fjomines: natiydurum genm
„ Sic et Ouidius i.Mernmorph> Jnde gent(6 durtcm fumus experienrq', la^
borum y JEf documenta. damus:, qucb fimtts erigine naPi . Theocrttns in Eicty
Uiis Mifonc rurficufrt imp';lirum, planeq^ rudemappcUac/r^^- etripci/JLVii- La
Naufraga qua vafii tUderet ora marif* Ouidius De Ponto: Feticem Niflben,quamuis
crudeMapaffam^ ^&pofuit fenfum faxeafa^a malis., i.de Pon o, Eleg. 2. fine
carentlachrym&^ nifi cum ftupor ob-- ftitit itlis ; J.tfimilis morti peBora
torporhabet * Et deinde r lUe ego fum frufha qui tapis^effe vettm . Sic
impo.Tibilitate ipfa mutata in lapidem Pfycbe,quamuls prazfenti corpore „
fenfi- bus ramen aberac . Apul". 5.De AfTn aur. Quod aucera modo diccbam
laptdem pro Zapis pr^ ftupido vfurparihicroglyphiccjid oftento? ilupido .
pfanumeft^quodaninnim petcttfitSwper biTarquif)i),ciini acolumnalignea icfe» te
lapfus apguis omnes in fngam vertif- fet, omnfno hoc vifo connernati^ . Nam
porcendebat is ferpens i:ouum et inexpe- dacum principcmide colnmna lignea,hoc
eft,, ftupore^ queni diu fimularat,, prodi- turum ^ §^uatts inefl tapidi.]
Lapid^cm vfiirpa- ri,pro ftupidcaur feiifus vacuoiam dixi- mus.5ic Murcialis
libij.inq^uandam Ma- rrinfam ^ Konpoffum> vetul'am> ^uererts^J^atrinia^:
poj/um' Ft vetutamfed tu mortua-^t. vetuTa es?» Voffum Hecubam,pof[um. Nioben,
» Matri'- ma;fedft 30Q. Andreae A.. IV. Kiobesfa lula quid De T>ijs bene fen- ticndum.
Th^tmy- 2\o>2dHm erit ila ca>2ts,uond/i;,^ erit ijln F r G M E N r V M
hoc Niobes ob iii- foIeMcein iav^laiiriam iii faxiim rigeiis rrans fo
rmat2E,ar^^nic porentiorum quariindam «uilicrum fupcrbiam,& immodicam arro
ganriam, qux obca^caras iie ipfis quidem iuperis fubelle fe puranr.adeo vt fua;
mor talitaris immemores incidant-iii miferam qinndam dvctiaSn^iv, et fenfus
vacuita- tem, Hocergo verborum inuolucro mo- nenrurjnc fefe altiws
eiFcrat,& plus quam oporcear apud alios mtumefcancauc etia phis fibi
tiibu-antjquam parefl. Prxcerea de numine bene fenciendam eirc,racice vi-
d,etur innuererquandoquidem nonerracur p^riculofius.neqj fceleftius qiiam in
numi nIs contcmpru.Pindar.01ymp.3-.gV« ro- yi Koi^opn7&u '3-6ifr ^^pd
croziet, to it(tV)^7BcU TCbpoi KCUpJV [J.CtVlcLlTlV VTTO- Kp^KH. nam Dijs
conuiciari, inquit,o^/ifcite iufiitiam moniti, ^ non temnere Diuos . Sed quod
ad argnmenrum facile emblema tisfacic, non poflfum prsrermirrere jllud Valerij
Max. deneglecla religione : Dco- tum fpreri monirusexcaudefcunc, et hu- mana
confilia caftiganrur, vbi fe coeleiti- bus pr^efiiunr» Erenim proprer oiKct^o-
VHcLV- yju fxiyciKnyopictv magnificos luit imp^a flarus Taralis, vr 5ratius
cecinit Tiie baid.3.Huc congeraminfigncm Pindarilo cumex Olymp. 9.quo fub Cadmi
perfo- na iTionet vnnmquemque,vr excmplo Pen thei ^ilii, pic et leuerenter de
Diis fentire difcnt. hS^' ?V/V O^li S^CUIJ.OVCOV ITT^^ZpOVH, 7K J^' a.^ji)7dLi
SdtvctTOV vyns^^co Se^f . 70 TiOppOV^-tV Si, K9U cri^c^iVTcl TO)V ^gcov
KctKKi^ov oif^.ctiy ci-jTo, a-ozicoTctTov ^Vinolo-iv iTva.:ypvuct, Tolcn
^ocof/Jvo/^ . ided : Si quts fit, qui Deos contemnat, ad huins (nempc Penchcij
mortem refpiciens,fecum dnimo repiitet ejfe Deos.At vero temperan- tem effe,
atis poenas dcdit.Slc noii leue fupplicium paniis efl: Marfyas, quia cumipfo
Deo, a quocanendi artemacce- perat,d€ cantu concendere aufus sli.Sic c- tiam
Arachi^e fertur in beflriam mutata, quiaau.Gafuitcumiila Dea dearcificio te-
xendi contendere, a qua artem didicerat . Fuit Niobe Tantali et Euryanaffe
filia : ac Tantalus auaritia, Euryanafle opulenria eft, ex his nafcirur
morraliu fupcrbi3,qiia iamiam depi(£lum ibo ; cuius et Deorum defpicienria, amicorum
contemprus, et beneficiorum vel a Deo, vel a.bhomini- bus acceprorum obliuio,
afl^ecl^ efie con- fueuerunr. Apellis mihi hie manum opra- rem et
pigmenra,quibus ad viuum liceret depingere horrendum illud monftrum,c5 li
exulem,fali et foli pondus, Stygis inco- lam,Superbiam,inquam.Non oculus eflret
hominis ram curiofus, fcio, quem ad in- tuendum volupras rraheret, vel amor pi-
(flura:; quidefiderio duceretur obleftandi (e terribiliafpeclu ifto ac tetrico
. Colori- bus viuis egonon vtar, «Sc carbomihi pro pcnicillocrit, qui
adumbret;rem rudiori dudtu,nec ad artis legcm.. Qjjid ad legem aiuem, vbi Icx
omnis contempta virtutis et honeftatis? vbi fceptrum libidini.cJauus
faftui,fiecna ambirioni commirtunrur ? vbi calcatur ius et sequitas? vbi pudor
»S: mo- deftia fub pedibus iacent? vbi nefas et fla- girium iura diclat ?
Hiccine ad Jegem me componi pofTe et dccorum feruare, vbiia dedecorc fummo et
confufione fingu la ? Comicorum morem imitabor,& quod ver bis non
exprimo,decIarabo /ignis et nutu /, id cft,producam et flftam in thcarro ven-
tofam iljam et turgidam AEoIifiliam Su- perbiam, qux ventrem habet tumentem
inainflatu velut vtrem, pedes longos ac ri- gidosjcollum gruis inftar
ered:um,inanus ficut cedros vicinasnubibus: metatur paf- fus ac namerat librato
corpore, fpirat vt follis.tanquam Euros parturiensaut Aqui lone^joatl-os rotat
ac djducir,iad:iLatbra- chia, ap'iCobliquat vtanfer, voluitgran- dia, quafi
aiundum cerebro clauderet: af- furgic fpiricu,nec feipfam capit, contcm- nit
Deu.m.ridec hominesifimiie mores re- ferL,atfeio- rcsac frudin,quos p-arit tn
obfeiTis^o dc- foraiicas»quam tibi coiiformes?Prof^icii- di et irtiiulucem.a
turpnTima matre car- pior proIes,a putri cruco viciofus ramas; hiuc flos
&fruc1:us ad naturam ftirpis.Iu- grediatur fuperbus,quibiis fif^nis hic moi
t ^ . bum fuum &generoram indolem aperic .? hnmis ^o,,(j^^eremus eia .
Bipedem fciurum auc eacum dicemus,cum maue furgit, ita pi- los
componit,effingit et refingit fe. fticat, Jambic,crifpat,furrrgit,autin tergum
peii dulos reijcit>vel intorquer cinuos, vngaeu tisq; faturat,rocado digitis
fatimplumem adbuc, et diftraclamin angulos, murmis caudis mediusfidius quam
fimillimani barbulam. Ibi ftat in obtutu fpeculi defi- xus,fubridec, miratur
formam_ et egregiu illud decus naturx, venuft^ obliquat ocu- los in humeros et
farera.-placet ftatur3,pla cet habitus,a(Iurgit paulacim (piritu,& re
ciprocatur in fui amorem tumedic fodes,cuia- las iftas tumcces adgUuiiiat non
quisuiam D'^dalus,fed diabolus ?Omnin6 :Iuci eniiu memoriam deponicex quo
fotmatus,& ju cem auitiac generofi ftemmaris in i'e tra- ducic,vt nobihs
profapias fplendorem de«» gener fpurius. AfTnrgic menre per fcalara. vanicacis
et inauisgloriae, non redlis et di- recT:is gradibus, ab infirao in alciorem
or- diue,fed affulcim ad culmen remerario paC fu . Periculofiun cft ftare in
priccipicjo &; refpicere,Yertigo corripic& fternic-Cauc faftusjue ide;n
cibi,aut ex ce,culcoti . Andrese
A. Impiidentia . EMBLEMA Monslra putantur auartties, audacia, raptm : At Scylla
esi, nullus cui ftt in ore fudor. COMMENTARII DE Scylla; pi(fliira fic
PignoiiusrScyl- S c y l l A m Phorci filiam, Glauci a- \ \ laaiqui viderinciii
aiuerioribiis edi- n^orecaptam,Circe, quod eiinclem dcpc- tiombus.non
iideanc,mocl6 pofTintfecon riiecfic afFecir,vtfontem, in quo Nym- tinerc.
Nosillamc veten ei5^:ypo hic et a- pha feiauare conrueuerat,venefici)S et ma-
libi ex jrim:n iam cnianimu»;. ViHescrgo gicis herbis infeccrit, cuius
reinefcia Scyl ^f^)^^^ hic f^mi.iam alatam i.ifima (ui parcein va- ]a foiuem de
moreingrefTa.inferiores cor- ^'°fi\ ria monflrorum capira dcfinentem. Hanc
porisfui parresin caninos ridns vidir effe '^^^' IfjCHis referccapita habere
fei,& Huode- commutatos.-quam rantam deformiratem ^^^^ fim pedcs:5| /y.sV
v.zZcLKd.i g;^jyi',y,£^/y.^)/j-, horrcns.in mare fe pra;cipicera de€lit,&
in Kvyc^:KiovTc^,yofy6v>i(.CictKctiV)Kiciv^P'0' faxum mutata.Poetis
argumentum fibu- rrii. Sex habe7:s capita,erHc&,canisdeonis, \x
pra^buit.HomerusOdyfr/y, Ouid. 14- Gorgovis,hal£n&,foemin& . Aiij
aliccr eam Mctamorph Pvefertu r etiam h?cfabulain defciibuuc,vt mox dicemus .
prouerbio, Chnrybdtmfugiens incidi in Scyll/im Eiublemata-). 303 ScySam,
luftimisin Trogum ^.fabulfcde Scylla et Charybdi materiam Poetisfug- geltam air
ob fretum,quod in Sicilia cicato ikuoque impetu fertur, in quo vndarnm incer fe
concurrentium tanta pugna fit,vt alias veluri terga dantcs vorticibus ni ima
defide rc, alias quafi viarices in fublime ferri videas ; nunchic fremitum
feruentis aEl>us,nunciIIicgemitusin voragine defi- dentis audias. Accedit
perpetuum AEtn^ moncis incendium;hinc latiatus auditos : hinc monftri credita
fimulacra,dum naui- gantesmagnis vorcicibus pelagi defidentis exterriti.latrare
putant vndas,quas forben tis xihis vorago collidit . Scyllam fuiflTe nauem
trireroem Pala^phatus tradit.Sallu ftius faxum putat e(Ie in mati prominens,
quod procul vifentibus muliebrem for- mam repraefentet^inquod iUi flut5lus,quo
niam et luporum ciulatum, et canumla- tratum vidcntur itnitari, finxerunt iUam
pube renus feris huiufmodi fuccin£^am ef- fc . Heraclides Ponticus ait, ab
Homero per Scyllam fignificari omnis generis im- pudenriam, quas nonab rc
canibus cinga- rur,ricT:ibusaudacia,rapina, et auaritia re- fertis.Locum Gixaxm
apponam, ex quo Aiciatum puto fuum Emblema duxifie : ffKv\hAv Te Tih
'UQhuiJ.opipov dvetlJ^eiotv 'TTKeove^let 7ri(ppety(j.iveus' . Virgilius fic
Scyllam depingit: At Scyllam cAcis cohihet fpelunca latehris Ora
exertatemi& naues in faxa trahentcy trima hominis facies, ^pulchro pectore
virgo Tube tenus : pofirema immani corpore />/- J^rix, Delphinum caudasvtero
comif[a luporum. Qu^E carmina mytholegice func iiicelli- gei»da dc
Iibidinc,impudencia, cofufione. Scylla enim fnerctrix tft, qux canibusln- pisq;
inguina commifcet. Ita f ulgcnt lib. x.MythoIog.CoeliusI^hodig Iib.14. cap.
j.Seneca epift.^j .Nacalis Comes Aiytho- log.Iib.8. cap. 11. Succurrit mihi (
inqnit Francifcus Sandius) nunc Ariftotelis lo- cus m librodemoribus z.circa
finem,nwf- quam,quod fciam,ab interpretibus decla- racus, qui etfiad noftrum
cmbleraa uon maxime percineat,abScyIIa tamen et Cha rybdi nonabhorret
omnino.Q_uem locum praviribus explanare tcntabisnus >longe aliter quam omncs
intcIIigunt,quos et le- gere et audirecontigeiit. Verba igitur Ari liotelis h?c
funt;Quare omnes,qui medi» critatem uiuefiiganc et exquiruc.primum ab eo
debi:t,quod magi^ ei contrariu eft^di fcederc, quemadmodi'i Calypfo monebat:
Extra vndd 0*fumu longe copelU cirina, Hxc Ariftotclcs . Q^o in loco primo eft
norandum, lapfura Ariftotelem mcmoria, vc fsepc (oletjcum citat Homerum.Nam, vt
omnes ibi notanc, Calypfo pofuic pro Circe . Sed cgopro Calypfo repojtendum
cenfeo Vlyifes. Locus enim,qucm citat A- riftoteles, cft apud Homerum Odyfi['.
la. Vctba autem funt Vlyfiis ad nauclerum fuum, iubentis vt nauera defleciliat
longc a fumo et vnda, vbi erat Charybdis . Nam deScylla nonaufuseft Vlyfies
verbun\ fa- cere, ne et focios et naucam cerrerec mul- ticudine periculorum, vt
ipfemer Vly/Tcs paulo inferius ceftacur-Deniq; intelligcfu mum et vndam, cancum
pro Charybdi . Monet enim A riftoteles.vt quando vitium aliquod fugere
vohierimus, in conccarium dcflcclarous, ficenim medium melius te- nuerimus;
idq; probatexperimento,i!lo- rum,qui contortas virgas in recflum di it- gunt.Ex
his colligcfruftra fcripfifie Chi- liadum autoiem adagium iIlud,£A-fr^///- mum
&vndam.'Namq'^ neq; adagium fl- lud cft,nec locus explicatur, nec merico
taxacur Argyrophus, qui etfi nonomnino fcopum tecigit,min«s tamen aberrauic m
fua cranslacionc. PrsBterea verfieulus iJIc, qui circumfertur incerto autore,
Incidit in Scylla. cupiis vitare Charihdim. male iMtelligitur a noftris.Nou
enim figui ficatur minus periculum vitaihs in maius incidere,fed contra. Nam
Scyllam minus malum clfe quam Charybdin), notius cft: quamvtegeat admonitione .
Hai^^enus Sandius . FVBE tenus mutier] Impudcntix nota . cSf aiif/.e^avTi}s
dvQtetf ihdLyiTov . quoi mn minimum ctmentiA fignum^ ait Gale- nus
TpoTpi-sFTiKCj eV/ Te^va^^. Imitatus cftautem Virgilium,qui fic :
&pulchrope^ore virg^ tube tenus . Succin^a latrantiBus infra &c.] Infe»
riorefui pactecinifta quafi monftrofisca- nibus.Eft alcera rmicatio Virgiliana
: §uid loquor autSeyllam Nifh quamfamm. fequuta ejl, Adagrie explieoi. tnm .
IIL 304 ^ndre^ A. Sry/U C^zndidri, fucctnS^am latrsi\:tik>ns inguinA
yrjonUns, Biilichio^ vexcijfe ratcs ? lix quo locoadueiics diias fiiificr
5cyllas. Vna Nifi Megaienfium regis fijia fiuccoii cra qiios diini deiiidis
Athenienribus pii- giiaiet Minos,piopter filij Andiogei inte- jitum, queni
Athenienfes et Megarenfes do!o nccaueranc, amatus eft a Scylla Nifi fiha.QiKE
vr hofti pofTet placere, comam purpuream parenti abfcifTam ei cbrnlit; i]uam
Nifusita habuerar confecratam, vt tamdiu regno potiretur, quamdiu illam
habuinetintadtam. Poftea et Scylla a Mi- r.oe contempta,dolorein auem cirin,
quic et alaiida dicirur, conuerfa efl:- Virgil.i. Georg. £t pro purpureo poefuu
dat Scylla cdpillo . Vide fabulam apud Ouidium S.Mecom. Alterafuit fiJia
Phorci, dequa hic fermo cft.quar verfa fertur in faxum inmari pe-
riculofum,dequaOuid.4 Meram.Has ra men plerumquc Poet^ confundunt,vc 6.
Paft.Ouidius . Et Prepertius Jib. ^.fic lo- quitur; §^id mirnm in patrios
Scyllam f^iuifje ca- pillos, Cadidaq-j in f quiNarce dicicur,teftePIinio
lib.ti. cap. i9.Eftautcm Narcc, VA^m fiue vdipKna-tf^
l>upor,torpor,membrorumq; diftolutio : et NarciffusfloSjfi diutius
nafbadmouca» iur,mentis corporem inducit,dc quo vidc Marcellum Virgiliirm in
Diofcoridera . Narciffi fabulam refert Ouidius 3. Mcta- morph.Deeodem vide
Iconcs Philoftra- ti,tit.Narci(rus,& Statium Iib.7- Thebai- dos . Paufanias
in Bocoticis ficait de Nar- ciftorln Thefpienfium terra locus cft-,qui
Danacumappellatur.-ibi Narcifli fonsvi- fitur: Sc aquam banc iiifpexifte
Narciffum feruncqui no intellexit fuam fe vmbram videre,ac feipfum a
(emetipfoamari igno- I3uit,3tq; hoc amore iuxca foncem conta- buit-Sed idplane
iijfulfumeft. codemen- siajquemquam pernenirc>v:cx amoris3r- dore hominera
ab hominis vrabra d gno- fcere nequeac . Verum de eodem et alia quxdam
narrantur pnoribus rainus noca- 5ororem Narciftumgemellam habuifte, fum inahjs
rebus fpecie plan^ (imilcm > tum eadem.* vtrosq^ comam habuifTe vni-
co!orem,i)sdemqi vcftibus fuifrc indutog, fimul iccm vciarum exijffe: at
Narci(fum in amorem incidi(fe fororis . Mortua au- tem puella fbnremadijt,&
fuam feviderc miaguiem intellexit.Qhia rc intelIe€la,non iuhil
alltaiatioiu& ia amoic f/,£./;gnifkatdeorfum,quafi (iib pcdes
proiedum.ApuI.Iib j.Nifieam pcf fum de tautis opibus deiecero. Lucret. Jib. 6.
Multaq'yprAterea ceciderunt moeniM, ma* gnts M&til/us in terris, ^ multAper
mare pefsu Subfedere fuis pariter (um ciuibus vrbes . ^^ui veterum abieHa
methodo] Qui a vetcrum dodrinajdoccndiqj ratioue defci- fcentes, nouam quandam
fe(^lam induxc- runt. Methoduseft compendiofa via.fcu pra:ceptio:fiquidem
ccToV^viam fignificat, et [jLt^oS^oi, viam breuiufculam et com- pendiolam, qua
incedere vctuit Pythago- ras. Vndc abbreuiationcs et artiura pr?cc- ptiones hoc
vocabulo ab Ariftotclc intelli- guntur . Nilq-jfuasprAter] ijq; nil aliud
tradcre volucrunt, quam quod eorum didlabat libido . i^triftA Phantaftas.]
Opiniones.^AKTctv cesra^yj^jjV iS^ilxtctv yj}^:tva,Tcfj- Taro I"' htv o
Ag- ynTtv, cos C>f KCfc\6fc V.A TipAVTAt. id eft .*,,, ffau/J. raro
Polypheme, ^^tu minime funt pulchray ea pulchr^ vim dentur amori . Nimirum id
in caufl*aeft,quod,vt ait Var rdjOmnes videmurnobiselle bclli,feftiui,
fapcrdx.cura fimus (xetzirpot.ld tametfiom nibus genetalicer verum eft, tamen
in ac- tifices.acq; ex his pociffimum poecas, ad- ha:c in amaces pr 1 30P tatim
qu?q; raos ofTe^rct^ljubo.O regina, inqait,accipemcos,qni carteros piilchritu
dme faperanc.Qu^a formajfubciic aqiula, fiintfilij cui?Quaego f.im.rerpondit
bu- bo.Tuncomnes vchementi cachinnocom vnotx fuerunt.Scdcftohoc veniadignum, vt
fiiis quifq; liberis,fuis artibus, fuoin- fticucojfuisinuenris.fuas patria: paulo
im penfiiisfaucatjnifi eo c^ecitacis rapiamur, vc et virtuces alienas
calumniemur,& no- ftris biandiamurviti^s,eaq; virtucumno- minedonemus.-ac
fibiquisq; fir,quod libi fuic 5uffenus Cacuilianus, auc Mquius Horacianus.Qu^od
vicij Flaccus in Epifto lisnotans inquic : X)um mala deleliant mea me,vel
denique fallant . Ex Ariftonymocitatur illud : i^hiv ^lo /^stA/r ad nos
attinent. Qm morbus vt deplara:;'{ fimus fanari ?gre potefl^nifi tameii aliqu.1
do meliore quodani impulfi genio, potiu^; fpe CfcWTS CiKTlCO S^IUKHV IJLH'
S^ey.lctv cui7)(yvnv bV/ T6> roiovTa Tpoa-'. ^zv TToiovfAivsVi Idcircoeft
opcras precin, vc quifq; nimium fui amorem fugiar, mc- liores infequarur,nuIIo
verecundiaj rubo- re prajpeditus. Repeto illud Platonis Cra- tyIo:To ydp
i^ct-T^ctTeicr^cu J/p' dvr^Tte^* 7m;X^Ki7ffM7AT0ViQTcivya.p yjjj^iv fffjLt»
ThrajY' latu inj liatoHi modejii Legum tores p mi . Emblemata^ 7tio-av, T«/ »
cTfWoV ; A feipfo decipi ali- quem.res eftomniiim peflima.nam qiian- do fiii
ipfius impollor ne vel minimum a fe difcedat/ed ipfi femperadfic, quis non
dicathocefTemoIeftum ? Verecundehoc ita po2taprinceps : nftrt. ego Daphnim
Cantado metHa,fi numquamfstUit imago. &M.TuniHs:Nifimecommunisdecipiat
^ihctvTia., Lufit in quemdam fui nimio plusconfidentem Strobilum, vircatus, et
fuinaturaminime'dicax, hisomnino fpi- culis: In Ipculo, et vitrets fefe dum
-^e^at in Cheritm^ nimio ftagrat amore fuiy E do^ore vago bacchaturvappajuosqj
CoUegasnihili coecm, iners^; facit, ^ingit,^ ipfe fuos patiturpre crimirm ma--
nes ; Sic neqi fe infanum togitat kfje mife r * Succurrebatpiidem eitemplum
ThefTali Theffali apudPIin. Hiftorise mundi lib.i^.vbific : arrogan^
EademaetasjNerouis priucipatu ad Thef- tirt^. falum tranliliuit, deleutem cunda
maio- rum placita,5c rabie quadam in orancs ce* ui medicos perorantem.Hic tanra
arrogan tia fuit.vt latronicena fi infcripferit,qua{I medicorum vidlorem .
Nihil iuferior fuic Menecratis medici arrogautia, qni, ciim quasdam defpcratx
curationes ipfi felicircr cclfifrent, populari adulatioiie did:us eft lupiter.
Hoc cognomento vir arrogantiff ingenij dekdlatus, mfolentius vfus eft eo pro
titulo. Tandem Agefilao (cribens, lit- teris hanc pr^en-xit falutacionem:
Menecra- •W?»*^^^ tes lupitei Agedlao regi falutem • Rex eo • ofFenru^
praceniio nihi! vltra legeredigna tus eft.fed refcnpdc iu hunc modum;R.ex'
Agefilaus Menecrati fauitatcm . arguenf liomiiiis infaniaih.Nunc ad alia .
Garrulitas. EMBLEMA . V 4 3ia Andrc^ A.. V I D matutinos Progne mihl garruta
fomms Rumpis y ebHrepero Daulias ore canis ? Dignus Epops T ereus, qui maluit
enfe putare, ^uam linguam immodicam Hirpittis erucre^ COMMENTARI r. - 1) I c T
V R A, hic reprjcrentatur, JL homo fcilicet humi recluiaciis et dor
mitabundiis.ruperius vero hirundoin fuo lureo,quod fub trabe fixit opere, iion
fa- tisfacitad meam faliuamimagis placetii- la,quam editio Lugduaenfis
habet.Quod fi nodum in fcirpo qua^rcre fas (it, fic ego AUa pim crfiugcicm. lu
cubiculoaperco hominem Sl:ira. i^' \^0lo colIocarem,ibiq; hirundiucm auc
circumuolicanrem, autextra nidum refi- dcntem Cin nido flquidem pleruuq; con-
ticefcitj exprimerem.-Ec quia Alciatus hic proiure poetico hirundinem et
lufciniam confundicjidem in pidura imitarcr,& fo- lis inarbore rcudentem
lufciniam affingc rcmi nam fic quoquegarrulicas importu- nior notaretur, Ad
dclignandum verd cem pus matutinum.SoIis radij c fummis mou tium apicibus
promiijentes (\t habetedi- lio Roiiilliana) mihi iignoellcnt . II. IMITATVs eft
Anacreontis Odatn Chara- «J" ;;(CA/J^cVot, quae fic habct : ^erhuttis
Se^eif To/wViy, OgA«? hoL^m '^tthi^a, E'X.HVOf, i/.^ipl^co i Tl uiv Kcthm
oVHpav y^TTopSpIoua-/ (imcu$ k'0nptsdL7dL5 Bci^vk\sV j Ad vetbum ficfoiiat.-
^id nbi '^jtsfaciam, §lutd tibijoquajc hirmdoT 1^6727106 tuof leues Vnabreptas
forficerefecem i Autpotius Diternam hane JLinguamy vt Tereus lUe, demetam?
^luidmihigratcs fomnos l^ljitHtinPS vocibm I.ripHiJii Bfithyllum? Kandem fic
Latijs numeris donauit H. 5iephanust ^luibus loquaxyquibufnam Te pleciam
hirundo poenu ? Vtrumne vvs volucres Alas tibi recidam i Imamfecemve Unguam
Tibi quod ille Tereist . Teciffefertur olimf Nam tu quid ante lucem Meas
Jlrepens ad aures, £ fom7iijs beatus Mihi rapts Bathyllum ? Minos vero fic :
§luafnam tibiparabo Banas, loquax hirundof Tenhas tuas recidam An forfice has
volucrest Tuam fecemve Itnguam, Olim vttibi ille Tereus f Nam mane giTrriendo
Gratum mihi foporem, Meum rapn Bathyllum . Eiufdem argumencieft lib.
i.Epigr.Grar» cor. eipytVTeipiis hexaftichon gallo indi- gnantiSjVC apud
Luciauum Micylli,qu6d eum iraportuno fud cantu excit3tuni,fua uiinmolbmno
priuarit ; tdeoquemalum illi imprecatur.Hic autem hirundinemob iurgat,fomnos
marutinos auertenrem,fuo que importuno cantu dormientesintertui: bantem .
Sandius cenfec fermonem ficri potiiisad Iufciniam;idqj probare conatnr ei
c^hhzto garrula^ vt mfra fio loco di- cctuf. Scd adintelligentiam Emblematis,
et eorum, qux didu ri fumus de Prognc et Philomc]a,fabuIam de Tereo prsemittc-
inus.quam muhis verfibus defcribit Oui- dius in fine (J.Metamorph.Tereus itaque
Rex Thracum fuit.qui cum Pandiouis Rc Tabul gis Athenarum filiam, Prognem
nominc, deTcr duxiffec vxorem,& poft aliquancum tem- pus ab ea rogatetur,vt
fibi Philomelam fo loiem videndam accerferet, proferlus A- thenas dum adducit
puellam, eam vitia- uit:ac ne cuiquum fcelus indicaret,Iingua illi ampucauic,
fovorem pcrijlfe coningi Emblemata» 3^5 III. e metd' orphefi '■ognes * Philo'
eU dt' ones . Hidij^ \ rui^. affifmans. Illa tamcn rera in vefte fao cruo
redefcripcam mxCit £brori; Hm non fecmes liceat mihi rumpere fomnos . Statius i.Siluarum : Et
matutinos abrufere murmure fomnos . Vrogne] Hirundo . Videtur autem hic nofl:er
Alciatus Prognen cum Philomela confundere, cuius linguam Tercus abfci-
ditjcumei viip intuliflet, non aufem Pro- gnas vxori. Num vero Prognein hirundi- ncm mutata fit,vel in
lufciniara . Gr^mmatici certant y ^ eidhuc fub iudice lu e^i . Ouid.
6.Metamorph.vbi fabitlamnarrat, etfi non exprimat, qua? illarum in lu bi.
iHam,qua:veiu hirundinem mutata fit,in- quitenim : ^endebant peytnistquaru.
petit altera ftluat, Altera teBa fubit» neq^ adhuc de peSiore \ cAdn Exct/fere
netA, fignataq, fanguine pluma en . attamen t. Faftor* Prognen in hirundincin
transformatam canit : 'BaRimurycm verts prAnuncia venit hirudo, Et metutt ne
qua verfa recurrat hyemsl SApe tamen Vrogne ntmium properafie que- rert^ :
Vir^; tUQ Tereusfrigore Utus erit . IJem rencit Seruius,cxplicans illud VirgU
li) carmen cx Ecloga 6. illt Philomela dapes r^uA dona pa- rarit . Atqui^ii^uit
ilIe,Progne hoc fccit,fcd ab- Martta" lt4.- utitur nomine, ant iJIi
impiitat > propter quam favftum eft.Probus verocundem lo- troht . ctrm
ejcplicans Prognen in lufciniatn dicit transformaram. Martiali';.&
communior opinio Philomelam in lulciivam muratam a(Ierunr,(ic enim ille
i^.Epigram. Tlet Fhilomela nefas incefit Tereos\^ quA Mtita ptiellafuit,
garrulafertur auvs, C;:eterum non defunc,qui contiaiium feii tiant,&
Prognera iii Jufciniam, Philome- lam in hirundincm mutatam alferant ; rt
Tzctzesin Ghiiiad.Statms Papinianus; Non ftc Philcmela penates Circuit
ample^enSianimamqi'tn' pignora tranffert . Et loanncsGramraaticus in
Hefiodicota mentario fcr^ in fincjnquit:»^ ^pcKVH d))^ S^cov yeyovvla, rov iTvv
oS^vpercu, /xjfAA Si ^K/Sc^v, Tiifiivf ^(pn^t, fJL^i (^tdffiLTo. hoc eih Et
Progne irrlHfciniam commutataltyn deplorat, Philomela aute in kirundinemyTereti.Sfinquittmihi
vim i» f«//>.Idem Ouidius ipfe {ecutus,ad Liuia Statij . loflK.GrM matici,
de morte Drufi lufciniam intelligit, cui tribuit filium, et in vmbrofis filuis
com- morari d cit: vudc colligunt hanc ante fuif fe Prognsn : Talts in vmhrcfts
mitu nunc deniq-yfilups Defiet Threicium Daulias alh-My^, Idcm cxprcflius alibi
: Sola virU no vlta pritM mcefiijfima mater * Concinitlfmarium Dauliai ales
Ityn, Gabriasctiam Grascus fabulator Ityai fi- luim facit lufciiiijc.CatuIIus
eode modo.* ^ualia fub denfis ramerii concihit vmbrts DauLtas abfumpti fata
gemens Ityli . Ita et Horatius deProgne Ioquens,quam nis non cxpteflbnomiiic,
[\xkimx tameiv fimilem dicit : Nidum ponit, Ityn fiebiliter gemens Infelix
autiy CecYopi& domus JEternum opprobriitm,quod male barbar^ Regum eifvlta
libidtncs ^ Omnium apertillime id raanifen-at Mar- cus v^arrodicens: Lufciniola
faliquipcr- peram Ugmii Lufciola^nsivn ipfius Varro- nisautoritatc conftat in
libris dc rcrufti- ca,cantatrices Infciniolasappellatasj qucd ludluosc canere
exiftimacur,. atque eile ex AtticaProgncfadaauis . Sed quidopus raramultis?
vidc quid hacde rcdirceptec Ccelius Rhodigin.lib.i5>.cap. z6.Iacobus
Bononie.& P.Nannius6. &IiIceIl3n.anno- iauoii.iu Vir®il. iicccnina
videoquam (Ic Ouidif al tera . Gabri£, CatuUi . Horatij, Varront&z, 3^4
Andrcae A. Bimido garruhM Birundo r.irrula . Auiit can ti/U t t co- pefcatur .
Daulias . necefTe quasftioncm h^nc Inter Gramma- ticos controuerfam dirimere ;
vt ueqj va- cac luic adducerequ? legnntiirapiiJ Thu cydid.em lib,i.TH?
^t>^^prf,^w?,Paufaniam ii) PhociciSjStrabonem lib.i.& alibi. Garrula]
Hoc epitheto Sandius proba- re conauujhocloco delufcinia fieri men- tioncm,cum
de ea dicatur, cantare fimul noBe dieq;poteJ}. Dudus pra^terea veccii
prouerbio,I>^«///f cornix. quod ingarru- Jos Sc canorosdicitur, et de
lufciniaiutel- Jigitur.Martialisetiam garrulam illara vo caCjloco
pauioaiuccitato. Plinius quoq; cantum lufeinias ^arrulum vocatlib. ic.
««p.29-Citatdemum adagium,LufciniA tdeeft cantioScd meo iudicio, paruni con-
iiincit,cum idem rhcton etiam hirundi- »1 tribuac Maro 4.Georg. Carrula quam
tignts nidum fu^endat hi- rundo .. Adh^c hoc cmblcmate tangiturodiofa gar
lulitas, at garrulitatisfymboluai cfle hi- rundinenj coftat ex Pierij
Hieroglyph lib. iz.Cantum a«tcm lufciniaequotusquisq; eft qui potiusjftudio
&Iaborc accerfat.nc- dum aiierfecur.Deniq^ poftiim &€goada- gium
adducere ex Ariftophanis Ranis,qui riugacioneni nihili Muf&am hirundinum
vocac.Huc fpedatillnd Hefiodi : 701' cTg y.iT o^^poyoi] tavJ^io vU C0p70 §^em
mane gemens Pandionts txcit hi- rundo, Vbi inteipret£S c^9/)0^o« eyponunt,clamo
ra,JK naucem dilucuIofi[ei)s,cum hirundo totaclamicet die,nonantcm mane tantum
aut vefperi, vcluci facic lufciuia . Eidem Hefiodo KcoTihK» i\ ^htJ^cdv
dicicurpio- ptcr garrulicatem, vnde Poeca is x«t/A- ?\.i^o-ci foimauic ncaTihKm
enim garrire cft, eoq; cognomenro ales hxc apud Ana- creontem et Simonidem
appeilatur . Somnos rumpts] R efricat mihi memo- riam hiftoria ex Pjinio lib
55. cap.i i. Le- pidusin Triumuiratu quodam loco dcdu clu^ a mag-ftratibws in
nemorofum hofpi tium,iTiii)acicer cum ijs poftcro die cxpo- ftulauit.fomnum
fibiademptum volucrii concentu . Ac illi draconem in longiftima membrana
depi(^um circumdedere loco, eoq; reriore auestum filuifle narrantur, et poftea
coonitum eft ir:ipofte compcfci . Daulias] Daulia,DauIis, vel etiani Daii
lias,pro lulciniacftertur a Poctis,qu6d in vrbcDaulide (qnae quondam fuit
fub^l^ tione RegisThracix.PIin.lib.4. cap.3.)in auem fui nominis transformata
dicatur a Poetis . Ouidiusi.Mctamorph.& Prou. Daulia cornix, Dignus
EpopsTereu4, &c.] idcft, mcri- toin Vpupammutatus, qui maiuerit lin-
guamxefcindercquam omnino auellerc . Vpupa auis militarcra quandam criftam in
capite rctinetj& quali adhuc filium qu? ritans,has vidctur ingeminare voces
T?,id c{i,vl/i,vl>i:hinc Epops dida, Lati- nis vpupa.Dequa Pliuius lo.capdp.
Alij in accipicrem mutatum Tercum volunt, vt Higinusfabula ^j.SoIinus: In
Senienfi regione, non longe a Flauiopoli colonia, Byzixoppidum, quoudara arx
Teici rc- gis : hinc i.iuifum hirund nibus, et dein- cepsalitibus
illismacceftiim * Anteacjuila rexauium fuifle vpupa dicicur.cuius emi nentise
noobfcur. infignia reliqua confpi- ciuncur : cnl^am enim habet plicatilem,
qnascum erigitur per longitudinem capi- tis,refert firailicudinem diademaris
regij : adha;c Iongo& acuro roftio ranquam ca- fpidearniaca exeicer
cyrannidem inauicii Jas. Hinc illud : Rex fueram ; fic criHa prohat-^fed
fordida vitct^ Immundam £ tanto culmine fecit aue^ Aic cnim D.Hieronymusin
ca.y. Zachar. Spurciftimaeft auis vpupa,femper in hu- mano ftercore commorans,
ex quo et ni- dum faceredicitur, et pullos fuos de ver- inicuiis ftercoris
pntrefcentis alic.In diui- nisetia vpupa fymbolumexhibcthominis vitijs dediti.
Pierius lib. i^.Hieroglyph- I>utare] Prxfcindeie . Mctaphora a vi- ribus
&arboribus, in quibus fupciilua et inutilia refccautur . Stirpituieruere]
fundirus,radicitus euel lere.Auem porj 6 philomelam fverba hint Sandlijj liugua
carere pro certo affirmare poftiiin, nilimeoculi faliunr.Nam diebus «bhinc paucisjcum
h*ec fcriberem,amicHS quidam meus mihi commonftrauit philo- ir.clam in cauea
conchifam,quam cum in- deexrraxiftemus,pertenue veftigium lin- gux vix potuimus
repcnre : quaj res non paruam mihi pra?buitadmiraciofiem,tan- tam inelfe huic
auicul^e fuauicaiem canti- lena:,& vociscrifparjoncm,nuIiam tamcii
lingurnj.quaid poftit mcdulari,nifi fort^ cam in gucture habec abfvonditam.
Vnde 11011 Vpupiu Vpupa lim rex, Vpupi, fymholii Tutart Thilcnh la lingi- caret
. Embleraataj . 3 1 y non abs re fTnieriint Poetx Philomela? pr^
ciramfiiiffclinguara.Vide Ariftot.^-dehi- ftor.aniii.cap.i^X^onruleetiam
PJitmim «loco ciuto lib. lo. cap. x^.qui ingenium cxercuic m luxuriofa
tantillaeaniculx de- fcripcione . IV. T o R Qj^ FT VR Emb^emain eosma itrruli
ximc, qui odiofa garruktace rationis ino- ^iofi im P»a'^ P^? '^^ ^errc fatis
arguunt, vt Progn« ^r/««i- abfciila luigua in hirundinem garritu ni- if, mio
iiifignfm comnuuatai eos flgnificet, qiii ra.)ier]tia2parum, loquentix niultum
haHent.Et fane vfuucnirc folet, vtloqua- cioresfere uuc, quibus eft rationis
defe- dus, quara qui prudentia et ingeni j viri- bus anteftant.-cLim apud
graues et fapictes quofque viros lil^ntium commendatifii- mum, verborumque
parfimoniagrata fit. I Extatapud Ariftophanem de Cleophonte I quodam
garrulodidleriura "Ex cumi labrts hirundo Thfmict' infirepiti Qmo fpe^flat
prjeceptum illud Pythagori- cum : ofjLeopo^la^ yiKiS^ovcti fjj) '2)^v . id
ti\.:Hirundinesfub eodem tecio ne hahects, Quod D. Hieronymus et Cyrillus cum
Anftoteleconfentientes intelljgunt, abfti- nendum cire a cofuetudine et
commercio garrnlorum et fufurronumj quam quide l!loria fententiam corroborat
Ajexandri hiftoria, ^exan^ quem cum quicfccntem hirundo qu^dam t'.^
magnogarritu fupracaput volitansimpor tune niterturbarct, Ariftander
Thelrnifeus pro domefticis,qui Alexandroinfidias pa- rarent,accipicdum
interpretatus eftjquod cuentus poftmodiim comprobauic, Ale- xandri AEropi,quem
cxamicorum nume ro ThelTalis equitibus prjcfecerat, cofiUo
patefa^fto-Hiriindinis quoq; garrulitatem notauitfuis liambis Nicoftratus :
^VT^ 0povHV '7retpei^iiy.ov,a,t "^^htS^ovt? ihiy^^ovTou vixav j»f /V toV
ei- TTHV '7ToKKa.yiCjTA y,^ptct. Non efl eiufdem et multa^ opportuna dicere.
Yid^as ta- men Arabicos iftos tibicines,jErcDodon?o loquacioresjinconfelfu et
congrelfu fapic tum garrulitateipfas columnasrumpere, GarruU dum ore efFrasni
fenfuum elFutiunt inuo- reprehejl, Iucra,& verborum fefquipedalium inftre-
punt voluminibus, ac vocum turba; atq;; vitio Pifoniano chp!i loquinefciant,
taceie tamen haudqueunr, qui fibi nihilominus acuti Scarguti videntur,etiamfi
fint omni piftillo obtufiores. Hi fane fi rantum ia loqucndo nioleftias
caperent,quantaalios afficiunt, non vtique longos traherent fer-
mones.GaTrulitatis vido non obfcur^ iit- fimulantur a )PIutarcho tonloies, nam
Tc-nfn^^yq^ funm cor edit > macies ^ palhr habent, Jpi^ofa^ geslat Tela mann
; talis fingitur InHidta . Videt lntU4 edentem Vipereds carnest vitiorum
alimenta fuorii, Scd alia fortaire ratio coramod^ reddi po- teft,Tipereas
carnescdic Inuidia, quod a- lienismalisgaudeat, ijsque pafcatu r : (id vitium
Gfa:cis appellatur iTnyAipiKeL' kIa) vel id dicirur,vreiusperniciesoften-
daLur,qua:enim venenata vcnenis aluntur animalia,exitiaiius venenum habeut . Pli. nianum illud rCvflc cocinit
lib.z+.Sed quis insenit il la,venena fcilicct,pr^ter homiuc ? Dcindefequitur ;
Quid? non, et homines quidam ad venena nafcnntur fatrahomi- num,ccu ferpentium
lingua vibractabcs- que auimi contravfla aduric culpantxum ©mnia,
acdirarumajitum modo ccnebris quoque et ipfarum ne^flium quieti inui- dentium
gemitu,qu3e fola vox eorum eft, vt inau^picacarumanimantium vice obuij qucqi
vetantagcrc, et prodefTe vitaj, Jiec vlhim abominati fpiiitus pra^mium noue-
ie,quam odiffe omnia . Cuiq; dolent oculi] Hinc illud Maro- iiis de Liuoie :
Tc^atur gemitugraues dolores» $H^pirat.,gemity incutitq-^ dentes,
Sudatfrigidu^t intuens quod odit, Sunt qui oculorum alfeftioni liuorc per-
/imilem faciant,& re^iirimc qiridem: llli quippe lumen clarius ferre
nequeunt, et ad om nem fpl cdorcm caligant i quod idem eftinuidiaj proprium.
Vnde puto di(flam inuidiam zhin, quodaliquando fignificat valde:& Qu^ia qui
inuidentia labo- rant, femper animum et oculos in eum, cui muident, habent j ex
quo taraen nou nifi tormcntum hauriunt, quo maius Si- culi non inuencre
tyranni, vt eanic Ho- ratius . ^&qifuum cor edit] Alluflo ad Pro-
uerb.Pychagora2,Ci»' ne edito.idcdiDCCU ris auimumexcrucies : vel ad vocabulum
f«r/«,qua: quod cor vrat,veledat,dititur . Cicero 3.TufcuI.ex Homero illud de
Bel lerophonte citac ex veterum nefcio quo: I^fe fuum cor
edens,hominumve/ligiavi' tans Similes Maronis verfus hi Torquetvifcera carnifex
cruentw \ Vefanos tacite m»uet fwrores . Intentans animofaees 'Krinnyt
LethaltSyTit)iq'^vultur4htus ' femper lacerat,come/lque mentem. Sic et
Petronius Arbiter : Cui vultur iecur intimum pcrerrat, I.tpe£ius
trahitjntimasqi fibras, Nan efiqucm lepdi vocant FoetA 5 Sed cordts malajliuor
atqi Ihxus, Quo fpciflac dit^um Matrcx Alcxandri» ni,qui aenigmate
lufitandoaiebac, fe hel- luam alere.qud fe ipfam abfumereti^npiov Tpi^peiVjOTnp
cLUTo icturo iadloi. quo figni ficabatquorundam inuidiam,quiimprobc et ignaue
dolerent ob profperos fuorum laborum fuccefliis.RetuIicEuftath.i. O- dy(r&
Achenaeus.Seneca lib. Depauperta te;Intcrdum non licetefle palam miferos, fed
lutcr xrumnas cor ipfum excdcnres . G raici dicunc S^AKVs^^cUyVQl 7m KetpJ^Uv
J^aKH^ «Tct^cfgcrd-a/jCiim graucm et moleftam ani ff^cu . mi folicitudincm
fignificant. EtJ^etKt^u- fjLOi eiTi),noxa antmum mordens, vt Ho*- mcrus Iliad.vltimo
: ._.Tg'o y.i-^^tf cJ^vpofjLiyofi^ei^vajf ffiw iS^icu Kpet^htvi §^oHfque
lamentans et mcerent cor tuum exedes ? g^am macies] C\c Ouidius : Macies>
^.^^Macies in corpore toto . pf^n^y Infeux miicies renudat offa . Xt pallor
habent] ideft,macics et pall©r totam occupanc. Ouidius : Pallor inore fedet 9
VirgiUus : Fallor terrihiles gentu cotorat . Spinofaq-^gefiatTelamanuj Hoc
refc- ^^lidi- rendumcftad aculcatam inuidorun ma- ^^^f*^^ ledicentiam.Siquidem
»idi » Zffundit mala lingua virus atrum, et perpetuo carpit,quod alTcqui nuquam
potcft.Ad id le/pexitOuidius, cum ait; Indoluit,baculumque capit, ^uem Spine0
circum Vincula cingebant . ELEGANs Inuidia» dcfcriptio ex ef- I V.
feClis,adiundisqi quibusoftenditur cnm» InuidiA qni laboret inuidia,virulentis
cogitationi- effe&M bus pafci,aliorum profperisfucceflibus in
gemifcere,animum ^oerore conficerc,cor pus macie& pallore coiife^um
rcddcre, aculcis Emblemata_j . mdum ri re!}o aciilcis maleiicis atios infedari
. Nnllum cnim vitium inni iia peiie vetuflius eft,auc homini damnofius&
cffeMtius : quando- quidem nclim quibuslibet alijs confcra- tHr,infpiciemus
inMidiam aio. Obftapucrunt hocdiD iiiiiidiaomuia piaiora et plemo» toCHi „ Ti
vid«re facic?Q^iid antem ocalismagit prsefcntaneum, quam vt vis ipfavidendi
maior reddatur atq; ve^eci^r ? protulitq; ftatim Ouidiaiios vermsex i. de Artc
a- maner,qadd eum,inquoeft, ca^jqwam vc. ncno proprio
afficic,uerdit,abfumic,eum- que vUifcicur primum,a quo conccpta dc cducata
fueritrquod habct illud: o' Andreae A. yliKn^s Ifbidinose violariint. Minime
vero fabii- quid lofum ede de Sary ris commeiuum often- Satyris di: Plinius,
c]iii illos in fiihfolanis Indoru feritiat . mf^ntibiis in-.ienin tradit,
hiimana elfigie animal perniciffimum,vt propter veloci- tatem nifi fenes
auta:gri capi nequeanr. Idem Sacyros,quaIes poera; et pnTtores fin gunt.ex
capra videiicet et homine permix tos fiii:]"e arbitratur. Videeundem
Iib.5.c. 30 lib-7-c.i et I1b-8.cap.54.H0c idem vi- derur fentirePlutarchus in
Sylla. Diuus item Hieronynuis refcrt,eiufmodi animal T)e SAiy- a S Antonia
Ercmira vifum inter faxofam ro d i>. vallcm, homunculum fcilicet haud gran-
Antoma dem, aduiKis naribus, fronte cornibus a- %ifo, fperata cums extrema pars
corporis in ca- prarum pcdes definebat.Qu^i de conditio- jie fua interrogatus
re'pondK; Morralis e- gofum,&: vnusex accolis eremi.quos va-
iiodelufaerroregcnriliras, Faunos, Saty- ios,&Incubos vocanscolit &c.
Etpaulo infra fubdit Hieronymus: Hocnecuipia ob incredulitaccm fcrupulum
moueac, fub rege ConftantinQjVniuerfo mundo te- fte,defenditur:nam Alexandriam
iftiufmo di homo viuusperdu(ftus,magiuim popu- io fpedaculum pr^buit;&
poftea cadaucr exanime,necaIore xiUtis duTiparetur.fale infufo, Antiochiam,vtab
Imperatore vide ietur,allatum eli Plura de Satyris vide a- pud AElianumlib. 3.
De var.hift.& Leo- nicThoni^um I1b.1c.z4. ApudPIutar- ch-in G:^h2,hornines
indiem viuentesy Sar,ri i.ioiiuipoi /(^u criArvpiKot Tol^ (iiois
eiybfco7roi,^io\\h\(\\noC\s Sl Iuxu diffluen- tibus accipuintur.Jdem in
Pericle.-o/ S^.tyri Tvpo/ toj A/ovuirou lipol opSict iy^ovjt Tct 'Br.ccha
cuS^oltt, ^vtJLf^oKov .7ov Silis Trp^^iy/jLctTo^ : facri, S-ityr-i B iccho
facri erectos hahit mutonest diHi?2£ fymholum potcfl.ztis . ERVCA] Eruca vermis eft,&
herba ca- J.ruCi^L^'. ^^^^ virrunsvde qua l'linius Iib.i9-cap. 8. Ali)
ilcdiilam voluniab vrendo; alij ab erodendo, quod beftioias omne« corpori
inna'"centeseroJat:huiusincondiendis o!»- Ib i.Qum et SiUia- inos, Faunosq^
et deorum genera filuis, et fua numina canquam e ccelo attriburacrc dimus .
Faunorum quoq; mentione n fa- cic Cicero j.de Nat beor.& nos infra plu ra
dicemus,cumde Pane acturifumusj fi- quidem, vtdotflis placet, Pan Inuus, et
Faunus proeodem Aimuntur.Dicirut ca- pripes a pedum forma.Horacius Carm.i. Ode
19., - anrevs Capripedum Sxtyrorum ACUtfLS, Redimitus tempora.] Capur habens
cin- (flum et corooatura.Virgil.in Copa : Qraia ledimtta mitcUa . Ouid.j.
Amorum, eleg.p. Vlaua Ceres tenues spicn redimita capillos, In io.AEneid.vbide
AEmonide Pboebi fa- cerdote : Ir/fula cuifacra redimibat temporA vitta-» Idem 3
. AEueid. VittirS,cy> facraredimitHs tempora lauro . Immodu&Venervs']
Nam Venusmode- rara.vr naturaIis,non verricur vitio.modo fitlicira. Decommodis
aurcm et incom- modis a Venereortis legat curiofus Aeria ]ib.3.cap.8.PauIuni
lib. i-cap. 3 ^Celfum lib. I.& Medicos pafiim, mihi h:rc docere iam non
vacat . £i? erucafalax.] Frequens enim eius Zruc efus Venerem ftimular. Ideo
anridotum i^x. conrra amorem pr^tcripcurus Ouid- ab eruca! vfu cauendnm fuadec
1. De re- medio : Nec minus erucas iuheo vitare falaces * Virgilins etiam in
Moreto : ypuprpm reuocans eruca morante. Ec appendicibus Virgilianis :
J.t.hidinnfi/^i', quod nonnulli \cni\nt,hirqmtaUire. id eft,in mo rem hircorum
falacaim cIunesmQuere et latciuirerquamquam abhircino odoref?- culento alij trahant.
NonpolTum tranfili- re quod retulit i^aujfanias de fimulachro
Venerishircoinfidenris. ad fignificandam iiimirumcoitus infanam petulatiam.Piau
tus Moftel. deimmundo Sc libidinofo : - M te lupiter I>^qi omnes perdant
^oholmfii allium' Germana illuHies, ruJlicHs, hircus^ hara fuis, Canem capra
commifid^. Eundem Apuleius vocat, hominm fordi- dum,& hircma
libidinefoetentem. 'EtSatyri'] De Satyris pra^ter fupta ci- tatas aucloiitates
vide Pomp.Meiam.AE- lianura de anijiial.Orphci hymiiw in Saty- rum,Nara[ero
Comit.Mytholog. lib. j.c. 7.9.& 10. w;>MNymph? Oceani et Tethyos
fiiii^creduntur.quarum qu^dara coeleftes, quasdam terreftres,qu*edam
fiuwiales^ali^ marinsc, alia? ftagnorum prxfldcs . QiiaJ coeleftes
putabantur,credebantur eHeani- ma; fptiserarum, quas etiam Mivfas voca- runt,ac
vircs, qujeinde ad nosmaHarent. Terieftrium aliaj filuis prrera«t,vt Drya
desjaliaj montibus,vt Oreadesj alia: Hngu- lisarboribus, vt Hamadryades^ a.ise
pa- fcuis et floribus, vc Naptae. Fluuioruni pra!fldes Naiades dicebantur i
ftagnoruni Limniades . Qn2Bfontibus pr^eeffe puta- runt,Ephydriades vocarunt.
Vide Mytho log.Comitis lib.5'.cap.ii.& li. Semper amare fdlet] Amare hic
mihi vi detureflc veibum peculan-ise, et pto ipfo amote frui, poiii . Sicut pofuit Tercntius Eunucho,interprete Donato:
Certe extrema linea Amare, haud nihil efl . Plaucus Bacchid. Stne te amem .
LIBIDINIs foedae exprenilTima fymbola ponit ob ociilos,nempe Sacyru, qui erucam
capitegeftet . Eruca quidem (ab vrendo ditlta^ prouocatad Veneiem, vtpote qu^
virtucis fit caiidiftima: . Plin. lib. 19. cap. 8. Satyrusaucem, fiuc hircus
(animal falaciirinuin-i) Inxuriam putidam Scolentem dengnat'. Suntenim Satyriad
Vcnerem propenfillimi : vnde id nominis di(5Vum putant a quod virile mem-
brumeft. Hoc itaqj innuit Iibidinem in affedu ardere maximc, in adu ipfo fcetc-
re,&oIentem elTe, vt quemquedb illicitaj Vencris titillationibus
fubducat.Depinxi- mus in fuperionbus Superbiam et Inui- diam,age experiatur
eciam penicillum ho- ftrum Luxuria, illa fcilicet quasad Pria- pum, impudicuni
hortoium cuftodem, ftirpis fu? refert primordia,falaci(Iim3 ma
lier,cIoacaIibidinis,,qu2e ficut AEchnafur tiui amoris perpetuo asftuat
incendio: pa- tenti coroa, laxa ac pendula, in quafucus coloiis et tind:ura,
delibuta vno;uentis et fmigmatearoraatico, Iafciuis& emiftirijs
ocuiis,procaci vultu, inflata facie ac fub- rufla, carbunculis fuis condecoraca
fcili- cet et fmaragdis,quaies leprxflos protru- dir,autlues Gallica . Infignes
gemmula;? Nardo redolent manus, pedus nudum, turgid2emammilla:,compo{itaad
lalciuia omnia ineretricio cuItu.Nuuquam ha^c fo la graditur,fateIlitio
cindacft.pfalcriie co niitantur &: chorusmuflcus,Vencris pra2- fe rturimsgo
in ve\illis, rhed;^ inlidcns, quaro trahunt ad libidinem prcieda: volu X i
cres. Amare IV. Symhola lihidinis. Satyri li- bidinofi LUXUYtA Ideo-j, 3H
Andre^ A. crcs./lrtni noii ha!>et,qinbiis p«g!icc,arpe vincic et verbis,
q'ix ficiu c.Ia pene- trant ScocciJuar. Vas qui cangicur; finc fenfiJ
vuliuis.incurabile camcn,tibras enim corJisdepircit,& rvirpic ai ce.icrum
vicjc. Gra.iadm difertc ho: Ho:ec Gregorius inMoral cuTi icafcribic:
Exquoluxuria fcmel mcncem alicuius occupauic.vix eiim bo:ia cogicari pjrmitcic
Suiic enim (icfiJe ria vifcofa, quia cx fugc^elhone oricur co- gitacio.ex
cogicacione afeclio, ex .if^c S8. £c qua coadiientia Luxurta Bercules iuxurio .
OiS, fiiifle dicaseum, quiciim vi^inti iam fcDc liifec vxorcs.eam fibi
raatrimonio coDula- nic, quae vigefimum fccundum maricum hibuera:? Dc his D.
Hieron. lib- s-Epift. Ex Uoc hircorum genciC fuicquoquc He- IiogabaIus,iUc,vc
Alexander Seuerus aic, non foidm bipedum,fed etiam quadrupc- dum fpurcidimus;
is enim mulieres nun- quam icerauic prjecer vx«Jrem.Nec camen viJeo,
quidaiaribus in hoc velincmuiie- rcs ceJere. Singulare mulicbris lafciuix e- xeaiphun
reculic GauJennUs Merula, qui Auguft.-e Taurinorum vidifTcfe ceia- tur
adolefccnculam lacis eleganrcm,& ad- eo libidinis auidam, vc quinq; et
triginca virosordinis milicaris ad coicum fcriacim admiferic Auton.MizalJus
Cenc.8. Memo rab aphor- io.Me(faIinam fcilicec Claudij Csefaris vxorem
vi(5lura,quam Plinius Iib. lo. cap.3 6.fcribic,aHcillam rn Venereura idcercamen
e prorcicucis eleclam, die ac nofte fuperade quiiuo et vice/imo concu- bicu;£^
lajfxt^ virii,?iondum fatiata, recef fit.vtan illc.Dehnius porcencofa libiJine
excatapud Dionem Cadium Nic?um lib. 6o- et eius Epicomarium Xyphilinum in Clau
Jio..NihiI dicam de falacitate Semi- ramidis,Myoni:c,Cyren^,& aliarum pru-
rientium focminarum, fola mihi agmen du cat Quarcilh Perronij.cuius didum ille,
etferacam mulieris Iibidmem, et pafliuam profticuci pudoris nundinacionem exc-
quens, ita concinnauit : lunoiicm meam (inquit Quartillaj iracam habeam, (i me
vnquam memini virginem fuilfe.Nam in- fanscum pacibus inquinaca fu£n,&
fubin* deprodeuncibusannismaioribus mt pue- risapplicui, donec ad hanc aJCacem
perue- ni,qua fcilicec Cvc eft in prouerbio) tauru ferre poteft,quae viculum
tulerat.Sed por tentofa ha^c libido me quoq; in vcrborum luxuriem
traxit.De(ino,vbi cum Vencra- bili Beda cxclamauero:0 excrema libidi- nis
curpitudo.qua: nou foltim njcntem ef- focminat, fed corpus eneruat; non foltim
maculatanimam,fed f^dat perfonam.Om nenamq; peccatum,quodcnnq; fecerit ho
roo.cxtra fuura corpus eft;qui auccm for nicacur, in corpus fuum peccac .
Sempcr illara pr^eccdunc ardor et peculaucia,fem- per coraicacur foecor et
immundities,fcm perfequicur dolor et pcenicencia . mi. Heliog, balits . LafciHt
puelU iufdat/. MeJJah HA . ^)uarti l^ctron ExcU maho Luxtt" Emblemata.'
Luxuriofomra opes. EMBLEMA V P I BV S aerijs, fummig^ crepidine faxi Immites
fru5lHs jicus acerba parit : ^ijids eorui comedunt, quos deuorat improha cormx^
J^ui nthil human^ commoditatis hahent . Sic fatuorum opihm parafti^dr fcorta
fruHniuj, Et nulla iuHos vtilttate iuuant . COMMENTARII IN cacliminc arduo
montis cxprimicur arbof -caprificus cum fuis gro/fis, ad c]uam cerratim
a^uolanrauesjmaxime vc- ro cornices &corui.Embismatis titulum San*5lias
mutat>& i^^omii^dt^OYnm opes. Aut pro luxutiofis intelligi vult effufos
et prcdigostSc tunc aljo loco cenfec collo candum Emblema . Hoc exapophthegmate
Diogenis fum -ptura. Dicebat cnim,eos,qui profuse et krnatit. tcmer^ boiu
decocjucrcnt in lebus Yenc I. hs JEm reis,conuiuijsmagnificis,& id genns
ahjsj arboribus eflle fiiriilcs in montium cacu'- mine nafcen.ibus, quarum
fruvfius homi- bus effent inutiles,a vuJturibusauc coruis deuorandi. Aiguta hSc
Diogenis fentcntia rctnlit in Paraphrafi Menodoti orationis iTTirAi Tfc;)^:/£tf
Galenus.his plane verbis: Loct*s Ga 70)V K^ny.VWV JVKOU^ tilTHKdi^iifV dv7lif '
Andreae Alciat: Ti 7e«;^pw/x«fc7£t, ixiiS^ivfxiv o^psKof Svv Kpijv^v
vS^ciuuivot TTpoj^iv, eTreiS^etv fJLijKiT i/CO(TlV VdCOp, CtVCtCVpctlJLiVQt
'TrpS" fftp^jt . Qnx veiba Cic fe liabeiu;Prdixit . Sic Virg.4. Gcorg.
Kupe fub aeria deferti ad Strymonis vnda. Scd nota acumsn et artificiuni^nam
rupes feu faxum, cft imperiti &.ftoIidi fymbo- lumjaer^pro ventofo
poniturjcrcpidojpro foriunae fummo gradu. Qua e rgo ratione dcgantius expnmas
diuitc impcricum& glonofum ? Hrepido . Summiqi crepidinefaxi] Crepido
fecuii * " * dum Vallara cft ora terra, quam aqua a-l- luic,cx hoc
appeMata, quod ibi aqua al- lucns crcpat,cum currit,aut vndas appel-
lit.CoIumel.lib 8.cap.i7« Sic enim maris attocitas obie^Sii crepidiais
frangitur. Pcr Trucitn immitn metaphowm vero et pwtei cxtremam o- ram,qua:ad
puteam refpicit,vulg6 ospii tei diiflumj &omnem eitremitatcm fole- mus
crepidinemappellare. Dicitur criam crepidoabrupti faxi altitudo, vtaitSer-
uius,veIora praecipitij. Virg.io. AEneid. Torteratis celfi coniunSla crepidine
faxi, quem locum hic videtur imitatus Alcia- tus.Item crepido dicitur cditioris
cuiusqj loci altitudo et cxtremitas,quam mendici infidere foIebanc,vt eflent
magis cofpicui. Seneca.-Qu^iscrederetjiacentem fuper cre- pidinem Marium,aut
fui{fe, aut futurum confuIem?Ponit Minos huc •iO.KpoKctp^oSt^ arbor diciturin
cacumine autextremofru dificans.Sed videtur mihi deceptus,refpe- Minesd xitenim
ad locum et fltun\ arboris,dequo cepttfs, Mcagitur.-atqui AKpoKctpTros eaeft
arbor, quse fert frudtum in cacumine et apicibus ramorum.Id vero quidhicad rem?
cum ea arbor etiam in plano polfit confifterc ciuIibetexpo{ita . Immites
frtiSius] crudos,immaturos,a- ccrbos,;c£fcjD^KV*^6fc/5:rtf?.Sic Plinius,immi
tiaadhuc et crudapoma vocat. Horatius i.Carm.Ode j-.Vuam immitem appellat. Eofdem
Virgilius \oc^zferos, Georg.i. "Bruciusq-yferos moUite colendo, Et
eleganter Lucretius lib. 5. Frti^usq-^feros manfuefcere term Cernebant, Fictfs
acerba ] Caprificum intellige ; qnXidQO acerba dicitur, quod frudusip-
fiusminquam maturefcat-De hac Plmius lib.l J.cap.i9- §luos corui] improbi quiq;
impoftorcs, Corui hominea; nigri, id eft, moribus infamibus et pcrniciofis
pra^diti, quos fugiendos elte monuit Horatius : Hic niger efi, hunc tu Romane
caueto . Coruum autemefte impoftoris hierogly- phicum rcftatur Pierius lib 14.
Improba cornix. ] Id cft, inaufpicata, Cornix quam Virg.finiftram vocat
inEclogis;& ihattl}i improbam i.Geoigictmx gtandem pecuniam
ckmerebat^conuentusq; adeam ditiorum hominumcx omni Grazfiia celebres erant:'
iieque admittebatur, nift quidabat,quod popofcerat : pofcebat autcm illa nimiam
quantitatem. Hinc natum illud frequens apud Grxcos adagium;/en fenilesannos
pcrueniur,Veneii fpecalnin ^peculnm dicant.Aufonius Gr^ecum Plaronis cpigra
dicare^. ma fic vertit : Lais anus Vi^neri Ifeculum dico: dignum habeat J^o
JEterna Afernum forma miniJferium, Atmihi njdlus in hoc vfus, quia cernere
talem, ^lualis fumynolctqualis eramynequea . Idem inuenies apud Thomam Mortim .
Neq; hoc Poeta; alicuius Itali,fane elegan tis.diflenrir .* riHafi Kicolofa
Dentrvn fpecchio, ch *vn di VeradOi* uant^x A la laida Bertuccia effer
fembiante : Ahi veloci anni {diffe^ ahi lieue etate « Come tofio paffate ; Uier
cre^fa egiaUa hebb'io la chioma » hor haggia Ctelfo e giaUoilvifaggio, Hier fui
con quefla vifo Cagion di^iantOyhor fon cagion di rifo . AEgfe feruntenim
rugascontradtas,amir famqueform^e gIoriam,quam diu in fpe- culoerantintuitaj.
Hinc Ouidianumillud j.Trift. Cum^ aliquis dicet:Vuit hAcformofa. do* lebis, Et
ipeeulum menda^ effc querere tuum, Idem fere au(5lor de medicamine faciei :
Tempus erit, quo vos Speculum vidiffe pt^ gehtt y T.t veniet rugis altera
cftuffa dolor . Id et attingitad Ligurirm Flaccuslib. 4, Dices heUtquoties te
Speculovideris alterii: ^A mens efi hodieicur puero non eadem fuit > Defpeculo
multa pafllm legnntur ; fuit speeulum enimilliid anathcma Vencris.Philoftratus
anathe- Iconibus. Ideoq; Triron apud Apuleium ma Vent Vener» fpcculum
prasgeftar in pompa. A- xis, mor,Yt ait Euripides, (piKH •Aa.T0'7npA rjjt xo^iK
^etv^to-iAciTctJtmat fpecula,^ cri nium ruffationem. Apud eundem Elcdra damnar
formse lenocinium vfu quaefirum fpecuIi,inmatreCIytcnaueftra,abfentema rito
Agamemnone : H" ^etV^OV KetTQTTTfiOV 'TrhOK^^OV i^HT' flauos orbes crinium
ad fpeculumfiti^ diose componebas . Sed Sc Ouidius, teueroium do(^ioramo- tum»
33 Andreae A. ^c/ttpere ^dmijfa iiim,eleg.i4.Ub.i.a(J dSiicam : ^^id 7nale
compofitos quereris perijjje CA- piUos ? ^lujd speculum mceHA ponis inepta
fncinH : - ^^uid fcalptns] Scalptiis idcm eft: quod rculprusjimo rcalpere,&
non fculpere,di- ci debere audor eft Diomedes. Hiftoriam iam ex Paufania
commemorauimus . ISion aliter capfos, ^c.] c6 quod fcirct inefcare &:capere
miferos amanteS' Vir gregis eff aries ] Virum gr^gis ap» pellatarietem, vt
primo Transforfnatio- inim Oiiidius : De grcge nunc tibivit de grege natm
habendtis . Virgilius eciam dc Capro: Virgregis ipfe caper, et in Georgicis :
^luem leger» ducem, pecfiri dixere ma- ritum . Vide Macrob. lib. ^■.cap. 6.
Hanc loqucndi formam vfurparunr autTiores ccrte gra- iies,vt mifrura feciam
Ciceronem,qui ora tione in Pifonem^admiftarium pro hominc immoderatse libidinis
dixit . Papiiiianus e- nim deadmiftario tauro : flahuliq'^ maritm. Et
.Sahiianus y.de Prouidentia;Hi vcre vt emiflarij equi,non ad paucas tantiim,
fed penead omnes vernuJas fiias,id eft,adgrc gespropiios irruebac,& in
morem corum pecudum.qui maritigregium appellStur, • fcruida: libidinis
dcbacchatione graJlanres, in quamcumq; eos piimam fceminam ar- ' Addidit vt
capiti cornua hina fuo ; TaHit amatorcm Bans fummo in Uttore fargumy In
lacjueos f mi quem gregis ardor agit . dL7^CU TMV dityCOV 'TTO^VTIV i^CtKKO'
lAiVOty Y^UT^t ^TritVVTtOVTe^ dhTlKOtT»' VdLKKcoi ' Vil^^OfJ.iVOlji^i C^lffO
Toli KV- fxeto-tv, GfJLCOi tTh Toiv Aiycov cV/x^T^ i)^(TtV etlTSi}a-tVy^ up'
tlS^oviif 'TrpocreKSeiv ^tt' eiu' Tcti CT-STeuS^isa-tV- i-TTH TOtVUV ^TA
'TTpOtl- pnfyjvct S^v^iccoTii ^7tv, coV tto^^^o-iv, i)t T6TC0V dKis-KovTcu .
ctKiev^ yzp ctviip cuyo^ S^opdvidLvTov 'Tsi^tdLfj.TrtyH a-vv d.v- T57>- Toli
yApdL7t S^dLpHTilf dvTil^, Act/x- /2TOV g'-5r/- 0iiKiV(OV C ^ilpcLTl]?- TV^
dtypct, HTdL KdL- TdLTdLTTH TVf SdLKdLOJ»^ Vp' ilV OtK^tTtV 01 fsrpoH^iifj.ivot
> dtK cinSlii4 villofA tegmina caprA. Addidit vt capiti ^c.] additis capici
duobusquafi cornibus; nam ftulti aman- tcs induunr et libidinemhircotufnj
&fcAn quod capra quafi luxuriofam atqjolidamabhorrerenc ? An quod canquam
morbidam cimerenc? Ca- pra cnim morfu peftilenti maximc no- cec,fiquidem
germiua perueftigacqux a- uidilfimedepafcitur : fic meretrix adole-
fcentiiepotiffimumcnpida eil, nimiriim ajcasea eft,qu;Bob imperitiamfaciliusde'
cipiacur. Vndenon illepide Nico Accica merecrix tf/f,id eft, Capray cognominata
cft, quodThallumadoJefcencem, quiiii Atcicam mel&caricas cmpturus aduene-
rac,3bliguri/lec. Qbfcoeno cctptwi amore perit] Imitatus &mutuacus eft
illud Ouidi) z.Faftor. ^.^^CAco captm amore fmit . vbi dcTarquinio jamore
Lucretix capco Ioquitur»De n qui vtillicitos excluJir eiufmodi ignes,fic
honeftosprobatraicenim : Si quis amat, quod amare inttaty feliciter ardet ; Gaudeat,^
vento nauiget ille ft4.(y. Sed hodie,proh dolor,fceleracos et libidi- nofos
plerosqi flagiciofo foeminarum amo ri fefe taquam in Teruicurem deteftabilem
applicantes,randem infidiarum reti turpif fime capi, &ad omnium fortunarum,
fa- ma2,honoris,atq; jpfius vita*perniciem ruc re,& fubito pra^cipitari
videmus . Recfle Plantus meretricem inarifimilem facic,v- biincautiomnium
facultatum faciutnau-- fragium.Huc fpedac dicT:um Archit? Ta- rentiui apud
Platoiiem ; ii(tovi} J'& AiAp ^iA- Kcov Efca malorum volHptas:c\\.\2i vt
pifces Voltiptas; hamo, fic homines omnis generis et astatis efca ma*^
capiuntur. Hinc macaionicc qaidem,fed lorum, vere et ferio iocatuseft
ille.quisquis fit, qui cecinic de fraudemeretricia : Vtilt inuenem y Veneris
propter fmorz.are' hruforem : Vult brauum, propriampropter defendere- caufam :
Vultq; fene,reliqutspro fouuenire hifognts . Atq\ in malhoram mittit finaliter
omnes, Has tales miratur Apaleius;Quantas,i n- Apu^ quit,latebras nequiftimse
mulieres profua leius libidiiie comminifcuntur?caIIida», proca- ces,temerariaE,
et ad flagicia peraftutula;. 5edaufcuIcemus,obfecro,fapienti(rimo 5a, Salomm^
lomoni.qui Prouerb. f.fic aurFauus diilil lans labia merecricis, nouiftima
aucem il- liusaman quafi abfynthiu,& acuta quafi gladius biceps . Pedes
eius defcendiinc in marcem, et ad inferos greftiis eius pene- trant . Nunc
ergo,fili mi,uudi me: long^ fac abea viam tnam, et ne appropinques foribus
domuseius . Ad hiiius Emblema- tis argumenrum copiofius illuftranduin »
repecenda eft pulcherrima Socratis difpu- tatiocura Anftippo i. Commentarioruni
Xenophontis, et colloqui^uneiufdem, Sa- cratis cumTheodota,Jib.3^ Caciieiv 33^
AndreaeA. Caiiendum a meretricibus . HMBLEMA Q 0 L E fatji Circcs tam magna
ptCfitid fertnr, ^ V crtcrit vt mtiiios w noua r/;0ijstra viros . TcPus equum
dcrnitor Pictis ^ tum Siylla biformis 9 Atque Ithaci poHcj^am vina bthere fties
. Indicat ttlunri meretriccm nornine Circo^ ; T.t rattone??} ammt pcrdcre,
cjutsquis amat, COMENTARII. ■T) I c T V R A, qua? hic repiarrentatur, gam non
habet, 8cei delphiiius appinginir. JL (vt liberc dicam; non placet, fcen^ina
Quid delphinus in terra ? noniie hoc-cft. nen-fpe luxta naucm ftans,&.
hcrbisinftm- Delphinum filut^ appingere iftuciibus d- itla.porioneni niutis
fubminiitiansrnon e- - prum } !)im Circc ad nautm venit, fcd ab Vlyfle Placent
magis cajterarum editionuiM figu jnidi focij mdomnm illius diuerterunr, tx, et
pr^fcrtim illa, c]uani habct editio quosilla poculo et tacQu virgoc aure^e in
Rouillianas ibi enim mulier folio fedens, beltias tiausfoiniauit,. Hk vero i]la
vir- circupiiaccntesbtlluas virgatangit- HOMERVS Emblemataj» 337 10 su Em me
HoMER ^ s 6(3yflea ;t.air, fociosa- liqiiot VIyiris,qui miniab eofuerant ex-
ploraturi Circa:as sedes.virga pcrcuflbs a Circe.cpotoqj pharmaco venefico,
ftatim in porcos efle transformatos. Qjio figracii to effingitur merctricis et
libiHinis foeclac typus.Eacnim fuis pr^eftigijs humanas il- las
cogitationcs,& naturalesmotiones(qnq 6py,au Grecis dieiintur) in homine
tiimul tuantes cxcitat impotenter,& mu tat in dc- teriusjex quo fit, vt
homo natura;diuin« particeps in belluam degeneret.Per Vlyf- (em autem, qui
nuilo"veneficio a priftina forma dimoueri poteft,mentem anim? du
cem,inteIligimus.MoraIe huius Emblema ris figmenrum finquit Francifcus Sadius)
fumptum eft cx Plutarchi libello, quem de vita Homericompo(uit,qui libellus,
quod fc4am,nondLi eft donatus Latinitate; quauis Politianus raptim, atqj
fuppreflb audTioreomne fua pra:fationc in Homerii tranfcripferit. Plutarchi
verba fic fe hcnt: To iMtTdL^aKKeiV S^i T^f ijoupyii tb O^S^VOsicttf H(
'X0T6LT\S( iTOiH. Ta>V tT' etvSpCOTTHCOV C6T0^-t/A«Vc4(7ifc A.oyto'' fj.aV,
«T dTro TMV iS^icov y.i^S^iv e\oyTet(iT/, eTfS(piv 'ivJ^ov i^^o-et, S^iKiiv
^cocov etKoyt' rav • ifJ.tppCOV eT* fflV oS^V^TiVS Ttjv ViOTi)Tet ^O- ycovt
yia-1/.ov vtt • fT;^g, yomieti ^etpf/.etKov eivTtTret^ov. ideft: NoyZ t Homer*
aitjrifi medicamine leiios Holpitio Circe reddidit ipfa fues : Pauperior fed
quuquts erat difceffit ab iUar Nam meretrix quondd perniciofafuit . 'Exutosq^
fua prorfus ratione maritos Tornice continuit,non fecus atq',feras . Et t^amen
hanc iirettu^ delufam ^reuit V- Ir.figni rerum condttione 'valens :
Mercuriojjdatam necfas efi credere molft lUe fed ingenio reppulit vfq-^ dolum .
Circem non dico, vt
dixit Honierus Pro viris fecifle aut fues,aut lupos. Ad ipfam diuertentes,
meietrix cum efl^t vafra, Hamoinefcatos pauperrimos effecit • Et humanam vbi
prardataeft rationem, Dein (fecit) vt nihil haberentamplius. Alebat intushabens
inftar animalium ex- pertium rationis, Prudens autem cumefl!ct Vlyflesiuucn
tutem vitaws : Non (cam) Mercurij (quamj natur^^ pro prise donura,rationem
Habebar, incantationis remcdium con- trarium . Non credam CirceniCeu
magnofertur Ho' mero, Transformafie homines in noua mofiray lupos . Sed Ifoliaffe
iUos fortunts omnibus,hamo QerreptoSj meretrix nnbent cauta fuif, 'Exutos
opibusfatuos ^mente carenPes 'Reddebat.miferis turpitcr 'vfa vir-ts. Ixpertes rationt^s erant: has
intm alebat t Vt captas turpi in fornice vafra feras . Hanc tame illufit
maturopeciore Vlyffes, blon tam Mercuri/, quJcm rationvs ope^\ Y XcDO- 338
Andre^ A. III. Circe SO',its filia. Cirr€_) Ctir Solts Xenophon i.dTroixvniJ.^iV&UfjLeiTeov
: Socra- tem,aic,in coiumiijs, ad qua:non nificoa- tt^Liis accedebit,
parciflime cibiim capere fclitnm.iocoqj vfiupare,3nultis enifmodi appofitis
cibis, Circem homines transfor- niflfic in f.ies: ipfum aarem VJyflem mii- tari
non pormf]e,con!iii j Mcrcnri j memo rem,S: abrtirietiaipfummer fna femperv-
teniem. Prrterea fabulas huius meminere Diodouis lib.4 Pluiius
varijslocis,D.Au- guftnms 16. de CiuirateX3d, cap. 17- M. Tuliius quoque prima
Venina f vt hoc quafi pcr ttanrennarr.j allufit ad hanc poe ticam fabuIamrE'^
adhuc id,quod vos om nes admirari video,non Verres, fed QjVlu tius.quid
enimfacerepotuirelcgantius ad hominum exitHmationem ? ^quiusad le- uandam
mulieris calamitatem ? vehemen- tiusad QucErtoris libidinem coercedam? lumme
hxc omnia mihi videntur laudau- darfed repenre velbgioex homine.tanqua alic|uo
Circ^eo poculo, fadusefl: Verres : redit ad fe.atq; ad mores fuos, &c.
SOLEfau Circes] Ouidius initio 14. Metamorph. Sole fau Circes» 'variarum
plenaferarum. Teftis Higinus.Virgilius (vc et Ouidius) Solis filiam
vocat,AEneid.7.initio: JProxima CircA& Yctduntur litora terr&y jyiues
inaccefjos vbi Solis filia lucos Ajp iuo refonat cantu . Fuitautem Circe (vt
inquit Hefiodus iii Theogoidaj& Cicer05.de Nat.Deor j So lis filia ex
Perfide Oceani filia. Hxc vene- fici js dedita,mul tarum herbarum ac radi- cum
vires adinuenit, quamuis a matre prius in ijs elfet inftruda- Nupfit Sarma-
tarum regi.quem veneno fuftulit, regno- que crudelirer vfa,abincolis
pulfacft.In- dequein Italiam venit,& non longe a Ca- ieta Campania? oppido
in nionte Circeio confedit, vbi homines ad fe venientes car- minibus TA'^ fj.iv
cfupH xcfu hetlxjSisivei pet- hov . tsTeof ouipikTpct Tivoif^ yoxjTHcti iTri'
TfXywixiVju Tol^ eivJ^pdo-i y^pi^^vcfj. « quiiion pIusintcgisE meutis
habetquani afellus, vecors aninial,^ tamengulas ac li* bidiniaddidior,ad
naturam fuillam acce- dit. Quales nimis multos ftrobilos&ga- neones, e
bonis alioquin et honeftis ortos familijs agnofcimus,& quos iieqj natales
ii)genui,neq; ipfa educdtio flcvf^cre porue- rir.Et quid cum ijs agas
lurconibus,come donibus,ventribus, qui intcr inguen et ca- put nullum difcrimenfaciunc,
et tantum fubare et obiigurire fciunt^Diximus fatis de priori exemplo eorum,
qui a Circe in bellnas funt conuerfi. Alterum eft Pici e- quum domitoris : huuc
etfi in auem ideo inucaium diximus, quod primus pico iu aufpicijs vfus fic,
quodqne augut fueiit^ quod a Seruiocft annocatumitamen id mc Jius, et ad hunc
locum opporrunius lefe- remus ad animi leuitatem et inconftaniia, quseex curpi
amore conciahicur.Tcnium exemplum fuic apiofitum in Scyllajde qua lani
fuperiiis a nobis diduii! facis . Hic tamen fpeciatiro ccnuertitur ad me-
letnciam turpitudinem,qua? vi fi.peme facicm virgineam oltentar, tainfernG ra-
bidicanes confpiciuntunaudacia, lapina, ingluuies, qui adcxitium mireriamq;
cer- rilfimam prcecipices agant,quotquocamo- re turpi capiuncur . Qu^e omnia eo
fpe- ^lant, vt quifqi vircucis et honefti ftudio- y a fus Lepidum epigram- ma
Sel^ laif. Picus cur in auem mutatus ScfJa quid hii denotet^ Andre^ A.
fusimpuJicariim miilierum dolos prxfti- giasqiie omnes decImet;iiUeliigdCq;
qiioi Ciceioait, corporis volnp.tacem nou facis digiiam efTe homiiiis
pr.ulUiuia.eamqiie vc belliiariim propnanl contemm ac rcijci opoi teic:
Pr.clcrtim cimi (quod idem Ci- cero prudenter monet, ! libidiuofa intem-
per.iiisqi adolelcentia efFoetum corpus tra l.ocus Vct dat feneduci.RecK- Val.
Maximus: Luxu- lcrlj Mci' ria Sc hbidine mhil toedius, nihil damno- ximi t
fius: his virtusatreritur, vi(ftoria: langue fcunt, fopicagioria iniiifamiam co
nierti- cur,animiq, panter et corporis vires expu gnancur.Adeo vc ncfciasab hoftibiisnc,
aii ab illis capi perniciodus habendum fic. Ilc nunc, qui cam ftudiose
merecrices fequi- niini.qu^ vos ad mortem anim^ et corpo- ris raptantjin
infamem nocam, feramquc poenitenciam.&c fortane inucilem»ducunt.
Cogicate,qua;fo,rei obfcoenitatem, breui- catem,fiiiem,ac longum dedecus,
horirq; fugacis,aut fotfitan momenti vnius illece- bras,mnIcorum p^nitentia,vcl
seterno fup plicio puniendas; eft enim meretrix ( vc cu Hoecio concliidam)
inferni iamia, via ini- quitatis,fcorpionis perciiniojvifcarium fce
leium,puteus uueritus.Nunc vobis Venc risamuletum paratum eo. Amuletum Veneris.
EMBLEMA . 1 N G F I N J dente fero fujfdj^nm Cyfris Adonin ^ Laciuca foltjs
cortdidit exanimem . Hinc genitali aruo tantum laChica refiUit, ^luantHm emca
faUx vix siimulare poteB . • COM- Emblemata.^ nttA COMMEIVV1NBM formoriim
cxanimem Ve niis lacrymabunda tcgicladiiC3B,hctba5 hortenfiSjfolijsjciii tam
pio officio intcrcft Cttpi(io,macri condolens:apcr vero homi- cida,fuga fibi
confulic. C^uod ad Epigra- phcn fcu indiccm Emblcmatis huius acti- nct>eft
AmuletHm Veneris . 5ciendum cr- go.quid fic amuIctum.Araulcta, remedia
func,quibusarccn &auerti credunturma la omnia, fed maxime veneficia > ab
amo- liendonominata, de quibus Plin. aliquid 2^.cap.i.& lib.zf.c.9. icemiS.
cap.4 et 3o.cap.io.& ij. &Ii^b.57.;cap-5.&p.Di- cm-\iiu Sc
ei-^oTpo'!!rctirj.,c[\ix appenfa^all 1- gataqucincitamentamagica, vencnoium
propiiirant infidias, auc certe inefficaces reddunti in quo differunt a
periammatis et pcriaptis,quia hxc fpecialius quid figni ficent, &quod fuum
efFeclum prasbcant, vthominibus inftar miraculi fint . Illa ve^ ro
figiiificatum habent gencralem, fuam- quc vim ex racione medica videntur mu-
tuare. Apud Medicos amuleta 'unc in dif- ferentia inulciplici, a.7roTpo7rajAt
ctAefw- rriiptdt,, a.Ki^i(paf[AetKct . Hxc beftiarum vencnatarum mcdentur
morfibus, refte Galcno,eoq; d»fFerre efcTo revv a.Ki^i e^s ad Venerea
imbecilles ejjcy qu>i laBucts ajftdu^ vefca n tur Idem A thenaeus citat ha^c
car- mina Eubuli poeta; : ^ Mn^TnpiTi^H (j.oi ^ptSetKtveti yvyou, EV/ t»v
Tpet^ziri^etVy H ffeetVTtiv diTt&> • EV Tf^ Kaya.vcd TaV^sy yap,cof 0
Koyo; Tori Tov ASavtvet7ro9eivovTet 'Prp^9iiKiKC'7rptf' Av^ 6V/ ViKUCdV
^pa>>xet . Hoc eft .* Neappone nobis laliucaiy omulier» Meatn ante
menfctvjy "velteie coargut^: ^amqi hac in herba, vt vetid^sJermo^rA-
dicat, Venui Adonin condidit exanimem . £i? itaq'^ ne erres.mortuorum hic cibm.
Coeliusirem Rhodig.lib.17.cap. vlt. infi- i)e,fic aic;Q^odiid lac^lucas
aitinet, cele- bres funt apud Athena^um Ariftoxeni ^pt SetKtveuAd
eft,lad;uc3»,quibusin hortisfo le occiduo ocnomeli infundebat, mane o- ftentans
virenies fe habere placentas, fibi a terra fummiftas. In lacf^uca deniqjoccul-
tatum a Venere Adonin, cecinit Callima- chus . Qu^od allcgorice interpretatus
A- thena^us, illuc referendum putat, quod iii Venercm hebetiores fiant, laducis
vefcen- tesaflidue, tanquam mortuorum fit ci- bus, vti fcribit Eubulus . Hxc et
plura Coelius . JNGVINAfufoJfum] Hellenifmusjub- intelligitur enim pr^epofitio
x^tTaingui» najin loco nimirum maxime pericuiofo, cum eo inrcftina decumbant . Theocritus ramen in epitaphio Adonis,in femore per-
cufi^lim dicit . Dentefero] apri,qui fulmen in detibus et oie habet,vt canit
Ouid.S.Mctamorph. Cjpru.] Venus, ab infula Cyproei fa- cra,libidini deditiftima
PoIydor.Virg-lib» 3 . f ap. 1 7. De inuentorib. rerum,pGft lufti num Martyrem
> Eufeb.Ladant. et alios fexcentos retulit. Alij Venerem Cypriam didam
putar,quia in vtero ferre pr?beat, quod dicunt Grarci kvhv '^tpH, quippecu
Cyprus,antequa Vcnus c6 appuliflet.dice y } reiur ^ptSetKt' vcu Arifii> xeni
• 11 L ' Cypria^ Venus. ^fuarefic 342. Andrc^ A.. letur Sphecia, ab habiwiuibus
ibi popuhs Sphecibiis vocatis, vt fcripfit Philoficpha- nus ii) rebus Cyprijs .
Deindedida Cera- ilia.vtinquic Xenagoras|in lib.z. de Infi> lis, quod illam
homines habicarcnt, qui inuhos tumores,taquam cornuaqu^Edani in capitibus
habere videictur.cum cornua }tipa,Tctdi(^a fiiit GrqcisyKipct^cUyConm' li.
('Veiuis cnim cornutos efficitj Alij vo- hicrunc iiifulam iilam vocacam fuiffc
Ma- caiiam,auari beatam,ob fertiiitatem . Ac poftquam Venus iUuc appulic,vocata
fuir Cypriis . jidonid'^ Adonin] Fabulam Adonidis ab apro in- fahilcLj,
terempti defcripfic Ouidiusfubfinem lo. Metamorph.huius tamen myfteiij nonmc
minit.Fuic Adonis fijius Cynirx regis Cy prierum ex propria filia Myrrha, adeo
pulchritudine excellens,vt eius amore Ve ims capereci^^^Cumq ; maxime deditus
ef- fet venationi,aliquando,mandatorum Ve- iieris immemor,3prum excipereaufus,
ab eo fuit interemptus. Adduntautem Gras- cifabul^e huic,Martem riualem,quia
amo rem Veneris Adonidi inuiderer, fefc in a- prum transformafre,& fub illa
rpecie Ado wim interemilTe.Fabulam hanc attigit Au- guftinus De ciuitate
d-cap.y. totumq; il- hid ad Phyficen retulit Macrobius i . Sa- turn.cap ii.De
Adonide plura vide apud Nat.Comitera Mytholog.lib.j.cap. i niorem excitari
Phocylides ceftatur : copii''^^ Oux- ebyct^ov TthiovA^QV e » ritat Emblertiaf a
r 343 ipa>Tet( . Rcd^ Valeriiis Max.Efus carniurti,& po tus
vinijvcntrisque faturiras, Teminarium libidinis • Siqnidem,tcfte D.Hieronymo,
Tcnter iMcro.aeftuans citd fpumat inlibi- dincm.Vcntercnim &genitalia
vicinasur^ et vnura altcri fubminiftrat. Ex vicinitate cnim membrorum fequitur
confideratio vitiorum.Etcui incognitum cflepoteft il- U\d:Si?2e Cerere et
Baccho friget Venus ? Pabuli certe vbertatem, qusegeniturse r» dundantiam
plancisetiam.nedum animan tibus alFatim fubminifi:rar,in homine quo que
falacitatis caufam exiftcrctradit Em- pedocles. Q£6 pertinet illud Euripidis :
Vultcrapulatum Cypris, haud famelicu. quod ab Achxo fumpcum.qui mul to an- te
dixerat:Amara Cyptis ellcduicntibus. .^cd quid furiofo noftro faecnlo amulcta
prxfcribo Veneris ? iriitamenta et incita- mcnta nunc quseruntur : quotusquisqj
e- mm eft, qui non ex intimis Medicinse pe- netralibus pharraaca ad Vencrem
prori- rantiaeruat? nec Mcdici inquiritur confi- Iium,quisq; fibi hic mcdicus-
Poflem tac- dij leuandigratiaadducerc binas hiftorias de cantharidibus perperam
adhibitis, pla- ne ridicular, in quibus ego ipfe confulius ApoIIo,dum
Conftantiaiad Acroniun» la- cura adhuc ftudiofus Medicinse, D. An- dresEKaitio
fa:rerniim viue Deo, rai An- drea,quando raihi non potuifti diutius) iii praxj
a^lfiftcrem j fed memor iuramenti Htppocratisnoftri de taciturnitate fcruan da,
fiipprimo, 8c a Veneread Cupidincra propcro . Inuiolabiles telo Cupidinis.
EMBLEMA Y 4 Ne 344 Andreae A. "VJi? dirtu te vmcat amor^ neu fcemina
menterm Biripat mai(ipis artihtis vlla tuam : Bacehica ams praHo tibi motacilla
faretur > ^arn quadriradiam circuli in orhe loces : Ore crucem cauda, gemmls
vt complicet alis % Tale amiiletnm carminls omnis erit^ Dicitur hoc Vencrls
figno ^agaf^m lafon Phafiacis UJt non potuijfe dolis . COMMENTARII. IN T E R
diios circulos fefe qiiad de- ciinatim interfecaiites pingacur mota- cilla feu
iynx,ic3 vt ore et cauda,&amba- bus ahs,quatuor nimirum angulis, cruce
conftituat,vthic vides.MotaciUam et lyti gcm aliqui confunduuc . Piduraraiuuec
Ariftoteles lib-i.denat.animalcap. i z-his verbis: Vc auicula:,quam lyngem
vocant. Hsec paulo maior quam fringilla cft, co- lore vario.-habec fibi
propriam digitorum, quam roodo dixi,di(po/icionera,& lingua ferpcntibus
fimilem,quippe quam inlon- gitudinem menfura quatuor digitorum porrigac,
rurfumque conrrahac incra ro flrun),non compIicatam>fed terreni lum- brici
more colledam, et in fe reduvflam . Collum etiam circumagit, in aduerfum
leliquo quiefccnte corpore,modo ferpen- tum:vnguesei grandes& Hmiles, vtmo-
nedulisexeuntjvoce autem ftridec Dehac aue vide pluraapud Plinium lib. ii. prae-
ter ea,quae iamiam fumus prolixiusdidii riinClaftej. PiNDARvs Ode 4.Pythi6rnm
aii- Motacil- ^^^» motacillam a Venere primum h laaVene coeloaJ homine^
deportatam, et lafoni re lafoni traditam,vi Medeam allicerec. Eius verba haec
funt : f UdrviA rerpretes. Qu^apropter confiiltius erit,ipfius verbis omnia
referre ln adagio ic^miijynge tra- /?*mpeIIunc, contra fse- uiftimos f^uiffimi
Cupidinis arcus.g^ qui- dem, vt Pehgnus vates multisin locis te- ftatur, paucis
parcerc didiccrunt. Medea vcro nuUis carminibus, nuHis medicamen tis.nullis
deniqjincanracionibus aut vene- ficijs pocuiffe ad amorem fui lafonem re-
ducere, exquoipfam Corintho,vbi tunc crat, expulit, et Glancen fiue Creufam
Creontis regis filiara vxorem duxir,vt re- fert Theodontius lib. 10 cap.43.Id
autem propccramulctum illud.quod lafon fc- cum geftabat.culus nomen fubticet
Thco- dontius.HsBC ille. licet cum A. mente probe conuenire videntur^Santftius
tamen omnia meras nugas efie dicit.ob ra- tiones nunc addu(5l-as. Nos aliorum
fentcn tiam poftea alferemus,eiHemq; fubfcribe- mus. D-Iynge videporro Tzetzen
Chi- liad i r.Suidam,& Lycophronis incerpre- tem ; item adagia^/y^^e^. &c,lyngem h%bet . N-E diru4
tevincat amor] Ne amoris laqueis te irreciri patiaris . Dirus amor, quafi Dei
iraimmilfus. Ouidius lo.Me- tamorph. Mdtaq-y vt excuteretdiros,fi^oJJctramoret
Addidit. Neufoemina c^c.] Neuc mulier qu^da venefica animum tuum magicis
artibus prajpediac . Bacchica Auts] Cur motaciHa dicatur auis Bacchica rationem
au^nores non red- dunc. Hefychiusquidcm Bacchum/u)/- yinv cognominatum ait,
quia ( nifallor) ad Vcnerem inflamm.ec immoderatus vini vfus, Forrafte Bacchus
ivyyiiis appella- tur,qu6d vinum hominesad fc lyngisin- flar alliciat. ac fi
dicamus, illecebrofum . Pindarus dixic (j.Aivdi^et opvtv * hoc cft, auem
infanientem.z iJLAivca, quod €([ fu- riofemoueor»^\.n infnnioi qucmadmodum
Majnades Bacchi facerdotes . Vide Hero- dot.lib.8.cap.36. Motacilla] Auicula
eft plumis difcolo- ribus,pra?longocollo,linguacxerra,colore vario,mocu crebro
fe circumagens, et cer uicem in orbem fled:ens:vnde et ireiTOTru^ ytS^A
vocancfeu o-Ho-ovpetVytim }tiA^ovpov, vcapud Hefychium j Latinis Motacilla,
Gallis bergeronnettey^wi balIequeue,U:iUs, Codatremolay\ caud^ mocu.feu cauda
trc mwU^VQn^iiStSquaflacoaibaUarina, vccel lo di neue.GQvmams,BachJielt^y dTro
ra ttTroTpeTUVyamolirijdepelleretquod verbfi frequens eft Pliiiio . Vide qux
fuperiore Emblem. initio dc amuleco diximus . Carminr^] Carmen hic ponitur pro
in- cnntatione,vti Virgil. vrurpauit Eclog. 8. Vucite ah vrhe domum ?nea
carminaydu- cite Daphnin . Carmina vel coeh pojjunt deducere Luna, Carminihu6
Circe focios mutauit Vlyjfis . Hoc
Venertsfigno] quia id Venus e coe- lo acfuIiiTe, et lafoni donalle, cecinit
Pin- ^atus. 1'f^afAm lafon.] Falluntur ^ui lcgunt TegafAttf.UCon aiitcm diAoS
eft PagalarttS a Pagafa Thsffalise vrbcquam fmus Paga- flcus ampleditur, teftc
Pomponio Mcla lib. i. luxta hanc Argo iiauis fabrefada fuit,quam ctiam Ouid.7.
Mctamorph. prineipio Pagafa:am puppem nominat • Idem 8.,,,AHcicr teli P^gafAm
lafon, Et Faftorum i. PaJ[u4 pdem TydetUi^ idePagctfAtu lafon^ Lucan.i. Vt
Pagaf&a, ratii peteretcum Vhafidos vri' Aliquibus Ca v rbs dicitur
?aga{a:,numero multitudinisihinccorrupte Jegiin Pompo nioloco citato Pagafam,
proPagafas, do- ftcannotauit Ferdinandus Pincianus, vir accrrimiiudicij, in
fuis caftigationibus in Pompon, lafon] lafon filius ABfouis The/Taliar
regisfuit,qui in Colchos cxpcditionc pa- rauit ad vellusaurcum expugnandum .
Qu^am rem late profcquitur Ouid.lib.7. Metain.& Orphcus in
Argonauticis,Pin- darus Ode 4-PythiorHm,ApoIIoniusRho dius,VaIerius Flaccus, et
alij-Dicicur au- tem lafon a fanando, vt videtur innuerc Pindaius citato loco,
'letffi^ mmc\yfanita>s eft:3c quia Chiron, qui a primis annis la- fonem
inftituit.magnus fuit in arteraeden di,ideo ab ea arte 'idtjcovtL, quafi
fanatorem nominau it . Vhafiacu dolts ] Incantamentis Medeae. Phads flnuiusen:
Colchorum, vnde fuc- runt nominaci Phafiani . Ab eodem eciam Medea
Phafiaca,& Phafias Poetis dicicur, quod ibi i:.3Cam effe quorundam fic opi-
nio, quamuis Pindarus Corinchi oriudam dicat.Ode i j.Olymp. ARTIiIcIALE eft in
Venercos mocus,& pra:fiigiGr:'m laqueos amulecn, cuius tamen rei ^idcs
penes audores cfto . Id Alciacus noftcr ex Homero 8c fcholia- ftisquibufdam
extulit, quod hicodlofti- cho tradic, nimiriim ad arcendas amoris illecebras
(quo nullum exitialius autfu- riofius pra^rtigium) aohibendam efle mo- tacillam
humano llomachojqurE difpona- turinter binos circulos fele quafi incerfe-
cantes.Sane nunquam mihi perfuafercvi- rum donec vulgariserudicionis yir:Isenim
cor-tra n- aEbi- monm . Andreae A. arbitratiir, hoc fymbolo, Motacillas cru-
cisorbi inclufe, voluine Alciatum cxpri- incre verba ilJa D.Pauli acl Galatas
cap. j. ^lHiautem funt Chrifiiycarnem fuam cru- cifixermt cnm vitijs ^
concupifcentijs . Incerprecaturautem dirum amorem, Ve- nerem marculam,cui audor
adiungat ilH- cium foEminarum,qu2E duo mentem diri- piunt.Profedo frequens ille
cauda:motus m Motacilla, nefcio quid obfcocni reprtC- fentct.Pie f3ue,&
ingeniose.Habemus er- go prasfentiffimum contra tela Cupidinis remedium,nempc
vtiuxta D.Pauliconfl- lium,carnem eum viti js crucifigamus.Si- quidem
ifteeritdiuinus &coeleftis etVTg'- f £yr,qui terrenum illum>& in hac
corporis compagedclitefcentem€p ixtjf KAKofM t^.mus m^lus,zp\.id Dioge- nianum
: in homincm lafciuum et immo- dica»libidinisdicebatur. Nam muresdo- meftici
falaciffimi funt, pra»fercim albi . Ailianus miram cfTe murium falaciratc,
authorum teftimonijs docet, lib.ii. cap. 10. Acq; intcr multa illud addic,
Epicrate infabuia quapiam,cum mulietem fignifi- care vellet prodigiofx
libidinis, (JLveovictv appellaffe, ( fic enim McfTalinam vocat) quafi dixcris
murinam:cizat(i; prouerbiii, Mu^ A5yy.oV,ex Philemonis com^dia. Vn- dc receptum
videtur, vt intec amatoria blandimsnta.quemadmodurn paflTerculi, columba:,
&id genusaliorum, itidcm Sc muris cognomentum vfurpetur. Mar- tialis ; Nam
cu me mure»cu me tua lumina dicis. Sed cur nouipfum audimus AElianum, fua verba
ei lib. it.cap. lo.hiftor. animal. Policiano.cap.^^.Mifcel.didantem; F^ruc
autem ir.urcs ('mquicj falacifrimoseiTctc. ftemq; adducunc Cratinum,fcilicec in
Fu gitiuis : Age nunc tibide ferenoaduerfus molliciem murisfulgurabo
Xenophontis. Sed enim foeminam quoqjmurem narrat ad Venereacfle
prairabidam.Rurfumq; a- pud Epicracem iu Choro,fabaIaenira h^c Epicracis cft:
Poftremo fubijtme decefta- bilis lena.dcierans perpucllam, per Dia-
na,perPerfephattam, efte vitulam,e{Ie vir ginem, clTepuellam indomitam . At
illa cauuseratmurinus. Supericvflioneeam fa- laciffimam dicere voluic.cum cauum
pror fus murinum vocitauic.Et PhiIemon;Mus albus,cum quiscam. Sed pudec fari.
Cla- mauic adeo ftacim deccftanda lena, vc f^epc latcre non eft . Hadeuus Ae
lianus^aufto- ncatibus eriam magni nominis Comico- nim fuccencuriacus.San^ de
muris falaci- tatc multa funt a plcrifq; fc tiptoribus tra dira.Opici mnrcs
dicuntur luuenali fala- ccs,Iibidinofi,obrc?ni, a fpelunca, (^uam Grasci
«Vjjf^id z^yforamenycauernam, vc D. Auguftm.tradit qua;ft. in Exod. lib- 2.
Siccnim obfc^nitacis partes percauernain interdum argui docet Aufonius in
epigra macis : Degluhitffellat, molitur per vtramq', ca* uernam . Muris quori;
falacitacem expreftit Plau* tusTruculenco,vbi Phronefium Dinarcha fuadere
conatur.vt muhiuolus fic in re Vc ncrea,fic cnim aic : Cogitato,mus pufillus
qua fit fapiens heflia, JEtatem qui vni cubili nunquam commit- ttt fuam, ^^uia
fi vnH oflium obfideatur, aliudper^ fugiumgerit^ Adhsecnonullif^minam
falaciftimam per aelurifoemina; fimulacrum figurari dixc- rttucpropccr animalis
ingenium : cogunc enim marcs ad coitum fus,dc la- fciuo et immodicae libidinis
homincMu- rcmalbum hodie vocant Armellimim, de quo Pafchalius in libro de
Coronis,& Stc phanus Pyghius in Herculc Prodicio . ^r^^^''^]
oftcndcrcfignificarc . Natura falax] De falacitatc murium iam diximusjquibus
addo, non deeftcau- i5lores,qui foeminas abfq; mafculi coicu, fologuftatu
vellindu falis concipere affic mcnt, eo quod in nauibus matitimis im- menfam
murium copiamenafci vidilTent. Francifcus Pctrarcha contra,murcm albil fiuc
Armellinumfuis verfibus procaftita- tis hieroglyphico hobilitauit, vtpote qui
delicatioris cuiufdam munditijecxemplai: haudquaquam iguobilc eftet, cui
fcilicet fpurcitia tanta: fit abominationi, vtlimo ante oftium caui iIIito,capi
potius a vcna- roribus,quam eo f ^uale fit inceHo pollui adulterio .
COMMENTARII. I V s Einblematis pidiiram nwl- ius haoieiiiis dedicj atq; ipfum
etiam epigraiTima leui (tjuod aiinu),brachio per ftrinxeruiic commencaioies ;
ego vero ni- hil verebor rem turpiculam liberioiibus impetere verbis,pra:rertim
cum ha'c ziza- nianon petfunctoiirim requiiac runcatio- nem.Quapropter fiic
piclori pra;iui : Fiat ledusvndiq; peripetalmacis ve!atus,iux- ta hunc homo
nudus vcntrem in pateiam auream exoncrer,coram quo in mera qua dam
Aecfiv.^ilepocuIum, et cyathus treusjcuius rci racionem iam fubuigemus. C^uid
au^em inledlo velato agatur, furfi- cu illud mc et pitftorem (circparco enim
caflis oculiSj et cum hisetiam mentibus. Gbidquoq; a Miiioe hoc emblerna ad cal
ccm reiectum fuit, quod non videbatur committei;dum auribus tcrfis, tum quod
ipfi indignum vifunj fit explicatione proli xioie. Afl me no pudebit cu Virgiiio cx
En nij flcrcove margaritas kgcre.Eigo ad rc- Z V 1 D E © 35^4 AndrccB A. 11. Vi
DE o alliirum ad fymbolnm Py- thagorae, qiiod C\c explicac Pliuarchiis dc
cducatione puerorum : ffnitv eif duLi^ct vs^^dLV^-^-j-X^iv^ wtSov \6yov
s^/Sc(\hHV is '^rpoa-iiKiv. 0'^iniv ydp >ure . Choenice] Ch^nix cft demcnfum
&: ci- bus diurous, de quo dicemus paulo infra Embl. Si. Menfurami(^c.]
Comparatio Icgis»qu? ctiam qua;dAm eft menfura, ad ch^nicem . Legisq-ymodumhoc
excedere fanSAefi] Eaeft,qua! vno vcrbo diciturctf^o^/ajlegis tranfgreftio ;
fed hic non Icgis cuiuscunqj fed naturalisac diuinar.quam turpiccr vio lant et
nefari^.qui vel inceftu, vejadulcc- rio, feu pr?poftera Venete fefc iuquinant.
Incefio potlui adulterio] Sic qubq; Cice- roprodomo fu3,incefto flagitio
pollucre, dixit.Dicitur autem inceftum.quafi mini- me caftum ; vel a
Venetiscefto alienum . Cogit^, mim allu^im fit,aji'mcara opi- nionem.-. I ■ ; V
1 X faluo pudore aliquid de pricfen- ti Emblemace dici poteft,tamen aliquid fo
^f^ff t bri^dicendum eft.Q^uamuis epigramma- te fuo iion obfcure vidcacur
caxaie ince- ftum Alciatus.tamen egoin concepca per«- fto opinione,duclus, vci
dixi,.infcriptionc et comparacionej Interim non nsgoeos, quiinceftu fefe
polIuunt,in naturara pec- carc. Qnisenim.verbi caufla.iion exhor- reat
maculofiflimam iliam Semiramidis cum Nino filio commiftionem l Qu^is Ne-
rouiscum AgcippamatrcArcaxerxis cum forore, BaftianiCaracall^ cum nouerca »
&aliaeius generis flagitrorum monftra ? qu2B qai patrarunt, videntur haud
dubie vim quafi armatam ipfi natur.T iniecifte, cum nc in brutis quidem
animincibus ta- le quidadmifTum reperire ncNam loan* Eqf* nes Lopez
Hifpanus,quem cicac Nicolaus Boerius Decif.^ i 8.num.2. a fidc digiK) ho tent
minc audiuifle fc rcfcrt, qui (uis id videric ce^i ■ - oculis quod
generoliftimus equus proptcr iiiccftum cura macre fua commifrum, ad quem
coramiccendum arte et vngucntis pellevf^us fucrat » cogiiito crimiae, morfii
fibi ipfigenitaliamagna cum aftanciumad piiraciQnc ablciderit. Hajc
quam"is ica iiati EmblcmataJ » fint,ncfcio «jiia rationc cxtera cnormia
Tcc lera iramanitatc pr^eat mafcula Venusrar- gumcnto cfTe pGnfunt Sodomiticae
illx ciui tates.igni et fulphurc a Deo rubuerf^ Gc- nef.19.Vnde et incos,
quiimpia^huuisa- ftionis c nc fa;cula mox futura femine pereant dc--
ftituta.Scd quot hodic rcperirceft,qui ?ra tem imbccillam, et pra^fidio
indigentcm libidini fuas .depopulanda f^dandamqj fub fternunt.Non potcft rcs
h^c pro magnitu dine fi:clerisenarrari. Hos tales nonimmc ritd impios et
parricidas appellaueris,qui bus non fufficit fexus a Deo datus, nifi et
fuoprofanc ac pctulanter illudant. Haec tameninter illosleuia et quafi
honeftasut. Qiiid indc mirum,fi qucrclas fcxus foemi ^^i^^^^ nci audiamus ? Vt
nuper hifce auribusau- '^''*' diuiicumeniminerctricula ex triobolari- bus ferio
penfnm traherct,& iuuene quen ^'>^j^^ - damirobcrbem obuium habcrct,qui
qu*e- reret,cura qu^ftu fuoadlinum et lan^ redirctflllanihil prjemeditata
fubiungit : Hoc vobis catamicis acccptum ferimus, qui nobis lucrum iioftrum
prajiipitis . Quod fuit magno circumftatium cachin- nocxccptum.Quid dicam de
ijs,quiabo- minandam non Iibidiucm,fcd infanian» po tiiis exerccnt?Piget diccrc
. Scd quid his fotte credamus,quos non piger facerc? Sc tamcn diccndnm cft,quia
fit . Dc iftis io- quor, quorum cetcrrima libido et execra- bilis furor.nc
cajpitiquidera parcit. Qni- Z 2. ttus •mmAnis hhido. Andreae A. bu Kdc veibl';,
aiu qua liKiignatione tan- tiim uefas pio(eqiiar? vincit otiicium lin- gux-
fceleris magnitudo. Videamus aliud monftrum.Neio Imperator Sporum pue- rum
eiedis teftibus in muliebrem natu- larn vercereconatusefl:; addita dos, addi- t
u m fl a m n^ e u m,ad d i r 3 c el ebe r r i m a n u p f i a rum {olciinitas.
Qu^id multis? palam pro vxorc habuit.Hmc non infcituscuiufdam iocus.-Bene agi
potuide cum rebus huma- nis, li Domitius Neronis pater talcm ha- buiilct vxorem
. Inter Gallos olim id ma- lumpoOiicat Vcneris adeo infasuijnie me- n^oii.r
proditum eft, vt inde uefariaianci- returlex, necuiduxille vxorem Jiceret >
qui ptius vxoriam non implefiet funclio- iiem. Longc (ecusno[lra Geimania.qux
licet bibula Nfordida, fuCpiciora, fuperba (quodvltimum ipfi Alexander Magnus
exprobrauit) apud alias ^cntcs audiat, ta- meuipfi nefaris libidinis huius
not.T nun- quam iureinuri potuit. Rec^e;nam tanta Sodom huuis rei turpitudoeft,
tantum dedccus, enortr. vc mortem potius eligendam, quam talc tci^, quid
patrandum, Paulus refpondcacin 1. ifti quidem S.ff. de eo quod raec.is caufa.
Sed de hoc nefandocrimiucpropter quod ira Dei vcmtin lilios diffidcutia; : et
quo ipfa focietas,qua2 cura Deo nobiscde dc'. bec,vioIatur:cum eadcm natura,
cuius ip- fe au61:oreft, libidinis perueriitate pollui- turjnihii dicam
amplius, cum vel folum ipfius nomcn chartas quoJammodo inqui net.Videri tamen
poterit lul.Clarus lib.f. rentent.§.SodQmia.Iacob. Mcnoch- lib.i.
dearbitr.iudicccnc 3. cafu i8tf. et Coel. Rhodig.lib.ij.cap.^.Sc 10., Defidia .
EMBLEMA PBSWET Emblemata . 3S7 u per in DESIBET iH modio Ef^tts > Jpeculatar
et aslra, SuhtHt accenfam contegit igne facem. Segnittes Jpecie re^i velata cuculto, Non fe, non
alios vtilitate iuuat. COMMENTARir. SE M t X habicu ludaico infidct inacr- fo
ri«iodio,& vultu ad coeloselcuato (i- Hcracontemplatur.- fub modioaucem ab
fcoiiflicam habcrfacem, qua; tamcn fumo cuaporante proditur. E X vMo (ymbolo
P/chagoricoduoem- blcmata finxic AIciacus,pr^fcns nimirum» et immediac^
fubfequens.nam defidere in modio.SCyin choenice figere fedem. idcm fo- nat.fcd
varic tameii accommodacur . Do- ccmuraucem eo fymboio, nondeberc nos in vitae
noftrae fporrulis ica fpem colloca- re.vt fede in eis ftacuca totu.m aicacis
tem- pus ociose craducamuSjfed aliquam inea- mus racionem, vt noftra induftxia
vitffcum compatemns,neq; femperabaliorum ope pendeamus. Hoc autem afff quemur
vica vel contemplatiua (vc vocanc) vel adiua: quod his duobus cmblcmatis
oftendere Alciatum voluifte mihi plane perfuafum eft.Ac proinde hic locnsmihi
vifuseftin tcralios permaltos dignus ene,qui maio- re curaftud:oq; a nobis
explicaretur. 5cd mihi ea de re cogitanti ram mnlta e mul- tis et varijs
occurruiu, vt verear ne qnis me putet intempcranter abuti ftudio, auc ctiam
plerifq; ociofus videri . Plutarchus 4 Dccrerorum deanirua difpucansex De-
mocriro, igiiitum qinddam cfteair cx na- cu ris concrecis mente percepris,
globofas idcas.qua? habeanc igncam faculcarem, id- que corpus efte. Succurric
id Ladantij e z.cap. 3 Qjtiod fi anima ignis eft,in celnm debec e;)iri,ficnr
ignis,ne cxtii)guatur,hoc eft,ad immorcalicacem, quxincaloeft . Virg I in6.
loneu4 efi ollis vigor,(^ ccelefiis origo Seminibu^. - Hefiodus,&: eius
interpretes.ab ca opinio- nenon recedunccam aiunc, Prometheum ignem coslcftem
clepfilfe.quem (imnlacro a leconfecn^oapporuicvc animatum fierec, ea eaim mcns
eft,qii^ molem agirac,& to to fe corpore mifcer.QuoJ fi obrcpat igna
uia,facile hunc ignem dcprimic, nec feiio fus ftd alta ferri permiitic ; harc
enim in infidijs Iacicat& abditis viarutn, v> prjf- ucrtat auxilia 6c
annonam obfeftiSi com- mcaaim cnim intcrcipit cceleftisalimcnti* atq; adicusomnes
claudic, ne fahicariuni ciborum,qui mcntem pafcunr,quidquain
trafcicObftruitjiiiquam.canales fenfuum et conftipac, aurium inprin)is, qus
funt vcluc praiioriac duas poica; caftrorum iii humana hac acie, ne riuos
dcferant diuiui fluminisadincerioiacordis,& laxcc fitim. IcafitjVC pigro
lcntore ftercens fubfidac paulatim ii) f^ccs natiuus humor et vira- lis.donec
expirec tandem et err.oriatur, vc lychnus, ardens (ubcrac^o pingwi.G rande
malum hoc.& pcne defperandum, trun- cum enim facic, et hominem vertit in
npii homuiem, vc fimulachro fimillimus fiat et infenfibili ftacuas,qui
hocobfefliis. Au- res haber quidt-mjfed furdasjos.fed mucii, oculos,fed cJECos;
pedes, fed claudosj ma- nus rigidas et qu^ nihil palpant, veftigia insuc&
inaniaorgana, qualia incadaucic Clam3,infta,obiu rg3,increpa,im6 compel
Ie,verbera,cum mortuo agisiftipes eft>la- piseft,fenfu caret,nec Dcum.ncc
homines audit;nec minis.nec p^niscangicur.nec co- nancem nec fulminatem
njctuic,ficut mor ris,ita eorum qus fequruur,fccurus.Cur ica ?quia fax et
ignis,qai mcncena vegetac, extindus eft,auc cert^ lencore fuppiefliis. Quod fi
quisfortaflcdubicac, curHefio* dus et ipie Maro dicanc louem abhomi- niiusignem
rfmouifl^e,faciliscft refpofio. Visenim et fojerria hnmaiii animi diffici- lis
eft inuentu, qu 6d hebeciorc ingenio Ci- mus.-adee nihil tam cxccllcs et
pr^clarum. fine magno aliquo laborc vita dedicmor- talibus . Contegunt ergo
cqnobit;^ otiofl ac languidi facen» accenlam fub pallio, nullis artibus, auc
ftudijs honeftis ani- nium applicauces.nulla fua induftruacdi ligcntia notiones
animi exerences, vc non minus verc quam retTlc in eos id Plauti- num conuerti
poflit ; Summa ingenia in occulto latent . Adea^qus dc igni, vel ardenti facula
iam Z 3 diaa.! 1 3^8 Andre^ A. dida Omz, atlijcetem IiibensqiijePIiuar- ch.
difpiuat Commeiuario, An rede di- £lura,Afltd-5 /Sicoy-a.i'.co ctUm,c[iii efl:
de cu piciitacediuiciarum.Sedmaxicne iuuat lo- cus ille ProbIematum,quo ait,
veteres ob- fcuris vfos rationibus, potinimui-n in re- bus facris Jiicernam
corpori animam coa- tinenti (imilem dixiflc . LuxenimelU iu- quit,qui intns
.eft animuSj &c. 'I I I. DESIDET inmodio] vitaigoauam du- Defidere* cit.
Ciceio proinde in Verrinis dixic per Mcraphoram ignauis confencanea Qjiid fedes
Verres? quid fpcdas? Idem in i'\(o- nem:An poreft: vlla excufuio effcnon dico,
male fenciencj,fed f-denti,cun*5l:anri, dor- roienciin maxinio Reip.motu
confuIi?Eo dem fjnfu Hefiod.aic, no7i bonam.vi rum indigenton tenere,Jedentem
in taher- net,ciii "jictus fuffieiens non fit .- iil/.iVov iv^^KiiryYf
>i(c (lio? cipKtof eii). 5ed 8i Demoi^hen.i. Olymp. Atheniend- bus
fucccnfeceosqifedere dicic,& Philip- pjpocentiam nonatcendere-Sic enim:
pict^ uiiaginem ahquam profeili, ignauia; (itu xtacem terunc:liceras
afpernantur,auc certc nonmagni faciunt, qr.anquam alio- qui valeancingenio, et
non parua iiatura^ dextericate.-iners omnind genus,& frugcs confumere
natum, et ex tertio lilo homi- num genere,quod aflignat Hefiodus, me- rito
dixerLm,cum nec fib',nec alijs com- modam aliquod referancQuod ipfum ca men
velim a^quis auribus accipi.non enim is fum,quiaufim, aucetiam velim carpe-
leinfticuca illa veceraprimiim quidem a fapiencilHmis inducla pacribus,noftra;
pie- tacis Chriftianq antefignanis et vindicibus, qu«)rum tanta eftapud nos
audoritas, vc inuerecundum effet,ne dicam impium,eo- rum
viram,pietatem,dod;rit)anB,fidem no probare,non colere.non amplexari. Vter- go
aperte dicam quod fentio ea de re : hic ab Alciato,a me,ab alijs etiam.quibus
fim plex,minimeq; fucafus eft animus, nullo modo rcprehenditur monachorum
infti- tutum et regula, fedmultorum ex ijs o- tium,ignauia, inipericia nocacur
jquippc qui eo noraine pelUme de fe, deque alijs mereancur. ladeiuij quancumuis
fuior- dinis fuarumqi legum anriquam dignica- tem et fanclimoniam, nifienuii fe
fimiles ijs^ra:ftiteant,qui iaboiibub,vigilijs,ftu- dijs IV. ^orw dam c
nobita,) defidia Emblemata^ . dijs.ieiiinijs, omni dcniqjpaticntiarlaijde
Chiiftiaimm nomcn aiixerlipf amplifj-' carinit,non videoqiia lationedigni
ha')eaii turco,quod fuirhoiiorificu apu^l ptifcos, monachi nomine, quod illi
fua vecordia et inertia.ncquid dicam grauius, in contem- ptum adducunt.Vtinaro
vcro vt cotihn^ Ibleiit infolefcere ob veteriini illorum p^- trum admirabilem
toti pofteritati religio- iiem,ita eorundem vita: ijiftiturnm xmii'
Jarenturrnoiienini mifero et hifeiici otiole ita dederent, vteT/V «T/ct TrAtrMV
abeflentab ijs,quosad pia^ vit;^ rcligiofxq; inftitutio- iicm fe imitaii
di(flitant.Sed ne abeam lon- gius,quid Jaboriofius cxcogirari,quid fan Clius,
quid diuinius in terris fingi aut au- diri potuir, quam fuit illa vere ac
merito Jaudara priorum monachorum vit^ ratio.? quod purius aut vberius olim
ecclefia fe- minarium clarorum virorum habuit,qua ouod a coenobijs, mandris
illis et ereinis duclum fuit ? Nunc ver6,Deus optime? quam abfumusa prima
illacanaqi reli- gione, cum qui feuerioribus inftitutis fefe obligent, non tam
pietatem quamotium, nontam folitudinem meditandiquc dere- bus
diuinisopportunitatem,quara defidio fam viram fibi proponant . Talisolim fuit
Seruilius Vacia, vir pra:torius ac prjjedi- ■1(1,, qui odio negotiorum
abdiderat fe in villam fuam, quam habcbat non procul a Cumis, nec alia re
iiotus fuit, quam eius villasocio. Itaq; qui iiegocijs prcnieban- tur,exc)amare
foIebant.-O Vacia.folusfcis viuere . Huius tam ignauum et finelite- risocium
damnans Scneca.epift.n* Ji^gat illum fcire viuere, fed latcre . Eoq; non-
punquam villam prxteiiens, iocodiccie fokbat; Hic fitus eft Vacia. lubindican^.
nihil interefleinter mortua, et inerti bcio i^bdimm.Ahquim vereor,ne idern verc
di ci poflitdemuItis,quifubrcIigionis fpccie pra^ftatiflimas ingenij dotes
fepeliut. At id quidem certe pluribus exaggeraie vidctur, eflenon modb
fuperuacaneu,fcd et intcm peftiuumjquadoquidem notius fir,quam vt
confirmarehabeam, ne videar uiiquiu^ in eosdebacchari, quos ad mcliorcra fru-
gem reuocare laboris efl^ctinfiniti,& peiie ' aiS^ovATov : admonerc,
inrempeftiuum ^ quidcm impcrtunum;reprehendere,pror- iusodiofum, Sc perindenon
omnibusgra- tum. Hac enim tcmpcftatefic omniafunt exulccrata,fic lubrica et
pcruicacia,vt quo qub te vertas,vel etiam noIcns,experiaris teper ignes
incedere fnppofitos cincri do- lofoj 8c quicquid in eiufmodi quorundam hominum
negotio vclis attingere, vlcus& vomicam citiflimc deprehendas,adeb fub omni
lapide dormit fcorpius. Quamobrc: fatius efle duco malum benc conditum non
mouere, et huius ordinis viros bonos (quos tamctfi paucos &c colendos, et
ex- o{culandosefl*eputoj a malorum f^ce fera pcr abftrahendos et eximcndos
vnite vo- lo, neerrore quodam populari pro vitio virtuscrimina frepe ferat .
Quod fi qui monachi (vtfunt exijs quidam boni v:- ri, fcd non fatiseruditi)
dicant id a paga- nis audoribus male dctortum,ne videar veibo moleftus, quippc
qui faufta omnia illis prccari non defino,cuoIuant quxfo diligentermagni ac
fandi viri Chryfofto- miChriftiauam fententiam,ad illum facri Euangelii locum,
lu^eat lux veffra,^c, Hunceniro Chryfoftoroum iiidicem ho- no ra r i u m fi adm
i (er i n t,uihil d i co am p 1 i u s, caufladi(flacft . ^6o Andrcae A.*
Defidiam abi jciendam_j : EMBLEMA . QV 1 S Sl^V 1 S iners, abcat . Nam in
ihceutce figere fedem Nos frohtbent Sam^ dogmat4 fan£ia fenis . Surge igitur,
duro^ tnanns affuefce labori, Det tibi dimenfos crsStna vt hora cibos .
COMMENTARII. SEDENT dno viri defiHcs et otiofi, habica vili et panrjofo,3lter
manu in fi- luim inferta.-egc^ alrerutri malifti fupponc- re modium,vr luiic
uifiderer, fic cnim vi- deti: r vclie epigramma Vythagoras Samius inrer alia
^jr?7&olu recfle viuci.d) pra^cepra hoc prajcipueco- f v/i^^^ me'Hlabat://w£V/
^Iv/kcl Ket^ia-fiV.i^ eft: • Ne choentci ir fideas.Qjod PiMtarcIuis de educadoi
e pueror. ir.i cxponit: ceCyHV dp yicLv. y^7rpovoc-iv, cV^ys- rtiv AvctyKsiictv
'rc(,pcicryAVA7roiJievTpo(piiv- »d e{[:Fugere o~ tium, ^ pro^picere quemadmodHm
nece f- farium paremus cihum . Diogencs Laer- tius in vita ''ythagora; ait:7;2
chtxnice non fedendum'.'\(i cft,cx «quo futuri habcndam cnram;cho?nix enim
duirna efca eft. Hu- ius fymboli Pythagorici diuerfasfcrunrur cipofiriones, led
hanc Plurarclii fequutus cft hic Alciatus,& libro j. Parerg cap 17. cuius
explicationem mahimns ab ip(b rc- pecere fcum fit locus obuius ) quam aba- liis
quibnsqj tamerfi dodi/Timis cmcndl- care,vt fumiis jnitio poUiciri. Sic itaq;
ibi chccn ille.-Sciendum eft, inquir, apud Athenien- quid fes fuiife meufuraiii
tritici, quacum qnif- que Emblen u . ithago- que vnodie comederer.eaerat et
raaior li- bra,Yocabaturquechoe!iix,vei ^{rpov y vt intcrpres Ariftopiiams ait
P.ndebacaurem carum drachmas CL.hoc eO, fepcem et vi- gmti vnwias Grascas » vc
lulius Pollux, et Nicandri intetpres fcribic; noftra autcin mcnfura
fefquilibramreius chcsnicisdimi dium drachmarum ^f.Iibrafeu li^ella di-
cebatur, vt Rhemnius Palasmou oftendit eocarminc t Atticct non minorefi,ter
c[Hino[Ue hanc de- niq; drachmt^ * JBt ter vicenpstradunt explerier vnam »
Igituriiibetcofticiirioduas libcllas.id eft, choeiiicem vidnalis fiibftanrix
cuftoditis prasftarirquodetiam olirafieri folicum o-o rtendit P/chagorse
fymbolum, Super ch otiofus, et ignauu«cit,nihil operis aut ar« tis facit.Cici.
de Fin. Sed luftrcmus am- monon has QQaximasartes,quibus qni ca- icbant,inertes
a maioribus nominabantur. 2n chusnicefigere fedem] fcriari od fpe demenfldiurni
. Nos prohibent] prohibemurex Pythago XX fymbolis . Samiffenis] Pythagoram
dicit, graueni illum et fcuerum Philofophum, a Samo pacriaSaraiiun didum, vt
refcrt luftinus lib.io hiftor. et nospluradc codiximus Embl.17. Dogmata
fanSia.] Pythago rae fymbola . oraculorum iuftar a prifcis cclebrata SHt, De
his Plutarchus variis locisrqusefymbo la certacim a vihs dodis expofita funt.Ex
veteribus nominantur Anaxiraander Mi- lefius iunior,& Polyhiftor
Alexander,quo lum Ubritemporis iniuria pericruiit.Plu- tai>.iUS,Athcnaeus et
Laertius.non perpc- tua difputatione, fed hinc indc nuilrj ex- plicuerunt. Ex recentioribus
Philipp. Be- roaldus,Erafmus, Phorciiius,& Grego- rius Gyraldusin ea re
fedulam operam- nauarunt . Manus ajfuefce laBori]z^t^ &compo- ne tead
laborem . Verhum ^iOCyaffuefce, (iuquit Minosj frequcnratiuum vel natu-
r^neutrins proacliuo malc vfurpari, me non longe ante monuit Fornerius IC.do-
(f^:iftimus,vel aliud agensrcui ego, vt in caj tcris,facile aflentior. Malira
ergodicere : . Duroq; manus compone labori . Craflinavthora,] id cft,craftinus
dies, Hora- pro Synecdoche . Horaautem prodieponi, dic^, alibi monuim us-
Virg.i, Georg. ^.^^Nunquam fe crafiina fallet Hora . iNcvLcATVR hoc fymbolo Py*
thagorae,non cfte indulgendum otio et de- {idiae,ncc in dicnn, vt aiunt, et
citrafutu- ri cemporis pra^medirationem viuenJum; fed ftrenue laborandum, et
fua quemque induftria fibi vita» neceffaria, ne in poftenl eadefiutjliicrari
debere. Labores enim bo- Labor fe- nis vicis, et feneduti optimum efte obfo-
Heciutts nium, ait Xcjiophon in Oeconom. Sed et obfoniii Diogenes
incerrogacus,quidmorcaIibus iu vitamifcrrimum effe cxiftimaret? Refpou dit,fenc
pellatus^vcdicemus. II. PVLCHR.A fimilitudine declarat, Jj^^wW- qnam fintkues
cau(x',quae a reda virtu- natH^ tis via nos auercaut.cum negrauilfimis qui dcm
caufis nobisefleccedeiLdum.-idq- (tim ptum a rcraorx naturasqus curii piiciou-
lusflt afpedu nigcr, notimaioris quam pedalismagnitudii^isjimacis magiia?
fiuTi- lis, tamennauigia ftarecogic luiJlo fiio la- bore.non ietinendo,neqi
alio modo quum adhasrendoifnfra enim carina; cabiilamo- ris appiicitus pinnis,quas
etiam renue-^ a i n^odum habct, in tranfucrnuu dilacarss . C4iKi 3^4 Andrc^ A..
tatiti Yoboiis eft, vt rnant vcnti licet ( Cic loquitur Pliniiis lib. 31. c.
i.) et raeiiianc piocellx, imperctfiirori, ac vircs tanras compe^cac,quorq; non
vlla interdum vin- cuIa,noi) anchoiiE pondere irreuocabili fa- praiftare
queat.quaucumUbet magnos ipfe paruulusadeo infraenet in.pe:us, Sc niundi rabiem
doniet.Idem habct ena lib. ^ cap.iy Jc echeneide. Videporro Ifido- rum.Af
liauumlib. ii.c.4j.Lucaniim lib.. ^•Volateiranum hb. ij. Philolog. 5icD Loctt^
Ba in Hexamer.Homi|.7.vndeca!te- /ilif Ma- ' ^ ■ P fu lu.-gj^^/vor oTeL y
Tpoih) reli.Video hominem At- talicis autPhrygijs textisopcrtum,caius collum
gemmatus torques, armillsebra- chia,digitos adamantcscingant&r fmarag-
di,quem fatellitum agraiha ftipent;glifeic eupido>& volo veftiri limili
habitu. Fer- ti^r fama dealia, qui in arcem ^apientias et dovffcrinaruM
euafit;de!e(5lor,S!:eligoa- liquid tale.Si Myda^talenta et gazam Pcr- ficam
audio,infifto afFedu et deHdero. For titudinem mihi aliquis Gommendar,& vir
tutes heroicas in lulio C?fare,aut Popeio Magnojpafcunt laudes et trahunt .
InO- lympico ftadio auc giadiatoria arena coro natus defcribicur, lego
triumphaJes cur- rus Capirolioinuedos, et appararum vi- dorise.laureaplacec,
&incingi vellem.De vino Chio fermoncs feruntur aut Falerno, faliuam
truditlingaa,& ebullit voluntas, totus fum in poculis,& vmbra deglatio
caiic AEfopico ftolidior . Magna volubili- tas et rapidaconuerfio ? cVuodin
indiec horario rotafacir,hoc in noftra natura cu- ' pidiias,i'empcr in mocu eft
ac laborcTri- ^lia fternunt,la:cis erigimur.-ptofperamui cent, aducrfa tinbantJ
tpcs fulcit, ddjcic metus.-curiemorciencgaudialaxant (k fe-
renantanimos:contrahin ira,aperic& dif- fundit amor.-rodunt acerba et
confttin- gunt,dulcia blandiuntur &exhilar2nc> ringimur prx^enti malo »
formidaraus futurum, de prxtetitis acuieus adhuc inh^eret et puncflura, quas
defunt opta- raus.qu asadfunt reijcinuis : naufea in co- pia.indefedu
defperatio, vichia moleftat, remota alliciunt et trahunt ad fe; peregrj- na
placent,difplicent doraeftica et generac faftidium.Siin mari fumus,ad litora
refpi cimusjinhiamus tranfmarinis ^ terra, 8c ventisalas pandimus.In cligendo
ftatu yi- t;epar leiiitasrfolitarius turbas qu?rir,qui in rurbis rccefius et
quietem: vxori dcuin- diis libertatem,CGeIebs vinculum et focia
Iateris:qniftiuareexercenc,qui raftra et li- gones.qui naftam trahiitac
retia,aIiorfum fleifi:untocuIos,& fupra vel infra fuam for tem tendunt
vora.Miles ad atua, ad arma rufticusrnauclerns ad campos, qui hic ad nauim et
traftra: ruris opes tollit aulicus, qui in rure palatinasdelicias et luxum.Ne
roo contentus,fcindimHr i» partes vago di- fcurfu, necquifquam quod habec
diligit et ample Di^us ab antiquis vatihus Ardelio. COMMENTARIL I. IN
aereapparftaiiisardca, vncis vngui- bus et roftrojerpanfis alis voJanri fitni-
Jis:fub cjua iiiuenis pcnnis vcftitus difcur- ric, qui bracliiorum loco alas
ardeae fu- f^incr . II. Emblematis fons peti poteft ex fonsEm- loco
Ariftorelis.qui cft lib.^ cap.i8.dc hi- ilematii. fior.animal.cuiushxc func
verba:Sed ftel- Jaris oKVo^, iJ eft, piger cognominatus iu fabula eft,Yt olim c
recuoin auem cran/Ic- rit,atq; (vt cognomcn fonat} iners ociofa- que eft: talis
ardeolarum vira eft.Hsc il lc: Tctigit nonnihil Paufanias in Phocicis:Au
gures,inquit,& au?m okvov appeJIaiic.qu^ inter ardeolas et maxima cft,&
pujcherri- ma. In vctcreigirur fabulainduclus crac fcrHUS quida fatuiiS>3c
niliil non fatageas, qui afteri^e veJ ardeola: ftellataj figu ram rcpra!feiirarcc,vc
mores& conatus atdelio num expumerec. Hi quctquot funt, facis niouent
Emblemata^ . 3^ / iir. woueiu fcrejiihil tamcn promoucnt,nihil- qiicagunt.fecl
tantum fatagunt, idque ad modiim adultcrini &c degeneris falconis, qui cit
tantum ceucntis in aere motus . Talem dcfcribit Attalum Martialis.Iib.i. et 1.
et Afrum lib. 4- ^t poftca fubiunge- fiiHS. Taliscftapud Tcrcntium in Eunu- cho
Thrafo.vtetiam Suftenus apud Catul lum.Huc rcfer adagium.C^^W^-^ « IGlJAVlfirm]
nullam ad opcram vti- lis.Ordocft talisiFahulaprifcafuityid eft,
antiquifabulati fiim, ardeolam iiellarem, id cft,auem illam afteriaiii vocatam
a ful- ^orcaftrorii . iffingere ferui ignaui &JiU'
"dia&mores^uid^i cnim eft anis,Hifpanis Gar{ola dida .
ArdeolamJieSarem] Ariftoteles lib.^.c- l.dc hiftor,animal. Ardeolarum tria funt
genera,Pella,Alba,Stellaris, piger cogno- minatus.Qu? verba tranftulit Plinius
lib» lo-cap.^o.inquiens: Ardeolarura tria go- nera {unr,Lcucon,ab
albcdinejAfterias, ab aftrorum fulgore per fimilitudinem divfla; et Pellos,quianonita
in alium volatj^s- /.egener hic veluti falco] Hic, fcilicet feruus.eft veluii
falcodegener, qui ceuet in aere. Falconem degcnerem vocat auem illain,quae in
turribus nidificat, •juam fa:- pepueri aluntpro accipitre ad aucupan dos
paflerculoSjTinnunculus, Laiine di- citur.Hifpane Cernicalo,G^imzn, Vvan-
nenvvaeher.Hxc zuis aliquando durat in aere pendens leuiter commotis alis.nec
dex tcra,nec Ixuajante^aut retro,infra vel fu- pra mouetur, quod hic Alciatus
vocat ceuere . Ceuef] alasagitat,& volare contendit . Ccuere proprie eft
cluncsniouere,obfcoe- num verbum,pertinens ad mares obfc^ne fe motantes.Perfius
Satyia i. An RomuUy ceues l luuenalis An te ceHentem,Sextt,vereior t et
Sat.p.idem r Computat et ceuety ponatur calculus . Ardelio] Ardclioeft lioma
inquictus, huc atq; illuc femper volitans,faliens,ma- niis iAdans,iogam modd
dcijciGns,mod6 reponcns, &omnibu8ncgotij5 fefc iroini- fcens.Vndc rcdle a
Germanis dicitur,H^i in allen gajfen-' Q^id fit ardelio nemo mc- lius docct
Mattialc lib-i. his verbis : Declama^ beU^ycatifiis agts,Attaley belle,
Hifiorias bellasycarmina bella facvs ^ Componis belle mimas,epigrammata betl^it
BeUm es Grammaticm, beUtis es A(iro' logus . I.t beUe canta4,&
faltas.AttaUybeUe j BeUu-s es arte lyrA,beUtu es arte piU . N/7 bene cum
facias,facfi attamen omni» beUe . Vts dicam quid fis ? magnm es ardelio # De
eodem Attalo idcm lib. i. Semptr agii caufas,et res agu,AttaU,fem^» Eft,non
eJI,q^aga^,AttaUyfemper agts, Si res,& caufA defunt,agPSyAttaU, mulas*
AttaU,ne quod agas defit,agas animam^ Idem Martialislib.^.dctidens fencm Afru
fic ait; Codita cum tibifit iam fexagefima meffit, Etfacies multo ^lendeat alba
piU ; Difiurrts totavagm vrbe, nec vU requttit; quod^i qu.T d.uetd-letv
f:epcnumcro inuU'- cit.Statuo itaq; cum Seneca:Ccrns inge- nijs immorari et
innutriri oportere : nuf- quam e(Ie qui vbiq; cft.In peregnnatione agentibus
hoceueniie, vt multa bofpuia liube3nt,nullas amicitias:idem accidat cft
rieceneijs,GriinulIius ingcnio familiaritcr fe applicant, fe,d cmnia curfim Sc
properan rci- rranfmiituiit . Nihrj xquc fanitatera impcdit,quam lemcdioium
dcbia miita- { lio . Non conualefcit planta, qua: fxpitti transfertur,&c.
5ed iam fatis lufimus. Vc- niamusadipVum £mblcma . Sulccptum -^^'^«'^'o- eftin
ardelionesjvanofqj oftcntatores,quo "^''^ fi^ homimjm gcnerc nullum aliud
mipudeu- ^^^i tiusaut Huuilius j quandoquidem feom- nia tenere, et ad vnguem
nofle piofitean- tur,ciim ramen reueraiii ijs prartcriadan tiam et importnnam
loquacitatem nuic- niasnihil. Sed lubec paucis in eiufmodi Thrafones inuehi,
quod omnia fibi tam Mxcurfn remerc vendicent, tam nulla fronce arro- inar
uilem, difciplina» veluti templum Athe- nis- Mameriin. oiatione panegyric-quam
luliano diclam volunt: IpCx iUx bonaril artium magiftra; et muentrices Athenx.
Valerius Max- Iib- 8. c.y- Athenas locum dodriii:^ fertiliflimum dixit. Q_uid
enim tranfiliani ;Mm alijsquam plurimis Caf- fiodorum,qui lib. ii.Variarum,
epift. if . Athenas fedem efle fapientium dic^as ab antiquis ait ?. igantes
«S^/V ^^Gigantes ] Gigantes Titanis et nales» Terrze fuerunt filij : fiue,
vtalij volunt, Terrje rantum fine patre. Fuerunt autem
ftatura:admirabiIis,quoium pedesin fer- pentum vojumina dcfinebant,i jqi in Deo
rum perniciem nati putabantur;cum qui- buspugnare aufi, fulmine concufl^i fuut,
atq; fub AEtnam, aliasq; infulas detru- fi . P ugnam hanc attmgit Pindarus in
Ne- meis . Huius figmenti rationem Myrho- log* adferunr,eamque traducuntad homi
nes quofdam impios,qui Deos neglige- ieiJt,autetiam negarent:quorum pcdesin
dracoiium volumma defijfle aiunt, quod nihil fiiperum, nilul rcdum cogitarent,
totius eorum vitxgieflu ad infeina mer- genre. Macrob.Sacurnal.
i.c.zo.Virgilius in opufcnlo dc A e cna : Hps natHYit fud ejl a'uo tjnmyima ^
om?ies Squdmem intortmfinuat vefitgia ferpens. Mulca de G igantum ortu et
puguis Dio- dorus Iib.4 6c 5 A poetis vocaiuur angui- Inguipe nei,anguipcdes,
et ferpenngena-.Ouid. i. es. Mecam. .^^-^ua centum quifoj-jparabnt Inijcere
anguipedii cajtiuo brachia coelo . Idem 4 Trift. Sphingaq-j ^
H.^.rpjia^,ferpentigena^q; gi- gantas, Qupd mihi reuocat in mcmoriam vetercs
ftatuas, quibus gigantum formas obtortis cruribus confpiciebantur, quodq; Lam-
pridius rctulit in Commodo: eum nempc quosobtortiscruribuseflec vbicumq; na-
eosqj draconteos appellitare. Q^od epi- mythion hexafticho complexus eft Bar-
tholom. Anulus in pidta Poefi:hunc enim fcriptorem, alioqui recenrem, eruditura
ramen&acutum, cirarenihil verebor : TalegigatAum legitur ge?ius,vt nihil
altH Cogittt,at fpernat,vel 7ieget^ffe Deum: Et tantii-, quantU fenfu exteriore
mouetur, Commodat adprlfens fe,vel ad id quod adefi . Hoc genus anguipedum
mythici finxere FoetA, §uorum affecius humi {fegnts ad alta) Si vacat,Iege
Pierium Valerianum lib.i^. et 2;. Hieroglyphic Horum gigantum Gigatum
airogantia tantafuit, vtprouerbij locum ^rrogan- obtinuerit j nec abs re, nam
ex facris lite- ^^^* risoriginem fumpfifle videtur, vbilegi- tur,gigantes
turrim conatos ftruere.cuius culmen coelos attingerer,nifi Deus confu- fione
linguarum eos ab incepto abftraxif- fet. Gigantum fabulam Honieri (cholia- ftes
in hanc fentcntiam narrat;Cum lupi- ter patrem Saturnum regno detu rbafl^ec,
Deorumq; fibi principatum adfciuiflet, Gigantes Terra» filij
fuccenfentes.Tartefi [c[\\x ciuitas eft luxta Oceanumj magnii bellum aduerfus
louem adornarunt: lu-» piter vero illis obuiam fat^us, in Erebum deiecit,ac
patri Satumoin ipfos imperium tradidit Et Ophioni,qui cseteris fuperbia Ophion
pr^ftaie videSatur, fuperato monten. ab eius nomine Ophionium fuperimpofuit .
Mifl^js hoc locofacio, qiii multimulra de gigantibus,quorum alij,fuifle
negant,qui dam contra,& certe plures, nonenim va- cat fublegere quae de
gigantibus traduut Herod.in Clio. Plin. y.c. i^.SoIin.cap.j'. tantum admonuifle
fateft . Ego quidem facile mihi perfhaferim hoc gigantum no mine intelligi
vetetibus batbaram &im- erpert piam gentem, qux fubhominis figura fe-
ritatem exerceret, a quibus honeftarum reium induLT:a fucric (iTci^tcL, quales
defctibuntur a l^occi'; Cyclopes, La:ftri- gones, alijque qni ferinis moribus
vaga- C 5 bantur Gigant gens im pi.-t^, 38 Andre^ A. terrtoe o bantii r,
infontcs et probos qiiofqj impu- nc Ja!debant,nuIIam diuini humaniqjiu- ris
rationem habebanc. Cui videturafti- pulan Berofus Babylonicus de Anriqiiit.
Circa Libanumjinquir^ruifTe Enos vrbcm maximam Giga.nmm, qui vniuerfoorbi
dominabantur,ab occafa Solisad ortum. Hi vaditate corporis ac robore confifi,m-
ueutis armis omnes opprimebantjlibidini- quc inferuientes inucDerunr
papiliones,& inftfiimenta mufica,& omnes dejicias..
Manducabantliomines, et procurabatab- orfus, in eduliumq; prajparabaiir,&
com mifccbantur niatribus,filiabus,rororibus, mafculis, et brutis,
&niliilerat fceleris, quod noi3admitterent,contemptores reli- gionum et
Dcorum . Gig/tntes ^^''^'^ materprotulit.] G igantes te rrige dicuntur a
Poetis,id efljterrx filij, vc \i nominis
inreJJigiturj>w,rerra,>;Vo/>c£U, fio, iiafcor. vel, i-ctpdL- ro sk
yii^ livau, quafi iK yh ysymi/xeyo/ . Sie canit Or- pheus lib.S^facri ferm
iJ> Kcthin^t ylyctVTAf iTravvijLov iv uet- KctpeT Et fi^a Holidas relligione
capit . COMMEN SEDEAT mulier habitii fuperboin- duta, iii regali fella, pateram
auream manu reMcns,& potum quafi libando tur- ba^coram fedecumbenti
propinans.Hanc piduram emendauit Pignorius; velim ta- mene^o mulierem
fplendidiore ornari ve fte,quam hic appaiet: tum brachi im der trum
corrigi,quod hic truncum videtur . Interim tamen non me fugit,hanc mulie-
remalitera D. loanne in Apocal. 17. de* pingi,quam defcriptionem omnes cajterse
editiones funt fecutas in pidura.Eius ver- ba fic pafTim leguntur: Et vidi
mulierem fedetem fuperbeftiam coccineam.plenam nominis blafphemi^, habentem
capita fe- ptem,& cornua decem. Et mulier eratcir cumdata purpura et
coccino, et inaurata auro& lapide prctiofo,iSc margaritis, ha- bens poculam
auteum in m^anu fua plc- num abominatione,& immunJitia fornica tioniseius :
et in froncecius nomen fc ri- ptun';Myftenum,Babylon magna, macer
fornicationum,& abominationum terr^e . Hcec ta nen pidura noftra magis
menci Autoris accommodata videtur . Q. V A M varie hoc agalma nonnulli hoc reinpore
accipiant.quamque obliquis intciprecationibiis concorqueant, et ad H fuos
affeclusaccommodent, vtpote odio " parcium Iaboraiites,certe recenfere
pudet. Q^ianquam enim falua fide et piidore, a- Ijorum fententiasin medium
atferrepof- fem.ne cui cametiftomachum moueam.ru tius e[]eiiulico veterum
hominum dodhi nam potius.quam nouorum placira confe dari. Idex D. loannis
fle:r3;crt,Au45^JS" 17. &ex Hieremia cap.ji.fumptum eifecla- rum
eftjqucd quidem deementita reljgfio nis obferuatione, et verGC pietati opf bfua
Valjareli ji^^^^ll gi^i» Ea eft colIea:)o reppdborum, %io\iu. q^^^ n^cretrix
dicitur, quod ^eo rerum omnium audore neglecl:(>,& vero fponfo lcfu
Seruatore, impuro, iilicito et nouo T A R I I. quodam cultu,id eft,fucat^
religionis ri tu, impurasac formidabili belluas dicitur inftdere . Anreum
poculum manu tenec» ■A^ureum id eft,hypocrifim perfequitur, qna dilH- pocnlHm,
mulatis vitijs,& fapienti^ fucaf2eauro,pie tatis verse
prxtextu,qu3mplurimis impo nit, qui ebrietate plus quam fannatica cor repti,
mifere prsecipites in ima ruunt. D. Auguftinus lib. lo. de ciuitate Dei, ita
plane hunc locum interpretatur:Qii_a2 fic ifta beftia,inquit, quamuis C\i
dijigentius inquireudum, non tamen abhorret a fide re£la,vt ipfa impia
ciuitasintell igacur,& populus infidelium contrarius populo fi- deli et
cit^itati Dei . Imago vero eius, fi- muUtioeius mjhi videtur: ineis videiicet
hominibus,qui velut fidem profitentur, et infideliter viuunt. Fingunt enim fe
ede quod nonfuntjvocanturque non veracief figie,ied fallaci imagine Chriftiani.
Hade nus ille.Calix aureus adagi) vice vfurpa- tut a D.Hieronymo:MuIca de
perfedio- ne dicuntur,air, vtqui volunien Philofo* phi nefciunt, fub marty ris
nomine bibant de aureo calice Babylonis.Origen. de va* na et fucataeloquentia
lotum hoc intelli- gi voIuit.Eos e!im»,qui apud geiitiles, in- quit,eloquenti2e
laude floruerunt.pelHmo rum Jogmatum fermones mortiferos, id eft, venenum in
calicem aureum infude runt . Libet huc transferre verba Calij Rhodig.ex
cap.rr.Iib 8. In fan illo cultufauorem numinis emere (e crcden- tcs . Videctiam
Alcxand-ab Alex-Suidas tamcn peplum efle ait ify.ar/ov yvvccmeiov yju
TroiKiKoViOtov TrtpiTnKoi T/r ^vV.Idem fentire videtur Euftathius . Hinc apud
Homerum (ict^uTnTrKoii KcLKKiTnTrKot, iKKii'i7ri7rKot, et TctvuTriTrKoi,
epithc- ta funt mulicrum . Euripides ranien viris ctiam tribuit,
vbi//gAa//77-£77-Aoi' inducit Tyndarum, et peplis Oreftem obtecT:um
fcribir.Diciturquoq; Bacchus viB^t^oTn TTKo^i Peplum (^uid . Emblemata. 43
deniqj peplusgenusfruticisa- Htex . p^j^ Diofcorid Iib.4 cap i96.quod Hippo
crates^-w;c«i'/oi',>^ fjLHKeovhnv vocat, tefte Galeno : alijs dicitur
f/,)mcov dppaJ^n^ j id eft,papauer fpumeum • atex . Latices.] Latex dicitur
quiuis humor, quod intraaliquidlatcat.De aqua, Virg. 4.AEneid. Sparferat ^
latices fimulatos fontts A- uerni. . DevinOjidem i.AEneid. "Regales inter
menfasy laticemq^j Ly&um . Sic Ouidius Palladios latices dixit, cum oleum
dicere vellet . Hic vmum facrum, Vtapud Virgil.in 4. Latices nigrefcere jacros
. Captiofum hoc poculum, quod errorem tcttum fignificat,mihi in mentem reuocac
eJegantem Lucrctij, locum, quem habec lib. I. Sed velutipueris ahfenthia tetra
medentes CU dare conantur,prius ora6 pocula circum Continguunt mellts dulci
flftuoq-y liquore, Vtpuerorum Atas improuida ludificetur Labrorum
tenus-yi?aerea perpotet amarum Abfmthij laticemtdeceptaq-^ non capiatur.
"irater .. Cratere.] Crater eft vas rotundum 6c amplumjneq; audienduseft
Nonius, qui crateram vas Yinarium,cratercm veroolea rium eflTedicit . ElTeautem
capacius vas, quo in libationibus et folenniotibns epulis vti (blebant,teftatur
Virg. ^.AEneid. Sed rnagnu metuens fe pofl cratera tegebat. Qmjd et vocabulum
Gr.-Ecum raon- ftrat, KpctTiip, eiisro t» Kpctr^v, quod cft tenere, capere» Ab
huius vafis (imili- tudine crateres inmonte AEtna appellati funt foramina
iIIa,perquGe ignis,cinisque euomitur, Latinc fauces.Lucret. lib.^. In fummo
funt vertice itS cratsres, vt ipfe Nominitanty nos qufts fauces perhibemus >
^ora^. Crater litium, de repermolefta, fiuede hominelituim audore.prouerbio
dicitur. Ariftoph.K/3£tT«/5
KcLKWy rptyrrtip S^ikcov, id eft, Crater malorum-,fe^or litium . De cratere
item Helen» ».lege Coel. Rhodig. lib.ip.cap.3. Propinat.] Laticem erroris in
quoscun- que obuios difFundic et propagat. Propi- nare a Grseco travflum
eft^Tyoo-^r/i/Hi^jpoft pocum tradere • Eft autem proprie pra:- guftatoleuiter
vino poculum alteii offer- rc, quasconfuetudo inde initium habuit > quod
principes Gi^ecise folenni die,quem (piKoTi)a-iAV vocabant, mifccre aureis atq;
argenteis poculis vina folebant.qu? e ma- nu geftantium fumenfcsoii parumperad-
niouebaut,deindeaIreri, quem veIIent,of- feiebant, ingens hoc argumentum bene-
uolentiascxirtimantes : hoc vero t/sot/- VHV, id eft, prxbibere dicebatur .
Hinc Plautus inScicho: Propino tibi falutem plenps faucibus . Quinetiam in
abfentium memoiia idem faditabant rquse confiietudo ad. Germa- nos hodic quoqj
deriuata videtur,dum in fanitatem alioium bibendo propriam cor- rumpunt falutem
. Hac fuper reaudi fe- ftiuos cuiufdam verficulos ; Dum nobifcum agitur bene
iproq\ falute bibuntur Alterius plena pocula fumpta manu : ^luid prodefl
illipotm,que nomi?iat abfens Abfente,et pro quo plurima vina fluut? Hoc
&quo meditftre animo, non vlla ab a-- micu Pocula pro noflra poffe falute
bibi - Abfurdum eff, talem phrafm vfurpare to^ quendi . AH magvs abfurdum
eB,hocfacere, atq; pati .. NuUa falus potu : nec vero femper (opinor) ^luod
multi factunt more lubents, bo- numefl .. Sed Crateres JEtnA . Crater U tium .
Propina- re quid . 44 AndrejeA. Labylon, JEgypti . Mefopota Babylon i v.de di-
cia. Mnri Ba- bylonis . 5ed de tu rpi hoc abufu infra latiiis.Propi- iiare
intenm quoqj ad alias res trausfer- tur.Ennius lib.^. Saryr. l.nni Poeta falue,qui
mortalibus Verfus propinas flammeos meduUitus . Terentius U) ^\.n-\\.\c\\o :
Hunc comeden- dum,& deridendum vobis propino. Demo- lUicnes eos,qui pacriam
piodunt, 'TrpoTTi- VHV lolsiy^^politXA c^,propinare hofiibH6, dicebat. Jtcircum
r«^/>^«^. ] Nu/lum vene- num prasfcntius erronea opinione, qu? vbi mentem
occupauir, hominis aninium tan- quam aliquo Circa^o poculo ita immu- tat, vc fe
omnino nefciat • Tibria turba iacet-] Is enim error,eaq; pcllifcra liarrefis
non poteft infinuari ho- mini jfineaperto animi delirio* Atquiex- pertes
rationisj adeoq; dementes mouen- tur rebus externis,principatu, audtorita-
te,imperio,dignicate,& c^cetis huiufmo- di . Iscrgoeft mencis
gracilfimuserror, quem fibi adimi nolunc incauti, vt quem iion putent errorem
efie . Sic Babylona notant.] Qm notant?nem pe viri fagacesjvereq, pij.Duas
vrbes Ba- bylonis nomine nifignitas reperio j vnam AEgypti,ab aliquibus
profugis ei Eaby- loiicantiqua,vel (vt ali j malunt) a Cam- byrePeifarum rege
a?dificatam,cuius me- niinic Scephanus, Scrabo, et Ptolema folica perpecrare,
imo nobililfim? cuiusq; ma- cron^ decora h?c habebancu r. Q^am per- diii eflenc
mores id porro abunde argue- iir,quod comicatem arbitrarencur vulga- ti
corporis viliratem.Ex quo fatis fuperqi appaicccur mereciicem purpuracam Ba-
Babylon byloncm appellac D. f iieronymus in t\i- cur me:
ftolis:Cum,i:iquic.apud Bab) loneni ver- fi^iX' farerjcfiemq; purpuiara:
merctiijs coio- 1 us. ims, &c, Eatlcm figma Ipquendi rfiis efl: inCacalogo,
vbi Roaram aita D-Pecroe- piftola priore.ca. j.Babylonis appeflacam
nonune.Meminic& locisali jsj vt iii ETaia, cap. 14 «Sc 47.Sic et
Sepiiiniiis Tertulliaii. adiierfLis Marcionem,& adaerCus lud^os. PoceO huc
eciam conferri Ifichij Iqcus lib- j.in Leuitic. quo difercc aiCr qusecun-
quecuUu idolorum impatancur,figuram meietriwis i/ifumpfirie. €entc'S ftolidm.]
ftulcas,& excordes;an- tea dixic.^-^r/^/^r^^jfciliccc opinionis fal
foerrore. Vel C\ mauis de Echnicisinteili- gere. in qiios hxc hierefis
maximeius fibi vendicac Ec ludxi Jiacionesomnes, preC-' tcr fuam,gences, et
genciles appellabanc, vtpoce qui^culcumidolorum a fuisgenci- libu s accepcum
non mucaflenc . lUice forma.] Illicio et obcentu pieta- tis,alias enim non
caperec . Mecaphora ab aucupam auibus, qua^aliasiliiciunt, vo- canturc); a
Gixcis TrAKivrptcu. 5ic apud Apulei im, ocuU illices, Eft ei)im illicere,
feducere,illaqueare.-hinc illecebr^iilliciLi, et ille(fi:us . Plauc- in
Bacchid. Magts illeciHm tiuinAfiuam te^Um.^mettio- Vel z///c^,abiliex, id
eft,finelege. Nonius enim hanc differenciam ftacuic incer illix, &illex,vt
illix ab iiliciendo deiiuecur . PlaucPoenuIo: illi maU rei tkntd fuimu^ illices
. Illex vero, a quo lex non leruetur, quafi cxlex. Idem. :
ImpHreJ/7honesie,iniure,ilIeXila^es popli. Interim tamen
vide6&i!lex,abiIliciendo deduci.PIaut. Efca esl meretrix, leBus illex .
JLtJicia.] Non omnino falfa.fed fida duntaxat . Qugc enim prorfus falfa func,
vt veris oppofita, quiafefe produnt, non tarn facilc pofluntimponere,
proindeque vicancurifivfta vero, vt quas habeant ali- quid fimile vero.eciam
caqcos decipiunt . Capit,] Decipit& allicit. hincartesca- ptaco.'ix.
Virg.i. Georg. infidijs nocti^s capiere feren& . Cicero ^.Oific.ex veterum
legum formu la:Nam quanri verba illa, vti ne propter te fidem. ve tuam capcus,
fraudacusve fini. Eu.iiurc fjrpccapere pro decipere; vt, Non caiurur, qui ias
pnblicum fequicul:. I-ii6.de rcg.iiir. If. Sa;pe eriam,riculo de Minorib. vt 1.
3 . 1 1 .& 1. 1 z.hinc captionem accipi pro fr3udationc,fallacia,damno,no
rara lepeiimuSi I.i.de in iiitegrum icrU- tut.j.i ia fi;i. de vacat. mun. 1
^.decoil. bon.ff. Ec captiosil profdlaci atq; damno (0,1.4 i.de vlUcap. vc et
aliquot locis ali js. QvAM apte Emblcma hoc noftiis ly^ exulceratis
tcmporibusco.iueniac, nimis, eheu,prompcum id,verumq; efle conftac. Ecenim
falfarun^ opinionum illecebrisin- e{caci,decipimur fpecie redi-Nam vt pru Vitia
zjtr dentiammalitia,& temperanciam immani tute tmi- tus in voluptatibus
arpernandis,& magiii- tantur . tiidinem animi fuperbia in animis excol-
lendis>& defpiciencia in concemnendis ho- noribus,& liberalicaceni
effufio,& forticu dmemaudacia : fic fuperfticionem religio imicacur. Vc
enim olim apud Giascos nonnulli Philofophi pallio barbaque pro- yfeudofo
iTiifia raram quandam fapienciam pollicc- ^^^^ bantur, femperque habebanr in
ore liber- tatem et honefti ftudium, ciim ex ijs lon- ge multivitijs plufquam
vulgaribus,pla nequc feruilibus laborarenc; Vtque apud ludaros Pharifa^i et
E(Cxi trifti vultu,latis i^harif&i. phyla6lei'ijs, et cultu quodam fucaco,
a> pud imperirum et rude vulgus venaban- tur fandicatis
opinjonemriraeciarrt, (quod dicerenos admodum pudet et tasdet, fed dicendunj
tamenj inter Chriftianos homi pfeudo- nes fuereiam olim, et adhuc hodie funt,
chriflia- "reueia nimis mulci, qui fuis prsftigi js, fi- ni, (ftaque
doiftrina imperitos homines ine- fcanc,quibiis errorum quafi poculomifei* rime
et fallaciftime impoiiunt;i jque can- dcm fadiebrij, erronea perfuafione tan-
quam mente capti,purifiimos ver^ et fim plicis docbrina: fontes afpernantur, et
ira infaniences ad belluas nutii fefe totos com ponu nx,vt nunquam poftea de
commutan do mifcro vicasftatu cogitent.Hinc publi- cxcalamitacis caufa, hipc
malorum om- nium radix-Cogito faspius ftatum et for- tunx iniquitatem, cum
quaregina Euro- pa;,& mater tot Imperarorum et Ducu, GeYma- Germania
noftra, fiorenrilfima illa quon- nia mife^ dam et celeberrima,tot iam annis
miferri- ra facie^ mc opprefta luwtarnr.Turbantdomeftica h^nre- bella et
e.^cerna,confundunr, fubuercunt, fes . ' perduncomnia : confliclanrur
prouincia; inteitinis motibusjparguncur palfim di~ fcordiarum femn»a,lis Iiti nedicur,
ex bel lo vno bellorurn feries et cathenai tumul- lus.vt vndx vndas, ficalij
alios trudunr vtin filum quafiquoddam cotinuum iam miferiarum telaptcdu^fla
creuerit. Kin? gens / 4^ Andreae A. gens gcnccm prcmitagrorum vaftationc,
rapims,iiiccndijs, et excurfionibiisconti- miis,nec racio vicinia: tiietur,iicc
ius pro- piiiqiucacis:exhauriuntur ^rjria,& cautc- rium hoc mnrua:
expilationis et fpolij ad medullam vfq; dcfcendic.quo ncrui fecan tur
ChTiftiatvT Rdpiib. atq; omnis adeo lorbctur 6c exugitur fanguis.vt luridi ca
dauerisiam potius,quam vegeti corporis ac valcntis viuam reterat imagin€m,clum
bisprorfusatqj arida.Ciim iiiterea barba- rus ilic Mahom^ticse perfidiae
propugna- tor, A fiaticus hoflis,cladi noft ra: commu- ni et exitiognauiter inuigilct,
diripiat re- gnaatq; piouincias Yircsq; latiusindics &cruenta tyrannidis
Cli^e brachia porri- gat, et abdudis-in captiuitatem miferri- mam popuHs
limitaneis,in ipfa Germani^ vifcera paulatimpenctret.Has tibi,6 mea
Germania,diflidiorum faces profanata» re Jigionis contempcus accendit,&
piopitia- torij facrificij pedibus hajreticorum con- culcata reucreutia.Q^id
enimboni a Deo fpcrandum his aut capcncndum,qui pro- ditionis rei,tanquam
defertores et transfii gq,non folum rupcrunt f^dera padlacum ipfo,& facramenti
religione ftabilita j fecl in cartraeiufdcm et tcntoria,protritis au-
dacicalcaneo vidoriasmonimentis et in- fignibus.extrema! temeritatis et impuden
ti^e rcliquerunt exemplum omni a;uo mc morabile? vt quamuis Chrifti nomineglo
rientur,& Euangelicailla fua ]iberrate,c^ lumqjfibi debitum,nefcio
quoiure,iadi- tcnt,f]dem prarterca ac fpcm fuam totam, imo temcrariam
prajfumptionem ac facri legam,nulla operu ratione habita, Crucis folius
acpa/Iioiiis merito,fecuri falutis fci Iicet,confidcnter fulciant; Chrifti
nihilo- minus falurarenv,puram, &incorruptam dovn:rinam,& legemgratia;,
velut hume- ris fuis inroIerabilem,perofi, probris om- nibus nefarie
profcindant,argumento cer- te infignis nequitia: . Tn, fumme Deus, crrorUm tenebias
gratiae tuas luce illumi- na,tu qui folus fcis et potes . Non tibi fed
Religioni. EMBLEMA Emblemata^ . IS 1 D 1 S effigiem tardus geJiabat: aftlltu,
Pando verenda dorfo hakns myfteria . Obuim ergo Deam quisquis reuerenter
adorat, pias^ gcnibm concipit fexis preces . afinus tantum pr^Ifart credtt
honorem Sibiy et intumefcit, admodum fuperbiens Donec eum flagris compefcens
dixit agafo : Non es Detts tu, afelleir fed. Deum vehis COMMENTARII. 47 II. ons
'Em hlematus. AS T I T aflnus fimulacro Ifidis oiui- ftus.elato capiic,arreto/$"
ovo^ TTApyfyev dpyi/p^v ^pireti, (^''Tnp avvaureov 'tta? r/f av i7rpG
MAGISTRATVM GERIT . Fa- bulae huius ratiouem vnodifticho com« plexus eft
loannes Mcrccrus,Hebr?a: lin- guae Dodtor regius,quodabcockm non fc. mclin
fiiggeftu obiter didlum : ^^uid fibi vult afinu4 tergo myfferia por* fans ?
IndoHos, videets f&pepfAeffefdcris . No erita rcalienum,fi adiecero afinum
a vetcribus AEgyptijs fapientice, fortitudi- nis,laboris
indefefli,&frugalitatiseflc fym bolum . Qui enim fapienti^ fitoperam datu
rus,eum oportet vidu efle ienui,om- nia,qu£ein vitam humauam caderepof-
funt,a:quo ferre animo,neq j ad vllam ex- candc(fius Iib.i Elecic.f?. Multi
enim en.Hiiis ftates, quod Deos ote profano tangeie vcrebanrur^manum por-
rigebant, camq; adosfuuni relacam fua- uiabaiicur . Idem videcur fenrircTurueb.
Aducrflib 1 8 cap.6.& Jib 1 j.cap 1. Vbi veieres folitos ftnbicin poitis
vrbium ali qua Deoruin fimulacra flatuere, qu^qui vrbes inibanr, anc iude
txibanr, ricu quo- dam re|igioris,taaadexrramanu lalutarc ccalueuerant, mox
manum ad ofculum referre.Vndefalucare Deos,pio Adorare, Plautus vfurpat
inScicho; T>cos falutatumatq-j vxorem mod>j intrl de uortor domum .
Idem,proOriadmoiiere,arguce 2i feftiuf ter pofuit in Amphicrno : Nec Bacchum
faluScm hodicnecCererem, D ni pus mol^- rt4 . ^isk quis . Jdorari. G^td pri prte . Andre^ A.
Jldorare facra pur piram . uidorare, pro tari . Concipe- re preces Tlagrit
nipurgctriiufferiu Vald . quafi cliceiet:Fiecor,vt ne potum,nec ci biimmeoori
hodie admoueam, ni purga riiuneias vafa . Vc rede interpretatur Schoppiuslib.i
.Verifim. cap.8.Hincqui Principem falucabanr, facram ipfius pur- puram adorare
dicebantur : c]uia rcilicet dextiam maiium, cjuamprimum ea pur- puream veftem
attigiilenr^ad osadmoue- bant et fuauiabantur.]. i .C.deapparic prij fcd.Prajror.lib
1 1.& 1. fi quis feruum 7. Cqui. milicpofl^eod.lib.Pliiiius lib. 18 c z.
Nat. W\'\S..ln adorando dextram ad ofcu lum porrigimiis . Incerim video
Oraie,& Adorare,profari vfurpacum,quodore fic. Apul. Milcf %. Singulorum
iuuenumge- nua contingens->fic adorahat . Ec 10 ~Ad tHum modum fene adorafe
.Vo^ici vtrum- que proPrecari:&: pofterius manfitincul ru deorum
fignificando, quia is in preca- tione fummus.Nam quum tj Bim uTrep- i}crict Cit
iv Ta ^vhv, iv Tft) iv^ffScUt vcaif Plaio in Euthyphrone, prcrario, et quce
precationi adiunAas ca2remoni(^,acq; ha: porifrimiim.conuerfioad dextram,fle
xio genuum,maiuis ad os reIatio,felIioad arani,& fimilia,adorandi nomine
contineii turi vt in altera ptoprium nomen ficien- di, quod h^c.fere iaagendo,
alteraindi- cendo . Genibus flexi^] Aclus, fumm? veiiera- tionis • Honos certc
debetur magiftratui, efteniiu munus publicum;, fedniagiftra- tus vii-iim
arguitjfeq; isgerere debet non modo vc licet, fed euam vc decet .
Concipitpreces] Concipere preces, pro piecari tantum accipio, quicq^uid ali)
di- cant.Sic loqMitur Ouidius S.Mctamorpli. Concipiunt Bauasq^ preces,timidusq;
Fhi- IsLmon . Et lib.^.Trift.EIeg.i ?. liba^'^ dem pro te gemtale notantitt
tepusl Co:-2cipiamq; bonoA ore fauente preces? Pr£s7ari honorem] Sicpr^ftare
beneuo lcntiani.amore Ouid ^.de Pont.Eleg.io. Sed py&fiandus amor/es non
onerofa voleti. Intumefcit] idem quod uimct, fupec- bit, i iflatur.- fuperborum
enim aiiimi in- flaii videntur. Horat.i. Epift.i. Laudis amore tumes'^5/«yo]
'Rario fciliGe£,& mens domina, quq flcdiit habenas, ducitq; cum opuseft.
FEsTIvIs s I o lioc Emblemate tria Autor inculcat . i.Sacerdotes,
Epifcopos,& qui rebus fa cris prqfunCjefle in honore habendos,ob id
maxime,quod facris pr?fint,quorum suc adminiftri,licet interdnm aut vitiis
pluf- quam vulgaribiis implicati, autignari et ftupidihabeantur. Hi vero vt
fuum mu- nus et officium curaie vel maxime de- benr, fic quanram digtiitatem
fuftineant, ipfos fubinde animo fecum repurare par eft. Meminerint tamen fe
homines efte, nec fibi arrogent impen(ius,qu6d cantum minifterium geranc, et
rerum diuinarum curam.quafi humeris impofitam habeat; ne,vt afinus audiuit.non
es Deus.fed Deu fers,illiaudiant ; Non vobis h?c,fed Deo. foli omniseft
tribuendagloria . z.Itidcm dici poreft depr^fecftis Impera torum aliorumque
principiLm,cum popu larem applaufum cxcipiuntaudaciusqua par e'l,in prouinciis,
in quibus vicem re- giam obtinent. Sic enim adec^ modefte, tamc]uecircumfpe(5te
(e(e gerere debent, V t p r i u a t i h ono r i s no m i ne nih i 1, i p u s P
r i 11 cipis laudi vel minimum detrahant, et fe interea norinrquales
funt.Eftenim oper^ precium T«f iv ei^ieo(j.et^ti Ti^oifAivni yi- vaa-KHv/oTi
av^pooTTot fy^/V.Succurritmi- hiexemplum nobile Cornelii Galli Aegy pti
prouinci? pr^fec^li: isquiafefegefllflet infolentius, mnlrac^ue flagitiose
feciftet, ftacuas etiam f\bi locari panus,& Pyrami- desin altum tolli,
quibus a fegefta conti nerentur; accufntuseft a Valerio Largo.° cognitioni
pr^fuit Auguftus: ignonunia notatus eft Gallus : vetuitque Caefac, ne reus
prouinciam pofteaobtineret.RetuIit Dion.lib ;5. Huicpene fimile qd narrat
Corn.TacitusIib.4. de Lucilio Capitone; qui procurator Afias fub Tiberioaccufa-
tuseftin fenatu a prouincialibus, quod vim prsetoris vfurpa(l'et,militnmque ma-
nu acl comitatum vfuseflet:itaque conui- v.T:us,in exilium pulfus eft .
Laudatura Plutarcho Vricenfis Cato, qu6dqu?ftor fadus Pafchge i Sacerem tcs hom
re ajjicit di. Pr&feB, ac mir, Bri Fri, cipum Emblemata-j: fa faicinas
fiifpcnclam: fiquidem Latores effent multo quampondera plures, Si cuiuis afino
farcina dandaforet . Relidis ergo afinis, qua Dij vocanc, ibo. D a Qua Andre^
A. Qiia Dij vocant,eunduiiL5, EMBLEMA IN triuto mons eft lapidum : fupereminet
ilii T runca Dei effigies, fe5fore facia tentis . Mercurij esf igitur tumultis\
fu(pende viator Serta Deo^ re^ium qui tthi monsiret iter • Omnes in triuio
fumu4, atque hoc tramite vit^ J^alltmur, oJiendat ni Detts ipfe viam .
COMMENTARII. PI c T V R A u hanc fclicirer reftitiiit cjnje moi efleBC
lapidibiis obruenda' . Ci- Pigi;orius, idq; ex Autoris mcnte. In tat infuper
cruditi/fimum Commcntariii triuio hquidem cernitur accruus lapidu, Hieronymi
Aleadri^in qnoille Solis Pan- cui fuperimpofitns Mercurius ivoS^ios y
Theologiam, ex antiquorum fcmentia el€ truncusbrachi)s,& pedore tenus.
Mittc- jganter afleruit . bant cnim viacores lapidcs aj pedcs Mer- H v i v s
fimWematis charaffler mihi curij icligionisgratia.-atqjindc erat,quod viHetur
pene fumptus a Suida,ex quodi- iimuJacrura illud ciSngebatur pedrore re dicinius
Hcrmas erte Mercurij quafdam ausjneopera et liimptus fruftraconfume
ftacuas.-quo loco adducic Mcneclem qucu Ktiir in panibus
infc{ioj;ibiiscUbQraudis, dapijfiuc Caliiftratem iu opcrc de Athc- nicndbus
Embleniata-^r ^em£ niciiribiis,a vatia poriicu adufqiip rcgiam $atf4£ . ftatuas
eflc.qux HermxdicuntuKvndc lo cum id accepiflc nominisait, quiamultx ibi et ^
priuatis,& a magiftratibusdicat^ cflcnt.ex quibus quidam HeimaeHippar chei,
ab Hipparcho Piliftrati dicebarttu r .• fuifteq; Herraasfaxcas iniediiim jeftibu-
Jis>& in fanis . Addit deinde ipfy.Am,pn' irjciascflead ftatuas
Mercuriales, quarin vijs collocabantHr a viatorihus Itemq; a- ceruos lafidum
Mercurio racrosinobfcu ris vi js, quxqi nt>n ita cognitac eftent per-
clJI.CU6> iv 72TV^haU, 0 fJLOt trS- f>iT'J)(*fV'id ciiiVidei^atfir fihi
in Herm&um wcidijfe, qutsquts in me incider^t.l\QciQ3.Z cnim viatorem,vbi
dubius de via, repcrit accruum Mctcurij . luterpres Homeri ipy.auoy vocat,
lapidum congericm, ad Odvft-p-vt ^i^iYiv (Top&v, Epigrarama- tarius:5c
ip(j.cuov Aoeft^jHefychius.Is ho- uos congeiiei fiuecumali lapidum, viro- rum
fortiura tumulis folicus fuicconfcr- riiceftiseft Pau fanias.Strabo: 'TreLpA
oA»V S^i 7m oS"ov ifV IS^e^v iKAiipo^iv 'ttoK- h.A')^ cojTep ipy.audL
Trirpov vihi^ctTov ^poyyChov. Reperio &eiufmodi Hermas itjiponi folicas
fuiffe rumulis,ad propagan dam defnndorum memoriam. Virg. Moiite ftib hoc.
lapidum tcgitur BaUista fepultHS . . . M.Tullius (J.ad Atticum:Hcrmaj tui pen
telici cum capitibus ajneis.de quibus fcri- pfifti, iam nunc admodum deledant.
Sed gyronafijs folicas fuifteconfecraii Herma erma-^ ihenas,id eft,ftaruas
Mercuri) et Mineru? ien4, iunqu6 duce- rct via hascquo rurfus illa . Huiufmodi
Mcrcurij fimulacrum primus pofuit rro clides,audorc Philochoro.Huc quoq J fa-
citpara>mia,g'^//a7(3i',Af^rr«r«W^:qua dC\ eV/>'.fl*rtudicant tamen par
et sequu cfl'e,vt Mercurius diflo Icuis audiens ef- fet,quandoquidem illiuscft
nuncuiSi Abr foluentesdci)iq3 Meicurium ac^dc, fur- rexerunt,&: ad illius
pedes niueas atrasqj tefleras, quihus crat vcl abfoluendus, vel daanandus
ille,proiccerunt- Iiidemorta- Irs vfq, in harc tcmpora in Mfrcuriiho- iiorem
pervias lapidum tumulumconfti- luunt ; quoniam Mercuriuseft viatorum Dciis.
Ethos tumulos vocant g'f Ma(V Ac- . H^c Didymus,qucm vide iatiush^c nai rantem.
Quis iam dubicabiCjlocum il- him Prouerb.26.ex hacantiquifllmafabu Ja f ofle
inierprctationem fufciperc?6^/V^^ qui mittit, inquit Salcmon, lapidemina-
ceruum Mercurij, if^ qui tribuit tnfipientt honcrtm. Q^afi diQd^x'-, Infcitia
eftlapideo r> i Dco r4 Andreae A. M.Tcuri^. lyeum fe- quere . I II. Triufu .
ritis V7ide Dco obrequiiim pracftarc Japidcs coacer- uaiido adilliiis
ftatuam.Casterum nctran iiiiam quod ad rem pertiucrc videacur, hic Mercurii
nomine oiun Dcorum nun- cii, vcl facras literas (quar nobis duiinam voUintatem
aperiunt ) intelligimus ; vel Prophecas& Dodores^facri &: c?!eftisora
culi nuncios, ex quibus orthodoxam falu tisarcernx viam et rationem cxcipere
cft necelle . Serta aurem lufpenfa, honorem culcumqiie aliqucm obferuanti^exhiben-
dum cHe fignificanc.Nec malc huius £m blemaris origo referetuT ad adagium illud
quod rcfert Plutarchus inlib. de audien- do,& inter fcptem Gr«cije
fapientumora culacelcbratur.fcViJ 0gw. Deumfequere, De quo vide Chiliad. IN
triuio] Triuium eft locus, vbi trcs phiFcsvc viaediuiduntur, ancipitem du-
biumqj reddences itineris ignarum,de quo inuItaapudStrabon.Iib. j. Mons
eiiUpidum] Proucrbium fubetl, ipfjLdTov. Mercurialetde quo iam didum crt.Ncc
pcrperam id accipies pro (alcbris, acrumnis, et difficukatibus, quasinvitae
gcnere dcligendo cuiuis occurrunt . Trunca T>ei effigies] mutilis et trunca-
tisartubus: nammonec, monftrarq; viae flexusipfeimmocus Mercurius; quia fa-
tiselt admoneri a do(5lore, ecfi ipfe viam f^pe non ingrediatur .
FeBorefaciatenus] Nihil praecer cond- Jium, quod e caiidido pediorc promaner
> cxigicura praeceptorci rehquatuipfe opc rc prasfta, quod monet . Mercurij]
lBterprctis& nunciiDearu, dequa rc plura Cicero inlib. dc Nacura Dcor. qui
viam recJlam haEfitauti viacori monftrac: peregrinancibus enim opitulari alatum
illum Deum olim pHcarunt.Mer' curii fucruntmulti, ficut multi Hercu- lcs:fed
poet^ vnuai faciunt eloqucnti^ pr? fidcm.Dcorum nuncium,msrcatorum et furum
Deum. Videadagium: Txpedipha' ^ereplura cognomina. Didliiscft Mercu- rius amcrcibiis.vt
ipfc videtur iniuiere apud Plaucum in Amphicr. Auc didus, qnafimediuscurrcns,
quod fcrmocurrat iuter homines vcluti mcdius ; eloquenci^ namq; parcns cft .
Vnde fi quando rilen- tium in multorum conciliabuliscxoritur, dici confueuit
proucrbialiter ; Mercuriu$ fuperuentt . O' ipi^Sli tTTHJihnKv^iv • ac et ncfas
foie: loqui pr^feucc Mciciuio . Di(f^HS eft G x%ch ipyMf, proptcrca quod
Gr^cosfvt lerert Diodotus) veibarum docuerit intcrpretationem . Vnde-etiam
Virgilius eum interprecem vocac : Nunc et interprcs Diuie loue mifjus ab ipfo,
Ec pauld poft : Taterpres Diuufert horrida iuffa ^ aurat, Plurade Mercurio
confulco omicc.mus. VidcCa:farem lib tf.de bello GalIico,Ma- crob.Sacur i.cap.
i^. Natal-Comit.My- ihoMib f.c. j. Tsl igiturtumulus. ] In aliis quibufda
cxcmplaribus Icgitur C«»?«/«j.Ied vtraq; kdio toleiabilis . Tumulus,quafi
tumens tellus, pro fepulcro frequentius vfurpari folec . Qui vero loco vocabuli
cumulus, auccumulus,Iegi malunt,/^,non mihi probantur:quia
vocabulum,facies,proef- figie auc ftacua hic veram Latiuiratcn» non fapic.Non
dclinam priiis,quani quod im proba lc(ftioneobferuaui, ftudiofis rerum
anciquarum communicem Olim confue- tudine reccpcum fuic,vc fupcrfticiofi ceme
re oblacos ia via lapides ftipitefque, tan- quam numina colerent . Apuleius
dead- no; Ncq; iuftus religiofam moram viato- riobieccrit, autara floribus
redimita,aut fpelunca frondibus inumbrata, autqucr' cus cornibus onerata, aut
fagus pellibus coronata : vel enim coUiculus fepimine confecratus, vel truucus
dolamine effigia- tus,vel cefpes libamiuc humigatus,vel la- pis vnguine
delibucus. Propercius: quicunq-^ facer, qualts vbiq-^ lapis . Xcnophou : TtfV
fJiiv »y lipm, JiVg ^co^MVy »T aKKc^v Tuv Onav iS^iv Ttixeiy, Viator^]
quicunquc fis hac ii vica ho- fpes, vt omnes rcuera fuiu • Placo vitam
noftrammodo vi^, modo peiegrinationi {imilem facit. TTApiTnJ^n/j.Iet ya.p o /2tof .
Suifende fertaDeo..] Plinius hiftori?
mundizi-ci. inter facratancum et belli- coshonorcs, coronis nomen fuum vindi
cancibus . Idem 3. cEc iam cunc coron^ Deorum honos erat. Quibus ex locis in-
celligimus.coronas ftacuis rebusque facris olim lolicas appendi.Q^iiod Ci quis
auclo- ritatemcciam aliorura fibi dari poftulec, adferre polTum Apukium, qui
lic 5. de alino aurco : In ipfo vcre medicullio, in- quit, Hippon? De?
fimulacrum refidcns tdicul?, (juodacciuatecoiollis rofeis, et ^uideitt TumU'
lus. De coYi nts qu fiatuu Deorum appendt bantHi, Eroblcmataj. v letho- i
triuio eo initium monftrante% ait rindaru4,faciltc efl femita ad inuenieii ^dum
quod propofitum £■/? . ' i.Praesenti quafi ajnigmatiomo \y, nemijr.ea tantnm
fequenda cfle, ad quje Deus et natnra nos idoneos eflfe voluit j ciim fumma:
fatnitatis et dementia: fit, Ali^uidinuita,quod aiunt,Minerua fufci- pere et
perfequi. Redc dicebat Catoapud Sequeda Ciceronem,naturam optimam ducem fe-
natura, qnerdam,nihilqne aliud fuifleolim gigan tnmmore bcllare cum Dijs, nifi
naturas . repugnare Cicero 5 De fin.commemorat . .inter pra^cepra vetcrnm
fapientum, qnse conftat prouerbiorum vicecelebrata:Qn^? quc funt, ait,vetera
prccccpta fapientum, quiiubent tempori parere, &feqni Deii, et fe
nofcere,& nihil nimis.5ed et D.Pau i. Cor. 7 lusadhorratnr, eam vt lortem
vita^q; ra* Tphef 4 tionem tenearrius, cni nos Dcusaddixit . Sed quoniam menti
hnmanie ea eft innata carcitas et ignoratio ^ vt qna viafitcun- dnm pjanc
ignorct.oimni pia? vitas cultu » . &iaiBiivifla mcntead eum peifngieHum
eft,qui fe viam, qui veritatenbqiii vitam efle fafliis eftj quem qui fequirnr.m
tene- biis non ambular.-conimuoqueillud Daui dicnm npbis aidenti animo
tepecendum : yvo^ptaov (JLQt Kvpti cJ^ov iv » '7ropiva'o(J.eu. tificiide mihiy
T>omine,viam, in qua am- Tf. 143 bulem. Certc et Socrarcs apnd PJatonem in
Critoncpergendum ca folum efle via, qua Deus nosducicafleiierat.Quo pcrti- net
illnd Perfij e j.Sjtyra ;, difce quem te Deu4 efje D 4 lnffit In omni
Andre^AIciatf l^Jft > et humaHH qua parts locatHs es in ro. AddCjqnod tam
crafTa caligo, tamqiie fu- pi/ia homiinim mencibu s iii/ica fit igiiora- tiOjVt
qiiid pociirimLim fequi debeat,qui- uis ignoiet, et nifi adiurus op^ caelefti.
in cerraii} aliquam viam fe lecipere non po- teftr.Dicebiineuim ip('e'a!utis
inftaurator: Sinc mc nihil quicc^uam ejficere pefesiij. Ncc- vcrd iumusidonei
ad aliquid vcl co- gicandum tanquam ex nobis j fed ii ad ali- quidiJonei
videamur,idcert€ cx Deo eft, au.D-Paukis, i.Cor?. 1. Videtut hoc Emblema non
male refer li poiTc; .'d cuiufq; virajgeuus et inltitu- tiMii,ad quod
ingrediundum ciim diffici- le fir.opus eftaliquo^eriuricid cft,pr^ na man.
cepcore feu dotp>f, « tTe petua eft iuter lurifconlultos aitercandi
alca,viide lites immortales.Theologia ea, quae in fcholis ventilatur, quantis
fcateac difficultatibns,notius eft, quam utphui- busedicatur- Vbiqi igicur
perito et fiuce- 10 opus cft magiftro . Fidei SymboIutiL^. EMBLEMA . QTJB T
deficiws HONOS, Tyno velati^ amlUu > ^ Ems^, iungAt nudi dextram VERITAS :
Sit^ AMOR in medto cajftu, cui tempora circum Mofa it:, Dlones fukhrior
CupidintL^ ^ .liEmblemata-^. ConHituunt h^c figna fidem ; Eeuerentia Honoris Sluam fouett alit Amor,
parturit^ Veritas . COMMENTARII. ndij fi. tulacrU rroY hn ir. ides ad' mciis
lufis de ripta, (des ^d. A. vniiierf^e antiquitatis ftiidiofillimiis.hoc
Emblcmadefiim pfilTe videtarex autiqni^fima Sabiiioriim ftatua.qiianiimen vnnm
triplici facie.no- mineqjtriplicieffingebatur. Sed et hodie inter
Komanasantiquitates in regione A- renulajjnasdibus Dominorum deS.Cru- ce,
vifitur Fidi j fimulacrum ita effitftum Cvt edidir primus lacobus Mazochius Ro
ma*,anno ijiiO Marmoreft in feneftra; modum formatum, in quo tres imagines
tffLcix ftatuuntur- Dextra quidem forma virili,imberbi,red astate matura.habitu
pa cifico,cui adiedum nomen Honor . Si- niftra vero muliebris,virginea
facie,eodcm habitu.Iauream coronam in capite geftas, cum infcriptione, Verita s
jqux dex- tram dextras iungat cum priore imagine. In harum duarum medio ingenui
pu«;ru- lieffigiesccrnitur, cuius fupra caput hoc Jegitur, FiDii Simvl
ACRvM.GVrald. Syntagm i.z. et lo- Hiftori^ Deor.H:EC quidem eft veteris illius
fimulacri pivflu- ra, quam etiam Pignorius hoc modo ap- pingi curauerat, nifi
pidVoris negligeiicia locum Honoris et Veriraris permutadet, et finiftras
iungentes, vti et Veritate vu'- tu pueriliperpcram effinxiffcr. Num vero «d A.
noftri mentem.valde dubicotvt enim pace tanti viri libcre dicam,qua; fen
tio,noii (atis arridetmihi Veritas& Amor veflibus induti,cum autor
dicat,?;^!^^^ F^. ritzsiSc iiifra quoq; Amorcai virtutis nu dum pingat. Deeft
cciam corona ex rofis Amori, quam exprefse vultautor ; vti et Honorcm ftantem.
Hinc vt Alciatoillud ^imulacrum Fidij obferuatum fuille iiihil dem fuidecum
Fidio . Nam vt 7r/r/? G rx'we fides,ita t/V/&^ ^r/^^-V, Fidius nominari
coramode poteft- Fidei fim.ulacrum anciqui Romani in Capitolio ftatuerut, tefte
Cicerone Oflic.^.Q^ii ius- iurandum, inquir,vio!at,i'> Fidem violar, quam in
Capitolio viciuam loui Oprimo Maz. Veritits nuda . Uonos • PudtcMs amor, Sancia
pr&figur^i lupiter, Pi^^iuSySa cihs, Sa~ gus . Videi fi~ miilacrn 1:q f8
AndrecBA.. JVlai. ( vt in Catonis orationc eft) lYiaiorcs noftriefle
voliicrunt.ld quod etiam con- iirmat PIiniuslib._j 5. cap. lo.dum dicit :
Spcdataeft in ^de Fidci ni Capitolio ima- go fenis cum lyia,pucrum
docentis.Qj.io ritu Fidci facra faccrcnt.iiidicatT.Liuius hh. i.ab V.Cqui
dcNuma fic inquicrSo- ]i Fidci folcnne inftituit, ad id faciarium flamincs
bigiscurru arcuato vchiiuflit, manuq; ad digitos vfq; inuoluta rcm di- iiinam
faccic lignificantcs fidera tutanda, fcdcmq; ctiam in dcxtris facratam eflc .
Cicero i.de Lcgib. Nofttis,inquit, cxtra portamColIinam xdeni Honoris,&:
aram ineo locofuiffe, memoria: proditum cft, ad cam cum laminacflet iniienta,
ik in ca fctiptum, DOMINA HONORI5,ca caufa fuit asdis huius dcdicand? . III.
^TJETj In tabula depidus proponatur ftans.Rcde vero flare fingirur,non (ede-
rc,aut dcfidere, quianunquam honos de- bcrefle ociofus,3Ut defcs . ^o?2or
DepiHus HO^iOS] Honorcm pro Dco Ij>eus . colucrunt vetcres.vt ctiam Fidcm Sc
Vii;- tutem.PIin.5 f c- 10 Auguft- deciuit.^.c. 21.& 2 4.Et Ouid.f.Faft.ex
Honoris, lc Reucrenti? coniugio ortam cfleMaiefta- tem voluit .• Donec Honor placidoq^ decens
Reuerentia lultu Corpora legitimis impojuere toris . Hinc fata, Maiejlas, quA
mundum tempe- rat omnem, §lu/iri die pa)tu efl edita, magnafuit Et Pylaies
Brixianus in Thcogonia, lib. I. Se quodam Ut) Reuerctia iunxit Honori, ht facra
Maiefias protinus ortafuit . Adijciam obitcr: Amor honori adiundus verccundiam
cre3t,im6 vero ipfamct vc- rccundia dici non incpte potcft.Quo fpe- clatiilud
M.Ciccronis ex L^lio. IVlaximu ornameorum nmiciri^ toIlit,qui cx ca tol- lit
verecundiam . Itaqj inijs pcrniciofus cft crror.qui exiftimant,Iibidinum,pccca-
torumque cmnium pacereiw amicitia li- ceiuiam . rnrpnra Tyrio amiciu,] purpu
rea vc'''^. In fignu ho770ris fi honoris et dignitatis Romanos Patricios, Si
quo olim folo Amvena purpuratorum- rubefiebat veflis Regum . Idem refert Pollux
lib. i.devcrbis ido- neisad Commodum.-Tyrii ferunr,inquit! captumamore Herculem
nymph^cuiuf- dam indigen^jcui nomen Tyro^ fequeba- turqj eum canis antiquo
more,quo domi numcanes vfqj etiam ad concionem comi tabantui". Quarc canis
hic Hercuieus irc- ptaMtem fizopuHs purpuram confpicatus, perefa carunculajfua
fibi labra cruore pn- niceo inficit. Cum igiturad puellam Her cules adiiirer,
deledata illainlueta tin«5lu- ra.quam ceu florentem in cius cams Isbris
afpexi(fet,afiirmauit fibi cum illo pofthac nihil forcnifi ad fe veftem
afferrer, etiain canis iliius labris fplendidioiem.Qmocirca iiuienta Hercules
animante,coIiedoqjfan guincmunus puel]^ detulitjprimus^vt Ty rii didlitanr^
audor Punic? infedur^.Plu rade purpura qui volet, adcat Cafliodonl Canis
Herculis purpurA inue.. toY, Emblemataj "^extra fi ei fym- 'olum . Verif4s
7odo pi- ^udaVe- ftoi cur. Diontj. initio lib.i.Variar. jfbrmul. Lazaru Bay-
fiiim de re veftiaria, Aiitonium Tiiylefiil de coloribiis, Politianum cap. i
i.Mifcel. Guidon.PancirolIumde rebus memorabi libus,Hieron. Columnam in Fragm.
En- nii,&: alios . Vide etiam qu? fupra Embl. 6.dixinius,Sc qu^infra
Embl.iiy.fumus divHiuri . Eiu^q;] Honoris nempc. Inngat dexfram] Fidci fymboUira
in dextiis iundis con^piciebacur.idq^ Num^ Ponipilii inftituto. Moris
etiamfuit, vt fidci faciend? et comparand? grariadex- tras coi)iungerent;quod
multis audorum meliorum locis facile cft obfcruarej eft enim dextra Fidei
dicarar. Vndc Virgil.6. A Eiieid. veriti dominoru fallere dextrtti. Symbolum
coniundionis dexrrarum do- cuic Gyrald.i.Syntag. Hift.Deor.& poft cxteros
vir eruditus C^Iius Curioappen- dice Hieioglyph. Pierij quzedam huc fa- cientia non poenitenda
retulit-Sed de his in fraopportuniorerit dicendi locus. Nuda VERITAS ]
Fingebatur oAn- Qeist, vt fcribitin AmphiaraoPhiloftratus, virgo niueis induta
veftibus. Hippocrates in quadam ad Philopcemenem Epiftola j cam depingit
mulierem pulchram, ma- gnam, fimpliciter ornatam, illuftrem ac fplendidaniicuiusoculorum
orbespro hi mine nitebant, vtaftrorum et ftcllarum fulgorem vidcrenrur
imitari.Nudahicdi- cicur,qu6dquieam coIunt,aperti funcac fimpliccs,nulIo
lnodofrauduIcnii,aut in- fidiofi ;aut quod veritatis oratio fimplex cftedebeac
et reda, non fucaca, ceda, auc pcrplcxa ; aucquod in luce &ocuIis om- niu
agiiofci vcIir.HincHor.1-Car.Od.i4 Cuipudor, iuJlitiA foror Incorrupta
Fides,nudaq-j Ventas, ^luando vUum inuenientparem ? Vcritaris nud^ rationem
docuic Pierius Hieroglyphicwnlib. 44. Sitq-^ in medio] id
eft,//CgWT»;j',coiiciIia- tor, pacificacor . uiMOR caflwi] De hoc amore pudico,
qui dvTipfo^y dicccuriii Emblemacc,cuius Cpgv2iphe. Amor virtutts. Cui tcmpora
circum Rofa />] Quj redi- micus eft corona ex rofis texta. quod hic in
pi*5lura non exprimitur . Diones] Dione Veneris matcr cx louc ♦ Qceani
&Tcthyosfilid,pUiiesemm fuilTe Veneres fc ribit Ciccroin lib.dc Nat.Dco-
ru.Hiuc Dionefaepcpro Vcncre ipfa apud Poetas, vti etia hic, ponitur.
Stat.Silu. i . Cedat equui Lati& qui cbtra tcpla Diones ^ EtPoIiciaiuis in
Nucricia : Tiuor ^ fandalion au fus Cftrpere cum dominam afjeruit fua forma,
Dionem . Ouidiusin Faftis : Hippolyte infelix, ueUes coluiffe Dione . Ec ru
ifus: Terribilt quondafugiens- Typhona Dione . Dicicur eciam Dion^ea.Vjrg.j .
AEiieid. Sacra DionAA matriy diuisq-^ferebam . Pulchrior Cupidine] qui
pulchriorcft longe, quam alcer lafciuus& iraprobus Vcncris filius.Dc dupUci
Cupidine,& Ve iiercduplici, macurius poftea . Confiituunt
h&cfignafidem] His cribus confticuuncur cresefliciences caufa; fidei >
r^W?^.mater:v4»2ar,nucriEiLis pater, feii GonciIiacor:H(?;/(>i, qui canquain
fouec et fuftentat • Beuerentia honora] Honor cnm fua conforte Rcucrcncia Fidem
fouet j nam Reuerentiam Honori conmibio iundam fiipra ex Ouidio rcculimus.
Latissimvs hoc loco mihi pa- j terec excurrendi campus, fi mihi mens ef-
fcc,Ieiftori obuia iftamerce t^edium alfcr- re: vela igicur contraho,
pra*fercim quia verbaipfa Aucoris mcnccm abunde apc- rianc . Vnum tamen non
pra:cercvuidum, ^mblemct nimiru hoc Emblema facile rraduci pafic a,pplt- ad
amorem,reucrcntiara, fideni, pareuti- ^^^^^ • bus debitam \ liberis; ad
coniugum neccf» fitudmcmjtum obfcquia, quas prajftanda veniunt
Principibus,magiftracibus,pra:ce- ptoribus,a quibus vel fuftentamur,defen-
dimur,liberalircr cducamur. In fidccoiiiu gum hoiios,amor,veiicas:honos ex
opiiiio ne virrutisjamor, propter officia mutua, vitasq, huius commuiiis
vfibusneceflliria; veritaSjVt faiyfla ifthxc coniuncflio procul abfic ab omni
luco et fimulacioiie, quam, imprimis dcceatcoftantia et vericas,quod;
vnunifocictatis omnis ac concordiae cer- tifiimum firmamentum. De fidcqu? dc-
betur principibus viris, ajio Joco.Sancde- beiitfcrui dominis reuerenciam,
obferuaiir ciam,ob(equium,vcmeminerint fe fubefte aliquoiurc genciumjpudore et
libcralita- te,non vi parendum,vere non fidc,auc di cis caula officiumfacicndum
. Fcc- 6o Andre^ A. Foedera^ • (sAd ^laximilia r2um t^Iedio/am T)uccm • EMBLEMA
I.I ANC citharAm, a lemhi cju^ forma halteutka fertur, ^ ^ Vendicat et fropriam
Mufa Latina fihi, Accipe Dux : placeat nofirur» hoc tibi tenspore rmnus, noua
cum focijs feedera inire para^ . Diffale efi, nifi do^o homini, tot tendere
chord^ts t Vna^fi fuerit non hene tenta fides ^ Ruptave [quod factlc c^i) perit
omnis gratia conchjt t Ille^ pr^cellens cantus, tneptus erit . Sic Italt coeunt
proceres in fcedera i concors Nil esi quod timea^s > ft tihi conftet amor .
At (i aliquts defctfcat ( Vtt plerumque videmtis) In mhilum illa omnis foluitur
harmonia* COM Emblemata. COMMENTARII. II. Keipubl, cum Lyra compdra tio. Locm
in- fignu e 2. de Repub. Cicero- nis . EXPRIMITVR inftriimciitiim il- liid
miificiimjlcilis Liuto, Germaiiis Z^«?.di£liim, omiiibus fuis fidibus inftru
ftum ; iux^a quod libellus cernitur aoer- tus, noculis muficisexaracus.ad
derigiian dam haimoniam, quajinchordis Lutinx exarce requiricur • MITTIT hoc
Emblema ad Maximi- lianum Ducem Mediolani,Ludouici filifi, quo principi Tuo
indicac, quanta viscon- cordix fic, fumpta compararione a lyras temperaro.aut
confufo concenturea enim conrtasex fummis,medijs,& infimis chor
discoiicinnam reddit harraoniam, fi tame eam vir artis peritus aptauerit .
Eodeni quoqj padlo Refpublica omnis variae ac diucrfae conditionis hominibus
compofi- ta,firma 8c concordi pace ligacur, fi mo- do Pnncipem habuerit idoneum,
qui et confilio, et vfu rerum valeat, quiq; bene- uolentiam, aflenfum, et
commune pacis vinculum intcr ciues fouere norit . Ea ra- tione pra»
alijsquotquot vfquam faere ab omni fECuIorummemoria,terrarum Dea gentinmque
Romaperftitit,quandiu Prin cipes habuit pacis et traiiquiliiratis ftudio
fos,eofdemq; audoritatcdignitateqi com mendabiies.Cicero de Rcpublica difpu-
tans,inducit Scipionem eum,qui Cartha- ginem deleuit,de Rcpubl. verba facictem,
quandoiam iamque peritura prsefentieba- tur. Ciim enim Scipioin i.lib.finedixif-
fetjVt in fidibus ac tibijs, atq; cancu ipfo ac vocibus, conceatum elTc quendam
te- nendum ex diftindtis fonis, quem immuta tum ac difcrepantem aures cruditie
ferre non poifunt, eumq j concentum exdifli- millimarum vocum moderationcconcor-
dem tamen cffici et congruentem : fic ex fummis, et mcdijs, et infimis
intcriedis ordinibuSjVt fonis,moderata rationeciui- tatem confcnfu
difTimillimorum concine- rc: et quasharmonia a muficis dicitur in cantu, cam
cfic in ciuitatc concordiam, ardiiTimum atq; opcimum omni in Rc- pub.vinculu
incolumitatis, qu?£neiulti- tiacfle non potcft: quod a Ciccronc pctitu foftat e
4.Dc repub.PIat.cuiushcc verba: TivofjLi^ct dLpTi, dpfJLoyiA rm « (ra- fpoavvn
cfjLoicoTcfu j t/ Si) oTI eoa-^zirip tj iv'^.7± if fJ.iV (TOpiiv, « J^'
ivS^o/tetV T»V AlV 7rAp£^)^iT0, -,asViir, « f/-iv 0iiKei y (ppo* ViiTH, eiSi $^
iV iVl iKctTco. Hjscex Cicer.lib.de rcpub. retu- lic D'.Auguft.lib.x.
cap.ii.Deciuit. De^ P^^ Scd hoc loco noii eric alienum, fi admonea lyy^^
Romanos veteres pcr Lyra^ Hieroglyphi- '^^^^ cum concordiam dcfigna^Te, vt et
vetercs tellexe- alij iudicium compoficum,concor diam in ^*^^ •
^qualium.recfbam bonamq; infticutionem, rationem,amorein, fedacum animum, et
alii plura, vt commodius ad ccncordiam fuadendam fymbolfm ab Alciatominime
cxcogicari potuiftet. Videturautem fum- pta comparaciocx Oro ApoHine Niliaco de
literis Hieroglyphicis, in fineopeiis, cuius verba funt : K^v^pcoTrov crvvzyict
^ ivcoTiKov ^vK6y.iV0t 7iJfAYIVaj KvpdLV ^co- ypdLQ^Tt . ctvTi] ycf.p
crvvi^^^HdLv cpvKdLTTH Tav IStcov )tpiS7y.ctTcov . id e(i: Hominem coniunBum O*
-vnitiuum (vt fic dicam) fignificare volentes A e gy pti j,/ym»? pinge-^
bant.H&c enim continuitatem propnarum fcruat pulfationum . In lyra enim
diuerfa: chordje fimul componuntur,&' ad efidem tonum cemperancur: quod
prudcns& fe- dacus homoprxftat vel in fuis affcL^ibus racioni
fubijciendis,vel in ceconomia nio- deranda,vel deniqjgubernatione Reipub.
inqu'bus homines varij ac diucrfi, cum finguli fint,non polTunt non habere
fingu - las de rebus opiniones; fed fapientis tamen Principis moderatione in
vnum quafi har monia* concencum conueniunt . Ifidorus quidem Cynicus merito
Neroncm incre- pabat, quod cura MuficseartioperaratJa- ret,NaupIij rnala bene
caneret, fua vero bonamaIedifponeret,nequefibi vllum m vita concentum
proponeret.Et Diogenes Muficos ftuItitiseargucbatjquilyrjEchor
dasoptimeiuxtafux artisleges compara- ient,animum vero minime componerenc.
Ideinvidens queijdam parum cordarun:i apcare 6z Andre^ A.- III. Cifhara .
aptare pfaltcriumiNon erubefcisjiiiquit, qui {bnoslignoaptes,animum ad vita non
componas;Ea quidem ratio fuit,cur Pla- to animum harmoni^e et concentus uomi
112 appelJaric : et Ariftophanes fapientcm hominem et Gratijs ornatum, optinium
Muficum et citharocJumene.Nam idem Plaro pucauit Mufarum nomena fjLueiv, quod
fonat idem ac honefte inftituere.Sed et Geta;,popu!usille Thraci^e iuxta Hun
gariam.hocidem figtiificare volentes,ci- tharas fumunr.easq;
pulfantes.legationcs de conficienda pace faciunt, vt refert ex Theopompo
Achenxus lib- Dipnofophift. i^.At fepofita paulCim lyra,mox refumen da,audiamus
citharam • HANC citharafn] Cithara eft aiuficu inftrumentum in tiiqnetram
figuram c6- po(itum,plus viginti chordis apcum,vul- go Harpa . In qua
fignilicarione vfus eft Henricus Glareanus diligens antiquitatis fcrutator in
fua Mufica.Hic tamen cicha- ram pro teftudine,quiE vujgo eft Lutina,
accipit,cums inuentionem Mercurio tri- buunt.Homerus in Hymno Mercurij: E aot
'TTfsCOTl^ct ^KVV TiKTtlVCtT eloiS^ov . Mercurius prior ipfe chelynfacit arte
ca- noram . A le7nli forma] qu^e formam habet lembi.nauicujje breuis et
ceJerrin-va2,cuius inuentionem Cyreiienfibus tribuit PJinius lib.y.Vide Lazaiu
Bayfium,de re nauaJi. HalleutlcafeYtur . ] Id eft, pifcatojia, propcer
finiiiiiudiiiem, quam habet cum ILvlieuti fcapha pifcacoiiu. Hinc Halieuticu
opus, c/iopm . iw quo de pifcibus cractacur : etKiSuf, n. pHcacoreni ibnac, et
dhdvo), pifcor . Ha- lieuticon opufculum fciipfic Ouidius, qcf tamen pleiiq;
viri dodii Lucano cribufic, Lilius G regorius iii opufculo de nauigijs i\c aic
; Halias eft nauis maricima, apud G ra;cos nociffima^ab ipfo, vc liquec, mari
appellaca, fcapha fcilicet . Sunt qui ean- dem cum pifcacoria facianc,hoc
eft,ctA/gy- Tiitov TrKolov^cznc Sl a noftris pifcatori- bus dicitur. In hoc
genere reponunrur cymbas, fcaphse, horia;, lenunculi, &c. De
Halieuticisquaidam habec Piinius.lib. 31. cap. X. Exiftimoaucem hic fier; allu-
fionemex verboGrarco ad Tufcum, fi- quidem Tufci illud inftrumentum vocat
Liuco,veluci a Gra^co AKtivcdy deriuantes. Piguorius iudicat Italos vocare
citharami Lcmhus Liuto, nonmodo a forma,(e(I etiam a no mine Lembi,quem Ligures
etia nunc Leii do, fiue Leuto appellant . Hinc falfus vi* detur Volaterrauus in
etymo, qui Jib.5/. PhiJoIogias hajc habet; Leutu vocantfor» talfe a
Ieuore,& loco pleclri pcnna percu- titur. In quoexcelluit Petrus Bonus Fer-
jjfriSi& rarienfis. PuJfatur et digitis, inuentono- excellen- ftra a^tate
Stephani Hifpani aulici Ferdi f^s, iiandi SiciJiae Regis, excellentilTimi Lyri-
ftaj . Antonius etiam Rota Patauinus ( vc fctibit Scardeonius ) pulfando Li
utum, iii Italia, eruditotum ludicio, vix parem habuit. Vendicat ^propriam, ^c.
] Vcndicet LyrAtm fibipropriam quatumuis,inuentionem ta- tio, men Gra:cis
debet. Sed tamen Italos :d
fi- bi vendicare fufpicor,qu6d apud eos lyr? vfus fit frequens habitus . Non
erit inco- modum repetere, qua; de Mufica^ pnma inuencioiie collegit PoJydorus
Virgil- lib. i.cap. if. Quapropter inquit Alciatus : Hoc inftrumentum, cuius
Itali funt in- uentores ('malim peifedores j ad te mit- to,& non aliudjquia
Itali Principes coeut in foedera • Accipe Dux.] Aufculta,quid hoc fym» bolo
veJiai . Nojirum Monicum,confilium. ^luo noua,^c.] Hiftorias Icahcoru bei lorfi
&f^deru tibi comparesex Guicciar- dino,& ali js pcrmulcisvP.Iouius lib.
i ^.Hi ftoriarum; Incerea Maximilianus Sforcia, quum crebris rumoribus
aiferrecur, raa- ximum inGallia exercitum comparari, et Regem ip(um belli
Duccm, fuperacis Alpibusin ItaJiam primoquoq^ tempore defccnfurum, commeacus,
arma,equos, tormeca,atq;omnisgeneris prasfidia fum- mo ftudio parare, pecunias
fingulis vrbi- bus imperare,munirearces, et Heluecios, ca:cerofq5 focios
Principes per legacos ob- nixe precari, ne fe in tanto rerum difcri- mine
delercre vellent . Cum focijs .]
Socius dicitur > qui pari socim, confilio, fpe et periculo rem aliqua cum
alcero aggreditur . Sic Romani focios ap- pellabaut, quos ita fosdere coniundos
ha- bebaut, vt belli et pacisefient participes . Sic quoq; inter negotiacores
focij dicutur, qui Jucridamniq; comunionem inierunt. Cic-pro QJKofc.Qui fociu
faJIic,in viro- rum bonorum numero non habendus. Iccdera inire,] Padta et
f^dera cribus mo dis Embleraatcij . 6 3 ^osdera S$ compeiimus veteres fancite
cofiiciiif^ ribu^mo fe: veibis,vc iureiurando : Fad:is, vt ma- its inita.
dtatis viAimis: manibus, vt his fidem ob- ftringerent. Vndetria apudeoserant
ru- ptifederis crimina:,periurij, ara? violat^r et fracflieficlei . Bifficile
eBi nifi doBo,^c. ] Im m 6 dif- ficilius eft imperito Principi tenere impe-
rium, tocqj hominum formismoHerari . Ideo Peifius. Sat.^ Netonem increpar.Et
Stratonicus citharoedus Regi Ptolem^o percinaciusfecum^ dearte canendi difpu-
tanci refpondit : EVgpot/ gV/V, S ^Ao-iKiu (TKrf^T^rpov, sTBpov J^i TTKmrpov -
ideft: Aliud efiiO Rex fceptrum y aliudpleBrum. Vnaq; fi fueYit non henetenta
fides . ] Nifi coerceantur improbi &fcelerati : Id enim omne AhhnyopiKa^
accipiendum. Fi- ?ides desautem (inquit Sextus Popeius lib.6.) gennscitharse,
fic dida2,quod tantum in- ter fe chordae eius, quantum inrerhomi- nes fides
concordet. Virg. ^ S"tA(7co(^HV TAi TVpAVViS^A^ [JLAKt? AVTti J^OVAtTO .
Et Claudian.. Non fic excubiA, non circumfiantia pilct-iy Vt tutatur amor,
Atfialtquid defcifcat] Difcordet, de- ficiat, fialiquis favfiiones concitet,
aut fe defertorem prasbeat. Vtiplerumq; videmus.] Vix enim vlla tam fandla
focietas, quas non habeac fuum ludam . In nihilum foluitur ] Antca dixerat,
Ferit omnis gratla . Harmonia. ] Fidium concordia et con- centus, ab dpfjLo^eo,
coapto : Plutarchus in libcllo de vita Honieri, cxplanans allcgorice Martis et
Veneris adulte- rium, fic condudit : Hinc fiec planum, quod ^4 Andre^ A.
Cocordia iinde di- ciim quidam ipfi confulerct, vtpr^fidiis vrbcs contincrcc :
Malim, in- qmtidm benignu4-,quam breui tempore do- minus appellariAd eft,/y.«AAoj/
'TtoKvv yjo^ vov i^ihHV ^pnTof, H J^ea-TTOTiif ohiyov KAh^jBou. Sed h?c
plufquam latis . Silentium_3 . EMBLEMA C ^ r tacer, hj^^d qmcquam differf
faptentihti^ amcns : Stidt7ii£ esi index Ung^iaj, vox£, E Irgo 1 1. animi in
dex, 66 Andreae A. Erge premaf labias, digitoj^ filentia fignet, Et fefe
Pharium vertat trt Harpocratem . COMMENTARII SEDEAT grauis vir, habitu Philofo-
phicoitidurus, inter murosfuos magi- ftros libro-^jqui iiidice digico filencuim
(i- giundo,Iabiacomprimat,uouad narcs por rigacvr ni hac figura apparec . BoLVM
carnisincrafauces clauditnus fpongio(um,flexibilem,filiiia2 et fpuci re«
cepcaculum,c|uiaeris reciproci allifu.val lodencium,& camera oris, ac
fornice illo concaiio obfepcus,vocem itrmgit inarti- culos et format verba,vnde
ple(5lri nome, et Iingu:e,a lingcndo indicum,quia lingic, lambic,forbet, et in
fradlionc natura: mo- lam adiuuar,actcnuaudo cibo Sc degluticn do. Exigua
portio et fruftillum corporis, fed cuiusfundlio fane multiplex 5c varia.
Qu^icqujd concipic animus aut efHngic, hoc inrerprctcmanifeftat &:
eloquitur : (i rabiesibi occulca, aut fpuma bilis circuni praecordia bulliens,
hoc prasconc detegi- tuf, et cumafperitatequadam vcrborum cmicat: fi vrentis
lafciuix fufcitenturillic carbones,& flagrare incipiant, per os ege- runrur
fermonis indicio,qui refertusama toria leuitatc, mollis, efFoeminatus libidi-
ncm fpirans . Quem chart^e pidx oble- (ftantSc verficolores,aIueus,fntilIus,
teflc- ra,luda, palasftra, chotea, venatio, aucu- pium, luftrum, popina, culin3,&
ralium aliquid,in orc habct frequcntcr,& teftimo nio linguae prodit morfum
animi.Cui de- uotio et pictascordi, producjt in collo- quium diuina tantum, et
quae celum auc fublimia (apiunr,non ludicra . non (curri- lia.aut vanitate
aliqua commixta. Diftiu- gui hominem a caeceris animantibus racio- iic et
oracionc nouiraus;inea velut in rao- Julo fpecies impiimnntur rerum, per hanc
fe ditfundunc &: communicanc: illa matrix eft imprasgnata et gratiidaconcc-
ptisfoimishajc velutobftecrix, quaspar- turieuti fuccurrit,& foecuni
liberacSufTo catur in vtcro racionis partus.nili aperiat clauftra, accducataut
roluat oratio. Si vitium in prole aut defedigitoq-yfUentia fuadet, E 1 Mar-
Andreje A.Serapidi prApoft- tns Harpo crates. I^haros Thctri, qidd . ^eddere,
Cf» facere Harpocra te i quid . fitrpotra tes . Martiaims Capellalib.i. Venim
quidam redimitus piier ad os comprefTo digito fa- liuaii.filenrium
componebat.Et Apuleuis lib.i.Dc afin.aur.At ilJe digitum a poili- ct proximum
ori fuoadniouens, &in ftu porem attonitus:Tace,tace,inquit,&c.Re fpexit
autcm ad id » quod de fimulacliro Serapidis audores refeiunt, cui prxpofl- tus
eratfilentij Deus Harpocratcs,digito laLia comprimens, aut Angerona ore fera
obfignato.D.Auguft. Decuiic. iS.cap.y. riin.jib.j.c./.Macrob.i. Sat.cap. lo.Gy-
rald-Syntagm.i. Huc cjuoqi fpedanillud Graccura Epigramma i. Antholog, quod
inonet indecencium verborum linguq figil lum elfe imponendum : meliorem namqj
cffe verboruni.quam poflellionum cufto- diam Id auiem eft iu/iufmodi :
KpeiTyojv y^p f/.v9ct>v, » KTiAvav ^v- ^AKif . id e(l : 2?t verbis linguA
imponantnr clauflr(i ta- cendvs : Prdfl^tt snim lingua,^ modererti opes .
Ph^rium] id efi:, AEgyptium .• fumpta dcnominatione ab infula Aigypti Pharo,
prope Alexandriam.iii qua ille natuscre- ditur PIia.Iib J'.& 15 - cap.
ii.Homer. 4, Od/iT.In ^a turris eft ingens,in cuius fum iTiitate ignis fieri
foIeba:,qui nauigantibus de nocle prajlucerct.-ab huius fimilitudinc ciEterc^
quoque fpeculse in fimilem vfum conftrucftx.PIjari appelUts funt . Vertat in Harpocratem.]
Apud Catui- lum reperitur formula h.-KcIoquendi pro- uerbiaIis:P^r/7//^w
reddidit Harpocratem: pro eo,quod c;l,imponerc filenrium lde- que
(Mxiz-.Etfacium me efjeputa Harpocra> ft?«?:id cftjOmniDO tacitiunum et
filetem. Harpocrates Deus Aigypriorum,fi!entij prasfes, cuiiis fimulacrum
infacris Ifidis &OfiridisveI Serapidis fuit pofirumjdi- gito ori admoto
comprimens labia, vt filctij omnes admoneret. Verba Pliitarchi funt ex diCp
uatio i: de Ifide& Ofiriie.- TfiV Ap'WO)(.pdLTi)V Se^V ct7gA>) »^
Vi)7riOV, yjS^poTMV Ttva. vofxt^reov, dKP^a, Tgp/ 9i^v iv AV^pcoTrois Koyi
Viccpt ATi ?^Hf*C) {iS^SAp^pCCTH 'urpog-CtT^IV CTMZpOVl- ^iiv j J'iO T()
^OUdLTt TOV S^AKTVKOV 5>/sA Tjyi],yKcd7 erfites enin\ alio iiominc Ther(icem
morioneni ■meri- vicuperacionedignum arguic,quam quod loquax eilec.quam quod
obftreperus,im- porcune garrulus &feditio(us. Is enim II non proprie
loquicur, non veiba facic, vt »1 alij, fed tnmultuatnr : bipaimi y.^voi
'\fiorelo eiiJATpoiTriii iKohcet . Neftori confuitilli- 'e/is. mo feni nibuit
oiatiortem mcllc dulcius ab ore fluencem : t» y^j ctTro yAOj:>yi^( fj.i'
.enelfii Kno; yKvKicov rAov iti/Jii . Mcnclaoargu- ^ tiocor tam iliam quidem, et nuquam a
redifce- it dentem brcuiloquentiam ! ^fi^dupet fJLzv, etKKo. fxetKA Kryicof,
gV« i TroKvy.vSiif • Vlylk grandcm et vehementcm,.fed diu Vly0s d*
tamcncogitabundum facic, antcquikm lo- ratio vc" qui incipiat.Recn:ilIim^
didumefta quo* h^mens, dam ex veteribus, loquendi magiftros nos habere
homincs.tacendi vero Dcos. Pro- iude laudacur iyiy,v^'ict, Pythagorica, et
Spartanus ille Lycargus,qui fuos 2 pucris filentio initiari voluir. Notum cft
adagium Grascorum .Tutum fdei>tij prA" mium : et illud
Simonidis,Locutum fuif- fe poenicuir.racuifte vcro nunquam ;quod ali) Xcnocrati
tribuunr. Nec enimomnes eapraediti (unt virtute, qua Caco, qucm Cicero
dicicnullum vnquam cmififle ver bum, quod cmifliim dolerct . Succurrit Zeuxidis
pidoris ad Principem Megabizu Megahi^> fermo. Is enim Princcps cum, animi
cau- z,us repre fa,in pidorisofficinam defccndifler,& vna henftcs ^ eum
fuis de arce pingendi difpucare ad o- Zeuxide » ftentationem auderec: Cum
primum huc venifti (iuquit Zeuxis ) et linguam conti- nuifti, pueri mei nefcio
quid de cc magni fibi pollicebancur, quippe qui cuura cul- tum,tuaraq; purpuram
obferuareiic : (ed vbi de arcc.quam non cenes,Ioquico2pifti, tccontinuo vt
ridiculi'! homincm efle pu- tarunt.Qjiidam captiuus cum duceietur ad Antiochum
regem,qui hominem comi tabantur,iubcbajuefle prarfenri animcex- perturum
fortafle regis clemenciam, vbi ad eius oculos perueniflet : Nulla cigo
locusint^ mihi fpes,inquic:ailudensad lufcum rege, pefliuws, qui ioci'S
intempeftiue iaAus hominifuit exiciofus . Merico apud Pindarum cele- bracur
Thebanus Epaiiiinodas.qui quam ^Pj^ quam niuka fciiec, pauca camen loque-
'^^^^^«^ bacur . E( certe frequciucr vfuuciuc, vt qui plus habeant pec^ofis,vt
ita dicam, id eit,in quibus et erudirio&: prudentia ma- ior,ij niinus
habcant lingux . Demaratus DemarA-^ CLini in confeflu quodam filerec, togatus.
tus . an idfaceret ftultiria, an fermonis inopia? Atqui,inquit,ftuic'js lumquam
cacere po- ceft • Kon pofllim crauflreabfque piacu- io auream Zenoms vocem, qui
Athenis excepcus a quodani Principe, vna cum rcgijs oratoribus ('quod ille
fciret eoseru duis fermonibus obIe(5tati,curauic &: quoC dam Philofophos
arccflerc) folus riiiil di- cebac Itac^; comitei a legatis appellacus ; Zeno
fe- De te vero,Zeno Cmquiunt illij quidnam nex inte:- fumusuoftro Pj;iucipi
renunciacuri ? Ni- pocula tn E 3 hil ctturm/ fjLdv 'rrohKeiKt ro a-i7rcov von^eu,
S&peuHmero filere nomjfe homini fapientif- ftmnm eB . Ad eundem omnino
fenfum occurritex Plutarcho id.in quo gloriatur vel in primis Ino Euripidea,
nimirum fe Tcireiy/^i^v TioTrov cP^, \(yHV W Acr- pethif. Vnde Ecclefiaftes 5.
T^mptis» in- o7cov ctAKcov Kpa,T€i, ^iotf iTTOfxivof : linguam cohibe pYA alijs
otnnibtu,cid Deorum exemplum . Idem fencic Hefiodus lib. x. tpy . TheixTcriif
Toii ^W^rctvpo^ iv tLv^pcoTTOtiriv eipiTof itiS^coK»^ » '7r\H?i] SiyJ,pti
TtctTo. [xirpcv eiS^i KctKov eiTroi^, Ta.ydL yj/u dvTo^ y.H- ^OV c/.Ki£
didiffimo . FefTus iani eundo cum quis ad viarum finem perueniirer, defcrcbatur
ad pouticum columnis de Porphyrice la- pide confpicuamjqua: nonagenisgradibus
afcendebatur. Inde perueniebaLur m aulam fmc ca^naculum marmoreum, pulcherri-
jnis rimulacris& ftatuis ornacum : fed et yiq feu meatus illi
erancmarmorei,auc la- pide polito fornicibus cedi,qu^dam cciam fbresadapcrc^
eiufmodi edebant fonum, ac fitonitru intus terribilcexi^O.eret.Con- tigua huic
labyrintho erac pyramis am- pla,laticudine quaqua verfum quacuoriu gera (bli
obcinens,alticudinc o,neq3 confuccam nacuraj pro portionem partium . Gnofiacts
Utebrts] Inclaufo &obfcuro carcere labyrinthi Cretenfis. Gnofus,fiue
Gnoftu, Cnofus,feu Cnofius, vrbs eft Crctasinfu- I^.olim Cerathus div5ta,nunc
Candia;quo dam Minois regia. Vnde Gnofus,Gnofiuy, et Gnofiacus, adiediua.
Dddalui] D^dalus (vtex Chronicis E« Dddatus. febij difciturj tempore Gedeonis
Hcbrijo- rum ducis claruit. Athcnicnfis fuit,Mitio- nis filius, fdber
ingeniofiflimus, cuiusin- uenta plurima narrac Plin.Iib. 7.cap. 56. Vifus eft
is fimulacrafecifie fefe mouetia. Labyrinthum in Creta fccit,in qucm poft
occifum a Thefco Minotaurum,vna cum Icaro filio inclufus cri:vnde cum aufugif-
fet, piopter infcrutabiJem fugam (vt aic Pal^phatus ) penius auolaffc
exiftimatus eft.Dequoplura iufVa . Romana^I^halanx] Excrcitus Roma- nus.
(paActy^y agmen miIitate,quo Mace- pfjalax . dones vtebantur, vt legione
Ronuni. Li- uius appellac cuncum et aciem
milicarem, connexione acqi tcftudine quadrata niili- tum . Continebat phalanx
odo millia ar- macorum. Verba Q^Curti j:Macedones Pha!anges vocanc peditum
ftabile agmen, vbi vii- viro,armisarmaconferca funt.Ide
Iib.j.Alexanderphalagem.qua nihil apud Macedonas validius erac, in froute
confti- cuic.Non ignorandum, vctercs lignis co- rynisqj id eft,clauis dcpugnarc
confueuif fe, qu? ratiomilitum phalangibus nomi- nis caufam pr^ftitiffc
credicur, fiquidem ligna vocancur phalangia. Argumenco eft, quod ex maceria
compaclas fubftrudicH nes cciam phalangas vocicamus: et qu^ na- uibus
fubijciiiuiu jc heimaca,id eft,fuften- ticula. 74 Andrese A.
faciila,dicnntiiriccrti plialangia.Inde for- fhaUnx fan phalangia niincupara,
qiis t trabibiis (tnim^il . tdas contexiinc;animaI cft fimilc aeaneo, dcquo
Coelius RhoJig lib.7.cap. 1 6.hanc nairac fabcllam . 5cribunt Gr^ci.ruiffe ii
Attica rhalangaquedam,cuiforet Arach- ne foror:cnm vero ab Minerua hop'oma
chiam perdiciicidet Phalanx,& tel^artifi- cium Arachnc,matrimonio (c
inuiccm ob- ftrinxerciindignata Dca, in rcptilc gemis vcrumq; deformauit, quod
a foctu deuo- Ph(t!anx\ rctur fuo . Ad digitos q uin etiam vocem l iterno' hanc
rcuocat Ariftocelcs;Nam qua flexus dtnm, conftatjCondylus(inqnitJ
appcllaturiqua non fledimr, phalanx . Semiziroq-j houe] Alluditad illud car-
men Ouidii, quod fupra rctulimusex i. Artis Semii?ouemq-y vimmyfemizirumq-y
bouem, Qui quidem verficulus cx illis ell, quos Ouidij ar aniici Ouidii ex
ipfius opcribus fublatos gutiM . volebanc . Qua de recxtant verba Senec^
i.Declamat.Iib.inhunc modum.-Rogatus aliqnando ab amicis fuis, vt tolleret crcs
verfus,petiuit inuicem,vt tres exciperet, in qnos illis nihil liceret •
Confcripfcrunt illi quos tolli vell«nt fecreto,hic quos tu- tos efle vcllet :
in vtrifque codicillis iidem verfuserant.Ex quibus primum fuiflenar rabar
Albinouanus Pedo, qui interatbi- tros fuit r Semibouemqi virum,femivirU7nq-^
houem. 5ecundum 'Egclidiim Boream y egelidumq-j Kotum. Ex quo apparec fummi
ingenn viro non iu diciiim defuiflcad compefcendam licentia c a i iB i n u m (
ii o r u m, fed anim u m . A ieba 1 1 n terim deccntiorcin cfl^e faciem, m
quaali- quis iKjuus cllcc . Hcc Seneca. Signafuperb.i] militaria figna, confpi-
cua.in altum erev^la . Ancieri eognit.i techna nocet] Confi- ]ium ducis de ic
dubia vel pcriculofa fi dc tegatur ante tempus,nocet ci, qui detexe- Techna>
rit . Tg';-':');, ars,arcificiumjaIiquando pro
doIo,allutja,impoftura,cauilIacionc,frau- de aitificiofa, ofFucia (vtinquic
Plaucus) quemaJmodum Ars, apud Lacinos,quaIc cft illud :Sic ars deliiditur arte
. Vcuntur Lacini Gr^-:adicl:ione.Teienc.in Euiui- cho : Tam fcio hanc technam a
Farmeno- ne profeciam, quatn me viucre. Ec in Pro- uerb. Tcchnam hanc in
tefiruxifli IV. Epigraphe Emblemacis facis ma jiife{lar,qiiiinam fibi velit
A(ltor,nimini prtnehS quod non m^nns occalracflc debcant con- cofdil ot, filia
Ducum et PriBcipum, quam fuerit ciltfida olim domicilium Minotauri labyrinthus:
^ idquc vcl raaximc in bcllicis cipcditioni- bus obferuari deber . Vt cnim
momenti plurimum ad vi anum . 'Boemineoycum fit garrula lingua, gregi. Nos
Germani fic efferimus: VVtUfiu wcvt verfchvvigen haben, So thue es deinem
vveibe fagen . Hdibteibt bey ihralfo verfchloffen, Als vvajjer in ein fib
gegoffen . 5cribicQ_. Curtius lib.^.de Alexandri re> bus geftis, Per^arum
morem cfle^vc arca- na regum mira fide celent: vc non mctus, neqj fpes
vocemeliciat,qua prodanturoc ailta:vetus enim difcipluia Regum fikn- j tium
vit^ periculo fanxerac. Linguam gra- uiuscaftigari,quam vllum probium : nec
magnam rem fuftineri pofleputant abeo, cui cacere graue fic, quod homini
facilli- mum natura efte voiuerit: hcc ilJe . Huc Zajfiodo' reponenda verba
Cafliodori ex focmula '^^ • Notariorum,libro fexto Variarum: Non dnbiumeft,ait,
ornarefubiedos Principis fecreturo, duii. nullis ^ftimantur neceffa- ria poffe committi^nifi
quifuerinc fide ma gna folidaci . Publicum eft quidem omne quod agimus:fed
mulcanon funcancefcie da.nificum fueriut Deo auxiliante perfe- £la:quc
tantophis debencocculi, quanco amplius deflderancu r agnofci, Regis con- filium
folosdecec fciregraui/fimos . Imi- tari debencarmaria>qu? concinent monu-
menta charcarum, vc quando ab ipfis ali- qua inftruvftio qti^ricur,
tuncloquanrur . Totumautem diftimulace debenc, quafi fcientes nefcianc Nam
folicitis inquifico ribus f?pc et vulcu prodicur quod cace- tur,&c.
Leoimperacor,lib.De bdiicoap- paracu : In rebus faicj occultis et abditis
fideies adhibe tibi et temperantes vi ros, et taciturnos,& qui in fuanon
aliorum poce ftate f incjcum fecren^ res ifte.vt fecrecio- rcs fiant, minimc ad
coguofcendum mul- titudiiie indigencOnofander lib-Deopti- mo Imperatore, ca.
Deconfiliisnon euul- gandis.fcribic; Sculci inconfideratiqj efle, temercin
uulgus cofiliu promere,&mul titudini arcanu intempeftiue commirtere.
Improbi-n.& qui de Repub.male fentiiat, ciufmodiebferuat occafiones:quas
nadi, in hoftes cofeftim trasfugiunt, eu nuuciu al]aturi,vnd€ fibihonores et
prxmiacoii fequi pofle rentur. Necfuic vnquani vl- lus exercicus, dc quo
plerasqj obcaufas Uim Iiberi,tum ferui in hoftes haud comi grenc:vbi prsefercim
arcanu aliquod acqj terium craclari fenciuncjvel conferedima num et pr^Iiandi
rcpusaduentare animad uertunt. H?c fereilJs.C^teru acerbaceri^ lex fuit olim
apud A Egpytios,qua iubeba SeuerA-j turijsabfci.idilin^uam, qui Reipubl.ar-
JEgypttO' cana, qux teda efle oporreret, aiicui dc- yum lex, texilfenc, vc
reculic Diodor- Sicuius. Lau dabilefuic infticucum maiorum, quo ob- leruabacur,
vc fi quisdc Rep. q^uidpiam fciret runiore, aliove modo, id ad magi- ftratum
deferrctantea,nevc cum alio quo quam communicaret, ne indepubJicis re bus
detrimenti aliquid importaretur . Magiftratus qua: accepijfet, vel occulca-
rec, fiica viderecur, vel mulcicudini pro- derec . Eam ob rem Achenis, cum
hofpes venilfec in ofliciuam couroris, narrare coe- pic vi^os efle Aclienienfes
in Sicilia : ton- forftatimad magiftratum renunciauic : hofpes, quia non fiitis
conftanter affirma- ret, vel quia vrbem totameo rumore per turbaflec, vindtus,
cortusqueeft, donec certiore nuncio de vero confticiflec. Reue ra mulcum refert
in rebus cam magni mo menti non temere fpargi rumores falfos, yel parum veri
fimiles : vnde ex fumma profufaquelxfitia moeror acerbiflimus,
fummaqueconfternatio ; aut contra, ex moerore lastitia nimia et immoderarajquo
nihil vel corporum valecudini, vel publi- cx fecuncaci perniciofius . Referrcm
exemplum Val. Maximi de Publio Va- tieno, fed obuium eft cuique, lib.i.cap.8.
cui eciam argumenco belle couenic,quod idem fcribicinicio lib.i. Valerius;
fingula enim exfcnbere non vacat . Inteiea ta- incn non prztermittam, quod
habec Ara mian. Marcellin. 11. apud Perfas nemi- nem confijiorum fuifle
confcium » pr(^cer opcimates tacicurnos et fidos, apud quos filennj quoque
numea coleiecur. Vide Vegecium De re milicari cap. 6. lib- 3. Prontin.
Stratagem. lib. i. cap. i. Hxc cum eflem commentatus, illud iterum fuccurrit ex
Platonis Theage : Confiltum Cofilium. rem ejje facrafn . id eft : crt///./2»Aox
U~ resfacra f)OV (ivcu ^iiy.ct . Cui conuenit, qtiod cfFertur e Menandri
yvcoy.cu^ : hpov ifh n ^viJLCovKidt,, Reperitur et in Xenc- 76 Andreae A..
Arcana domta Imperato r 16 71071 de tcgendet . Xenophonte» fl MyofJtBUH hpoi
a"j^0ov^>i. Ad locupletandiim vero pulclierrimum rhemadeHon vulgandis p
rincipum arca nis.fuccurrut ex Corn.TacicoIoci duoin figiies : Primuseft inicio
fere Aniiaiiam, vbi de nouo Tibcrij principatu agit,cuius racito iudu cajfus
efi: Pofthumus Agrip- pa,centurionis cuiufdam minifterio:nun- cianrienim
centurioni, vt mos milicix,fa- et percontanci Impeiacorii quoroodo Agrippa
fadusef- fec ? fercur refpondilTe: quomodo tu Cx- far.Vc ederec focios fubigi
non potuit.ncc Tiberiusdeeo fupplicium fumerepalam aufus, in fecreta palacij
parte iuHit inteifi- ci, corpusqj clam aufern . Anacharlis in ^^a conuiuio apud
Soloncm confopitus ita de cubuerat, vt finiiUa comprimi pudcnda vidcrencur,os
aucem dextra, quod fixno valenciore indigere linguam opinarecui'» Recfle vriq;
quando uon facilc tot reccn- fucris homincs, qui Veneris intemperatia
calamitaces /ibi contraxciint, quotciuita- tes principatusq; arcanorum
defolarit enii ciatio. Qu^apropcer loco conclufionis eflo, filencium omnino
feruandum in confilio» quod vim habere vis aut vfum . Nec qu^flioni quidem
cedendurrLs EMBLEMA EmblematvU . 77 CEC RO P I A effi^am quam cernis in arce LcAnam^
Harmodij {an nefcis hofpes > ) amica fmt . Sic animum placmt won^irare
vtragtnis acrem More fera-y nomen vel quia tale tulit. SlmdfidibHs contorta, fuo non prodidit vlhm Indicio,
elinguem reddidit Ipbicrates . COMMENTARII. I. HAe c qiioq; figiUa indiiftri?
Pigiio rij dcbetiir, quam fane non porflini non niaximopere probare . Stat enim
ieas- na ereifta in arce feii ciirricula, elingiiisifa praquam iiocliaa,
Athenienfium infigne, depi(5>a ceniicur,arealte dtus, extimefcensq;
Hipparchi poccciam, ne vi adolefcenrem !i[ i juferiet, protinus infidias
tendicad dcftruendam pro f.ia fa- culcate tyrannidem . Incerea Hipparchus ciim
rurfus follicitando Harmodium ni- hilo magisiiiduceret, ftatuerat tamenvi nihil
agere,fcd in loco aIi(juooccuIto.Cu neq; ficquidem proficeret,3ccingebat (e ad
eum contumclia profequendum.Soro- rem Harmodij puellam nunciatam vcni- rein
pompa quadam ad geftandum cani- ftrum,per fuos a minifteriofubmouic.di- cenccs
78 Andrc^AIciati. ccntes.noii permittere id magiftratfi, qiiia et conftantiores
in tormentis quibufciim* indigna effcc . Quod ^gi e ferciis Harmo- qiie
perfcreiKlis Chiiftian? pcrfuafionis no dius,& ob eum nuilto argrius
AriOogito, mine : quandoquidem leui adeo dc caufa compaiauenuit omnia,qu:A-t^.
tautiim die cxcra fufpicionem erat ciucs fed et fpontanca:morti fefe
dedifrent.H^c eos, qui pompam miliflent, inarmis frc- enim ipfa,carnifice iam
defcflb, poftremo queurcs cffe : dv)^v ^ ^y- \ Emblemata_> . 79 juaV,
fortem,crc(flum.Virg.8. Ainei.l. ^ Ant acre d.ubites in prAlia pofcere Turnu.
Placuit] Vetbum luris, qiio plebifci- tum iiicelligit i^ira«ro . Viraginls]
Virago AvTietVHpAy vel av- cTp/V.Symmachus ; etv7» KKn^tnreT^u dv- ^pii y oTt
Ikt^ Avi^poiihi^p^i) AVTn. hoc c(i:Vocaifitur h^c -virago^quia ex viro fum
/j/^ff/.Ouid. z»Meram. Hhc vbiperuehit bello metuenda virago. de
PalladcIoquenSjquas virili fitanimo et vir ru te. Ec Martian. Capella lib. 6.de
cad c: C6fult!^q'y virumprAfis, hinc dici/i virago. Aufon cpigr.i. ^ThreJ/Aq-j
viraginps arma retra^at . fic appellarur luturna ii.AEneid. Morefer&\
Leasnas, qu^e pro fymbolo forticiidmis et inuidi animi vfurpaturrvi dePieriiin»
Hieroglyph-Iib.i. Nomen vel qtiia tale ] quod mulieri huic Leasnasnomcn
fuifTet. idicula^ lEidibHs contorta] Fidcs, pluraliter, et '^m tor- Fidiculae
tormenti genus, quo a lortorc untum fonres funibus alligatis a tergo manibus
ffid, torquerur.A Grascisdicitur (r^otvtnqua: rencur,peruicere»quin obieda
denegaret . Commifiumq\ teges vino tortusy ira . Poflerodie cum ad eofdem
cruciatus rc- Tulluis i. Philipp. crimiiiis loco obijcit traheretur, gefiamine
fellse (nam diffolu- Antonio,quod fcriptas ipfius litteras,cum tismenibris
nequibat infifferej viuculo fa amici effent,poftea cuulgaflet,cum cqpiC- fciacquam
pt dori dcrraxerat,in modum fentinterfe inimicitias exercere . Sed nc
laquciadarcum fella! reflrido,indiditcer quid defidercs, vidc Senccam epift.
S^» uiccm,&corporis podere connifa,tenucm et io8. Con fnio Emblemata.
Confilio 6c virtuteChimjeram fuperari, hoc eft, fortiores 6c deceptores .
EMBLEMA XIII 1. T>£LLEROPHON,vt fortis equestfuferare Chim/tram» Et Lycij
fotmt Herncre monjtra foU : Sic tu Pegafeis vc£fw pctis athera pemis, Confilio^
animi moniira fuperba domas. COMMENTARII. V ARMATVs cqiies alato equo infi-
Oreforus acre efflaret de corpore fiamma-" dens iiaftam in njonftrum
illucl Ly Vnde& Fulgenrius Iib.3. Mytholog.Chi" cium,Chimajram
diilum,vibrat.Chim2e- mscram tricipitem piugi tsftatur,Leonen\
ramhacformanobisreftituit rignoriusex videlicet in principio, capram in media
antiquis Corinchiorum nummi>,qui miri draconem in finc.; quxante Fulgentium.
fice tamen iUud Lucre.i j iib. f illuftrant; habet Hyginus non vuoin loco
Triplici cum corpore "jt vna^ E X ipfius vocabuli Bcllerophontis ety 'Bnma
leo,pofirema draco.media ipfa Chi- mo fumptum videtu r Emblcma, conuer- msra^,
fis aliqupt iiticris . Nam iJcIjerophout^i, ^ xiixciuuL, Andvex A. Bei/ero'
dixcrnnt, qna(i tnalorum occiforcm jTA thoutcs (SgAAepct cnim,-maJa
diciiiiciir; vcl qiiafi -inde di- .^«A^r^apoi^Tfifc, rapiciuem confiilwrem di-
^tis . xerisjquod cciam innuir Homerus 6- Ilia- dos,qui ipfum /SaMipopov
x.:/Ac^.«T/?,noluit pro priamanu Relleropho.item perimere, fed ablegauitcum ad
fbcerum lobatem, Ly- ciae regem,Iitteris iJli ncc opmanti defigna
tumfacinusindicantibus datis,vt quoquo mododemedio tolleretur. Quas vbi per-
legillet lobates, quo Prosto moreni gere- iet,varijseipedicionibus,aleisqi
valde pe- riculofis iuuenem obiecit; incolumemqj atqj uuiidum toc exantlatis
laboribus eua fiirecerncns.tandcmad Chimasram dckn damnouram vocauir,quam
coegit . Erac Chimi,ra. autcm Chimseraadeo terribilis,quae flam roas euomebat,
vt proxima qua:q; com- burerctjac ignc deuaftaiec,& pccoraintcr» ficcret.
Atvero Dij cognita illius innocen tia,cius miferti, Pegafum alatum equum, nacum
e Neptuno et Medtifa, vel v t alij voluntjC fanguine Mcdufa», duni eius ca- puc
a Perfeoca:derecur,iIli dederunt Eo equo aftut^ confcenfo {vt Strabo ait lib.
8.) Bellerophonces vedus, monftrum il- lud virtutc incredibili confccir .
lobates iuueiiis virtutem et fortitudincm admi- racus, rediligencius fccum
animaduerfa, tandem reperic, mcram hac cfl,c fallaciam atq; calumniam.
Dataergoilli iiimatri- monium Caflandra filia ( aiij Philonocrt vocantj
ingenerum fibi adfciuit, et de- cedvius regni fuccefTorem tnfticuit. Hanc
infamiam non ferens Proeti vxor, fum- pta cicuta flbi mortem confciuit . Ve-
rum Bcllerophontes, quale eft ingcnium. plerisqj mortalium, tanca remm gcfta-
rum felicitate elatus ^ in coelum quoquc afcendere fupcr cquo Pegafo ftatuit:
qua arrogantiam lupicer, omnis temeritatis grauilTimus vindex, deprimendam eflc
ratus, Geftrum cquo illt imiv.ilit, qui fef- forem er aere in terram cxcuirit,
iu qua foliim cquitare debuerat, non vero enam in coslum fcrri, quod cot
viftoriarum obtentu, et tot mo.iftris domitis vidcba- cur afFeclare . Vndc
Horacius lib. 4. Carm. Ode ii. Terret amhufius Phatton auaras Spes : et
exemplum graue pr&bet ales JPegafus . terrenum equitem grauatus
Bellerophontem. Cecidicautem in campum Lyciac, quiab huiufmodi eueritu
Alieuseft dicl:us,eria- uitq; ibi claudus, mancus, et cazcus, do- nec inedia
abfumptus fuit. (^iiod ideo ccnfidum volunt, quia mente oberraret
excufliis.Namex Epicharmi do-ftrina,^»^ opa, y yJji v»^ dLKiH, To. S"'
a.Kh.di i-dvTA TV^Kd . Mens ziidet^mois audit, reliqua Tjeroomnia c&ca .
Eqnum autem alatum Aurora dono accepir a Ioue,vt fine laborc mundi plagas
quoridiano curfu ccleriiis pofletcircumirc. Hiftoria referturab A-
fclepiade.Vide prouerbium, BeUerophon^ tvi //rr^T^.Eandem hanc fabulam copiosc
et erudite nonmodo retulic, fed &ad hi- ftoricam fidem
reuocauitSabellic.j.Enn. i.Non grauabor auccm huc attexeremy- thologiam
Plutarchi de Bcllcrophonre, dequc Chimxra,cx lib.dc virtutib.mulie rCi.Huius
h?c eft fcutciuia.Fabuiofum eft Pegafu Temen teu Bel rophort gia Bi • rophoi'
ex Pluf cho% Emblemataj. 8j cjiiod in Lycia dicitur eiicnifTc, tamet/i hoc
publica fama receptum fit» Narratur itaq i ad cum modumrAmifodariis^fcu Ifa
ras, vti iiominatur a Lycijs,ei Lycioruin colonia,qua: iuxta Zcliam crat» venit
vna cum nauibus piraticis,Chimaroduce,ho- minc bcMicofo, fcd crudeli admodum et
efferato . Huius nauis in prora Leonis,in puppi Draconishabcbat infigne.Cumque
noxa: muJtum Lycijs intuliffet, mareque infeftum habuiflet.vt nc quidem traijci
tu to poffetjueq; vrbes maritim? ptoindeha bitabiJes eflent.in eunde quidem
eipeditio nc fufcepit BeIlerophontes,& ad extremu interfecit, fugicntcmqj
Pegafo (quod, vt conie(flo,genus eratnauigij celerrimi) iu- fecutus:atqj
Amazones expulir,& bellica virtutedomuit.&c.Deinde fequitur:Sunt
auiaffirment Chim(^ram iljam Poetarura hgn]Cntis decautatam,monrem fuifle Soli
oppoifi rum,in quem Solis radii cum retro fleL^erentur,& vehemenrem a^ftum
in pla niciem rctorqueren t, favflum cflevtinde frviges marcercerent.Quaj
malicaufacum notaelfe BelJerophonti, excidi iufllt ipfe piaccipitii par teai
eam,qua: laniiflima pu- tabatur, et plurimum folarem ^eftum re- fletftebat .
Scd quod non ei elfenthabir? graiiae, iratus ad vjcifcendum Lycios fe
contuJit:tandem tamen a mulieribus pla- cafiis cft.Noraphis autem 4. Iib.de
Hercu ie narrat, fuifleaprum ingentcm iii Xan- thorum finibus,frugcs
depopulantem,quc Bcllerophon occiderit. Qu^od mihi mini mevidetur fabuJofum.
Ha;c cx Plutar- cho,fed concife. Hiftoriam hauc comple- xuscft integram pr^tcr
Homeri enarrato- rem Pala:phatus lib. i. A'\K»yopt/.M^ tcm Fulgentius
i.MythoIog. Vide Nata- lem Comitem Mytholog-I b.j-cap.^. B,ellerophon] Sapiens, beneq;
confultus, quique fit ^ii^ti^ops^, vel Tct ^'chKtpa. (povm . Sic autem denominatus
cft,a Bellero Corinthiorum principe a fc interempto,cum alias Hippomis voca-
retur . Tortueques] Animimagni, Pegafove- ftus . mArn. ChimAram] Chimaera,
monftrum tri- foime,priore parte leonem,draconem po- ftcriore,media capram
referebat, flammas ore vomebat. Homerus: UpQ(rSi hicov, O-TTt^iV S^pttY.my
fJLiffffH ^vcv «TTo^yf/tfaefc 'TTVfoi (j^ivof «i-S"»- J^rima leOipeFirema
drtteOi media inde en- §u£ grauiter patultf ipirabat narihtui^ gnem, Hos codem
vcrfus habet Heflodus tn Theogoi.ia: vndelicctdubitarc, vtcrcorii prior
floruerit, quamuisego fcrecoajta- neos iudicem, Honjerum tamen antiquid rcm
nonnihil. Ouid. i i.Mctamorph. G^oqyChimsara iugo medijs in partibui hircum,
FeBui ora leAycauda firpetitPs habehat, Vide Homerum^.Iliad.& Lucret.lib j.
Solinus tamen Chimajiam monrem cflc chimAra fcribit in Lycia, vnde nodu fumidus
ignis ^^^^^ £^,_ exhalat . Atq; hunc montem monftro illi ^ triformi nomcn
dedifle,ip^emetetiam Ser uiusaflciititur ad illud Virg. Eft,inquir, Chimarra
mons Lyciar, cuius etiam hodie ardet cacumen, iuxta quod funt Ieor.es, media
autcm pafcua funt,ima veio ferpentibus plcna. Hunc quia Belk- rophon
habitabilem fecit, Chimeram di- citur occidifle. A qua fentcntia parum di-
fccdit Pal?phatus,cum air, ante planitieni montis Chimarr:^ Leonem
fuiflequcdan), Draconem autem rstr6,cx quibus pafto- res Jxderentur. Ad qu^Ioca
Bellerophoit vbi accefliflet,montem occupauit,p©ftea-" queinicclo
ignijfer? perierunt.Triformis Chim&n^ eftautem Chim^ra (qua noraiur amoiis
cur trtfor pctulantia,id ci\,Kvfx ipcoTo^) quiavolu- ptascorporis infultu
Jeonii)o primiim in- uadatjdeiiide procacitarem et Iafciuiam in ducat, poftea
vero poenitenriam et vene- num.FuIgent 5 . Picrius 1. et 14. Hiero- glyphic.
Hefiodi intcrprcres in Theogo- uia Chimxram fcnfu allegorico tres expo nunt
Rhetoricas partes:J^/X£tr/;cwV,feu iu- dicialemj-srcti^M^t^p/xj/V, fcu
dcmonftrati- x\zv[\-jihiv- T/xoV,quod vav* n\ fit io prinjis,& iougio riad
pcrfuad um vtaturorationisjtra- .c.3. Satis ruperque dc Chi^i^era hucufqj nifi
me Lycophronis mterptcs, vt aliquid ad- derem, rcuocarct . IUe enim Chima^ram
pro muHerc ponit, filia Amifodari^, Lyciq prsefidis, cuius fraties duo, Leo Sc
Dra- co,qui cfi Lycia: cgieflus occupaflent, via rorcs, aliosq; muitos
trucidaflent.Qii,od autconcordes, et vnain aliorTi pcrniciem confpuantes,
tricipitc bellua illos pleriq; nomindrunr: vtquia periti belloefl^nt,&
infignicorporis pr^diti robore,ignem expi rante dixerunc Hos Bellcrophon
vicir,in iedo faucibus plumbo,id cft,ieruirutis fr? no ln priori partcLco pugnabat,
Draco in pofteriorc, at in medio Chimxra, co quod eflet infirinior . Alij ad
hunc penc modum.*Chima:ram (vti colligitur ab Ho mcro) genrcm fuiflebcllicofam,
quam leo ni efle fimilcm diccbant. Hac fuerunt Anu 2oncs,qu?a faciepugnabant
valde ftrenue et gencrose, quas l oeta cum Chim^ra, hoccll,capra,confcrt, quia
per prajcipitia incederentcaprarum in modum,& m pra; ruptis locis
habirarenr . Monjird Lycijfoli] Chimaeram jfallacia dubijm, frauJem, quanquam
variam et fo r t io rc m . H
OJii i ne s i m p robos, m a I efi c os, fraudiilentos . Lyciiaiirem
deducuntura nomine hviiO( Ju/>us,hmc ad^givm yHomo homint lupni £rt Lycu
rcgiommoris A- fi' .fic dida a Lyco Pandionis filio, quam ijgat fliiuius
Xa!ithus,alius abeo,qui Iliu pr ^fil^ et ris, qn? confilio et
itiagnitudineanimi fo- rtitudi piri,& tolli tanJem non poflic Quaquam i
'vtf, cnim nobis intcrdum Gt concertancium cum forttoribus,& frauHum omni
gencrc inftrutflioribus.pugnar tamen minimeeft ccdcndfi, modo inftrudi fimus
firmaqua dam panoplia conftantis animi,fiinicj; iudi cii.Nociiisenim eft, quam
rc confirmare ncccfte habeam, nihil ramarduum.camq ; inacceftum efte, quod
derteritatc ingenij actingere,& tandcm aflequi noii poftimus: uullas deniq;
tantas vtres,aut etiam frau- duminuolucra tamintricata,quasdeclina- re, aut
etiam ai^erfarc nequeat ingeniofus bcneque confultusanimus- Qux fententia certe
philofophica hoc lepido figuratur cmblcmatc . t.Siih hac prarterea
Bellerophontis fabu la vit£e humanaj ratio prope omnis conti- nctur;nam neq,
aduetfis rebusnimis trifta rijueqj prorperis& felicibus nimisgioria- ti aut
cxtolli conueuit, quojiiam horum omnium dcniq? moderatorem Dcum cfte
cxperimur.Is cnim pro fua fingalari clc- mcntia,& calamitatibus iniquc
circum- uentosadiuuat.quod accidit, dum calam^ tofuseftet,BcIleiophonti ; et
nimis elatoff- animosdeprimit,qu3re idem poftcadccoD lodiciturdetrufus . 3 .
Eadem fabula denique per Chim^ram Irs efi- ab ira, monftrorum omiiium
turpiflima» ChimtfM' propofltaciws turpitudme nos rcuocatril- laenim furibuiidos
facitcos.qui ralianimt motu exagiranturj ocuJosqj rubro colore perfundit, et
flammis armaram Chimae- ram eflicit . NuHum (ane cft vitium ma- gis vel
honoiijvel virxmortalium, vel fa- cultatibus infeftum.quam ira, qu^omnia vno
remporeeuertit, nifl Bellerophon, irl eft,reda racio illi moderetur. Igitur qui
huic virto funt dediti, non minus a noftra confuetudiiieaueriendi fnntac
deuirandi, quam teterrimi et maxim^ perniciofi fcf qut(t dormit ocnlu apertvs,
idcirco ponitttr arkte fores-templorum, I T. E X verere Chriftianorfi pacrum
infti- Vnde de- tuto,& ex rerum proprietatei cum etiam dH^UEm ex Oro
ApoUiiie videtur defumpcum hoc hUmeLj. fchema,quo vigilantia et cuftodia m Epi-
fcopo requifita defignaiitiir : Depingitur autem duplex vigilantia,corporis
vna,m« tisalrera.Corporis vigilantiam Gallus re- fert^qui homines ad labores
folerexcitare. Campana vcro.quia mentem ad Deum ex citat.fymbolum interioris
vigilantiascoii- tinct.CuftoJiam aucem reprajfentat leo, proforibus templi
excubans Sanenonci- tra myileriiim veceres gallum ediciori facroria templorum
lococonftitui volue- runr, quopaftoris pociffimiim vigilantia GaRws
repraefentaretur. C^o fpedat illud D. cur facru ^regorijex homilia quadam :
C^ifquis popuii fpeculator ponicur, inquic,debec in alco ftare per vuam, vt prodeHe
pollic per prouidentiam. Sunt pra2terea,qui Do- ^ Keupov iTl^^ a-KtpTdi. IIKIOS
S^i a.viGalIum gallinaceum exoriente Luna, vt affiatum diuino quo' dam §piritu
bacchari atq-^ exultare feriit, Qriens autem Sol nunquam ipfum fallit, tum
§luid p Leonem Eroblemataj I 87 rnm vehementijfme vocem contendens . Lucretius
4.fic: etUgiiUumynoBe explaudetlhus al k AuYoram cUra, confuetumvoce vocare.
Poeticam rationem huius anteliicanigallo ram cautus tradit Lucianus in Somn.
fiuc GalIo,qua mox fubiungcmustplulofo phica Heliodorus AEthiopici.his v-erbis:
Ket^' OV y(f.(i KAtpOV d^iKTpVGVifJtJ^^jnVj^ «Tg, «$• Koycf, dLi7^y\(TH Aliud,
Son crefiofo in vn luogo^e di tal forte» Che giu mipedony quand^il pefo
egroffo. E fetnpre,n che mifermi, 0 che fia mojjo Auieny che Vhorologio in
golaporte. Son Capitan d'eJfercito pedont^y £per vfarevnamiafoggiafgherra
L'elmo h^ in tefiay ed in groppa vnpen- nacchiont^ . Son fenz,a braccia,e con
altrui fh guerro-j, Son fenXa derti, e moz,z.tco in f-nzone . ^orto gli
ffroniye vc co ipie per terra. Caiio ^ejfo fotterra, Ter tronar mia z enturay e
miodeHino, T.purfiimo vn Rubin men dtvn lupino . Habetiir et aliud de Gallo :
blaturA folers produSfus munere vates, Mendaci nitnquam voeefutura cano . priu^
obtueor fole-ybis rrafcor in aUYas^ Nec battifma,r'ifipofi meafatayfero. Mortum
ancipiti dependet corpt£6 obelo, Co^ilians hominu gaudia multa gregi .
Haecforfan vlrra clepfydram, i;on camen exrra rhombum . INSTANTIS Eoi] Lncis
aducntancis, diei redeunris,qi!em vidctur aperire Eos: quod remnoris
Gallicii.iiim appellatur ; Horario GaHi cantus. H*«j- autem aurora cft Gra?cis
Ouid.3.Faft Tresvbi luciferos veniens prAmiferit Eos . Aufon. in Eidyllijs : '
^ Ter clara infiar tvs Eoi Signa canit ferta deprcnfo Matte fa^ telles . Sed
pro Poefeos ftudiofis pauca fuper h^c annotabimus Vocalis w,apud G ra;cos lon-
gaeft Lariniqjcum Grarcas voces huiuf- niodi cransFerunt,»?, in clongum commii-
tant,qucd Ouidiusfecir in carminciam ci tato . Sedahquai:do eucnic, vt
di^fliones Gtxcx 3 qnas per«, fcribuntur, c^dem et per 5,enuncientur,quod hic
fii.N^im Gr^ » et ce H&r,& eVt)^dicitur. Vnde Propertius Iib. iaii*
i.vno difticho vriamque quantitatem eft compleyus; Siue illam Hr^perijs.fiue
iUa ofiendttEots^ Vret Ecos, x ret et Heipenos . Caner s det gallm] Lucianus in
Dialo- go,qui ii'fctibitur .Somnium.fcu Galius, multa dif^erit de gaMo, e
ouibus pouca, quia non fii eiucund; a:elcgunfur,trasla« tahuc conieci . Lcqnnur
ai tenn Micyl Jus in hunc modum ad galluni: Profedo -^abula et olim ift rfmodi
qurddam de vobis au Gallo, diera/niadolefccniuliim cuempiam f'iifl[e F 4 Galium
IH. Eos Aura YCLj . 88 Andres A. Arijlophd nts fahti- la, de vaU h. ^ Cur gal-
lu4 mane Gallum,Marti aciamatum, atqjhuic Dco compotafTc, coniificafreqi et in
voltipcaci- biisge/riirc morem . Icaqj cum Vcnciem adirec Mars, cumea
concubicurus, hunc Gallum vna fecum adduxiire. Quoniam autem Solcni pocilTimum
metucrec, nefi c rublimiconipexilTct, Vulcano fe prode- ret; fonsad ortium
adolcfcenculum lem- per relinquere folitun), cuius indicio cer- tior fieret.quando
Sol emcrgerec Deinde Gallum aliquando fomno correpcumcx- cubiasdefcruilTe
infcientem,SoJemq; nu!- Jo pr^fentietc imminuilTe Veneri ac Mar ri (ecure
dormienci, propterea quod con- fiderec Gallum indicaturum fuille.fi quis
inceruenifrct.Itaq; Vulcanum a Solccdo ^lum,eos deprehendiflcimplicicos, acque
irrccicos his vjticulis, qu^E iamolim inil- Jos fuerat fabricatus.Porro Martc,
fimul atqi dimifllis cft, indignacum aduerfus Gallum fjilTe^acq; cuminaucm
tranfmu tancjijfdcm arniis, vcin capite progalea criflam obtineret . Hanc ob
caafam,qu6 Yos Marti purgecis, cum iam nihilopus, fimulacq; Solem cxoriccera
(en(irtis,mul toantc vociferari,arq; illiuscxortum pr^ nunciarc . Ha:c
Lucianus, et multa alia ibidem. Ariftophancs in fabuJa,cui ticulus opvtSi^Aepidam
narrac fjbellamiimpcraf- fc (cilicec aliquan lo Gallum Perfarum genci (quarc
quoq^auis Perlica dicicur) vnde cciam tiaramgeltac rcc^lanijquod fo- Jis
regibus erac conceirum- Adeo verofor- midolofum et durum impcrium illud
fuilTe^vc ntic quoq; galjis canencibus cun- ^limorcales, ccu mulcam verences.ad
ope ra pcragenda profilianc . Erafmus in ada- gio t Priufquam gallui iterum
cecinerif, caufas rcddit ex Plinio.Sc Ci ccronc, acque aliis.curnodu gallus
caiicet, quem vide . Sedfas fic lacius no )nihil cum gallo cucu rire,feu vt
Demofthcnes dicir, noiLKv^^HV. Ambrofius Nolanus fua: a;cacii- Philofo- phus
haudignobilis, in fuis quxftioijibus exiftimac,galIorum antilucanum cancum ab
iniiata quadam (alacicate proficifci.Enre enim hoc ani-nal pr? c^terisgallinis
dedi- tum,ac veluc viorium, mireq; folicirum Hc fobole propaganda,adeo vt
vnusgallus tompluribusgalli.iis pr^Hciatiu:, cancam- fjue turbam vnicus
maritusimpIear.Hinc aliquando Trigint^ vidjtas lapidu temeratiw iHi* RedMit i
htufadnus) folefiupiti pmr. Cancu aucem libidinem cocundi figuifica- ri,vcl
illud pr?cipue denocat,quod ante- quam ad ineundas gallinasidonei fint.con
ticefcanc . Qii^od plerisq; auibus vfu ve- nic,qu? Vencns procliuicatem
denunciac: quemadmodum dc perdicibus aic Pliiiius, qu? fuperuoJancium afflatu
concipiunt, f^pe vocc cantum audita mafculi . Quid Rifum t mirum inauibus,cum
et vxor qu^dam fa neatu: a lax foiis mar ti abfentis littens miiris feim mici .
pr^gnatam fallafuerit ? 6 fe pelui asrea ipfe Alcia tus 8,Parerg. cap. 1 1 .
fic ait.-Dubitabilior eft alia quaeftio,an immodici importuniq; campaiwrum
pcUuum puifatores officio iudicis compcUi poflfint,^ c ce(lcnt. E t fc ieo dum
veteribus non fuidc hunc morem > fed inftar peluiLim fabricaca hxc vafacam
panas appelIaric?pras,quod ex Campano a^re conflata; eflcnt. Yndc pioucrbium in
loquaces et obftreperos,D(7^^ qui libellum de notis Hieroglyphicis Gr^ ce
compofuit, cuius hs ^ ^nm voluntj(]uia fcra cft perfpicaciffimi vifus. 90
Andreas A. Lionu t' mago in ■valuii te- phrum . I V. BuopaJ^o rts eccU'
fiafiici mmera . vifiis.De quo fi plura ciTpis,vidc Ariftoic lcm dc
Hift.anim.& Oppiauum iii 3.& 4. dc vcnatione, Plinium Nar.
Hiil.lib-S.c. 1 6.qui ancricjlcoiies nunquam limis ocu- lis intueri:de oculis
adapenis non menii- iiic Vide eciam Coelium R hod.li. 1 3. c.8. Templorum
idcircoponitur ante fores^ Eruditc non miniis quam dili^r.enter in fuo
Copiajconai Pierius lconrs faciem il- Jani,qu3! pnma vifa eft Ezcchielijnitian-
dorum faciorum admonitioiiem nobisob latan. fuiile iradit.-eamq; a primis
vi(am, quoda vira nrincipum foleat totius popu li confenfus legcm fibi
ftatnere. Ponuntur itaqjad valuas tcmplorum, vel poftibus fuAiq; plane lcnhi
Apoftolus i Corin- th.i3. Sivel hominum (inquit) vel ange- lorum linguisloquar,
charitatcm autem nonhabeam ; faftus fum ^esrefonans, ac cymbalum tinnicns .
Addani dc campa- Campa' nis 'TTApifycof, vulgarem efle crtotem, narum o» quo
Paulinus Epifcopus Nolanus, Diui rtgo, Hieronymi a!qualis, et fandimonia vitae
fpcctabilis, primus »n fuam Ecclcfiam campana? vfum inuexifle creditur: quafi
priori fasculo ignotus ille fuctit . Verius namq; eft, virum illum
fan.flilT^nu'] Geu tilium facrorum abufuin correxirfc, et ad pia munia
tranftuliffe, vt nimirii eius fono exciri poflent femotius habicantcs ad
conciones precationcsq; . Caereroquiu ijsdcm, quibus hodic, vfibus deputaraS
fuifle prifcisquoquc fseculis campanas, Hadnanus lunius diferte docet, lib. 3.
/nimaduetf. cap. ii.Sed ne gariulitatis vento impulfus audiam ^coS^eovtuov X^^'
KHoVi flagellum dc pelui. Emblemata_j . ^ i Sobriusefto,& memineris non
temere credere: h^c funt membra mentis. EMBLEMA . XJ E creda4, ne ( Eficharmtis ait ) non fobrius
elio : Ht nerui hurnan.t memhra^, mentis erunt . Eece oculata manm, credeHs i
d, ejjuod videt : ecce^ Pulegium antiquA fobrietatis olm : £luo turham ofienfb
fedauerit Heraclitm, Mulferit cjr tumida feditione grauem . COMMENTARII. RE c r
i^habet (emanusocnlataj fed Sobrieviuendum^( }iyefj.ovc^etf Tet •^pi]- y.etTet
em TTOTi hVcu iheyov • Ecce] Demonftrandi nota refte iilgitur cum m.anu
ocuJata, qu? credit id, quod videt. Oculata manus] Adagium,quo rei ccr
Oculttti, titudofignificaciir. Ocularasenim manus manus, dixit Plautus,qua?
promiflj velinc exhibe ri rc.non oratione promitci. Nam ocuJos habere,quibus
videaut exh)I:>ita.aures non habeicquibus audianc polltcitatioiies Ita lena
qu^dam in Afinaria adoJefccnci au- reosmonics poIIicenti,cLim iJIa uihij com
moucrerur promiflis,inquic : (^um a ptfiore panem pitimusyvinum ex oenopolio,
5"/ AS habent,dant mercem: eadem nos di. fciplina vtimur . Semper oculatA
nofir& funt manus,credunt quod vident Ideni in Pfcudolo : Eme die cAca
hercie oliuum,idvendito ocu Ipta dic-j. Oculaca die aJiquid vendere, cft
prarfenti pcciin a veiidcrc . Vim proucrbij videtur exprefifrc Tercnti^iius
iJIc lciio Sannio m Adelphis : Verum ego nuquam ade-? afiutu^fui ^luin quidquid
poJfem,mallem auferre po- titt4 in prdfentia . Huc quoqj alJufit Ch^rca in
Eunucho : Tar fisj nunc promiffa appareant . £c Oculata die ven' dercj .
Emblemata. 91 EtPropcrt.lifc.T. Cui no mte pettetMnec meinm ctttigit . Idcm
Plaii cu s in T r u cu len to; Maniu vetat,priufquam penes fefe habeat,
quicquam crederc^' Imo et facr?Iitter?admoncnt, nonomni fpiritui eflc
credendum. Non fia- Credens id ^quod videt.] Herodotus : fim fiden ^rct ivyyAV^
ay^pcoTrota-tv eoyTet atti^o inm. rjzpct i^^et\(Aa)V : Aures funt liominibus
magis incredul?,quam oculi.Proinde lau datur illndThcocriti : ^ Ne crede
citijpme,ni priusfinem videas . Cuius fententi? vim tenerc debent qui ver
^atitur in Rcburp.& negotijs grauioribus implicantur,fed marime temporibus
pe- riculo{is.Si enim propter amicitiam mul- torum fucatam vix fratri
fidesinterdum fic habenda,perperit6 meminifle debemus Pythagoric? paroenii^,N^
cuiuu dextram iwitrem, quandoquidem hominum ca fic improbit3s& vcrfutia, vt
noii modo fer- mo,fed et frons,vulcus,& oculi ipfi perf^ pe nienriaurur.
ApoIIonius rogatus a re- gc Babyloiii^, qna rationequietus iu fiio principatu
perduraret 5i, inquit:, paucis fidem habueris . Nulla enim regibusma- ]or pernicies
impenJet quam cum delato ribus facilem ad fe adtcum pr^bcnt- Plato de
Repub.magiftrarura optac, qui fit 7* JVfifc S^ta/n^pvKKiifjLivoiy id eft, qui
au res obtufas habeac ad rumores et fabulas po- pulares . Addam et id Plautinum
e Tru- cniento : Non laudandusefl. ts, qui plus creditquA audit quam
§^£videti,non placet, ciim illi plus lau- dant qus. audiunt» vnus,qua oculati
decem . Atqui fi mngi^ pollerent oculorumquam an'mi iudicia . profeda de
fapicnria foret aquilas concedsndum. Homines enim neqj longe dirfita, neque
proxime ad/ita poillimus cerixre, &c. A- puleius ti5 alio feiKCtiam
torquet,vt dixi, Com^ Frugalf' tns vetg -^ rum. 94 Andre^A.. In oleri- bits ptper. Heluones qui pro' prie .
MagneLj ~jts efl ora tiont6 non Commune magnum. Pliniiis epift.ii.Iib. i . dc
Catilio Sciiero : Quam parciis in vidii ?quam modicus in culcu ? Soleo
ipfumcubiculiim ciusjip- fumq; leclum,vt imaginem prifca: fiuga
litatis.afpicere.Ipfius autem Plinij fruga- litatem habcs Iib.i.epift. 6. Olus\
Kciy^dLvov ' OIus dicitur omnis hcrba fatiua,ab alendo, quod vetercs olc- ribus
alerentur, antequam elTent repert^e frugesjijsq; vefcebantur abfq; luxuriofo
condimento.vnde prouerbium, to iv Ket- "^^votf vri^TTZfi, in oleribui
piper ; pro rc ingrara et infipida . Hinc qUoq; olus pro tenui et quotidiano
vidu nonnunquam ac cipitur.Hoiatius i.Serm. Sat.7. fi ■»unjua*yi es forte
tocatHS Ad coenamylandas jecurum olus . . Et quia asgrotaiues plerunq; ten u i
egent "vid:u,cos oleribus curatos fviinfe conftat cx Phnio,& Plauto in
Capr.vbi Hegio Para- fitum inuitat ad coenam tcrreftre^i, tis olerihus.Qwx iJIe
refpondet:C«mr(, Setv/j.cL^ovTcru S^lCt^pipOVTcOi, 0)? yipUKhHTO^, d^lOVVTCOV
eivTov Tcov TroKiTcov yvek>y.iJV Tivd tiTrtiv 'TTipi c[xovoiet^, dvetCdLi
iTTl TC y^>Ty.ct,;($u het/2coV "Iv^p^ KvKtKct, TOJV CthiptTCOV
i'7ri'7ra.7et^, j(5u yhi^^cavt KiViieret^, iKTT/ojv ci-ri^hSev • ivS^ei^Afjnvoi
a.vToli OTl TO Toh TV^^ vti- les: Acilludert Latinis abftincntia,omnis
innocencia, quae apud Griecos vfltatum nomc" nullum habet, (cd habere
poteft A^hd^HcLv tnzTw eft innocentia afFettio ta- lisammi,qua: noceat
nemiiii,reliquas etia virtutes frugahtas continet.-quae nifi tau- ta eftet,^ C\
hisangurtijs, quibus pleriq; putanc,teneretur, nunquam eftet L.Pifo- nis
cogiiomcn tantopere laudatum . Sed quia nec qui propter mctum praefidium
rcIiquic,quod eft ignaui?:nec qui proptcr auaritiam clam depodtum non reddidit,
quodeft iniuftitiaeinec qui propterteme- ritatem raale rem geflic, quod eft
ftulci- d^jfrugi folccappellari: cotres yij^cntes, foriitudinem,iuftitiam,prudcntia'm
fruga litas complexa eft, etfi hocquidem com- munceft virtutum : omnes cnim
inter fe ncxa: et coniugata; funt . Rcliqua igitur et quarta virtus, vt fit ipfa
frugalitasnc- ceflrc eft . Hadenus ille de vi verbijnos ad iSohieta- rei
notionem veniamus.RccSle Apuleius, (is Irius, fobrietatem dicitefle
fapientiasomnis pri- xwarium fundamencum,quod in fe virtu- tum omnium fcmina
continet:nam fobrie tas tem peruntis fpecics, prudcntiai comes
eft.cnperfpicientia veri,falfique,tum in de Ied:u habpiido rerum bonarum ac
mala- rumjea fortis cft.quai voluptatuni illece- biis noii C3piatur»&
iuftitiam colit,quam in fe primiim feruat, ahjs etiam tribuit. A fohrictate
itaq; fuam philoiophandi ratio ncm Pythagoras orfus eft, cum quibus, ce.rcisque
de caufis abefu carnium prohi- beret • Q^iod adeo multis probatum eft, vt
plcriqj inde fadi mcliorcs,ac cuitio- res,fapieiuix latices imbiberunt;alij
fuper ftitioic Pythagoram semulati in totum rc pudiarunt cfum carnium, et
animantia muta.vtimpuracrcdidcrunt: quo dc nu- mcroEucratita^, dcliri
quidamhafretici, dc quibus Epiphanius.Sobrictas vitturum pcnc omnium feminacium
cft;quam vna. qui habeat, &: caitcras ctiam facillimc ha- bucrit.Placoin
Charmide cemperantiam, vica; hominum cultodem appellac lu Gorgia prxcipir,vc qui
(anusacbeacusef- fe velic,hanc vircutem exerceac. Et Xcno- phanes nihil in
homine nafcimali poflc, qui cempcranciam fueritamplexatus.lca- mic q^uocquor
fapientcsolim habiti funt, temperaciflimi pra:dicancur:vt Soctates, qui quod,
tenui vidu eflet^ea pefte fseuif- Kifea cadus noneft,qu:e Articam inuafic. Ec
Placo.apudquem cum nobilis impera- tor Timocheus coenaflec, moderacis cibis
exceptus,poftridieiIli facius obuius.dixit; Quiapud ce, Placo, coenanc,
fequcnci dic bcnc fe habenc. Nominatur et Pychagoras intcrfobrios, qui ctiam
dicebac : Vencer pinguisnongignic fenfum cenuem. Idem cum ofFendiflec aliquem
inflgnitcr obc- fum:Non defines,inquit,tibi jnoleftiorem carcerem ftruere ? Pra^cermitro Grxco- rum veterum frugalitatem laudatam
fa- picntibus,qui femel tancum incerdiu epu- larentur . ErgoPlato delacus in
Siciliam, cum nullum ifthicpacria: frugalitatis vc- ftigium obferuaret,
admiratus eftinful^e corruptiflimaedcprauatum morem,que- admodum rcfertipfemet
in cpiftolaqua- dimad Dionis propinquos. Apud veteres Romanos, frequeiitior
pultis vfus, quam panis fuit, et eorCi bonas valctudinis quafi qu?dam matcr
erat frugalitas,inimica lu- xuriofiscpulis, &alienanimia: vini abun-
danti^j&abimmoderato Veneris vfuauci fa.Val.Max.Iib.i.cap.y.Non eft quodfic
verbismultis augeamus frugalitate Caij Fabricij,Coruncani, Curij,quos celcbrat
TuIIius;h3C cnim virtutes fuere potiiis temporum,quam hominum . Probacur, me
quidem iudice,modeftia vel Agaficlis, de quo Aufonius,& Plutarchus; vel
Ner- ua: Goccei, boni Principis, de quo Vale- rius Martialis.Solemnia olim
fuere nipha- i^ippjalia lia,Iunonis facra, quas abftemia a matro- Jacnx^ .
nisabfteniijs celcbrabacur,vt matron? me mores eflent, quam Deam colerent, qua:
casmoneret fobriecacis,vc qux fit indiui- dua pudicitiae conies.Non tranfiIio,quod
ludices rcceprum moribus,vt non nifi a ieiunis i u joi^yij . dicia cxercerencur
reorum capitalium,vc mcminerint,(cad rem feriam accedere, et inquade hominis
agatur capitc, de quo nonnifi prudentiflime, et maxime fobrie coguofcendum.. Id
adijcio, Baccho.Deo temu- 96 Andreae A. Tempus 'PtHgali- txs ad le- ges natU '
YA compo- NAtUYCL^ ^jiua ex- cernit . tcmuIeto,tum papaaer,tum ferulam olim
tributam legimus,erudito fane fignvento > vc viiji vis oboculos poneieturi
papauer fomnum conciliat,rc mero plenus fui ob- litus,dare fe fomnodebeat,fuam
vt fpon- taneam infamiam tegat:fcrulam vcroca- iiigati ^nis notam, vc
intelligaut cbriofi.fe pffina dignos citius quam mifcricordia, qui fc fponte in
id difcrimen coniecerint . Eadem prudentia fnic apud fapientcs vc- tercs.dum
pra^figercnc annnm lud:us ma- tronis.qujc virosamifilfenc,nc fcilicecan- te
annum poft mariti mortcm propcrarec ad fecundas nuptias, ne fierct confufio fan
guinis, 1- 8. fF. dehisquinot^ infam.Iul. Paul. i.receptar.fcntcnt-tit.vlt.Multa
hu.c confcrri poflaic ex Decretal. Pontificum, de p^nitent.& remilf.fed hoc
ftudiofis pcn fum imponimus. Addoego poftrem6,nul lam virtutem adNatur? legcs
ficeflTccom pofitam,quam frugalitacem. Inquirenci- businnos fagaci mencis
oculo, viciaqua:- dam apparcbunc obfcuriora et in receflTu, qua^dam in apcrto
et frote pofita,& qwafi manu prchendendajcralTa.iupina ;dequo luxus et
largior bonorum profufio, vbi nec ratio fuadec, ncc poftulat neceftitas,
faturando, vcfticndo, piotegcndo cor- pori, et ab incommodis fupcrne deiedo-
rum intbrium, caloris et frigoris, vindi- cando . Non fudandum magnopere pro
his, ncc Occano diuifx gentes adeunda, qujE a SoIjs cubilibus miniftrent exoti-
ca,ri lelegata ni vlcimas terrarum oras in terapeiichac,moderamen natur?,&
quod didat fequamur, quae in excclfu laborat et
frangitur,ainicafrug3licatis.Nonqua:- rit fuperflua,mi6 nec fert, modis quibus
expellat et ic exoneret,prouid? corruptio nis.vtiluerinucncis . Videmus hoc
inclc- mentis, et quicquid coalefcit corum con- nexione,inanimacibus,mecalIis,
ftirpibus^ cxcernunc fiquid aggranat, et deijciunc fuperflua.Crepat nubcs nimio
humorc pr? gnans, rarior a tcmperato humidoipfo niocn et agicacione paulacim
feconfumit, et milcecaeri Noulibratur diu vaporuro terreftrium
deafioribiglobns,nec molem fuftiiietflabilefubiccftum pcndencis mace-
rix.vincitur elles,& proUuiicni vclut quandam fatu- racac et parcuriencis
aur^, quam cogic ad cgcftum Nacura.&.vfus Vniucrfi.Dcinde illud ipfum,ex
quo talia,nonne pars Ocea ni fuic,auc fumantis terra;,(ecretione rcic- noxia
giamina, non iulfa crcfcere proaocantbfemine, fed coada exire,vitiofce vligini
fic quafi exco- land?,& purgando terreftri vtcro,ad con cipieudummeliorem
foetum. Metallarias intrenniscaucrnas, vbifoex impurior, et fordida fuperfluitas
inter ramentaaurea et venulas defidens ad (egrcgacioncm, cx- crudencc vi
incrinfeca connafcentis precij, fenfim itura,fe oftcntabit.Ncc in ftirpium
cicremcntis propcllendis Natura fegnior: capillamentaqu2Edam,cinnos, auc
floccos priemitcuntarborcs, et mufco fcopcriunt ac viridi lanugine, priusquam
gcrmincc, purgantis fe medullse,& inutilem fuccum fcccrnentis manifefto
figno. Age vero, qua prouide innoftiodeniq; et cqterorum ani mantium corpore
canales iftos cgeftionis fupcrflua:difpofuit, nccollecflis veiutin cloaca
fordibus,exitu inrercIufo,corrum- pcrcturficu& putrcfcerec? Hucaurium
nariumq; quadriforx porc? faciunc,& tu- bus maior deferendiscxcrcmenris, et
vri- naria fiftula anguftaac breuior,& forical? traiecftarcutisjpun^ftuiis
fimiles, fincnu- mero,{udorideijciendo,& porta ipfa pr?- coria,ieciproci
vfus, gurguiio, intrantis, cxeuntiscibi vchiculum: cumq; vclintc- ftmorum
volumina turgent,obftruda in- errante flatu,au t venarnm cu ripi noxio fan
guine, naturaexmuia ars clyfleres pra^pa- rauit& fcaipcllum apertioni .
Adeo vias omnes ac modos difpofuit fedula mater fe grcgaiida: copi2e,vtin
tenore fuo, menfu- raatq;ordine confifterent et confeiuaren tur fii)gula,nc
veldefcdus noxa.m,vcI ex- ceflus pareict. Modus in medio et medio- cra,
vircutis ticulo et laurea dignus:extrc- ma Iaboiant,nec fanafuut, nec ad
fanica- tem adininicula.qu^eabundant pr(^fercim, fomentalafciui^.Sacra
Frugalitas placat, falx luxurix et farculum runcandis far.-
riendisqjfiluefccntismali quifquilijs.qu^ lola Meatus pro excn- mentts in homine-
VirtHS in medic C9* fimt. Emblemata-» . 97 fo!a prudentcr, qiioufq; progredi
Jicear, qiiid oinatiis corpoiis,quid alinierajquid ftrmflura: fumptuum
cfHagitent, fubdu- tliscalculis compurat,&' pergradus vitse ac honorum (Ic
particur.vt laxiorem ma- nulTi porencioribus, et qui in aliquofafti-
s;ioeminent, lelinquat; ccnrraliac casreris de inferiore forte, et iubeat
coercerc uani- tatem,comprcflbpauIuium furgenti fpi- ritu . Si confufio in his,
vbiordinum di- fcrerio &: digniratum ?vbiautoritas et ve- iierario? Vilefcunt asqualitate hac et
per- dunt fpJendorem,dum conditionis fuse Ji- miies,quifque tranfiliens,fupra
vires et o. pes per ambitionis fcalam aniirgit. Corru- pcionis hoc public^^imo
perditionis extre ma^ feminarium fir . Vertat in proprium finum oculos
quiliber, videbit quid, aut quanrum liceat: a cenfu cnim et ftatu hic
temperandus afFectus. Violenta funt,quas cum immodico appetiruj& ordme
inuer- fo fiuntjnaturam enim autdeftruunt, aut \iciant et coirumpunt, qua:
metas fuas habccac Jimires,inrra quos confillir mode rabiii ac dercrminara
incJinaiione ad ca qua; nutriunr, firmanraur feruanr.finc ex cedu, cum
menrura&: I(^gealiqua,quam ncfas rranfirefalua ilia. Vis infertur.intem
peftiuo rerum vfu ac fuperfluo^quibus vo lupracem mortalium infania fcilicet
cir- cumfcribir,& miferia felicitaris lituJofaJ- so indigitat . Onera enim
fnnr, et corru- pcel;X*,qu3s tumulcuaria oblcdatione et in fidiofa fic
coiifunduntur, vc naturam ve- luc in gyrum agant, et non folum offen-, dant.fed
opprimant copia-Obuium et pi- rabile efl:,quod appetic, mcc indigec naui-
gijs.quibusex alteroorbc tranfraarina ap porrcnruivcrefcunt,qu?aIanr&
fuiiiciat, in omni locorqu^e faturent naufeam in a- bundantia,nulla regio
dabitj ilJa enim ne- cc/llrare.hdEC defiderio pr^epoftero^in quo varietas
&: nouitas,effiagiranru r; ibi naru- ralia &:gracuica qux fedanc.hic
importu- uaacmoleilfe irricant. Ventcr ad kgem iiatura; compofuus, paruo
dimictitur, fi quod dcbetur accipit:qui volatilium lauti cias decoxit,& de
pifcium gcnerc felcdio res,non placatur poJenta ac bubula,cxtra ordiiiaria enim
famcs vrir, quarnon tam caOiganda vc filcac, quan» prouocanda ci- boruni
deledu.vc mmoii Cdpiditare fopi ta maiorem rcfufcicer.noiio quodam ti. in
geniofogulx iniran^.cntp; imo tormento vccius.Suppli6;ium certe efl:
habereinglir- uiem,qua: nifi cxhauRis filuis et flumini- bus.ncfciacpafci, qwce
refpuat dom^ ftica « inhiec pcrcgrinis et cxoticis.Flammaecon fcro et occulto
igni hoc tortura; gcnus, qu2c,vt podagricus humor, ftillicidiofo- ueturde
mcliore hoc fucco obfoniorum. Si fuffoca.e vis,tcmpera, et viue ad legu- lam,
quam nacura djdar.- vbi luxunc*; ali- qua &: fuperfluicas,pr;sfcindc ac
dcmere, et cogica, (alirc per medios campos riuu- lum.qui remedio fic huic
inccndio.-piofcr- ri inagris& houuIis,qua; domcntefuri^, &corpus natiua
virtute vegetent, quam tcrra inferic,& fabricator huius Deus Ne- minem
adhuc fames confumpfit,qui glu- tire libellam pains,&: fontanam bibcre po-
tuit . Adlac& puJtem nafcimur omnes, innutrimur his a teneris.quis ad
culinaria officia, et magyricas arces infolencem fto- machum traduxic, nifi
cunoficas& nau- fea?Quid?dcfperatio,vc ego quidcm aibi- Tte^^ert^-
tror,prii-na magiftra fuic focari j huius ar tio docuil^ tificij, qu^e
prjefcriptos continentias fines fol)ph(L- tranfilire,& polyphagia; ftudio
rimari om gtftm, nes mundi anguIos,cum abiedione quada et contemptu vita:,
temcraiia perluafic . Qui primus concham marinani aperuit, oftre3,& rubetas
ponticas,vc coiSIaconui- uijsinferrec,dcfperatum fuifle et pr^.i' audaci^e
homincm, nccefleeft: ncc mtiio- rem illum.a quodetrada cucis anguilias, et
cancro fua cefta,fluuiacili colubio fiili cer,ac fcorpioni; et qui fungos
praspararc, et carduos alriles docuit, quorum ilJi tc- ftudinum,afinorum ifti
propri j lunt- Qua uis veroin ranis et couchilijs terreftnbus nihil, quod
pifcis fpeciem referat, fimilc, cum his nec oflicula infinc aut fpin^e, ilJas
fquammis et branchijs careant ; extrada funt tamen ex cauernulis fuis et
lacunis a- nimajcula ha!c,& pifculentoru catalogo, propter exiguan)
bucceJlam.qua; incft vci lis :& ad concicandam Iibidinem eflicax,in-
ferca.Vc iam nulhim pcne fub celogcnus viuecium ficquod in voraginc vencns hii
mani &cIoaca infarurabile, nouo arrificij fumpcu et
prccioconfcdrijclixum.frixu, afla tu m, fed:u m ; c ri cum., fa r t u m, p u 1
uifcu- Iis aromaticis macerarum, conditum, to- ftum deniq; autalijs fexcenris
codur? for mis prajparatum,non defccndat . Lacum igitur et laxum luxus hic
apcruiccapum ad oninem lafciuiamrncc impune iam pec G catur P8 Andre^ A. uirs
ma- De credu I.ex Theo dosij. catur hocpeccatum achbere, fed ciim la- boreeriam
et incredibili moleftia, qiiam coc]iuisriibu, (^.Tra.tS^evT/ct vofxt^a^Tt,
yAKiTrfoTz- po'jf Ikhvcov tcov tvwcua-i S^iSct^KciKcdV }(5U 'TTcuS^cLycoySv
J^ecrTroTct^ ctpt^iKTt ta^ (Ti)i ' Non minus erudice Dio Chryfo- ftomus
Sophifta : ^^AKeTrov w vtoTnii, ivpiTrt^ov > yjji ivo\i^T\\v Kv\^iVi
h^reditatcm rcgcrepotc- rat.Occunit huius Emblematis occafionc adagiu
Am(i,tanqud ofurHs^oderis tanqud amaturu^ iKc^ic id,quia fallax et lubric4
multorum fides: et quod homo fitgV//.2. TA^oKov ^mv^VUiQui ncmpc:& Hefiodus
prscc pupillts Embletnatiu^ 99 f raicrpit, non nifi teftibus adhibitis ciim
fratrc edc iocandumrquia f?pc leuibus dc caufis fratrum ira; acerbiores
exiftuiit.A- pud Atticum Pomponium queriturTul lius deCnco Pompeio, cui
prsec^tcris fi- dem habuerat, fequc abco tamen prodi- tum.Et ad uxorem
Terentiamjfalso fe pu taffc ab ijsamari,quiinuidebant:cos fe no fccutum,qui
pure amici cflcnt. T^^i leui tatcanimi Athenienfesimpetum in Macc donas moliri
ftatucbanc,falfo acccpto nun cio dc morte Alexandri j fcd eos retraiit Dcraades
orator aculeato verbo : Si Ale- xanderhodiemortuus eft, et cras, et pc- rendie
fic erit.Opportun^ vir catus indu- xitetTr/r/ctj^^earnqj oppofuit inconfultofu rori
hominum, de fe fuisqj rebus non bc- ne cogitantium.Apud Poecani Troiani ni-
■4ta in mis creduli, a Sinone proditi,qui fuafit e- xit ni' quum diuina
Palladisarce fabricatum in- d cre- tra Ilij mosniainducendum.Mirum quan littts,
tum malotum agmen lecum aduehat ni- mia ciedulitas. E^a res Pompeium Magnu
perdidit,popuIari et optimatum fidentem ftudio,tandemqj defperatis rebus ad
Ale- xandria; regem miferrime profugCi.Quid M.Brutum, C.Caflium
prascipitesegit, quamdealreraacie falfoacceptu nunciu? 5iniilem exitum nacli
Antonius et Cleo- patra, cum illa de Antonij mortefiniftru quid,quanquam falso,
accepiftei . Qu^id mirum fi in paruis error dominetur, cum ctiam viros magnates
opprimere foleat ? Quorfum queiela Comicv.ProDeum at- que hominumfidem^i et
illud Ouidij; Heu x'bipacta fides^vbi quA iurare foleba^? Tull.item y.Verr. Vbi
fides? vbi exfecra- tiones? vbi dextr^e complex^e funt ? No- tum de Brafids
clypeo, quod ineos tor- queri folet,qui,ciim maxime opus eft,fi- dem non
feruat.Stultum ac periculofum cuiuis fidere : at miferum nemini fidere.
Conditio mifera tyrannorum,ab omnibus fibi metuentium, fed in primi^; Dionyfi
j, dc quo TuU.y. Tufcul.& VaI.Max.Q_na; vetera &externa vt mifia faciam
(notiora cnim funt,quam vt in ijs immoremui^) ad quid tandem oracu^a diuina
nobis T>;vfit7r/ ^iAv fuadent ?«o?z ejj^ omni ^piritui creden dum: &,
ter/ta?2di spiritus an ex Deo fmt : itQvn ^cauendum aferme'uto Fharif&orum?
Deniqj iWwA^^Efioteprude^-tiS ut ferpentes? 111 ud etiamnosnon fugiat Ouid.3 . Artis: Nec cito crediderts : quantum cito credere
Udat, ObtreBa- tores non audiedi . Exemplum vobu non leue Frocm erit, Aurel
Vid:or.in Valentiniano: Siciinfidis hominibus, quibus fefe quafi fidiftimis,
prudenti/Iimisq;dedcrat,carere, aut pro- bacis, cruditisque vti licwifilct,
perfedlus hauddubie princeps enituiiret.Plaut.Tri- numo : Nimium efi dtfficile
reperiri ami" cumyita z t nomen cluit^quoi rem tuam cre didertSyfme omni
cura dormiws. Hierony. ad Cclantiam,de ratione pie viucndi, vbi de obtreclatione:Eft
fane hoc vitiu,quod vel in primis extinguidebeat,& ab eis qui fefancie
inftituere voIunt,prorfus exclu- di.Nihil enim tam inquietatanimum, ni- hil eft
quod ita mobilem metem,ac leuem faciat,quam facile totum creaere, et ob"
tredlatorum verba temerariomentis affeii fu fequi . H inc enim crebras
diftenfiones, hinc odia iniuftanafcuntur : hoc eftquod fa;pe de amiciflimis
inimicos faciat,& con cordes quidem,fed credulas aiiimas dififo- ciat . At
contra,magna animi quies, n;a- gnaque eft morum grauitas, non temerc de
quoquani finiftrc quid audire: beatus- que eft,qui ita contra vitium hoc fe
arma- uit,vt apudeum detrahere nemoaudeat . Haec ille.Huius fane argumenti
fententia facileeft inimmcnfum excrefcere;fed pla- cet exempli loco, verbum
(xifM>iireriique milicarem curanti arcanis li- tcrismandauit^vt rcgemeum
quoquomo- do de medio tolleret . Itaq^ illecebrofis re- ^em Param mfidijsprimum
anibiit,ei Va- lentis littcras cgregiaj in eum volunratis te ftcsof^cpdit, modo
f^fe conuiuam ei prx- buit,ad vltirnum compoficafraudead pra dium verecuudius
inuicauic. Q^ii nihil me tnensm.alijvenicjco.ucedbquc loco honora tiore
difcubuit.-cunjque apponcrentur ex- quifitajcupedia:,& xdcs pulfu ncruprum,
et articulato flaciliquc fonicu refultarent, iam vino incalefeente, ipfo
conuiuii domi- no, pcr firaulationeni naruralis cuiufdam vrgcniif,
egrcfTojgladium difttic^um incea tans j toruolumiiie fcroc-rens quidani im-
niirtitur barbarus, afper, ex hisquos Su- pras appeilanc, confolitirus iuuenem,
ne cxilirepofrerctiam tum pr^pcditum.Quo ■vifo,regulus force promines vltra
torum, expedito doIoafTurgens^vt viram omni ra- :jone dcfepderet, perforato
pe*fk)re defor- nii^ procubuic viftima,i amicitiam credcndum cft.au tcamicitiam
iudicandum. Diu cogita.an tibi in amiciciam aliquis rccipicndus fic ; CLim
fieri placucriCjCotoilhim admitte pe- Oiore : camq; audenter cum illo loquere,
ac tccum. Quid efl cur mecoiam illonon putcmfolum? Quidam qua; tantum ami- cis
commicrenda func,obui js narranc,& iii quaslibec aures.quicquid illos vrit,exone-
ranciquidam eciam rurfus chan/rmiorum confcientiam rcformidanc,& fi
pofrcnt,ncc fibi quidcm crcdituri,inrcrius premut ora nc fccrerumjneutrum
facicndum eft^vtrii- que vitium habet. Cicacurde credulitace hoc Menandri :
'TrpoKctTctyivacTiiiov J^i Tptv a.Ki(7eu A'VT0( 'TffOViipoi gV/, TiHviTAs
}ietx,af. ^hticunq-y damnat,
rcmq-, no pla;/e audijt, iji improhH6z ir,ideo quod credit male . Item illud :
AIw 'TTdLVTct Trapco 7ra(Tt Tn^ivHV de^. Crcdenda cunBis cjje cunBa neputes .
Ne nimis multa,vtrumq; verbum^vir^g,»^ fii/xvn^' dTn^-HVjrekinmihi vioetur pof-
fe ad illud Chilonis generalius, ^.««TgV oLyetv, quo innuebar in hominum
confue- tudincomni, debercomnia efle moderara, {cilicev amicitiam noneffufam
autdiflblu tacQ;fed fobriam ac verecundam, ciim ni- luia V/ilentu jii?nia cre]
dulitns. SenecA li cus de cri dulitate No quiu I in amit, tiam Tit piendta^
Emblematljix rtiiainterdiim Ami^iaritas cotemptum pa riac. Viicle nobis
Gcrmanis tritiim fermo- nc pronerbiiim : Aller leutfreund, ieder^ mans GecK.
ideft:ommum amicus,fingu- lorum &taus . Id niomcor Yajerius Mar^ tialisant^
caucrat : Si vif.zre t oles ctcerbct quAdnm ^ ; • Nulli te fcncicts nimis
fodalem : Gaudebis minus, atminus dolebis . Queritur noiiiilepidc Catullus, feH
noij fine ftomacho tamen, de amici laefa fidc, Jiis omuino verbis ad Alfenum :
Alfeney immemor atquB vnanimisfalfefa., dalibus, la te nilptiferet. durei tm
dulcis ami-culi) lam me prodere, iam non dubitas-fallere, perjide ? Nec
faciaimpia falla.ciu hominutfi^coeli- colis placent, tu negligist ac me miferum
deferis in malis. . ^ 1 * I.heu,quidfacif(>nt dic homineSt cuive ha^
beantfdem ? Certe tute iuhebas mam tradTere»iniqueime
Inducens in amorer^yquafi tuta omnia mi forent . ■ Idem nunc retrdhis te> ac
tua diifa omni/i> fa^aque Ventos irrita fejrre :, ac nebul/^s aerem fmis .
Si tu oblitus es:at Pijf meminerint, memi- nit Fides, §Iha tevtpoeniteat
pofimodo facii faciet tui. Idem aiio loco ad fltx/W*f vocac.pertKfus alius
amici veteratous : Define de quoqua quic^ bene velle mererif Atq',aliquemfierip'ffeputarepium.
Qmnia sut ingrataynihil fecij/e benigne efi^ Immo etiam tAdet,t^det, obeflq-,
magts . Va mihiyquem ftemo gf-autea, vel eiterhhtk vrget, ^uam modo qut me
vnum,atqy vnicuni amicum habuit . Exemplaifthfcc adco miilta nos commo- ue«t,fed
grauii^s afficiunt noftra>qui ab i ji audaci/Iim^ fallimur,qui nobis
fecundum Datm auiniam debcnt:im6 nullosnadi fu mus hoftes capicaliores, magisqi
defpera- ros.qBLam qui noftris aufpicijs, opcq; vna funteuci^li: exquofatcri
vctus illud cogt- mu\:- Benefa^a male locataypro malefa^tt arbitranda. N®n
prastcribo lepidum pro- ucrbinm, Gcrmauis nobis vfitatum * quod fic fonat : »
Travv nicht demVVolff auff der Heyd, Dem JBauren nichtauff feinem eyd, I>em
luden nichtbey feinem gvvifjen ^ Du vvirsl von allen dreyen bfchtffen. Quod fic
vcrtit loanncs Bi!chlcrus,dc ik litreraria benc mcricus ; Credere iurati
SuperoSyper ^ /tfira, colonta I Erafmus in adagio,6J«;i iranfgrefftcs^iUnd^ii
plurimum hunc veru- culumj& njcrito . Nam 11 (ic cxercemur quotidie,fieret
viiq; vtmcliores,im6 fan- dVifli;i>i euadcrcmus. Ait tamen Erafmus,
fcncftirccuiusfic verficulus, qucm apud fureaPy Homcrum non repcriac .
Inuemestamcn hagorA illum inaureis Pythagorse carrainibus. 5ic armtna, enimille
ibi: M« S' v^Ttvov iJLetKAKomY eV o^f/.etat Tlptv fm tiiAipiVcav tpyeov Tph
'tiiA«p- ^auA n Td hvSptt • fic enimhabec : « jPg yipctvav [xiTaCohi) rtit
'yrTnviCfi 'rpof ctv^ fJLOV, iVCf ytV^f i^iv, OAKAT^iTO KOiV» 'Tra^/Tis r^'£s '
c-^i^ofxiVi) yetp '^Teo Kp Kopv^nv »» ^A^AOiSA i TetTt 0pAy^tA KATaHk*
htiy-Kffl Ti(p To^i^Tri^AVHAs piaerA hHiaf Tii^ei, K) 1SK Avi^Yiffi TO^piKC^Sif
. id Cft, lUa vero gruum ad ventum aciei commu- tatio, non vntHSyfed ^ vniuerft
maritimi generu ejl.ftquidem &fium fluHftsq-y con- tranatando nitiy&
eadem de caufa aqua, ticu omnibui mos efi:cauent quippe ne ve» tus a tergo in
cumbens, fquawas fubrigftt cieatq-y atqy ita nudatum^ exafperatum
corpnsvulneret. vnde in ventumy obnixi" que*Jluciibus curfum dirigunt ftc
enim a vertice fciffiflu6itis^ branchiascohibent, &per fumma delati minus
infefiant, horrorem non incutiunt . Ha^c ille. Aficri- berem alium locum non mn
us commo- dum ex eo, quem fcripfic ipfcmec deani- nial. folercia libro, (ed
iiidicare duntarat hic raihi fatis efto.Ammian.Marcellin lib. i8.de Barbatione
gairulo quodam ncbu- lQnc,codem^uc proditorc: Ignorabat,i«- G 4 quit. Gru$im
vfilattts. j^ndreiE i^lclat III. Pythago ^mi i iiocam Ariftotclis fapieiis
di.tandcm Croconem venic, Icalia: oppidum,Tarqui iiio Superbo legnaiite,
«enuitq, Magnam Grarciam cun.i honore &difciplina, tum eciam
audtoritacermulcaq; poft fa^culafic riguic Pythagor^orum nome,vc nullialii
^o6ti vidcicntur . Primus omnium //6- 7^U'pj^Kuv inuenit,id eft, animarum de
coi ponbus in corpora traniitum^ideoque vetuitcarnibus vefci.Huins Yicam petc
ex LaertiOjPlutarcho, Plin.lib i. Gejliojib. i.cap.9.& lib. 4.cap.i. et
lib^ 17- cap.2,1. De eo quoq j mujta hsbec Ouid.Mecamor ph.vlc.in
princip.Policiamis in Laraia,Ti' m.s Lnum lib. i.ab V.C,, Secid] Scda (€ gruijm
prudentiam hanc in rebus agcndis volatu c nobis propofuit, nimirri ea^
ctiir^JVi^^ou fuetudo.K 7»«" hoyia-fAH^' 'TToiHV ii (t>povHV a. (j.{)7
op- yi^tf: yt vercri addifcant homines rarionis paiticipes,fi deterioresfe
prxftiterincaui- bus in viras adionibus . Piinius Nat hift. lib. io.cap.i3.ha.'c
de gruibus tradit:Cer- tum eft, Pontum tranfuolaturas primimi omnium anguftias
pct§rc inter duo pro- montoriajCriumecopum et Charambinj mox faburra
ftabiliri.Cum meduim tran- /lerint, abijci lapillos c pedibus: cum at-
tigeriiitcontincnrem, e gutturc arcnam* Idcmait Solinus, et Ciccioi.de Natura
Deor. Alciatus iib. i.Parcrg.cap.zo.cxpo- B€H5loCimi Poliucis^flc ait:
Mctaphora 2. gruibns l 'ErDblema'ta_>\ 105^ Zogrucre 'jerbum . IV. Errores
eo -nm, qui »ruii>us fumpta cft,qii2E in terrani ciefcen- duiK {unipiendi
alicuius lapidis caufa, quem pede rerinent, vcinalto voiances,eo demiflb
experiancui ex cadeniis Ihepitu, fupra mare,an vero fupra terram vohtenc, vc
Suidas,& Ariftophanis interpres ui Api bus oflendit.&c.Contiariunj
tamen tenec Ariftotelesjcuius h?c funt verba,in iib. 8. tle nat. anunal. cap.
li. Sed auium grues (vtdiftum efl-)ex vltimisiu vitimaabeat; volant flatu
fecundo.Quod delapide nar- rant.faKnm eft: Lafidem enim tenere eas
fuicimento,quem vbi deciderit,accipi vti- lem ad^-auri probationem aiunt. Wxz
Ari- lloteles . Quod de anferibus Marcellinus fcribit, roftrafua iapillis
occludere,Tau- rum moncem aquilis abundantem, quas maxime timent, de gruibus
alii malunt . Noftrr.m non eft dc hac iire pronunciare, vt qai anferes nunquain
ad paftionem du- xerimus, neq; gruum ordines ita curiosc infpexerimus . Huc
fortafle pertinec ver- bumGruere, fiue Congruere, agruibus du(fl:um,quod
fignificar conuenire- Grues euim fe 110 1 fegregant.flue cum voiat,liue clim
pafcuntur,ait Feftus . I.X agmine'] proprie nam agmen pro-
'"prie.^muiiicudinem fefeagetem fignificat . Virgil. ■ Tanaum per vaUes
pafcitur agmen . Ne cejfsnty^c&t.] Reddic caufam, cur grues lapidem
geftent,& eandem ad huma nam vitani appiicar. MaU. fiamina ] venti aduerfl
et im- petuofi . I. H V N c Pythagorse verflcuium in pri misobferuari
diligenter, et addifci cupe- rem,abiis maxime, qui ftudia liberaiia fe-
ctant.ur,& ex lisfrudum aliquem fperant vberrimum.Permulti enim ex iis
peccat, quodnon fatisattenti fepta.vt itadicam, leClionis tranfiiinnt, et aiiis
rebusanimum appiicantes,non vident fe abfcedereab eo ]audabili& ingenuo
inftituto, cui nomen dederunt . Alii funt,qui quanquam jabo- riofi,non funt
attetifatis,aut adiiciunt ani- mum ad qua^agunt. Aiii demq; quanqua multa, et
quidem fa^pe diuque aganc, ta- men innumerabiiia, autcerte multapias-
termittuncin tranfcurfu, quiead inftituti laboris perfe£lionem valde
conducerent, Sed prajftat Aiciatum magiftrum audire citius,quiitafuos auditores
adliortatus cft quadam pr^levlioue,ab iifdem primiipi rogatus,qua praecipuii
mediodoinftudio- rum curfu eflet vtendum.rPr^eatnobis (in quit iilej
vetuftiflinuis Italicse Philoib, phix auclor l'ythagoras, qui difcipuios iiios
carmine Gr?co,quod raaxime necef- farium adipifcendje difcipiin^ eflec,admo-
uuit, quodque quotidie eos in ore iiaberc iuilit. Ideft eiufmodi.-Tii
7retps0i)V ; t/ «T' ept^a, ; t/ y.ot S^iov oCh. i7ehia-^\); Et- enim \\xc tria
non tam prxcepta, quam oracula vnicuiq; noftrum fem perante ocu ^ ios efle
debent.In primis fcilicet,ne quain re aut excidas,aut cranfuerfus ab inftituco
tranfgref- trami:eferaris:quod ijs cotiiigic,qui aiiis in rebus,ani4iu
incecione occu pata>ad fclio las tamen accedut, vt qui vel amore capti,
velarmis rixisque dedici, vel alese lufuiq; niancipaci,vel artibus illicitis
addi6ii,fcho laftici tamen nomen ieruant . Inhos An- uxus Seneca veteris
lureconfuiti veibisin uehitut:Etiam magna,inquit,pars vit? ela bitur malc
agentibus,maxima nihil agen- tibus . Qjii enim auribus folis pra^fcntcSy
mentera alib intendunc, ii aliud agere La- tinis dicuntur. Aiterum eft, vt
attedamus i. §luid ad id, quod agimus : vtcum qui^i boni a agii ? nobis faciuni
fuerit, magna voluptaceaf- ficiamur: fi verb quiJ malc vertifle vide- rimusjin
futurum abftincamus . Etenim pra^mium virtutis maximum ipfa eft ani- mi
voiuptas . lifce enim iuuenibus.qui in fophifticis cauiilacionibuSjVel legum
opti- marum ambagibus diutiLis immarantur, redc quisdixerit:F/W^ ^/^/^^^^.
Cuius rei exemplum in hums anni iedionibus accipi poreflr . Fuerunt florente
Romano imperiovani ineorum Repubi.magiftra- tus,vt Prxfedi prxtorio, vr
Proconfules > vt Pra;(ides prouinciarum, vt ciarifl^mi,
vtfpectabiles,vtiliuftres, et fi quaalia sfic huKifmodi nomina .• Hasc hodie
mutata Reipub formaexoieuerfit, nec vllo m vfu permaiiferunt, fcd vnufquifq^
iudexeam habet cognom ina tionem, q u fibi vei iege munictpii,vcl Principis fui
dipiomatecon ceflaeft . Ideoq; parum refert diutiusin veterum magiftratuum
muneribus digno fcendis verfan . Barcolus certe et veteres non yicra tres, auc
quatuor ictftiones hac in rc videntur confumpfiflc.Qjj_bd fi quis maiorem
annipartem hoc in argumeiito tranfigere velit,huic rede prsecepcum Vy
thagoricum infufurrabitur ; Vide quid a~ g(is, Supeteft tertiura., uequid
agendura. omic- ge?zd: io6 Andre^AIciati omitfamiisrln ijiio fane adco pcccant
vni- iietfi ftndiofijvc vix vlliim fuperfit rcmc- dium/Et hxc quidcm
Alciatusrcuius di- rputatibncm,& apertam dilucidamq; hu- ius carminis
explicarioncm huc accexcrc inalui.quam quidpiam aliudcomminifci, autaliunde
muiusopportunc conquircrc. X. Dcinde liocidcmad vniucrfam vicam humanam trahi
poffc nemo fanus non iu« PrdclarM ^icat. Vidic hoc Scncca lib.j.de Ira^cap.
SenecA lo' » 6.cuius verba n jn pigct huc adiiccrc:Om ncs fenfus perducendi
funt ad firmitatcm. Natura pacientes funt, fianimus lUos de- finat corrumpere,qui quotidic ad
lacionc rcddendam vocandus cft . Faciebac hoc 5excius, vt confummaco dic cum fe
ad nodlurnara qoiereni recepiflec, intcrroga- retanimum (iium : Qm:xl hodie
malum tuum fanafti?cui vicioobfticifti?qua partc melior cs? Definct ira,& crit moderatior, quae fcietfibi
quocidiead iudicemefle vc- niendum . Quid ergo pulchrius hac con-
fuccudinecxcutiendi totum diem.>Qualis; illc fomnus poft recognitionem fui
[equi- tur,quam tranquillus.alcus^af: Iiber,cum auc laudatus eft animus, auc
admomtus, a fpeculacor fui,cen:orq; (ecrecus cogno fcec de moribus fuis? Vcor
hac poceftacc, &quocidie apud me caufam dico . Cum fublacum econfpedVu
lumeneft, &c«nci- cuic vxor,moris iam mei confcia r cocum diem mccum fcrucor,
fada ac dida mea remetior . Nihilmihi ipfeabfcondo,nihil tranieo, quareenim
quicquam cxerrori- bus mcis cimeam,cum poillim dicere: Vi- de nc iftud aniplius
facias, nunc tibi igoo- fco, &c. Neq; eft alienum etiam quod rc- Apuleim
larum eft apud Apuleiu i. Florid.de Gym JcGyrnno "O^opi^^iftis
Ioquens.-Vbi,ait,men(a pofita, lo^hifivs. priufquam cdulia apponantur,omnes ado
kfcentes cx diuerfis locis et officiis ad da- pem coueniunt.Magiftri
perrogant,quod iadum a lucisortu ad illud dici bonum fecerit. Hic alius
(ecomemorat intcrduos arbicrum deledum fanara fimultate.reco- ciliata gratia,
purgata fufpicionc, amicos ex infeiifis redd idille. Itideni alius, fefe pa-
reniibus quidpiam imperantibus obcdif- fc, et aluisaliquid medicatione fua
repc- riire,vcl alteiius demoiiftrationedidicifie/ deniqjcajteri commemorant.
Quj nihil habetad otferrc,cur prandcat, impianfus ad opus foras cxtruditur. Non
acquicfco, fcd Senecx vcrba produco,quac mihi ccrcc vidcntur non aliena a
Pythagorcis,dc qui bus hadcnus. Magnam vitacpartcm elabi
nihilagentibus.-maiorcm mal^ agentibus: cotam aliud agcntibus. Cerce Arrianus ^
dificrtationum Epidetilibro, ^dth cft in- tcrprctatushispcne vcrbis: Trf
'TrApi^mi Exame» vbi omifi adulationem? quid rcprehendi f r^^. nuni vc
mgcnuus.^num vtgcnerofus ? Si- ' qnid autem ciufmodf deprcheiidcrit, fc- ipfum
incrcpat et obiurgat. Q^iiid tua in- tcrfuitifta loqui?an mcntiri non iicebat?
Philofophienirn afleruncnihil prohibere, quomiuusmendacium clferarur. Tu ita-
que fi uihil cu les aliud,nifi vt reCl:^ de re- bus iudices,vbi man^
fiirrcxeris,it3 cecum loquerc: Quid mihi deeft ad collaidasani mi
percurbaciones? qiud ad tranquillicatc animi obcinendam ? 5ic Horatius Sac. 4.
5er. I .ex perfona fua docct,quo pado quis feipfo nielioreuadac Iiiquitenim :
Neqi enim cum UBulMtaut me Vortictu excepifydesu tnihi:reSiiHs hoc efi
HocfacieS viuam melitis: fic dulc^ amictf Occurram:hoc quidam non belleinumquiA
ego iUi Imprudes oltm facidfimilelHsx ego mec» Comprejfis agito lahrts . H*Ec
prifci illi tenebriones ; Sedquid uos fupernaluce illumtnaci ? quo labm&
fciutare r fi quid fanum ibiaut integrumjviiesalio- rum animantaim, robur, ac
arma confer tuis:anfrad:us fpeda et lubricum \iq, qna incedis.globum
volubilem.cui infiftis,gy- rum rotiC,qii;E tecircumfcitjfluxum cem poris,quiad
fcnium pr-ecipirat; curarum laborumqi turbinem,quo inuolueiisjpro cellam fati
deniqi et {ubituni impecum, ^ qui profternit, et cataftiophcn imponit huic
trag^disE.Crctam fumeaut calculos, fubduc rationes, omnia difcute qna poccs
diligeniia:fcribcprim6 numcrum corum, quasbonain ce^tum qu ^^'^D fannas j ficut
et ante, vides : Te tot cur oculis, cur fingunt 'vultihus ; an cjuod
CircumfjyeCium hominem forma fuiffe docet ? COMMENTARII- uefi-rem ctil tucn
fuorum I-tominum in ci- uilem mutarit: velqwod paierGr^eca: et
Latiuargeiuiscredereriirraur quia Solem, quem eundem cum lano volebant effe,
coeleftis anJa; ianirorem purarentjquippe qui eam oriens aperire^occid.ns vero
clau dere vidererur. 5ed tamenid ram cefebre, variisqi nominjbus decantari-m
Tanibici- pitium quamplurimi ad roler.iam priideii tiamque regis rerulerunt,
fiquidem pru- dentis elt pr^feiita nolIe,futu ris veromul to ante prouidere.-
quod fignificauic Te- rcnt. JL bifr p 1 s tonforibus nota cft lani ifrontis
effigies, Icilicec capira duo toalicisoccipitijsJacie vtrinq; viiili pri^-
.dita;quid cigo opus pluribus explicaie ? SVMPTVM videtur hoc Emblema ^ ex
Plutarchi problematis, licec hiftoria de lano notior (ic, quam vc Alciarum
noftru velimusadigere, vc alicundc compilaue- ric . lanus rex fuit Icalice, qui
Saturnum lannscur culturam edocuit. Hnnc biformem biceps . ^^^^ bicipitem
vcteres quid^ra plafta; et pi- * (flores efSnxerunt, vel qiiod feiinum et hl
Emblemata_). lop rent.in Adelph. JJiuc eH faperelnon qt ante pedes mod^o efl Videre,fed
it iUa.q futura fu;it, Frospicere. Dc hoc figmenro muhi Poctx lulerunt, quorum
alij ad alia ingeuiose traxerunt. Ouid.(^.'Faftor. Videt lanm quA fofi fua
terga ge- runtur . Sed maxime in primo» vbi faciei auplicis rationes alias
adfert^cur baculum dextra, clauemq; fiuiftra teneat^cur voretur Patul,
cius,Clarius,&alia multa.Macrob. i.Sa- turn.Creaicur.inquit,gemiui faciem
pr^ ■''^' tulifTejVt quas ante,qua2quepoft tergu el- ifent, intueretur . Quod
proculdubio ad prudcntiiam r gis,folertiamque referendu- cft,qui et pr^cerita
noffet, et futurapro- fpiceret.ficut Antevprt^ et Poftvorta, di- uinitatis
fcilicet apti/Timse comites, apud Romanos colutur.Q^o fpedacadagium,, T/!iV«
OTTiJCOj Afronte ^ a ^^r^ojquod cft diiigenter infpicere, et pr^grerica cum
prsfentibus et futuris conferre • Berofus Babylonicus (nifi tamen nos fallit
Bcrofi I nomen) lib-3.Aiitiquitatum fcribic, Noe I . ^ alio r-omine vocatum
C^Ium,tributumq3 mtuide cognomen lanus, a lain, quod apud uiNoe, Aram^EOS
Hebrajos fbi^at vinum, a quo lanuSjid eft, vinifer, et vij:ofus,quia pri- nius
vinum inuenit : cuius vi et vapore e- briusefFeduSjCura minus pudicc in terra
cecidiftec,Cham cius filius,magicus et ve- neficus ( quem poftea A igyptus
Saturnu iuniorem coluic) pacns vinlia comprehen dic, taciteq; fubmurmurans
carminema- gico patri illufit, fimul et illum fterilem perinde atq; caftratum
efFec^t.Neq; dein- teps Noc foeminam aliquam foecundare potuic Hinc orta fabula
apud Poetas, licet tempoianon conuenianti& Lilius Gyral dus fub finem
Syntag. 4. sbhoc difi^entit. Sed bicipiti j huius caufam aliam et eadem peoe
acrulit Plutarch.in quxftion Roma- iiis: Nempe quod genere Gr^cus ex Per-
rhoEbia fuerit,acq; in Italiam profedus,fe dibusapud barbaros poficis,Iinguam
vita:- que racioncm mutauerit . fic enim fama receptum eft. Vel quod Italos,qui
feri- nis efient adhuc moribus, quiquc iniuftc viuerencad aliud vitas
traduxerit et reuo carit inftitut«m,itavt agriculturam et ci- nilem culcum eos
docuerit.Sic vcro illc : /;ctT/ rov loMov ^f^poaea-Trov oiovTcu yi- yoviycu,
yju ypAp>i7iv «7«; ;tsu '^rhtiji^' civ, ToTepov^oTt TfiT fj.iv yive^ ihhyiv
(k, 'TTiptcuBiet^ i)v { co$ i^op^a-i ) S^iet^eU J^i (Hi iTctkieLV avvoiKiicrcig
Tol^elvToSi Cccp (^a.(jOtiilJt.iTiiethi ykaTTetVK. JlauTetV, ii [JLAhKOV QTt
TJtf? TTSpt Tih ITAkictV eiU- TcV eiyptotf vji dvQp/.otf ^pco/jf.Bva^ iSi7iv
fi^ZTBpov Cta (T)^fy.et, '^reitret^ yj/u yicop- y.HV Hef} ^oKtTBViO-^cu,
pf.iTi^ctKi X^u ^.gTgx-oV/y-^jj-e. Effingebacur prerca lanus lanm quadrifrons,
quod quacuor nuindi plagas quadri^ maieftace faa complederecur, vel quod frons.
quacuor habcatanniis parces,ver,?ftacem, hyemera,& aucumnum . Dicicur
lanus, lani ety- ciuafi Eanus,ab eundo.Janusenim pro c?- moti* \o 8l mundo
capirur, cuius munus eft et Gfhcium.feraper ire . Vel dicitur a lanua,. vt
vidctur fcntire Ouid. i.Faft. fr&fideo foribtu coeli cum mitihm Horis, Et
redit officio lupiter ipfe meo : Inde t ocor lanm . . Alij pocius ianuam a lano
divftam volut.^ alij lanum ab hiando didlum concedunc, qnoniam chacs ipfe
fic,refte Ouidio; Me chaos antiqui ( nam fum res prifca) lecabant . Templum
Iani,vt autorcft Plinius, Nu- Templum ma Ponipilius primus infticuit.Verba Pli-
lani iiij runt,Iib.54.cap. 7. Prsrerea lanus gc- minus a Numa Rege dicatus.qui
pacis bel liq; argumento coIitur,digitis ita figura- tiSjVt trccentorum
quinquagintaquinqua dierum nota per fignificationem anni,tem pons,&aeui, fe
Deura indicaiet . Huius templi port:E temporebelli patebant,pacis vero
claudebantur . Ennius : Vnnauam difcordia tetrcL-> jBelli ferratos
pofies,portasq'^ refregit . Vnde ipfe lanus Patulcius et Clufius voca bacur.de
quo Ouid. in Faftis; Nomi72a ridebn, medo naqy Tatulciu/., ide Ht modo
facrifico Clufius ore voccr . Hafce porcas ter claufas fuifte, hifto- rijs
prodicumeft. Primum Numsecem- poribus : deinde peraclo fecundo bello Punico :
Poftrcmo poft Acftiacas pugnas ab Augufto coiifedas . Qui plura de la- no
cupic, adeac Macrob. iacurn. 1 b. !• cap.p.Pierium Hiercglyph.lib. i4>3 3T*
et 48- Vide quoq; adagia, Afronte, ^ /5 tergo.Sc, Alter lanus. Imagolani
bifron- tis,fed corona fpicea,in nummis etifi nunc confpicitur, tributa Pompeio
obcuram annonje ; de qua Erifius in Numifmaris . Quafirailitudinc dcceptus
Theodor. Ca- terus l lO Andre^ A.. III. CpMere quid. lerus eancicm efiigicm
lano rribiiit. lib* vlt.Vanar. ]e£lion. 1 A N E btfrons ] Sic Virgiliiis in 7.
AEiieid. laniq'^ t ifrontis imago. Ouidius bicipitcm vocat. lane biceps Scc.
Tutnraqr^ calles.] Callere,proprie figiii ncat calluni facere. Ell autem
callus,fi- uecallum, cutis labore, et opereindura- ta. Hoc tameu loco
fignificat fcire, hoc eO:, calliditate, qu^^eft vrbana fcieiuia, ^i»'^ abijt,
Nociu& LaurioticA^ quo ve A'ioti- '"^ ^"igmate vim pecuniaium
fignifica- ^ bair^ Lduriosei im Actice rcgioeft, non modo mecalli venis, fed 6i
novfluis fic- qucns. Hinc Ariftophaaes in Anibus t piCOTiKOU, A'aa'
evoiKii^a-iV iv^iv, iv rt mli ^A" KetVTioi San^Rio npn placec,fuu tamen
cuiq; efto liberum iudicium . ArmiferA
MineruA] Minerua ex cerebro louisaimata profilijt . Confule qua; fu- pra
Embl.i.^de Minerua diximus . Mihi fuccurricillud Anacrcontis de rofa: Kopv^iif
iS^CiKVVi (^ivi . id eft :' Yt CLim e vertice louis exilijcarmaca fcu- to et
hafta Minerua. Ouidius «f.Faft. Creditur armiferA fignu cxlejie MineruA^ Idem
2.Amorum,eIeg.6'. Viuit et armiferoi cornix inuifa MinerUA, Marcial.initio
epigramm. Accipe belligerA crudu thoraca MineruA . Memiuic et in Olympijs
Pindar. Ode 7. Armata autem fingitur ( aic Phornu- tusj in ipfoortu, quod
fapientia ruis ip- iius prxfidijsfacis inftrudalitad maxi- mas i?c
difiiciliimas rcs obeundas. Deinde arriiim omnium,& belli Dea, quod et di-
fciplinarum liberalium vfum,& bellorum adminiftrationem finefapientia
manca, et inaneefte intelligimus. Pindari Scholiaft. Ohfequijs facrata] Nodua
dicatam fuif fe Palladi,repudiata cornice, copiose tra- cur Falla dit
Ouid-i.Metamorph. Minerua Erich- di facra Cecropis filiabus ciftella vimi-
ne3inclufum,& feruandum cradiderat, et ne aperirentjinterdixerac. Quod cum
iie- glexiftenr, Coronis fadum Mineruxindi- cauic, vndeab ciufdem comicacu
repulfa eft, et in cornicem mucata. Sic enim con- queritur: ^^Ailir.
gva.t>a. t.ilis ReddituryVt duar tutela pulfa MinerUAf Etponar pofi nol^is
auem : mea poena no- lucres Admonuiffe poteflyuc voce pericula quArdt, Cui.is
poftremi verba mythologiam ha- benc.Garruli enim, quique nimio lingux vicio
laboranc, haud vnquam polTunc cil fapienribus et cordatis viris h^ere com-
mercir.m: quin vbi apud eos aliquid effti- tieriiic, randem odiofa infamia;
labe afpei guncur, et a cpnuiclu laudaro viroru ho- neftorum,&vircute
infignium abelleco- guntur. Denoclua: prudentia Dion.Chry foftomus. dode ac
lepide oratione Olym-. Kociua reie^rL^ cornice. pica.qua^eft 11. Hocctiam
addcrc no gra uabor,qu6d Alciatus (cribat,Miueru;e no «flua merito
confecratam,nempeab Enfta thio ingeniose ad i- Iliad racione reddita: yActuKct
facram ^((q !/.^pt)riKA a.^i}va.t J^IClTiJV TTpOi 70 eld-pHV y\oLUJSHV 7ctU
ToTiirct: quia nimirum d^pHv et yKa,v7 {^«j^idem fignificenc. Phornucusin lib.
dc Natura Deoru, caufam rcddic, quare no- (ftua Minerux facra fic, his verbis .
o/cTs S^pciKovTe^, i^ii yhctv^ cT/ct ro iuospis Tcov ofjLfj.ATcdv^
a:,ietrihzvTcu rctvr» tm y^oiVKa-riSi sVii- id eft : Di-acones et 1.0- ciua ei
confecrati funtpyopter oculorum fi' militudinem,fiquidemipfa glauca efi.Vi*
deLamiam Policiani . Garrula quo cornix] Vitgines filentiii decoraCjgarrulicas
dedecorac,vt poftea di- cemus,ideocornix, quc loquax eft,ex mi- nifterio
Mineru^ exclufa,noclua vero affci ta. VideOuid-ioco citaco i.Metamorplio- feos
. Reiedaeft cornix aPallade, ficuci a Grx:is accepimus, quod meditacionum fic
infefta peruigilio, et n^.entis agicacione interpellec fuagarrulicate, cuius
ip(a fi- gnumgerit. Sic cnim Gra»ci ;c/3iy(^i' di- cunc, dc garrulis, vc
rfr;>z/V^r/ Perfius m Sacy tis . Sed et reperio cornicem in Palla- dis manu
apud Peloponnefios vfitatum Hieroglyphicum,Ionge fecusqiiam Athe nis,vbi
cor/)ices ad arccm Palladis nou ad- uolabanr.' cuius reicaufam non a fabulis,
fed ab ipfa natura repetxt Lucretius . No- c^iua, inquic Boccacius, ideo
MinerujE eft actributa pulfa cornice, vt oftendatur, fa- pientem
priEmediiatione in obfcuiis fepo- fita,nofcerc,vti et noxflua videt in
tenebrisj et garrulicateatqj loquacirate repulfa, vt opere .igat,Ioca,tempufq ;
refpicere. Fabii )a vidctur ex vero traxifle origmem.Nam Pliuius de cornice
ioqucns, ab Ar(5>uri fi- dere,inquiuad hirundi/ium aduentum no- tacur,eam
Mniei u^E lucis templifq; raro, alicubi omnino nonafpici, ficut Athenis .
Videluftinum lib- ij infine- Memini le- gerejneapud Plutarch. De odio, et inui-
dia,inter cornices et vlulas perpetuum ef- fe dilFidium, quarum vel occilarum fan
guinem permifi:eri quidam neganirvt etia fi quis confundat,vtrumquefeorfum djf-
fluere uarrent. A Elian.lib.5 .c.p.dcanima- lib.pclpicue idc cradic, Si i)
ykctv^ eV/V dLviVi ( fu pple ;co^^yi;>i) 7roM[j.iov, VyKTCOpiTrf^OV^ivei
To7f chhTtlf KOp&mify 1 Cur c nix a i\ lade pulfa. Cern rum^ ditiv
Emblemata_j WtTg /we^-' n^ipetv iK^vm tavto S^patovto vntcLJTA dLT^ivi) . De
hoc inter nodiiam et coriiicem ciiiridio facic qiioq; mentio- nem Ariftoteles
lib. 9- He Hiftor- animal. cap. I. Cornix meridie oua fiitripiens no- dnx,
abfumic, cum non clare iiiterciiu nov^lua videat . Novflua contra oua conii cis
noftu exedit j ei^q; altera interdiu, al- tera nodu pocentior . 5ed die vcl
ca»rera: auicula» omnes noduam circunuiolant, quod mirari voeatu r.aduolantefq;
percu tiunt. Qaapropter aucupescaconftftuta, auicularum generamulra& varia
capiut. Vide AEliaiium et Oppianu, deaucupio. IV. Verborvm parfimonia fapientes
iHcilo- maximc decer,eorumque perfpicacitas in qifapie- rebus obfcuris
&diffirilibus agnofci ver- t . fariq; deber. £o enim prascipue difFercab
impento et rtulto prudens,rerriq; fciens, quoJ pauciloquus, quodque oculatus in
ijs fir.ad quaealij conniuent, veloculoru mentis obfcura caligine cascutiunc .
Eius qui fulares Chios,vtq; fefe difcerncrcnr,arHn dinem manu
pileouecircutulilTe : cenfuit ille, non apctta vi ( quod fieri commod^ non
p.ocefar)agendumr fed quindecim de- Jedis comitibusper vibem inccdcndo,qui
primus ei obuiam veniebatarundinem ha- bens,obcruncafi iuftic . Cauftam
fcifcitan- tibus,nihil aliud refpondebat, quam id k fefad:uri;,qu6d geftaffet
arundinem . Ita- que cajtenconiurati arundines ftatim dc- pofueruuc. Imo
Kteonicus Chijsconuo- catis, ne vllum quidem de coniurationc verbum fecit, nc
metum aut fufpicionem inijcerer.fed pecnnias imperauit, quasiuf-
ficmilitibusdiftribui, nequid noui moli- rcntur . li ftarim parueie. Sic
paucorum poena periclitantibus mulrisoccurfum eft. RetulitXenoph.i. lerum
Grsecar. Socra- tes admonebac fuos difcipulos. vt triapo- tiftimum inomni vita
haberent : Inani- mo prudentiam,in vultu verecundiam,& in iingua filentium
. Hinc Cato, Vticen- fis djd:us, ciim ei etiam nunc puero,vitio daretur
racitutnitas ( ncc enim cum pue- ris exercebatur,nec a quoquam audiri vo lebat}
ait : Carpant tacitnrnitatem, mo- do vitam probent. Etaddidit : Tum de- mum
abrumpam hoc mcum fikntium, cum ea loqui potero, quae funr indigna filentio .
Latere plerumque volunt verc probi, et in pedlore intimo domicilium virtus
habet,non in vultuaut fronte.Cou tta improbi odiofa garrulitate perpetuo aures
aftantium obtundunt, imitati fcili- cec oUas et dolia, quas quo magis vacua
&inania, eo magis refbnantia. Natura enim hoc linguofis iftis infitum, vt
iioii multa folum loquantur, fed etiam mala. De qnibus non maledicetur,quod
qui- dam de lufcinia capta et penois cxuta : Vox es, prsetetea nihil . H X
Maturandum II 6 Andre^ A. Maturandum_j . EMBLEMA \,'f ATFRARE tubcttt frofere,
^ cun&arier omnesi Ne nimium frxceps, nea m^ra longa nimii, Hoc tihi
declaret eonuexum echeneide telum : Hu iarda ejl, volitant IpicuU mij?4 mantt .
COMMENTARII, TElo feii fagictse circumuoluta eft hiiic fir.vt pedibus inftarc
videatur. Pifci- iemora,maruricatis rymboliim . Efl culus quidam eft faxis
adiierus, in ci- autcm Echneis fiue icmora pifciculus fc- bos noii
admitten{ius,nomcn a rcmoraa- mipedalis longirudinis, Scquinc]; digito- dis
nauibus adepcus, vtilis ad iudiciorura rum cralficudinis, limaci magnx fimilis,
cauras,& amatoiia veneficia» vt aliqui va- vf aderit Plinius lib.ji.
cap.i.Secundum lunt. VidePlin ]ib.9.cap.if . vcro Oppianum.afpecluaaguili^,
forma Trito vulgo proucrbio dicitur, II turbinara,coIorenigra, oreacuco, qui et
maturandum quidem elle et accelerandu, incuruatur vc hanuiSjin pecris viuens.
Ari- paulatim tamen et pr^smeditate, ne nimia (loteles lib.x. de nac. animal.
cap. i^.ait: feftinatjo& parum confiderata, periculo- Remoram errore
nonnulli pedes haberc faj neue pra:Ionga tarditas et mora perni- prodideru!it,
expeseniin omnino eft.j fed ciofa lit futurajfed mediociitas &: modus
*jHouiar.i pinnas iiabe: pedibus fimiles 3 iii omni rc fcni^cur ; quod
eleganter hac Emblemata->r 117 figuracxprimftur, et diiabus notis hiero-
glyphicisob oculos ponitur-Telumcnim velocicaus,agilitatisq; iiiclicium ell,vt
ex- plicat Pierius lib.41 .Hierogiyph. Remo- raautcm impcdimentum et tArditatem
/I- gnificatrldem Iib.50. A\\) rem plaueean dem fignificantes,UeIphinum
rcmorxad- iunxerunt, vtPaulus III. Pontifex Max. Ali j auchoram delphiiio
copuUucrunr, vc Aldus Manucius, nobilis Typographus. Red(^ itaqj cx his medium
conrtituetur, participans de vcroq; cxtremorum.cxccf- ili pura et defed:u . Id
cnim omnibus in rebus fumme laudatur, commendatur et prsecipitur,AriftoteIe
tefte iib.i.Ethic- et Jib.^.PoIit Hinc illud Ouidij : Inter vtrumque tene,medh
tutijjtmii^ ihts. Nimia fiqaidem omnia ( iuxta Plautum in Poenulo) hominibus
nimium negotium cxhibent . Quare fomper illud,quod me- dium cft, atq; intcr
vtrumqj probatur . Martial.epigr.i Cicero lib 4 Tufcqu^ft. Ariftoceles 6.Moral
cap-^.fic ait:Ad deli- berandum autem multum temporis fu- munr,proprerca quod
ceicriter aiuntcon ficiendac(Te,qu2E fu(cipimus,Ieiuc capien dum co:ifiiium .
Vndc fumpfille videtur Salluftius illud, quod in hiftoria Catilinse Skisiitii
pofuit:Nam et priusquam iiicipias.coful- tendd' vbi confulueris, mature opuseftfa- f.. cbo .
Qucm locum loachimus Perionius diligcns Ariftotelis interpres,fic cenfet po^Tc
melius le^i; Ancequam incipias.con- fulto:& vbi co ifulueris lence,maturc
fa« dio eft opus . Quac quidem interpretatio plenaeft,& verbis
Atiftotelicis cogrucns. Scd came fi verba Salluftij dinerfa difpun ^ione lcgas,
intcger conftabit fenfus,fic : Antequam incipias, confulto; et vbi con-
fulucris mature,faclo opuseft. Vidc pro - uerbium,F^/?/«/j lent):. in quod
vberrimia 11 copiofa» orationis quafi fluuium co igef- ' fitChiliadum autor.
Vidccriam adagium, Anteqtinm incipidf confulto . MATVRARE iubent] Maturitas
voca- tur ea vircus, qu? media cft inter celerita- te nimia,&
rarditatem.Nigidiusapud Ma crobnim ^.Saturn.cap. 8.Mature,inquit, cft.quod neq;
cicius eft,neqj terius,fed me dium qaiddam, et tempcratum eft.Sic et in
frugibus.&in pomis,tnacu ra d cuncur, quas neq; cruda et imniitia func,ncq;
ca- duci&nimium coda, fed Ccroperaca& adulca . Interprerationem hanc
Nigidia- iiamduobus vcrbis clcgantdf cxprimcbat Auguftus C::efar.Nam et diccre
in fermo- nibus, et fcribere in epiftolis folitum fe- vwnv.a-TnirS^i
(^pAS^ico^. 'Pefiinalente. Per quodmonebat, v t ad rem agendam fimul
adhibcrerur et induftrise celcricas, et tar- ditas diligcntiai: ex quibus
duobus contra rijs fit maturjtas. Sic Poeta Neptunum inducit difcefilim venris
imperantem, vt &cit6 difcedant, tanquam fugiant;ita ta- men fugianc, vc
ftandi mediociicatcm in rcgrefiu tencant,canquam mature, ideft, temperare
abcuntcs: veretur eiiim, ne iij ipfo difceftii clairi noccant,dum nimio ra- ptu
tanquam per fugam rcdeunt.Harc ex Macrobio. VidcA. Geilium lib. lo-cap.
ii.No6l.Att.Obiier iftudaddo,cx dialo- go de Oratoribus, qui tribuitur Tacito ;
Maturarc huius iibricditionem feftino,vc dimifta priore cura, nouas cogitationi
to- coincumbam pedore. Qu^o ex lococon- ftat,vcrbum Maturarc,non fcmper ita
ftri Oi^ fumi,vt a Macrobio,GcIIio,& alijs . Idcm Tacitusin i.hiftor. vbide
Muciano agif,quem pene imperi j focium habuic Vc (pafianus,maturitatem perbclle
defcribir, et quidem paucisrMucianus cum cxpedi- ra manu,nonIenro itii)erc,
necun^nrari vi- derctur,neq; ranien properans,glifcere fa- mam ipfo fpatio
finebat, gnarus modicas vires fibi, et maiora credi de abfentibus. Idem
Hiftoricws lib.^.ciufdem Operis.in duobus principibus conferrcum maturi-
tatc,vel tardatioi.e potuis, ceicritarem ni- miam et prajcipicem, ad iuincmodum
: Domitianus Mucianusque accingebantur difpari animo; ille fpe ac iuucnta
prope- ransjhic moras nedens, queis flagrantem retineret,nc ferocia
xtaris,& prauisimpul fbribus fi excrcitum inuafiflet,pacibelIoq; male
confulerer. Cun^arier] n£6/5flt^^«/', quia fagist2E pofteriore fwi partc
pennaras funt. ipiculfi' Spicula mijja manu] Spiculum, cft re- lum miiTiIe,
liue fagitta> /icdi to,elcg.4. Sarmatica Ipicula mijja mMnti» Virgil.ii.
AEueid. Spicula conuerfo fugientia dmg^t arcu, Aliquando fpiculum fumitur pro
fagittac ferro, et cufpide Curc Alexander fagitca iduscft, quceinmedio crure
icliqucrat Ipiculum. Nefcioan hucetiam redle cou- tulcro,quod d^Cymodocaia
nympha Vir gilius in 10. Fugit illa per vndas, Ocyor iaculo,^ ventos &quate
fagitta. Sicquoqj celeritacem profermuis nosGer aiano prouerbio:G/f/V/? vvisder
bol^von der Sennen. I, I N lebus ardnis, &quibus ucgledis I V. aliquid
periculi efte poteft, cauendum a Vitam nimiacelcricate, acque etiam mora : fed
nimia vidcndummaxime, vtmature nonmodo leriteu fufcipiamusTed et
confedemur.quod no nimi^i. bis propofitum eft, ne hac vel illac aber- farditt
rando parte nos quodammodo pceniteat. Plutarch-oracionead Apollonumi : crosot
S^e To ixi^j^iv a.y(tv,\'isos iivi^cLV ^ipnxscoi. Sapiences ilhid quidcm, Ne
quid nimis, pr^ter modum cclebrarunt. Laudacur&' illud Phocylidis;
'TTctVTccv ^iTpov dipt^ov I CTrBp^etffteti JT' eo cnim vei maxime nominc
Ariftidem \i be pcpuleruncAthenicnfes, quod nimis iu ftuseffe videretur.Eode
pene modo Ephe fi j Hetmo lorum. Ac vt moHum aliquem exemplisetiam
imponamus,hoc vnumad- damusei Liuio: In bcllo Punico fecundo, Terctio Varroni,
homini iuuenilitcr exul tanti et remerario datus cil collega Pau- lus AEmdius,
maiurus astare et confilio, vc fua prudentia feruorem alterius tem- peraret.Sic
Fabium Max.crcarum aliqua- dobelli ducem memini,eurri quidem cun datorem et
maturum, vr Marcelli cele- ritatcm reprimerec.Id fi placetad niniiani quorundam
ftudioforuminduftriam refer re, fic ftatuo . Pr^eceptum hiceft rebus in ■Aure^i
omnibus agendjs validilTimum.quo aurea mediot mediocritatis regula commendatur.
Sicu- ttu . ti nihil magis expedic,quam agrum opti- me coIere:ita fa?pe putatur
inutiliftimum, nimio fclaborc coiificere.Plant^ aqua me- diocri aluntur,
immodica fuffocantur .• fic iuuatur iugcnium laboribus ac ftudijs moderatis;
contra obruitur fi immode- rate cxcrccas . Nam vt plcrunque luici- niiseueuit
ob mmium caneudi ihidium, Emblemataj. i quo mirific^ clekftantur, vt iii eo
exfpi- rent, ncmpe quas, vt aitPIinius, fpiricus dcHciat citius, quam cantus:
Ita noanul- li,ftudiis intcnti plus quam par fit in ipfo conatu intcrdu
emoriuntur.Cacceru nulla opera, quaiig] ab illuftri artifice profeda,
commendatur, quasimmoderaca fit,vc A- pelles Pfotogenis tabulasadmirabatur qui
dem.vt immenfi labotis; inhoctn non lau dabac,qudd maiium poncre de rabula vix
vnquam pofiec : fignificabatei nocere ni- miam diligenciamjquam etiam in compo-
fitione Ifocratea reprchendit Fabiusradeo J modus in rcbus, et certi deniqj
fincs fpe- M\ ' eiyavav ^po pdLsti dpiTAv eV litTrCv e/3et\i ctkotov .
Certaminibus iam propofitis, cund:atio virtutem proiiindas in tenebras deficit.
Ita- nrif De- que M Curius Dencacus CoufiiljCum de- ■ tifefii- ledum fubirum
coadus efiec educere,ne' !itio, moque iuniorum refpoiidifTet, conie*n:is in
forcem cribubus omnibus, Pollia?, quse proximi exierac, prnnum nomen exrra- ^um
vrna citari iu(Tic:eonon refponden- dence,bona haft^e fubiecit. Quodcum illi
nunciatum e(ret,accurrit ad tribunal C6- fulum, colleg Mmque tribunorum appcj-
lauit. At Conful Dentatus appclla ionem non recepit, bona eius et ipfum
vcndidic, non lam feftmatione poena;, quam praeue- niendi periculicaufa, quando
rcs,tumul« tusque belli moram dilationemquc non rc ciperet,dum interim
cognofceretut deex- cufacioneaut imraunitatc • Rctulit Val. Max.lib.d. Aliis in
rebus probatur tardu confilium, vt multo prx 'antius : contra nimium prasceps
damnatur, vt quod ad- Iiunclam poenitentiam habeac Sic Lucian. Epigramm. w
^pctS^vTT^i (^isKi) iA.iy dyMvav . ifS^i Tet- /H^et Aiiv iziihicofxiviiv Tiiv
fJieToivotctv iyji • CaSiatio X. Sub hoc quoq; fchemate continerur c ^ delihe
coeleiti myropolio depromptum remediu atio pec- contra vim et impetum iii vitia
ruentis atireme aiiimi, fcrtut enimille fxpeeffr^ni curfu liHtn, iu
pra:ceps,nifi remora racjoviis et cuuda- tio furgcntcs motus frangat et
rctundat. 5ic cmm faciendum eft, quoties muirat obi mora intcrrumpit et deliberandi
fpacium, nccad failum afFctftus re inconfulta idox fe pr.-ecipitar: refrigefcit
caIor& fiibfidit fenfim,fi no exit cum impetu Sicut enim flamma.cum
materiam corripit et efFun- dit fe globo pleniore,coercet minas,& rc-
primituraqua infperfa: it.. conce; tus iftc libidinis feruor, fi frigidam
infundatdeli- bcrans, et artemperer. Vehemens eft inter ipfainitia, et in furia
fua, fed compefcic obex,& frangic vires . Ab iracundo exem- plum habc, cum
rabies agirat, et armarc mainis ad vindic51-am incipit, ciim in oculis inimicus
eft, et ad vocum perdendi occa- fio, ciim furor iinpellit, et recrudefcens
memoriaacceprsE iniuri? . Adum eft, fi primum fequacur im petum, fi uo difcur-
rat iudicio et examiner molem flagitii,fe- ueritatem legis, ijgQrem iudicis,
posnas et Fi 4 tor- 12,0 Andrese A.. tormenta,quibiis Iiien^iim. Qu^j diim co
gitat, languet,ac friget raamis interim, clefpumatbi!is,& hofti parcitar .
Similis ratio in ebriofb.-diim in yitro fcintillat ge- iierorusllle liquor, et
vrget fitk, accia- mant focij,Hum feruet opus, dum fumat menfa, dum in circulum
bibitut, et con- trahuntur noua iura fraternitatis et ami- citioE, Baccho
fanciente foedera, dum cla- moribus omniapcrfonant et Ixtitiae iiibi- Jo, iam
porcapanditur ad peccatum, in- trarc iibct citatis pafnbus &ingurgitari. ni
reuocent ^nx adiuM ft Deas panopliam fub ieceio . Puellaigicur armata virum
fapie tem aduerfus omnes animi perturbatio- nes fearmantem, et viciis
animoforti refi- ftentem fignificat:velqu6d virtutem fuis ipfius praefidijs
inftruclam fatis efteintei ligimus, vti iam diAum eft. Galeam ha- bet
crift3tam1h'Gapice j quod referendum eftad iudicium, et conftai,j/ 'v^^a vcl
maxime fapiencis ccrebrumi aJj-u propu gnaculum animi, poriffimiim valeac : ha-
ftam vero longam, quod orarione percu- tiateminus:Scutum cryftallinum viri fa-
piencis magnam folertiam reprxfentat, quafeipfum haud aliter intus diiudicat»
quam fi in fpeculo cryftallino ea, qua^ex- rerna funt,coterapletur.Sed illud
Gorgo- neo capite terribile apparet, quod formi- dinis et terrorisimaginem elfe
volut, qua alii pecTtori Palladis appingunt, quia fa- piens in pedore terrorem
habet, quoad- uerfarios afticiat . Inde enim Tritogenia didam effe vult
Phornutus, quodmalis terrorem et metum ingeneret.Pallium tri ^aUium,
plicicolore tin(5lu,quocI fapientia fic mul- iiplex,feuqu6d tedta &operta
fit, neque cuilibec feipfam confpiciendam pr^beat. Can- VdnopUn VMadis . Cur ar-
matcu> Scutum . Caput Gorgonts in clypeo. 124 Andreae A. Glar/cO'
T>raeones ladi cbfe (ranthr . 1 II. CaiKiHiisincocolor rimpticitatem rcfpi-
tici aiucusinccniitens, vim fapientia: fiii- giirancem; piirpiircus fulgorcm
penetra- rem. ^Afitv^fvw/r ideo eft, (po0epa,, }(5U -/jtpoTrnt yj^ S^eivaf
eivS^piKH, qu od vcil- Juftriseft &: confpicua.YC quidam volunt, fic et
formidabilis . Nonenim cam ca:fio5 habctoculos, vc acuce non videac : cpa.
ydpSpiij.v ' vnde et op^et^ixlTt^, n^oTT- 7iAeTi^ dida; remplu gjhabuic a Diome
de poficum, nomine o^vSepKou a^vivAi . C^terum alii,& Homerus maxime, tra-
dunc eam glaucis elfe oculis et cxfiis,qua racione huic confecrentur
dracones,&: vlu hT, nimirum ob (imilicudinem ocuiorum.- acucinimoenim vifu
eft dr3Co,& quadam cxcubandi vigiiandique vim habet,nec ve nacione capi
polle videtur . Draconi auce limilemefte vircucem indagacriccm aiunr, cjua:
diligeiitifTmic omnia perfcrucctur, iimecurque ftudio indefellb : ideoque ab
acnco vifu illi nomen fadum, vc iam dixi- mus. Sed placec huc, non praster rem
ta- men,accexere, quod perfpicuHocuit Po ticus Heraclides in allegoriis
Homericis; i) SiAii Ttvof,ii iTvvicnoff i-rKvvy.6^ i^rtp, dSpnva, th ?^et,jjl
^dv 70, Toli hlZHTOTATQti 0 [J.y.afl T(t)V Koyi(T- lj.m StaSp^cra, . g
dy.^iToKOf S^v znsrovTo. id eft : Haud fola, afi illam du&famHlA comita-
bantur . Val. Maximus exemplum feueritatis me- morat in Q^ntiftio,c]ui vxorem
repudia uit, quodillam in publicocum quadam libertina vulgari fecreto loquentem
vidif- fec. Is enim maluicoccurrereincunabilis initijs culpas, quam perfedum
fcelus vindica re. Itidem fecit Scpronius Sophus, non alia de caufa, quam quod
vxor,igno- rante fe,ludos fpeian3?,deiuq; ApoUniis eiiam. Ex quo et Lyricus
Pojta : Dianam tenerA dicite virgines, Intonfumpueri dicite Cynthium . Teuconum
vxores,vi(fl:oie Mario.vc Veft^ ac Cereri dicarentur, a Confule aiixie con
tenderutu: votoexcidentes, faucibus elifis commori pra^optarunt, qua pudoiis
alea fubire. Tanto fosdioreillo, qui viginti fu- perftes fuerat vxoribus;eaq;
cuifecundus et vicel^mus fuiflet maritus. Huius tanti Cu^odia
thefauri,caftitatis inquam, cuftodinm fci- cafl-tatls te Poet? (ignificarunt
per Argum illum, dijpcilis. cencum oculos habentem,vnic3e tamen iu- uencae feu
mulieri pr^fe^l-um^eum tamen ob feminx asmulationem interemptum . Dequo Ouid.
lib-^.Amor . Centum frote oculos, centu. ceruice gerebat Argu/s i ^hos vnus
fApefefellitamor . Claudian fic : Argumfama canit ceteno lumine cinciu,
Corports excubijs vnam feruajje iHuencam. Et Angerian.de eodem ; Argm 12,8
Andreae A. Argui eram prudenSy^ htheham lumh:a. centum, Centum fed rapuit
lumina. luno mihi . Occurric viri egregij freqiiciis di; ^^ja, y.o^Kolf. citi .
"^"^- ^cor- Ladlantio et Eiifcb. c]uam vt conHrmare (it neccfte-
Tantumobiterad- monebo.quofdam Deos ijfdcm olim tem- plis et aris fui/Ie
cuhos,vr Cererem et Nc pcunum, quodabfqj falecibi penconines infipidi finc,refercPlutarch.Sympof.4-Vc
Dy^^ultt Herculem et Mufas, quia Euandrum li- terasdociiit Hercules, idem leHis
eilin qu^ftion.Rom.Sic deniq jMercuiium iux ca Venerem ftaruere, vc
ofter.derenc.matri monii voluptatein maximc o^acionis indi- gcre.itemciue
Suadam 5: Gratias.vc inmic 1 ICiiC. ijfde aris fofiti . 130 Andre^ A. tiS rentcoiiiuges inuicem qua;
vellcnt,perfua dendo impecrare debeie. Certe rcperioa- pud audoies quofdam G
rxcos,nomiiiepc cuJiari Deos luiucuparos efle ^To7^ crjvvetclf ^iol^.His ciut^
ttplo cul- ^*^^ '^^ '^U^ } ^oi\)7i/^i^- Ait,Foe- ticam elfc a-vvvctov
Philofophi:^, hoc eft, contubcrnalem, et eius quafi templicon-
fortem.Quoddictum ad fummam Poeti- cx Iaudenj,qua;ijfdcm honoribusac Phi-
lofophia donanda videarur . Fliccrgonon rmmeticd fimul iuuguutur Bacchus
Minerua,ambo codcm patre nati,{lnc ma- treambo,bellatorcs ambo;ambo duarum
prxclariflimarum lerum inuencoies.olei et vini.Videcur porro AJciaci carmen con
Ew^/e- fichini ex lib.4.Epigram.Grx'corum, ^'^tt^fos, a.ycLKy.a. AiovJ^ra
Tk-iijjov :\^i]va.^.K\ ell:: In flaiuam Bacchi iuxta A/;V;fm,T;;7,quod talcca:
SHTTt 71 !70l, ^VVOV TrcLKKO.S'!} 7A yOLp etKOVTi^ XJIU ToKilLOl • 'TTClpA 701
«T' gVCtJ^OV HKct 'ttIvcu . ixi) Tpo^re^cjf, co ^cive, ^icov 'Trepi 7ola.
lJiiTdi>.Ka>, "17^ t oVo/f "liiiKOi S^cu^ovi TM«^e ^iKco .
yjjydp iixoi TroKiixcoy ^iKiov KKicos ' oiS^ev ATTCt^ IJ.01 i)aos J^/J.n9eii
iiSo\ aTr aKictvoJ > YjjL y.tfiOTCov J^i zviiv iyiyvpctfttv • n [J.iV
iKctlyi > a^jTdip iycoyKvKipoli CoTpvTiv ynxipitJos i'^ /J.ih ^S^' iTr'
iiXOt iXil7ilp chS^lvcU t/Vg- TA// . KV7ct cT' iya IJ.ijpOV TctTp/OV.il J^i
Kctptf, Quem dialogifmum fic Latio donatura rcperi ; l>icito, quid commune
tihi cjl cum FalU» dchzamque Spictila funt illifcd tihi vincifxcYX . T;ilici ne
temerl- Diuos Ipecfr^ntia qui.ras, Aduenai difturi quin cape z erbaprim. Belii
mihi cur&,tuyn belli glcria,^ ifiud, India teftatur robore vicia mco :
Prodefi lUa "jins fucco-frondentts oliuA ^ Foculafcd noBro munere l&ta
bibti . Fer me nec genitrix zilos esi paff^ doloresi Femur ego folui,fed
caputilla patris .. Nos ( inqnic Claudius Minos ) cundem hunc dialogifmum
duplici intcrprctatio- ne expre(rinuis,quam hiCjLedor optimc*
repra:fcntamus,vteriam alioru Epigram- matum Gr?corura, quorum non pauca fibi
fumpfic Alciatusad fua cudenda Em- Minoi$ bIemat3,non vt putes nos cum arrifice
no modejlidr bili Alciato certamen fufcepific, fed vt in- tclligas libera efle
fl:udia,& non paru^ laii di fore vel in rainimis semulari meliores . Hoc
gcnus verfionis mulros annos recou- didi,ea mentcne vnquam foras euolaret: fed
ex amicis noftris plcriq; vim mihi-in- iecerunr, &r putauerunt efle fatius
cderc quam perderejad excicadam faltcm.quoi aiur.c,audioforuiQ induiUum. Hic
tgicar aui^aura* Ernblcmata_>. 131 erfio Mi lois . animuin,non
carminaiado,qiiaj fierimiil to meliora pofliinr. 5ed quocunqj resab- catjid
contentioDis genus fi tibi probatur, aut non prorfus impi-obatuijnullum mi-
hipalmaruim depofcoliberalius. Verfio igitur noftrahxceft; Dic, quid tibi
commune [eft] cum Palla- de?Nam ei iacula, Et bellaitibi vero placet
copotationes. Ne tcmer^, 0 hofpes, de dijs talia fcru- teris, Sedfcitoquibus
[egonoff.inibus] fimi- lisdea: huic fim. Etenim mihi bellorum amica [eft]
gloria : hoc fcit omnis mihi Orientalis domiius Indusab Oceano. At certe
hominuro genus donis ornaui- mus:IIIa quidem oliua, Ego autem dulcibus racemis
vitis. Q^in etiam nec mater [niea] propterme dolores partus perpelTaeil: Sed
folui e^o qnidem femur paternum, illa vero caput. §^ici commnne tibi esi cum
Tallade ? dic age,namque illi armft . 33 'Uta ^ Pliniiis Iib.i5.ait,Vino ali
vires, fangiiinc coloremque hominum, et mentem augeri cu nobilioribnspartibus.
Gelliuslib.i y. cap.i.ex Platonis fcntentia,vinum ingenii fomicem efle
rcfert,virtutisque incitamen tum,fi mens&corpus hominis co flagret. Qnoci
quidem male a nugatore quodam citatum fic cmendat Gellius.- 5cd enim, inquit in
primo Sc fecundo De legibus, fi^enM ^^^^ yiiiic ncbulo opinabatur, ebrietatem
Ut. iftam turpilfim3m,qua; labefacerc, et mi- nucrc hominum mcnrcs folet,
laudauit: fcd hanc largiorem paulo, iucundiorem- que vini inuitationem,qu3e
fieret fub qui- bufdam quafi arbicris,& magiftris conui- uiorum fobriis,non
improbauit: Nam et modicis honeftifq; inter bibendum rcmif» flonibus refici
integrarique animosadin- ftauranda fobriecatis officia exiftimauit: redditque
eos fenfiro Iseriores, atq; ad in- tentiones rurfiim capiendas fieri habilio-
res.Hasc Gellius.Hinc illud vulgo tricum ttr Bac^ cmanalTefnfpicor: Vinum acuit
mgeniu. iut Commodc itaq; a.yA\fxet proponit Bac- iliof ea ^^^^ PalIadis,eodem
altari eredis,vtni- ' ara lo "^'i'""' ^S"^"*'
P^"^^""^ incremen- ^ritur e/fealiquod,fi Bacchi,id eft,vini
gene- ro(i,fed moderati, vfus accefterit. Etcnim vijium promptiftimum habetur
libere lo cjuendi tanquam calcar; itaq; et vino £a- cundiam et inuentionem
tribuit Plutar- chus.Et Ariftoteles lib.S.denat.anim.P/ic tacum loquaciorem
fieri putat,fi vinum biberit.Adhsec tnniu^ ipfepater num^uam nijipotttsad arma^
Troftluit dicendo—i* Et Afifchylus poeta clariflimus, nonni/I inter pocula
tragoedias fcripfifte fertur. Alcasus et Ariftophanescomicus vino ma- didi pangendis
inuigilabant poematis. Quid plura ? Narratur et prifci Catonis
farpcmerocaluifte virtus. Difcrros autem uinum facere,ex vulgato illoconftat:
Toecundi calices quem nofecere difertum . Fomesenim eft,& incicabulum
ingenii vir tutisque, vc Cretenfis ilfe iadabat apad Gellium lib- 1 ^.cap.
i.Pr^terea vinum ob- liuionem malorum niducit,fomni author cftjCriftitia:
folatium adfert, imo taquam tita vinumefthominibus. et quainam vita cft homini
quac dcftituitur vino ? Hitic wBa^ olim Bacchoeffigies pueritix tribuiafuit, 0
quod vinum potum curas et folicitudines animiscximcret, hilarifatcmq; quandam •
animisinducerct,ctiam ipfis fenibus,quo- f^/^ ^ rum corpusdum permcat,calorcm
et fpi- ^ citusauget,vtinde recreatis viribus,qnafi interpolati reiuuenefcerc
videantur.Vndc vinum a Deo hominibus tributum Plato, fcribit, quafi remcdium
aduerfus fene- dutem . neque Mordaces aliter diffugiunt folicitudines,
^luupoflvinagrauem militiam, aut pa/t^ periem crepat ? aitHoratiuslib.
i.Carm.Od.iS.Etlib.j^ Ode ii.ira amphoram alloquitur.* Tu ^pem reducK mentibm
anxijs, Viresq; ^ addts cornua pauperi, Pofl te neq-y iratostrementi Regum
aptces^neq-y militum arma, Qu^o pertinct ctiam illud Sapicntis Pro« ucrb. 5 1.
l>ate ficeram mcerentihu^y^vi' num ijsyqui amaro funt animo.Bibant^^
obliuifcantur egeSlatis fu&, ^ dolorPS fui ampltus non recordentur . Nam
vtgrauis cft Socratis apud Xcnophontcm fentetia : Vinum non ahter mcrori
mcdetur,quam mandragora homniibiis .• Ijeticiamqj non aliter cxcitat,quam olcum
infpcrfum igni flammamadauget.Haudigiturimmerito vinum axcTwr 6vi)o-ieo^, id
efr, ab emolu^ mento feu iuuamtne dicflum exiftimant, iuxta illud Homeri Iliad.
6. ovria-idLi AiKi -Tr/Hsr^ct/. hoc cft . luuamen fentiesfi biberss. Sed et nullo magis ftimulo concitatur Ma fica,quam
fuauis viniguftu.Ouidius: non ^ carminayvino Ingeniumfaciente, canunt. Et Tibullus.* llLe liquor docuit
voces infieBere cantu, Mouit ^ ad certos nefcta mebra modos. Non polfum
prsecerircquod fcribit Athe- iiasus Dipnofoph. lo. cap. i^.ex Polybio, vinum
mulieribus olim interdictum jcau- (am vero zdiic'n:}^ ToS^AypOf. Quidam fic
vercic; Memhrifragui Bacch'M, cum memhrifra' ga CytherAa, Troge?ierartt nafa
mehrifragd podagra. Sed ne ego Germanus,dum de vino lacitis snedilfando.Iargius
infudilfe cenfear,pr2C fcrtim quod abfque exemplo raeorum Commentatorum idagam,
Minos cnim fatis breuis in vini laudibus efl : Sandlius quoq; tali munere
fuperfedet,ne vinofiis tiguatar, vt qui a parentibus quafi haeie- 4 ditario
iure acccpiffe fatecur.vteflet abflc mius : Adducam ex temperatiore gentc
quendam, qui vinilaudes breui compen- dio, fed prolixaelegantia eft complexus i
qui fic can it : Vm,fangue della tervL^, y^^- Vin ptu caro a mortai.che' l
fangue uero: Bcnedetto il primicro, Che ti trou-^.Ver te s ardifce ingHerrsLJi
E fi fla lieto in paccj-, Difcacciator veraccj T>e l' humana trifle\z\-i,
Etefor d^allegrezz^L^. Liquefatto
rubin,tenera gioia » Ch' entrata a' noflri fejii Altra gioia inutfibile diuieni
. Vinura igicur eft,quoJ robur& viresho- mim addic.eafdemqj mox adimic:
vnde et a vi nomen traxicjacnic ingeniuni, liberac, cor mecuiprimiim ex tellure
gignitur, a fole coquitur;& quamdiu ligneis vinculis coercetur,nihil horum
pr» efl Bithyramhm^fi hihat aquam,'E.t,Aqua bibens,nihil boni parias, Sed hoc
Emblemacum Salomone conclu Ao:E.xultatio animA ^ cordvs vinum mo' derate
fumptum • ad iucunditatem enim creatum esl,non ad ebrietatem,qHA te vita
defraudct, i Emblemataj . 155* Prudentes vino abftinent EMBLEMA I. V I D me
vexatls, rami ? fum PalUdis arhor: Auferte hinc botros \ virgo fugtt Bromiurrt
• COMMENTARIL ST E r oleaarbor ramisfais,& perpe- cuo fiio virore decora,ad
ciiius radiccs implantara fic vitis, qu? fiirfum ferpen- do palmites fuos cum
oleje ramis im- plicec . VIDETVR \i\C ^(tKlVO)S"HV > SupC- riorietiim
dixic epigrammate,eum,qui a viiioabhorreac, haudquaquam prudctem cuadere: quod
ratiouibus aliquot, fi non omnino nece.'rariit rov v^v ifJLTstfJt^srf^^v. hoc
cft,vinum diciturab co,quod exifti^ mationc ac opinionum vanitatc mcutcm
oppleat.EtPlutarch.de tranquillicatcant- ini .* Vini &carnium plcnior
vfiscorpus quidcm yalidum yachlccicaqifirmitatcfa- cic Romulus fobrius. RomanA
matronA vinU noYt attinge^ bant» §^ibus vinum in terdice- retur . Vinie vn- de
diStU, Andre^ A.. cir.iirimiim veio imbecillum et fiagilem. ErOuiJuis: Nox, et
amo^, vinumci^ nihtl moderahiU (upident: Illn pudore vacatyLiber,amorq; metu,
Propertias : VinofcT-ma perit,vino corrumpitur Atai, Vino fApe fuum nejcit
amica virum . Prouerbium vetus t?i,Animaficcafxpien tijftma . Aii veio etiam conciliabimus
ad epigraphcii huius diftichi Plautinu illud? Non viinim moderari.fed viiio
folentjqui cuidem pfobi funt. Retuli paulo ante monitum Polybi) certe
graue,A«6'3-e7i' gV/f tr.S^Cvctrov 7y)v yvvcuKA ^i^actv oJvov,^tx[ iion
poflejVt quaj vinum bibciit mulier.la- teat. Bellc coiifentit illud Varronisex
Aga rhoiicrVirgo dcconuiuio abducatur ideo, (]u6d maioresiioftii
virginisacerbce aures Veneris vocabulis imbui noluerunt. Dio- nyfiuslegem
primiim a Romulo fcripta fuilTe teftatu rlib-i.de prohibito temeto f^j, ^ minis
Vinum fiquidem, iuxta prouerbin, lac Veneris dicitur.Ouid.^. Artis; Veneris,
Turpe iacens mulier multo madefaSlx Ly&o, "Digna efl cocubitus
quoslibet illa pati, Virginibus deniq; pr^efertim facris,im6
&omniadoIefcenti, virus et toxicumeflTe vinum, adhortaturegregie D.
Hieroiiy- musepift.44.Si experto, inquit,creditur, moneopr?cipuc,vt virgo,feu
fponfaChri fti vinum tamquam venenum fngiat; ha:c aduerfusadolefcentiam prima
funt arma dxmonum . Vinum enim 6c adolefcentia duplex incendium voUipratisrquid
oleum flammx adiicimus ? HeciIIe,& redefa- ne;Na Vcnusin vinis,ignis in
igne fubeft. In ftatuam Bacchi. EMBLEMA bl ALO- Embletnatci^/ 135? DIALOGISMVS. BACC H B pater,
qurs te mortaVt iHmme nouit, Et do5ta effinxit quis tua ?nemhra mann ?
Praxiteles qui me rapientem Gnoffida vidit y Atque illo pinxit tempore, qualis
eram. Cur iuuents, teneraj^ etiam lanugine vernat Barba, queas Pylium cum fuperare
fenem ? Munerihu6 quandoque mels fi parcere difces, lunior, et fbrti peciore
femper eris. T^ympana non manihtt^, capitt non cornua defunt; ^ij4ps nifi
dementeis talia figna decent ? Hoc doceo, noBro quod ahufus munere fumit
Cornua, et tnfaniis mollia fiHra quatit • ^ljftd vult ille color memhris pene
igneus ? omerh Ahfit, an humanis vreris ipfe focis ? Cum Semeles de venire
parens me fulmine traxit Igniuomo, infecfum puluere merfit aquis, Hinc fapit
hic, Itquidis qui nos hene diluit vndis : ^ui non, ardenti torret ah igne iecur
. Sed nunc me doceas qut vis mifcerier ? qua Te fantts tutum prendere lege queat
? ^uadrantem addat aqua cadunt ? COMMENTARII. AS T A T fimulacrum Bacchi
vitibtis incommoditaces et damna,qaa: tcmulen- circdmfeptum.forma iuuenili, im-
tiam confequuntur;nam ex immodica vi- berbi,nucla,rubea> fronte cornuta,
capice ni potioneebrieras>ex ebrietate furor, quo hederis rcdimita,manibiis
tympanum pul nihil vel miferius^vel exitia! ius viden,ne- fante . dum cogitari
poteH:. Deinde fumendi vini N o N cxvno loco fumptum eft hoc legem quaudam
prasfcribic, omnibus vti- Emblema,multaeaimconcinet,qu3efpar- lem.Sc plan e
neceflariam • Bacchus qui- fimalibi leguntur.Nos omiiia fingillacini dem
iuueniseffingicur, quod vino hilares diligentcraperiemus, nequid incercurbe-
homines fianr.iidemqj annos quafi iuueni tur.Argumentum vero epigrammacis ta-
les feruent,!! fobrie vtantur eo Dei mune- leeft. Bacchicas ftatux proferc
gV;//u9/oy re. Tympanum et cornna cidem Baccho per Dialogifmum,quo demonftrac
tribiiuiKiir,ad ftrepitiim et furorem indi- U €and iim 40 Andreae A. iir. Praxite- Afiadne d B.iccho candaa=i,q«i vinolentiam
confequilbleac. Ignciiseft feii nibeiis,ad vini natiiramde- fignandam.qiiod
nifiaquamifceatur, non fecus acqi igiiis pra:cordiaadurit,cbrieta- tem et
furorem inducit. Itaq; ad extre- mum.quocquibusve vini fit vtedum men furis
prarcipic. BACCHE pater ] Cur Baccho Libsri patrisimpofitum nomenfit, Plutarch-
ex- plicat;c«^fitA.. p(i){xcii)(.av librorquod nimi rumbibentibus libertacem
ingcncret.Noii nuili enim per vinolenciam liberi 5c fcro- cesefficiuncur: auc
quia liba exhibucric . autquodilleapud Hleucheras vrbcm B90 tiajjEleutheiius.id
cft, Liber appellaretur. ^glutste mortali lumine] Qj.iis ce liomi num aliquando
humanisoculis vidit,cum fis Deus.?Ha:c ad figmeiuum . Nam nefas olim fiiicDeos
fuiffe homines putare. Et do£ia ejjinxit] Qn\s te pid:or autfta tuarius arce
fua tam aH-abre cxpre/Tic ? Praxitelesyqui me,^c ] Id Pliiiiusatti- git incer
plurima Praxitclis opera lauda- tiffima lib.3 4.cap.8.0riudus hic celebris
arcifexex ea Itali^e parte, quasquondam magna Gr^ecia dicebacur,& ob artis
excel lenciam ciuicate Romana donatus. Rapientem Gnojftda.] Anadnen intelli-
git,Minois Crecenlium regis filiam,qu3e Thefeiamore capta,Minotauri necandioc
cafionemei pr3ebuic,ea legc, vc fe vxorem duceret. Sed eam Thefeusin infula Na-
xo,qu2e Baccho facrata e(t, fomno fepul- tam periurus reliquic,cuius mifercus
Bac chusjcam fibi connubio iunxit,quam inc^ lo raptam, Coronam Gnoffiam
appellat. Ouid 8. Mccamorph. Cur maentSyO^c] Ouid.3. Faftorum.- Siue ipfe puer
femper iuuenisq-^ vidern j media esl Atas inter vtrumque tibi . Etin Mecamorpb.
Ti.hi. enim inconfumpta iuuenta, Tu puer Aternus.tuformofiffimus. . luuenis
ideoeffingitur,qii6d ad iuueniles annos mollicer cranfigendo*; maximecon-
feratjfi parcius,&, vc deccr,fiimatur : vel quod hilares et Uccos ficiac .
Gyrald. Synrag. 7- Lanugine uernat Barba] pilis molli- bus, a lanas
flmilitudine, vt eft in malis cotoneis.Marcial-lib.i- Dum tibi vernaret tenerA
languine maU. Hinc ager
vernans.hoc eft,pulluIans,flo- ridus,viridis,l«etu5. ^eafpylittm ctt ftipeYOre
fene] Alhidit ad Proucrbium,Sc»^«? vel nolente vinum faltare compellit. Vndc
ctia tritum illud.° Vinum facit vetulcu leuiter falire, Xf ditefcit
pauperemyclaudum facit irct Mutn dat eloquiumyfurdisq; audirtjt Cui conuenit
illud cx Athcnajo : On^of "m ^poviovTcti eV dppoffmiv dvet- /2cth^H . id
eft : Infanire facit fanos quoq; copia vini . Hucfpedatquod Plato De legib. i.
ait: no lolum fenem fieri bis puerum,vcrura etiam tcmulentum Perfcnem Pylium
«ru- ViicJ^o^tKaffCcn&m quemuis fapientem ho minem incelligic, qualcm
Neftorem Ho- mcrus celcbrac in Iliade. Qu^cm tamcn lo- cum de Bacchi iuuenta
non de vi, fed de Sacchi ascate et cempore intelligendum cftc mihi 9f*uenM.
faciie pcrfuadeo (ait MinosJ cum loan. Fratre.viro fane dodo:mirari enim po/fit
aliquis Bacchum iuucnem fempcr videri, cum (itilleNeftorc annofior. Na et apud
Lucianum lupitcr ridet Cupidinem, qui fe pucrum clTc ia6let,cum fit dp^^crepof
TohO Ta/cfcTsVsf. Qu^am gernianam cx- ^ plicationem lubens admicco, vt
cruditara dignamquc,quaj probetur omtiium calcu Jis. Dicicurautem Ncftor Pylius
fenex,a * PylojOppido in Peloponnefo in Mefenia verfiis occidentem a Neleo
condico,vbi regnauic. Ouid.epift. Heioid. Pylonyantiqui Uelcia l^eBoris aru(t,
Mtftmusyincerta eflfama remiffa Pylo . Porro Neflorea feneciay iam in prouerbiu
Neflorea abijc, de fenibus viuacibus.Sed non tot an fenecla, nos vixiire
Neftorem,quoc vulgo crcditus eft,facile quiuis coijciet ex QujSeftionibus
Porphyrij fuper Homcrum,cum dinTerir, quid fit yiv^di . Eft autem yivzdy
fpacium TiVid^. triginca annorum, id eft,pariendi ac gene- randi perfe S"'
iiS^n «Ti/V ^jLiv yivtcu ^.ipoTrojv aj/- Qp-OTTCOV i(pQlct,pro dieijfed hic
fcru pusmenihil moratur • In appendicibus Virgilianis: Compedibu4
Venerem,vinclts conBringe Ly&um, Ne te muneribus l^dat vterq-yfuis. lunior
^c] Duo prajftac vim vfus mo- deratusjfloridam a:tate,& vires corporis .
Tympana non manibu6 \ Tympanum (ait SaiKftius) inftrumentum erac ex vna pavte
membrana claufum,intus vacuum, quod baculo pulfatur : vti eo folebant in facrificiomatris
Deorum.Huic fimillimu clTe videtur inftrumentum ilIud,qiio Ae- thiopes nunc
vtuntur in noftra Hifpania, praecipuc iii locis maritiiuis. Eft quoquc Vympa^
tympanum inftrumentum, quo faxa ful>> uehuntur,alio nomiue yfpcf^vos,id
^{\,griis. Sic iUe . Tympani defcriprio extac apud Suidam>quiin \c^bo
Tympanatfic fctibit: Indi tubacloco flagella quariebanc, habe- bant &c
tympana horribilem quedam bom bumedentia: quaj fic confeifta erant . In abiecis
(Lipfius palmcearborisjinterpreta- curj ftipirem excauatum nolas fiue tintin-
nabula ex orichalco inferebanc,& os dcin- de vafis taurino corio
obtegcbanc, acq; ica tympanum id inalrum ferebanr, concutic bancq; inacie.Tum
qux ineo eranc tintin- nabula,& maIta,(Sc magna,arq;intus ino- perto
fonantia, obfcurum Sc niconditum cdebanc fonum,mugitui non abfimilem . Fuicergo
tympanum illud infra rotun- dum,fupra planum, atq; ibi corio obdu- (5lum,quod
bacillis pulfabatur:qualia suc hodieequeftria noftra tympana {Heerpaug gen)
quanquam etiam ligno cauoex vtra- que parte pellem obdu6lam fuifle fcribat
Ifidorus, id camen inftrumenti genus noii tam tympanum, quam Symphoniam ap-
pellans • Tympanum luxuriajinftrumen- tumdicicur;a Iiiftino.Iib.so.Sufpicor Bac
Tymfn- cho tribui tympanum,tanquam hilaricatis 7mm ctir fignum notifljmum, vel
proprer ftrepitCi adiunciil incondicum.quem edere incerdum fblenc, Baccho, qui
vino func onufti . PKuarchus de Pco- lcm;eo Iuniore,qui temulentus in palatio»
tympano complofo obambulabat : Graue» inquit, calamttofum fi Cleomenes ope-
riretur otium dijfolutum Regts Cybeleij prAfiigiatorts, vbi primiim iUe
tympanum pofuerit, V71CL^ ToemineA voces, impulfaque tympanapal- mts .
Concauat^ sira fonant > longoq; foramino buxus. Capipinon conua defunt]
Ouid.in E- pift.Sapphus: Accedant capiti cornua,Bacchus erts . Nam prius ab Orpheo in Hymnis
Kipco^,yju S^ta^pc*)^ eft appellatus. Hoc Bacchtt' loco admoJiendi mihi funt
Philolo'- corntitic giji Bacchum Yeteribus }ttpdt,a^o^ov depi^ quidfin^ i^z
Andrejt A. fbiim, ideft:, corniitiim, autcornigenim: vel quod pnmus racionem boum
copu- landorum ad agriculturam inueniirecreda tu r : vel quod eius pater Ammon
cornutus colcbatur.Plato aliamcaufam hiftoricam letulit z. Legum, et poft eum
Athen.tus Dipnoroph.i.Olini folitierant in capien- dopotu cornibus vti pro
poculis hiiic ver bum y,ipa.7cu,^io,vinumfHndere\S>L Kpd- 7iip, quafi
KipetT>jp,(]\.\od a nomine yJpetf deflexum e{\ . Pompeius Fcftus ad mora-
lem fenrentiam acccdit,qu6d qui temulen ri runt,ade6 inteidum truces
apparent,vt cornua habere videantur.&' Scholiaftes Horatii ad Odam 19«
fecundi Carm.ibi, Te "jidit infons Cerberus aureo cvrnude» corum .
aitcoruua Bacchotribui roIita,quia cbrie tasarrogantiam et audaciam gignat.Vnde
quj bibit plus nimio.fi foluatacuta: verbe la hngua^, liberius notum ignocumq;
fe- rit,& arcana fiqua tacenda fufcepiceffutic nunodeleflu. Oir igitur
Bacchus cornu- cus,dequcprimo vfu pocuIorum,qui c cor nibus eianr,qua'dam
attigimus. Certea- - pud Xenophonrcm legimus, G txcos non (.nvnets ^^1^^
corneis vfos poculisi& Nicandri inter- zjt focH- pj-ctes nonignorarunCjCiim
nondum apud i.s vite' gentes vafa excogicata efTent. Nofterhic ' • fuomorc ad
moies et Philofophiam refer- le.quam ad hUloriam maluic. Hoc doceo, nosiro quod
abufus &c.] S\c Plinius lib.15. cap. i- Vhio modico nerui iuuancur.copiofiore
Ixduntur,fic et ocu- li.Stomachus recreatur.appetentia ciboru inuitatur,
triftitiae cura hcbetacur, vrina &aIgor expellicur, fomnus conciliacur :
Cocra, fi nimius adhibeatur vini vfus,bel luina cornua capefruiius,& in
furorem in- tolerabileni noununquam ruimus.No nie fugiebar,vnde vini,Tis
KtLTtOVTOiHS ToVw/^Ctj i^TTAVct-lSrhiH Ket^ Emblemata 143 K* IVgA j(5UTA
fj,iuv6{j.ivct: Vino in cor- pus defcendente,(tfcendunt verba improba ^furiofa
- Molliafislra.] Ebrius ad miidcam, vt afimisadlyram. Siftro diilci et fonoro
inftrumento iii facris Ifidis vccbantiir ve- teres. Martial. H&c quatiet
tenera garrulafifira manu, Ouid. de morteTibiilli : ^imd nos facra iuuant, qutd
nuc Mgyptia profunt Silfra? r De Siftro.Pierium Hieroglyph.^S-diligen ter
euolue. Inftrumentum hoc jeneu fuit> curuumadlebetisformam, vt Plutarch.
commenrario dc Ifide retnlit; circum erat paruaquxdam cymbala feu tintinnabula,
et in eius parre fuperiore fculpra eratfelis humana facie:in iraa ver6,figura
Ifidis et Neplithys. Eft autem ftftrum Graeca di- 0:10,, a (THco, quatio,
crepitaculum fignincaHS, vt ait magnus Etymologicus . Dicitnr et o-yi^rpov, per
iuMolliafifira, di- xit,non tam ob id, quod fiftrafint reipfa moIIia,qiiam quod
homines reddantmol les et erfoeminatos. §luid viilt ille color membrps,&c,'\
Nu da fiebant Bacchi fimulacra,inquit Phor- nutus.vt naturam vini oftendercnt,
quod arcana deregat.Horar. i.epift. ^luid 710 ebnetas defignatloperta recludit.
Quade caufanon immerito vinum dici- tur dulce tormentum, quod potentius quam
vliusequuleusautfidiculae fecreta cxtorqueat. Vnde Reges dicuntur multn vrgere
culullts, Et torquere mero^ que pro^extjfe lahorant. Rubedoaurem colorem fatis
indicat,hinc quecognomen Ignigen^e habuit . Strabo lib. 13. Habet cnim vinum (
vt refertcx Eratofthene Suidas^ xqualecum igne ro- bur : vbi hominem
fubierit,conturbateu, ceu Libycum mare Aquilo vel Aufterivn- de quoqj prodit
ea, quas latent in mentis recelTu,& virorum animum in vniucifum concutit.
id eft : oTvo^ toi Trvpi l^ov i)(H fj.(vo^, gy^" dLV gV eivS^pa, gA-S-H
kv^cuvh cTe Qict ht^viosAV cikct /Sopri^, voto^ . S^i KiKpvyJv ct ',igneus
ardorerit. Bacchi natiuitatem et res geftas videapu4 Homerum in hynvnis
Bacchi,& apud Oiii dium in fine ^.Metamorph. Extat et Or • phei hymni in
eundem. Fabula fic narra- ^^^^^^- tur:Iupiter captus amore Semeles,filia2 re
^^^^^^^ gis Thebarum,eam grauidam reddidit ; quare luno irata.vteara demedio
tolleret, formam vetulx afliimpfit,eius nutrit^**^ adeamq; accedens perfuafit,
vt experj?/' • tur,an lupiter vere &exanimo illamjama ret:idq5 hoc modo.ab
eo aliquid magni pc tendo, nempe velit talis et tantus fecuia.
concurabere.qualis et quantus cura luno. ne coniuge fua confueuifftt.Semele
igitux experiri volens fvt funt mulieres illius rei, prajferrim
noux,cupidifiimae) fummope- re petijt.IupirerautemSemele iurauerar, fe quidquid
ab eo peteret daturum; ideor que vt iufiurandum feiuarct,illara flagra* ti
fulmine occidit adhuc praegnantem.- in- fantulum autem nondum maturnmpar-
tui»ex venrrceius fumens, femoci fuo im- pofuit,ac taradiu fouit, donec menfes
raa- ternos compleret. Ouidij verfus deortu- Bacchi hi funt : Im;^fe5ius adhuc
infans genitricis ah alua £rtpttur,pat^rioq; Uner (fi credere dtgmwi^ Infuitf^
144 Andreae A. M3Y0. vions B.tcchm l:-7j.rode|(icu oibis ^-cap. 7 de India (ic ait;
Vibiiim,qius incoliinc, Nyla e(l clari(nma.& maxima, moncium Meros foui
racerrfamam hiiic prxcipiiam habeiu,qnod ui illagenitum in huins fpe- cu
liberum aibicrantur clfe nucricum.Vn cis autoribus,vc fcmori louis infu tum
dicerenc,auc materia ingelficauc er- ror-Sic ille. |Uj?poVautem,id eft.w^w, co-
xam'(eu fcmur fignificac ; hinc dittus e(l Bacchus a Poecis Dithyrambus,
'TrcLfU. 7o cur Di. S^vo Svpet^ (6{)vcu,\d t?:,qii d duabus ianuvs thyrdbus
eArim>;hoc cft, vcero Semeles, et louisfe- dicius, more. Quamuis ali j
Dichyrambum di- clumexiftmienc^quafi Lyrhirambum, vt eft apud Pindaium, quod
lupicer illum afluifletfemori, ac mox co in lucem pro- diturcinclamaflec^Au-S-/
pAy.y.£t,?vudt pa,y y.ct. ac Ci dicai. Solue fururam,folue futu- ram . Vel quod
fecreta promens os dithy- ron faciac > nam eidem loquacitaiis ratio- Jie
picam facram eile prodidere . Plinius eadem ferc,qua2 et Pomponius iiarrat,
Jib.6 .cap.zi. Nec non, inquic, et Nyfam vrbem pleriq; India;
a/lcribunc,moncem- c|ue Merum Libero parri facrum,vnde ori go fabula: louis
femine cdicum.Hasc PIi- iiius.Phcrnucus aucem inlib.de Nac. Deo- rum fic
inquitilnfutuseftfemori Iouis,vt partusimmacurus ad macuricatem et per fedionem
vcnirec. Quod vinum pedibns (qiii per femora fignificancur ) calcacum 10 V djv^t-
a,lcMim digeftio et concoclio non eft vfui tu &intcf Deos rcuilu: fic c!^m
pacria mea minor clTcr, qudm vC capeiec Philofophiim, boniis qnifpiam, fiue
Deus,fiue GeniHS,Athenas, in locum fortunaciorem commodioremque me cran ftulic,
Sccxt. Porro Bacchi nutnces,vices incclliguncur, quas Lycurgus pepulic per
montem Nyferon : quia confuetu- do fuit afteruandi vini caufa admifcerc marinam
aquam . Idem videtur feutire Athenajus Dipnofophift. ii.cap. ^.quo loco
rationem reddit, cur Nymphsedican tur Bacchi nutrices,nempe quod aqua im mifta
vinum augeat,& temperet.Prifci aii tem illi loui duas nucrices, lunoni
vnam, ApoIIiniduas.Baccho plures accribuerfit, quod oporteachunc Deum
pluribusnu» tricum Nympharum menfuris manfuefa- (5lum efteac domicum. Referam
huc lepi- dum Coelij Rhodigini Epigramma,quod, nifallor.e G ra:co confinxit;
Ardenti6 Semeles audes puer excidit aluoy Ardebatq^ vno mater ille rogo . Et
spes nuUa fu^ miferA fuccurrere matri. Atpuer in fiamis non tame vfius erat;
Ogygis occurrityfed non prius attigit illumy Succubuit mults, qud louis ignis
aquA . Ignis abityfed non abijt vis ignea prorfus, ^iq^ cutifummA parcity in
ima furit. Nympha igitur procuUO puerum ne tangi- tOyclamat, ^^ifquts esyignts
enim cfi, niprius im^ brelaucs . Hinc fapit hic, liquidts c^c.] Qm>d e- tiam
admonebat Plato, Bacchum temulcn tum Deum fob rijs Nymphis temperandu efle,id
eft,vinum aqua mifcendum . Huc facitillud Plutarch. difputatione, An feni
regenda Refpub.Aquam mero mifcemus, quo Deij furentem (wt cum Platoneiftuc) fobrio
altero caftigatum tempetemus. C0{ iplf]yiV TTAUT&JV iTTi 7^ fy.iyVVyiviS
TT^Cf v^ Ta J^cuf/.ovta fxctAt^ct avvii- vcu, Tov R^py.riv TU ^ioyv70>
avyKet-^t- ^'pycav i ^oyuiV ti^i^vcriJLctT^ 'TicTO) cv' V(ILVdL-)^MV. 1 Btcchi
nutyius i AquA peradu vinum Emblemata-i; Hf num U iam iorem t. if^ efe (s vini.
VAyA)Ja9 . Videris mihifacrA rei tenere optime rationem, qui cbiungvs 'Ba.ccho
Mer turiums^ dratio^iis condimentum poculis admifces . Eiiirdem lege
qiiarftionem pii- mam 5ym pof. 3 -Hiic facic iilud Antiiioi.ui fayi)i', apud
Homeriim Od^^^T (p- l^ActTTTHfo^ AV fjLtv ^ctv^ov e\yi,f/.>i ide
conf^quatnr:if ya,^ oivoi taZta, «■'(^6 0 iSovva-oi^^otci, t6 S' Ay.iTpOV Tiff
'7rocri(of,\m t6 pripA t? KAKct)^ eyovTo^ t^U^opH^yccr-T^ AZpATii ' CS"
i{J.[XiTpct ^lv/i, ihApcoTipoi [j.tv, YiS^icov yivoiT tiiv id eR: Non enim
vinum hocneq; Bac- chus facitfed immoderatus potus,^ vltra qjtam decet, ^ fatis
efi . C&terum fi quis moderate bibat,hilarior quidem iucun- diorfieri folet
. Theocritus Eidyllio 13. a Bacchodari hominibiislajtitiam &dolo- lem ait
■; o7a S^tuvvoso^ i^coyJ AvS^pdUJt ■^py.A du^^oi ' Apud Euripidem BaccHi verba
runt inte- ritam minitantis Pentheo,a quofecotem iii renferat : Agnofce
Dionyfiumfilium lo- uis, quifi eius aucioritatem s^eSles, Deus eB vehemejitijfimus
yidemqi hominibus mi tiJfimus.idciiiyv&xTiTcu cTg t6v A/aVA/o- vviTov, oi
-Tffi^pvKev iv ^(kh 9^6$ S^hvota^ 70f, oivdpcoTrotiTi iiTncoTATOi. quod di-
(ftum eft: pro m oribus v teiitium:qui enim fapiunc,co moderacc vtiintur:
quifecus, furorcm Bacchi (uo non leui malo expe- riuntur.Ecid explicanc duo
yzxhZyyJ.piMA yjfl ^''^(^oi, ex verfu Theocrici a nobis ad- duAo.-quorum
prioris a Maronc vis expli cacurad finem i.ABneid-vbi dicicur, ir.] Qu»- drans
eft tertia pars afTisjfumitur pro va- fe.quod cres cyathoscoiuiueat. Si vis fiii' quit) fumcrccalicem
vini msri, gdde illi tresaquxparces. Caljcem autem procya- tho po(uit,Cyarhus
antem idem cft-, quod vncia;ficq; conftabit lcnfus iuxta Hefiodi
pr^ecepnim,quoadfrugalitatcmadhorta- tur homines,Iib.2.Georg, Kpmif 7 AiVAi eiTOpfvTit
wV ee9«- Tph vJ^etTOf^^rpO^tHV, 70 fti Ti7Ap79V hf^ev ohis . id efl ; Totihus
ex liquidif femperqifluetibus adde Tres lymphA partes,vini non amplius vna,
Hnnc mifccndi modum noii attigit Chi- Jiadum aurqr ^ in Proucrbio quin^',
AUttres,auf ne quater. quem vidc. Neq^ Ccelius Rhodig hb.iS. cap. ^^ quamuis
inulta vterq; deuinJ fymphonijs adaqua do^liflime difputanerint.Eft et epigram-
maGraecum Hefiodica» fcntcntiac coinic- fiiens, inccrtiautoris : BttK^^ fXSTpOV
apt?^v, 0 fj^tl TO^O, ^)]^' t^tt^jrov ' fV/ ydp a AtJi-HfcuTiOfy ii fjLAvittf,
^pH KpiVA[J.iVO{ 7pl9t VUfA^eUf 7%7; ^r/O^/, « oi-rt' ^s. Saujf» oder entlaujf,
6 rcmpora?Quis ?cr6 Scytha aut Thrax immaniorcs legcs pt^feribcretJScd hoc
parum crt,nifi dicat; Aut bibc^aut hunc canrharum,quatus eft, ui caput impingam
tuum.& ita non raro cx compotationcfit monomachiarficenim affuefadi (fcu
mauis,a fuc fadi) funt.Do iwitiusNcronis pater,omni parte vitsede- teftabilis,
documentnm furoris fui ctiam hac in rc ecIidit,occifo Liberio fuo.honefto
yiro,quod potare quantum iubebatur»re- cufaret. Alcxandcr Macedo Promachum
bibacitTimum homincm,in vini certamine vidorem, ralenti corona donauit, tribus
tantum poftea fuperftitem dicbus:ip(c rex ad duoschoas, feu duodccim fcxtarios
(6 tegiam et egregiam laudeni?) proceftit, carteri cun(.^i,vnus et
quadrag]ncd,etfufis vifcciibus propemodum (pc».^antc rege crepuerunt, et
potando fpiritumcru;^a- uerunr. Sed placer Eubuli Comicijqucm citat Athenaeus,
Icgem conuiualcm luic appouere . Loquitur aucein Bacchus vt TpHj-^cdp [jLQvotf
KpATtipct^ iyKtpetvvvto . Totf
i^v^ifipov^ffiv ' TeV //gV vyt€ivel luden verfu, - Vel poterat cura foluere
corda graui. Cui poeca: non bcne fano refpondk vif muIcifciusPicrius
v^aleiianus, hoc liiwato hexafticho : KhVO^ efflTiVaAf K 0/VOTpo^OV OfJLpAKet
pfgyil Yg. O f ^Aki TO CtKV&AKOV r.[d.t&Ai i ^)^' KKtifJLATA T
i^iTAfJ.iV ^ oKOVf ^KA^V^ A-TTO pi^tlf, O^TilV AV^Of/.eVAViCr^iffiVAppoa^VVAV»
Tov «Tg T/V CiVofiAp»( «T/fit *tffafJLAT9S » H 'Trpo^ Ap)]A, H^KvS' AV i)y AVTH
TAyA KiKtiSe Tpi- 'TTOV ' MpMe animis quifquis vinum hoc immi- teperofus,
Allifitputri vile putamen humo, Ramosq^ ^ plantatcta ab radice reciditi Atq jta
glifccntem fuftulit Aphrofyne . Namq; aliquispoto hoc vino grauis ijjet ad
arma, Autdecoris poterat non meminiffe fui. Huc pcrtinethiftoria quam
Hygnuisre- learius tulit dc Icatioa paftoribus iuterfe(no,qui cur occi"
vinuin fibi a Baccho datum cum ijfdem fus. dcdiflct, eoque fadlicbrij
concidiflent, et fibi vencnum propinanmvfuiflc putafs6f, cum fuftibus intcrfecerunt.
Reperioapud' Tranquillum in Domitiano, edixifselm- peratorem, ne quis in Italia
noucllarct.r quodenim fummam quandam vini vbeT^ tatem,frumenti vero inopiam
videret,exi^ ftimans nimio vinearuni ftudio aruanegli gi, cohibuit nimiam
hominum circa vites vel curam,vel libidinem.Iuflitetiam vine tain prouincijs
fuccidi, relidavbi pluriu parte dimidia.Ethxc fere ille. Sed Philo- * ftratusin
Apollonij vita caufam eam di- ferte tradit, quam fupra pofui, nimirum edidi
caufam eam fuilse.quod in Afia pr^ cipue homines vino nimium indulgentcs,
feditionesexcicaient . B.CS dura h&c nimium^^ Scuciior hec bi- bendi
lex,dixerit ahquis: dura quidem ijs potifl!imum, qui flbi omnia cftufc licerc
volunt . • Suntpendula guttura] Nulluscft, qui non appetat vini delicias, neq;
itadiluti, aut itaarguftis poculis:facile enim fluit, et fponre fua illabitur,
nec opus illud per manicam Hippocratis percolare . Heu facile commoda &c.]
Qux com» K 3 moda Andre^ A. cfiii pul- Ebrieta- t-A dete- fiatio . ntM certx
mints. moda fiii t,vcl qiia? ira putantiir,nori faci- le nobis acddiiMt:
mmJ^uTKoKcL TAKet' Kdi,ardua quA pulchra. qii^e verg fiint in- commoda,vItio
veniiuu,etiam nonarcef- fita. De quo iufra proprio loco . Sat I s miilca de
viiii vfn et abiifu his tribiis Einblematis pallim actuline vi deor,&
lubens hic oratioiiis ciirfum ftftc- rem,n'fieflrec quod vehementerme torque
rcc, Cum gemiru &fremicu,cum rubo- re et pudorehic recordor inclita:
noftra^ Germani«c,cuius 'TroKvTrojidL reliquarum natioiuim orefocde traducitur
. Trium Furiarum mentionem faciunt Pocta:, ego quartam adiungo,&do
principem locum in thcatro flagitiorum Ebrietati. Ha.'c in med o Euiopa; fedem
ftabiliuit.atq; adeo fubdidit orbem noftrum, vtquamuisalijs
quoqjgentibusimperct, Germanos folos pcfundcc calcanso, et compcdibus inie-
(flis trahar inuidlos olim populos, quo vult, Babylonica nieretrixcu philtro
fuo et intoxicatocalice • Non fasuior peftis vifacft, non atrocior hoftis
graflarij nec Homana potenriaita vires noftras conrr- uit.vc hasc . Fra-ftuin
iam hinc &imbel- lcgcuus vidcmur,decu(fo prifco illo robu ftatis et
forticudinis florejdenigratomili^ taris gloriar,qua:foIennis quafi et propria
fuitgcutis noftra:, fplcndcjre a.f lucc; con- ucrfisii) etf^minatam quandam ac
turpif iimam moHiricm, vircucum heroicarum clarilTimis
infignibus.quibusfulferunt ata ui proauiqj noftri, pcculiari nationisgc- nio j
conculcatis vif^is,fomni trcpida- tio &metus. Omnium vitiorum hjec ma-
rcreft,iurgia feminat, cscdesgignit et ho- micidia,raptus,adulteri3,ftupra,
tumul- tus,bella. Quas poftquam radices altiiis cgitjquo magis cuellitur,e6
firmius ha:- rctttoxicum anim? et acoiiitum.quo tacla mens, velut afphaltico
bitumincpigrum lentorem trahit et gkucn ignaui3e,vcftu- pidis fcnfibus, et
vecordi fpiritu ac ftcr- tenrc;tota lagueat^dbimctipfagrauc onas ac
Emblemata_>C tfjt 2C (arcina. Non (ic fiimat clibanus auc furniisardcns,vc
ftomachiisebrij ; et pa- tcntis fepulchri foctorcm libentius quam cloacam
gutturis ferasjfulphnr&naphta inter ronchos cfflat titio ii)feroi . Sed
cpr- nua runjir,& contrame infurgitbibonum ^riofe» ebrioforum catcrua,tali
raciocinario- tm ex' «e cxcufans .• (fafto. Foecunda ferra pofae, Hanc
arboresq-ypotantt Et potat ^quor aurOf, Et Luna potat A^uor, Ipfumqi Luna
FhocBum : ^jd ergo tu fodali^, Fotarc me vetahu f Rct^c vtiq; fi matiidi ifti
guloiies aquam jiquidam pocaretit.non refiaL^am feu cx- tiliatam vice.Atdum
contra ccrcatim fpu- iiiautes hauiiuiic paccras, plenoq; fe pro-
luu.itorc.inftitutum nacuraie fallanc.fal- i l"'>turq; et ipfi crebro .
Erubefcac quis- ' quis parciculam habet fan^ meiicis, dege- nerarc in hoc
nefas, qna: voluntariacft in- fania,qua mcntis ftatus concutitur,profli- gatnr
corporis ralctado, patrimonia atrc- runturicuius vrb um et prouinciarum
cxcictia ac ruinae comitcs funt . Agcdum ciiigilcmus aIiqaando,viri
popuIatC8,abdi- cemus tetrum hoc vicium ac flagitium > hanc tabcm et
labem,& parum fupcrcrit, qnodinnobis carpant, deq; noftra landc dcccrpant
Gcrmanomaftiges. Ni parueri- tis.alca vocc" intonabo^^gy TttfwetTplJ^of .
Me miferujpfa fuaGermana modefiiafede Exulat,^ luxtt-s virfutem eiecit auita .
luuat etiam veluc in fpccula aliqua confti tutum,ynde non foljim Gcrmaui.fcd
vni- uerfi populi exaudirc mc pofll nt,prophc- ticum illud proclamarc; Va
furgentihu^ fummo maneyX t potum inehriantem feBen- tur . HuiusoracuH tum
praefentes, tum pofteiosmemiinfte volo Plura de liac ma- te r ia q ii i c r. p'
r, V i d ea c P rou e rbi u m, VinUTh. caret clauo:^, VinUm fenem etiam nolen^
tem faltareimpellit\ Piatonem j. dc Rc- pub.& ^.delegib &c.Plinius
quo(jj de fu giendacbriecarefufjm orationis riuulum cxprompfitlib. i^.roco
cap.ir. Gramea_j . EMBLEMA A. ^ RAM1NEA M Fabio Patfes tribuire cerolUm %
Fregerat vt Poenos Hanntbdemque mortu* Occulit inflexo nidum fihi gramtne
alauda^ Vulgo aiunt, fullos fic fouet illa fuos . Saturno Marti^facrum ^ quo
Glaucus adefo Polyhides, fa^pis credttur ejfe Detis . His merito arguitur nodis
tutela falusq^: Herba^ tot vires hxc digitalis habet. COMMENTARII. II, Gramen
VI«. I vcncrabiles et togati locoemi- nciuiori confpiciuntur, qui alium habitu
quoq;pacifico indutum graminea corona donant,quam ciuscapiti imponcrc videntur.
luxta e gramine alauda prouo- lat Edautem alauda paruaauiculatqu^ in fummirate
capitis apiccm habet,vndc etia galerita dicitur.vt teftatur Pliiuns lib.i i. cap.
57. Titulus Emblematis Sanfi- gnificatrquod cft anciquae et paftoralis vi- IX
indicinmiuam quiin prat^curfuaut \i libus coatendebant,cum fupcratieranr,ex co
folo^iu quo-ccrtamcn crat » decerptam hcrbajn a4uerfario t radcbant. Citatur zx
Anio : G(tHdentiCurrmt,celebrant yherbam con* ferunt. Plinins de obfidionali
coron3,d;ari (blitam f 2rAA>i>ie teftatur,quod g^ramcii decer ptii
HerbAfn erat, quo loco obfenTos feruaffet aliquis • Summum cnim apud veteres
vidoriajfi- gnum fuit herbam porrigere vicflos, hoc eft,terra& altrice
humo, et humatio- ne ctiam ccderc. Idem Plin. dc elephau- tc lib. 8. Mirus
pudorcft, vi(flusque vo- cem fugit vidtoris, terram ac verbenas porrigic.Itaq;
herbam dare, fiueporrigc- ic gramen,cft fefe fateri vi(5lum,agnofce- re vidorem,
pra:fidij et falucis audorem reuereri . Anciquicusquidem,refteeodem
Plinio,nuIla corona,nifi t)eo dabacur.Sed demum vt in generofis virtus
crefcerec,& ignauis torpor excutcretur, diuerfavetc- rcs excogitauerunc
coronarnm genera, prout cuiufque virtus non abfqj qtiadam conuenientia exigcre
videbatnr . Ali? e- nim crant ex apio, alirc gramineo:, alia; quernse fiue
ilignea:, alix oleaginca?, alia: my rceas, alia: laurex, alia; aurc^ . Dc
quibus librum fcripfit Claudius Satur- nius,in quoearum origines, caufias, fpe-
cies,& folennitates late complexus cft.Scd de graminea corona,de qna hic
fermo.ip- fiusPIinij audiamus verba : Corona qui- CaronA dem, inqnic, nulla
fuitgraminca nobilior gr/imi- in niaieftate populi terrarum principis,pr^ p^e^
mijsq; glorias-Geromacae &aurca:, valia- /^. res,mura[es,roftrar^, ciuicx,
triumpha- les, poft hanc fuere, funtqi cmi6ix magno interuallo, magnaq;
difFerentia . Ca:teras omnes fii)guli,& duces ip/i impcraiorcsqi,
militibus, a«t aliqiiando nidum,^cJ] Quibufcia auibus et belluis hcrbarum
quatiiuclam co gnicioefta nacuca infica,vt quod arcem- xima &di!igcci
obferuatio le homincsipfi fciunt,ha2 naturas beneficio fcntiat.Qu^od autem
alauda fiuc galerita nidum fibiex gramine conficiac, ex veteri Prouerbio fic
exprefrum eft a Caflliano Baftb fcholafti- co,Iib.DcagricuItura;GaIeritac,
inquir, in gramine nidificant,vndeetiam Proucrbiu: etypeo^if . Ramofum grame
?udo occultatur alaudd. Solcc cnim alauda peculiari quodam amu- lcco fuum
luftrarc nidum impoficis qui- bufdam ramuUs graminis,iicuc aquila cal
litricho.cornix vcrbenaca fupina, turdns myrto, palumbcs lauro, vc ex Zoroaftri
magi i^^yico-^oviKMV retulit hteratiftimus vir Bclgij decus
l\.imi\s,3dagio,Alaud£ in nido latet gramen . Saturnoy Martiq-yfacrum] G ramcn
ideo Sacurno facrum creditur,quia Aifchyrion Samius inquodam lambo aic y
Sacurnum feminaffe gramen,quod voca.c G raraen deo rum.Sandius conic^Vura
ducicur, id idco cilc,propcer viuacicatem.quam huic heib^ peculiarem tribuunc
Poecje : diciiur enim ab ijs -viuax Sl inexpugnabile. Cuius opi- nioni
cojicinic celebratum in Hifpania pro wcihwim'.. Mas vieio que la gramma. Ma-
gis viuax quam gramen . Marci vero far crum eft,quia exgramineorcusefte credi-
cur. Ncq; abfurdum fueiiceius nacniita- cem reccnfere pulcherrimis Ouidij
verfi^ bus.Faftorum igitur y.ficloquicur Flora: Mars quoqyftnefctSyper nofiras
editus artes: lupiter hoc vtadhuc nefciat vfq-^ precor, SanBa louem
luao,nAtafine matreMi^ nerucL^^ Officio doluit non eguifje fuo . Ibat vt Oceano
quereretur faBa mariti: Refiitit ad noflras fejfa labore fores . ^luam fimul
aspexi:^uid te,Saturni/r,di.v/'y AJt^lit?£xponit,quem petatiUa locurn i Addidir
Anima- lium qito rundam folertia, Alauda in grami ne nidtfi' cat. Gramen cur
Satnr nofacrii. Cur Mar ti .. jr4 Andre^ A. Aiididit c?» caufam- Verhii foUhar
amicu . Noiinquit, z erhn cura leu^ind.x mea eft, Si t.iter eftfxclu^s negleBo
coniugu vfu lu^iter,^ foltiftiumen itrumq-^ tenet'^ Cur ego del^erem fieri ftne
contuge mater ? Etp.nere intaSio dummodo cafta viro ? Om/.'i.i tentaho latis medicaminaterrts,
Ltfreta, Tartareos excutiamq; ftnu4 . Vc.x er^tt in curfu,zulttl duhitantts
haheha. Nefcio qUid,Nymphefcirf viderts, ait . Ter volui fromttferc opem, ter
Itngua re^ terta eft-y Ira louts magni caufa timorts erat. Ter precor
auxilium,dixtt]celahitur autor^ Et Stygia nomen teftificahor aqu^ . '^od
pety.OlefiijS^inquamy mihi mifjus ab a.ruic Tlos dahit,ef? hortis vnict44 ille
meti . dahat,hoc dixit-.ftertlem quoque tange ittuoicam, Mater erit.Tetigi.nec
mora,mater erat. Ircttnus hirentem decerpfi pollice florem ; Tangitur,^;^ tacJo
conctpit tlLafenu . Ijmq-j graui4 Thracem, ^ Iauh Proponti- dos intrat, Titq-
potens zoti-jMarsq; creatus erat . ^^t memor accepti per me nat.tlus-.Haheto Tu
qtioq'yRomulea,dtxitjin vrhe loctim. Qiio inloco Antonius Coiiflaiuiiis
Faiieii- {is;Huic Deojinouir.gramen confecratum dicuntjQUod id humanocruore
procres cur . Pcren: et pLyfica huius rei oftendi racio. Nam cuories caltra
iocar.tur^feligi- rursd idexpe J:rus Iocus,non exaracus; ob idq; Irrpuis \.\
gramineis campis collocan- tur, o-.iiab agricolis rpernunrur; propcerea auod
gramen valdc icrpar&: propagerur, humoremq; omnem ebibat,eUiSq.; omnino
rollendi vel cuellendi nuHa rarioclle pof- hr. Vnde puco ab Ouidio,epichero ad
rem accommodaro, inexpugnahtle gramen, di- itum eiTe y Meramcrph l.oUum
tiihuliq-yf-tigar.t Trtticeof meJft s,Qr> tnexpugnahtle gramen . Reuera
g:anien&: in i.cminis rjtione,& re ipfacuni Marrc sliqiuim habere
limilita- dii^cm videcuf;nam Gram.M)& Grcjduins cuod Marris cogiiorpen cft)
a gradiendo «fS: ferpei-do duci videntur. Adba^c Ro;ua; liicamf o Martio
copioUim gran.en cre- fcebar;& Marciali prxmiodonabacur- Ho- rar.i rii'C.4.
Carm. Te pcr gramina Martij Campi,te per a^t^ai,dure, voluhites, Idem
3.Carm.Odc 7. j^amut^ non alius fleHere equum fcienl- JEqug confpiciturgramine
Martio. ^o Glaucus adefo, (^c.] Id variis mo- . dis ab Achenarolibro
j.cap.iS-Sc aliisnar- ratur.Hic pifcacor faic Anchenodius,natan P^J^^^^^ '
dipericilfimus, qui vcl cuntflos fui cempo- ris nacacorcs iii vndis cxuperabac,
aic Palas- phacusrnam folebac c porcu fpcdiantibus, donec iam cxtra eorum cdct
profpedum, cnatarc, et diebus aliquot lacere. Cum au« ccm redirct.perruadcbat
fcfc in marinis flu dibus vixiffe, hincqucmarinus Dcuspri- mum eft
nominacus.Tradunt alii eum ali- quandoob nimiam pifcium, quos ccperar,
mulcicudincm fuilledefelVum, onufqncin mcdia via abieciire;vnum ex
pifcibusmoti- bundum herba guliaca rcuixiiTe, &in flu- uium profiliUle:
quod cum Glaucusobfcr uairer,eadem herba comefa, immorcalica- tem adeptus putacur.PIin-lib.^.cap.i
6. et Iib- ji.cap.i I. Aufonius: Sic Anthenoditis Boeotia per freta Glaucus
Gramina gtiftatu poflqud exitialia Circes Txpertti^ carpt.is morthundtspifcihus
herhHi Sumpfit, Carpathistm fuhtjt nouus acCQln pontum . Ille hamti rete potcns
fcrutator operti Neros, Aquoream folitus couertere Tethym, Inter captiuxs
fiu-tAuit pndo cateruds. Ad id refpexic f ranc. Picus Mirandulan.in Voco pro
faluceconiugis (mihi enim almd ageiui pridem locus ille cccu riic-) N/7
mthifirmari poftent mea vota, maligno Impete depulfo morht?num pallid.i tahesi
I^it tetrts pelli poterit mors improha fuccts} Graminc vel Glauci,uel prifca
Ti.onis arte? Alius fuit Glaiicus xMinois fiIuis,dequo Tahulx^ calis refercur
fabula : Giaucus Minois et de Glau- Pafiphaes filius, cum murem perfequerc-
coalio. cur, incadum melle plenum UKidiCj ibiqj exanimarus eft. Q^^em cum
parenres qua:- rerent, Apcilinem fciidran funrdepueroj quibus Apollo relpondit:
Monftrum vobis naciim crt tribus coIoribus,qnod Cx qins vo bi'^ i.idicaueri:,
cui rei in agro monlirum hoc (ic limi!e,ille vobis filium redder. Mi- t.os
forceaudira, coepit monitrum a fuis qua?rere;cui dixerunt,natum etle viruluni,
qui ter in die cnlorcm muraret per quater- nas horas; primo clTealbum,
fccundoru- iM^um, d'v;inde nigrum . Mmos autem ad monftri a^nigma folueiidum
augurcscon- uocaui:: iijterquos Pohdus Cerami filius Argo- Emblemata laucus \tr
di- tlS Poly ■des, Argolicusdixit, monftrunv fimile cfle in agiisfiudiii niori
fiuc rubi-Nam primum albus eftjdeinde ruber,cum permacu ruit, wger.Tuuc
Miuosaic.ex ApoIIinis refpon- Cq, filium mihi tcftituas oportec. Quod Polydus
dum auguratur, vidit no. egopotius fum in hac feiueria,vt credam,. cubitum in
hcc embleifiate non fumi pro brachiicubito, fed pro quodan» menfura^ gciiere,qui
cubitus dicuur apud Vitru- iiium &alio';:,Gr;«cc ^^Tj^^u^-j Lufitani vo^
canc )8 Andreje A. ciuz fW,pcniiItima correpta . Itaq; il- la vcrba, Conttnet ^
cubttum,duraq; frAna manu» fic inrcrprecor.Ncmefis vna cantummami fimiil et
cubiciim Choc eft, virgam illam menfoiiamj 8c frxnum continec5 quodcic clarat
veifas vltimus i £t lubet tn cun^u rebui adejfe modum . Hoc eft, iubet, vt
adfit menfura cum fa- (ftis, cum didis, Deniqj fi epigrammata, quje in Prouerb.
Adrafiia Nemefis, aci- dncutur,cun\ Latina verfionead vnguem examinaueris,non
dubitcquia libcs venias in noftram hanc fententiam . Quam (i fc-
queris.emendabis pi(fturam . Hsec illc. Ab hac fententia non multum difcrepat
Pi- gnorius.qui hanc ita refti tuit figuram,ni/i quod hicambas occupct manus,
dexxram frxno, finiftram cubitos quod tUe vni ma- nui tribuit. Ij Nemeseos
nomen, vt hinc du- N^mefts inicium,c6To ToO ve[Xcauv,indignari, ■vnde di'
f^^iS^iv Cjrip t» fJ.tTpOV . Contined Nemefis cubitum.quA caufa, rC' | quiru i
I VrAcipio cun6iu rebta adeffe modum . * Nemcfis [cgo] cubitum continco, cuius
[rci] cauia.? diccs . Omnibus mandacum annuncio, nihil pra:cer moduni agcndum.
Menfuram teneo Nemefis. cur} in^uif. vf omnes » Admoneat^uo nil^ii modut
adfit^agat. NZMESIS] Ncmcfis Nodis et Occani I I fj filia, vttradit Hcfiodus iu
Thcogonia.his Htmept vcrbis .• T/ ATg ^ viif.i9iVi ^nixa. hnTol^t Tola-t, NvJ iKoii .
Hoc cft.- Nodiefata efi Nemefis damnum morfaU* bui&gris . Eutipidcs illam
louis filiam facit in Rhefo: A'J^pATCiA fJLiV a. StOS 'ZtCttS, iipyotSTOlJLciTCdV
(p^OVQV • Hxc (vcbreuibus mulca compledar) dca indignationis
fingitur,improborum et va- niloquorum hominum vuidex, eorumqj
maliti^^arroganciseprxfcrcim atq; fuper- bio: feuera vlcrixra curpibus
decerrens,ad vircucis amorem alliciens. HaJic celebrac Euripides,Macrobius,PIaco,&
alii mulci, nofq; paulo poft mulcadeea dicemus, et alios cicabimus. Angelum
Policianum hic pra:cerirenon poftiim,qui eam pulcherri- me defcribic in
Silua,cui ciculus Mato,fic; Zfi deay^UA vacuo fublimis in aere pedens It nimbo
fuccin^a latHS',fed candida pald, Sed EmbletnatcLj . ^9 Sed radiata cemam, ac
Hridentibui info- nat alts, Hac Ipcs immodicas f>remit:hAc infeHa fu- p^rbts
Imminet'. huic celfas hominum contimde- re mentes Succeffusq-y datum
y&nimios turbare pa- ratus . ^luam veteres Nemefm genitam de No^e filenti,
Oceano dixere patri; ftantfderafronti, Trdna manu ypaterasq-ygeritfemperqi ve-
re-tidum Ridet, infanisobSfat contraria coeptis. Improba vota domans.ac fummis
ima re* uoluens Mifcet, alterna nofiros vice temperat aBus. Atq-^ hucyHtq-y
illuc vetoru turbine fertur. Veftigia feruat.] Epigramma Grjeco- rum i.t^'Aiit
cam ob rcm divfta,ici eft,T/f- ftigiaria,c\\\x veftigia homiiium infequa- tur.
Eft et qu^dam ad proiierbiil allufio, V;i^t/o^ fAiTiK^HV, et *tyyii i^i^KHv. id
efl-, veiligijs infiftere,^ vefiigia />f r/^j«/;quod Platoni farri/iarceft .
Continet ^ cubitum, duraque frana] Hajc remperantis fymbola diligcntcr an-
notatPierius Valcr. Hierog!yph Iib.5K(vm, id cft, cubitum vlnam . Non patiar
hic de differen- tiis vlnarnm, &■ cubitomm apud audores controuerfis
aliquid commifceri, fedad rem dico Trn^xyv a /imilitudine cubiti,cum ad rc iTTl
T« Veola (pbpCOV TiJV lSii[J.i(7lV, Humanam,inquit,affe^ionem obijctijcum in
tergo feroi ipfe Nemefm . Ariftot. de artcdicendi, vif4.i(nv proanimicommorio
nc accipit,& pro virtutc, r.Moralium ad Nicoraach. n.cdiam illam quidcm
ir.ter ^^om KffJi iTrf^oupiKttKicLV ) id cft, diam IV. In mente lex. hi ratio ne iudi. cium . In volun tate
iufii tiix-j. In imagi natione Nemcfts . luO Andre^ A. diam ^ peruerfam
Utittam: Hefinitiir ira- x]iie in K hecoricis, AvV/f eV/ T(p }fferen- Nam
inuidia nullum» inter bonos et ma- t:A inter los difcrimcn ponic, fed bonis
alienis cru- Ncmefin ciacur,feu illa digne.feu indigne accidanc: •.y inui- et
incer a:quales ac fimiles praecipuc re- diam . gnat. At Nemefis j:grc ferc
cancum in- dignos et improbos opibus et honoribus florere: qua racione
laudabilisanimi com- mccioeftjvt vircusexiftimecur>& in probis tanCLim
viriseft. Cum enim squicas po- ftulec, vc malis male, bonis eueniac bene, ceccc
vir probus et luftns maximcgau- dec,rum iufticia IcruacarTvc cfi lceleratos
homines,hcarios,gra(facores, pra:datores, alios ]; id genus de mcdio colli
videc : fic iieq; miniis gaudet quando viris bene;me- ritis aliquid opcime
(uccedic. Qiiar oninia paulo poft exemplis iliuftrabimus . De Locti^ ex Nemefi
fic Ammian.Marccll.Iib.14.ad fi- nem:H^c et huiufmodi innumerabilia vl- trix
facinorum impiorum,boiiorumqj prc miacrix aliquocics operatur Adrafcia,atq;
viinam fciiiper,quam vocabulo duplici e- tiam Ncmefira appcllanuis . lus quod-
dam fublime numinis efficacis, hunnna- rum meurium opiniotie Kmari circulo (u-
perpofitum,ve! {vt dcF.uiunt a'ij] lubftan tiahs turelagenerali potencia
patilibus pi\' fideas fac2S.-quam Tiieologi vetef^s fingei» nnna- tes
Iuri!ria:filiam,exabditaquadam :fcter= nitate tradunc omnia defpedtaie cerrena
. Ha:c vc regiHacaufaram,&arbitra reru, ha:c difccptacril, vrnam forcium
tempe- rac,accidenciura vices alternansi vohinra* tumque noftrarum eiorfa inierdum
aiio quara quo contendebanc exicu cerminans, mulciplices adus permucando
conuoluit. Eademque neceflitacis infolubjJi retinacu- 10 mortalitatis vinciens
faftus tumentes in caflum,&: incrementorum decrimentoru- que m.omenta
verfans,vt nouic.nunc .ere- das mentium ceruices opprimit &:ener- iiac,
nunc bonos ab imo fufcicans ad bene viuendum excoilu . rmnas auccm ideo il- 11
fabulofas apcauic.vcadefle veiocicace vo- lucri cun(iis exiftimccur : &:
pra:tendere gubernacuJum dedit,eiqj fubdidit rocam, vt vniuerfltatem regere per
clementa di- fcurrens omnia non ignorecur . Sic ille : quietiamlib. ii. Qu^cm
ab ima forcead- ulque iubendum Imperacori pene elatnm, ideocjueincolerabilem,
humanorum fpe- fuademaiSjfupremum rerum omninm opi "^i ficemniiiii
latere,nihiiqueomnino impu- = nc reli.iquere.-quippe qui > vc cccinit Or-
plicus, 'WCLV7 eipOpet ^}{efjt '^TAVT oiKii(i) H£IU TCtVTA Idcm i r^gic.
Senecak- JDominare tumidw, ifiritm filtos gere\ Sei^uitur fu^erboi vltora tergo
Deus . Qmsque Emblemata_>. iSi Q£isqiie tcem^'* des. Theodai. i6z A ndreas A
Iciati pcrnasluic, vtcflapud Plutaich. DeNc- Vidc ctiam Pctrum Crinit. dc
honeftadi- jnefi idem Plutarchus difputatioue Deijs, fcip.Iib i^-cap. 6. Natal.
Comit. Mythc- qui fero coiripifitur a numuie,mulraeru- log- lib. ^.cap.i^.
Viowtth. AdraiiifiNe ditccolIegir,vc et Gyraldiis Syntagrn.i j. mefis . Tandem
tandem iuftitia obtinet. EMBLEM A XXIIX. iHTtior arripuit NeptHnm in aquora
ia^um Naufragio, "ot domimm fojfet adire fuum : Littoreo Aiacis tumulo
namque intulit vnda > hoat, tali njoce fepulchrd feriti Vicisii Telamomade
tu dignior armis . Affe^ltis fas ejl cedere iuHitiA. COM Emblemata.^ C O M M E
: r. littorc maris vifluir tiimulus, affa- 1 bri opcrc cxtruftus > latera
fcricntibus maris vnc{is,quibus clypeasinnatat, &ad tumulum adnatat.
Emblematis epigraphc cx Hefiodocriitaeft, lib. i.Georg. TiKoii^i\^^7et. hoc eft
; lufiitia vero emergit fuper iniuriam tddem pfodiens. Qvix vcrba non commode
inter- pretatuscil Chiliadum author in Prouer- bio, Malo accepto fxpttflulttn,
(lue quod properantcr admodum componebat 3 fiue quod fort^ in eremplar incidic
corruptu . Nam legit v^ptovy pro v0pio^. II» AppARETid fum pcum elTc ex dno
nsEm- bus Epigrammatibus Grsecis lib.i.titulo mortu. er/V.M/:primuniq; flc habc
t : (TctV, KctpTidS^ili S^ctva.av ^Ki KctitoKpicrivi. VAvny^ cTg Sei\ctxrct
KctTe^Tra^e,*^ '^rctpd TVfX/2ov eua.vTosv',]K7i)v copixta-ev, ^k i^ojivf .
FelidA clypeum non Aquo cejfit VlyJJes ludiciOiplenum fanguints Heciorei. Sed
mare naufragio detraxit-^ndq., natado Is tumulum Aiacii,7ion Ithacampetijt .
C!ypeurfi,qui He(floris ranguinc bibcrat, Laertiadcs Grjecorum obtinuic iuiquo
iudicio Naufrago [Vlylli] autcm marc detraxit, et ad tumulum Aiacis naiantem
deiccit,no ad Ithacan\. ^luem clypeum Laertiadet diudice Graiu, Hecioreo fparfum
fape cruore^tulit j Naufragium paffo mare ei abfiulit.adqjfe- ptdchrum Aiacis
pepulit fluHihti^yhiiHd Ithacam. Sandlius hoc modo verrebat: Hscioreo clypeum
PelidA fanguine tinBum ludicio Danaum falfo habuit Ithactu . Vcr marc
difiecius^diutflfapuppe fepulchrii Concutit Aiacts, littora non IthacA . Qaod
autc fequiturjAiciatusipfe expref- fit,fed mufa paulum fufiore,addiditquc
poftremo i-TrifjLiJ-Jiov • KAKci iffojeiS^ctcov J^ijccta-iv wo\u y.a^^Kov
(i%v\)s, HS" Kpt7iv iKhhov ^vyipm ctTg^tTfy^g ^a- Kctoret . ^^Tt]? iv
ATytttKol^t (^OA i CrVUct 7/' sr TARII. eivTOV (T* iKKAKi^^tt 70V A^tOV iaitf
iyp^o 'TTou 7iKA^moit SAKot did^ KtS^CtO . Minos fic vcrtit .* Kcdc Ncptunus
iudicium tuHt, mclius qwam Minerua; Et iudicium Grascorum odiofum [ini- quum] oftcndit
mare. Scutum in littoribus clamat,& monumcn tum agitat, Ipfum tevocans, [6
Aiai] dignum (cuto bellatorem : Exurge 6 fili Tclamonis, habes fcutum AEacidas.
JEquior efi iudex Neptuntn Pallade longe» I.t mare iudiciu Gr&corum ofledit
iniquii . Nam monumentum agitat fcutum, C?»^* in littore clamat, Vnum te
appellant dignum, Aiax 0 hone, fcuto : jE/> agedum Telamoniade,fcHtHm exeipe
Achillts . Vcrfio Sandij fic habet; ludicio pulchro Nepttuitis PaUada vicit»
Arguit ^ Graium iufins fuffragia Ponttu. Nam clypetcs reboat Pelagi delattis ad
vndof: Buflfl qthttit, dominum potiorem voce fa- lutans : Eia age iam Telamont
clypeum iam cernis AchiUps . Hiftoriam de armis Achillis multialitcr Htfiorin
intelligunt,aut narrdnc,quam oportecnos de (trnn, ex Calabri, qui Paralipomcna
fcripfit AchtRvs, ad Homericam Iliada, Iib-4.& j.carptim candem adduccmits.
Achillc itaq; a Pa- ridc occifo,adijt GrascorHm cxercitum Thecis,AchiIIis
mater, propofitisqj prse- miis eos inuitauit,vt certaminibus filii fui funus
celebrarenc. Porro ccrtamigibuc confetflis Thetis Ac ullis arma in medium
protuIiCjilli olfercnda,qui in aflTercndo A- chillis cadaucre maiorem in Troia
nauaf- fecoperam. Aiax TeIamonius,& Vlyfles fibi iiniicemarma pecunt.
Conftituuntur iudices aliquot ex captiuis Troianis.idquc cofilio Ncftoris.nc
fpe fruftratus vel Aiax» vel Vlyfies Grxcis exitium ftrueret.Qjua- re Aiax in
rabiem et furorem adus inoues Gr^corum faeuic.exirtimans fe Vly fii,ca;-
terisq; preceribusnecem admoliri . Sed L t * poftea AndreasAIciati J/ifer se itt
Oui' Ite opinio poftea faniori meaii reftitiuiis, piidore aifc• 0/>; cT'
A^ctvio^ -^vyj) liKetueiVidLlio, ^iJVftiV iyra viKnact S^iKct^ofjLivof ^ctpsi
ViWJi ) Teu^^ea-iv Ay,(p' A\t\i]oi' iSnKi i^i ttot- vict /u.iirnp . TlcuS^e^
«Ts TpuMv S^UctiTctv TAAAce» a.9iivi} . id cft : Sola, autem Aiacis emtmn
Telamonind& ^eorfum fiahat irataproptcr vifh^-iam, ^^ua ipfum ego vici
litigans apud naues, J^e armts Achilln :pofuit autem veneran- da mater. Tilij
autem Troianorum iudicauerunt ^ Tallas Alineruri—} . Pindaruseriam in Nemeis
Ode 8 idem vi- deturjencire.dri inquit: Kpv(p/ct/a-i ydp iv '^etpoT^ OS^va^an
S^ctvctoi ^epa,7nv(rctv. id eft : Occultis enim iudicijs Vlyjfem Danai
pr&tulerunt.Covnmwmot nihifominus ob- tinuicopinio,quod Achille
fiaudulcnrer a Paride inteifedlo, Aiax Telamonis filius, poft eum fortiflimus
Greconim excirerir. tumquia multa prsclare geiTic, rum etia C(yr,pro fonitu .
Vicijii &c.] 'TffpoTcoTroTroitct maris ad Aiacem:fic fe habent fata qujcdam
iudicio- rumjvt non obtincant Hifl poft eoril mor- tcm, quorum fuit ius .
Telamoniade] Aiax Tlemonis fili . Pa- Telnmon tcr Aiacis TeIamondi(5lus eft a
loro,vnde vndc di^ (cutum propendec rnam TgA:fc//,oV cingu- Bus* lum latum,
vnde pcndecenfis auc fcucum fignificac . Ajfeciusfasefi,&c.] i'^{)yi)fft^
Sc eV/- fjLu^iOV y ad quod illuftrandum fuccurrit Afilianiexemplum nobile cx
lib. is.var, hift.de MacareoquoJam facerdoce Miry- lenenfi, fed quia liber eft
m omnium ma- 11 i b u s, no n ad fc r i ba m. Affe cius, i n q u a m,f(U ejl
cedere iufiitiA. hoc eft, Tcs Trah)] S"i' KAiocruvyi. vch ciuftiri^ nomen
accipiacur criam pro vericacc, qux* perpetuam fe iu- fticix
comicem^prasftaredebec. Alludicur aucem, nifi fallor, ad oratorios afFedus,
'^'^* qui fscpe veritatem rerum opprununt,aut peruertunc,adeo nihil cam
horridum, aut ctiam cecrum,quod iion fplendefcat oracto ne,& tanquam
cxcolacur,vc olim dixit ar- tis huius mirusarcifex . Scd tamen ad iu-
rifpcritornm |)lacicum leuocada funtom- nia hominum iudicia, imo et
confilia.Ve- ncari opinionem prxrpollere; et plus vale- re quod agicur,quam
quod fimulace con- cipicur.Quod et Tullms i.Offic.non mi- nus generaliccr
videcur dixifi[e;Efficiedum eft,vtappccicus rationi obediant^camq; ne que
prjEcurrant . De occifi Achillis armisincer Aiacem et Vlyffem coortaeft nobilis
iHa, Poecisq; decancaca concrouerfia:qu^ fane Aiacice- dere coadus effetaftucus
et vafer Vlyfies, nifi fua cloquencia canquam fafcino ali- quo iudices Gra^cos
in fuam fencenciam percraxiffet. His camen aimis iniuria et dolo partis, nondiu
poticus eftmala»fidci poflellbr.Retulitenim Paufanias,ea Vlyf- Locus Ci
naufragio ablataad Aiacis cumulum ad -P^^T^- natalTejficenim in Atticisille:
Dicunc Sa- ^^^* • laminis accol^B, florcm inea regione pri- mum poft morcem
Aiacis efie vifumj; caii- didus,& purpureus nonnihil.Iilio minor', et
caule,&foIijs. Liccer:ein eo func, qua- les hyacinthis Hiftoriam iudicij,
quod dc armis jnfticucum fuic, audiui ab AEoIen- fibus, qui inftauracum poftea
llium iiico- luerunc,quique arma poft Vlyfiis naufra- gium ad Aiacistumulum eie^fla
dixerunc. Ofta genuum,quie medici molas vocanc, difcoadolefcencis pencachli
fuifieparia o- ftendeJ:unt.Idautem Deo volence fKffum " L 3 coUigic i66
Andreae A. colligit hic EmbIcmatographus»vt alliidat ad vulgatum miferorum et
afilidoruin V€rlm,et conqiieftum.Iiilliiia verumqj laboiat,feci i.is prcmi
tanJ^m elufl:acur:& quaquam prematur, t^ir i non "on opprimitur
tamen.Cicero pro Ciueii ct>prir?ii~ tior Multorum improbitate depreda veri-
jpw, tasemergit.& i!inocenri Ti]V ctAii^HSLV yjovof- -femt n^ Tempnsin lucem
tandem verftate trahit, lmJi-a\- Qiiarnius pr^claroium hominum naoim- ^'..jY
o^enca litu fqualeant,€orum tamen virtus ^ ' nullis vnquam faecuhs obfcuraii
omnino poteft . Huc forte non incommode illud Pindaii^ex Od« 8. Olymp- x
triumphatori obuiam procedei» deat in ciirru criumphali,quem leo- te vfqj ad
portam Capetiam,poflea inCa- ^{^^*' nes rubiugati& liipati crahant. Formam
pitolium fe conferebant. Currum pra:ce- ^^'^/^' autem currus triumphalis luhens
vellem debanc tubicines, et buccinatorcs, fpolia, ab aliquoaccurat^
mihidcfcribijccrtequ^ ftatu2;,cabul2e,fimulacra vrbium ^xpugna liic pofira
cft,n5 pIacet,ob varias rationes. tarum, arma, donaria, n)iniftri ficrificio-
Vcvero hacin parre pivfiura iuuetur,r.on- rum.Pone feqnebacur reges
&ducescutn. nullacxprobatis autoribus de triumpho, libcris et vxoribus,
itemq; alij hoftes ca- quateinis huic rei infcruiuiit,afferam. Se- pti.inanibus
poft terga ligatis. Quodelo* L 4 gautss i6S Andre^ A. gantercxprelTit
Ouidius.^.Trift. Ergo omnis populusporerit sped^re trium' . phos, Cumq;
ducutitulis oppida capta leget ? Vinclaq-^ cfvptiua reges ceruice tenentes,
Ante coronatos ire videbit equos ? Hic qui Sidonio fulget fublimis in oftro,
Dux fuerat belli ^proximus ille duci . Hic Ucus, hi montes, hAc tot
castella,tot amnes, iHena fer& cAdis,plena cruoris erat.&c^ Sed propius
ad rem . Tandem ipfe trium- ^urrus phacorquatuor candidis veliebacur equis,
formx^' ipfeaureo infidens curtu.qui noa bellica- rum,neqi ludicrarum
quairigarum, fed turris rotuadas inftar; conftrui^his erat, aurogemmisqi
mirilic.c c^Iacus,vt Plutar ch.in Aemilio, Appiah. in Libyca et Mi- thridatica,
Zonaras de triumpho Camilli tradiderunt Habes currus formam,videa- Jifihitus
mus triumphantishiabitum . Hic purpu- triumphd ream gerebat veltem,,aurointercexcam,
tis . interius vero tunicam ; palmatam » dextra manu rairiiim c iaiUo, finiftra
fceptrum cburneum- tenebat,ic in regia fellaeburnea- refidebat. Vides qua'm non
refpoiideat \-\xc pidura.A4do,quQd eode curru aliquando vehebatur^trinmphStis
vxor Scliberiiimo &caruifex,tefte PIiniolib.z8 c3p.4' et I^i- doro iib.i
S.ci.qui aitrQ^uod vero acar- iiiiice triumphantes coiitmgebantur, id
C./atindi^^^^^^ ferocijftmos domari, videtur mu t;i infcri- tuatus Alciatus e
primo AnnaK Cornel. ^^^g Tacici,vbi fsda Augufti prxclara paucis compleditur,
dequemutatione reip. Ro- manx agitiPolito Triumuiri nomine,Con fulem fc ferens:
vbi milicem donis, popu- lum annona, cundos ociidulcedine pelle- xic: infuigere
pa ilatim, munia fenacus, rDagiftracuum,legum in fe crahere, nullo
aduertance:cum ferocillimi per acies,aut profcriptioaececidifleiu.
Tcftishuiuslii- honx poteft videri Plinius, qui fic lib. S. j^f^^ig, cap.i5.
Primus Romse leonesad currum ^^J^ iunxit M.Antonius,& quidem ciuili bello
cum dimicacum eflecin Pharfalicis cam- p^^^^ ^ pis, non fine quodam oftento
temporum, cicero- gener«fosfpiricus iivgum fubireillo pro-
digioIif^nificance.Namquod icavedluseft ^^, ^ cnm Muna Cy cheride ui pra monit
ra ecia illarum calaraitatum fuic . De Ciceronis vica,faftis, et cauGs incericus,
quibus M. Anconius eum ad necem poftulauic, (qua- rum potiftima h?c fuicquod
Cicero,cum fibi, c re fua, maxime opus effet, (eruirc tempori non pocuericj
pkniflime agicPIu tarchus . Nam huius opeiis breuicas tan- ti viri prxclara
facinora non potis eft com prehendere,iuftum enim volumen defide- rant. Illa
tancum referemus, quce lucis nonnihil huic emblemari poflunt atferre. Caefarem
in Senacu confoftiim accipimus a ciuicatis Romana^ principibus,qui tyran nidem
perferre non poterant, qui tameu CLim alcam periculoliduni et funeftiftimi
confilii fubiillentjloge aliter cecidic quam putaftent^tyrannum enim de medio
ruftu- ierunt, ac ipfam tyrannidem toUere non potuerunt . Statim cnim
perturbatis re- bus, et omniuni confternacis ammis ean- •dem pocenciamnefcioquo
fato M. Anco- 2vl.Antt^ nius occupauit,quanquam moribus et vi ^ius ty-l
inftirucodiftimiIis,aliisqj parcibus C^e rannui fareinferior:cui aperteomni
cohtentieiie animi refticir M. Tullius, et pleriquealii nobiles Rpmani .' Eam
quidem qu^m non modo ance prxfenciebat.fed planccxperie baturinfanam M.Antonii
rabi€m,non dif- fimulauit ipfe Cicero z.Philipp. cum ait .-^ Dolecis rres
exercicus populi Romani in- terfeflos ? incerfecic Antoniu?: audoritas huius
ordinis afflida eft ? afdixit Anto- nius:de(iderarisclarinimos ciues?eosquo-
queeripuit vobis Antonius.- omniadeniq; quicam deponi iufiit/hicq; fine gemitu
barbam fibi I^ua manu (qui mos illi fuide dicitur} dcmulcens venien- tes
excepic, atq; ex leiftica prominens ca- pntimmota ceruiceamputandum Popilio praebuit.
Interfeclus eft ergo annos natus quatuor et fexagintaicapur ab Antonioin- ter
duas manus in roftris pofitum fuit> quo loco oraciones in Antonium Cicero
habuerat. Nec cohibere lacrymas pocuit toraciaicas, cum refcifrum Ciccronis ca-
pnt in illis fuis roftris fpedarec: iiccaliter ad illud videndutp^ quam ance ad
audien- du'm concurrebacur. Valer. Max. lib.j.c
3,muIca,Sencca7.Controuerf.i.& Suafo- riar.(^.capice,Appian.Iib.4.beIIi
ciuil.Seue rus Cornelun fatum hoc plane funeftum ita deflet : Ahflulit vna,
dies Aui decu^y icfa^ luSiu Contieuit Lati& triftpsfacundia lingu&y
Vnica follicitts quohdam tutela falu:^ IBgregium femper fatri-A caput-.iUe
Senatus VindexyiUeforiylegumyTitmtfj tog&q-^ ^Hblica vox fAuis Aternii
obmHtmt armts > Informes vultusy ^arfam^ cruore nefando' Canitieyfacrasq^
manuSyOperumq^ miniflras Tantorumypedibus cuius proiecia fuperbis PriKulcauit
ouansmec lubricafata.deosq-y ReIpexit,nuUo luet hdc Antonius &uoy &c.
Quemadmodum autem in abfcifiiim Ci-" ceronis caput ignobiniose fruierint M.
Ancoiiius,& vxor eius, re;:icat Crinitus de honeftadifclib.
i.c.S.Qu^amquamad Em blcmacis explicationem Cfubiungit Clau- dius Minos)
videanuir adduxilfe^qua; ftu diofbcuiq; facisfacianc:camen adijcienius, qupd
non parum fortalfe conducatadma- teriam feu fontem carjninis hiiius expla-
nandum.Si enim locus eft cohiecTur^e no- ftra; daiidus (m quo tamen nihil
cuiquam velim przeiudicatumj viderur id AlciatuS duxifTe pbcius ex Antoniana^
1- M. Tullii loco, fed (vt plerifqj doflis videtur) cor- rupto, qui fic habec;
Vehebatur in effedo Tribuniis,&cfequel>atureum rheda cum
lenoilibuSjXoWites nequifiimi . NonnuIIi hic legniit, leonibits,q{iod non
probatur criticis>&i js,qui maiorem probabilitatem fecVantur,
qurq;'Cenforiam virgulani in fcriptis au^riorhm meIio»-urri fubinde ad- ferunt.
Quo ex locofuum videtur Em- blema confinx\(rQ A\'(thms,SCileonibus, le-
giftepro Ienonibus>adhsec non retfle tem- porum racionem habuifie.Si quos
mbueat Plinianns locus, quem atculi, nihil certc moror, cum nihil pxajfrad^ hac
in parte aufim affitmare . RQMANVM poBquam'] Eft et in hoc hyperbaton,&
implicacus verborum con- cexcus,quem fic digQnmns: PoBquam M. AnwmuStpeJits
acerbapatriA fu&,perdide- rat eloquium Komanum Ciceronc perem-
ptOyinfcendit currus viSior &>c. BomanuTp eloquium] KetToii Tiivi^o)^lv
Romana» princcpseloqucniis vocatiu Ci cero,vceciam difercusartifex Reipub. ad-
miniftrandx a D. Auguftino.PIinius fenior eum fic lib./ c.jo.
falutat:SaIne,inquit, primusin coga triumphnm.lmguseq; lau ream merite.&c.
Lucanns maxinuimauto rem Romani eioqui j appellat. ExiiTjiam laudem Ciceronis
vide apud Plinium loco citato,& lib. 5 1. c.z.Item Coelitim Rho- dig
lib.iy.cap.j. Perdiderat] id eft,perdidiiTer, de medio fuftulifiet. Martialis'
pulcliro fepigram- mace comparat fcelns Phorini, qui Poift-
pe-iumocddiCiCumfcelei-e Antonij,lib. Epigt. Vons lEm- blematis alter . III.
Syntaxt^. lEloqucn» tiA parei Cicero . AndreasA. Alciatks -notattis . ^enis
Tefiis Bty- mon ^ l^pigr. 14. Fdr fcelus ndmifit VharijsAntoniu/s nrmis,
Abfcidtt vultus enfts vterq-^ fuos . lUud Uurigeros ageres cu Uta triumphos :
Hoc tibi Roma caput cu loquereris erat. Antonij tame efl petor^qu a caufa
Photiniy Hicfacinus dominopr&ftitit^ille fibi. Fallicur tamen Alciatus iu
remporis fup- pucacionc, quoJ ptjnio antc inmiic Mi- nos i nam anrc mortem
Ciceronis ABto- iiius iunxerac Ieones,vtex Plutarclio,& ex Pliiiij verbis
ciratis patet. Etcx Cicerone adAtticum lib.io.cum inquir; Tu Anto- nij leones
perrimefcas caue . Et iii i.Phi- Jip.Sequebatur rheda cum leonibus, fic e- nim legcndum,
non leonibus, vti videtur legiflc Alciatus. FatriApefiis acerbafui. ]
Allegorica nc farijhominis, Reiqucpub. p^rniciofiho- ftis,defcriptio, quam
f^epc orationibus v- furpat,vc CatiIinarijs,Poft redirum, p.ro Scxtio
idemorator: vtciim Clodmm ali- quando retram et iir.mancm bclluaHi,fx- pe
furiam,fa2piuspeftem appcllat. Scd Sc Gabinium atci j Pi(oncn;i,duas impcrii Ro
mani peftes mcmini nomiNatos eadem ora lioncScxtiana. Sic inPolitic. Phitarchus
Reipubl. hoftes Ariftiona, Nabim,CatiIi- uam, peftes,morbum et vomicam patriae
appellat, id eft, voJny.ctiC) dro^n^et tto- hicoi. fic VirgiJ. Aeu 3. Harpyias
peftcm &iram Deorum:& 11. Turni fepeflis ad »r£i-^ Tertq-y refertq-y
fonans. Non mihi tempero, quiu et harc adiicia, ineotum maximc gratiam, quos in
poli- tioiilpus lireris inftituimus : quicquid lc- thalc,noxium et damnofum
cll, id pcftis nomine folere appcllari. verbum enim, pe- ftis, TTctpelTo
Tno-Hv: vndc duda vox an- tiqua,pelfum. Pcrnicicsctiam apernccan- dodnfia.
SalIuftius:Ecfi ccrta pcftis adef- fet, manfurum potius, &c. Catullus fcip-
fum alloquens ita deamore fuo; Me miferum afpicite:^ fi 'vita puriter egi,
'Eripitc hanc pcslem,perniciemq-j mihi. Idcm ad R ufuni; £ripiJi/?i,hcu
heu,noftrA crudele venenum ViU, hcu heu, noftr& peHts amicitiA. M.TuIIius
I. in Catilin. Hoc aurcm vno interfcdo,intcIligohanc Reip.peftcm pati Jifpcr
reprimi.& ibidem: Atque delcbitur non modo \\xc tam adulta Reipubl. pe-
flis, verum etiam ftirps ac femeu malo- rum . Idcm i-in Anton.vt Helena Troit*
nis,fic ifte Reipubl caufa bc]li,caufa pcftis atq; exitiifuit. Et Philip.7.Tetram et pc-
ftiferam bcllnam nc inclufam et conftri» et lupe- rari poflit . 1. Notatur
prajterca hoc fchemate iufb- lentia &fu}?bia,quajfemper et a natura vi
dorix ineft,vtexclamat Cicero in oratio- nepro M. Marcellojqucm vide- Senecain
Troade : ViBorferoces impetus primos habet . Recttat Pl utarchus in Laconicis,
Archida- nnm Agefilai fiIinm,poft eonflidi- nem fcribcntes cucupham au«m
pinguut. Solacnim hxc caeterorum animalium pa- rcntibusiam feniocofedis gratjam
refert: In quo enim locoab eisnutrita eft,nidum ilJis conficit,ac pennas
velliriCibumq; fuf ficit, quoufq^ renatis pennis per feipfos iam parentcscibum
parare polTint, Vnde diuina fceptra cucnpha infigniunt . Hxc ille.Cucuphaauis
quas fuerir, fiquis fcire defiderar.a Pignorio inuirarur ad Mefam I(iacam,ad
quam ille comrnentarium fcri pfit. Non eft vtiq; cicuma, qua: videru r efle
nydicoraxiVt apud Antonium Libera lem. Extat in Chiliadibuselegantinimum
prouerbium, oivTimhApyHV,\h\ pulchra Icgunturex HomercEuripide, Ariftopha ne,
Plinio, ciscerisq. Addam mhilomrnus quod Ariftoteies deciconia fcriptum reli-
quit lib.9 dc nat.animal. Ciconias,inquit» genifornm fenetftutem inuicem
educaie vulgatum eft. Sed funt,qui meropes qno- queidem facereconfirment,
vicemqj red- di,vt parcntes non modo fenefcentes, ve- rum etiam ftaritn, ciim
iam daturfacul- tas,4lantur opera liberorum,nec patrem, aut matrem exire, fed
in cubili manentes pafcilabore eorum, quos ipfi genuerunt,
enutrieriint,educarunt Sic ille.Dehocar- gumento nonmilla etiam exPlatone i.AI-
cibiad.petas licet.Plin 10. cap. 2_j.& Val. Max-lib. y.cap.^.
Athen?o,Homero Iliad. 4-. Ifidoro Iib.de nat. auium, item ii.ety* mologiar-
cap- 7. Ariftophanc inauibus, AE!ianoIib.i;.c.4-&aIi)s. M,R10mdo] aiio, cx
fubicdo adiui> Epigram- ma de pie tate cico- niaruvi'. ftum fjLiTofVv^iKai»
vt apud Virgil. i. ecloga; Nec gemere aeria eejjabit turtur ab vlmo . et
3.Palumbes eade ratione dicurur aeri^ Infigna pietate] Petronius Arbiter .*
Ciconia etiam grata,peregnna ho^pita, ^ietaticultrixy gracilipes, crotaliHria,
Ahps exul hyemvs, titulu4 tepidi temports . Hinc in nuoirais Adriani fcnlpra
eftcico- i^ummus niacum infciiptionejP ietas Avgv- Adriar}^, s r A . Reges enim
antiquitus fummo iu fceptro Ciconix gcftabanteffigiem,in imo Hippopotami,ait
Suidas:vt admoncretur, pietatem plurimi efle faciendam.feuitiam et
crudelitatera cohibendam atqj compri- mendam.Crinit.Iib.4-cap. 1 3 -Non patitur
autem ciconianos vltra progredi, prius- quam loannis Mallaraj.ciuts Hifpalenfis,
San(ftioamiciftimi,cai^men apponamus, iu quo ciconix pictas extoUitur . Idcft
hu- iufmodi : §^i legps JEneA pietatem in fata parentts, Cuqi humervs olim
dulce referret onus : Laudas antiquos fratres,exarferit igucj Cii grauts
JEfna,fuos qui eripuere patres. Mirarts quando lunonus templa facerdos
Afcenditygnatts vecia duobus anm,: tlon animum extollis cum parua ciconia
nidts, Aquibu^ altafuity conuehit ore dapes ? Ndne tuas ardens exuritfldma
meduUas, Antip^^largias cum pia facia^vides? §lujS, ratione carent,funt nofiro
cxempla labori, Vt difcat grates reddere,parqi pari. Elogium hoc,
inftgnt6pietate> AEiiea: fiff> Poeta princeps initio i. AEneid. tribuit,
quod lepencur ab boc noftro in Emblema tccuius infcriptio, Pietasfiitorum in
pa- rentes . Verbum, pietans (quodobuerj inde dictum.quod qux inea/imul, quafi
penitus, et in penenalibus recondantur . TuIIius vfurpar id vocabulum &pe,
fed maxime ad Lentulum, per quem fuerac abexilio reuocarus.Sic enim
1.epift0I.ini- tio:Ego omni oi^icio, ac potius pietate fa- tisfacio
omnibus,&c.Idem epiftol.>>.Iib.i. eiu(dem:Periucund^ mihi tuGE
litterse^qui bus intellexi te perfpicere meam in te pie- tatem : quid etiim
dicam beneuolentrani, cumillud ipfum grauiftimum. et fanc^if^ fimu nomen
pietacisleuiusmihi videatur? Ciconia] Puitciconia fvtad fabulasnos T^tBufa
comicrtamus J antea pulcherrima pijclla de eic Troiana^ nLx^. Pletas un dc
diSa^ 74 Andreae A. Ti.oiaiiajnomine Antigonc» Laomedontis filia, c[i\x ciim fe
iailaret fonmx piilchri- tudine Iiinonem fiiperare, a lunone in ci- coniam
conuerfafuit. De qua Ouidius 6* Mecamorph. Finxtt Antigonen ftufam contendere
quondam Cum magni coforte lout4:quam regialuno In volucrein vertit\nec profuit
Ilion illiy Laomedonuepater ifumptis quin candida pennis, Ipfa fibtplaudat
crepitante ciconia roflro. X^ifgiliui Hucalliifiirecrederem Virgilium in illis
tKpUca- y^^hiSyipretAq; iniuriaformA.nzc[WZ expo- tui, ncnJumibi,^«^,pro
idcft,vt aliqiii putat, qui omnia fimulconiLingunr^videlicet iu- dicinm
Paridis, fpretx iniuria formse. Sed hoc curiofusledor diiudicec . Deciconia
Nofcopulus 'Tffipi a-^iS'av • TriKApyo^ (^C^OV.i Oi?'» AVTtm\Apy^(Tt{y i-^lTCOV
iTTt- ^cnjLivcov ya.ptVy ip av i'J eTctSov, dv- Tt^iS^oVTroVi S^td 7«V TMV
TnKdLpy^V TTpO^ TKf ictVTaV ^ctTipcti 07i yi)pct^r,inquit, perdet hoc genus
hominum,Zivi oKian Hjf} T9VT0 yivO( dLvSpc!)7ir'JV ot ynpUffKovTctf
cl7tlJL)WoV7l TOKilCt^ y fy.ifx-^^ovTcu t^ iv 7cLU- Tct- id eft: Defmefili ^
nam ^ego^atrem ha^eyitis ', Alius ifeexcufans, curpatrem vcrberafftt: Etipf^,
inquit, pattem fuum verberauit, et ille fiirfusfuura.quin et fi- lium
oftendens.-Et (iic,ait, vbiin virum eua feric,mcquoq; fta^ris c?det:hoc enim
gen tile nofeiseft . Quis autem £eret,fi filium patri caufam necis
prasftitifleaudiat^Por- tcntum atq; monftrum eft certiffimujD, cflcaliquem
humanafpccie et figura, qui tancLimimmanitatc beftias vicent,vt pro- pter
quoshanc fuauiftimam lucem afpe- xcrit eos indigniflime luce priuaric. Sed k«i
vbi eft illa naturvtqui fibi perfuaderent^purga tioiiem ita ficri.In aqua
puritatem hanc in tellexit CatuIIus,cuni ait : Aut quilibet quipuriter lauit
dentes. Nonnulla funtapud Caniodorum prarcla ra monira, qnas ad id maximc
faciant, ex co petat,qui voletjlib-^. epift. lib.ii. epift. 8. ^ iHs, VRC£VS]
Aqualis, vas terreum aut x- neum ad aquam excipiendam aut haurieii dam .
Horatius in Arte : . .11 j4inpUnra. cOPpit Jnfiituiy currtnte rota cur -vrceus
exitf UIh- Malluuium] PoIIubriim,vas, lebes, feu »j» ^"nsadmanusahluendas,
quafi manula' uium.Bayfiusin libello de vafculis ficait: Nonnulli pcluim
af»e|uendo diAam vo- Uint,ali j a ped«m lotionc; indc pelluuiu # rasin quo
pedeslauantur i raalluium vc- ro^in qno manus. Hacforma] h^c dcflgnatio
fymbolorfiv Juidi^um.] Iudex,vtvult Varro,iun- fto verbo dicitur.qui ius dicit
. lusdiccre ipforum eft magiftratuum . Ciccro pro Flacco.-Q^ni anno ante ius
dixerat. Idem ad Atcicum;Qj[iippe ius Laodicc^ mcdicc re cilm Roma: Piotius
dicat.& lo.Anto- niana: Qui ciim Prastor vrbanus eftct,vrbc caruit, ius
nondixit. Illud tamen paulo lu4 dice- diftindius eft explicandum, nc mihi diem
ro. dicant iuris ftudiofi. Didicimus itaque cx V]piano,I.Iusdicentis, ff.de
iurifdic.omn. iudic. I us dicentis, hoc eft, Prajtoris, offi- cium
elfelatiflimum • Atnon modo Prae- torcm intelligimus iuris dicentis nomine, fcd
et praefeftum vrbi, vt ff. deoff. prasf. vrb-I.i &,Deinius voc
l.z.praefidem pro uincia:,I cum hi- $.fed nec mandare, ff.dc tranfacl.&
jedilem curulem, qui certis dc caufisinsdicebat,I. i-de ajdilit.cdid;. fuit
tamenmagis vfitatum,vt ius dicentis ver- bo,PriEtor appellaretur, velut iuri
dicun- do prajalijsconftitutus.I i,§.popuIo, ff. de orig iur. At de vrbis
Prsetore id modd inteHigimus: alij enim qui creati funt Re.
pub.augefcente.iusnondicebant, fed tan- tum de capitalibus
quj^ftionibuscognofce bant,qua; jpfis obuencrant forte,vnde Q^i^ fitores
appellati. Nelongior fim, ita Ita- tuo,aIium fniffe a Prastorc iudicem, et i
ius dicentc: quod planum eft ex M.Tul- lio.i.in Verr.& pro Rabirio
Poft.Itaq; di ftinguimus officium Pr£Etoris,& ius diteii- tis;vt
ftipulationem etiam pr^toriam aiu- diciaIi:tametfiaIiquando iudicis et praeto-
ris nomina confundancur.Etenim tempo- ribus Impcratorum ( quo anciqua pen^
omniaobfoleuerunt vna cumlinguae Ro- manas puritate) iudicu nominequicunqj
magiftracus ecmaioresappellari CGeperfir. Sine fordibus] fuifle dj^oa-iTov
KptTilv, itidicemincorrupcum,& a muneribusca- piendis alienum,qualis ab
Horatio defcri- bitur^.Carm.^. Vindex auarsL fraudis, ^abfiinens Ducentis ad fe
cuncia pecuni& (^c. Sordesaute proauaritia et nimia parfimo SordeSn niaponinotum
eft. Horatius i.Ser.Sar.3. Si neq-y auariti&,ncq^ fordes,ac mala luflra
Obijciet vere quifquajn mihi, M Hi?TC 178 Andreae Aleiati. Hinc
(or(iidi,tenaces,aiiari,& qui ex rebus vili'Timis qu.Tftum ci^tant \tal\i,
Spflorci, 1 acconi,Lefwanti.Gtiiw, spaerltng, Ktf- fenpf etjning, dit ein lam
vmb de?i bftlg fchinden DtfHn^nm^^ qui iam officio fuo viuen- di fuo^fluseit,
et finem imporuit . TuYSLma" Furas h^^ibuijfc manns] Kx^ctpdf -^^h- nus,
pct$, vt dicuiKuuiii Nouella. 8 Hipuris manibus viueie dicuntur, quipureatque
inrec^ie vicam tranfigunt-; qui neq.- dolo, neq; a^hi ahjs negotr.im
ficeiruntiqui de niq; funt (vthic AKiarus nuelligit) elj^co- po(5ti Tw voucf)
TA^yJipet^, yj« //j/cTe- VOi Cl-^Ti7^At Ki^S^^ni, (Aim fXH^OVO^, T€
iheinQVOiydhK' dLpKH7^ttl [JLOVOt^TOli 'TTctpdiT^ ^'lu.ocri^i aoi
^opnyovfjLevoif, kc" S^tef.Ti a-et-JTi S^ietTiTUV TTipi co,nobv5que,^
legiymanus, nHllum lucrum contingerey neq; m^ius, 7ieq\ mi^ nus, ne, id
eft,Iegc,numus fi c orrus, in no- bisqjid fit.vcmutctur.reddaturq; inutilis.
Sataguntq-y] nicucur qaantum pofliint. Vcl vltro] Eciam fua fponte, nullo i\\o
iure nuUaq; a meiniuria prouocati.Argui curiniuftus& violcntus diuitum
animus, a quibus in primiseft rimendum, quippe quineq; iusncq; bonum, fed nec
asquura colunc. Qna ratione puco di(Slum a Placo- ne j.legum. valde
diuiceshomines nonef- fe bonos.Refcrt Phicarc ica qucndam di- xifie Syll?
gloriaiitiiQuomodo vir bonus e(repotes,qui tam maguas opcs polfideas, ciim
nihil a patreacceperis^Tales quidem exeorum funtgencrc, quos notatPlautus in
Poenulo.-S« nihilfit litium, Ittesferunt. Obfiruere nosJrts luminibus.]
Obftrue- obfirft- reluminibus vicini ey.TroJ^t^ciy Tii ctTra- lumin 4«. eft
ftru(fturamaliquamiuxtaeiusa:di bus ficium facere, quc-elumen eidemcripiac .
Obftrruereenim lumiiiibus, verbum auti- quum iuris. vndeCicero pro Dorao fua .*
Ciim iIle.Hegaret,inquit,prim6 felumini- bus eius obftrutflurura minabacur .
Idem in Bruco: Vc horum concifis fencencijs Cde Philifto ScThucydideloquicurj
incerdum etiam non (atisapertis cum breuicace,cum nimio acumine officic Theopom
puselatio ne atq; altitudine orationis fua2,qtiod idc Lyfia^ Demofthenes :fic
Catonis lumini- busobftruxit ha:c pofteriorum quafiex- aggeraca alcius oratio .
Quod didum a Cicerone per mecaphoram nemo non vi- det^pio co quod di^^ilVec
fiue tropo; impe- «iimfiucd Erablemataj.: i8i (|[imcntofuir,neoratioiiis
Catonian^ lumi Bavidcrciitur • Huc refero A. verba cx commentarioad tit. De
verb. fignific. I. 1 5 c^. Finge,inquit: Concedit lex volenti laii ce
xdificare, vt vicinum ad prorim^e rei vendicionem cogere po/Iit,an euni quoc]»
adiuuabif,qui lautum ardificium perfecit, fed addere illi aliquid dedderat,
puta hor- tumampliare, vel impluuium? qua in re ciim egoimpecerer, negabara
adiuuad . Cum enim orn^tus vrbis racione ita con- ftitutumelTer,
&qiiiciiies ad expolienda jcdificia incitarencnr, ineoqui iam perfe-
ci^TeCjhaJc ratio locum non habebar. Paulo poft ica : Veriim ciim non tam iuri
meo quani indicibus dtrfiderem, tranfegi, vt vcri/finuim fit illud Hefiodi, cT'
ctV vtaic Columella, non foliim deboue dici- tncfed eciam dc omnibus parcibus
rei fa- miliaris.adeo referc non habere maUim vi cinum.H?c Alciac.Vidc
adagium,0^ir^yg lummilfUs.8c,Aliquid m:ili propter vicinU malum.Sc Budasum in
Annotat.prioribus in Pandecfl. J rpyu GeminA quem titnquxm Phinea raptant
q>tietU7i HarpyiA.'] Hefiodum fecutiis,duas cacum J. quafi citiiis
aufugfcns. Ct\xno,h, KihAivod quod tikniger,S\\t qui per tres Harpyias,
auaritiam,inuidiam et fuperbiam intelligi velint. Opinorautem hic Alciatum dc
in- duftriaduarum tantiim mcminifle, vtaA rem fuam,ideft, duos vicinos accommo-
daret.llle quidem i. Praetermifibrum air, Harpyiasira tonantis aduerfus PhineuM
impulfas a Poeta fingi, quod quxcunquc maxima oriantur m3la,irae diuina»
folcanc afcribi : et Theophraftus hafce tem pcfta- tes,fterilitates,& alia
generiseiufdem.qu? non vitio terrse, fed caslitus proucniunt, ATrQ t7
J^ctifAovo^ ctlrictv appellat, id cft f caufam Deotum numinc vrgentcm . PIu-
tarch. lib. de vfura vitanda, Harpyiarum fabulam torquet indcbitores, qui
graucn- tur^erealicno : tolerant enim ac fuftinent tanquam Phineus Harpyias
illas pcnnatas pafcenres yScceo^ 0 pivt'jT dpTrviet^ Ttvcif ijTTOTrTspis^
jSojKovTif. Si plura de Har- Harpyit, pyis requiras,confuIe Syntagma ^.Hifto-
rigidiex- riaiDeorum Gyraldi. Natalem Comit. a^ores . Mytholog Iib.7.
cap.'>'. Integritpu noflray^c.'] Accommodat fa bulam. Proprijs ^dibuscedcre
cogar, et hisexpellar, nifi mencis integricace& ho- neftace vindicer, meqi
tuter.vtolim Phi- neus, Zete et Calai adolefcentibus for- tifiimis . His
mfifint Zetes, ^c.] Verba Orphci fubijciam Lacinis verfibus ; Agnoui duplicem
BorcA de germine ^ica » ^luos peperit nubens lllifi ad fluminis unda, Regis
Erechthei diuum genus Orithyia, G^i plumis etiam circum talaria fufis Corpore
Bijs fimiles Zetes, Calaisque t/tf* lahant . Pindarus in PychiisOd.^.Strophc 8.
Bv[j.^j yihctVH ^diayov i'v, Tviv $ctcrtKewf AvifJLCov ^nTCtV KAKctlV TS
'TTCtTtip ^Qpictf, AvJ^peti quam in vicinnm malum ^ aua- [^q^h fj^ rumincidere,
Qnx> etiam illud Pindati l^eye vic noii male quadrabinex Nemeor-io.XctAs-
pjftjff, TCc) «T* gp/r dv^pMTrotsrtV OfXlACiV KpiOJO. Vcav: Fericulofum ejl
contendere cum poten tioribui- Rcde Thucydides:7rjOiV Tifj- ctru- yHTOVct^
IffdLTt 70 dvTtTrdLKov xju eKivd-i- pov Kct^i^^ctTcu.Exvicinumalum bonum- ve
proficifcitur . Themiftocles cum prx- dium quoddam vendere vellet.hoc quoq;
prasconem adderciufiit,cT/>^ et^^ct-D-tfV 'iyj* yttTovct^, id cft: quod
vicinos eticim habe- retbonos. quafi vicini commendatione fu- turum cffec longe
vendibilius. Cato quo- que fcnioradmoncbateos, qui agrosem- pturi cfl'cnt,vt
antcomnia anmiaduerterct, ncmalum habcrcnt vicinum. Cauebit cr- go prndeos, ne iHi fit falfuginofa
vicinia * Signa I Emblemata 183 Signa fortium-5- EMBLEMA DIALOGISMVS. V AE te
caujfa mouet volucris Saturnta, magni Vt tumulo injideas ardua Arislomenis ?
Hoc moneo, cjuantum tnter aues ego robore pr^^o t Tantum femtdeos inter
Arijiomenes, Infideant timid.z timtdorum huHa columh^; Nos aquiLz intrepidts
figna henigna damtis. COMMENTARII, IN repulchromagnifico fumptu eredo fedct
regina auium aquiJa,expanfis aiis, "Tolanti fimiIis,nota foi
titudinis,ftrennita- tis,& intrepifli animi. Editio Rouilliana in fcpukhro
infculptam habet epigraphc, I>. M. AriflomenK, hoc clt; Dijs manibus Arijloments,
H o c ex cpigrammatiyn Gxxcorum libro 5. fumptum pulchre eft xmulatiis, quo fub
nominc Ariftomenis Imperaro- rem Carolum V. celebrat,3lluHitque aper tead
aquilam,quam in fcutohabuit, et Aquila. imperiali ftemmate, qua: fortirudinis
no- pyg Jlsm- tam pra: feferat. taenim vt dignitarecx»- jr,(itc Im teiis
auibusantccellit : ita ille Piincepsa- per>iton>. lios et fortitudine
fplendore nominis lcn M 4 gc §4 Andreae A. gc aiiteccdir;Ha!c cjuiJem MinoSifcd
non immeriro cnm Pigiiorio diibiramiis, qwo- inodo Alciatus potueric celebrarp
tumu- lum Caroli V. ciim Carolus olyierit anno j; j 8 Alciatus v ero anno i s
^o- Sed Poe- tis aliquando licitum eft etiam viuis tu- inuIoscrigere,priErcrtim
ijs,quosin Deo- lum numerum inferere properant. Epi- gramma eft Antiparri
civJ^pMg, quod hnc ad fc ribcrej^on piget : matufos. '«'^f ^,,, ... yopyoi
VTrep fxtyethH tviaJSov aptto- dyyi^?v • J^HKeu^oi S^Hholortv i^eJ^p/Kraa-t
TrihHcu ' dLfAlXif cT', ctTfiVo/f a.vS'pdL7t lipTTO- fAeSet . hoc eft :
Uftnciafare louiSyprApes^ -volatibus ales, Car metgni ad tumulum fidu AriHo-
ments ? Hac homines moneo :
-volucrum (juantum opfima viuo, Tantum hic heroa^ optimm inter erat.
StiparintpauidAtimidorum bufi^t colHbA, AJi ego deleclor fortibus vfq^ virt4 .
Auis louis Saturnij nijcia,quam obcauf- fam ftas Ferox, fu p magni tumulo A
riftomenis ? Nuncio hominibus, quod quantum prse- ftantifllma Volucrum fum,
tanrum hic femideo- rum [fuit.] Pau id X q u i d e pa u id i s a fTi deb u t
col u m b a:, Nos autem interriris viris delev.^amur. JPare age ^d fedeas louts
ales nuciapernix Magnanimi tumulum trux ad Arifio- ments ? itimirum quantum
alitibus fum robore prAfians, Tantum femidets prAflitit ille virts . Sic
hufitspautdSpauidas decef effe colubas: Nos vero intrepidts figna fuperba
fumu4.. Hatonis Anriparri exrtat Epigramma ccrre nobilc tumt^lus. in
PIaronis,diuini hominis.tumulum, cu- ius animam ad fepulchrum e ccrlo alla-
pfam iw fpeciem aquilas dicit : ^tiTi. T/Vrg Si/S»Keti V-TTip 7dL(p0V, W T/*
S^ipotVTet deeoV qIkov ei^JOcrKOTreHf ; ^Km- a-afMet J^iy» ynyivif etT^ht-)^.
Curaquila ad tumulum hunc volittis,dict nunquid ab aslrts Bic habitare Deum
forte aliquem in* tuita es ? Imo antma extinBi fum diua Platonts, Olympum ^A
coloy fed corptis terrigenum Atticf^ habet, Hisnon abfimilc cftillud Marullide
A- gefllao: Nuncia magnanimi volucru louts, ede quid vrnA InuiBi rofiro cudts
Agefil ei f Ipfa inter volucres quantum caput effero, tantum Mortales omnes
cedcre Agefileo. VOLVCRIS Saturnia] Aquila,quafi di- xeris
louiana ; nam et lupiter dicitur 5a- turniusa Saturno patrc. Viig.in 4. Nec Saturnitts hAc
ocults pater accipit &- quts. Sic apud Homerum multisin locis Kpovi- S^nf.
Curautem aquila louifacra, dixi- musfupra Emblem.4. Ardua] {ublimis, ereda,
emineiis. Magni Arificmeiits] id eft,Caroli (J^iin
ti, quem nomine Artftomenis appellat. K'pt^ofAivi]fi optimas mentis homiiiem
fo- nat,aitPindari fcholiaftes.Er Paufanias in Mcflen.eum Grxcorum omninm
oprimii Apojlinisoraculo iudicarum refertiquod &alicubi confirmar
D.Hieronyrnus. Scd Ariftomenjs hiftoriam, quoniam mulrts eft incognita, paulo
latius quam pro ope- ris inftitutonariabimus,quam credo legen tibus non fore
iniucundam. Scripfit illam Rhianus Rcna^us Groecis carminibus, in quibus
Ariftpmenes nihilo fuit ignobihor» quam in Iliadeapud Homerum Achilles. Paufanias
in Meiicniacis, Rhianum fecu- tus,latiflime commemorarhanc hiftoriaj iiosaurem
mulra pr^efcindenresj quod ad Ariftomenem artinet.profequcmur. Fue- runt ioirui
inter Meftenios et Laceda^mo- nioscertis decaufis acerrima odia.bellaqj
phuima,in quibus ^quo Martepugnatum eft. Tandem poft c«ntinuos viginti annos in
bclhs exhauftos (vt Tyrthasus canit) Mcilenijs deui«5lis tales legesimpofuerunt
lacedasmonij. Primum iureiurando eos aftringunt, nc vel vnquam a Laccdarmo-
nijs deficianr>vel alias noui quidpiam mo liaucur» Deinde vtdeommbus
frumenris> Agefilai tumulus. III, lupitet Satur- nius. Arifiom Ariflom^ nis
hifio ria ix Faufti. nin • Emblemata_). i8y qiix agricultiira comparantur in
homi- num alimoniam>dimidiam partem in 5par tam ferrent. Decretum item
eft,vt ad fu- nera regum, aliotumqj qui magiftratum gefleruntjtum viri ex
Meflcnia,tum mu- liere^, pullisinduti veftimcntisaccedant. Itaq; tantis
opprefli aerumnis Meflenij, cum nihil humanitatis in poftcrum a La- cedajmoni
js fperarent,fatiusefl^e duxeiunt inacie cadeie,aut tota Peloponnefocieaos
fugere,quam hjec pati. Decreueruntita' que deficere.Vrgebanteosnon leuiterado
lefcentes quidam, rerum quidem bellica- rumimperiri, magnitudine tamenanimi
prxftantcs, qui in libera patria mori mal- lent,quam alias beatoetiam fcruitio
frui. Intcr hosfuit et Ariftomenes, cjeteris no- Iriflome bilior.-Nam cum eius
matrc Nicotelea Ge ps taren nium aut Dcum ferpentii fpecie aiut rcm ?/,
habuifle;putabatur tamenPyrrhi.aut Ni- comedis filius.Hic florens
^tatCjCxcelfoq; prasditns animo magiftratus addefedlio- nem
folicitat.-conferitur prai^lium : vidlo- riam neutri raanifeftam funt
eonfecuti. Ariftomenem vero plura facinora edidifle famaeft, quam de vno viro
credi ppflit, adeo vt finira pugiu regem eum elcgerint; Fuitenira oriundus ex
genere Atpytida- runi.Ctim regnum detretftaflTet^cum cxer citus impcratorcm
defignarunt. Qiii vt ter reret Laccda^monios, profcdus nodu La- cedacmonem, ad
templum Palladis Chal- ciseci clypeum fufpendit, cui infcriptum imtyAriftomenes
de Spartanu De£ dicauit. -Laceda^monijs redditum fuit oraculum» yt confiliarium
Athenienfem acciperent. Athenas itaqj mittunt, qui oraculum nun- eiarent,&
virum petcrent. Athei.ienfcs verocum nollent ncc r€s Lacedsemonio- rum
crefcercncque Dco refragari, Tyr- ihazum ludimagiftrum,qui et ingenio mi nime
valere pufabatur,& alteropede erat cIaudus,Spartam mittunr • Profcd:us eo
Tyrthasus, magiftratibus& militibus ele- giaca et anapseftica recitauit
carmina,qui- bus eorumanimos adbellicam laudemex- citabat. Itur in belUun: Anaxander
Spar- tanoium rex erat j Ariftomenem Icgiona- ii>ex Meflenijs o.memi; ic
quo- que Dion Chryfoftom.oracj j.fereinicio. ^^uayitum inter aues] Collacio
parium. Semideos inter. ] Semidei func Hcroes Semtaet » ijluftres, et nobiles
viri j quiquoniam ad Deorum immorcalium naturam quam pioximeaccefierunt,ab
imperica plebccu- la,& Poeris ipfis (qui vulgaiem opinionem velis remisque
confedratifuntj innumcro Deorum relari creduntur: Tales fuerunc illi,quos al
tero parente Deo,aItero morta- ji prognatosexiftimabat.-vt HercuIes,Ai- neas,
AchilIes,&c.Hefiodus: etpmv A^vS^pav tipaxav Qmv yivoi, o7 Ketis,0*fimul
vtrumqi efi. Micro qusePIucarch- deoraculorum defe^n:u difpucac, qua:qi
DiuusAugufti- nus io.de ciuif.Dei,c.ai.aIiiq> ccrt^ mul- ri retulerunc de
Heroibus . Infideant timidA,^c.] Columbam pro Commb4 trepidacioiie&
timiditatis fymbolo pone- P^^ trept' re vulgatiilimum fuitantiquis,nam et no-
datione» men illi apud Grxcos Tpt}pci)v*hoc idem fi- gnificatrdeducitur enim a
Tpittv» quod eft trepidare. Homcrus enim fic : A/ eTg ^oiTtiv Tptipcaa-i
Tnh.HAffiv i^y.a.^* Q[j.olau . hoc eft : H£ pauid^ greffu fimiles abiere
columbts^ Ouid.i.artis : Vtfugiunt aquiloi timidiffima furba f#- lumbA. Picrius
Emblemata. Picriiis Hieroglyph.Iib.ii.id fcit^ perfpi ciieqiie declarac. Eft
ci)im columba auis ColumhA fimplex et fupra moJri p3iiida,ira vt pro- natw^^.
pter genuiiuim tiraorcm iu fummis locis nidificeciadraodum falax, foecui
contiinio indulgetjcaqj nihil foecildiiis,mares more fjcminariim ouisetiam
inciibant Sc fouent, ob h:EC Vencri facra cfTe crcditur. Aqiulae odiofa,de qua
re Varro phirima . Scd co- lumbina fimplicitas in proiierbium abijc. Bnfia,]
SepuIchra,tumulos. luuenal. Satyr. 3- ^, ^nrtandum ad buftd cadauer. Ouidius
Faftorum f. Compofitiqj nepos lufta fiahat aui, Et Virgilius ; - [emtuftflj^
feruant Bufta . Cicero in Pifonem : Quorum ego furori nifi ceiri(^em,in
Catilinse bufto,vobis duci bus.,maiftatus eflcm Mortuorum cadaue- ra olim
cremabant,8c cineres,quos religio- s^a(l'eruabanr,buftadicebantur,quafi com bufta.Ciccro
tame 3 .Dc legib.buftum pro monumento accipic, vc et Suetcnius pra fepulchro .
Nos AquiU, ] Aquilam Romanorum ('rerum dominorum) infigne fuifle,quam
plurimiaudores refcrnnc. Neq; vero id finecaufa faclum coni)cio,nam vetufti qui
queaquilam auium principem vocitabant: vt Horatius proinde dixerit,ei louem per
mififle regnum inaues vagas.Obferuabant cnimciusauis pr^ftantiara viriura.eam
po litam,concinnam, increpidam, ftrenuam> liberalemrquae adiundla pcrfctuo
fortem Aquilino debent Principem comitari. Sed et aqui- linonafohomines regios
appcllarunc, ce- ftibus Platone et Plutarchorira vt Perf? ad regnum nemini
adicum libcrum concede- renc.nifi quiea nocalinfignis eflcnrjatq} Cy rus ille,
quem aquilina nafofuifle memo- rabant:,Pyrrhus eciam Epirotarum Impe-
rator,Aquil^ cognomen flbi datum a fuis lubens admific. Cum enim milires eum
Acjuilam appellaflcnc : t/ ydip, inquic, k fAihKcoToli yfjLiTipoii oTrKoiii
eojTTip aKU- TTsfo/r, eupofj.iV»i . ^luid "jero^on deheo 'veftrus armi6,
tanquam alts pernicihusy in altum tolli} Imo veroapttd Thebanos A- Ai^uiUfa
qiiilx vt facrse aues colebanciir, vt apud cri. aues AE»yptios
Crocodili,IbcSjCynocephali. ^mhw» ngn auflm cquidem traiifilire, Aqui- AquilcL^
infigntj KomanO' rum . AquiU prdftatia. nafo ho' mtnes AquilA^ 4t^ui . lam olim
rerum fucccfliim profperarum porccndifle, fic ei im lupitcr omen opti- mum
ccpic,cum flbiaduerfus Titanas pro AquiU 9- ficifccnciapparuit Aquila
Pr^etermitto lu men^' bcnsqUc prolixa funtinXenophonciscom mcntariis. Cert^
Aquilam alii refcrunt» Gordiijpaupcris alioqui viri, incurtu pcc totura diem
feflitaflejvndc regnum Phry- gias filio Midaj prajmonftratura voluni;. Cum
Hieroadmodum adolefcens eflet,& mediocrium homofortunarum,primobeI l»,quod
vnquam inii(ret,AquiIa fediteius clypco, quod pr^Bfagium regni fuifle cre-
dicur.Tarquinio Romam migranti Aqui- la pileum e capiteabftulit; vndeTanaquil
vxor vaticintorum perita regnum illi por- tendiconiccir. C.Marius puer Aquil^e
ni- dum cum feptem puUis in agro reperit ; cuius ominis ratio fuit feptem
Confulati- busoftenfa. Celebratur et Odauii Cxla- ris Principatus primiim
Aquil? oftenro no tatus, Ciim enim aliquando in via Cam- pana pranderet
»Aquilaex improuifo pa- ncm ei de manibus errpnitj& lei iter deiii- dc
reddidic. Nec prsetermittendum quod legitur de Alexandro Maccdonc,quo re- cens
nato, Aquila:du«in culminc domus pcrtotumdiem fedifledicuntur; quodo- men tum
primiim captum fuit duplicis Impcrii,nempe Afiatiei& Europxi. Sed h^c dum
colligo, fcre non fcntio mihi ad rcliqua pcrgendum . Vide Picrium Hie- roglyph.
19- Car o L I V.Iaudescelebrat(vtCIa« ^ dius Minos arbitratur) quem quam aptc
^^^^^ cum Ariftomenccomparet,fatis conftabit, J^* J^'^ flquisgeftaCaroli cum
hiftoria Arifto-^'^^^^^^* mcnis fu pra ftise enarrata conferat. Quarc non multus
cro in enumerandis eius iau- dibuSjiic mihi contingat id,quod fophifta:
cnidam.qui cum appararct recitaic libiCi, et Antalcidae percontanti,quodeflet
argu- mentum.refpondifletjHercuIis encomiu ; Quis,inquit,illum vituperat:
Supervaca- ncum exiftimans in co laudando fumerc operam,quem omnes vno ore
praidicarcr^ Hercules autem apud Spartanos religio- fiflira^ colcbatur,vt&
Carolusapud Gcr manosj viiitenim is inter homines, vc vi- uus laudabilis
fuerit, mortuus vcro fceJix iudicecur . An 1 po A ndreae A. Suftine et abftino-
EMBLEMA T toleranda homirn trifiis fortuna ferendo ejl Et nimium felix fxpe
timenda fuit . SuTtine {Epi6fetu.J nempecum aut in- iurias.qux func ferenda^,
non toleramus, neq; ferimus.-autaquibus rebus volupta- tibusquenos tenere debemus,
non tene- mus. Itaque,inquit, (i quishaicduo vcr- ba cordi habeac,eaq5 fibi
miperando atq.ie obferuando curet,is eric plerunqi impec- cabilis, vicamque
viuet trauquilillimam, Verbaduo h?c dicebatjtf-i^g^i^of )(5U dTriy^. Patere
^abjiine . De aduerJisajquoani- mo perferendis,qu*edam Ladantuis 5. c. 18.&
Plucarchus confolatione ad Apollo- nium 3 de abftinentia vero cxemplalonge
multafuntapud Valer.Max. Jib.^.cap.j- Videquoqi adagium, Suftine ^abftine,
Vtriusqs verbi vim exprelfit Horatius^. Carmai. Vindet: marAfraudisy ^
abftinens Dncentis ad fe cunSlii pecuniA, Cpnfulq-y nm vnius anni, Sed quoties
bonus at(i\ re^us ludexhoneflum prAtulit vtili, B.eiecitalto dona nocetium
Vultu, ^....^ £Ttoleranda hofnini &c.] Aduerla for tuna viio forti
tolerandaeft.Huic rcfpon- det verbum axi-)(^> Adhortatio eft ad pa-
tietiam,cui(imilcillud Virgilii j.AEueid. ^idquid erit,fuperanda omnis fortuna
ferendo eft . . i:t nimiumfeliXi &cAt.] Pubjiimimus eft is: fortuna cum
blanditurt captatum venit: Tum enim maxime timenda eft.ciim val- de profpera
pucacur. Ergoidem Publius vere fortuna vitrea eft,quA cum Iplendet, fran^
gitur, Horaciamim hoc et vulgo tritum: SApiu^ ventis agttatur ingens iHnu^ .
quo videtur refpexille ad ilU Herodoti, in Polymnia, Kpd oucTe f/.iv Kvi(^ei.
op£f S^i co^ sV otKiU CtlJTcL i alJKilTTTH^ CihiCt i (piKi^ ydp 0 6iOi Td
VT^epi^ovTet, ^ctvTct aoh^eiv . Alexidishoc laudarur; KAV ivTV^TU, COi eojKB,
TpOCrJ^OKS.V clei Tt J^ei, xc/uyjht Tris-ivHV Tvyji, Fortuna quamuis ftt tibi
profperrima > Semper aliquid tlmeto, dijfidens ei. Epicietm.] Stoicus fuic
natus Hierapoli Phrygia?,feruus et claudus,cuius quidem morum et vic Bxccho .
Irac]3 duo pra:cipue nobis hoc cmblemate Tahetia. propoiiuntur,toIerantia et
abftiixntia . I. In tolerantia conftans hominis animas agnofcitur, quando
fcilicct malis non ce- dit,fed contra audentior exfurgit . Vnica fiquidem
co(i:antia hominem ab hominum communi f(^ce differtntem maximc,& lon
nobilioiem facit:quandoquidem,vt do clc cecinit Prudeiitius, omnibus ali js
vir- lutibus, et focietatem et auxilium fuum fortis patientia mifceat j
virrusque omnis vidua lit,quam non patientia firmet. Gra- iiiter ad huncfenfum
Horat- i.Carm.j. JEquam memento rebus in arduis Seruare mentem^non fecus in
bonis Ab infolentitemperatam Exemploell Socrates, quiea fuitxquani- mitate.vt
abeuntem domo, et redeuntem . codem femper vultu fuiffc dicebat Xan-
thippcmorofa vxor. Stoici ergo t/scj- rm 8i/9i'///«t»'inducebant
fuisdifputationibus, 7}iveivct\yiio'ici,v,yjiuTHvei'7rASlAV. Et huc fpedlanc
Senec^E confoIationes,& fcrc om- Abftij^7% ues epiftol^e, quibus tolerantia
et fobrietas ticL>. eruditis acuieis inftillantur . i. At quantu
condHcatabftincntia, quan- tasq; habeat vires,pleni funt audorum ii- bri.plena
antiquorum monumenta: iame- iiim late patet, vt per oronia omnium vir- tucum
domicilia fer^ locum fibi fuo iure vcndicet . Hincapud Ladantiwm triplex
ftatuitur virtutis gradus:primus eft a ma Jisoperibus abftinerc:alrer,a verbis
malis; tertius,a rerum malarum cogitatioue.No tum cft iliud : 'Efl "virtu:
placitis abftinuiffe bonis . Cui non malc conuenit Ciccronis illud Qffic. I.
Benc Pericles, cum haberet colle- gam in practura Sophoclem Poeram,hique de
communi ofHcio conueniffent, et cafu formofus puer praetcriret, dixifletqj So-
phocles : o puerum pulchrum, Pericles? At enim pr^torem,SophocIes,docet non fo
Jum manus, fcd criam oculos abftinentcs habere. Anacharfis Scytha cogcftu
rcper- tus eft apud Solonem dormiens, Tt altcra Centmtw manu pudenda,alteia
osobfignarct,conti- fidgeftHS, nentia^ et filentij fignacxptimcns . Duo cnim
funt in hominc membra,qu? non ni(i admodum difficultcr edomari poflTuntjIin gua
nempe et genitalia . Itaq; quod Ana- jy charfis toto astatis fus tempore bellum
voluptatibusindixetit, ftatuiseius infcri- ptum fuifle legimus, ^AwdTJKX^ yctTpef,
Y^au^oim KpcLTHV' Quarecum faccr- dotes AEgyptij frienum libidinibusimpo-
nendum cfle fuaderent,viri genitalcmanii cohibitum et reprefliim
pingebant.Refer- rem quxde Alexandri Maccdonis conti- nentia ab hiftoricis
memorantur, qui nu- ptammulierem attingere.neqj Darij filias captiuas videie
fuftinuir, fed haec funt in orc omnium-Huc facit illud Horatij^: Non
pojfidentem multa 'vocaueris ReHe beatum-reBius occupat Nomen beati, qui deorum
Muneribus fapienter iti, Duramqi callet pauperiem pati, J^eiusque letho
flagitium timet, Non iUe pro caris amicis Autpatria timidus perire, Itcm illud
cfc7rg;)^« fic : C Tii( TVpAVVlS^O^ . tCj JTrip TSTiS yAplV AVTCO C
fXOKoyOVVTif 01 ^bttaKoL . S^eS^cdKAo-iv a:jTo> vifj.iffScu '^AyA^TA^
TA^ptllJ.CtTA TA (k TUV Kl' fj.ivG}v Tnf dyopAf . ATn^ot ^iTTAKoi
4vo/xi:7-d-i}(TAV, a dtdiTO TiV lAffOVA ^JiT TAKqV OVTA, A^rrOV Op^iivcu TTipt
TtW fxilJ^HAV. »OTt 70) TnK-OTrOVVHa-tAKa-TTO' ^i[J.Cf), iv AV7^ T/T TvApATci^H
ATO CtSih VeUCOV TTpOf KAKeJ^CU^jLOViiSf [J.iTiTA^AV- To, a)( . ^91 1 III.
hejfa. trude- I ncipes pitti. iiuarint . Qiiod vero id per fe non pof- fent,
Philippiim Macedoninmin fiiiaaxi- lium adaocarunt.-qiii profediis in Tlieda-
]iam,tyrannisdeii!clislibertatem tiuic po- piilo reftituic . THESSAUS ora]
Rcgio Thcffalica, ii efl,ipfi The(fali. Thelfalia regioeft Graj- ci^e
famofa,montibiis et ciuitaribiisclara. Strabo lib ^.Gensinquietogenio &c.
Fia- uius V^opifcus in Saturnino de Gallis ne- fcioquid rale
fcripfit.-Saturnuuis, aic ille, oriundusfLiicGallis.genceomnium inquic
£iffima,& auida femper velfaciendi priuci pis, velimperij . Toties dominos mutet] Reges,feu
tyran nospocius.Hiftoriam paulo fupraer Dio doroSiculo lib. I6'.& Vlpiano
reciilimus . Ohrudere palpum] Prouerbium Plau- ti(ium,pro eo.cjuod eft,
arcedoloqi faile- re, flneadulari. Hinc Palpones dicuncur
adulacores.TransIacioab equifombus,qui refrac^arijs equis vel manuum plaufu,vel
lingua; palpoblandiii foienc. Lege Chi- iiad.Grauiflimam ofFenlam tulit
Vefpafia nus.quod Neroni cantantiaucdifcederet, autobdormifcerec, vt cft apud
Sueton. iii Vcfpafiano. Re^ia quem morem &c ] Huc pertincc oratio
Maronitarum ex Liuio,Iocopaul6 antecitatorltaqj dominariaftentatores re-
gios,his folis loqui et inScnatu,& in{con- cionibus licere.-eos omnes
honores et cape- re ipfos,& dare alijsroptimuni quemqu^, quibus libertatis,
quibus kgum eura /it, aut exulare pulfos patria,,aut inhonora- tos,&
dererioribus obnoxios filere.Occur ritexemplum Conftantini Manaftis,de Im
peratore Michaele ab aflcntatoribus mife- rc peidiro:In fabulis eft
('inquitille) vena toremillum Adbeonem a rabidis canibus profera dilaniatum:fic
certeciim Michae iem ftipaflfent^irentatoies quidam impro-
bi,ctFo2minati,omninoquemale feriati, in quod exicium miferum, in quam maloru
Lernam eum nonconiecerunt ? Curtius lib. 8. Non deerat talia concupifcenti per-
niciofa adulatio, perpetuum mahim Rc- gum,quorum opes fiepuis alfentatio, qua
hoftis eucrtit.Paterculus i.hiftoriae Rom. de nepote Augufti Caio: Nec defiiit
con- ucrfaiio hominum vicia eius aflentacionc alencium : ecenim femper
magnaefortunas comes adeft adulacio . Ingtnuui fonipes] E^uuslibcr, genero-
fus,veIox et fuperbus, fic didus a fonitu peduni,quem quafiad viuum verfu ex-
preflit Virgilius: ^^adrupedante putrem fonitu quatit vn^ gula campum.
Htppocomon, ] Ab cquis ornandis feu compo endis, vceriam Hippo-omiu&ab
equiS inftruendis fucaio coIoie,robur ina- ni fagina mentiei)Cibus,ait
Q^uintil. Alcia- tus noftcrin annotacioriibus in Ub.ii.C.in 1. non pacimur
ypocomos, vbi legendum Hippocomos,id eftiftabularios, qui equos curanc iTriros
enim equunj fignificar, kO' ^ea>,nucriojGiiro r Exiftinjoaucem fuific munus
publicum eorum, qui inidageban tur, vt de prouincialibus acceptos caufa publici
curfus equos cura fua alerent. Ha;c
ille.Forteilli funr, quos Icali vocant cauallarici.Germani RoH^ereicer. Hec
fAuire tamen domino fas ] Cleinen tia principem maxime decec,nihilq j del)et
efte ab eo tam alienum, quam niniia cen- furiB (eueritas ; quod cogant iura et
le- ges infacinorofum aliquando f^uircidef- ficere debenr,non quidem
perfon^.fed vi- tij odio . Lupata.] Fr^na afperrima, quibus e- quus ferocior
coercetur, a lupinis denci- bus ica nominaca,qui dences in^quales sut.
Ouid.i-Amorum : A^^er equus duru contunditur ora lupatK* ClaHdian.i.de rapcu
Proferpinae : Terruit orbts equos prejfts parere lupatts^ Ec Panegyrico de
Probini et Olybrij coii- fularu : Juga ferrea neSiit Cornipedesy rigidvsq'^
docet feruire lupatPS . Plutarchus fcribit,^difficile eflie confiliuni dare
regibus: non enim regium pucant ad racionis pr^efcripcum viuere > qui regiam
maieftacem vclintinefFr nifi mc fallit anipuis, fugillat Galliarum N i populos
Hippoco mon. Clemetia principr^. Lupata. Principi' bu,s confu lcre dijfi'
cile^. 19^ AndresB A. 1 V. Tquitadi ijua ratio ne in prin cipiius ef je debet,
Seipionc cordat.-L. populob Lampridius in Alexaiidro Scue- io,qno loci air:
Veri\m Gallicanae gcntes, vt fc habentduras ac retrogradae, et fa-pe
in.peratoribusgraiies. Idem dici par eft de Bcigis>cjuod periiicai,&
fuperbumho jnumm gcmis,& vix vnquam futs priiici- pibus morigerum» Hxc
vetus fcriptor de Belgisjfortaile veie pro fuo tempoie . 1. D I s c A N T hinc
priiicipes qiia ra- lioiie fubditos regere et moderari debeant, iie imperitis
rerum gerendarum accidat quodequifoni,qui dumequum alioqui violentum moderari
nefciat, nec cum fit opusaut fr^no,vt fii1at,aut calcaribus,vt incitct ad
curfum,aut modum teneat,ex- cutitur faciJIimc.fcqj exeiusmanu equus cximit:
Eodem modoPrinceps miportu» nus,& in fuos plus xquo faruiens, vel etia
omnino regni adiiiinifttandi prerfus igna IHS, vulgi animos in fe commouet .
Eam obcaufam dicebat Ariftippus, benecelUi- rum Regi et Priucipi, ficquitaudi
artem priraum rencrct.-etenim fi alias difciplinas di(cerct,id quidcm hominum
opera et vi- gilijs eHic],qui tamen fiepcnumero verum dicere nc quidcm audent,
vtquod fciunt odiofum elfe principibus,qui ciim delique rint, argui nolunt; at
equitaiidi peritiam Princepsnon modo cx hominibus, fed ex cquo didicerir,qui
adulari nefciat, vt ho- nio,nec certc bladiri, vt parafitusaut fcur ra. Si enim
vel ipfe Prmceps equum, vt decct, non rcxcrit, erratum ftatim equus
vindicabir,fuum ter fatis m^lta Joctiebatur, fe folum.cum gcftis AdulA res C
Emblemata_) . 1^7 geftis non afFuiflet,& dimicafTe et vicifTe, et
fiipplices regcsgenrium crexifle aliquo tics fcribeiis ; et Ci, verbi giatia,
eo agente tunc iii Icalia dux quidam egifler fortitet contra
Peifas,&ca2t.Tam longe exular ve ritasabaulis principum.vc non inime^Tico
clixerit,quisquis ille fuerit,autor Alphabe ti aulici .* ^^£Bus adulari ^ metiri
primus in aula. ^xtigO' Antigonus rex AflicaliquandoinLer venan arex .
dum,mutata vefle,reli(51is comuibus,erra . bundus apudagreftes homines in vili
tu- guriopernoiStabat incognitus, de fe ipfo tanquamde altero percontatus
aftanres, omnia qua? fecerac mala, ab iilis audiuit. Manequ?fitus acqj
inuentus.cum veftem allatam et regium ornatum vidifl^etrDate, inquic, purpuram,
quam vtprimtim in- dui, verum deme, nifl hac node, audiui nunquam . Talc
efl:,quod fcrturde Lndo- uico VI. Francorum rege, qui fajpedifli- mulatohabicu
turbas fe adnnfcuit,vtlibe- ras populi voces &: iudicia de (e eicipe-
ret.quo facilius et fuis,& Reipub-medere ' \\ni.s, turincommodis.Notaeft
AlexandriMam /^^ ma:2e Imperatoris qucrela; veriratem,aie- bat,regum auribus
minime efle peruiam, in tanta quidem adulatorum turba-O gra HC
regibusincommodum, rerum vcritate vix,ac ne vixquidem ipfos percipere;Ion- ge
vero grauiflimum, quod fobriarum admonitionum minime fint capaces, fcd tanquam
aduerfus incantariones,ira aduer fusbonasadmoniriones obturant aures,&
obdurant corda, folis adulatoribus faciies et morigeri. In aulis enim Principum
'TTpa.TTei nflexi puerum adhisceiuexnfurfiin^ i-3piauc,ad fi^uiScau dam eius
firmiratem, vtquascoutra pcm- dus nitatur . | H V I V s Eniblematis primarius ty-
j j | p u s m i hi vi d e t u r>ni fi c oni c d u ra fa llo r, pe- ^^^^^ j
titus e Qu^iijtio auclore Gra*co, cjuiedi- ^^^^^i tum quendam locum et admodum
afpe- *^^y*,, rum, difficilemque afcenfu tradiccuius in •^'^ fummitate palma
confurgat,ilIicq; virtus infldeatjniniirum ex moutis afperirare va- j:ios&
di^cileslabor€s:expa]nia vero te- pori& Emblemata-i. poiTs diiitiirnitatam
intelligenJ . Niillus enimefl:,qni vii tiitem aliquam polfitanfg- cjui, nifi
muttis laboribus (iiuqiie peipef- lis. At temporis diuturnitas nullo figno
figutari meluis poteft, quam eo quod an- ui et menfishabetur fymbolum . Huc fa-
citillud Q^intilianiiDefinic ui aduerfani- ti,qui peruenit ad rummam,rcandenti
cic HmGel caima, labor eft . Anfara quoqs piarberc potuic Gellius innodibus Atcicis,lib.3
.c. tf.cuuis h^BC fune verba.-PerhercIe rem ad- mirandam Ariftoteles iu 8.
Problern.& Plu tarchus iu 8.Sympo(i3c.cIixic;i'i uiprapal m«,inquit,arboris
lignummagna ponde- ra impoiias, ac tam grauiter vrgeas, one- resque vcmagnicudo
oneris fultineri non queac, nondeorfum palma ccdicnec intra rie6ficur;(ed
aduerfus pondus reliirgic, et furfum nicitur, recuruaturqi Propterea, inquic
Plucarchus, in certamin bus pal- niam fignum elle placuit viAorise, quo- niam
ingenium einfmoii ligni eft, vc vr- gencibus.opprimentibusq; non cedat. H^c
Gellius . Commode huc mihi fefe olFert locus Phornuti Grajci (criptoris,
libro-de natura Dsorum, cap.de Mufis, vbi aiCjMii fas ex vecerum fenceucia
coronari palma, ob nominis fimilitudinem, eo quod Phos- nices primi credantur
litteras inuenide. Probabiliorautem ratioeft,qu^ ab eofu- mituriquod plantahaic
tcnella fit, quod beneHca,qu6d perpetuo virens;Arbor h?c dirhculter
fcandicur.fructusq; refert fua- iies admodum, vt non abs re Mufje coro- nis
vcanture palma confedis . Grasca Ci quis malir.apponamtrgipctvouJ/Tau S^iipot*
ViKi^^J^ [j.iv rim voyJ^no^it «T/ct rtiv ofy.af- VJ^ictVi ATTo rm (potviKcav
J^okhv evp{j- ycoTipov i^^t^ cT/ct TOTpupepQv iv&pyi^ tici^aov
(S^va-etVei/SoLTov yAvKVKctp- OtTOV Ti tpvT^ • Nefcioanad palmasnatu- ram
alluferit Salomon in Cancicis, cap. 7. cum inquit: Afcendam in palmam, et ap-
prehendam frudus ems . Sand:ius cerce nullum interpretum,quid literalis fenlus
/ignificet.indicare teftatur.De palma vide Plinium lib.i 3.cap. 4-& lib.
i^-c.^z.PIu- larch.S.SympofiacOrum ApoIIinem lib. i.Philoftraci Iconcs lib. i.
in Paludibus . Et ance onania prouerbium, I^almamfer- re. quod fi legeris,nihil
erit amplius quod Wcfide res . Cur autem cadem palma fic vi^toria: fymbolum et
praemium, vide a- pud Leonic.vat.hift lib.x . cap.58. NlTlTVRinpondiCf] videtur
nittaducr fus impo/itum forte fibi onus . II?.' Confwgit m arcum] C-au fam
arcuatio- nis feu fornicationis palmac reddic Plutar- Palm^^^ chus in libello
de caufis naturalibus, pro- ff^rm blem.37.his verbis.-Cur inter omnes arbo cum
con- res (bla palma contra impofitum onus af- /^rgaf i furgit ? Vtrnm quod igiiea Sc fpirabilis
facultas quamaxmie pollex, cum tctatu« et irritatur, fefeexercens magis ac
magis exerit.? Anquoniam pondusramos fubita vrgens, aerem omnem, qui in his
eft, op» prellum cedcre retro cogat,qui deinde rc- iumptis paulo viribus,
aduerfus onus a- crius rurfus inftat ? An molles et tenens virga; impetum non
fuftinenteSjCura onus quiefcic,paulatim feerigunt,& fpecicra, quafi
contraillud aflurgant,pra:bent? Bellaria dulcia.J^ey.f/.ATctvclTpeiyt}''
SeUaria, ^ctrct/funtqj omnia ea>qux fecundis n*,en lisapponi folencGellius
lib.13. c ii.Lo- cuseftelegans apud loann.Salisberienfem faudorem quidem non
ineptum,& quem non segreinter optimos fo r ta fle habere- mus,fimeIiore
fiEcuIo rioruifletj in Poly- cratico Iib.S.cap.j.Significant beliaiia,ait,
omncgenus menfai (ecundscquoniam ibi folentapponi quarpulchrioia funt
&deli- catiora.Vtitur autem hoc nomine M-Var ro:BeIlaria,uiquit,eamaxime
mellica sfit, qua: mellica non func. Qj_iod foite c6 re- ferripoteft, quod
vcenii gratiora func ea, quas p.eceflitas appetit,quam qua^ iniratio gula;
muenit. Ha:c ille.Addam et locum Arnobij aduerf gences lib.y.nam et his ver bis
Bellaria fignificat:PuImentorum varie tatibus,ait,afiiciuntur Dij ccelites, vt
fie- rimoseft poft coenarum ditium et locii- ^letum faginas: fruftillahsec
paruula pro fuauibus mateolis fumunt,non quibusfa- mem fedent, {ed vc palatis
admoueant ©• tium, feq^ipfos plenx appetitu voiacita* tis inftigeni.Sed veieor
nequis hajc pr^ter rem congefta dicat. Odoratoiglddes] Odoriferos datflylos»
Fruclus enim palmae ob digitalem longi- tudinem dadyli dicuntur . Hic non pof- luin no latius aliquanto me
difFundere,& dehuiusarboris mira natuia aliquid non ingratuni Cvt fpero^
ahferre . Sciendum e- PalmA nim palmas inuicem maiicali quadam co- admira-
pulaconiungi,maresqi attrahcie ad fef c^tera opertus agit. Sicfurem haud metuit
^ fc ventos temnit imhres> Tutus apud^ viros i tutus apu^ Z>eos • ^ COM.
II. Typm £mble' matis, L0CU4 Jtiflmo floricQ 204 Andreae A. COMMENTARII IV X r
A mare Scythicum rupes emi- net.in qiia caiierna vel anrriim confpi- c!tur)Vnde
prodeat vir vntliq; prxrer ocu- Io5,pellibus indiirus,qai tamen hoc ioco no
iradepid:ushabctur,(ed id editioLu- duucnfis eleganter exprenum habec, vc
probemonet Pignorius . CoRNELivs Tacitus ertremo de inoiibus Germanorum,Femios
ica defcri- bit:Fennis roiraferitas,fceda pauperras.no arma,non equi,non
penates^ vi^ftui herba, veftitui pelies, cubile humus. Sola in fa- gittisfpes,
quas inopia ferri oflTibus afpe- rantjidemque venatus viros paricerac f^-
minasalit. PaHim enim comitantur, par- temque pra»d:E petunt. Nec aliud infan-
tibus ferarum imbriumque fulfugium, quam vtin aliquo ramorum nexu conte-
gantur. Huc redeuntiuircnes, hoc fenum leceptaculum.Id beatius arbitrantur,qua
ingemere agris, illaborare domibus, Iiias alJenasque forrunas fpemetuqj verfare
: fecuri aduerfus homines, fecuri aduerfus deos.HiEcTacicus. Q^ibusex
verbisfa^i- Iccolligoab /\Icia:o fumptum Emblcma tisexemplar.Eadem pene
defcriptioextat accolarum ad Nilum apud Ammian Mar cell.Iib. i4-non longe :i
principio.Ncc noii Emblemahoc a luftino hiftorico petitum efle, facile quiuis
dixerir, quiScytharum defciipuonem,quam retulitille lib.i.euol % uerit . 5ic enimrScythis
inter fe fines nul- li.neq; eni^ agrum colunr,nec domus il- lis vlla,au£
tec4um,aut fedeseft, armenta et pecora femper pafcentibus,& per incul tas
foiitudines errare folitis. Vxores libe- losque fecum in pUuftris
vehunr:quibus, coii)simbrium hyemisqjcaufa tedis, pro domibus vtiintur
.luftitia gentis ingenijs culta, nonlegibus. NulUim fcelus apud eosfurto
grauius:quippe fine izdio muni- mentoque pecora et armentahabeiiribus,
quidfaluum cl]et,(] furari licerer? Aurum &argentum perinde afpernantur, ac reli- qui
mortales appetunt. Lawle et melle ve- fcuntur . Lanseijs vfus ac veftium igno-
tus;&' quamquam continuisfrigoribiis v- rantur,pellibus tamen ferinis
autmurinis veftiuntur. H(^c coucinentia illismorum quoq; iuftitiam dedit,nihil
alienum concu pifcentibus . Qu^ippe diuitiarum cupido ibieft,vbi et vfus . Atq;
vcii»m reliquis mortalibus fimilis moderatio et abftinctia aIicniforet:Profe.
tis domus,irricus propoflti reuerterecur • 7.C.1.& Alciatum lib.tf.Parcrg.
cQp.z^. loquicurde Conft^niio abexpedicione Per III. HFNNrs /;7o;>^]
Inopsdicitur lineopc ficaiucafllim rcuercence Lib.ii.vbide lu- '■ops . et
aux'Iio. Virgil. i.Georg. liano bellum in Pcrfas meditatc.-Vrcbatur Atq-yinopi
metuens formica feneiiA.^, bcllandi gemino defiJerio . Scythiciq-y miferrimu^
accola Foti]V^\i' ^i Cereris non nouitopes.] qui vfum pcrrimus habitator iuxta
marc glaciale panisatq; vininonhabct.Sic Marcellinus: ccola. ^cythicum. Sic
enim difiFerunt accola et In fua vita vidu funtafperi, vt neqj igni, ' incola
vc accoladicatur, qui ad locum ali- neq> faporatis indigeat eibis,fed
radicibus quem,hoc eft.iuxta locum habitat, v: ac- hcrbarum agreftium, et
femicruda cuiuSi- cola Padi,accola Rhenitlncola vero, qui uis pecoriscarne
vtfcantur . ipfum locura inhabitat . Lydi.] BacchiM eft, vini, cexo t» Kvhv
Vfiuiperpetuo.gelu.] Vrcre etiam frigo dcdi^i, quod hominum mcmbra& ani-
Sacchu€ riseft.Virg. i.Georg. mosdiftbluar, vti jjorant omnes. LyAtis^ rerever
BoreApenetrahile frigus adurit, S^r/»^«/^] vcftimenta,pallia,pellcs, qui- *rn,
&Luca!ius: busvtiturpro veftitu : alias ftragula feu Vrehant montana
niues.^..^ ftragula? (vcrumq; enim dicitur) pro le- Sic Ouidius 5. Triftium,
eleg.i. iftorum, et aliarum rerum opertorijs ac- J^lurima mepelago
terra^periculapafsu cipiuntur. Vfiuiab ajfiduo frigore pontus hahet .
Perflringunt] vndiquc cingunt, totum Eod':m Iib.eleg.4. operiunt,& quafi
includunt. afhiclo terra peruflagelsi . MurinA pelles,] E mn rium pellibus. Am
PeUesmu Sed et Faftor. 1 mian.Marcell.fictlndumentisoperiuntlin rinA^ Vos date£petuos
tenerts fementihus auBits, teis, vel ex pellibus filueftrium jnurium Ne nouaper
gelidaiterraftvfia niues. confarcinatis. Nec alia illis domeftica ve- Quanquam
tamcn verbum iftud, Vrere^ ftiscft,alia forenfis: fed femel obfoieti co.
pro^moleftiam cxhibcre, accipi merapho- loris tunica colloinferta non ante
deponi- ricft>s,& quidcm noD rar6,palam cft.Cor- turautmutacur, quam
diucurna carie in, Bd. Tacitus lib. 13. Ajtnbufti multoruni paunBlos dcfluxit
defruftata.Hxc ille.Sc acca 2.06 Andre^ A. Chinefes peUibu4 ■vtmtuY, IV. Animws
(tb exter^ nis mini- Tne pen- dens . Pauper- t:ts vhii tutx . ueca in epiftolis
mCi«init p^Iliculariim vul pium et murium, qus ad arcenctum fri- gus comparata:
cfTent. Has Armeuiios ac- que ZibcllinosquidampucaiUjfed nodum . fcio an re^fle
. Hodie quoq; c Scythia fri- gidillimisq; regionibus laucilfimas pelles munum
atferri Megiftjnum hiberno cul- tuijvel pueri fcinnt;& Turneb-lib. i j . Ad
uerfir.cap. 13 raeminit. Atq; harum pel- liiim vfum etiam Chincnfibus
familiarcm effe, teftatur loan. Petrus MafFeius Iib. 6. hift. Indic dum
Chinenfes vertimcnta pcrhycmem prcciofis murium Scythoni- corum pellibus, quas
vuigd Martas vel Zobcllinas vocaraus,caIoreadmodum fua ni,& ventis
impenetrabili denfitate fufFul cire ait.quibus tamen haud fcio an non et
cuniculorum pclles in Batauia fua merito cxxquandas putarit Hadr. lunuis . Sunt
^uiopinanrur, murcm illum peregrinum abHicronymo quandoq; dici Mufcum, cjui in
delicatiorum vfum habetur : nam «iufcum,ideft,/xy5'Xiy;', murem paruum indicare.Sed
hoc odoris genus prifcisfuif- fe incognitum,HermoIausputatjnccmu* ■fcum
dici,fed mofchum. Sicfuremhaud metuity ^c.] Tutus et fecurus agir,ex fc bcatus
eftjncqi furum, neq; temporis iiiiurias mctnit. H o c fchemate fignificatur,
aiiimum kominis pendere nondebcre cxhis.quaeca duca funt et fo tuita,vtpote
quae folliciiii dines et cruciacus innumerabiles pariant, fed ea cantum debere
efle fatis, quae beni- gna naturafir clargita, vel quaeab ingenio
proficiicuntur . Vel intelligit paupcrta- tem vbicunque terrarum (etiamfiabom-
nibus pene miferrima cenfeatur ) efie tu- ram et fec urarn . Sic fane nemo
poteft no« bcatifTimus efic, qui cft totus aptuscx fe- fcquiq; in fe vno poiiit
omma:cai auttm fpcs omnis et ratio, et cogitatio pcHdct er fortuna, huic niKil
poteft clfe certi,nihilq; qnodexploratum nabeat, permanfurum /ibi,ne vnum
quidcm dtc, aic M. Tullius. Huc pertincntquas Seueca difpucac cpift. 14. quo
loci comparac fortuna; et dodri- nsboiia. Circumfpicicndum nobis cft, quomodoa
vulgo tntiefl*e pofiimus.Pri' miim nihilindc concupifcamustrixacft in ter
competitores. Dcindc nihii habeamus quod cum ma^o emolumentoinfidiantis eripi
pofiittquam minimum fit in tuo cor pore fpoliorum.Nemo ad humanum fan- guinem
proptcripfum venit, aut admo- dum pauci:plures compHtant quam odc- rin-t .
Nudumlatro tranfmirtit: etiam in obfefTa via pauperi pax cft. Ad philofbphia
crgo confugiendum : Has literaj non dico apudbonos, fcd apud mediocriter malos,
infularum loco funt,&c. Adi jcio cx frag- mcntis Pctronij Arbitri; Cdfonuere
tubd, iuguU IfAf diuite ferrut» Barbarfi contemptu . fic kgQ,contemptu,pr9
contemptui,non vc in vulgaiis, contemni . Idcm incarminc, cuius initium, Orbem
iatotum viSior Romanfishabebat» legitur einfdem a rgumcn ti yvaix». Arma
placent mifern t detritaqi comma» da luxu Vulneribus reparantur: inops audacia
tt*- ta eji . Salluft.Quoniam egeftasfacilc habctur fi et cum fociccaceni
coiexiut^maximo fe opeie diligunt. Neq; id genus aniraalia vide^^ quifpiam
licenter mifceri et tcmere.Quitt' hocquoqi diditant,qui les iftiufmodi cal
lent,altera extin«fla comparem viduam de gere. Casterum id quoq; audio.veteres
in nuptijs poft Hymenxum cornicem inuo- care>fignumque id conCQrdiasdare ijs
con fuefle» qui liberum qHSBrendorum gracia conueniiTent . Tum qui fedes auium et
v©latusoIifciuant>iiuufpicaciuu efTs capta tibiis 2.o8 -Andre^ A.
cibusauguriaHiciint,vniiis tantum corni- cis obftquium.Haic AElianus.Orus Apol-
lo in Hieroglyphicisferc idcm haber.-Mar- tcm,inquic,& Vcnerem
fcribcnces,aut nu- pcus,gemmas cornices pingunc.marem et f^mniam : quoniam hoc
animal duo oua paric,exquibus marem &f?minara gene- iMn oporrec. Siautem
eucniar,quod raro eueniCjVt duo mares generencur, autduas f^mime, uigati mares
cum f^minis alteri cornici nonadmifcentur. Icidem neq; f^- mina alccri mafi,fed diffociaci foli
degut. Ideo vnicsE cornici occurrences aiiguran- tur futurum,TC viduali vita
fibi viuedum Corntces fit.Sicille. Casrerum cornices haberi pro fymbolu
concordise fymbolo praetcr Ornm tradic cocordiA, ctiam Pierius Hieroglyphic.
lo.Iuuenalis Satyra i. Vt colitur paXydtq-^fideSyviSioriaMrttii,
§lu&quefalutato crepitat concordia nido, Qu^em Satyricilocum fcio a
plerifqj non decornice (quod pro concordise notahic ftatuimus) fed de ciconia
intelligi. Solent enim ad id Ouidianum iftudadducere : Ipfaftbi
plaudatjcxepitante ciconia rofiro. Sed cornicis-imago viderur in Fauftin? Au
guftsenummis cum infcriptione CoNcoRDIA. Sceptrum autem virgara re- giam
Hieroglyphicum rcgni elTc, ex lite- ris facris tradit idem Pierius lib.41. Vidc
adagium,Ci?r«/V«w oculos configere»cv\^\M cxplicationem non admittit noftef
Alcia- cus Iib.y.Parerg cap. i/.quem vide.Porro prodigiofacornicum viuacitas in
prouer- Cornici' hiwm ^h\]t > Cornicibt^ tiuacior . Vnde bn6,viua Hefiodus;
cior . f^^^^ homints tranfmtttit garrula cornix, Et Fauftus : Lo7igaq \
producat -^iuax cH fAcula cornix. £odc pertinet,quod Philofpphus ille mo- riens
coinicibusmuidiirelonga^uitatem le- gitur,quam natura negaffet homini . De
concordia prseterea nonnihi! agit Ouidius i.Faftor ibi : Candida te niueopofuit
lux protcima teplo, ^lua fert fubltmes alta Moneta gradu^. III. MVTVA
Jiatq;illps Hic verficu- lus ni alijs edirionibus fic habebat :
Inq-yvicemnunquam contaminata fides . Qliam autem (equimur.cortexic Barthol, Anulus.vt
alios quofdam locos, quos po- flca indicabimus . ^^od fcilicet omnes.0>c.]
HHC,nifallor, videtur pertinerc Horatiaoum rllud, O^c 5.f.Iib. I. Iniuriofo ne
pede proruof Stantem columnam: neu.popului frequent Adarma cefjantes, ad armcL^
Concitetfimperiumq-^frangat . Hic coluninas nomine, fceptrtim Princi- pis,
ipfumqi adeo ftacum regium, popu- li,omniumquc Reipub. ordinum concor-
diafundacum fignificat:qux niH feruecur concordia,omnia pefTim eunt. Elegans
io- cusNazarij Panegyricoad Conftantium.- Pcrpendic fecum excellens prudentia
tua, eiqj feraper pietastua applicaraomnes coii cordi? commoditares,illam eife
fu ndamen cum ac radicem otij, bonorum ciuium fc* minarium,quieris publica:
fegetem, et al- mam pacis altricero Videtur ifte panegy- riftes non obfcure
alludere ad nomen ^ct- (Tixicof, quod inditum, quia rex i\i ^d^nt Kttf.. De qup
Minos adhuc puer ita lufit : Cur docii /SetirtKiict olim dixere Felasgi? Nempe
(^AJi} Ka^ rex bonuihaud du- bie efl . Stantq; caduntq-,] Multiplex verbiT?^»-
r^,fignificatus eft ex Nonio; Scare,id eft, ^^^^^' confifterc,erigi,promincre,
fidcm habere, valere,conftare,fixum cfte. Sie apud cun- dem
cadere,ruere,occidere,euenire.In pa- Cadtri iiegyrico Maximiano et Conftnntino
A A. di^o.' Dij immorcalespiobare voluerunt tibiinnixam fterifte Rempublicam,cu
finc ce ftarc non poftet . Duces] Reges, et qui imperium iu po- pulos excrcenc. ^em]
confenfum. Dtfcordia prAceps aduolat] Difcordiam Difcer Deam coluere pagani
homines,quam ean- dia Di dem cum Ate (de qua poftea^ plcriqj vo- lunt.Vide
Gyrald.Syntag.i. Regiafata] Regisaut Principismorte, Alludir ad illa
faniigerata verba, qu^ po- fnic Sallaftiusin lugurthatConcordia pat ua:
rescrefcut^difcordia maxima: dilabun tu V. Quod et euangelica* licera: teftantu
r . Sic fubclitorum atq^ipfius plebeculx fir- ma concordia, et tranquilla
vnanimitas, Reges ipfos, eorumqj Rempubl- cgregi^ et diuci/Iime
conferuabir,iuxtaadagium .• Concordta fulciuntur opes etiam exigUA . I V.
pRiNCiPvM fummorum ftatus ^lebu'^ non aliundc ftabilimentum capir, quam a
cordia populi confenfu,concordia, &beneuoIcn princi. ria « Itaq^prudencer
et prouide faciunc, necefffi qui ria^. Emblemata. cjui ftabileac firmum in
(iibdi:os imperiu tutari volutic, cum mocuui:i oinnium et fcHitioiiUin caufas
prarciduur, niahir.tque a fuis aniari, c]uani tuneri . Eam popuJi concordiam et
coiifeuram, regi^ porefta- tis cou(eruacricem inc propoiJir ^t///^5A/- Kcig,
adhibita cornicum, qiin; fcepcrum fiiftuieucimagiue. Ex quo memiuirTe de- bcut
jmpermm fuum pcudeica populaii coulcufu. Q^odnsnc moIefuuTi cxcir.- plis huic
iude conquifiris coufiimare, tan- tummoHo repetam qu.-cauclor ipfemeciu lib I
j.Comnieut-De vcibor.iignific.actu- .KH^ ex lif . pj-incipio rerum
omuium,iiiquic,non Uiyito . ^iijina iuflione.fed ci popuh coufcufu re- gesadhmpti
funt : quod et poft Komaui ll inipe:ij occafum leruaciim fuir, cum Ca- M roliis
Magnus a populo Romano Augu- ftus elefluscft, et a rouciHce Leouc facro
©leoinuuvftusrquoci lus populi hodieGre goriaua hge iu feptem Gciaunise Prima-
tes trauslatum eft.Sic et Franci Chilperi- co eicclo, quod regno non cftct
idoueus, *Pipiuum 7ra,vKi/\TiKij confilio fubftitue- runc. Et cLim Pipini
proles amaioribus dcgenerallcc, rurfiis Odonem, moxeius fracrem Roberrum,&
dcinde Roberti ne- potem Hugonem ad fummum faftigium cuexerunc . Is Hugoeft.qui
vulgo Cape- tus dicebaturjvnde oriundi func, quicria- luim Francorum rebus
moderantur • Et quod de aiaximis hifce Regibus.nimirum Romano et Franco.didlum
eft, idcm et iii inferioribus obferuacum fuifle, qui hifto- ricos Iegerir,dcprehendec,
vc merito ccn- (eam dmina Icge eum iuftum Principem cfte, quiex populi confenfu
regnec i quod et Ariftoteles tradit.qui vero inuicisdomi necur,eum cyrannum
elTe. Vnde cum ma- gna regna non ex fubditorum confenfu, fed per violcntiam
primo cbnftituta /int, merico D.Auguft.De ciuic- Dei 4.magna latrociuiaeffe
dixit, addudo etiam pitatae cuiusdam cxempIo,qiii comprchcnfus« 8e auce
Alexaudrum Maguuni adduc^u», c(» i li t e r rcga i e t u r ; q r. a c a u fa m
a ; c babcrcc fcfrum ? Quid tibi,mquii,vc orbem tcr* r a lu m h a beas uife ft
u m ? fed q u ia id cgo eil guo nauigio facio,!aric vocor;tu quiaiB»» gna
clalTc^Imperator Kadlenus Alciatufl. CUiotics auccm veterum munumcnca p«f
currimus.facile obferuamusquam fluxa, momcntaiiea (ic Priucipum potcntia,
quanquam fublimisSc altisnixa radicibuf puteiur. Hienim nifi precario, et quafi
populan fufFragio ifnperaut,nenipc quo* rum nifi moderatum fic impcrium.quam
ciriftime corruit. Afiliinus refert Thry- Ui/lort^ fum inf^giicm ryrannum fuos
adeo torfif- Thryfity- fe,vi kgcm tnleric, qua nemo ueqjpiiua- Ya.nnt cx tim,
r;eoi public^ iiv.iicem colloquiauc mi JEliano 4 fccre lermones audcrcc • Qu^od
cum fijb- ditis moleftiffimum et odioliffimum effct, qui uucu oculorum,manuumq;
geftu ani- mi fenfa cogebantur exprimcre i idetiam voluit efte prohibitum,vc
moJeftiae dolo- rem adijccrecincolerabilem: quifpiam eo- rum locum publicum
petijc, qui multis lachrymis cfFufis.alios ctia ad fletum pro- uocauic . Id cum
refciftct tyrannus,in fo- rum ftatim venit, quo ctiam id,fi poftec,
populoeriperet,fleudi nempe libertatem . Giucs commoti arma rcgijs
fatcUitibusex torferunr, et fuum tyrannum de medio fuftulerunt. Eandem fortunas
mutario- nem fcnfic Amafis Aigyptiorum Rex . Amafedts. Cum enim plerolq^ ex
fuis excrcmo fup- fatum^ plicioaf^eci{Iec,aIios fortunis fpoliaflcc,^ in omnes
infolentior acquc fupcrbior vcni- recimpcrium cius aliquanco toleiatura
cft,doncc Adifancs AEchiopum Rex iucw irrupiffccrcum enim odia occulca erupcre,
cumq; multi ab eo dcfciuiflencregno taii- dem puifuseft,tefte
Diodorolib.i.Plura obuiafunt. O
Concordia ZIO Andrex A. Concordia. EMBL E M A XXXIX. T N bellum ctmle duces cum
Koma pararet > Vtrtbm et caderet Martia terra fuis : Mos fuit in partes
turmis coeuntihus eafdem^ ConiunCla^ dextras mutua dona dare^* loedcris h^c
(pectes : id hahet concordta fignum, Vt quos iungit amor, iungat (jr ipfa manu^
COMMENTARII. L «mendd- tiO . PTn gvntvr diio viri.belli diices, habiru militari
dcxtras iungenres. Hanc pi^fturam licet omnes editiones fic habcant,non ramen
placct San«ffcio, vt qui dex t ras coiii u n dlas au ro vel a rgen to el abo-
raras vel c^epiftasintelligat, idqucex locis Taciti colligipuict. Vnde non
viuorum hominum maiuis coniun^ftionemjfed quan dam vfitatam fidei notam pingi
vult. Cui &ego pedancus iudex fiibf'cribo,i«du(^us ipflus Autoris verbis,
Coniundliit dextrcii mutHa, dona dare, Dcxtrae enim donari non potuerunt, nifi
mctalloaliquo cffigiat£E. Quid? quodPi- gnorius pignore contendere paratuscf?,
Alciatum.cum haec fcribcret, rcrpexine ad eam annuli fpeciem^quidextras
impliciras cxhibcr, quiqj in frcquenti vfu apud ma- iorcsnortros,nuncapud nos
(vti praeclara qu^eqi repudiauimusj vix, acnevixqui- dem Emblemata^. 2.11 I r.
flemcxtat;rtali appcllabant olim, Annello difede . Noftri GermaJii vocant,
Hand- trevvt^^^wd quos adhnc frequens iltorum anulorum vfus, quibus plcrunque
noui fponfi fe donanc,& quales in illicicis amo- ribus Nifa a fuo
Mopfoaccipit. Hoc au- tcm carmen videtur cffidum incommen- dationcm
muneris,vt& Anconius Q^ieren gus, policinTirausnoftri farculipoecauim, in
munus fniaragdi Iiificeleganti/Timiscar minibus.quaradducicPignorius, vc iabori
fuo tumulcuacioaudloricatem concilienc Ea Cic fonant : G^emfnlgore tihi rHtilum
viridmte Sma ragdum, Parua nouU mitto munera ad hofpitiu: Hunc^ne ingrctta
tMfubedt obliuia Lygdi^ Fulcher HyUydigitis i>7fere marmoretf. Et quoties
ocultsfiexi teres incidct auri Inclufo radia?is circulu^ in lapidz^t Dic
tecum:^o Lygdm Hjlam bonu4 ardet amorc^, Uullum aurum t nuUa efi lucida gem- ma
magvs . M E docuit Alciacus ip(emet Annoca-, tionibus,quasin Corneiium Tacitum
cdi- tgo hu jiit^y^fj^jiaiT, materiam fumpfcric Emble- macis,nempeexeodeni
Tacico,iib.i.& 18. matts. q^,j5i,goftcnditur,dextrasconcordi? figna vltro
citroquc deftinari abexcrcitibus fo- . t. r. lifas. Nec veroafpernor quod
libris Ge- nialium dierum nocac Alexander Neapoli- canus,nempe Marium, cum in
Romanos maximacladefasuiret, quos {cruare vo- luit, dextra porreda
autfalutcdatainco- xtm lumesfeciffe. Tacitus in lib.r Annalium, ^bolic vbide
mortc Germaniciagit;Iurauereami • ci,dextram moricntisconcingences,hic ge-
ftuseft darae fidei Gcrmanico,qua pollicc- bantur familiares,eiusfemorcem
vlcuros. Idem paulo ante;Ab rege Parthorum Ar- tabanolcgari venere,mi{erat
amicitiam ac foedus,& cuperc renouari dextras-Hic f^- Hus renouacum inter
principes Germani- cum et Artabanum fignificatur. Oecurrit cxemolum Valerij Max
cx lib. 6. cap-4.de Caio Popilio, qui legatus ad Aniiochum mifruSjifquecLim
promptoanimo& ami- ci^fimo vulcu dexcram Popilio porrexif- feCjinuicem ei
fuam poriigeie noluic, fed tabellas fenatufconlulcum continences cra- didit,cui
ciim poft aliquam breuem mo- ram fatisfeciffecPopilius manus eius can- quam
focij apprchcndit. Caefar.i.De bel- loGallico, tcndcremaniis, petendaj pacis
figiium faiffe Gallicum memorac, vbi dc Bellonacis. Item 7. Geigouiorum
muiieri- bus;qu2B pedore nudo promincnres h mu- ro pallis manibus Romanos
obccftabatur. Signum item fuiile deditionis codem lib. tradiiur,vbi de
Heduis.qui manus rciide- re,dedicioMcm figniffcare, et proicdis ar» mis mortem
depiecari dicuncur.Cum i js, qu^adduxi e Cornelio Tacito locis, velim addi hasc
exeodem lib. i8.Hift.Ccntur«o- ncm Si(eqem,dtxcras,concordia: infigiiia,
Syriaci exercicus nomme ad Pia^corianos ferencem.varijsarcibus aggredus eft-Dex
tras hic pro quodam vficaco fidei fymbo- lo depido i n au ro,a rgento ve,au c
alio q uo- uismetalloaccipi pacet.Q^uo fenfu hic lo- cus alius Tacicifumitur
libro Hiftoriaru primo, vbi de initio principatus Viccllij Miferat (ait)
ciuitas Lingonum vetere in- ftituto dona legionibus, dextras hofpitij in/ignc •
BVCES] Imperatorcs fuos,quibusexcr citus eftent coramittendi . Viribus ^
caderet] Significat bellum ci uiieridquc videtur ex Horatij Epod. 16. imitatus
: Altera iam teritur bellts ciuilibu4 s.tas, $uu 0> ipfa Roma viribusruit,
Itaq; confultor illeapud Antiochum An- nibal rebusomnibus raaturo iudicioper-
penfis aic .-IRorDanos nunquam ni/i armis fuis vinci pode ; nec Icaliam aliter
quam Italicis viribus fubigi . Martiaterra] Roma, vel quod fuerit ftudijs
afperrima bellirvcl propcer Romu Inm Marcis filium.vt fama tulir,a quo o-
rigincm traxir, fic appellata . Lege T. Li- uiuminprincipiototius operis. Ouid.
3. Trift.eleg.7. Dumq-^fups viEtrix feptem de motibus orbe Froipiciet
domitiiyMartia Ro ma» legar, Martialis lib.;. £| igram. Fulcrior ^ maior quo
fub duce Martia- Komguj. Alioquodam loco Martiam turbam, pro Romano
populodicic: Crede mihi, nimium Martia turba fapit. SicSymmachuslib.i.
Epiftolar. Abexor- tu pene vrbis Marci^e. &c. Coeuntibtcs eafdem] Synaerefiseft,
figu- ra,quac fic,quando duae vocales in vnicain fyllabam concrahuncur. Editio
StocKha- meri hskh^l ^hafdem. O i ConiHn^ Dextr^ iun£l& pro cocordia. IIL
^ellum ci Roma ter ra Mar- ti^Lj, Andre^ A.. Drxtera fidei fa, Cocwrdta imde
di' IV. 'Dexfra concordiA Jlgnum, Dextcr^ telhs fi- det. Ceniurifias dfxtmi^^
Dexcera fidei dica- ra ert.vt mox dicemus. Virg.5 AEiieid. Nec Teriti domtnorHc
fallere dextras. Plinius lib.i i cip. 4^ lueft &alijs parti- bus qna^dam
religio; hcnt dextera orculis aiicrfa appetiturj in fide porrigicur. Dex- tras
iungere Gra?ci clegantcr vno verbo "efferunt, J^i^t^o-^At. Id haht t
concordia figntim'^ Concordh dicta eft,quafi corJium coniundio- Qux coniunCiio
quia reipfa i-'equit fieri, vr (ci- Jicet amicorum corda ipfa contungantur, id
fit per dextrarum apprehenfionem.-dex traeenim parti pctior cordis visincumbit,
et ipfa dexcra manus eft cordis pocillima niiniflra. • H o c Emblemate A.ts
indicare voUiit prifcortim morem,quoiund:is dex- tris fidei et concordire
fignum exprinic- rent;cft enrm.vtdixi, dextera fidei facra^ vndein permultis
veteribus nnmmis du.-c manus iniunLfcx oflenduntu r additis iufcrt p t i o n i
b u s yFides exercitimm .nio n n u n q u a m eciam,F;Wf^ Romanorum.Vovtaiyi huc
per tinecillud Pychagora,',Ne cuiuis dextraia porrexeits, iie fcilicet
quenipiam remere in interiorem nortri amicitiam admirta- mus. Er vero
poeranullius antiquitatis ignarus.ex dexrra fidct^ue,ait ninviru.m dus
&concordj3m perdexcram rignifica- ri. Viderac hoc longca ite Xenopbon Iib.
5.Dein(l:i:ucioneCyri.-/(^ T pKAVta^, oif 5w. H unc quoque morem attigic
Arirt-o, phauis fcholiaftes.-f -d-or s'W 'Tr/rH crvv- ^ilKctif l^e^etiettf 7dU
J^&^ictc S^iJ^ovcLi aK- Kiihotf' OuidiHs6. Mecamorph. Vtpignu6 fidei
dextras ztrasq', popofcit, Inter feq^ datas iunxit. Ciceroad Accicum:Vbi func
illf denfedex tr^?Idem i.Phihp.Dexcra?, qux' fidei ce- ftesefTe folebant,
perfidia func et fcelere violataf. Dextram in fide porrigi ideo aic Varro, quod
omnis vererum audoricas dexcerxnianus vircute conl^tarec. Audor cft
PlucarcIuis,FIaniines rem diuinam ma nuaddigicos inuoiuca facere confuelTe,
f/mbolKe fignificances, fidcm curandam cfle,ac ems fedem in dexcris ede
facracam. Qu^^de dexcris difpucac Cc^lius Rhodig. )ib.ii.cap. I 4.Sactius pro
ridiculis habec . fcre tranfilieram o^wx luflmus de Dario moribundo retulit i
i.Iib-Is cnim rex por refta manu expirauit,quam vnicu pignus fidei rcgia»
dextcram fe ferendam Alexau dro daredixit. Sic conqueritur AEueas Vugilian.i- A
Eiierd. cur dextrA iungere dextram Non datUY ? Quo pertinet et ilJud ex
vndecimo As- neid. Orem:fspac?m, s haberedicebatur.vnico tamcu
animoatqjconfilio regni fui finesmodera- retur . Hxc fere Plutarchus .
Casteruin aiunt Geryonesab Hercule vinci nunqua potuiflTe, nifi feparatos et a
fe difiundos . cxqiio perfpicuum fit,quamfirmus &in UKftusfit vnanimus ille
animorum et vo- luncatum quafi nexusatqj con(cnfus:Viii- «erfi quippe concoides
inuidi,qui fingu- Ii debiles,& nullius funt roboiis.Sic enim, vt
Philofophiloquuntur.Vnita virtusva- letior eft feipfa difpetfa. Lege Pierium
lib^ Hier©glyph.32.c.De tricipitip. O 4 Vnum i6 Andreje A.. Vnum nihil, diios
plurimum pofTo, EMBLEMA T A E RT AE
genitum 'l genitum quoque Tydeosvn^ > Hac cera exprejsit ZenalU apta manu6,
Virthtis hic pra^iaty hic foliet acumine wentts Nec tamen alteriu^ non eget
alter op(L^ - Cum duo coniun6li veni^nt^ vt&oria certa eH: Solum mens
hominem, dextrave desittuit . COMMENTARIL PRopoNiTvR AydLKiici y in qnd fint
expreflsc&mutno coniunto-ef- figies Vlyffisjhabiru diKis militaris, in a-
an loquentisj& Diorr.edis, habitu itidem milit3ii,galca,haf>a,&
clypeo armati,quo lum alter prudentia&confiliojalter fiirai ratevirium
ccmmendabilis Cur autem hic Anylfi catulus atiribntusfanob fagaci- tatem
figiuficandam ? anquod pofl: varios euores uiparriaro r€dux.icanc cognitus
fuerit ? Editio Lugclnnenfis viro armato fcnem, barba et tunica phMofophumjmaxi
mam codicem geflaiitem,opponic.Nec id, meo indicio,mal^ . Emblemati s huius
typum ob- \ j. Yeruoapud Homerum Iliad. x,. quo loco y^^^^ ^ vna cum Agamemnone
et Menelao Ne- yigfff^^^ ftor confulrat de mittendis exploratoribus in
Troianorum caftra Haiic in fe prouin- ciam recij)it Diomedes,aninu'magni vir,fi
tameu Emblemataj. 217 lamen ei fociiis aliqiiis vna profecfliiras adiiiugatiir
. Eiiis hxc verba j dvS^pav S'v^fxm6)V J^vveu ^peiTov iyyji ioVTA Tpcdfov dw'
HTtf fjLiv dvtip eVo/To yjd fjLa.hhov ^ctKTfapii.f^ ^ctp(retK6aTipove^At>
cvvTi S^v t p-)(0(jt.iva)i Kethe 'Trpo 0 Tovi- v6i](rev . OTTTTU^ KipS^Of
(JLOVVOf artes, Vc refcrtStrabolib. i. Virgil. in AEueide paflim etiam plurima
de eiufdem virtuti- bus eximijs et fapientia. Horaclib- i. e- pift. z. Genitum
quoqiTydeos] Diomedem.Ty dei et Deiphiles filium.Tydeus filius Oe- '^y^eus. nei
regis AEtoliaj.pater Diomedis,fuit ma gnusbellator, paruus tamen corpore. De
quo didum fuit illud peruulgatiim : Maior in exiguo regnabat corpore virtus .
Dequo faris muka Statius,prxcipue lib. j.Theb. Diomedes autem hnius filiusecia
Diome- cumaIi)sGr?c!sadobfidioi)em Troia^pro des . fedus eftjvbi adeo ftrenue
fe geflit,vt poft Achillem et Aiacem facil^ palmam obti- nueric
fortifl^mirplurimas flngulares pu- gnas aduerfus infignes Troianorum prin-
cipes habuit,& interaliacum AEnea ncbi- li Troiano congtelfus, Venetem
AEneam 21 8 Andreae A. piot.geiicem perciiflficquapropter illain- dignata
nuiltascimireriasattulit, vxorcm eiusctiam adulteramfecit. Qu^a re cogni- ta,
Bonus homo domum redire noluit, vt idem Homerus. De Vlyde pr^terea et Dio mede
mulca cleganter Did- Cretenfis, in fex illis libns, quos de bello Troiano fc
ripiit . Hae ceY(C\ Has iii cera cfHgiandi artcs non ignoro antiquirfimas
e[re,{ed an ad ilo Jud perfefenrentia.Proinde Sophocles : yva/j.cu /xiv epyeav
im iv Av^paTroiiTpa' 9ot * ■ /SnKeu TctS"' i^iisrpet^AV, ^ "X^pm
;/3,«) y ^ y^p voni7cu, ^pct^ou ttvva.- ToTipot . &c hoc cft; Pariter autem
fi duo iterfaciitnti^ maiora mente concipere,^ plura conficerepoterunt. Qiiod
perfpicue dedarat Salluftius inicio Catilinari) belli.* Diu magnum inter
mortales certamcfuit, vine corporis,an virtute animi,res itiihta- rismagis
procederet. Nam et priufquam incipias,confulto,& vbi confuluens,matu
refa(ftoeft opus. ita vtrumqj per fe indi- gens,alterumaltcrius auxilio egct.
Legc Plutarchi difputationem pulchcrrimam, An fenigerenda Respubl.fit.Sed
occurrit mihi Hefiodi iftuc : ttKhcov ydp ttKhovcov /xeKiTH, /ah^cov ;i/. quod
Catoio V- Imperatoii accommodat : Ovi'' iiv eoKietVos 'KO.TAV iffKv^y.ZpdtiV g-
yeipy}, ojS"' iiv yipixAvhi privov ctwctvrdL Tt» ' fXl/XVil J^i^iO.
Tl1fJ.C3U/eiV K,CUTctpl BctpiTctXhi • OuTco hfou ^nvof s2i(irx^c\\\cQ:X.\Q\\\ y
^ nam Gr:eca verba flchaben^: aT^ hpc^i ^ercus ^yjVG^ S^pdi^i hoc ^k.Sic alte
Confiernunt terram concufjo iipite frodes. Ipfa hAretfcopul^s, ^quantum veriice
ad auras JEtherifts,tatum radice in tartaratendit, Eademquoq ; quGe hoc
Emblemace com- paracio allegorica legicurapud Lucanum lib. 1. Jfronior in magnum populus ;
pugnaiqu» minact Cmru 222, Andre^ A. quid . IV. Carolus V. cur quercui COlUtUS
: Q ii terrore fidesy vt cu marepofftdet Aufter TLitii>us borrifonts, hunc
Aquora tota fe- quuntur : Si rurfum tellus pulfu laxata tridcntts JEolij
tumidnimmittat flu£tibus Eurum, ^lnamuvs iSia nouo vetum tenuere priorem
A^quora,nubtferoq; polus concefjerit EurOf Vendicat vnda Notum
Ecadiiertcinceiea, qiiercus nominc figni- ficaii in
Hicroglyph.fortitudinero.cliutiir nitatcm.imperium firmum et principacu, vt
docet lib.yi Pierius Valerian. Eirmti radicibus adfiant.] Huc forte non oranino
male illud referam Scnecs e lib.Dc prouidentia: Id in cjuoqjaic.folidif
/imumcft, quodexercuic . Noneftarbor fi^Iida, nec fortis, nifiin quam frequens
ventus coiifurgac.Ipfaenim vexarionecon ftringicur,& radiccs ccrcius
figir.Ec id cx Epiilola 26; • Libanij Rhccoris Cquem li- brum GrcEce
fihaberem,e6 libenciiis vce rer) Ea,inquit,meneminmie quidem com mouerunc.Neqj
enim vccufta,& iam fir- mis radicibus arborad cerram fledtijVento cciam
maxime furenti, facile poceft . Siccafolia] arida,& alias ad cafum pro
na.Typus humauw^ vit:E,vc dicemus . I. I N N V I T, ea vix confici pofie, auc
]abefa(Slari,qu2B firmis radicibus hasrenc, quaeq; vcl longo rcmporis
decurfu,vel in- fignialiqua virtucefamam fibi pepercrunt immortalein.Ex
induftria autemquercui Ca'farc Carolnm V.comparatamfior, vel quia loui facraca
eft.Ouid.Iib.7.5^^>'^^ Carolus Quiutus Imperator, et Franci- fcus I.
Galliarum Rex: quo loci nonnul- li inccrtam fpem venic:banr,f(^cius aliquod
firmum et ftabilcpacemcj; intcreoscom* pofitum tandem aliquando et fancicum iri
vt eo traiifad:o negotio rixaium om- niura et contencionum, lumdeniq; falfa-
rum opinionum in religione Chriftiana ta longc latequegraffaniium omnis occafio
toUeretur, Emblemata^. 22) II. tolIcrctiir,aut ccrtc magna parte lue? if^a
fanarctiir. Comparat crgo Chriftianam Rcmpiiblicam cum naui ventis et flii(5li-
bus hinc et illincagitata,(ic vt parumab- flt,quia infanis et furentibus
aquisobrua- tur,omniumq; fpes penituscadat.nift tam craffaj caligini et
tcmpeftati Deus Opt. Max aliquidlucis immi(erit, quo bono- rum virorum,totiusqj
populi confternati aninai recreentur. Sunt
vero qui hic per Caftorc& Pollucem intelligi velincSum- mum Pontific.&
Imperatorem, aquibus vnanimi voto ad metam eandem colliman cibus bcllorum
ce(Tatio, turbationumquc optatafuit quies. De eo regum couentu, quem iam
attigimus, extac Epigramma lani Lafcaris,quod fic habet: llt*m Martts cafira,
afi Veneri^ tentorid fulgent Argento atqi auro?aJi Are micat jfceres, Et Marti
grata ^ Veneri, Venm anrea : ferrum Mars amat\ in precio eji tfe quodq; fm .
Jjttora ad Oceani fummi cHcotuge vterq; Qonueniunt Reges.Begia teHa vides :
Conueniant alacres ad publica commoda', TurcA HuropA excedent finihus atq^
AfiA. Iximij HeroumyLed&a vt fidera nautA, Vos feruatores terrafretum^
colit. INSVMERIS agitur] Reipublica: fta- tus pluribus interturbatur
afflidionibus . Et f}es ^c.] Sola
fpcs cft, quaj foueat miferis modis opprenTos . Hinc intcrroga» tus Diogenes,quidnam in vita cflct
cxtrc- mum?Spes, dixit . Non fecut ac nauts.^c-] Rcmpublicam naui comparari ab
auceii vo- cali quodam (ono in(iftunt,vt volucres fe- dem ex redcnuitantes:
graues cum folira- liaj vencre,mergentcsquc nauigia : et li in
carina:imadeciderint, ciurentes: gemina: autem f-lutarcs, et profperi cuifus
prx- nuncia;, quarum aduentu fugari diram il- Jam ac minacem, appellatamqj
Helciiam fcrunt. Ecob id Polluci Sc Caftori id nu» xncnaftignant, cofquc in
mari Dcos inuo- canc. Hominum quoqj capita vefpertinis horis
magnopr^fagiocircumfuIgcnt.Om niaincerta ratione, et iti naturxmaieftatc
fibdita • H^ Plinius. Scneca Natural. Qu^ft.lib. i.fic:Argumenturn tempeftatis
nauta: putant.cum mult^ tranfuolant ftel ja:;quod fi fignuro ventorum cft, ibi
vcnti funt,id eft inaerCiqui mediusinter Lun5 et terram eft. In magna cempeftate
appa- rciic quafi ftclla: velo infidentes, adiuuari fc cunc pcticlitanccs
cxiftimanc Pollucis et Caftorisnumine.Canfa autem mclioris fpei eft, quod iam
apparet frangi tempc- ^atem>& dcfinerc vcntos. Sic ille.Solet Sc Hoc
noftro temporeid fpleitdoris fiue lu- ixiims nautis apparere inter procellas et
tempeftatcs.-quo vifo bene fpcrare incipiut iuut»,idq; vel D.NicoIai,veI
S.Thermi> fiue D.Hermiatnumini tribuunt.Sed (abf- cjuc Saivtboru
iniuria>& bona pioium riait- tarumpacc diierimj res eft naturalis, vt
comniunis rhilofbphorum confenfus pro didit. Nam hic ignis fir ininfiniaaeris
re- gionccx furao pinguiore, qui frigiditate aeii^ noeturiii cogitur atq;
denfatu r Jnccn ditur autemcx concurfu duartim contra- liarum qualitatum,quaE
inter fe pugnat ; Vaporeniracaliduseft, et aer nofturnus fiigidus. Coucurrunt
autcm tantifper, donec hacagitarione vapot iiKcndatur^Fi- j;i'ur autsm piUs,
aut antennis nauium > pofxi fuacj.^iaiikatcjDAvbi tauttfiiei h^ rct,doncc
inccndij naatcrta /hem abfnm- pta. Dc Caftore et PoIIucc vidc Plurarch.
i.Decretorum Philofophic.cap. 18. Dio- dor-Siculumlib./. fub finem cap. f. La-
ij z>oluere) pontQ Vnda recumbit. lHee}2tiafiderd] Ica Horatius i.Carra. Sic
te diua potens Cypri» Sicfratres HtlenA, lucida ftdera . Intcllicit Caftorem et
Polluccm gcminos„ quialias Diofcuri djcuncur, ideft,Iouis nlij.Horum fabulam
elcgantcrnarrat O- uidius in finc Faftor.his verbis Ahflulerdt raptoi
Photben^Phoebe^q-, forore TyndaridA fratresjjic equesMle pugil .
BeUaparant,repetur.tq-ifuaf frater, IdM, Leucippo fierr paefm vrer^-, gener .
His amor vt repetantJUu vt reddere nolint Suadeti&^ex caufa pugnat vt^rq;
pari » EffugereOebalidA curfupotuere fequentes » Sedvifum celeri vincere $:^rps
fuga . Uberab arboribus Locua eft, apta area pu- gnA ; Confliterant iUo nomina
fida loco • I^e^ora traie^ui Vjnceo Cafhor ab enfe » hlon expeBato vulnere
preffa humum, Vltor AdeftPoEux,& Lyneea^forat hafia^ ^^ua ceruix humeros
continuaia coit . Ihat in hunc Jdas, vixq-y efi louis igne re- pulfus f Tela
tame dextr&fulminerapta negat » lamq; tibi FoUux coelum fublime patebat:
Cum,Mea,dixifli^ percipe verba, Pater . ^}uo^ mShi das vni, ceslum
partireduobusi Dimidium toio munere mmus erit. Bixit, ^ alterua fratremfiatione
reeepiti Vtde foUicitA fidus vtrumqy rati .. Sodebitcimcnaiiulegerc lae apud
Feftu » Diofct Tabul Diofc rum* Emblematai 22,7 ftcllam fignlficarc laftum ac
profpcrun», idq; cx Accio Capicoiic,aii6loricacciii fccu to Scruiliiauguris.
Luccrnctiain feu lu- racii.id eft^5;,pro (^c ^ccipi roliemac fuicvtapuHM.Tiill.
i. Phiiippica; Lux qujcdam vidcbatur oblata, Scc. Euripid. iccm,^&
pr?cedatCnpido,morcfoliTonii dus &alatuspi(ftits;tum Bonus euentus, habitu
fimplici,dextrapateram,finiftra fpi cam et papaoer oftentans. A tergo vero a-
ftetRhamnufia, ftxno &.cubitoaimata. CerreBio Hic tamcn pidoris focordia
cornicem re- fi quoq; commoda defcribit elegantcr TjbulIusiib.i.Elcg.vIt. lam
mala finiffem lethoyfed credula vita Spes fouet,&* melius crasforcseper
ait, Spes altt agricolaSySpes fulcis credit aratis Semina,qu6L magno fcenore
reddat ager. Spcs ctiam valida folatur copede vincium^ Crura fonant ferrofed
canitititer opus. Spesfacilem Nemcfin spondet mihi:fcd ne- gat illa, tlei
mthi^nevincas dura puella Deam . Curviridis tibipalLif] Palla veftimenri genus
eft ad terram vfq; promiftiim . Vi- ridis autem color eoj um cft proprius, qui
fpealiqua ladantur: nec inimerito is fpci fuitdedicatus,fimilitudinedud:a a
fegeti- bus,quasquando vindes videmus, fpera- musillas ad maruritatem
perueturas.H^c fubindicat Alciatus in enjbleniate ilJo dc coloribus; Nos
sperare docet viridts, ^pes dicitur effe In viridt, quoties irrita retro cadtt.
v clhi ^ctTTg, ta^' cLvpioV toJiT' a.[XHVOVy vovTi^ .. X fiJ t/V et A A 0 )C
fjiiv '^eTg^A « cu^p to f, etA- Ao^ct cT' y«. hoc eft :
Videre,Batte,decet,melius crasforfan ha^ hebts, ' P 3 ^e- Pall^. Curvirt- di
vefie indutct^ ipes . Tradt^t te la mor- tts. 230 Andreae A. Spes etla in mori.
hmdis, Frdcide- Locus ex Hefiodo. Jahula iie l^artdo Spera/.du eff viuis^no gff
Ifes vU^t fepultts, Nu.uc plii.t, ^ claro nunc lupiter Athere fulget. - Q^idam
Khodiasob intempeftitiam li- bcri4tem a cyraij,"o inicdiis in caueam, iii
qua morc fcijealebatur, a-lcruciatnm ig- Domimamq; ampuratis nariba^, acfoda-
ta vuliieribiisfacie.CLim a quibufdam ad- moiie^e.ur, vt inedia {ibulolorum
finem alique;T> quxrerechis refpo-iclit ; Ac ciin- da hoiniiii, quoad viuit,
fperanda *unt . Q^aedum conimentor, lubens adijciam Fo:ijeni,pr:>3cl3ri
.-ertc hominis dilticho, quod ille vtraq; liiigua.tjdcm;]; fcntciuia fiiggeiric
: E'A7r/iuida: quii> fi l>jf}ituar,durum efl viusre, malo mori, Ammian-
Marcell.lib 5 i quolocide belio plane Cfuenco et miferoaduerfus Germa-
iK)sagit;& cum omnia cajforum coipori- bus oppierencur, iacebanc incer eos
qui- dam femianiajcs fpem vitse inaniter vuu- pando. Apollodorus Comicus huc
refpe- xic.cum aic,non oportere animnm abiice- re eum, cui aliquid aduerh
cecideric, fed femper etpedlandnm eHe melius . ivS^i-TTOT cl^vixeiv roy KdK^i
•ZffpciTQVTce. eLvJ^pSf. 7um Pandora leuat.totu exiliere per orbe Qurarum
infefls. effigies:^es fola remanfit Intus, e labris ima fub parte refedit . In
adagiQ.M^/^? accepto slultus fapit. nar- ratur ha;c fabula, fcd concise, et videtur
innui Epimccheum aperuifTc pyxidem (Ci pyxis vocandum ell vas illud, quod om-
niamalacontinebac, et nondoliumj cum ipfa Pandora in domo Epimcrhci vas ape-
ruicCette verba Hefiodi nonindicant,vas illud poile Larinedici pyxidem, dKKA
yvvii ^^HpeaJi 'prlSis fjiiyet '7ra>(jL dipi' K^aet' hoc : Sed multer mmibus
magnum operculum auferens.. Vide Plutarchum in confolaiione ad Apol
lonium.Mofchopulus in Hcfiodum,Saty- rosdicit dolium dedifle Epimcrheo ante
Pandoras aducutum . Origencs aduerfus Cclfum lib 4.hanc lidet fabulam. Ridicu-
luiB, inquit, cft, quod de dolio dicitur, quod olim viuerenrhomines abfqj
malis, et graui dojore, et morbis raoleftioribus, quae Parcae morrahbu?
dederanr:fed f^mi- na manibus magnum dolii opcrculum au-
fercns,ditFudirhominibns, et curasarro- ces partitaeil j (ola aucem ibi Spes in
tu- tiflimisdomibusintus relidaert fubdoli labris,nec cxtra cuoianit.H^c
Origen.My thologi ramen Pa doram, ad humanum, corpus rcferunCj foemineo
noniinecxpref- fum,qu6d carnis imbecillicas minimocx- foluipotcft. Noxts] NoxJE
Deas finguntur, qu2eho- ^jpxA. minibus mala iuferuoc, eorum.quc mcnies
pcrturbanc, vt canit Hefiodus. Jfcrdi vt docuifjCrc.] Hefiodus ab A- Hefiodft
fcra Emblemataj . fcra Bocotiae ▼ico.Virg-6.EcIoga: T^ns tibi dant calamos, en
acei/fet Mu/a Afcr&o quosftntefeni, g«A tibi adesf volucris ? Cornix,]
Q.u6cl voccm cdar,Cias,Cras,cornii Spei adiugitur.proptereaquod femperqui fpe-
raiit animi pendeantin fimuum tempus. Ofcen] Ofccn dicitur cornix, quia voce
augui-ium pr2efagit,vtdeea Virgilius : S&pefmiftra caua pr&dixit ab
iltce corntx, Omnesnamq; aucsore catuqi aufpicium facicntcs, prifcis ofcines
fuerunt vocatae, ait Varro,Gnnit.Iib.ii.cap.vIt. dc honeft. difcipl.vt&
apud Horatiu Jib.^ Ode zy. Ofcinem coruum prece fufcitabo Solis ab ortu. £t
bene cum ncqueat dicere, dicit erit] Videturiioc imitatus, 8c quidcm mutua-
tusex Suctonu Domitiaiio,qiu C\c ait:An- tc paucos,quam occiderctur, menfes
cor- nix in Capitolioelocuta ell.-gVou 'uetvjet KAKa^.id eft: omniareSie
procedent. Nec defuir, quioftentum fic interpretaictur : liuper Tarpeio qu&
fedit culmine cornix, £/? bene, non potuit dicere,dixit,erit . H?c Suetonius Tranquiliiisiu fincoperis. Dc fortuna
in raelius mutata, ii.Ai ncid. Virgil. Multa dies,variu/.qj labor mortalibua
Agrts Kettulit in meliu4:multoSyalterna reuifens 2jufit,&* in folio rurfum
fortuna locauit. Sed ad rcm propius.ex hiftorijsccclcfiafti- cis meminimus,
Athanafium, virum fan- a:um,a paganis fuggillatum, quafi magi- cis artibus
deditum. lllum crgo cxcipien- tes ludibrio,audita cornicula, pofcebant, quod
omen illud e{fet?refpondit:Auis di- cit,cras,cras, pronunciatciiim vobistriftc
deluliano infortuniura . Quod verum coiiftitit, nam paucis poft diebus relatum
cft de ca,'de luliani nuncium . Qui comites?Bonu5 JEuentu6,&*c.] Duo hi
Spei comites vana quxHam phantafma- ta ingerunt, nc plus tsedij adferat
expec1:a- tio, quam ferre queanc mifcri morcales . Boiii Euencus flmulachrum
dextra pate- ram,finiftr3 Bicam ac papauer rencs,fcul- ptum RomxVuifie fcribir
Plin.libro^^.c. 8.& 36.c.;.Eoni E cci:s.& Eonasfortun? fimulachra ui
Capitolip.ex Praxitelis opc- ribus. Gyrald.Syntagai. i Legi de veteri
ijumifmate ImpcracQris Titij, vbi quod- dam fimulachrum fuii^ o i4 j £ v £ N-
Tvs A v G V s T I, dertra pateram,fiiu- ftra papauera tcnens, vt apud P|in. Et
iii Sctreri numocadem Boni Eucntus fpeda- turcfngies,figura
ftolata.ftantcdextra pa- teramcum frugibus.finiftra fpicam &: pa,- paucr
tcnentcCircumfertur libellus Bar- tholomaei Marljani,qui infcribirur Topo
graphia vrbis Romas.vbi jib.7re>)v Gveipt^ nicL^, vou. hoc eft: Spes ejje
vigilantium fomnia. Et Qn^intilianus lib.6 cap.5. Spesinanes, et tanquam fomnia qua^dam
vjgilanrium. Q^o videtur allufifte Maro in Eucolic a-n qiii atnant,ipft
fibifomnia fingiitf Noncnim cftqui verbis poflic facilecon- fequi,quam
variasinanimo partiantur iniii ginariones,qui vchemenrer aliquid fperat. Atq;
hisinanibus fimulachris peiindeaffi- ciuntur,ac femet o5Ie(flanr,ac fi iam
tenc- rent,qu3E fibi poUiccntur. Pindarus in O- lymp.ii. cu ye /j.iv AvS^pcov
'^roKK'' dLva>, Tet dv KATco '\ivS'i) (JLiTdLfXCOVlCt TbfJ.VOt' ffcu i
KvKivS^ovT gAT/cTgi- . iJ cft: Spcs etenim mortalium, multa furfum, deinde
verodcoifum vana mendacia fccan res volurant. Scelerum Khamnufia vindex ] Nemc-
Rh.tmnn fis,qu2e etiam Rhamnufia dicl:a,quia cius fia vnde .ftatuam ab inclito
ftaruario Agoiacrito fa- dicia . bricatam coluit Rhamnus, nobilis Atricas agus,
refte Paufan. in Arric. De Nemefi omponius Ljerusin Romanarum hifto- riarum
compendio ficair:Virgo& vidrix Ncmcfisnumcn fuit, quo quicx malcfa- P 4 ais
l * 23^ Andre^ A. ■^W-meJh dis Helinquebaiir.puniebancdr.Vndc vi^o flia.Roma;
remplum huic Dc« poruicm oftiii nu- rcsNemcilnnonfruftrainuocabaiit. Ko-
Capitolio,vtindcfuan» vrbempoflet vlci* rnen fm^ mani enim fcmpcr iufta mouere
arma;ca- rci.Ha.'cilk. Vide quxfupra Emblem.x/, rit . tera» nationesodio et
maleuolentia liuore- dc Nemefi accumulauvmns . • quc quod imperium tanta: vtbis
iuftiria Vt iperes nil nift qu^d liceat] Quxhhct aiigeietnr,tela in popuJum
Romanumca- enim fperarenoeft cuiuslibet.Itaqi inhoc picbant.Nemefis,quam
plcriq; exiftiniaue pra;cipue illud animo.fixura h;£reat, Ne reeflc vim
fortunaj,3lij filiam luftitias.ali j quid fjimis . Forrunie, vt uaturr nofcenda
vim quandam*efleinterccEleftesdifcnrrcn eft nieufura fuaj-Nec vero fapiunr.qui.al-
tem, prima rerum femina, quaj farorura tius fpiranr,plusq; animi gerunr^quam vi
et fortium vires temperat, atqjemendar, lium habcant. rebus humauis tiuiinnm
adhibeiis.c ceio- Elsgams ef\ Spei c^crcriptio per que
terrenadcfpcclans,nocentes punit,bo- Dia!ogifmum,cuius ucmpc viies et adiua nis
pra^mia largitur. Et cum fit velocUli- nufia lecur» lcelcrum iudignata, oculos
iam diu a re- aduocat; quac voFa pltis ;Kquo ambiriof^ bus humanis auertit, et
cnm genicrice in faciac irrita- .Sed quia hiec fmgilUtim fins remotiore parte
coeli vltra terrarum rc- locis tafla funcplura de his addcie fupcr - giones non
redttwra renafceotem vrbem fedeo. Qui plura dc fpe cupit, adeatStc»
cxpec^ac.Rhamnufraen: appdlata ab Rha fe^um ferm.io9. et ahos^^uos ad pwrcura ||
«unte oppido A nkx regionis, vbi teplum properamus vltcriiii. 4; fiiHulacrum
habui.t;& ab Adrafto.Adra In dies meliora. EMBLEMA XLV. ErDblcmata-). RO ST
R A mtto mihi fitigeri fnts ohtulit dnno % Hac^^ cUens ventri xema^ dtxits
hahz^, Frogreditur femfer, nec retro rejpicit vnquam, Cramina cum pando proruit
ore vorax. Cura viris eadem eB ne (pes fublapfa retrorfum Cedat j ^ vt rnelius
fit, qmd et vlterias. COMMENTARII. O A c o terraro roftro rufFodi€ti,cui A
aflrcriptiim fitVLTERivs, aftec rufticus^qui verfus cfuas columnas fymbo lum
Caroli V. habcntes, P i. v s V l- T R A, mamim extendat . II. R V s T I c V s quidam
Afciati cliens Kalendis lanuarijs porcinum caput pro ftrenis «btulit. Hinc fibi
Emblematis tr- gumentum ita«flus AIciatus,cx natura luis ttHreL^ (qui dum
(iliquas orc reflexocolligit,rerh rci pervlcerius progrcdiens, nifnquam retro
afpicit) nempe vt mhil procraftinandome liora fequaraur, nequc temporis aliquam
particulam finamus effl^uere, quod noii pcrtineatad aliqucm progre(Tlim,&
reime li u s gc teii d ar occ a one m . A 1 1 u d it au tem ad extremum (vt ne
in minutulis etiaav Dtiofum
deprehendasjl ad fymborum Ca- IlV ^*^^^ V. InTperatoris,quod eft Vlterivs-
" Epigraphen hanc,/»fi?/«i videtuc attigifte TuIIius i-de legibus r Ego
animi pendere foleo,ait, cum quid orfus trada- coraliojneq; ramfacile
iiitcrrupta contc-r xo,qnam abfoluo inftituta . Non abhidic Corn. Taertus
initio librideOratoribus .r H ui U'S llibr i cdi tione m m a tu rau i, v t d i
m i^- £a p rio re cii ra- buic nou as^ cogitationi toto pedtoreincumbam.Haec
ille. R Q s T R a] Synccdochc numeri. Ro- )^i.rHm. ftr''i^»^item no fojum de
auibus dicitur, led e:iam- de alijs animantibii.s, ^Sc de ipfo h om i ne. P i a
u f .M e n apc h Afud menfam plenahomini
roJfrU deli^es. Roftra capiuruindixic Var. i.de re rult.c. j.Cinu^m PliiMus
Iib.8.cap.4.Suu.m Cice- ro t-de Dsiivinat. A fimilicndmeaucem ro^ ftri auinm
parsnauis exporreda &aca- minaca, ex asre ferrovcin prora eminens, roftrum
appellatur; hinc naucs roftrarx, quaseciani aeraias dicunrur. NoHo mno]
Kalendis lanuarij, quo die ctiam hodie ftienas mittcdi obcinuit vfis. Scfi^eri
Jhu'] propcium porci epirhetd,. fctiger,vcl {etofus.VirgiI.il. Aincid. SetigerA
fxtum ftns^ntonfamq; tridentem Attulit: I Dicuntiirautem fct^ a fuc>qaafi
fuetasi& S^tl. funtpiH craftiorcs,rigidi atq;cre(fli, qua- les fucs habcnt.
Et licet lconiim et equo- rumpili propric dicanttor tubaj,tameac- tiam
nonntioqiiam fet^ vocantur.CK.Tu- fc.^Iiihoc mcdioapparatu fujgcntem gla dium e
lacunari feta equina appenfum dc mictiiubet.Dicitutiir item fetaedehomi-
nc.Ouidius: Barl^Or viroiMrtsq\ deeent in corpore fsU • Plautus Cafina: lt(t
quafi fetps labra mihi cofungit hnrha, Setasdcaf uai pilorum et barbitii horro-
rcm vocat; vndccciam, barbafetofa r Cliens] Clicns eft correlatiuum patro-
cliens • nimam patromrs eft deienforeaufae»cIicns vero defeufionc indigcnsjid
eft, litigator » qui pacronum fequitar,,vt ab eo defeada- tur in iiidiciis Xenia.] ^{vtec, munera hofpitibusdari ^^^^'
foI-ica.,qua£ vero remittebanrur,apophorc- ra dtcebar»ru r. Hinc Martialis duos
poftre- nio5 cpigrammatum librosXenia, atque Apophoreta appellauit, qiiod in
fingulis diftichis defcripta fintmuneTa, qiva^^mitti folcbant, 8l difticha ipfa
pro muneribus, hoc eft, pto xcniis Sl apophoretis mida, Hic vero inrcilige
ftrenas, amicorum do- Stren^»' naria,qu^ Kalend.Iamwrii vltr6,cicr6que exhrberi
folita. Ex L. Pomponio.'Picl;ori- bus anlde,{i qua vciuuraelt alia ftrena ftre
nue.Q^o loco aduertimus ftrenam a ftre nuitate dici> vtapud Nonium .
Ia;n.qui- dem Kalendas auni aufpices anciquicas fa- eravm,quibus et ftienas
^Jonarentur. Qui mos a Tatio rege pofteris trafmiffus,cum verbenas felicis
arboris ex luco ftrcnas no- ui anni aufpices primura acccpiflet, vc vi- dere
cft apud Synvmachuni : quod. argu- naenrum um.inde fuic vids ftrcnuis eas de-
beii Andre^ A. Carnes delicfjs. J£>nigm» L»tcani» CA, IV. /» dies meliora,
bc ri j et ob virtiitcm etargiendas. E
r eo col- Ji^imns, occafione munurculi a ruftico ^«^/i5^,diximus Emblemace 7.
Curavirvs eademefi] Icidem debenccu- rare homines,ne fruftrentur liia fpe,rebus
quecupicis. Vtmelius ^c.] id cft, v a.u.ti' Voveov * PERTIN ?. T hoc prarcepCHm
ad fc- dulos et diiigentes, qui femper in melius proficiunt, non procraftinant,
non diffe- runt.neq; moras necflunt, &diuciu8 con- fulcando fibi mera
fomnia fingunc:delldec interca,fpeq; vana fefe ladancjvc illeapud Martialcm,qui
fe nuiic cauiridicum,uunc fe Rhctora fingcret, aut fperarer nefcio quidiuunquam
tamen fe proueherec: in- nicerc^ ac fupina cogicacione,imo vsecor- dia
pIanedeIira.Nam,quod Seneca epifto- la i 3-Interc?ceramala hoc habec propriu
ftultitia, femper incipit viuere. Ad id tra- duci poteftquod Senec. difputat de
Benc- fic.Iib.i.cap.i^.quo loci ait, vitam fem- per inchoare,moIeftum: Idead
fin. epift. 59. et pulchre paulo ante cpift.63.N0 in- coucinne illud Horatii :
viuendi recie qui prorogat hor4 Bjujiicui exsfe^at du defiuat amnis .,
Certencpluribus,puto generali fententia cmblematisintelligi rwV g'i/« ^gp hoc
cft,felicem diei fuccen[um,qua voce Cice- » ro vfusad Acticum ^.Concrarium cft
ada gwim tMandrabuli inmorem res fuccedit: cuiconuenic illud Matonis i. Georgic.
.^nmn.ia. fntts in peius ruere . Quid fi hoc refcramus ad ftudii Philofo-
AJftduim phici alliduic»ccm,v^c Plutarchus facit di- fputatione de profcdu
mrtrum ? Sic enim ille: iv t^ (piKocrotpm j/xgV/ \My^(Tiis J^set^ ?^H^y.et
'7rpQMT7)s^i ^i)pty[Ji6$.\v\ philo- fophando et virtucisitiiierenuliaeft ccfla-
tio,nullaperpecui progrefltisintermilfio . Gontra,miferc et nonnunquam improbe
defipiunt, qui fuis itamale rebusprofpi- ciunt, vt quo magis ajtate
prouchaiitur, peioreseuadant: Sicuti Menedcmus per- multos Athenas ftudiorum
caufa profici- fci dicebat,principio (apientes,deinde phi- lo(bphos,poftea
Rhetores,tandem idiotas. Qui itaqj fe meliorcm in dies facit, quafi feipfum
vincit:qui in deterius abic, vinci fe ignaue permictit. Quod Plato i. De le- g
ib• ai t e fle c u rpi fli m u m ; tiTTecy^eu et u Tof C nifi quod liceat .COMMENTARIL
IMAGiikE Spei et NemefisTupe- riore Emblemate fcite expreirimusiex-
arte,marite, tibi' StultCy^d egifl-i?nihil hic tua ^didit vxor^ Cum fit falua
fui mentula Deiphobi. Lycurgi temporibus canra erac apud om- nesvxorum pudicitia,caiKumq;
aber.uab • cafacilitace.quaj poft iauafic,vc priuse(rcc • incredibile.crimen
adulcerij a_)ud 5parca- nos inueniri ."fercurque diclum cuiufdam
vetuftillimi Spartani Gerad^cqui rogatus ab hofpire quodam.quid p^narum darent
apud Spartanosadulteri ?neq;enim videre fe quidquam fu^Jcr hac rc fa.icicum a
Ly in qna diuitis, de- litia:,& corpoiisafctticius cultusprobto
habcntur:contra,verccundia, modcft.a, ac obediciitia: magiftratibus dcbitar
obfcrua- tio,dccoriIaudiq; dincur ? Prudentcriu- tcllexit Gcradas, ibi non
po/Tenafci vifa, vbi noH admittuntur vicioium femiiuria. De faemiuarnm
prafterca prifcarum pu- jyylfYonx- dicitianotumeftillud Ar2ei,quiquibufia ^ . c
rj I j ' rumpuA\ non luaSjlcd aliorum quorundam vxotcs ^^^^^ prardicantibus:
Perdcos. inquit, de bo. is et honcftis mulieribus nihil tcmcre loqu5 dum cft,
fed in tocuai qnalcs iintoporcct igiioran.prarccr quaiTi folis raariris,qui-
bu« cum viuunc. Tam iaflgnis ciatapud prifcos virgiuum et vxorum pudicuia.vt
cas ab alij$,quam a parcntibus,aut fuis m» ritis coi>fpici,gradus aliquis ad
impudici- tiam habcrctur: tantaqi cautioneconfulc* batur illarum famx, vt parum
pudica ha- berctur,dc quarumor,quamuis vanus,ori ri potnit; fcd ca dcmum furama
matrona- lis pudiciti^ laus haberccur.fi raulieradeo domiconcluf* viucret, vt
nulluseflct,qui dcca vel bcnc.vclraaleloquipoftet.-proptc rea quod hocipfum,
matronam vcrfaniu fabulis, trahiqj pcrora hominum, profti- tutionisgcnus
putarctur.Ercnim q«i lau- datalicnam vxorcm.vidccur haberc cogni tara cuius
laudes prxdicat, quod ipfum aliquiddctrahit pudori fijminco.Quid igi tur
dicendum dc noftri tcmporis matro- nis,qu2e finc maritis incereflre gaudcnt
iuuc num conuiuijs, quac curfitant ad ahcua- rum ciuitatum dicsfcftos et
cmporia,qu^ ducunt choreas cx viris et f^minis alcern^ mixcas > quasin
balneis 'corpus nuduni o- ftenduuc quorumlibct virorum oculis > Penitiora
tangam cum Horatio, nou finc moifu .* Sunt quas JEunuchi imbeUes,^,mollia sepef
Ofcula dele^antt^ desperatio barb*., Ef c^uod abortiuo non efl opus, Prol^
pudor; Hx tameii ' Ciielopa; et Lu- crecia» haberi volunt. Hinc egunouusa-
rufpex Porphynonum raritatcm augu- ror.vt quos mulicbris petulantia ad infaii
ftum fuf^e idium adavflos, h icrum natu- la exuiare fecu Bmblemata_>. In
vidoriam dolo partam^ EMBLEMA I I I. A I AC 1 S tumulum lacrymis ego j>erluo
VirtttSy Heu mifera alhcntes dUacerdta comas^ Scilket hoc reBahat adhuc > vt
iudice Gras9 Vincerer •■ dr caujfa Jiet potiore dolus. GOMMENTARII. MV L I f R.
dirciiida.moefta, tnmuJo mamiorco iufickt, crinem fibi Htla- niartf . Ad
fignificancliim vera Aiacis elle tumulnro,.tncifafapparent litLera*, M. A I A c
r s, Dij^ Manibus Aiacis. E X p L I c A T V R. ici agalma ab Eu- ftathia ad'
Iliados Homericjc^. citaiurqj aP^^rphyiiaalicnbi. Quofi cpigramma cribiicum Virtwtr
> coiidittoncm fuara de- ploranti.mucatum fuiflc a Mnafalca Sicyo iHo,&
in Volwptaitem conttcrfiim,ex altc- Ktfklum dc Aiacc^adoumuic dodliilxmus
Camerarins. Hoc ex j. Epigrammattyo Grascorum
fumptam, tit.ei^ itpe»a^. Eft enim tetraftichon Afclepiadrs A ) KHpAfJiivA
'TTKoitA^Htp Kpnaut. Vrflnnsfic vertebat* Confideo «ja2a Andrcae A. ] Xptgram
md A}iti- III. inulHi. Aletx v)im et Atci^^v, lamentaii eft . Dilacerata
eomtu.] Signumdolonsgra uiflTimi Sic Ouid de Tibullimorte : Venit inornatat
dihaceratacomat. AEfchyli fchoIiaftcssV 'jipireuf : vyvinBif ydp 7ol( ^ptmuo-t
TtKKHV 7A( iAV7ay 7pt)(Af . Et ne quid praetcruolct,quod ad
matcriamilluftraqdam facic, illud puta- mHsladiicicndum.Gefttim lamcntantis cx-
preflit Lucan.lib.i.in Martia matrona : ^mmmmmmmmPoSiquam condidit vna Supremos
cineres,miferando concita vultt* Effufof laniata comas, concuffaq, pe^u^
Verberibus crebrt^, fineres^Ui ingefla fe» fHlclpri, - ' : Uonaliter pldcitura
viro, Cumhac ftarua Virtutis ciulaniis confe- ro illud Horatij a^ Auguftuni
i.Epift. lib. 1.^:; i . M Romulus Uher pater > ^ cum Caffore FOUUX, \ 5' \ :
Polf ingentia fadlaJ>eoru in t^pla recepth Plorauere futs non
reSpotidereJ^t^orem Optatum meritts. \ " • | Placct illud Petronij Atbftri
SatVrico : Pellitur a populo viBM, CdfOytrijiior iUe §luivicityfafcesqy pudet
raptuff^ Catoni : Hamq-y hoc dedectps eH popuU,morHmjMi ruin^: Non homo pulftis
erat,fedin vno viSta pO' teSfas, Romanum^', dectniquart id^dita Roma.
Jpfafuimerces eratyf^fine vindicepr^da. Porro Ajciatus imitatus cft hocOui^ia-
num 4.de Ponto, 15. Venie ad albentes iUabefaBa eomas . ludice Gyaco^ J Id eft,
Agamemnoiie, qucm prauum Atridem vocat Aufon. in Epitaphio ^iacis.quod ctiam
huc non ma le referri potnifltt. Vide num alludatad Prouerb. GrAcafdes. Sc,
Pergr^cari.quo- niam male audiebant Grasci circa fidem et probicatem.Sed is
poftremo locus mihi videturaltiore quadam confidcratiooc in- digcrernam ciim
dicit, Hoc rcfiabat adhuc, vt iudiceGrdco Vincerer . Rem exaggcrat ipfa Virtus
lachrymarum plena,a iudicis pcrfona.Eft enim indignif- fimum,virtutcm a Gra»cis
ipfis,a quibus id omnium minime fuit expedandum,eie Sltsam form^t amijfo fiore
relinquit amans. COMMENTARII. SteUionis iirfcri- AD defignandum hominem
fraudii- Icnnim et inuiduni pingirur rtellio, quo nuHum animal fraaduIcntius.Eft
au- tcm flelliorcrpeuslacertas fimilis, circulis quibu(Ham,& veiut
Incentibus guttis in scioduni flellarum depidus. Roie visic. Eius morfus
homincm facit ftupidum^ra- ro tamcn intcrficit. Sancftius emblemaris
epigraphencmendat . In fraudulentos ^ inuidos . P L 1 N I T s
lib.i^.cap.^.tradit e ftel- lionibus malum medicamentum fieri . *^am Sic.'?'
Emblemata-». 243 Nam jinquir, cum Itcjlioimmortuiiseft vino,eoriim quibiberint,
facicm lentiginc obdncit.Ob iioc u) vngueoto nccant euiu iufidiaiKcs pellicum
forma:. Alciatus libro i.Parerg6»n,cap.4 Qrura geritycauda eft mutatps addita
mem brts : Inq^ breuem formam,ne fit vu magna no- cendi, " Contrahitur,paruaque
minor menfura la^ certa eii . Mirantem, flentemq^ tangere monlixtk parentem
Tugif anuylatebraqi petit, aptumq, colori Nomenhet, varij Pellice.] Pcllex,
quafi 'TraKhA^ *) ttaK' Act;c/V,ait Gell.Iib.^.cap.j.vei a pellcdo, quod vxorem
legitimam e thaiamo pel- lar,vel quod vhum pcliiciat, Paulusin 1. 344.dc verb.
fign. Digcftisex Mafurij Sa- bini fcnrcntia peliiccm pro ea fumicqtia; citra
matrimonium cum aliquo confuc- fcatjdomiq; rct:neatur: additqi vulgo fic
accipi,quae cum eo femifceat,cui fit vxor. Caeteiuin an admitteic aufim
diiUndio- nemliinfconfulci indida lege inter,pelli- cem,amicam, concubii.am,
ivondum (atis liquet. Sed prasftat audiie Demofthenem oratione aducrfus
Neajram, cgregie no- mina t>k TtLKActKii^ yTif^ tTtupA^, vJjl Tiii yvvcfjKOi
diftniguentem : ait enim : TA? IJLtv iTsufcti iiS^Qv^Hi hiK g^a^cer • Tctf «Tg
^AhhAKa.^ tJjj- ka^' ii/j.ipAV ^epA- 'TreiCti ToZ (rco(JLtlLTO$' TitV «Te
yvVCUKA^ TiS ^TTCu^oTToiHff^cu yvi)ai(*>i, y^tcov ivS^cov 9UKAKA
'TriftiVB^v. Amicas habemws 'voluptatis caiifa : pellices feu concubina^
famuUtij^ curAquntidianA gratia corpo- ris i'timur:vxores autem ducimttsvt
legi- ftmos toUamus liberosyfidamq-y rei familta ru cufiodiam habeamus, TormA
amifio flore relinquitAmans] So- lenne hoc fcre cfte folctin amore meretri-
cio,vicum formas flore pereat ctiam amo risferuor.Q^nod non iiercina merstncula
illaapud Tereiuium Hcauton. ^ippe forma impulfi-nofiraynos amatores colunt; Hac
"jbi immutata eft, illifuum animum alio conferunt . Hinc Socrates
dicebat,formam effc modi» ci temporis tyrannidem . Deformirateni autem nihrl
magis accclerat,quam vinum, . in quoftellio furfbcatus ebibuum, vt do* cct
exPlinio Alciatus; nec difnmulat do- difGmusTurnebuSjCuius carmina ei Epi
thalamio Francifci Valefij adducctc non grauabor,ficenim ibi : Sic
quApelltcibus nuptA infidian tur auarUy Turnet ^asforma plus effe dolent,
medicata carmii propinant Pocula,guteata lentigine fieUio quA tt* Inficts, vt
vario ftgnetur tergore vulttt^ Difcolor, ^ macults liuefcant ora fub- ortt^. P
R o p o N I T V R ftellio,fraudis et lY. malignitatis nota, vrpore qui non modo
homini bona fuainuideat, fed etiam viru- lentia inficiat. Vnde non immerito
ftellatis circulis macuIatur:Vjdemus cnim inple- rifquc animantibuscertas
quafdam notas efTe malignitatis a natura inditas,vt cauea- mus, nc quid inde
noxas damnive contra hamus.VuIgo enim fertur,cauendum cfle NotAm ab i)s, qui
uotis quibnfdam infigncs funt. Ugnita Dicitu rq j non raro eum.qui pedibus clau
m . dicat, et animiquadamclaudicare partc : quiquc gibbo fit deformatus,aut
ftruma, | autaliquo generiseiufdem vitio,cajteris in feftiorem efle,& magis
verfipellem,fi quid tamen vulgari hominum opinioni dandii: . Vitiofum corpus
vitioftr ^lKtAf TrhlV iyjtV AS^tKH, fcilicet amicum finuilatum declinarc noii
po[fumus:eum,qui apert^ nobifcum exer cet inijr.icitias, vicare non ita
aegrepoffu- mus. Etquid homine fubdolo &: duplict poteft elTe perniciofius?
Seneca Tragic. Hippolyto in fa!laces,& fmuilatores : Vhi vultus iUe,(3^
ficia m:iiefi(is viri, Atq; hftbitHS horrensyprifcd, antiqun appetens, Morumtjj
fenium triffe, ^ alpeBu grauef O vita fallaxy ahditos fenfus geris »
Animisq^pulchrd turhidis faciem induis, rudor impttdentem celatyaudacem t^uies
: iHetas nefandum vera y faUacesprohant > Simulantj\ moUes dura. Potes huc adijccrc
excmpli caufTa, qiiod Marcellin.Ammian lib. ij-. initio, et de Mercu rio
perfidiflinio afscfatore,ibideni. Nos ad alia fellinamus. Dolus in fuos . E M B
L E M A I. O 5 ALTIMS 1^6 Andreae A. 1 1. Locus Al A L T 1 L 1 S alle6lator
anas^ cmrula pennU^ Ajfueta ad dominos ire redire fuos ^ Cengeneres cernens
volttare per aera turma^Sy Garrit, in illarum fe recipit^, gregem, Tr.ttenfa
incautas donec fub retia ducat : Obrtrepitant captA, confcla at ipfa filet.
Perfida cognato fe fanguine poltuit ales, Offictofa aiijs y exitiofa fuis.
COMMENTARIL AVc v p E s in in^di js laticaiit, ex- panfis fiiis
retibus:aiiates, aues vndi c]uecognira:, turmatim aduolaiit, prsecla futura: .
Sed fplenem exerceonafum cri- rpaiue cacliinnoyquoties artincis contem- plor
rubriliiacem in exprimendo hoc reti, cancellos verius dixcris . O cxcx^ floli-
dc-eaues, quas ralcs clackrata; infidiaj. de- cipiunc . ALcIATVs
lib.^.Parergivn cap.ii. fic aicrln Milire Plautino vitiose legirur,
Falefirie^cwm legendum fi:,Faleutrio,nO' men veceratori, impoitoriq; feruo
conuc- niens.Vnde et -TrA^ivTpt&u, quafi alleda- tricesaues Ariltoteli
Iibro de hiftor.anim. i,, vel turi.vtgalliiia: &c. AUeSiator] abaliiciendo.
Legialicubi, AlleSi^ morem efle aucupibus, exoculatam co- tor* lunibam in reti
ponere, qua: fubfultans ftrcpicu c^cterascolumbasad fepelliciat. Ea
Grajcisdicitur,TctAgc/7f)/A, '^TTctKiJ' HVy quod eft decipere,feduccre, fiue in
la- queum illicere- Vide adag Sedens colum- ^^.Ariftoteles lib.^.de
hifior.anim.cap.?. ait:PaIumbum alledricum (quasdoraie:^ capcatajaluntur) prius
mas, quam foemi- namoritur .. Ariftophanes in Auibus de columbis loquens iv
S^tKTvta. id elt : Zt cogit paleutrid agere alHgatas in reti Vide eciam
adagmn^fPulchrefallitvulpe. Cocrula pennis] cani coloris, vel (iibci- nericij.
Ire redire.] Ire,pro abire> vralludac ad verba Iuftiniani,i« §. Ceruorum
quoque, De rer.diuifione, in Infticut. in /liuam ire et redire folent.&
paulo poft:In ijsauima libus qu.T ex confuetudinc abire et icdirt
loIenr.Marcialis i i.lib.epigram. Atq-yinter menfas ire,redire fuas, Virgilms
6.AEneiJ. ltq\ reditq- vtam toties. Congeneres turmas] Eiufdem generis aiuces
ciitmacim YoLaaces .. G(f>rra Emblemata. 247 ^rire, Garrit] Gairire, qviafi
iiiepte ftreperc ^icero lib.i.de Orar.Nam &fa:clis mul- tis antegymnafia
inuenra func,c ] Sefe obftringic fcc lere perfidi:^ longe grauilIimo,quod pio-
dac, &perin(idias ad mortem pra:cipicet fui generis aues. ■ ^ Hag
(imilitudiue (cuius facilc fub- Pditoru intclligicur apodofis ) prodicorum ani-
ttfdes, mnm /raudulentum aperce arguic: qu.i cdm animoefTeamicoac bcncuolo fefe
pro ficeaucu r,vc incaucis et improuidis Facilius impon.inc,e6 fane
nocenciores,qu6 verfu- tioresjhabendi func. Sic enim plerumq; infoDces et
incautos in ignoca difcrimina, vel ad extremum vfque vitac periculum adducunt
et compellunt, fed potiflimum cum vel virse confuetudine, et familiari- tare,
aut eciam oblcquij aliqua fpcciefu- cataeos tencnr iirecicos,nodisq; ram tcna-
cibus illigatoSjVt fefe hinc nequeant extri carc]. Quo de gencrc funt vefpcrtiliones
quidam,& fceleratifTimi fycophanc? (quo rum numerus quancum his temporibus
accreueritjdicinon porcil) qui viros incul patae vitae.fimplices plane, &ab
onvni.fu- coalienos,indifcrimcn& pra;cipitium tra huut; nullumqj iion
niouentlapidem, vt, quod eft in prouerbiojn laqucos inducat: quam ad rem
cuniculis quibufdam vtun- - rur,cum impiogunc noaien dcceftandi for
tilegij.veletiam ha?iefeos,aut fcdaralicu- ius, vc fecuriiis magisque impune
ouicu- Iam,id eft,bomiacm fimplicem,minimeq; malum abomni criminetam fceledo,
cant qae abomiuando alieniirmuim mac^leiiC, vel certc quocunque landcm njodo
exrer- minentrfic vc infoiis iilemifellus hac afpcr fus labe ftametfi toro
vita: cempore virtu- tipieratiqj nomen dedericj humans ibcie- cacis
pernicies,& peftis habeacurab irapc- rica mulcicudine, qu« vt in vitium
plus quam liceaccrcdula, icaob inconftanriam maximam,qax illi familiaris eft,3d
virtu- tes ipfas iiuiertendum fic prompca et pa- raca fic,vc,quod aic
FIaccus,fincei.'um aui- de cupiac vas incruftarcSed vc paucis con traham,
hocgenus hominum vrexitialius et magis auerfandum, fic et praster c^re-
rosalios, in quosjeges foleiit animaduer - tere,diguiftimum qui iiiexteras
terrasab- legentur, aut ccrte vt calumniatores mc- rira poenaafficiautur . Quod
cnim vnice docuicopcimaillaomnium magiftra nacu- ra,hi tollunr, et
improbitatciTiquiore la* befadabanc.nimiriim vbiconcra fuum fau guinem
Jnfidiantur,& inanimas fuasfrau rfem mo]iunrur,vt loquitur Salomon. Id
Prodito- totum camen corqueri melius forcafte po- ^es pa- ceftinpacria;
proditores, qualcs fuereo/ friA. ^/A/TT/^mj-apud Griecos,apud Olyn- thios
Lafthenes.Talis fuic^?etius ille Suf fetus dux Albanorum, pugnasdefertor in
bello Romanorum aduerfus Albasios,qui fu3e proditionis pcnas deditabequisdifcer
ptus.vt lib.i.Iiuius memorat.Tu quoq; ofcelerare luda, Chriftum Dominum et
Magiftrum tuum Cvoluiffes modo) et no. f^rum,nefario ofculo prodidifti. O
impic- tatcm . S ic fajpiflime Jmpia fub dulci nnlle venena Utcnt * 4 Malc 248
Andre^ A. 1 r. Maledicentia. EMBLEMA LI m ARC H 1 LOC H I tumulo tnfculptas de
marmote vcj}as Ejfe ferunt, ImgudL certa figilU maU . COMMENTARI1. STatvatvr
tiimiiliismaimoreas, in qiio vadiq; vefpa:, infedli genus in- uiriim,oberient.
Quamuis caeterx edirio- nes habeant aduolanres et auolantes, hxc tamenpicflara
magis arriHet, quaj vefpas porids fculpcas ('de quibnsepigramma lo- quitur)
quam viuas reprxfentat. Archilochvs Poeta Laceda;- monius.vel vtalij
voUint,Parius,repuctiri ac repulfam paflus m miptijs Neoboles, Lycambis
lilix,fibi promi^Tae, lambis a fc rcpertisfatyric^adeo, et ^rauiter ipfum
Lnamben deuouit et intedatus eft, vc cn n cnm filiaad laqncum impulcrit. Vu-
.\z liorarius in arte Poctica: Etalibi: Ef agcntia verha Lycamhn - Ouidius in
Ibin : Pofimo^o fiper^esjn te\mihi liher Iamhu4» Tincia Lyeamhdo fa):guine tela
dahtt . Politianus in Nutricia* Licet acrem effufns in iram, Ore Lycamhiadas
rahiofo occtderit amhttt Archilochtif. . Hinc prouerbia, Archilochia ediSia,
pro contumeliofis et mordacibus. Archilochi patria^^io maledicis. Archilochum
tere- re,ArchilochHm caleare.pro eo,quod eft, maledicentia deletflari.
Exratepitaphium Archilochi,€x quo Emblema hoc defum- ptum vivieciu,lib. 3.
Epigram.Gr^cor. EmblemattLj. \Diogenes veifti fi- AtfXct^etf ihtK^VATOV
InixSpoV ■ oiJ^i A'J- M'jp6y.ivof Tptosov ei[y.^ctTa. BvyctTi- pav .,,,
H^piixct S^if 'TretpAfJLH-^OV o^otTTQpiy^HTro- Tg TKcTg KivYx^^i T\j[JL^6>
rum turpia lora trinm . Hospes ahi tacitejrrites neforte crahrones, Illiiis in
tHmnlo qnos habitare vides . Sepulchrum hoc Archilochi liccoreum, qui quondaro
amaram MuTam ferpentina primus tinxitbilc: Qj.iicruentauit
Heliconamanfuetum-no- uic fid) Lycambes, Lugens trium nexus filiarum . Senfim
vero cranfi,viator, neforte huius Moueris tumulofucosinfidences . Uttorenm
Archilochi fHmuUim en-.qui n»- xia quondam Carmina vipereo fanguine tincict
dedit: Isq-y cruentauit manfHetHm Helicona-.Ly- cambes Pendentes hatof de trahe
tresq^^ videt. Th vero fenfim tranfiy neforte crabrones Affixos ifii commoueaf
tumulo . Pindar.i.PyLh.ait fe noHe conuicio aliquo Ixionem af{icere,quod
Archilocho conui- cia nonbene ce(ferint.Sic ille : E'/Ug «Tg x^^^^ (prjyetv
J^etKog dS^ivoVi^netKetyopiAv» eJS^ov yctp iKAi ecw', TdL toA- A' iv
eilJ.et')(etViet ^yipov et^^lKo)^ovjSetpv^O' yoif gp^9g(7/ TteuvofxevoV'
id'ef1: Meautem oportet effugere morfum imbel- lem ^ impotentem»maledicentiam
nem- pe. Vidi enim iam olim multa in egesiate pofitum conuiciatorem
Archilochumyinfcn fis ohtreBationibus enutrrtum^O' quafepin guemfaclum,
AntiftheBes dicebat, Dio- genem vefpis effe fimilem . Vefpis enim noii raagnum
cffealarum ftrepitunv, acu- leum autem acutiffimum. Dion oratioiie 8.!^
Stobacus Serraon. ii. De Archilocho plura habcs apud Yal.Ma?tira4ib.(r.cap. 5,
Alciatum lib- f .Parerg. cap. 18. Prouerb. Irritcwe crabrones. TVMVLO de marmore]
Tumulo raar- III, moreojvt apud Vir^il.4. f^t^it in teBt6 de marmore templum.
Vespas] Vefpsinfe^orri genus, apibus Veif&^ penc fimilejfic di^^lum.quod
vefperi graii dioies mufcas venecurin cibo,i|sq; capitc ampuraccreliquum corpus
abfumaf. Ve- fpas quoq; eos diciait Sextus Pomp. Hb. vlr.qui funerandis
corporibus officium ge iunt,non a minutis illis infedis, fcd quia vefpertino
tempore eos cfFerunt.qui pom- pa funebriduci propterinopiam nequeut.
Vefparu.miium arcificium inconftruendo nido defcribit Pierius HierogIyph.lib.i£
cb- taecp notsB hominis nitemperanter lingua treiiato- abucentis,vt qui
maledicentifllmus fueric res, Vespae tumuloaffix.-c Archilochi, linguas malse
petulanciam efFra^nem ar- IV» guunt.hae enim rauc^e func et mordaces, fed nullamab
ijsiieq; obled;ationem,neq; frnio, Scufandofi con dn: Non lo conofco . Cuiushic
fer^ (enfus ; Hic iacec Arerinus vaces Hetrufcus,qui petulantis lingua^vi- rus
inquoslibet euomebat.pr^terquam \\\ Deum,caiusnullam habcbaccognitionem. Er hi
tales nonne ad venena nafcuntur.? j^^i^^;^ qui cum velut fcorpionis idiiopiimum
^^- queraq^ lancinarint.ac fiftulato vulnere,vt Hieionyjni vtai Yeibis,viam
aperuerinr. Andreas A. moxlatius veneni peftiferam vim fundur. Atra hominum.vt
inquit Plii)ius,ceu fer- pentum lingua vibrat, tabesq; animicon- creclara omnia
aduriccujpantium omnia, ac dirarura alitum modo tenebris quoqj &ipfarum
nodium quietiinuidentium ge nucu,qu?fol3 voxeorum eft,vtinaufpjca- tarum
anim*antium vice, obuij quoqj ve- tent agereaut prodeHe tit^.Nec tamcn vl Jum
aiiud abominati fpirirus pr^emium iiouere,quamodifleomnia.Cicero pro Pla tio;
Nihilefttam volucre quam maiedi- ctuminihilfaciliusemictitur, nihii cicius
eicipitur,latius diflipatur. Foscensrcrmo putridcmenriseu indiciumj liiuc nihil
gra uiusolcr, quamoris malum et virulenta mcphicis.Piautiex Poenulo fcira
fententia cll:,in maleiicos, ac vehit Scyll^os canes coiicninata : Jffhic ejl
thefaurus flultis in lingUA fitm, Vt qudflui habedh t male loqni melioribus,
Medius F"ic Medius quidam ex Alexandriadula- Ad'daur. EO"bus,qui
alios hortabatur,caIumniasin queniuis audader confiarent.Nam etiam'
fi,inquit,vulnus perfanaricin quem mor- fum infixeris,nihilominus cicatricofus
coii iBalatro, uifecur locus . Balatronem quoq; inuenio fcurram fuilfe viruletum;
vnde HoratiuS; JRalatro fuspende?2s omnia nafo . Et Hie- ronymus: Ne me putesin
modum ruftici Balatronis cuncla Origenis reprobare . In hoc peftiknna* virus
fcice conforniatum elitadagium, vr ocimumferere «y.NihiIominushi tales nil
aliuci pendhabere videntur,quam vt ftylocou- fodiant quofcumq; vel rei literaiia:
priii» cipes,feq; ex ea obtredandi licentia palma rium quserere. Infelix
hominum genus, quigrunnitu porcos,Iatratu canes, ruditii afeilos maUmt
a^muiari, fuamqj prurigi- nem,ac fcabiem prodere.quam intra forcs Mularum 7A{
dpSovnf fe continere- Audi- te,6 vipera^.quid vobisoccinat Italusqui- dam
Poeta.lane venuftiflimus: Punge la lingua piu che la faettcLj* E fu da la
Natura Cinta di doppie mura, Ferche s'habbia a tener gHardat{t,e ftretta, Tu,
che l'hai s\ attofcatd Verfo la fama altrui, Ttella de' denti fui . ;
Tiihchiufa frai canceili s Ch' vn d) non te la rubino i coltelli . Sed ceflb
piura n-ialedicis beuediccrc, fal- tem Ancicyias eos nauigare Telim, vt pe-
nifallor: co77rzp o a.}CT:ucov Ctso ro)V' blematis 7 pi^o [yAvcov d.7r' et/T^
kvv^v ATrz^ctviV, quos alebat, difcerptus efi : ita parafiti ^ ajfentatores
eoSya quibus enHtriuntur, mi~ fere perdunt\ A6la;on venator Ariftasi ex .-j.
Autonoe fTliuSjCadmi nepos.cum ex veu* - jfT^^ tione laffus ad fontem potaturus
accede- t^'^^**'^ ret,ibi cafir Dianam (venarionis Deam, caflitatis et
rolimdlnis amicamj vidit nu- dam fe lauantem . Qn od illa indi^ie fe-
r£nSj.iiifacieiB. A, adeo fic ait: oKi^piS VvyLVOV a.VCUV0^iVi)( OtKTHplMOVOf
f/cTor felixTirefiii, tu ^dSvidifii citra pernicie Nnda inuitA mifericordts
formd Minerua. - Quod narratur de A^ft^eone in ccruum .'^^ transformaro.funt
qui fabulam putant,ple ntv^tri'^* rique hiftoriam malunt, audore maxim^ Pluiio,
qui A(5Vseonem et Cippum cornu- tos edicos memorat. Qn^in et Maximius Tyrius a
yeriscanibus Acl.Eoiiem lacera- tum faiffe dicitapud Corinchios, huiufq;
facinoris autftores Bacchiadas appellat. Vi de Mytholog.Natal.Comitis, Iib.6.
c-vlc. Ad quod apud Homerum legitur, Diana permontium crra;irem ruga telis
dele(5la- ri,capras et ceruos fugaccs venando pcr(e- qui, fant qui refcranrad
fabulain Adseo- iiis. Ahj vererum fecuti philofophiam, fagirtas eas,qu>c
ceruum affcqnuncur, fo- lares radios i;idicare volunc hpoyKv:piy.co{y cjuorum
ncmpe radiorum repercu(fu,cor iiuaipfa pro condicione loci, vbi lunaeft, et
appareiit et obducuutur.Sed hoc in car aniue Alciaci illulh-ando, placec
mycholo- gi3,quam acceptam ferunc Anaxiraeni:ni- mirum quod Advrou
periculis,qax' muUa veiiando pcrculcrat,tandem expen/is,£eratc iamaffe(fla
dmidior faAiis, in ccruum di- caturmutatus, cumq; caucs nihilo fecius alcrct,
fuum omnepeculium abfump(ic, hincq; acanibus laccratum.Conuerfusau . tem
fingiturin ccruum haudabs re.Nam ^^^'^^^ ficapce fignificatur ftulcicia-Auaor
nam- ^^' quccft AriftocelcSiOmniaanimalia.qu^ma ^num cor
habenc,£imidiora»infanioraq,°ef ' fe.Vndc apud Homcrum Achilles vocac
Agamemnonem, Oivo/2Api{,KVVOf ofJLUATA i^av, KApJ^hv S^' iKdipoiO .
Temt*lente,qm cMis ochIos hahs, cor au- tem cerui. Vide Adagium.C^r«i»«^ vir. Plinius
quo- que viilc,pauid.i elfe animalia.quibus pra? grandc /ic cor; quo in numero
referc nm- res,Iepores,afinos,ceruos, &c.Maluic Al- ciacus, et quidcm
ingenios^, corquerc in cos,qui lacrones furesq; reeipiunc: aut c- tiam (vc
verbis vtar Marcellinide depra» uacis Romani populi moribus agencis.Ub. i+.)qui
familiariumagmina.taiiquam pr? Hatoriosglobos poft terga trahunc,ue San- nione
quide domi reIic^o,vt aic Comicus . LATROi^^M] Vox latronu apud vetc- 1 1 1.
ics vfurpacacft pro ftipatoribus, &cufto- jjnronth diae corporis
procccloribus^qui Impcraro- rc comicabantur, quafi laccrones.quod cir ca
lateraeffe folebanc.a verboGracco A*- Tpiveo, quod c{\,inferuio. Sencca i.de
Cle- mentia.cap.iz.Ita fumit Capitolinus,Mar celIin.Sparcian.&
Herodian.lib. y. (TM^et- r9!p'J\stKif di(fli,feu lateris cuftodes^tTspu-
p-spo/ifpiculatores Tacito Iib.i7.& i8 Se- nccas 3 de
Benefic.cap.«.5'.& Iib i.deira.
Suefon.Claudio,cap.3 5.In Galba,cap i8. Tacit.i.& 13. Annal.refert,Germano5
cu ftodes Imperacoii Romano,& principifg min;r adfuilfcSic oHm latrones pro
ftipa- toribus, a ftipc nuncupati, quam merce- dis nomine accipiebant corporis
cuftodes, quicum ferro circundabant Regum cor- pora. Latrones ergo, a.tffo r»
KetTpoVyamct cede, Varrolib.6. Latinjc Im^uje . Hodie dicuntur latrones viarum
obfelfores qui publice et per vim furantur: fic did:i a la- tendo.vel quod a
laterc adoriatur.Horat. lib.i.Epift. Vt iugnlent homines furgunt de no5ie
trones . Vurumq-j] GaneOnum,eorumq; quima lisartibus viuunt. Eruditus vir
Alciatus has soQt^LatromimfurHmq'^ non accipit vt Emblemata. ▼t fynonynia, vcl
promiTcii^, quod Ho- rat.ait i.Sctm.furta latrocii)ijs eft magiiis
paruacompararc • Manus] Multitudo,globus,vt maxima militum miiius apud
Ciceronem iii Phi- Jipp.& fa:pealias.Virgil 6.AEneid, ^^.^luuenum manus
emicat ardens . ScAua.] Proprium quoddam nomcaut fidlitium, non temere
fufpiccturaliqiiis . Pleriqj7i«/»,Icguin,pro,dira,crudeli,ter- rifica, &c.
Sedmalim Scaeuam accipi, vt 5ymmachus, proimprobo, finiftrajfamx horaine.rerum
impcrito.Q_uae fub obteu- tutuoa quibufdam fcxuis de^gnata di-
cuntur,aitilIc.Et Grajci.cum qui Cit ingc- nio tardojfl-^fcct/oyappellant.
ovJ^i ^Kttiov, •v/* iTiKn7^ovAi dictt Atiftephan. id eft, neq^/cAuam,neqy
confilij inopem. Itcomes] te coniitatur, fc tibi adiungit, et later^ ftipat .
CinSia cohors gladijs] Turba {icarioru, quos vulguslraforura
yocsit,i>raui,^fp£i dacinitpet contnmeliam . Menfis generofum] Nobilem,&
excelfo animo prasditum . Prodige.] Cicero 3.0ific. Prodigi, qui cpulis&
vifccrationibus, et gladiacorum muneribus, ludorum venationumqueap- paracu
pecunias profundunt ineas res,qua rum m»moriam aut breuem, aut nullam
funcomnino reliionf! perculfjs,cum pri mis Helueciorum cohortibus Nouariam
concenderat, vcopportuna iu vrbe, tucus ab infidijs, adueiicances legiot^es
exped- rec.Sacramorus circumuallanda? arcipras crat, vir principe ortus
fainilia, fed maio- rum fuorum viicuris et glorix penicus oblitus, vtpore qui
forruua fua minim^ Andre^ A. ceptatO' rum. xet* Vete r« in dhfiri A>.
conteiuus,antentiflimos,& mani- Adolejci tcs prodi^ bus vidum quasfiuifte,
non feruij «t tit^ teris lua negotia, fed fibi tantiim commi-' fifletideoq; qui
laboriofi cflent,opibus3c facultatibus prre carteris abnndafle: cotra qui felc
otio dedebant, voluptatcs confecla Otiof$ vg^ bancur.venationi et ale^E
djbantoperam, natora, inextremam rerum penuriam dccidifle,& opibus
cxhauftos efle, adeo vt aareo hamo fc pifcatoscfle dolerent, aut cum canibus
fibi opes cucurrifl[e,auoIafle eum accipitrc conqucrerenrur: quemadmodum et
ipfi ALlceoni cotigit.Cui rci domefticjc curam negligcnti, quinimo venationi
duntaxat intctojfacultas omnis& vita defccit.Ciim autcm nihil amplius in
bonis habcret,in il- lum homincs dicebant:Sn(. id cft;0 mi- fer A^Aon, qui a
proprijs caniius confnm' ptus es. Vide proucrbium, Ale luptrum catulos . 3.
Demum illud fpeciatim inprodigosa- dolefccntcs nonab relicct conuertcrc, qui
promi magis quam condi, vt Phrygcs fc- ro fapiunt;& tum fortc,fed
fruftrarcfipi» fcuntjcum nihileft amplius in loculis.Si- bi quidcm mir^
placent,ciim fccundisfor tunae ventis opcs fuppetunt,quibusimpu- dentes et
ignauos gancones ( qui nullunF» aliud flbi penfum rclidum habent,quam vt
lautasculMias aflcdentur.alicnaq; qua- dra viuant) pafcant et cnutriant. Ai
cxhan ftispatiirnoniis,quid iilis fupereft, nifi vt aliena compilenr,tandemq;
inmalam cru cem adigantHr,ab ijs rclidi, loBgum^Jue valerciufli, a quibusin
conditionem tam miferam,tamq5abie^^am coavf^i funt?Re- vTteitaq; diccre folcbat
Ariftonymus : Li- gnadum ignem nutriunt, ab ipfo conlu- mi, diuitias dum
adulatorcsalunt, ab eis labcfadlari.Q^iccum ita fint.comnicndan dus eft Timon
Athenien/is, qui Demeam adulatorcm Ijgonc percuirir, homines ad- monere volcns,
ne pefljraa parafitorum contage labefadlati, penmprudentiam in tam prodiuia
vita; difcrimina peflflim ra- pcrcntur,omniumq; ignominia!,contumc liis.atq;
ludibriis cxpofiti, eorum, qi^iibus fe fuaq; omnia cre ErDblemataLj l t f * In
adulatores. EMBLEMA QEMPER hiatifempertememy qua vefcitur^ auram ^ Reciyrocat
Cham^leon : Et mutat faciem i varios fumit^ colores > Prater rubrum, vel
candidum . S-ic et adulater
ppulari vefcitur aura x Hians^ cuniia deuorat : Et folum mores imitatur
Principis atros, Albi » et pudici nefcitu . COMMENTARII. I H A M A ^, ribus Iic AE LEONTEM prO
pifto- ecntu de •"J"^ ex aue pre giandes& concolores corpoii,
c]ui iHui- 1^6 Andrea? A. iSenus His. II. I.mble- tnct, e Plu tarcho pe titHm,
Adulator X't Cha~ mAleon. leonttsnfi' 6]iiain operiiintiir: ncc pnpillac motu,
fcd locius oculi verfationecircuni arpiciunt. CeUiib eil,& hunti iemperore;
folus ani- malium iiuUoalio quam aerisaijmento nu tiicur . Epigrammatis vf rfus
prmius eft Hexaaiecer.fccundui quifqj lambicub Ji- meter, con^Kans t]uatuor
lambis, reccpco tamen in locis imparibus Spondco. EicPRESSVM id e'Piutarchi
libcl- !o, De difcnmmeadulatoiis &amici:hu- ius hx'C verba: Kc.Kct^
ATty^^Oi lo t» ydiixajiKiovTo^ ■T^iTrov-Civ iitHVOf TiydLp Tcu. »^ 0 y.cKct^ iv
Toii oi^iots tT-nsS^tjf 'of/.ot OV idLVTOV £ J aS^VVATCOV '7retpt)^HV OvS^iV
ctTToKHTH Tcvv cxxj-^paiV ti[xlfx}iTov • Adu- latori quiderii, omnirio id
accidit vt Cha- mdeonti : Jiquidem vt ille colorum omniii fnnilitudinem
exprimit prAterquam dllfi : Jtc ajfentatory cum fe fimilem prAjlare non pojftt
in his, quA dignafunt Jiudio, turpia quAq; imitatur quantumpotefi . De Cha-
mxlconte Plinius lib.S.cap. 3 3« Ip^c cclfus, inquic,hianci feraper ore.folus
animalium nec cibo nec pocu alicurinec alio quam ae- ris alimenco;Sc
colorisnacura mucabilior: muracnamque eum fubindc, 5c oculis,& tauda, et
toco corporc, rcdditquc ferapcr quemcunq; proxmic atcingic, prarccr ru-
brum^candidumque. Cartiodorus Variar. foimularumlib.5.epi{>.34.naturam Cha-
fnacleoutisad fruftracorem debicorem noii minusingcnios^ traducit. Fugcrc
nefcius, fed fu^ fponfionis ignarustobliuiofus cum ielinquacur:trcpidus,cum
tenetur.Mutac verba,variacconrticuta:nccin vnadidi fiii qualitatc contentns,
diuerfis imaginibus immutatur. Meiito Chamxlconti beftiae conferendus, qua;
paruorum fcrpentum formse confimilis,aureo tantiim capitc, et leliquis membris
fubalbentis prafmi colo- rc dilHnguicur. Hxc quocics hominum afpeclus
mcurrerir, dum ei fugieudi velo cicas dencgacur, iumia cimiduate, colores fuos
varie commurat, vt modo vencta, modo blacrca.modo prafina, modo pollit cyanea
icpciiix.PioucT-Cham^ieonte mu- tabiltor . Memin]r& Aintoceles Chamx-
ieoncis lib. i de morib.cap.io.& Plucarch. in Alcibiade,Democuc. in lib.de
poteftate ChamxIeontiSjCiinitus Iib.i8.de honeft. difccap.vlt.Ouidius i
j.Metamorph. Idquoq^ quod ventts ammal nturitur ^ aurcL^, ProtinHS ajftmilat»
tetigit quofcmique tt)m loret ^ Chamxleontem nihil cdcrc,& vento nutii
ri,non probatur omnibas, iisq; eruditis linguamcnim habct,inquiunt,hoc animal
femipalmum longam, quam porro in iu- fcda, quibusmaxirae vcfcitur, excritac
vibrac,ciusq; mucore fcaraba:os,locuftas, formicas,mnfcas,& alia infedila
ad fe addu cic. Fatentur tamen ad o do mcnfes, atquc intcrdum inregri anni
fpacium famcm to lcrare ; nam cum pulmonibus magnis fit pra»ditus,ventum intro
magno impetu at- trahit^eoqjintumcfcit.Chamasleon nomc Cham£» eft animalis et
herba: mutantis colorem, a leonvnde ^lxAtfid c{^jhumi,Sc AgW,quall leo ter-
dicini» reftris.Ariftotcl.4. de part.anim. cap. 11. Omnium ouiparorum
pcdcftrium tcnuif- flmus Chamxleon cft. Pra:nimionamquc mctumulciformis
cfficitur .* metus cnini rcfrigeratio p«r inopiam (anguiniscaloris- quccft .
Vidceuudcm lib. i.dc nat.anini. cap. 1 1 . per totum. Chamseleontcm apud Lconem
X fummura Pontificcm fc vidif- fc teftatur Picrias,HierogIyph.lib.z7. SEMPER
hiat] Hiare, propri^ cft orc III. apcrto fpiricumcmittere.Accipitui tamcn
Hiartj, criam pro (poncc,auraliqua vi cxtcrnaape ririfiue fcindi,vt lingua
hiataridicate, tcl- Iusa;ftu;hiant ctiam florcs,quandoaperit turjoratio quoq;
hiarc dicitur, qu? mal« coniunda concinnataq; cft.Pcr translatio* nem
fignificac mirari,dubitarc, ftupcrc Viig.6 AEneid. Incertti^ clamor frujhatttr
hi^ntes, Reciprocat.] Repecit,retrofleditur, vel Recipro^
recipit.procare,peterecft,vndc procax, et cartj, proci di(fl:i. Rcciprocum vero
a recipien- do diciait Varro.quiaco rcdeat vnde pro fcLlum cft. Hinc maiis&
anim? recipro- cario . Hoc loco vero reciprocare propric ert auram
reforbere,fubindeq, rctrahcie : fic enim Liuius rcciprocarc pro rcfpirarc
vfurpauit. Vefcitur aura.] AlluHoad Proucrb-r^» r^/iri M' to viuere . Populari
aura vefciy cft populi rr£flare ad coruos redigi^quam aduhtoribus exponi.
qiioniamilii morti- cinimodo coiireftcntiu', iii etiam viuos boiiosquc laniatu
pcf>ifero etcarnificeut. Idem iiueriogatus, quxiiam belHa mor- fum habeict:
omniu.^i noccutilfimum.' rc- rpoiidit.Si de feris iiuerrogas.eft obtre^fta-
torrfi ^emaufuetis.eCI: adiilaror. Nam ob- tre6latorquidcm prx fe feitodium,
adu- lator aurem fub am ci perfoiia mnho Ix- ditgrauius. Et hi tales.qui probe
lo . CO LC H I DO S ingremio nidum quid congeris ? ch Nefcta cur pullos tam
male credis, auis \ J>irA parens Medea fuos fauifsima natos Perdidit > et
Jp^ras farcat vt illa tuis ? COMMENTARII. ^59 eu, BA s 1 fiijeinfiftat f^atiia
Mede?, ftri- ^ftoferro infantem nudiim petcntis, iii cuiiisgremio aiiiciil^e
aduolitantcs ni- dum conftruercappatcant:red ponc infans alter nudus&
faucius, quafi mortiuis ab- icdus humiiacear. C V M Epigrapha huius Emblemacis
conueiift illud Sencca; de beneficijs 4 cap. i^.Qnomodomale filia* confulit,
qui il- Jam contumcliofo et farpe rcpudiato col- Iocauit:quomodo
maluspaterjfamilias ha- bebitur,qui negotiorum geftoruni damna topatrimonii
fuicuram mandauerit:quo- modo demcntiflime teftabitur, qui tuco- rem filio
reliquerit pupillorum fpoliaro- rem:fic peflim^ benencia dare dicetur,qLii
cumque ingratos clegir, in quos peritura confcrar.Hocei Gr^co ArchitcPoct? E-
pigram.lib. r. Hi (ptKo^opyletv. Kittv o\uVt vtj ri if^/iTTctuev» ^vx^-
fjLiJif^Hilf ypATl^ 'TTVKTlS^t VOOSOTpO- iKT» 7(thi-)^v Tt^iV ffio im i^i ^v-
KoX^^iS^Ai fj.{iS* iSiav (^^^AyAvm 70 ■ Ki^^V i Terram omnem.infulasq,
peruolitans m hifundo, MeJe:» in pida tabula pullos alis? Sperasautem pullis
implumibus fidc tuis hanc feruaturam Colcliidemjquae neqj propriis pepercit
libei is ? Tot faltus, vnddstjjemenfitt 0 hirmdoivo- latu, Medest, inpicia,
nidificcts tabula ? Tu^tuos fore fecurosftibi fida putanda, ^lujzneq^ -vel
natis dintfepercit^erifi Maruiluslic eipofuit 5. Epigrammaton paraphraftic ys ;
^iuid vaga tot terras vrbes^ emenfa vo- lucris, Colchidos in fMo nidificas gremio*
Tignoribusq^tuis credis mxVe fanafidele ^ ll>fe la cruda Medea. Mutalo toHs^
Mutalo y ntfidare ifigli tuoi A chi gia vccife i fuoi . Multaaliaextant in
Medeam epigramma- ta in lib.^.Epigram.Gr^cor.fir i^pcoiSetf, vnum tamcn ciufdem
cft argumenti,quod fic habet; KoK^^dSct T)}v i^sri Trcuiriv AActVof Ki^i\utvcv
ivJ^pct Tolf /- S^loii,eiv au Tn^ov ev dx^^oTpioif Id expli- cat Socraces apud
Xei ophoiitem Iib. 5. ci srouvvij. Dcm^-^c colloquio ciim Glauco- ne . Referr
Plutarch. ivyetfxiK. ■Tretpcty' yi\. Qu^a racione Timarchum impudi cici? et
prodigaliratis accufauic AEfchines, non tam vc homuiem probro ariFiceret, quam
ne deiuceps ad populum conciona- recur.Qui cnim rem famiharem adeo ma- le
adminiitiairec, indigiuis videbaturcui publica crederentur. Pra^clare
Tiberijfa- dum iiiemoraair .1 Coin.Tacito: qui vt honeftam iniiocentium
paupercarem Icua- uic:ita proJigos, &: ob Hagiria egentes Vi- bidium
Varronem, Marium Nepotcm, Appium Appianum, Syilam, Virellium, mouic fenaru,au c
fponce cedere pailus eft. Gorgia orarore publice aiiquando dicen- te,vt
concordiam fuadciec, Melanthius no fuftinuit:aiebac enim de pace eum minime
alijs verba facere debeie,qui fibi, vxori et ancilI:£concordiam perfuaJere iion
potuif fec.Idcm in Laconicis: Agis Archidami fi- lins ei minime Duci fidem
habendam dice bac,neq; credendum luuenum cxercicum, qui fuam ipfius pacria
mifere prodiditler. Id dicebat Ephoris.qui Imperatore quen- da lubrics hominem
fideiinhoftes mitte- bant . Egregie Ifocrares ad Demonicum: OTctV 'J-rip Ttf moiie ^f. tradlusefl.
Neqiie veio gra- uabor Jocum integrnm fublegere ; T«* Tov J^i r»( etv^paTrlvn^
ivS'fiet( 'Trpof^a ^eiov i^ivpi Qedf TpoTcv, iTrt^Hf TtiP ^v^Xj^v ymva habeat
fe iujfu De i fubU^ tum efje in currum > validejue aurigatio- nem regere
debere» nimirum haiberas mo- deraturrregitj', currum,&* equorum teme-
ritatem contundit.At equi diuerfum appe- tu?7t curfum y temereque huc atq;
illuc ra- fiunt currumjiic ad petulentiam,ingiuuie Ac contumeliam, tUe fi
vieeriteii prApotentts equi -oiSyfertur currtts prQ libi" dine vi^oris-
'§^0 fit, vt vi^rice interdum fetulantia, vna currtfs auriga ad con,
tumeliaSiConuiciatimpuritates,atqHe alias nefariasy minimeque fincerdS
voluptates j interdum vero dominante iracundia, in multof variasqt^ calamttates
vterque fera, $Hrinpr4ceps . Huc ctiam tefciatn cotn. mode illud D.Cypriani.cx
lib.Dcdircipli na et bono pudicitia;: Coerceat animus, ait.ftimulos
carnis,refr^net impetum cor- poris:Accepic hanc enim poceftatem,vtiI- liad
imperium cius membra feruirent. Et quafilegitimusac perfcdus auriga vltra
concciTas corporismetas extollentcs (e car nisimpecus, coeleftium prxceptorum
ha» ben s rcflcdat,ne vltra terminos fuoscur- rus iftecorporis raptus in
periculum fuu fccum et ipfum rapiat aurigam, &c. IN pr&ceps rapitur fruffra
^c] Allu- dit ad illud Virgilianum, _„ — Iruftra retinacula tendens, 'Fertur
equis auriga,neq; audit currtis hfi* benas . Ecad prouerb.D^ curru
delapfu4.C\tzt\\% ex PUcone locus eft in Pha:dro,qui cxpli- catur commodiflime
a Plutarcho, Qua:- ftionum Platonic.8. quo pertinet Cicero- nis hoc e^.TuCcuI.
Exifle e poteftatc di- cimus eos,qui efFr^nati feruntur.auc libi- dine,auc
iracundia- Qui igitur exifle e po- Ceftate dicuntur,ide6 dicuntur, quia noa
funtin poceftatc mentis, cui regnu totms animia nacura tributum eftihinccompo-
tes et impotes^quianiinum habent,vel no habent ni fua poceftaie . Auriga]
Aurig|a non dicitur abauro,fed ab aureis;funt euim aureae lora fiue fr^ni, qui
equis adaurcs alligantux^ficuc oreac j quibus ora coercentur, ^fpTAni quem
vehtt orts.'] Manifcfta allu fio ad par?miam,.Of infr£ne.id eft, ei^' Katio
quem nuUa gubernat] vide pro- uerbium,f.v/V^' nullaratio, oKi^pa ^ ip,t,gfffs.
tes,quibus nihil credcndum facil^, quod ^ fit ea aetas lubrica ccrt^,&
pr?ccps,& qu? nifi macure refr?ncrur,triftem cxirum fcn furafic. Arguce
Dion Chrvfoftomus : cipoS^poTepis J^fTreu ^ctXtv^• Et Ariftot. Moralibus ad
Nicomachum : ^d\t^of KATetfAAVTtVtC^CU Tepi vsaV, tfVa^^atW^ ys(TA fJLiTA/Sa'
A«tf eiKKoTi^iffi AKhoftpoiAZVH • Elegant cftdefcripcio adoleli^cntis apud
Horatiunt cpift.ad ' ifoncs : Cereuiin vitium fieBit monitorihtts aS^et ^
Vtilium tardui prouifortprodigtt^ Aru, Sublimis, cupidu^^ ^ amata relin^trt
pernix . Qiiid pluribusopns ? Tria fibi vidcridif- ficilia dixit fa^^iens
HebrxuSvviam auicu Ise in aerc medio volitantis: viam coliibri in media
planitieobcrrantis; viam naui^io ajquorc medio, fed omnium difficillimu, viam
adolefcentis in ipfo ajtatis feruorc lu- xuriantis.5ed mc rcprimo.ne mctas
excc- dam lcdionis compofitx ac modcratae • ^^4 Andre^ A. In temerarios .
EMBLEMA ASPCI S aurigam currm Phaethonta fatetni^ Igniuomos aufum jle^fere
Solis equos : Maxima cjui poEquam terris tncendia Jparfit y BH temeri tnfejTo
lapfus ah axe mifer . Sic pleriqtie rotis fortun^ ad fidera Reges Eue^i,
amhitio quos tuuenilis agit; PoB magnam humani generis cladem^ fuamq^^
Cunciorum fcenas denique dant fcelerum . COMMENTARIL SO I radiatus ciirru
fuoaureo qnatnor cqins^iicet hoc ioco citio rantum fint co!i(picni) vehitur,
qni dum confternati et ferocienres videnrur, iuaqncm aurigam fuiim h curru
rclidis habcnis dant praeci- oirem . Phas TKON iili^HS Soiis et Clynne- nes
Nymphse, iuucnis maximc tcraera- FalfulcL rius,quiarjcganrcr ac importune a
patrc phaethi efrtagitans,vt.currum &eqnos,quibus Sol tn, vchirur,Hie vjio
gubernare permitBcrecur: imperrauic, fed oneri dif?ici'limo impar . Equi cnim
i»noro vc6lore pcrrerriri.in par rein conrranam incli;:aucrunt, quos ipfe
'extra Emblemat> C extraviam currcntcs rctinere ampliiis no potuitj indc
magnnmiu terris incendium cxortum, adeoq; vt vniuetfus conflagra- ret
mundus:& lupitcripfec^lotimensil- lum fulminisidudecurru pr^cipitaucrit, et
m Padum deiecerit,vbi fuit fubmerfus. Hinc Ouid.Iib.i.Triftium: Vttaret coelum
Fhaethon yfi vmeret.et quos Optauit fiultetangere noUet equos . Totam autem
Phaethontis fabulam,& pr? cipitem eius cafum defcribitlate Ouidius a fine i
Metamorph.per magnam partem 1 Ciceroquoqj3.Offic.fic de Phaethonte meminii: Ac
neilla quidem promifla^er- uanda funt,qu? non nifi i js ipfis vtilia,qui bus
illa promiferis. Sol Phaethonti filio (vr redeamus ad fabulasj fadiurum fe elTe
dixit,quidquid optaflet.optauitjVtin cur- riim patris tollererur.Sublatuseft,
atqjis antequam conftitit^idu fulminis deflagra uit.Quanto melius fuerat,inhoc
promif- fum pc^ris nonefle feruatum?PIinius Na tur.hiftor.Iib. 5 y.cx.
Phaethontis.inquit, fu! mine idi fororcs fletu miitatas in arbo- respopulos,
lacrymis ele^ftrum omnibus annis fundere iuxta Eridanum amnem, quem Padum
vocamus,vt plurinii Poetae Grasci dixcrunt. Sed paulo inferius fub-
di^:Phaechontem in AEchiopia A.mmonis obijfle Theophraftusaflerit.&c.
Vtitur e- xemplo Phaethotis HoratiusIib.^.Carra. ad Phyllidem amicam,qui iUam
monet,ne altiora fe petat,fic ; Terret ambufius Phaethon auaras Spes, et
exemplutn graue prAbet alct iegafusy terrenum equitem grauatus Bellerophontem .
Semper vt te digna fequara: ^ vltra G^am
licetfiperareynefa^putando, Diifaremvites. Placet hucaffigerecuiufdam anonymi
car men non illepidum de Phaethonte : Aufus in &ternos iuuenis cofcedere
currusy Jgneaq-, audaet fumere lora manu, Pblituspariterq,fu$jmetdqipatenfA,
^luos mundo iparfit ignibus ipfeperit. Etilludbreuiuseodem fpe. z67 4i(hAet
m^atOY. CrAcia BetrhariA lento coUifa duello, StHltorU regum ^populom continet
&flus» Noncft ambigwiim, cjuin fccuiiusseiiura IradiixilTent, et gloriam
credo meliorem fuilTent confecuti Bobili^Timi Imperacoo res, Cyrus, Xcrxes, et
Alexander, fi fuis contenti finibus,malui(fent regna propria tutari et
adminiftrare, qnam armoium-a- lea plusquam pareflrei,alienisinhiare . I- tidc
&innumerabiles alij,quorum elFcra- tior ambitio,regnandiqj cupiditas, et
futi &■ populiiutcritum acccrfiuic.Qjiud eiiim, vtcajterps taccam,
aliudfecit Alcxander, auanquam prajclafis iiaturje et dodrinje
lubornatusmuncribus,quam vr graflato- rum priiic^ps orbem circumcnrfarct, fibi
fuisqj laborcs 3c «olcftias innumcrabilcs crcaret.nullttmqj quietis &otii
fincm pro ponerct? Huius infatiabilem victoriarum htim nullus vd profperrimus
fucccffus TPquam rcftinguere potuitrnullus honos, quamquam magniis^ eius
ambitionem fc- dauit.Itak]4 non concentus ampliflimoim perio Per^co.impctum
fecit ui Scythas,in Ba^Vrianosiiri Indbs, vltra ctiam progrcf- furus fi per
coptas fnas licuifler, aut nifi morte vio|cnta tcprcfTuscfTct. Qiiiddc
PompeioJquanta virtute &cxpcrieHtia vi- ro ? quam magni a fuis habito ? nec
cnim vna caufa fuit cur a Romanis,aliisq; gen- tibus maximoiq honorceffet.Enm
ramen roifcre occaecaiiit,tandcmq; perdiditinfa- ua ambitio,ncc fc modo,fcd et
patriam et Remp.qtiam dcfendcre fe iailabat,oppref ^ fit et fuueftc dilaccrauit
. Tpcns cnim in aucupanda ^loria,iii cuius cbmhiunicatio ncm admitti ncminem
fuftmebat, dum Spartacum pcrd©muit,dum Lucullo cri- pit vidorias PQnticas&
Armeniacas,dum Mctello hbnorem dc piratis fufFuratur, vnusq; ommbus exccilere,omniumq;
glo riam obfcurarc cogitat,alienauit a fe opti- (morumqiiorumcunq;
animos.Eirgodum potentiam fuampurat egrcgie fultam C. Caefarisaffinitatcquem
fibi adiunxerac ad fuas vires firmaiidas,ab eodem fuit oppref fus Et hos quidem
fuaeciuitatis Phaethon ras rede dicimus,quales nimium multos fuperior parrum et
noftra vidit ajtas-Con- ftaminus Manalfes Annal.de Michaclolm peraioic hupc in
mpdu fere fcribit: (quia. enim Gjrajcanon fuppctunr, Latinam ver- fionem
huc^onfcrrcnon verebor) vbiMi- chacius maturam ad stat«ni pcnienit,ia- qucfolus
amplitudincm iicgotiorum Im- peri j procurare coepir,reapfe verum illud
probauic elTe quod eft in fabulis.Qiiippe mox vt altcr quidam iuucuis
Phaethoii, currucon ccnfo, totum Romanorum im- periura perdidit,& ipfe
dcauito parrioque regno>veIuti quodam curru, eft deturba- tus et
excuffus,non pronus tanium cades, fed ctiam dcorfum Ijedens.Quippc luxu- riofae
humida^que vitx fcdcdidir,velutal tcr Ncro,immodeftus in vino,animoefF^-
minato, impudicus, temulentus, omnem pecuniam in collufores exhauricns,qui e-
rant fcurrajimpuri, curruum agitatores, mimi, primoftacim diluculo tcmulentiae
dcdici, delicias ciborum et fuauium obfo- niorum auide quaircntcs, totos dies
apud inucrccundas mulieics exigentcs,potorcs, ]udioncs,Ijbidinum flammis fu
rentcs:qua lis fcilicct olim erat ille Sardanapahis.rex Niniuitarum, &c.
Quod dum meditor,vl tro fcfe ©ffert Caroli vltimi Burgundiaj Ducis fatum
dcploratiflimum, qui pro- ptcr virtuiem bcllicam, et ditionemam-
pliflimam,inrer Principcs fortunatiflimos habcri potuiflec,fi vim ingeni j, qua
pollc« bat, et magnitudinem animi,qua fecerti- bilem et formidabilem
oftenderat, ad fua potius afleucranda, aut ctiam augcnJa, quam ad cxtera
expugnanda conuertifleti nec fane tam infclicem Biortem obijffet . Huc refer
Adagium, Aut Regem > aut fa* tuum nafci oportere- &, Hahenevf ignarui
nontraBet* Fabulam hancalij alio traus» fcrunc, nimiriim ad infignem quandam
conflagrai^oncm, vt PlatoinTima^o, cui Lucretius lib.y.fubfcribit. Ficinus, et
ali- quot alijjtraduntfuiflfeComctam vaftum natura folarcm,qui tandem
diflblutus.in- tolerabilesaeftusconcifauerit.Sed h?c pra: ter rem.Si ad mores
refcrrc malk.apponc re huc potes excmplum FJamini j Confu- lis, cuiustemeritas
infigne detriir.entum fuas Reipubl.attulit. Valer. Max. i.cap.(^ inter Afridem.
Talia figna] huiufmodi fymbolum . Magnanimus Agametnno] Agamerw- non filius
Atrei et AEropes,de quo multa Homerus.Nam rex fuic Myceiiarum, et ydmern rcgum
iti expeditione Troiana; fic di- i>nde ^^^^ h/cL\-, id t{\,valdeySc fJLify.vcoi
ma^ *-ius . rieoJuro,Qu:iC\ quidiuduret in bellojauc quim opfiaiida
vircutefitindefeflus.Pau- 16 tamen aliterderiuat Socraresapud Pla- tonem nv
Cratylo.quamquam ratiojetymo logia: eodem tciidat. Etymologia veto ha;c cti, a
viaoria, et adhjcc damna patitur atiocia.Emblemaaiitem cx Imaginibus mhU'
Philoftrati pctitum eflc.pcrrpicuiim eft,cu *^ ius \\xc funt vcrba : Herculem
in Lihva hiloBra dormicntem, poft Antxum fupciatnm, petitii . Pygmxi inuadunt,n
Antajum vlcifccren- tur, cuius fefratrcs afterebant, non quod
athlet2e,autilJiparesefrent,fed quod terri gen», &aIioqni fortcs. Quibus e
terra e- xeuntibus(nam veluti formicx tcrram ha- bitanr) concitatur
arcna>non aliena,fcd pro pria,propiijsqj manibus culta pafcuntur. Ciim
meffisaducnit, fecuribus dicuntur vti in (picas.co quod arborcs eas arbitren*
tur-Sed 6 tcmcritatem,Herculem dormiS tem feinrerfedurosafteruntjquem nec vi- ^
gilantem formidarent. Iple vtro ex pala:- ftra dcfelTus dormicns in arena
cubat, cxa* iiimisq; anteipfum iacct Anra:us.Pygm?o tum vero manus Herculcm
circumfiftit, vnaqj.phalanx Iiniftram,du2dcxtiam in- uadunt.Sagittarij et
funditores pedes ob- fident ingentcs tibias non fincadmiratione fpedantes. Alij
caput oppugnant, inter quos erat rex, hucq^ machinas omnes im- pellunt,arccm
vcluti muniiiHImam expu- gnaruri,admouent ignem coma;,oculis far culos, naribus
&orifores, ne, cum caput captum fucrit, poflit Herculcs rcfpiraie . Dum hxc
circa dormientcm aguntur»ec- cc hicerigitur, tanrumq^ ridcns adeHTe di-
fcrimen,boftcscolligic vniuerfos,inq; pel- icm leonis congcrit,ad Eurift^um
{vtcon iC(5lo) teportaturus. Hccc cx Philoftiato . Meminic figmenti huius
Politianuscpiito Iaquadam,his quidem verbis: Vincere no magis te po:ui,quam
Herculem ridiciili apud Phih>ftratum Pygm?i,quos ille om- nescorreptos
lcoiiis pelle inuoluir.&c.Me miiiic et Alciarus nofter Commcnrar. dc
miitiq; pedum prajfcriprione . RECREAT dum corpora Jomno] Idcm arq; dormic.
Virgil. Flaadam per 7ncmbra quietem hrigat. rtfiO. . picea] Piccam, quintam
cedri fpc- cicm clfe docecPlinius lib^i 6.cap. 10. Ar- bor eft feralis, et
funebri indicio ad forcs poiii folica. Vnde Virgilius de tumulo Mi- Uni
loqucus6,AiuQd aic ; II. ProcumhHt piceiyfonat tcia fecurihtis ilex > Clauam
] Claua Herculi artribuicur proarmis piopri js. Vndeillud : HerculM armata
efiinuicia dextera claua, Er alibi : Num tegit Alcides nodofd rohora clau£ ?
Vide Prouerbium,C/^«/z;« extorquere lier cult . Alciden] Herculcm,fic vel ab
Alc^o Alcides - auo,Amphirryonis et Perfei^patrejvelatTro' Tt^fO.Kmij a robore
et fortimdine didum volunr. Tygm&amanm] Pumilionum et nano» PygWAt» rum
multicudo . Vocantur a Philoftraro olvrdy^i^TTou^ieL . q.d. cubirales pueri.
Euftarhius et D.Auguftinusdeciuir. Dci i^.cap.S. Nauosaiunt Pygmscos appella-
tosa ^'jyuVi^tX '7ri)yy^> quod cubitum^fi- gnificar.-vel tw^oV breuis.ltaqi
Trvyfy.euof, qwkfiTniyyeuoS' Hi per cauillum ^owz«^j Homines triipithami
vocantu r-Tales aurem homun trispitha cionesexrremas AEgypri parrcs inhabitar,
mi. agricolarioni deditiy fubinde cum gruibus bella gerunr,ab i jsq; fcjpe
vincunturjqudd innuit Homerus 5 .Iliados: Ac zfeluti fonitm ingentes Athere ah
aito Ingeminant trifles tmhres hyemeq\perof£t. Lata grues cani repetentes
littora JPer.ti, Fygm&A hellum genti crudele minantes . Pomponius Mela Iib
3. cap-9. loquens dc (inu AtabicD:Fueie, inquit, intcrius Pyg- mde fugatos a
gruibus aic PJi- nius lib 4.cap. 11. Dehis ortum Prouer* bium, Pygm£» breuior.
Mantuan. Inter Pygm&os non pudet ejfe brtuem . Ouidius dePygmjcisIib. 6.
Meramorph. fic fcribit.* Altera Fygm&&fatum miferahtle matrt4 Fars
habet.hdc luna tujfit eertamine vicia, Efje gruemypopulnq-j futs indicere
beltum . De Pygm^is pUna vide apud Plinium lib, y.cap z.Ariftorcl-S.de nat-anim
cap. 12» Gellium Iib.i;.cap.4.CIaudianuiH lib.i.in Eutropium, luuenal. Sat. i
^.Prcuerbia, Vygm&orii acrothinia colojfo ada^tare. &, Commnnts
Mercurius. Manus] Non facile verbis inhafreo, nifl j^^^j^^ qnantnm ad
aotiquitaris noritiam facianc, ^ libcraliorem,& ue multa,video verbum,
manut^x^ow raro accipi pro hominum mul titudincfvt apudTull.i. Verrina: Comi-
ttidint^, Andre^A. tes illi tiiideleAi.maims crant tuar.-prjefc-
d:i,rcriba;,medici,accenri,3nirpiccs, pra:- coues,maaus eianc tua:;vL qiiifq;
ce maxi nie cogiiatioiie,affiiutate,ueceflicudinealie na attiugebar, ita maxime
mnuus cua pu- tabataivcohors torailla tua,qua2 plus mali Siciiia:dedic,quam
liceiuum cohortes fu- gitiuorum fuu]enc,tua manus fine cotnro uerfia hiic.Idem
lib.^.ia eundem:Non ho fl i u ni ad ue n c u, ne q ; r epe n c i no p r ^ed o n
u m in»pecu,fed ex domo atq; cohorce Prxco- ria manum fugiciuorum inftruclam,
ar- macanique ^eniffe Itemeadem oratione; Vc cuui pcriiideapud te Prartoiium
ini- perium,ac nomeneflet, ad iliam paruam manum extingueHdam.ducem tc, princi-
pemque pra:bercnt.Norter hicdc tecepta- toribus (icariorum aote:
Latronum.fHrumijj manus,(^c» Frojiernere lctho.] fufFocare,elidcrc,tol lere dc
medio. FoJJe] quod ciatdS^uvAToV' Putat] quod eratctvoijToi'. Scipio Afri-
canusdicerefolebat, in rc milirari turpc verbum tC\Q,Nonputaram.c\uod aliis in
ic bus interdum locus datur male inftituta polterionbus confiliis melioribus
corrigc- tQ-yicd qua: ferro peraguntur.ea non opor- te: temere aggredi, quod
hic crror fere cft inemendabilis . Vires non bene do^a /uas] Gtxca pbra
fis,pro,non benedimenfis viribus fuis.nul la rationehabita imbccillitatis
fuarum vi- lium . Excitus] Excitatus a fonino.Liu.Iib. i. Hercules ad primam
fomno cxcitus. Proterit hojiem] Facile vir magnus vi- dloriam dj: pufillis
nanis retulit. I.t [aui implicitum pelle ^c-] Partem corum concriuit vt
pulices,partem reclu- fit in peile leonisjfortafre vtad Eurift^um ferret.
Leonina autcm pelle dicitur vfus pro thorace Hercules poft occifum infil-
uaNemea lconem cruculeiitifiimum, de jy, quo Thcocrit. et Diod. Siculus, et nos
XihiiprA Pofte^ • ,, ter -hires AroLOGvs hic admonet,nihi| pr?- fufcipien tcr
vitesaggrcdiendum, nec vllum fufci- dum, pieudum ncgotium.ad qaod pcrficiedum
vires no fu|>pecant.Rcc4^ Pindar.Pyth./?. XpW KA^' AUTOl' C6« TfltfToV OpaV
(JLiTpOV, Oportet quifq; fui modulum ipe^et.Sic Pro pertius; Turpeefi quod
nequeas capiti fummittere pondus, Et prejfum inflexo mox dareterga genu.
EtCiccro i.Officior» Suum quifq; nofcat ingenium, acremq; /c et vitiorum,&
bo- norum fuorum iudicem prsebeac^ne fccni ci plus quani nos videantur habere pru-
dentia:;neve hiftrio videat in fccna, quod no vidcat fapiens in vica. Pindarus
Nc.io. YiAKi^TrdL S"' if,lf AV^pdTTOK OIJLIKhV Kpif (Tovcov. id cft :
Difficilts pugna efl fortioribm repugnare 'velle . Quod mihi dcclaiac in Vrania
Herodo- tus; S^xiVAyLii UTrip eiv9peu7rmv « ^Affi- /^i}0( i^i uTnpiJ.iiKHf-
Scd, ni faIIor,con- ucrti fabula in eos poceft, qui licet tcnuis fortuna: fint,
aut ingcnio non perinde va- Icant,audcnt tamcn potentiorcs, vcl ctiam
dodioresimpetcre, quocxconfli^lu nihil rcportaturi fint pra^tcr infamiara et
dctri- mentum . Allufiocft ad prouerb. Cumfis nanusycede. Qjiod intcIJexifle
vidctur Ammian Marceliinus zj.Jib.qwo locima gnum Inliani Imp. animum
cclcbrat,& maledicorum in co contcmpinm illud ef- fert proucrbiali
fchcmate, coquc cruto c Grascoapologo quopiam:Fruflra,inquit, virum
ciicumlacrabant, immobilem oc- culcisiniuriis.vc Pygm^i.Thiodaroasagrc flis
homo Lyndius cum Hcrcule . Quo innuit lulianum nihilo magis comroocum fuifte
fufurronum et blateronum aulico- rum conuiciis,quam HercuJesiIle//g>'Ct-
Koa-cofJLOi »^ ixeyAAO-fi vircsno fup- pecant. Jinporsi' Emblemata_». 2.73
Impoffibilo. EMB1EMA J. \ B LV I S AEthiopem qmd fruHra ? ah dejinc : noilis ^
llluHrare nigrie nemo potejl tenebradcin alterafpeigendo .w.^.....^,
alterabfter- gendoiii nitorera dent,& candorem . E X Luciani Difticho
translatd, quod repcr-riir lib.i.Epigram.Grajcorum, tit. tis eiS'-Jva.Tov,fic
enim habec : LisTt fj(.ctTiiv vtTTT^s J^iy.A^ hJ^/Kov; /- ..^ ■ o-yjo Ti'^'iif,
■ « i^uva nullaque induftria «orrigi aur murari queunc Sed fpeciatim hoc
torqucbimus in eajquie fucata funt et iimuIata,vtgloriam inanem,non vitas me-
iitis,(ed precario eropt9m,cuiusomnia fi- inulacra,vt fic dixerim, tanquam
flofculi «eleriterdecidunt:quandoqnidem fiiivula- tuno qnicqnam non
poftiteftediuturnum» et fiifta cito adnaturanv redeunc fuam^Ve rc Flaccus : '
N^ifura^ expeUf^ fUrcaitamm ufq^ refurref. Mcnandei r W ^t/cr/f et-^AVTcov tZv
^iJ^AyfxitTeo^ KpetTH . Uatura omnibuf doStrinis imperat. Vel hoc traducemus ad
moresindociIes,& indomitam quamdam naturam.quaenulla viautarte micefcere
poteft,vr funt efFera- ta quoriindam ing'enia, a quibus non pof^ funt auelli,
quas rudibus annis primiim percepta funt.Nam ^ipfemel efl imbuta
receSrfirUabitodare Tejfa diu., Tametfi enim ad tcmpus defiiiere vidcatur
inplcrifq; cacoethes.multaq; prohibcanl 2Ctas,metus,& magiftri; eum ramen
habi- tum delerc,nedum rolIere,ferS no eft qui poftit. Adfcribam huc Epigramma
lepi- dnm Anuli ex PiHs, tametp^ gd mores natura re^ currit Damnatos,/ingi
^mutari nefcia : nam quts Teccandtfinempofuitfthit quando recepit EieBttmfemel
att^it z de fronte pudorem* V.-pianus lurifchanc thefin ad fpeciem fa-
fing.ularis aptauit, 1 prajcipiunt, fF.dc 2edil.edid:.mancjpia,qua; rudia
funt,pra2- fumuntur effe (impliciora ► et ad miniftc- ria mulco
ar>tiora,trita vero et vctcratiora diificik efi rcformare, Cuculi. EMBLEMA
LX. D V RlCOLASi agrejlegentis, flerique cucullos ^ Cht vocitent^ qu^nam
prodtta canjfa fuit f Ven zy6 Andreae Alciat IT. locus . ChchU mos . V ere muo eantat
Coccyx, quo tempore vites Slui non dhfolmt, ture vocatur iners. Tert oua in
nidos alienos, qualiter ille, Cui thalamum prodit vxor adulterio . COMMENTA 1 D
V A B V s arLoribiisinfir^cnt Hiiasa- uesjviii ciiculus in ramo ; altcri cu-
nica in mcio.qua» ruppofita cuculi ouafo- uet, fua eflc crcdciis . Qj' o n hoc
cmblematc exprellit,idc nobis luculenter enarrauit ipfc Alciatus
lib.j.Parerg.cap. y.his vcrbis : Cuculum vocant.quimatriraonij fui iiicuriofus
/ic, quiquc vxorcm fuam moschis permittat . Cucubitarc vetbum confinxerunt,
quafi cuculirare. Ego cuculos peculiari couicio agticolas Hidos apud vereres
legi, «juinc- gligentes,focordes,tardiqje(rcnt,qu6d no piins putatas vitcs
haberentjquam cucn- lus caiiere ccepiflct.Horatius; Magrui compellans voce
cucnUum . Graccc kokkv^ a voce dicitur,vtappareat vcteres Gra^cos ypfilon per
u, eo more, quo nos Latini facimus, pronunciafle.Re- centiores Grammatici
Cuculos dici hos homincs putant a naturaauis,qn^ inalie- num nidum, maxijne
Hypolaidis, q uam ipfl Curucam vocant, oua fua transfert. Sedhac rarione
noncucuIi,fed curuc^di- ci debuifleutjcum non ipfe in alicnum, fed alij in fuum
nidum congerant; vnde et a- dulterium di et He^iodum,a quibus hsEC fumpra fuut.
Addit infuper.-Quin ar- bitror in conuicio cuculi, alliifum ad vc ccra
cubaJi.Ariflotelcs lib. lienis(vtaiunt] femper paritnidis? An quia natuta ducc
animantium j^onnul- la profui cuftodia, multa callide Sc pru- dentcrfacerc
videiuur ? Qu^amobrem ra- tionisnon omnino cxpcrtia efle bruta ple- riq3
philofophorum contenderunt. Timi- ditatis igitur fu? confcias cuculus.vtpotc
cjuiaminimis quibusq; vcliicetur auicu- Jis > ita non fore tutam generi fuo
flirpcm ratus,ni fefeller!t,nullumfacitnidum,fcci ad aliosdeuolat, vbi
adulceratofoeta nixu pro fuoalienum &: fubdititium cducatcu- culura.Vide
Plinium Iib.i8.cap, x6. Pie- rium Valcr.Hicrogiyp. lib.if. RVRICOLAS &C.]
Solcnc, inquit Por- phyrio,la;uia ruflici (ali j lenti legunt) cir- ca viani
arbufl^a vindemiantes a viatoribus cuculi appcllari;tum illi prouocati, tanta
verborum amarituduiem in eos etflmdur, vtviatorcs illis cedant.contenti eos
cucu- lositcrum atq; iterum appellaflc • Acron hxcalFert; Hoc aurem ipfa rc
nouimus, querradmodum viatores, quos in icinere per agrosconfpcxerint vnidemiatores.con
uicijsagirare g3udeant,illiq; ita refpoude re,vtcui:ulum eura appellencquafi
pigru, ignauum fcilicet ac nihili hominem . Sed hoc parum eft,alitcr hodie
resagitur, ca- lumnijs vehementioribus obftrepitur: Via tores enim eosnunc
Pulrerones,nunc Cor nuros, nunc aliisatq; aliis conuiciis inccf- funt. llli
contra,fiue ciuis, fiue magiflra- tusjfiuc rex ipfe occencare cospcric, omne
opprobrii genus regeruntjretedisqj poflc rioribus turpifljma quasquc minitanrur
: quamuis id impune toto agro Campano Neapolitanoq) tempore vindemias licerc
audio.ncmpe ncquid libertatis Libcro dc- trahacur. Cucullos] Dicitur etiam
cuculus,idque frcquentius.Martialis : G^amuis permultos cuculus cantauerit
anncs, Alias Cur euc; lus inni dis alii nis pA' riat oua Cueul qui fi: Cui lus
Emblemata-» . X77 Alias cuciillus fignificat tcgumcnrum ca-
picis,Iuucnal.Sar.3. ContentHsq-y itlic veneto, tiuroj-y cucuUo . Hinc
Bardocucullus . Item inuolucrum chartaceura,quoin ■itorcs et propol? pul ueres
et aromatac6dunt,GcrmanisSio MofcJla; Inde viatdr 'Riparii fubiefia terens,
hinc nauitM Ubes» Trobra canunt feris ctiltoribui. Notaturiners]
ignauus,otioft»s, qui ni- hillaboiis vcl artis facit Virg. cclog.i.
2jbertai,qu4ifera,tamen reSpexit inertcm. 4JcoU Irert ouainnidos tlienos]
Agricolae, in- H diHi » domum . Et paulo poft ibidem : Canc captte te cuculum
vxcr ex lufirtsd^- mumrapit. Hos tales Ita ica: lingu^procacitas etiam ^^rcf
qut Hircosvcl capros nominat, inuenro non /''^' » ^ adeonoAio^vi nuliam fapiat
antiquirarem; ^^^^^ crat cnim caper apud veteres hicrogiyphi ^^^' • ctim
eiuSjqui vxorem haberct adulteiam. Atquc iiifuper illud ad. gium fercbatur in
fpurioSjfi dc patie quifpiam qu?ritarct,vt refpondcrcnt,T«f fJ.tnepos coi ai^ .
Matrts ^uipfeut capra.^ditti caprarnm natura in- 5 3 ftabilis 2,78 Andreae A.
Becchui ftabilisjlubrica, atqftcmobilis admoelum eft,quarc hoedusin caprilibus
a macre tan tiiin dignofci potcft. Quod vero funt uon iliiterati viri,qui
ditfierinm iiide fumptuni putaut, quod hirci fuas fasmellas iniri ab alio
facile patiuntur,etiam(i coram fpeda uerintjVt quem notac luuenalisjcu dixir:
"Docins ad calices vigilatijiertere nafo. aliter traditum ab AEliano
Jegimus (vte- tiam fupra retuiimus) qui fentire hircos riualiratisatFe(5tum
teftatur exemplo Cra- thispaftoris, cuius dormientis cprebrum capercornibus in
eum incicariseJ;feric,pro pcerea quod depreheufus eftet ^beo cum capella, quam
amabat, Veiverea copula mifceiijde quo vide Coelium RhoJig lib. 1y.cap.3x,
(proh pudorihircum quadru^ pedem a capro bipede honeftace vinci. ) Q^uod verd
vnlgw^Becchum vocitec eiuf- n^odi notae hominem, annquiftimam enfe divt^ionem
inGr^corum habecur commcu tarijs.Apud hiftoricosenim Iegereeft,l-»fa- inecichum
AEgypci regeni Phrygiorum anciquicatem,'de qna magna inter Aigy- ptios et
Phtygas erat concentio, in Aigy- pciacis pueris humano omni confortioin
hibicoeducacis, eoargumenro depreheu- dilfe.quodex fuapte nacura Bech y^xqnwn
ciareiic,qu(^ voxproprie caprarum et hir- corum eft,eoq; vocabulo Phryges panem
appellarent.Roftruna veroaujum plerifqj nunc Icali? {ocxsBeccho niicupaturiquod
iionnefciuit SuetQnius,agensde A. Virel- 3io,cui Tolofas naco coguomen in
pueritia BeccofueraCjid explicargallmacei roftru. Ec jB^f^^ofn tor
Conftaucinopolirauus,Iuxu et libidine perdicus vir,cornua ceruorum.quos vena
tus erac,iufgnia, et rari aliquid habenria iu porricibus fo ri
fufpendebat.fpecie qui- dcin oftenrauda; maguicudinis ferarum, quas
cepift*ec,ciim reueia ciuitatis mores, 8c vxorum, quas ipfi corrumpebat, lafci-
uiani notaretivc prodidir Nicecas lib.i-dc Imperio Andronici Comnen.Inuemo
prar- terea vxoris adulrerio infamem C«f«/^/- Cucurh txm dici ; nam in legibus
Longobardicis taqms Corhita, pro ftupro vel infamia vfurpacur. catur . Hinc
verbum Cucurbicare, quod dicicur de vafallo.qui vxoremdomini adulterac, vci faltemad
illudcrimen (blicicacSed nc illi homiuum generi.quos vnquam Sol vi- dic
miferrimo.fim acerbior,neue iam ance fatis afflic^lis iftis Boni s-hominibus
com- mentatione hac mca afflidionem addere videar,his dimiflis ad cuculos
redeo. Scio Cucuh enin) nomen cuculi alioquoqj accipi fen- ^ int^ fu,vtpro
inepto homine,rerumqueimpe- rico, Yt apud Lycophronem Aiax kokkv^ appellaturj
ficuti Meleager Glauconis fi- lius infulfua cuculus, kokkv^ ri^t^io^, a-
pudPIatonem Comicum. Et nosquoque hodieftolidis et ineptis \octCuccu, inful-
tamus:quod (vtegoquidcm reor) tradu- Ctnm eft a lufu pucrili, qui a Polhice di-
citur Apodidrafcinda,Gcrmanis, Gugge^ bergen.\\i\ obftruTA7oi' id e(i'.S^piens
quidem Sophocles, mum pallorem maciemqne coiitraxerit, fapietior EuripideStat
tnortalium ofnnium ph^rephi vt vulgari loco Nodua, vel,vr ali js placet,
fapientififnui Socrates.VhiloAranisin pr?- '^odiux^
Vefpertilioritvocitacus.Apud Ariftopha*
fat.Yit.Sophiftaru{n,dHOsfui(reeiusnomi- iiclHs, 5 4 nis zSo Andre^ A. iiis
tradif.quornmaltcr Biiieuseft cogMo n-»iiiatus ("fv Tru^lvtsf Gixci
nomiuant,qui runc luridacutc,& textur^ rariorisjquod adiiiodum pallidus
cfTetiilleenim lucubra tione nimia (anguiiiC laborabatrisque eft, qut cognomen
habuit Noduac. Alicr in- iuiiusquidam homo fuitJmpudentiflTimc que momord
r.quieriam Gorgi? ftudium taxare aufus fit.Ex quorumdam, quinon cxtant,
commctarijs ABlianus refert \n 9- Fhtletas, ^^^^^ hift.Philetam quendam Coum
fuif- fcadeo macilcntum,vt occafionectiam lc- uiflima fubuerti pofl'er:qui ne a
ventis tol leretur,ferreis foleis vcebatur • Id camen figmeiuo limilius eife
quis non vidcc ad iocandum } 1 1 L VOLVCRI ex MineUe.] Id €ft,vefpcr- Minei»
tilione . Mineidcs ThcbaniB forores.cum ^9S. Liheri patris facrificia in
contemptum ra- perentjMincruae lanificjo addidse, ex im- prouifo,quadam vi
numiuis.vocibus tibia- rum et tympauorum fono pcrtcrritaf,telis inftrumentifqi
fuisin vites ac hederam re- pente commuiatis,omnique loco feris re- plcto, nodu
fugicntes, in vefpcrcilioncs transformatac funt.Hinc vohicrem Minei dc pro
vefpcrtilionc dixit Alciatus. Q^uia vero typi opportunitasmehuc inuitat,ni- hil
verebor ipfum Ouiduim, fabulam hac cIcgantifTimis vcf[ibus,4.Iibro Metamor- ph.
exprimentem adduccrc, fic cnim ille canit : lint^ eratdiBiS:^ adhuc Mineia
prolcs Vrget opm.Spernitq., Beii.feftHmq'^ jfnnat: Tympana cum fubitonon
apparitictraucvs ObftrepHcre foms, (^adunco tibia covnu, Tinnulaq-^ dra
fonant,(^ olent myrrhdique crociq; Kesq-, fide maior,coeperevirefcereteU »
Inq-j heder&facie pendens frodcfcere veftts. J^ars abit in
vites,&qu& modo filafuerut, Talmite mutdtur:de ftaminepa.pinm exit:
Furpurafulgorem piSits accommodat vuts, Jamq-y diesexaHui erat.tcmpusq,
fubibat, ^od tu nec tenebras,nec poffes dicere luce* Sed cum luce tamen dubiA
confinia noBts. Jecia repenfe qum*pinguesq\ ardere vi- dentHf Lampadcs,
etrutilts coUucent ignibusAdef, Talfa^-jf&uarii fimulacra vlul are feraru.
Tumida iadudum latita^it ^ te6la fororest DiucrfAq; locu ignes ac lumina vitant
. Dumqxpetu?7t tenebras.paruos mcmbrana per artus Porrigitur, tenuesque
includunt brachia pennA . Kecqua perdiderintvetere r/itionefigura, Scire finiit
tenebrA. nd illasplumn leuauit, Suftinuere tamen fe perlucentibus alts,
Co'/jats.q\ loquiymi/iimam pro corpore voce Emittilt,peraguntq\ leui ftridore
querelas . Teciaq'ynon ftluoi celebrant juceq; perofd No^e volantyferoq; tenent
aveipere nome-, Ch&rephoonta'] Lcgc Ch^rephoonta pcr (*/,non per o/. Addicuni aurem efto,poeti- ce,nam diccndum ctac
Cha:rephonta. Eft aucc accufaciuus Graccus in a,ccrminarus. Fufcavirofacies]
quod cftcc colorc fub- nigro, et voccftridula . Eius quidcm rei caufTam referrc
non teracre poffumus ad lucernarum fuliginem,qua lucubtantcs iu
ficiuntur.Qu^intilian. ii.cap.^.Et vigilaii da; nodes,& fuligo
hicubrationum bibcn- ^ da. Dicituretiam/«/c^ vox^ ^ctlet ^ovti, ^^fi^
Pollucijhuic opponirurcanora. "^ox, Strides vocula] propri^.
Vefpcrtiliones cnim ftridere dicuntur, Grarce Tpi^av . Commaculare nota]
probro, conuicio, ^otA^% ignominia. Nota dicitur probrum,inquic
Nonius.Lucillius jib. 30. (^lHe fcu fcire tuof oes maculasq-, notasq-^. Suetonius;
Varijs .iffedus notis. Ciccro pro Rabirio ; Tarpirudinis notis omiiibus in
fignis homo. ANTVM conijcerciicecEmblc- I V. nciahoc non torqucturin
palIore.n,qni ex Sefus £« ftudijs contrahitur, fed m labes quafdam hltfnatn
quod xioii fiuit > nec fecus 282. Andreae A. III. Vei}erft. Vifcus Lufciofi
et Utfci' ftofi. ac volucres hasplumariim loco membra ms inaere motar,miiribus
non abfimiles .* ita hi naciir^eauc rernm obfcurarum arca na rin a!tcnr,(ed
irrito conatu. Deniquein verfjpcncs, et fubdolos quofdam dicitur, qui null»
fadioni fe addicunr, fed cum v- traq; par e coUudunt; qui tamencum fo- leaiit
ommbus in) poticre, omnibus etiam fufpedi funt et inuifi Sed pio hoc et prio-
ri tmbicn^ate pcrlege ipfius A. caput inregfum i d libn 9^ Parcrg. qui locus c-
gregietibi ifta deciarat. VESPEREquA tantum volttat] Vefper
tiliojvohicie.biforme animal,a vefpereno men rrahens.quod vefperi volitet, de
quo PJin C.6 i.lib.io &cap.37 lib. ii.Legiali- cubi tetiaftichon
hoc,natuiam vcfpertilio » is expnnicns ; Vt quadrtipes ^uts volitat,difcHrrit,
c^» inter ^adrupedes non efi, nec numerandta aues : LaBe fuos nutritpuUos.t^
nonparit ouum: Sunt al&,dentes, lahra,pedefq', duo . Idem ipfe de fe fic:
EB mtht de fero deduBum vei^ere nomen^ Ala mihi cutea eii,plumaque moUts aheft.
Sola auiii pario,foli vhera lacte tumefcut, Ai^era funt foli dentihtts ora mihi
. Yelalit«r: Ncc musprorfus ego, volucrts nec glorior elfe» Sola meofoetum
nutrio lacie meum, Aduerre autem il!ud (Vclpere quA tantum volit^Tt) referri ad
primum genus homi- niini,quos attigimus,eorum nempe, qui infames funt, c,qui
parum vi- dent propter vicium oculorum, quiquc plus vefperi vident quam
meridie;quo morboiaboran'eTiberium,Dio fcribir; et 5uctonius eundem etiam
noiftn in tenebris vidille icfert.VJpianus vero Lufcitiofuni dici pnrat.vbi
homo lumineadhibite nihii videticui et Nonius adftipulatur, et Var- ro.Plautus
Milite; Mirum ejijolio viciitare te^aivili tritico, §uid iam ?i^a
lufcitiofus.Verhtro^^depol tuquidem CActiSt non lufcitiofus. Dicuntenim, quod
loliura comcdentibus oculiobfcurentur.Videprouerbium,ii>//tf vi^itant,
cumalas.] H?c parsad pofteriores refpicit,nemp^ verlutos et infidos,qui dc fc
pelTunt, quod cft apud Varron.in Aga- thone,profiteri : ^luid mtiltatfaciu^ fum
ve^crtilio, neque In murthu,s plane,neq-j in zolucrihm su. Mala nomina] id
cIl:,debicoies, qui non Nomim funcfoluendo. Nomina.inquit Bud^eus, prodehi
prodebitoribus ponuntur,vel pro fyngra- rihus, phis pecuniarum creditarum. Inde
illud prouerbialeapud Columellalib.i c-7.Vel optima nommano appellando ficri
mala, fcenerator Alphius dixiffe verifiime fer- tur.id cftrquamuis locupletes
habeas debi- tores,tamen fi diu ipfis iudicium non dida ueris, vfurasq; non
petieris j mala tandetn fierijid cft,ipfos tandem non foluendo tan to
cCrialieno fieriificq; inanem tandem pcr fecutionem, et nomina ipfa calfa fadum
iri.H^ec Budajus. Inde &Philof fhos] Confcrhuc Plutai chum de placitis
Philofophorum,M.TuI- lium denatura Deorum z Ariftophan iv rg^g^Ao/f.Lucianum
palTim,Iuftinum Mar tyrem aduerfus Arifiotelis dogmata,& a- lios fanc
multos, qui fapientum veterum caecitatem ftilo confoderunr. VidefisGra-
rianum,c.hinc cci3m,49.dift. i Caligant ocults] caiigiuem inducunt, obfcurant.
Vndcoculoriim caligo . Falfaq-^ fola vident] Sic fafllis eft Cice- ro 1.
denatura Deor. fefa&ilius quid fal- lum fic, videre,quam verura agnofcere .
Tandem ^ verfutos.] hoc e(\,aA\0'^pO'' -^gyC^f- «ratAAtrj, qui tanquam' beftt^B
generis com- munis vcl epicceni oberrant,defiiItoria le- uitite
infames;infidi,vete'racorcs,Vcrtum- iio,Proteo,aut Empufamutabiliores.quos
neque vtprehendas,neque vt mittas,fcias. Verfuros Nonius vocat ad malitiam
ealli- dos,vtde Cacilina Ciceropro (p?Iio:Ver- fare fnam naturam, et cegere ad
tcropus, atq; huc &illuc torquere& fle ^UAVpOUVTCU t^^^icoptot, r^pof
J'i Ttiv TK dM}^tv^ ®& feri6,non per fuiidorie aut ofcicaucer,& quafi
aliudage tes.adn rlarentur.Scd quid lucri.auc pr^, mij deniq; coufequuntur
?nimiriim quod m«iidaces acq; impoftores,quibus noncre datur,eciamfi vera dixei
iiic^red et ilUidad- ijcitur,qu6d vtriq; parci (ufpedli et odioCi apud om-ies
turpiifimainfamia^lab)-.; af^ci: guntur.Vcriuq; enim proditoram habcii- tu r
loco, q uibusq uc neu r ra pa rsex anima fauereponir;quofit,vc qui facSliOnis
vcriuf que fibi coinraria; conuid;l:orc5 et alfecl^e voluerint haberijuon raro
ab vtraq; coa- ficiautur et atteraturxvc Mecius .SufFecius Albanorum dux,
aucip. cis et dubi^ fidet homo,rupcor Albani,Romawique f(^deris, cuius alioloco
memini.-vc fiierunr in bello» IcalicoSeueafes,.inquo cinu fe meHJos 284 Andre^
A. gerereut in ncurram parciiim iiTclinatoSjfe- fnonncro,Herychiam dixiflc,
verpcrtilio^ da:o tauacin bello a dniills militibiis con- iiem impurum
iiomiitcm,quiqiie uiambi- rolfi fuiU. Vnde fetliue dixic (juidam ma giio ponac
ea, qu£ h'dei funt, rcpraifcnca- gni noniiiiis Princcps, Sencnflbus idem ac-
rc: Vefpertilio cnim vtrum alesanmufcti cidil]c,quod iis lolet, qui medtam
domus lus fit.ambiguum cft,cum ip.emetin fabu parrem nicoJuiic.
vcfumoabinferioribus, lis perfuadeatgallo fe efle murem,cato vc pulucic autem
et ftrepicu vcxenturab i js, ro alitcm. Volat quidem «on pcunis, fed Solontt
qui lupernas paiccs cencanc.Sapicncer ica- mcmbranulis innixBs, ncqj pUima.fcd
pi- . quca 5oIonc fancitum cft.vtqui inciuili lo, coqjmurino vcltitur. Ita
homincs plc- difcordia et populi difcenioneduas in par nquc volatu qualicumq;
pr«diti,{acro{ao tes,non vni aut alccri feadiuniifle:,fed fo do
Baptifmacisfoutc tantumabluti, apud Iitarius,neuterque a communi ma!o ciui-
Catholicos Chriftuni fatcntur, Petrum catis fece lliifct^is domo,
pacria.forcunisqj Ecclcfia: fpccific^ praepofuifre apud hajrc-
omnibuspriuaretur,& cxul extorrisq; cC^ ticos impudcncer dclirantatq;
pr^uarican fcc i quod noninflammandaeaur augendac tur,apud Iuda:os Chriftum
ridcnt, apud difcordiae,fed compcfccnda^ poriiis, autc- Mahumetanos tam lud^os
quam Chrillu tiam extinguend? gratia dccretum cfl.Ide nos inccfliint .
Impurilfimum hominum Phauorinus Philofophus inter fratres et a genus.no modo
vcfpcrtilionibus pctquam niicos diffidcnces facicndum eflc ccnfcbac, fimilc,
fcd cui mcrito atto t» fjLttpcuve" vcqui cflentin medio partis vtriufqj
bc- or 3^6« womc inditum fit,abominabilcid qai neuoli, fi in concordia
amittcnda parum dcm et omnibus abhorrcndum . Pierius audoritatis quafi
amiciambigui habuif- lib iy Hicroglyph.Ex hac faecc fuit Ece- Fceloliu
fenccumalcerin altcram partem difccJe- bolius Conftantinopolitanus Sophifta,dc
Conjiant rcf,vc hac viaconcordiam vrriufq; inflau- quo Socratcs libro 5.
Hiftorix Ecclcflaft. nopoliu* rarent. £0 confilio Ciccro a»5lionibu$ in
cap.ij.& Suidas, mentioncm faciunt, qui nta, Carilmam vultinfrontc,ncdum in
animo cum Impcratorum ingcnijs fcaccommo- infcriptum cfleqnibufcunquc ciuibus,
vt darct,vchcmcnter Chriftianum cfl[cpallia- TefperPt' omnes apcrtc
fetcantur,quid dc bcllotam tofuco fimulaucratrfub luliano vcro Apo lionisfym
^iefatio et pcric ulofo fcniiat.Orus Apollo, ftata temporiinferuieus
truculcntus Gcn- holHm. Hominem,inquit, imbecillc jg^^tf^armw- tilis appaxuiti
ac nirfiis poft lulianum ofjLtvoVtia cft,lcucm actcmcrarium flgni- Chriftianns
cfle voluit. Etcnim ante por- ficarc volcntes, vefpertilioncm pingunt. tam
oratorij fc ipfum pronum inicrram Hxc cnini aiiis cum pennas non habcat,vo proi
jcicns,cIamauit:CaIcate mc,falem in- Jat tamcn . Huc allufttPolitianusin qua-
/ipidum. Ad hunc modum lcuis et mobi- rfam cpiftola t Dum ncc murcs planc, ncc
lis Ecebolius et antc et poft lulianum fuit. aHCsfumHS,vtrisq5 tamcnnos probarc
tcn Scd hi Verrumni cui non iuftam moucanf tamus . 5ed adalia feftiiiandmn^ fi
ptius iram? Ergo dircJov- Tos" ovpdit a/ao «T' a.vT»( aKkviv T^ini-
o-Qflu: Alc&a dicifur fruipue leonts caudat quanimirum adrobur
&forfitudinem ex citatur . Rcliqua apud eundem require. ImpQientem
&iudoniitum furoiem figni ficantes A Egyptij, leonem catulos cauda
flagellanrem pingebrit: leonemqiiidem ob irani,catu!os vero cx(oS) quoniam
corum ofla inrerrecollifaignera videntur emirte- re. Plinius S.Iib.cap.
itu^;i/. Hefiodusin fine fuiclypei : C^aVQV o^^v o'a^oifft, hicov ci>$
ffc>>y.dL7t Kvpa-ctf, ovvy^ost d-JHUpet, J^*iy./xivia>f^^*a.pA rtyi
KiKcuvov Tri/ixKA Toui^Top. id eft: SAuum videns ocultSf vt quando naiSui le9
corptcs, ^^tq-y alacriter admodum vn^i&ttsfiuis peUtj DiffeUa y ^ eitijftme
lene animum ahfluliii Alacriter adh&c fitribundum cor explet . Sim ftomacho
appofuiflenoftro. Vidc dcleoneplura huc facicniia apud Coel. Rhodigin lib
ij.cap.S.fup ci':.& Pierium Vaier.lib.i .Hieroglyph. . ALCMAM veteres
cauJam (^e.] Tc- ftes fuHt «utfVores iam citati,qui huius no- miniscaufam
aflignat.Callimachus etiam in mufca alcxam abfiirdc pofuit.ln Lexi- co Comico:
.^J^on inleone foliim intelligi- turalc^a,fed in equo item et boue>&:
idgc nus a!ijs,qu3e viunturcauda vt adiutorio: Vndecaudam Gra;ci yoc^nt^pd. y
J^tctTo opIvHV ietvTd Tdl^coet T/T «pS quia ea parte fe concireiit animalia,vt
leo,taurus,c3nis. . ^lua fiimula>2te] qua femouente, eri-
gente,&qua(ifpinefccnte, latcraq; flagel- laute.Sic Lucan. Moxvbife
f&UA flimulauityerhere caud&, Ltiteacum furgit hili^.] Bilis Grajce
BiltS, omi)is humor eft in nobis calidus fic- cus. Duplexprimum ftatuitur,
naturalis vna,qux fimplici nomine bilis appellatur, eftque vcilis ad ale{]dum
corpus: Alia ve- ro eft qu2E lecedit a naturaj mediocritate » additoqucnomine
vitium defignante folct appellari, eftq j in multjplicidifterentiara- liienim
rubra,aliaglaftea,alia nigra, flaua alia,Iiquida,aquofa,fufca,&c.puto hic
in. teiiigi giafteam, qua? /VetT&ij^JKglaftum colore 1 1 r. Caudaa,
C&CL^. Emblemata-i zS7 furor IrcudtA f dus . V. cahi- . de- Cprorec«fio
rcfert, cam raedici faciunta- cerrimam, calidifrimam>mordaciffimam,
quaeqjcxtremam inter bilis gencra mali- gnicatcm obtineat,in
venrriculo&circaip fiimgignitur a calore vehemenriffimo. Pra:ter Galenicommentarios eade
replu- raperdo(fte difputat Fernellius De fuu- ilionibus et humoribus lib.
2.C.3 .& 9- Crudefctt.] Crudus fic, commouetur, cxcitatur.Sicferc
Curtiuslib. y.ininitio, Rccruduitfoporatus dolor. Atro felle] Fcl,irajfoIlicuI'us^u? h®mi- ncm pro fiii
conditione comnuitare (blet. Cicero ^.TufcuI.Gra^ci voluntilliquide, fed parum
valeiit verbo, quem nos furo- itvniiJ.iKtty^^hiAvi^Ci vocant: quafi vero atra
bili folum mens, ac nonfxpe vel ira- cundia grauiorcvel timore,vcl dolore mo
ueatur . TurifU excitat indomitas, ] Philemoni Coraicus, y.OUV0y.i^A 'TTO.VTi^
OTTOTAV op-yt^o/JLi^ec. ToyAp KArAo^v erl 7vii opyti^ tovo^,- Infanimus omnes
cum irafcimur . Jra enifn difficitlimerefrAnatur\. It TufciiTanarum 4-Cicero;An
quicquam cftfimilius infania; quam ira? quam bene Enniusiram initium dixit
inrani^?& furia inm tasdasardentesdixit in Paradoxisad- nerftts Clodium .
Verbnm Grsecum '^,9aut fine ratione pericula fufciperei OjO» yt) leuius
quiddam'eft,& cupiditas vlcifce di.Tctpefc T^ optyHV»
appefereycocupifcere.at ft«v/f,grauius quid et veheraentius,vbicii piditatem
faffufus rubor,nunc pallor al- befcens,&c. Sic Ouidius 5 . dc A.rte:
Perrinet ad facie rabidos coponere mores : Candida pax homines » trux decet
ira> feras. Ora fument ira,nigrefcunt fanguine venA, Lumina Gorgoneo fAuiu6
anguc micant. Itaqi fumme nobis elaborandum eft in ira dwraanda, vel falrem fic
compe£cenda et continenda, nenpbis poflic vllum adferre noci^mentum : hanceiiim
qni vicerit, ho- ftem fe vicifleomnium maximum et per- niciofiflimum dicere non
iniuria poteft. PertinethucTulIi) 5.TufcuI.His pertur- bationibus, quas in vira
hominum ftulti- tiaquafi quafdam immitcit furias,atqj in- cicat,omnibus
viribns.atq; ope repuc^nan- dum eft, fi volumus hoc quod datuni eft. vit^
tranquille placideqj traducere. Qu^od cxGrasco Menandri fumptum videtur*. qui
ait : liXTH^ Blov r.petrtfov h ^vfA^ apAT^g-;. Viues ifeate vacuus iracundia .
Salluft. lugurth;^ : Cupido et irapeflTmi confultores. Qujedam Icgunnirapud He-
braeum ParoEmiaften,Prouerb. ii.Noiia- micus efle iracundo,ncq ; ftude fu
Jofo,ne difcas moreseius,& capias anim? tuailcan dalum.Idem c.ri.Graiiecft
(axu et one- rofum,fed ira ftulri grauior.Er Ecclefjafti ci i8.
Certawienfeftinantiumlitcs incediti fi fufflauerrs,quafi ignisardebit:fi expue-
ris.cxtinguetur. Ennius iram initium di- xitinfaliiie: cufr»
plerisquenimisillam fc- quentibus finis et infanias fic et virae.Siqui: dem
ha^c eriam peflis etfi fccpealios, fem- per ram c piiiis pofl^eflbrem Auim
torquet et cruciat,vtmirer,vndequibufdam vide ri potuerithuic nefcio quid
melledcilcius incfl*e . Habet fortafle vlcio dulcealiquid efFcrum.inhumanumjifa
niliil nifi ainanT habet.Mordicus ergo Ciceioniannnri iliud teneudAim cfl:lra
procuI.abfii,cunT qua m m Andre^ A. Jrchitcu et 1'Uto. Iraperei- tu$ Ale-
xander amicu in terfecit. Mahome tes Otho- manus . hil rcclc fieii,nihil
confiderate pbteft. Iii- rciaiiJatLif Archica: Tarentini didhim, et Platonis
amici rui fadfijquorum primus, dum fe ftudijsdecfito pofleflTiones fuascul pa
villicidcftrudas afpiceret, in cum ver- fus:Sumerem,ii?quit,ex tc debitas
pcenas, iiifl cihi iracus eflcm. Alter iratus feruono inipuncm dimifit, vt
Architas, fed amico comniilit,vt fuppliciiim exigeret, verirus ne fe iis
impetus,quo non decercr,impel- Icrec Hsc.horuraqi fimilia fra:nare iram
dcbenc,ne fcquaces fuos,vt folitaeft. in in- famiam clademq; pra^cipitet.Id quod
Ale xandro Macedoni,totius pen^ Oricnris vi- ctori,contigit,qui fubita quadam
ira cor- reptus,Clytum nutricis fu^ filium (aquo fuerat ad Granicuni amnem
feruatusj in- terfecit; quemque prouincia: pr^efeccrat,
conuiuioadmouerat,multisq; honoribus, Tt amicilIimura,donaucrac,impetu iiefcio
quoinflammatus fcrro traiecit. Ac paulo poftciim ad fe redijfl!et,ereptum
telumex Clyti vulnere infeipfura doloris impatien tia vertcbat, niH fuorum
manibus fuiflfet prohibitus . Sic et Mahometes Othoma- mis, cum dnos cucumercs
in horto pube- fcentcsforis rediens decerptos inueniflet, procinus duosiuuenes
libi charos.ele.ganti formu prxdicos (quos ad vfum nefari^ li- biduiis
domienutricbat; ledeccrpfifle nc- gantcs.traiecitgladio.Hinc nou immerico
Menander : 0'pyi) S^i ^o^(um p(xc(t6 edio per vimfefttnat inultQ . Sapuic Syrus
illc Tcrcntianus,qm fe con» ijcit in angulum.edormiturus quod bibc« rat villum
.• at ira miiuis eft fui copos qua cbricias. Dcmocritusad LaceJa;monium flagris
in feruum f^uietem.*Definc,inquir, te feruo tuo fimilem oftcndcre.Nam fcr- uus
eft qui fuiscupiditatibus impcrareno poceft. Hinc Cotys Thracum Rex,nacu-
racclerad irara, fxuusquccaftigator co- rum,qui inminifterio deliquifl^enc;
igicur nacura^iux morbum agnofcens,vicioma- teriam pr^ripuic. Nam cum quidam ad
illum dctuliflet vafculafragilia tenuiaq; fcite tamen et curiose elaborata, is
qui- dem hofpiti muneradadit,ca£terum vafcu laomnia confregic . Demirantibus cur id faceret:Ne,
inquit,fa;uiam in eos,quierac fradluri. Hoc mod crationis exemplum cx bello
furiofa Thrace (vt canit Horatius) babeto. Noftrorum temporum heri fa- mulos
fuos diris,exitijs,crucibus, eiecra- tionibus furiofo ore imprecatiscaftiganc :
Vnde quidem minifter cura domiuoad ira et maledida procliui padus, nc pofthac
mille peftes, aut totidem cacodaemones in hominum coetu fibi imprecarecur,fed
mil- le pocius aureos; facileenim tum fibi fu- turum, vt clam fecum domini
expcndat vohintatem. Nonitamulco poft hcrusira percicus, in copiofa freqiiencia
hominum milleaurcGsfamuIo imprecatur.Ac hic il- li rurfus decem mille. Qnas res
ica conci- tauit ad amarujentiam herum, vt iara ^li- ras.exitia, et quidquid
vfpiam eft mala- rum execrationum,intqnaret. Qui adeiac litiscomponenda;
ftudip.dominum oranr, ne fa.'uiat,neve in deceriorem partem dida famuli
inrcrpretecur.cum nemo ficexijs, qni non veium cnTe velic, quod illeppta- UK .
Vcrum vos quidem dicicis,airMJtqui alia ha^c cft moneca, dequaclam incer me et
famulum conueniceam vos nojj cogno- fcicis . Q^ii plura Emblema hocexplican-
tiadefiderat, euoluar tocum Plutarchi li- brum de ira cohibenda, et
Valer.Max.iit^. i).cap.^ IKex In cum Erablemata. In eum qui fibi damnum
apparat. EMBLEMA . ^ A P R A lupurn non Jponte meo nunc ■vkre lacio, £iuod male
pasloris frouida cura iubet . Creuent iHe fimul, mea me poU 'vhera pafiet:
lmprobita4 nullo fle&itur ohfequio. COMMENTARIf. am CAp R A vberibus Ia^T:e
difleiiris fupi catulum JaaeiKem Jaaat,5c in fuani perniciem houem nutrit, E x
jib i.E^^igrammatnm Gr^corum, ivyjtpi^a^ -'v/-p/5"»r)aiK4oris m-
certi,quod e(\ huiu fmo.ii ^OVaCkoV Ij^UoV iJ.A^^v Ty:e>a» OUK i^^ a-jvn ■ '
Capra lupu lacio mammis ir)uita,fed iUnd Taftoris cogit mens male cauta mei .
Nutritmper me^andem feraf&tntt in me: Vertere natnram oYatia nullapot-fl .
Lupura proprijs vbejibus nutiio jnuita ^ 5ed [ad idj mc cogit palloris impru-
dentia : Qu^i vbi creiierit ex me.conrra rne rurUim rera cjit : Gratia
rautarenaturam non poteH-, 25?o AndreasA. L-icio luti caiulum mamis ir.mt^i
capellii, mepasioris cHra coegit iners. Pofiquiim creuerit iUe exmi, mKle
ftiuet i?i m(U: Natnram mutat gratia, nnlla mnUm, Chilia'liim aiuot fic vcrtit;
lAcio Imtim vberibiis proprifs ^non f^onte, fid ksrfiun Mc demcns adigit
pits7or,vt id faciam . Jn me rwfus eritfera ypofiqaam creuerit ex mtj: Natura
haud V7iquam vertitur officijs . Viaeciir conficlum hoc Epigramma ex Theocrito,
apud (juemeftcmrdemargii- meiui apologus . III. MALEpafiorisproHtda cura]
TtoiijLivoi lubet] Permictit, finit, Grxcum habet dvcty}ia,^£-t, cogic.
Creuerit ille Jimtd] Poftquam adolene- Simul . rit.Ponitur autem {ii»u! pro
vbi, vel poft- qua.Sic Liuius6.Belli PunicirQui (imul 111 poteltace veftra
erilc,cxcempl6 omnia, quajnunc fub Cartbagineudbus func, in ditionem tradent .
Meame pofi vbera pafcet] id eft, pofl:« cjuam meis vberibus enutricus fueric,
me deindeipfam pafcendoabfumec.Eft aucem yr.fio, v^rbum pafco,\\oc loco neucri
generis, 8c verci,vel comedere fignificac Sic Virgil. Vjzfrpntps
feruabitTityrus hoedos . Aliasquoq; ai5liuumeft,Sc fignificat alce- xi cibum
pr^bere,nutrire,veletiim pafcen leraobfeiuare.Cicero i.de Diuin. Quicfi proprer
paupertacem fues pucr pafcerec. ImpYobitas nuUo (^c.] Idem Ibnac pen^ Publianus
ille mimus: Maleuolus femperfua natura vefcitnr, ]d Cxhnnllo beneHcio
ingracianimus muca tur.Confoiut quoq; cum Socratis didlo: itctK^ii -jroiZv
td^pi-^^^ K\j)Os^.\\ocQ^:Ma hsfaciens bene,nntrit lupos . Hifpani di- cunc:
Cria el cueruo if^carte ha el oio. Huc icfer adagia, Lupus pilum 7nutat,non
ani- mum.^yColHbrnm in fi'nu fouere SCyAries nutricatio)iis mercedem perfoluit.
Occu r- ncopporcunc illud Theocriti Eidyll 0/)S (puycovTi . Ale ^foetus lupi
^ale canes, -Jt te abfumant.SKmtcm Scholiaftes, iKTpi- '^UIV divTti ?^ h'JK»V
6'>C^flV«r. KUVStf, £T/ 7;I ^KViXVyiTi^ CtVT^ «j- KdyoT^Toy iS^i- J A^Ai
-TS-i cA;/5tC/c/ct. gc/ Si T^To '^COKpA- Ts>. K'jLK!ii TTQiCayeU ^pi^pU
•KUVtLi. ToR. q_v£TvR Eniblemainingra- IV. tos,eon|uepotifllmum, qui pernicHcm
ijs Ingrati adfcrunt,quide fe bene mcncifunt; quo genere homiuum nihil peius
aut deteruis educere vel gignere terra poteftrcancumq; id Hagicium acrocicatis
habet &: probti,vc omnia coiuiicia ingraricudinis io\o nominc concmeri
dicantur. Quid vero execrabilius erfe pocelt, quam i)s vitam adimere, auc
ctiara quodam corquere padlo, qai nobis viueadicaufas fuggefle re,dede run tq;
opc- ramjvt quod fumus,elfemus? CToraiiius ingracillimus filius,criiimvirum
partes fe* cucus,profcripci patris fui, praerorij &or- nati
viri,Iatebras,sECaccni, nocasq; corpo- ris.quibus agnofci polTec.cencurionibus
e- didic,qui cam perfecuti funcSencx tamcti pacer de filij vica magis.quam de
fua foli- citus,petijc, anincolumis filiuseflec, et au imperacotibus
facisfaceret. Ac ipfeeft, qui te nobis prodidit,inquic vnus e railitibus;
continuoque pciftus eius gladio traiecit. In digna quidem mors,fed au6tore
cajdis mi- ferior. Idem penede ViliioAnnali narra- tur.quicum profcriptusad
clicnEefuum confugifTjt^fceleratus filius militibus occi dendum patrem fe
prxfentc obiecit, bis p3rricida,vt qai confilio priiis.deinde fpe- ctaculotam
crudeli et impio ei vitam ade mcrica quo vitam acceperat. Dignd quo- Jnttraii
que quod memoretur ingratitudinisexem dtni^ex pluni cftmilitis cuiufdam
Philippi Mace- plnm, donum regisris forte naufragioexutus oni nibus, vix
etiamnum fpfritum ducenser- rabacconfilifinops.Eum coiifpicatiis Ma- cedo quidam
beiiigne amplexaturjuber bc ne fpcrarcfemiuiuum in vjllan» fuam pcr dueit,fouec
accurate.leflulo quoq; cedic, nec pacicur quidquam ab eofruflra defide
rari.Poftremo digredic.item viatico etiam inftruicfubmurmurantem identidero:N5
fentiar ingratus, parem racionera faciam, liceac modo mihi imperacorem meum
adi- re.Vcnicillead Phi!ippam,miferiam fuara exponicfed hofpicisbenigniratem
reticet: nec fatis;Mi(erantem iilum inducitimpu- denterquidem, fed militariter,
donet fibi Macedonis cuiufdam agros . At is non a- lius eratv quam tlleipfe
hofpes . Qu^i cam inhumanirer omnib-is cxuras,nil diifimu- lando, perepiftolam
f^^ifti feriem Philippo infinuacExcanduit is,nec va!ei-is tam infi- gnem
fajuitiam decoqucre, im probiflimo bomini beiicficium rar^ foriunas i uifitaca
Emblemata^. rabie retalianti, ftigraata iaiui iiinTc, rcfl:i- tiuo iii
iiitegrum priore'clomino.Minros fa cio quam plarimos alios ingracitiiciine no
ratos, qiii nobis interdiim occiirrunc iix hiftoricorum monumencis.ic nimium
hic hjcream . Tantiim adijcio.quod fcribunc au(^\ores grauiflimi,
ingraticuHiner» fcele- risacrocirtimi loco cfle poficam, adeo vt canco crimini
non flc v'Ia pocna legibuj con ftituca,qu6ci (ficnti fapienrer arbicracur)
maius ficquam vt ab hoiuinibus vindica- ri poflicicieocjueaci vlrionem
ciiuinani re- micci. Namhomnium vircucuni macer gratitudo,quoniam ex huius
foncibus pro Huac inparcncespiccas, in pacria charicas, in Deum religio,inter
homines araicitia,ia edncatores et magiftros veneracio: ccrte colIigendCquod ad
Atticum Cicero fcri- bitjingratisomnia inefle vicia.Hinc opinor fadura.vc
natura ipfa ad id nos prouehcn cc,ingratos uemo non VaciniaHO profequa tur
odio.-fiqjfaculcas adfic, Sc patiatur ra- tio, primo quoqj tempore vltum eat,
vc- luti fint tum beneficentix.tnm tcnuiorura omnium communes hoftes.Vnde
legimus apud Xenophonrem, in Pcr*arum mori bus et
ftarutishoce(Iepofitum,vcraaximc ingracicudinis notam infedlentur . Quem cnim
cognoucrinc pode gratiam referrc, nec £cfert,in hunc fcuerillime animaduer-
tunf.quippe qui arbicrentur cos,qui funt ingran,& Deos negligere, et
parentes, et p.icriam,& amicos . i/igraticudinem vero, aic,potiflimum
impudentia fequitur,qusc ad omnem turpitudinem jnaximaeft dux. jifiote
"^^"^ hocquafi per tranfennamadijcia, Wn- ra, P^^J^^berrimas ingeuij
(ui pene diuini do- ^ cesmulrum oblcuratiit /Ariftoteles, >f///3- Kof
div!lus ab Aihenxo,qu6d animoin pr^ ceptorem Placonem fueric ingraco^ quan-
quam ramen alicubi dilfimukt in fuis di- fpuracionjbus; exquibus oculaci
homines facile conijcn)nc,quid animi habtieiit ille in do(5lorcm, cui
dcbcbatomnia Iubens re- ferreaccepta.Qn^aproprer no«nmcrit6 ct abipfo Platone
mulus vocabatur, qaod mulus, cum faturarus eft lat^e jnaterJio, calcibus pctat
raatrcai. Ab hac ingratitu - dinis peftc mifere exercicus fuic Romano!
facundiae parcns Cicero,quia Popilio.qwc capicis renm dcfenderac, h viuis
fublatus fuit.TuIIia quoqj Tarquinij fiIia,CRrrum CrudelJ' fuperfaciem mortui
parentis duxit, cquis tai T:il- eriam immanitatcm refugiencibus i vtca- Ua .
nic Ouidius lib 6. Faftor. Scribit Tiogus » Thciralonicen ab Ancipatro filio
inierfe- (flam.quod Alerandro fiatri magis quaro fibi faueretjquum tamen iHa
vitam per v- bera macerna deprecarecur-His homJnun» porccncis iure adiungo
Ncroncm, alteram ^qyovh humani generis facem,vccum Plinius vo- ^drrici- cac;
Ismacrcni Agrippinam varijs modis ^ij^j^, perdere tentjuit; prmio veneno, fed
cum lentireceam ancidocis prqmunitam,nauera folutiIem,cuius ruina
periret,coramentus ell, fimul^caqueamicicia Baias cuocauir, Qiiam aando
cuafifle vc comperic, inops coiiliiijeam interfici iuftic.quam prius ftupro
contaminauerat. Ea pcrcmpta pro- currens nudam cft cotemplatus,nec veibo
temperauit flagitiofiore : iK «J^«f,oT/ ^rt» KA\i}V /JLHTipA ^yjv* nefciui,
'mquiztmih^ ejje matrem adeo^venuRam. Proptcr ha:c et alia nefanda flagitia
puto irroboralle opiniouem illorum, qui Neronem refur- » redurum fulpicati
funt.futurumq; Anci- chriftura. Alij vero putarunt, ncc occi- fum quidem, fed
liibtraAum, et viuura occultari insctatis vigore, qua fuit, cum credcretur
extincflus, doncc fuo teinpore leuelctu r, et refticnatu r in rcgnum . Std hxc
vc lalemo frigidiora, et qna5 vel ipfas thcrmas Neronianas pcfTint refrigerarc
(vt Maitialisabutar vcrficuloj mericoir- ridcc Auguft.lib.2o.dc Ciuic.Dci.
Confci: huc,fi vacac,pulchcrriraura Socracismon» tLi ad filium
LamprocIem,niatri Xantippc cojitumcliofum, cx i. cts-o//}'5?/y.3r'. Xcno-
phontis,&qu3edam Afiliani Dcvaria hifto lia ciempla,cx lib- 5 -c. vlt.De
ijs qui abiu grata patriamalc plexi funt,& iniufte da- n.ni. Nihil enim
video a|)ciu$ huic locoil- luftrando. T ratuiras 2.^2r Andre^ A. Fatuitas .
EMBLEMA \A I R A R 1 S noHro quod carmtne dtcerh Otm y Stt vetm a proauis cum
tthi nomen Otho* AtiYita eU, /imiles ^ hahet ceu nociua fluma^s^ Saltantemj^
auceps mancipat apttis auem. Hinc faruos, captu et factles . nos dicim^M Otosx
Hoc ttbi contieniens tu quoque nomen habcj» COMMENTARIK STvLTVS aiirito
barHocuciitlo te- iflus.aucm otida fcqtiirti r.niiam mani- biis prehe; (iere
fatsgir.Eft antem Oris (vc refert PJiniiis lib lo.cap.i^.) auis buboi e
minorjnodris rpaior,aii ribus plumeisemi renf.buSjVnde &: r.Gmenjllk
Qiiidnm I tiiii .^honem vocant ; imitarrix alias auis 8C vaiafiia,&
cjuodafngeneiefal^arux.Ca pitur Iiand ditficulter,vt no^ftux, intcnt» in aliquo
circumeun:e altero . I o c A T V R Alciatus in qnendam O- ^ ^ fhonenvjvccanco
eum Otum,id efl, ftuU ti'm,ob vocabuli fimilitudircra.Porro de * Oto/ic fc ribi
t Anftoteks lib 8. denatura anim cap i i.Orus r.o^5tocrcJtf$. H^ec Cocluvs.
Vticur autem in hoc Epigrammate Alcia- tus quodam ridiculigenere,de quomemi-
nii Q^incilianu5 lib. 6 cap-de rifu,his ver bis: Pmnt &: detrada et
adie.Lta afpiratio- ne, et bi ni s c ohi u n i s v e rbi s . &c . Fi t e n
i m interdum,vtij,qui nobilitarem atfe^lant, nomineleuiter immutato vel
decorto, di- gnam Itoliditatis appellationem forciaru r- DICERIS Otm] feu
potiusOtis. Licet etian^ HifpauiOcin et Otum nomine di- ftmguan£,vt teftatur
Sandius, tamea Uxc nomiua faepe confunduntur, vt hic appa- rcciaues funt tamen
diuerfa!. ' Aurita ejl,fimiles &c-'] Vide Prinium lib.10-cap.z3. Ariftot 8.
cle nat. anim.cap. 1 1. Athenseum Dipnofoph.S.cap./^ Coel.' Rhodig- lib.3 cap
z^. Auceps aptiii\ dodus aucupandi. Mancipat] Manu capit, propriam effi-
cit,& vfu capit.Mancipare verbum eft lu- rifconfoiiorura.Horac. i.Epiftol-
§lu£da [fi credt6 confultis) mancipat vfipS' Hiiic cmaucipare,quod eft
manumitteic j libeiare.Et niancipmm, homo veliumen- tum.quod manu capitur,(Tue
inancupi em ptione acquiri.tur.Eli: aucem mancupi em ptio.qu^folennicare qnadam
fiebat, adhi- bicis nontiunus quiaque teftibus Rcma- ni$ ciuibus
pubeiibus,& aliociufmodi con ditionis,qui libram asnenm tcnerec . Eni- pcor
ita dicebat: Hoc cgo ex iure Quin- tum meum effe aio,hoc q«od em ptum eft
hoca^re, ^iicaquelibra- deinde librara arre peicuticbat.idqi %s dabat ei,a quo
rem em ptam accjpiebat:& haec mancipatxo voca- batur. Auem] Oridem •
Capt^&facilcj] qui facile dccipiiitiirft et circunnieniuncu r,fatui. Ita^ice^ chi nort' hanno pu)ito di fale in TLUcca .
M&c-tibi conueniens. ] Qu^afi diccret .* Tu te Ochum iacflass vc qui
originem tra- has iab:Othone Imperatoic magno, cum ingenio fis ad vanitatem
compofito^ad au- cupandam gloriolam pronus: egp vero rc Qcuni ab O.ide
aue^dixcrim, quod vci ea geujculabunda,& ad luas lauxlesaflukans ffciU
capitur, fic ru iiieptus &"gloiiofu- lus conueniens tuis nomen mor»bus
indi- tum habes - - '■ H o c di^ii.m cft in quepiam temera-
.rium,gjoriabadum,& plus quam par eft, aui'a! nobilitatisia(3:atorem, quem
Ocho- ncm appellatj ab Qtid.eaue fatua et gefti- culacrice,captu.c;uefacili,
quani Ariftote- les nodiwx fimilem, et crrca aufes alarum, quandam
limilitudinem habere tradit.Pro uerbialirer eiiim &to/ dicuntur, qui in re
qualibetfacile decipiuntur, ac illi maxi- mc,qui verbis fefe prorelari
faciliimc fi- nunr;cuilibet finedeleclu et prudentiadex tram',quod
aiunrjnijcientes, vtex Eufta- thio l^bmeri fcholiafte didicyiuis . Ocos
dicigloria; vaniraccm atfe(fl:ances»id eft,;t£- voS^o^ov^i quidam erudici
homirtes adno- tarunt.Vide ^iow^h. Aues quart^ ^ Noco praecerea hoc loco eos,
qui vtprifcae nobi lit.-i cis exiftimationem Iibi concilient,gcnus fuum
abipfaarca Noe, ne dicam a turre Babylonica, aut primo rerum chao deri-
uantjidq^ armis gentilicijs nefcio quibuj,, plane ridiculis, probare
contendunt; vndc nihil mirum,fi deinde Oti, aut etiam ex rc naragigantum
fraterculi habeantur,vc qm iii tantaomniurn rerum vicillitu dine ha.iC generis
glonam fuperftitiose aife- dent . IV. Otho ah Otide^, eo70i qm. Thr^fo- nes . T
% Obliuio 25^4 Andrcie A.. Obliuio paupertatis parcns. EMBLEMA F M tupm
efuriens: mmdU ceruariu^ ejcam » Pr^^ fame captum deuorat hinnulmm y Hejpiciat
fi forte atia > vet tumina vertat > Pr^Jentem ol^litm quem tenet vngue
cihum ; ^uaritat incertam { tanta ejl ohtiuio ) pr^dam. Sjii fua neglexit >
Hulte atiena petit . COMMENTARII. LV p V cematms,frc (Jtti J^ieoKt T dv
eiiAi))(AVov «T' tpatff id eft : Impojfibilium cupido Multos fecit re
prAfentefruIirari. Id quidcm cxemplis quam plurimis coti- firmari pofler, fcd
vnum cx luftino fubij- cjam.P,yrrhus Epirotarum Rex,inamplii ^y^htM fimoimpcrij
faftigio collocatus, iam ncc ^Z"*'*'^ • co contentus,Gracci«,Afiacq; legna
medi- labatur: neq; illi maiorex imperio quam cx bcllo volupias crat:ncc
quifquam Pyr- rhum,qua tuliffet impetum, fuftinere va- luit . Scd vtad
regnadeuincenda inuidlus habebatur,ita vidis acquifitisque celeritcr carebatj
tanto mclius ftudebat acquirerc injpcria quam retinere . Quam obcaufsa coHatus
eft ab Antigono,lufori imperito, qui ciim multa et feiiciccr iaciacijs tamc
vtendi modiim negligat, Plutarcho tcfte . Fruendum efticaq; rebus praifencibus,
et reHpliciin diHerfii?n fcinderts hafno: Vdnm et moUe iHtam. eff . Hjcc dum
colljgcpeiie mihi quoq; ad vi teriora progrcdiendi fu rrepfit obliuio.
Superbia. EMBLEMA Eii Emblemata_> E N Batu^ UaiHa, et du^ium de marmore
marmor Se conferre Beis aufa procax Niobo^ . vitium multehre piperhia, dr
arguit oris Duritiemy ac fenfus qualis inesi lapidi. C O M M E K T A R I I. AP
o L l'o ciim foiorc Diana e fiibli mi fagittas in liberos Niobes iacula- tiir,qiioriim
ille filios, hxc filias ferit ac profternit : Niobe vero mater flebilis&
m^fta fcopiilo allider,in qiiem tandem ver ti vicictur. Ad pi(fliiram
exprimcndam nonnihil confert Paufanias in Atticis, qui Nioben in
marmorcoiiuerfam etiamnnm lacrymasemittere inSipylo affirmat,feq; aliquando
illiid, vt videretaccefnde dicit his verbis: Adthcarri verticem ex medijs faxis
fpeliinca in arcem fubijt, impofito tripode,inqiio ApoIIo et Diana funtNio- bes
filios necantes.Nioben ego quoque vc he fnm vrderem Sipylum monrem confcendi.
Sed -j. vbi prope accefleiis,videas faxum &c rupe praecipitem,null3m
prorfus effigiem pr?- ferentdm,nec mosrorem. Quod fi procuf abfcedas, intiieri
videaris flentem et moe- fto vultu mulierem. Qn^od etiam Ouidius
tf.Metamorph.fabuIam elegantiffim^ nar- rans,& de faxo C\c loquens,innuit :
'Blet tameny^validi circnmdata turbine -venti Inpatriitm rapta efl y vhi fixct
eacumine montu Liquituri^ lacrymis etianinum marmorct manant, E M B L 1 M A hoc
cx luuenalis Saty- ra ^.poriflimum fumptum c/Ie cenfemus,- vbi ille Niobcs
fabulam commemorat, vc mulierum fuperbiam norec, quremulto- rum fajpe malorum
caufafuit. Sicigirur inducit luuenalis Niobes marirum Am- phionem clamantem ad
ApoIIincm : 'Parce.,precor,VAan-,ipfam configite 7natremi Amphion clamatjed
Pdan cotrahit arcu. £xtulit ergo gregem natorum ^ipfumc^'^ pa^ rentem, J>Hm
fihi nohilior Hatons. gente videtur, At hila rius. Lrtcedxmonium Martialis
inielligit cum lib.i.Epigt.84.ita canit: ^)ui6qua pi^a colit Spartani frigora
faxi 9 III. Emblemata_.. ^99 hoccft,potcntioriim cJomos Laconicomar
fnoreciiltas, Lacedoemoniosaurem Spar- tiatas (iiie .Spartanos fiiin'e
nomijiatos,no- tumeftjSi hittoricam hu ic rei fidem facit Perotusad tftum
Marciajis locnm.Ac quia Lacedasnionium fiue Spartanuiftucl mar- mor diuerfis
quafi fquammarum colori- buserat variegatum, non immerito illud pijdum
appeHatjidqja fcrpentum maculis Serpentinuni fiue Ophices etiam nomina- tur,vt
idem Perotus alibiinnuic . Prxrer fupraadduda, faburam Niobcshabes a- pud
Oiiiiium Me^amorph. 6*Rer verita- tcni, (i vacat,exPaIaephatQ& Paufania \\\
Arcadic.exquire. Se conferre Deis] Qux numini aufa eft obloqujjftq,-
etferrcfupia hominu capcCu procaxNio^e] pctulans, conuiciatrix .
Vndeprocacitas, licentia turpium conui- ciorUin,quameretrices& fcurr^
vtuntur. Eli vieium muliehre fuperbia] Solennc cft mulieribus,qu^ fnnc
potenciorcs.fu per bite.Sic Salluf^.in lugurthino dicit,fiiper biamcoramune
nobi^itatis ma/um ^ldem ibidem : Qn^in magnis fupeibia^in inff- misiram rcdlins
puncupari e/j^j^quafi opg' j/>;,ab cpiyza^eu.Wmc opy^iKos iracunduit qui
Gallicoidiotifmo,i7r^«^/^i>»A'. Sed rur fum alia occn rru t SalJufliana:
Qjia; apud alios iracundia dicituneain impcrio fuper biakatqj crucfelitas
appellatur .. Arguitoru Duritiemyacfenfks,(^c.] Sic conftrue : fu^erbia arguit
duritiem orts fenfuSyCiuattiinefi lapidi . Senfm hic CiV genitiuus. Huic
confonatillud Terenti )•> os durum^p ro im puden te. La pis in H ie ro-
glyphic.liomincm fcnfiis cxpertcm figni- ficat,vt pro ftnpido &alienataf
mcntis ho mine vfurparicertum cft r vndciUud Cc- rn ia :§lui d ff/tf lapu^Sc
primos il fos homi ncs rudes& impc^itos,nuiraq; diftipliiia- rum
cognicionccicuratQS,faxeos appella- luut. Hinccnim Maronis ilhidr tempore
primum jyeucation vacuu lapidcs iaBauitin orhe» Vnde fjomines: natiydurum genm
„ Sic et Ouidius i.Mernmorph> Jnde gent(6 durtcm fumus experienrq', la^
borum y JEf documenta. damus:, qucb fimtts erigine naPi . Theocrttns in Eicty
Uiis Mifonc rurficufrt imp';lirum, planeq^ rudemappcUac/r^^- etripci/JLVii- La
Naufraga qua vafii tUderet ora marif* Ouidius De Ponto: Feticem Niflben,quamuis
crudeMapaffam^ ^&pofuit fenfum faxeafa^a malis., i.de Pon o, Eleg. 2. fine
carentlachrym&^ nifi cum ftupor ob-- ftitit itlis ; J.tfimilis morti peBora
torporhabet * Et deinde r lUe ego fum frufha qui tapis^effe vettm. Sic
impo.Tibilitate ipfa mutata in lapidem Pfycbe,quamuls prazfenti corpore „
fenfi- bus ramen aberac. Apul". 5.De AfTn aur. Quod aucera modo diccbam
laptdem pro Zapis pr^ ftupido vfurparihicroglyphiccjid oftento? ilupido.
pfanumeft^quodaninnim petcttfitSwper biTarquif)i),ciini acolumnalignea icfe» te
lapfus apguis omnes in fngam vertif- fet, omnfno hoc vifo connernati^. Nam
porcendebat is ferpens i:ouum et inexpe- dacum principcmide colnmna lignea,hoc
eft,, ftupore^ queni diu fimularat,, prodi- turum ^ §^uatts inefl tapidi.]
Lapid^cm vfiirpa- ri,pro ftupidcaur feiifus vacuoiam dixi- mus.5ic Murcialis
libij.inq^uandam Ma- rrinfam ^ Konpoffum> vetul'am> ^uererts^J^atrinia^:
poj/um' Ft vetutamfed tu mortua-^t. vetuTa es?» Voffum Hecubam,pof[um. Nioben,
» Matri'- ma;fedft 30Q. Andreae A.. IV. Kiobesfa lula quid De T>ijs bene fen- ticndum.
Th^tmy- 2\o>2dHm erit ila ca>2ts,uond/i;,^ erit ijln F r G M E N r V M
hoc Niobes ob iii- foIeMcein iav^laiiriam iii faxiim rigeiis rrans fo rmat2E,ar^^nic
porentiorum quariindam «uilicrum fupcrbiam,& immodicam arro ganriam, qux
obca^caras iie ipfis quidem iuperis fubelle fe puranr.adeo vt fua; mor
talitaris immemores incidant-iii miferam qinndam dvctiaSn^iv, et fenfus
vacuita- tem, Hocergo verborum inuolucro mo- nenrurjnc fefe altiws
eiFcrat,& plus quam oporcear apud alios mtumefcancauc etia phis fibi
tiibu-antjquam parefl. Prxcerea de numine bene fenciendam eirc,racice vi-
d,etur innuererquandoquidem nonerracur p^riculofius.neqj fceleftius qiiam in
numi nIs contcmpru.Pindar.01ymp.3-.gV« ro- yi Koi^opn7&u '3-6ifr ^^pd
croziet, to it(tV)^7BcU TCbpoi KCUpJV [J.CtVlcLlTlV VTTO- Kp^KH. nam Dijs
conuiciari, inquit,o^/ifcite iufiitiam moniti, ^ non temnere Diuos . Sed quod
ad argnmenrum facile emblema tisfacic, non poflfum prsrermirrere jllud Valerij
Max. deneglecla religione : Dco- tum fpreri monirusexcaudefcunc, et hu- mana
confilia caftiganrur, vbi fe coeleiti- bus pr^efiiunr» Erenim proprer oiKct^o-
VHcLV- yju fxiyciKnyopictv magnificos luit imp^a flarus Taralis, vr 5ratius
cecinit Tiie baid.3.Huc congeraminfigncm Pindarilo cumex Olymp. 9.quo fub Cadmi
perfo- na iTionet vnnmquemque,vr excmplo Pen thei ^ilii, pic et leuerenter de
Diis fentire difcnt. hS^' ?V/V O^li S^CUIJ.OVCOV ITT^^ZpOVH, 7K J^' a.^ji)7dLi
SdtvctTOV vyns^^co Se^f . 70 TiOppOV^-tV Si, K9U cri^c^iVTcl TO)V ^gcov
KctKKi^ov oif^.ctiy ci-jTo, a-ozicoTctTov ^Vinolo-iv iTva.:ypvuct, Tolcn
^ocof/Jvo/^ . ided : Si quts fit, qui Deos contemnat, ad huins (nempc Penchcij
mortem refpiciens,fecum dnimo repiitet ejfe Deos.At vero temperan- tem effe,
atis poenas dcdit.Slc noii leue fupplicium paniis efl: Marfyas, quia cumipfo
Deo, a quocanendi artemacce- perat,d€ cantu concendere aufus sli.Sic c- tiam
Arachi^e fertur in beflriam mutata, quiaau.Gafuitcumiila Dea dearcificio te-
xendi contendere, a qua artem didicerat. Fuit Niobe Tantali et Euryanaffe filia
: ac Tantalus auaritia, Euryanafle opulenria eft, ex his nafcirur morraliu
fupcrbi3,qiia iamiam depi(£lum ibo ; cuius et Deorum defpicienria, amicorum
contemprus, et beneficiorum vel a Deo, vel a.bhomini- bus acceprorum obliuio,
afl^ecl^ efie con- fueuerunr. Apellis mihi hie manum opra- rem et
pigmenra,quibus ad viuum liceret depingere horrendum illud monftrum,c5 li
exulem,fali et foli pondus, Stygis inco- lam,Superbiam,inquam.Non oculus eflret
hominis ram curiofus, fcio, quem ad in- tuendum volupras rraheret, vel amor pi-
(flura:; quidefiderio duceretur obleftandi (e terribiliafpeclu ifto ac tetrico
. Colori- bus viuis egonon vtar, «Sc carbomihi pro pcnicillocrit, qui
adumbret;rem rudiori dudtu,nec ad artis legcm.. Qjjid ad legem aiuem, vbi Icx
omnis contempta virtutis et honeftatis? vbi fceptrum libidini.cJauus
faftui,fiecna ambirioni commirtunrur ? vbi calcatur ius et sequitas? vbi pudor
»S: mo- deftia fub pedibus iacent? vbi nefas et fla- girium iura diclat ?
Hiccine ad Jegem me componi pofTe et dccorum feruare, vbiia dedecorc fummo et
confufione fingu la ? Comicorum morem imitabor,& quod ver bis non
exprimo,decIarabo /ignis et nutu /, id cft,producam et flftam in thcarro ven-
tofam iljam et turgidam AEoIifiliam Su- perbiam, qux ventrem habet tumentem
inainflatu velut vtrem, pedes longos ac ri- gidosjcollum gruis inftar
ered:um,inanus ficut cedros vicinasnubibus: metatur paf- fus ac namerat librato
corpore, fpirat vt follis.tanquam Euros parturiensaut Aqui lone^joatl-os rotat
ac djducir,iad:iLatbra- chia, ap'iCobliquat vtanfer, voluitgran- dia, quafi
aiundum cerebro clauderet: af- furgic fpiricu,nec feipfam capit, contcm- nit
Deu.m.ridec hominesifimiie mores re- ferL,atfeio- rcsac frudin,quos p-arit tn
obfeiTis^o dc- foraiicas»quam tibi coiiformes?Prof^icii- di et irtiiulucem.a
turpnTima matre car- pior proIes,a putri cruco viciofus ramas; hiuc flos
&fruc1:us ad naturam ftirpis.Iu- grediatur fuperbus,quibiis fif^nis hic moi
t ^ . bum fuum &generoram indolem aperic.? hnmis ^o,,(j^^eremus eia .
Bipedem fciurum auc eacum dicemus,cum maue furgit, ita pi- los
componit,effingit et refingit fe. fticat, Jambic,crifpat,furrrgit,autin tergum
peii dulos reijcit>vel intorquer cinuos, vngaeu tisq; faturat,rocado digitis
fatimplumem adbuc, et diftraclamin angulos, murmis caudis mediusfidius quam
fimillimani barbulam. Ibi ftat in obtutu fpeculi defi- xus,fubridec, miratur
formam_ et egregiu illud decus naturx, venuft^ obliquat ocu- los in humeros et
farera.-placet ftatur3,pla cet habitus,a(Iurgit paulacim (piritu,& re
ciprocatur in fui amorem tumedic fodes,cuia- las iftas tumcces adgUuiiiat non
quisuiam D'^dalus,fed diabolus ?Omnin6 :Iuci eniiu memoriam deponicex quo fotmatus,&
ju cem auitiac generofi ftemmaris in i'e tra- ducic,vt nobihs profapias
fplendorem de«» gener fpurius. AfTnrgic menre per fcalara. vanicacis et
inauisgloriae, non redlis et di- recT:is gradibus, ab infirao in alciorem or-
diue,fed affulcim ad culmen remerario paC fu . Periculofiun cft ftare in
priccipicjo &; refpicere,Yertigo corripic& fternic-Cauc faftusjue ide;n
cibi,aut ex ce,culcoti . Andrese
A. Impiidentia. EMBLEMA . Monslra putantur auartties, audacia, raptm: At Scylla
esi, nullus cui ftt in ore fudor. COMMENTARII DE Scylla; pi(fliira fic
PignoiiusrScyl- S c y l l A m Phorci filiam, Glauci a- \ \ laaiqui viderinciii
aiuerioribiis edi- n^orecaptam,Circe, quod eiinclem dcpc- tiombus.non
iideanc,mocl6 pofTintfecon riiecfic afFecir,vtfontem, in quo Nym- tinerc.
Nosillamc veten ei5^:ypo hic et a- pha feiauare conrueuerat,venefici)S et ma-
libi ex jrim:n iam cnianimu»;. ViHescrgo gicis herbis infeccrit, cuius
reinefcia Scyl ^f^)^^^ hic f^mi.iam alatam i.ifima (ui parcein va- ]a foiuem de
moreingrefTa.inferiores cor- ^'°fi\ ria monflrorum capira dcfinentem. Hanc
porisfui parresin caninos ridns vidir effe '^^^' IfjCHis referccapita habere
fei,& Huode- commutatos.-quam rantam deformiratem fim pedcs:5| /y.sV v.zZcLKd.i
g;^jyi',y,£^/y.^)/j, horrcns.in mare fe pra;cipicera de€lit,& in
Kvyc^:KiovTc^,yofy6v>i(.CictKctiV)Kiciv^P'0' faxum mutata.Poetis argumentum
fibu- rrii. Sex habe7:s capita,erHc&,canisdeonis, \x
pra^buit.HomerusOdyfr/y, Ouid. 14- Gorgovis,hal£n&,foemin& . Aiij
aliccr eam Mctamorph Pvefertu r etiam h?cfabulain defciibuuc,vt mox dicemus .
prouerbio, Chnrybdtmfugiens incidi in Scyll/im Eiublemata-). 303 ScySam,
luftimisin Trogum ^.fabulfcde Scylla et Charybdi materiam Poetisfug- geltam air
ob fretum,quod in Sicilia cicato ikuoque impetu fertur, in quo vndarnm incer fe
concurrentium tanta pugna fit,vt alias veluri terga dantcs vorticibus ni ima
defide rc, alias quafi viarices in fublime ferri videas; nunchic fremitum
feruentis aEl>us,nunciIIicgemitusin voragine defi- dentis audias. Accedit
perpetuum AEtn^ moncis incendium;hinc latiatus auditos : hinc monftri credita
fimulacra,dum naui- gantesmagnis vorcicibus pelagi defidentis exterriti.latrare
putant vndas,quas forben tis xihis vorago collidit. Scyllam fuiflTe nauem
trireroem Pala^phatus tradit.Sallu ftius faxum putat e(Ie in mati prominens,
quod procul vifentibus muliebrem for- mam repraefentet^inquod iUi flut5lus,quo
niam et luporum ciulatum, et canumla- tratum vidcntur itnitari, finxerunt iUam
pube renus feris huiufmodi fuccin£^am ef- fc. Heraclides Ponticus ait, ab
Homero per Scyllam fignificari omnis generis im- pudenriam, quas nonab rc
canibus cinga- rur,ricT:ibusaudacia,rapina, et auaritia re- fertis.Locum Gixaxm
apponam, ex quo Aiciatum puto fuum Emblema duxifie : ffKv\hAv Te Tih
'UQhuiJ.opipov dvetlJ^eiotv 'TTKeove^let 7ri(ppety(j.iveus'. Virgilius fic
Scyllam depingit: At Scyllam cAcis cohihet fpelunca latehris Ora
exertatemi& naues in faxa trahentcy trima hominis facies, ^pulchro pectore
virgo Tube tenus : pofirema immani corpore />/- J^rix, Delphinum caudasvtero
comif[a luporum. Qu^E carmina mytholegice func iiicelli- gei»da dc
Iibidinc,impudencia, cofufione. Scylla enim fnerctrix tft, qux canibusln- pisq;
inguina commifcet. Ita f ulgcnt lib. x.MythoIog.CoeliusI^hodig Iib.14. cap.
j.Seneca epift.^j .Nacalis Comes Aiytho- log.Iib.8. cap. 11. Succurrit mihi (
inqnit Francifcus Sandius) nunc Ariftotelis lo- cus m librodemoribus z.circa
finem,nwf- quam,quod fciam,ab interpretibus decla- racus, qui etfiad noftrum
cmbleraa uon maxime percineat,abScyIIa tamen et Cha rybdi nonabhorret
omnino.Q_uem locum praviribus explanare tcntabisnus >longe aliter quam omncs
intcIIigunt,quos et le- gere et audirecontigeiit. Verba igitur Ari liotelis h?c
funt;Quare omnes,qui medi» critatem uiuefiiganc et exquiruc.primum ab eo
debi:t,quod magi^ ei contrariu eft^di fcederc, quemadmodi'i Calypfo monebat:
Extra vndd 0*fumu longe copelU cirina, Hxc Ariftotclcs . Q^o in loco primo eft
norandum, lapfura Ariftotelem mcmoria, vc fsepc (oletjcum citat Homerum.Nam, vt
omnes ibi notanc, Calypfo pofuic pro Circe . Sed cgopro Calypfo repojtendum
cenfeo Vlyifes. Locus enim,qucm citat A- riftoteles, cft apud Homerum Odyfi['.
la. Vctba autem funt Vlyfiis ad nauclerum fuum, iubentis vt nauera defleciliat
longc a fumo et vnda, vbi erat Charybdis . Nam deScylla nonaufuseft Vlyfies
verbun\ fa- cere, ne et focios et naucam cerrerec mul- ticudine periculorum, vt
ipfemer Vly/Tcs paulo inferius ceftacur-Deniq; intelligcfu mum et vndam, cancum
pro Charybdi . Monet enim A riftoteles.vt quando vitium aliquod fugere
vohierimus, in conccarium dcflcclarous, ficenim medium melius te- nuerimus;
idq; probatexperimento,i!lo- rum,qui contortas virgas in recflum di it- gunt.Ex
his colligcfruftra fcripfifie Chi- liadum autoiem adagium iIlud,£A-fr^///- mum
&vndam.'Namq'^ neq; adagium fl- lud cft,nec locus explicatur, nec merico
taxacur Argyrophus, qui etfi nonomnino fcopum tecigit,min«s tamen aberrauic m
fua cranslacionc. PrsBterea verfieulus iJIc, qui circumfertur incerto autore,
Incidit in Scylla. cupiis vitare Charihdim. male iMtelligitur a noftris.Nou
enim figui ficatur minus periculum vitaihs in maius incidere,fed contra. Nam
Scyllam minus malum clfe quam Charybdin), notius cft: quamvtegeat admonitione.
Hai^^enus Sandius . FVBE tenus mutier] Impudcntix nota. cSf aiif/.e^avTi}s
dvQtetf ihdLyiTov . quoi mn minimum ctmentiA fignum^ ait Gale- nus
TpoTpi-sFTiKCj eV/ Te^va^^. Imitatus cftautem Virgilium,qui fic :
&pulchrope^ore virg^ tube tenus . Succin^a latrantiBus infra &c.] Infe»
riorefui pactecinifta quafi monftrofisca- nibus.Eft alcera rmicatio Virgiliana
: §uid loquor autSeyllam Nifh quamfamm. fequuta ejl, Adagrie explieoi. tnm .
IIL 304 ^ndre^ A. Sry/U C^zndidri, fucctnS^am latrsi\:tik>ns inguinA
yrjonUns, Biilichio^ vexcijfe ratcs ? lix quo locoadueiics diias fiiificr
5cyllas. Vna Nifi Megaienfium regis fijia fiuccoii cra qiios diini deiiidis
Athenienribus pii- giiaiet Minos,piopter filij Andiogei inte- jitum, queni
Athenienfes et Megarenfes do!o nccaueranc, amatus eft a Scylla Nifi fiha.QiKE
vr hofti pofTet placere, comam purpuream parenti abfcifTam ei cbrnlit; i]uam
Nifusita habuerar confecratam, vt tamdiu regno potiretur, quamdiu illam
habuinetintadtam. Poftea et Scylla a Mi- r.oe contempta,dolorein auem cirin,
quic et alaiida dicirur, conuerfa efl:- Virgil.i. Georg. £t pro purpureo poefuu
dat Scylla cdpillo. Vide fabulam apud Ouidium S.Mecom. Alterafuit fiJia Phorci,
dequa hic fermo cft.quar verfa fertur in faxum inmari pe- riculofum,dequaOuid.4
Meram.Has ra men plerumquc Poet^ confundunt,vc 6. Paft.Ouidius. Et Prepertius
Jib. ^.fic lo- quitur; §^id mirnm in patrios Scyllam f^iuifje ca- pillos,
Cadidaq-j in f quiNarce dicicur,teftePIinio lib.ti. cap. i9.Eftautcm Narcc,
VA^m fiue vdipKna-tf^ l>upor,torpor,membrorumq; diftolutio: et
NarciffusfloSjfi diutius nafbadmouca» iur,mentis corporem inducit,dc quo vidc
Marcellum Virgiliirm in Diofcoridera . Narciffi fabulam refert Ouidius 3. Mcta-
morph.Deeodem vide Iconcs Philoftra- ti,tit.Narci(rus,& Statium Iib.7-
Thebai- dos. Paufanias in Bocoticis ficait de Nar- ciftorln Thefpienfium terra
locus cft-,qui Danacumappellatur.-ibi Narcifli fonsvi- fitur: Sc aquam banc
iiifpexifte Narciffum feruncqui no intellexit fuam fe vmbram videre,ac feipfum
a (emetipfoamari igno- I3uit,3tq; hoc amore iuxca foncem conta- buit-Sed
idplane iijfulfumeft. codemen- siajquemquam pernenirc>v:cx amoris3r- dore
hominera ab hominis vrabra d gno- fcere nequeac. Verum de eodem et alia quxdam
narrantur pnoribus rainus noca- 5ororem Narciftumgemellam habuifte, fum inahjs
rebus fpecie plan^ (imilcm > tum eadem.* vtrosq^ comam habuifTe vni-
co!orem,i)sdemqi vcftibus fuifrc indutog, fimul iccm vciarum exijffe: at
Narci(fum in amorem incidi(fe fororis . Mortua au- tem puella fbnremadijt,&
fuam feviderc miaguiem intellexit.Qhia rc intelIe€la,non iuhil
alltaiatioiu& ia amoic f/,£./;gnifkatdeorfum,quafi (iib pcdes
proiedum.ApuI.Iib j.Nifieam pcf fum de tautis opibus deiecero. Lucret. Jib. 6.
Multaq'yprAterea ceciderunt moeniM, ma* gnts M&til/us in terris, ^ multAper
mare pefsu Subfedere fuis pariter (um ciuibus vrbes. ^^ui veterum abieHa
methodo] Qui a vetcrum dodrinajdoccndiqj ratioue defci- fcentes, nouam quandam
fe(^lam induxc- runt. Methoduseft compendiofa via.fcu pra:ceptio:fiquidem ccToV^viam
fignificat, et [jLt^oS^oi, viam breuiufculam et com- pendiolam, qua incedere
vctuit Pythago- ras. Vndc abbreuiationcs et artiura pr?cc- ptiones hoc vocabulo
ab Ariftotclc intelli- guntur . Nilq-jfuasprAter] ijq; nil aliud tradcre
volucrunt, quam quod eorum didlabat libido . i^triftA Phantaftas.]
Opiniones.^AKTctv cesra^yj^jjV iS^ilxtctv yj}^:tva,Tcfj- Taro I"' htv o
Ag- ynTtv, cos C>f KCfc\6fc V.A TipAVTAt. id eft .*,,, ffau/J. raro
Polypheme, ^^tu minime funt pulchray ea pulchr^ vim dentur amori. Nimirum id in
caufl*aeft,quod,vt ait Var rdjOmnes videmurnobiselle bclli,feftiui,
fapcrdx.cura fimus (xetzirpot.ld tametfiom nibus genetalicer verum eft, tamen
in ac- tifices.acq; ex his pociffimum poecas, ad- ha:c in amaces pr 1 30P tatim
qu?q; raos ofTe^rct^ljubo.O regina, inqait,accipemcos,qni carteros piilchritu
dme faperanc.Qu^a formajfubciic aqiula, fiintfilij cui?Quaego f.im.rerpondit
bu- bo.Tuncomnes vchementi cachinnocom vnotx fuerunt.Scdcftohoc veniadignum, vt
fiiis quifq; liberis,fuis artibus, fuoin- fticucojfuisinuenris.fuas patria:
paulo im penfiiisfaucatjnifi eo c^ecitacis rapiamur, vc et virtuces alienas
calumniemur,& no- ftris biandiamurviti^s,eaq; virtucumno- minedonemus.-ac
fibiquisq; fir,quod libi fuic 5uffenus Cacuilianus, auc Mquius Horacianus.Qu^od
vicij Flaccus in Epifto lisnotans inquic : X)um mala deleliant mea me,vel
denique fallant. Ex Ariftonymocitatur illud : i^hiv ^lo /^stA/r ad nos
attinent. Qm morbus vt deplara:;'{ fimus fanari ?gre potefl^nifi tameii aliqu.1
do meliore quodani impulfi genio, potiu^; fpe CfcWTS CiKTlCO S^IUKHV IJLH'
S^ey.lctv cui7)(yvnv bV/ T6> roiovTa Tpoa'. ^zv TToiovfAivsVi Idcircoeft
opcras precin, vc quifq; nimium fui amorem fugiar, mc- liores infequarur,nuIIo
verecundiaj rubo- re prajpeditus. Repeto illud Platonis Cra- tyIo:To ydp
i^ct-T^ctTeicr^cu J/p' dvr^Tte^* 7m;X^Ki7ffM7AT0ViQTcivya.p yjjj^iv fffjLt»
ThrajY' latu inj liatoHi modejii Legum tores p mi . Emblemata^ 7tio-av, T«/ »
cTfWoV ; A feipfo decipi ali- quem.res eftomniiim peflima.nam qiian- do fiii
ipfius impollor ne vel minimum a fe difcedat/ed ipfi femperadfic, quis non
dicathocefTemoIeftum ? Verecundehoc ita po2taprinceps: nftrt. ego Daphnim
Cantado metHa,fi numquamfstUit imago. &M.TuniHs:Nifimecommunisdecipiat
^ihctvTia., Lufit in quemdam fui nimio plusconfidentem Strobilum, vircatus, et
fuinaturaminime'dicax, hisomnino fpi- culis: In Ipculo, et vitrets fefe dum
-^e^at in Cheritm^ nimio ftagrat amore fuiy E do^ore vago bacchaturvappajuosqj
CoUegasnihili coecm, iners^; facit, ^ingit,^ ipfe fuos patiturpre crimirm ma-
nes ; Sic neqi fe infanum togitat kfje mife r * Succurrebatpiidem eitemplum
ThefTali Theffali apudPIin. Hiftorise mundi lib.i^.vbific : arrogan^
EademaetasjNerouis priucipatu ad Thef- tirt^. falum tranliliuit, deleutem cunda
maio- rum placita,5c rabie quadam in orancs ce* ui medicos perorantem.Hic tanra
arrogan tia fuit.vt latronicena fi infcripferit,qua{I medicorum vidlorem .
Nihil iuferior fuic Menecratis medici arrogautia, qni, ciim quasdam defpcratx
curationes ipfi felicircr cclfifrent, populari adulatioiie did:us eft lupiter.
Hoc cognomento vir arrogantiff ingenij dekdlatus, mfolentius vfus eft eo pro
titulo. Tandem Agefilao (cribens, lit- teris hanc pr^en-xit falutacionem:
Menecra- •W?»*^^^ tes lupitei Agedlao regi falutem • Rex eo • ofFenru^
praceniio nihi! vltra legeredigna tus eft.fed refcnpdc iu hunc modum;R.ex'
Agefilaus Menecrati fauitatcm . arguenf liomiiiis infaniaih.Nunc ad alia .
Garrulitas. EMBLEMA. V 4 3ia Andrc^ A.. V I D matutinos Progne mihl garruta
fomms Rumpis y ebHrepero Daulias ore canis ? Dignus Epops T ereus, qui maluit
enfe putare, ^uam linguam immodicam Hirpittis erucre^ COMMENTARIr. - 1) I c T V
R A, hic reprjcrentatur, JL homo fcilicet humi recluiaciis et dor
mitabundiis.ruperius vero hirundoin fuo lureo,quod fub trabe fixit opere, iion
fa- tisfacitad meam faliuamimagis placetii- la,quam editio Lugduaenfis
habet.Quod fi nodum in fcirpo qua^rcre fas (it, fic ego AUa pim crfiugcicm. lu
cubiculoaperco hominem Sl:ira. i^' \^0lo colIocarem,ibiq; hirundiucm auc
circumuolicanrem, autextra nidum refi- dcntem Cin nido flquidem pleruuq; con-
ticefcitj exprimerem.-Ec quia Alciatus hic proiure poetico hirundinem et
lufciniam confundicjidem in pidura imitarcr,& fo- lis inarbore rcudentem
lufciniam affingc rcmi nam fic quoquegarrulicas importu- nior notaretur, Ad
dclignandum verd cem pus matutinum.SoIis radij c fummis mou tium apicibus
promiijentes (\t habetedi- lio Roiiilliana) mihi iignoellcnt . II. IMITATVs eft
Anacreontis Odatn Chara- «J" ;;(CA/J^cVot, quae fic habct : ^erhuttis
Se^eif To/wViy, OgA«? hoL^m '^tthi^a, E'X.HVOf, i/.^ipl^co i Tl uiv Kcthm
oVHpav y^TTopSpIoua-/ (imcu$ k'0nptsdL7dL5 Bci^vk\sV j Ad vetbum ficfoiiat.-
^id nbi '^jtsfaciam, §lutd tibijoquajc hirmdoT 1^6727106 tuof leues Vnabreptas
forficerefecem i Autpotius Diternam hane JLinguamy vt Tereus lUe, demetam?
^luidmihigratcs fomnos l^ljitHtinPS vocibm I.ripHiJii Bfithyllum? Kandem fic
Latijs numeris donauit H. 5iephanust ^luibus loquaxyquibufnam Te pleciam
hirundo poenu ? Vtrumne vvs volucres Alas tibi recidam i Imamfecemve Unguam
Tibi quod ille Tereist . Teciffefertur olimf Nam tu quid ante lucem Meas
Jlrepens ad aures, £ fom7iijs beatus Mihi rapts Bathyllum ? Minos vero fic : §luafnam
tibiparabo Banas, loquax hirundof Tenhas tuas recidam An forfice has volucrest
Tuam fecemve Itnguam, Olim vttibi ille Tereus f Nam mane giTrriendo Gratum mihi
foporem, Meum rapn Bathyllum . Eiufdem argumencieft lib. i.Epigr.Grar» cor.
eipytVTeipiis hexaftichon gallo indi- gnantiSjVC apud Luciauum Micylli,qu6d eum
iraportuno fud cantu excit3tuni,fua uiinmolbmno priuarit; tdeoquemalum illi
imprecatur.Hic autem hirundinemob iurgat,fomnos marutinos auertenrem,fuo que
importuno cantu dormientesintertui: bantem . Sandius cenfec fermonem ficri
potiiisad Iufciniam;idqj probare conatnr ei c^hhzto garrula^ vt mfra fio loco
di- cctuf. Scd adintelligentiam Emblematis, et eorum, qux didu ri fumus de
Prognc et Philomc]a,fabuIam de Tereo prsemittc- inus.quam muhis verfibus
defcribit Oui- dius in fine (J.Metamorph.Tereus itaque Rex Thracum fuit.qui cum
Pandiouis Rc Tabul gis Athenarum filiam, Prognem nominc, deTcr duxiffec
vxorem,& poft aliquancum tem- pus ab ea rogatetur,vt fibi Philomelam fo
loiem videndam accerferet, proferlus A- thenas dum adducit puellam, eam vitia-
uit:ac ne cuiquum fcelus indicaret,Iingua illi ampucauic, fovorem pcrijlfe
coningi Emblemata» 3^5 III. e metd' orphefi '■ognes * Philo' eU dt' ones.
Hidij^ \ rui^. affifmans. Illa tamcn rera in vefte fao cruo redefcripcam mxCit
£brori; Hm non fecmes liceat mihi rumpere fomnos . Statius i.Siluarum: Et matutinos
abrufere murmure fomnos. Vrogne] Hirundo . Videtur autem hic nofl:er Alciatus
Prognen cum Philomela confundere, cuius linguam Tercus abfci- ditjcumei viip
intuliflet, non aufem Pro- gnas vxori. Num
vero Prognein hirundi- ncm mutata fit,vel in lufciniara . Gr^mmatici certant y
^ eidhuc fub iudice lu e^i . Ouid. 6.Metamorph.vbi fabitlamnarrat, etfi non
exprimat, qua? illarum in lu bi. iHam,qua:veiu hirundinem mutata fit,in-
quitenim : ^endebant peytnistquaru. petit altera ftluat, Altera teBa fubit»
neq^ adhuc de peSiore \ cAdn Exct/fere netA, fignataq, fanguine pluma en.
attamen t. Faftor* Prognen in hirundincin transformatam canit : 'BaRimurycm
verts prAnuncia venit hirudo, Et metutt ne qua verfa recurrat hyemsl SApe tamen
Vrogne ntmium properafie que- rert^ : Vir^; tUQ Tereusfrigore Utus erit. IJem
rencit Seruius,cxplicans illud VirgU li) carmen cx Ecloga 6. illt Philomela
dapes r^uA dona pa- rarit . Atqui^ii^uit ilIe,Progne hoc fccit,fcd ab-
Martta" lt4.- utitur nomine, ant iJIi impiitat > propter quam favftum
eft.Probus verocundem lo- troht . ctrm ejcplicans Prognen in lufciniatn dicit
transformaram. Martiali';.& communior opinio Philomelam in lulciivam
muratam a(Ierunr,(ic enim ille i^.Epigram. Tlet Fhilomela nefas incefit
Tereos\^ quA Mtita ptiellafuit, garrulafertur auvs, C;:eterum non defunc,qui
contiaiium feii tiant,& Prognera iii Jufciniam, Philome- lam in hirundincm
mutatam alferant ; rt Tzctzesin Ghiiiad.Statms Papinianus; Non ftc Philcmela
penates Circuit ample^enSianimamqi'tn' pignora tranffert. Et
loanncsGramraaticus in Hefiodicota mentario fcr^ in fincjnquit:»^ ^pcKVH d))^
S^cov yeyovvla, rov iTvv oS^vpercu, /xjfAA Si ^K/Sc^v, Tiifiivf ^(pn^t, fJL^i
(^tdffiLTo. hoc eih Et Progne irrlHfciniam commutataltyn deplorat, Philomela
aute in kirundinemyTereti.Sfinquittmihi vim i» f«//>.Idem Ouidius ipfe
{ecutus,ad Liuia Statij . loflK.GrM matici, de morte Drufi lufciniam
intelligit, cui tribuit filium, et in vmbrofis filuis com- morari d cit: vudc
colligunt hanc ante fuif fe Prognsn : Talts in vmhrcfts mitu nunc deniq-yfilups
Defiet Threicium Daulias alh-My^, Idcm cxprcflius alibi : Sola virU no vlta
pritM mcefiijfima mater * Concinitlfmarium Dauliai ales Ityn, Gabriasctiam
Grascus fabulator Ityai fi- luim facit lufciiiijc.CatuIIus eode modo.* ^ualia
fub denfis ramerii concihit vmbrts DauLtas abfumpti fata gemens Ityli . Ita et
Horatius deProgne Ioquens,quam nis non cxpteflbnomiiic, [\xkimx tameiv fimilem
dicit : Nidum ponit, Ityn fiebiliter gemens Infelix autiy CecYopi& domus
JEternum opprobriitm,quod male barbar^ Regum eifvlta libidtncs ^ Omnium
apertillime id raanifen-at Mar- cus v^arrodicens: Lufciniola faliquipcr- peram
Ugmii Lufciola^nsivn ipfius Varro- nisautoritatc conftat in libris dc rcrufti-
ca,cantatrices Infciniolasappellatasj qucd ludluosc canere exiftimacur,. atque
eile ex AtticaProgncfadaauis. Sed quidopus raramultis? vidc quid hacde
rcdirceptec Ccelius Rhodigin.lib.i5>.cap. z6.Iacobus Bononie.&
P.Nannius6. &IiIceIl3n.anno- iauoii.iu Vir®il. iicccnina videoquam (Ic
Ouidif al tera. Gabri£, CatuUi. Horatij, Varront&z, 3^4 Andrcae A. Bimido
garruhM Birundo r.irrula . Auiit can ti/U t t co- pefcatur . Daulias. necefTe
quasftioncm h^nc Inter Gramma- ticos controuerfam dirimere ; vt ueqj va- cac
luic adducerequ? legnntiirapiiJ Thu cydid.em lib,i.TH?
^t>^^prf,^w?,Paufaniam ii) PhociciSjStrabonem lib.i.& alibi. Garrula]
Hoc epitheto Sandius proba- re conauujhocloco delufcinia fieri men- tioncm,cum
de ea dicatur, cantare fimul noBe dieq;poteJ}. Dudus pra^terea veccii
prouerbio,I>^«///f cornix. quod ingarru- Jos Sc canorosdicitur, et de
lufciniaiutel- Jigitur.Martialisetiam garrulam illara vo caCjloco
pauioaiuccitato. Plinius quoq; cantum lufeinias ^arrulum vocatlib. ic.
««p.29-Citatdemum adagium,LufciniA tdeeft cantioScd meo iudicio, paruni con-
iiincit,cum idem rhcton etiam hirundi- »1 tribuac Maro 4.Georg. Carrula quam
tignts nidum fu^endat hi- rundo.. Adh^c hoc cmblcmate tangiturodiofa gar lulitas,
at garrulitatisfymboluai cfle hi- rundinenj coftat ex Pierij Hieroglyph lib.
iz.Cantum a«tcm lufciniaequotusquisq; eft qui potiusjftudio &Iaborc
accerfat.nc- dum aiierfecur.Deniq^ poftiim &€goada- gium adducere ex
Ariftophanis Ranis,qui riugacioneni nihili Muf&am hirundinum vocac.Huc
fpedatillnd Hefiodi: 701' cTg y.iT o^^poyoi] tavJ^io vU C0p70 §^em mane gemens
Pandionts txcit hi- rundo, Vbi inteipret£S c^9/)0^o« eyponunt,clamo ra,JK
naucem dilucuIofi[ei)s,cum hirundo totaclamicet die,nonantcm mane tantum aut
vefperi, vcluci facic lufciuia . Eidem Hefiodo KcoTihK» i\ ^htJ^cdv dicicurpio-
ptcr garrulicatem, vnde Poeca is x«t/A- ?\.i^o-ci foimauic ncaTihKm enim
garrire cft, eoq; cognomenro ales hxc apud Ana- creontem et Simonidem
appeilatur . Somnos rumpts] R efricat mihi memo- riam hiftoria ex Pjinio lib
55. cap.i i. Le- pidusin Triumuiratu quodam loco dcdu clu^ a mag-ftratibws in
nemorofum hofpi tium,iTiii)acicer cum ijs poftcro die cxpo- ftulauit.fomnum
fibiademptum volucrii concentu . Ac illi draconem in longiftima membrana
depi(^um circumdedere loco, eoq; reriore auestum filuifle narrantur, et poftea
coonitum eft ir:ipofte compcfci. Daulias] Daulia,DauIis, vel etiani Daii
lias,pro lulciniacftertur a Poctis,qu6d in vrbcDaulide (qnae quondam fuit
fub^l^ tione RegisThracix.PIin.lib.4. cap.3.)in auem fui nominis transformata
dicatur a Poetis . Ouidiusi.Mctamorph.& Prou. Daulia cornix, Dignus
EpopsTereu4, &c.] idcft, mcri- toin Vpupammutatus, qui maiuerit lin-
guamxefcindercquam omnino auellerc . Vpupa auis militarcra quandam criftam in
capite rctinetj& quali adhuc filium qu? ritans,has vidctur ingeminare voces
T?,id c{i,vl/i,vl>i:hinc Epops dida, Lati- nis vpupa.Dequa Pliuius lo.capdp.
Alij in accipicrem mutatum Tercum volunt, vt Higinusfabula ^j.SoIinus: In
Senienfi regione, non longe a Flauiopoli colonia, Byzixoppidum, quoudara arx
Teici rc- gis : hinc i.iuifum hirund nibus, et dein- cepsalitibus
illismacceftiim * Anteacjuila rexauium fuifle vpupa dicicur.cuius emi nentise
noobfcur. infignia reliqua confpi- ciuncur : cnl^am enim habet plicatilem,
qnascum erigitur per longitudinem capi- tis,refert firailicudinem diademaris
regij: adha;c Iongo& acuro roftio ranquam ca- fpidearniaca exeicer
cyrannidem inauicii Jas. Hinc illud : Rex fueram ; fic criHa prohat-^fed
fordida vitct^ Immundam £ tanto culmine fecit aue^ Aic cnim D.Hieronymusin
ca.y. Zachar. Spurciftimaeft auis vpupa,femper in hu- mano ftercore commorans,
ex quo et ni- dum faceredicitur, et pullos fuos de ver- inicuiis ftercoris
pntrefcentis alic.In diui- nisetia vpupa fymbolumexhibcthominis vitijs dedit.
Pierius lib. i^.Hieroglyph- I>utare] Prxfcindeie . Mctaphora a vi- ribus
&arboribus, in quibus fupciilua et inutilia refccautur. Stirpituieruere]
fundirus,radicitus euel lere.Auem porj 6 philomelam fverba hint Sandlijj liugua
carere pro certo affirmare poftiiin, nilimeoculi faliunr.Nam diebus «bhinc
paucisjcum h*ec fcriberem,amicHS quidam meus mihi commonftrauit philo- ir.clam
in cauea conchifam,quam cum in- deexrraxiftemus,pertenue veftigium lin- gux vix
potuimus repcnre : quaj res non paruam mihi pra?buitadmiraciofiem,tan- tam
inelfe huic auicul^e fuauicaiem canti- lena:,& vociscrifparjoncm,nuIiam
tamcii lingurnj.quaid poftit mcdulari,nifi fort^ cam in gucture habec
abfvonditam. Vnde 11011 Vpupiu Vpupa lim rex, Vpupi, fymholii Tutart Thilcnh la
lingi- caret . Embleraataj . 3 1 y non abs re fTnieriint Poetx Philomela? pr^
ciramfiiiffclinguara.Vide Ariftot.^-dehi- ftor.aniii.cap.i^X^onruleetiam
PJitmim «loco ciuto lib. lo. cap. x^.qui ingenium cxercuic m luxuriofa
tantillaeaniculx de- fcripcione. IV. T o R Qj^ FT VR Emb^emain eosma itrruli
ximc, qui odiofa garruktace rationis ino- ^iofi im P»a'^ P^? '^^ ^errc fatis
arguunt, vt Progn« ^r/««i- abfciila luigua in hirundinem garritu ni- if, mio
iiifignfm comnuuatai eos flgnificet, qiii ra.)ier]tia2parum, loquentix niultum
haHent.Et fane vfuucnirc folet, vtloqua- cioresfere uuc, quibus eft rationis
defe- dus, quara qui prudentia et ingeni j viri- bus anteftant.-cLim apud
graues et fapictes quofque viros lil^ntium commendatifii- mum, verborumque
parfimoniagrata fit. I Extatapud Ariftophanem de Cleophonte I quodam
garrulodidleriura "Ex cumi labrts hirundo Thfmict' infirepiti Qmo fpe^flat
prjeceptum illud Pythagori- cum : ofjLeopo^la^ yiKiS^ovcti fjj) '2)^v . id ti\.:Hirundinesfub
eodem tecio ne hahects, Quod D. Hieronymus et Cyrillus cum
Anftoteleconfentientes intelljgunt, abfti- nendum cire a cofuetudine et
commercio garrnlorum et fufurronumj quam quide l!loria fententiam corroborat
Ajexandri hiftoria, ^exan^ quem cum quicfccntem hirundo qu^dam t'.^
magnogarritu fupracaput volitansimpor tune niterturbarct, Ariftander
Thelrnifeus pro domefticis,qui Alexandroinfidias pa- rarent,accipicdum
interpretatus eftjquod cuentus poftmodiim comprobauic, Ale- xandri AEropi,quem
cxamicorum nume ro ThelTalis equitibus prjcfecerat, cofiUo
patefa^fto-Hiriindinis quoq; garrulitatem notauitfuis liambis Nicoftratus :
^VT^ 0povHV '7retpei^iiy.ov,a,t "^^htS^ovt? ihiy^^ovTou vixav j»f /V toV
ei- TTHV '7ToKKa.yiCjTA y,^ptct. Non efl eiufdem et multa^ opportuna dicere.
Yid^as ta- men Arabicos iftos tibicines,jErcDodon?o loquacioresjinconfelfu et
congrelfu fapic tum garrulitateipfas columnasrumpere, GarruU dum ore efFrasni
fenfuum elFutiunt inuo- reprehejl, Iucra,& verborum fefquipedalium inftre-
punt voluminibus, ac vocum turba; atq;; vitio Pifoniano chp!i loquinefciant,
taceie tamen haudqueunr, qui fibi nihilominus acuti Scarguti videntur,etiamfi
fint omni piftillo obtufiores. Hi fane fi rantum ia loqucndo nioleftias
caperent,quantaalios afficiunt, non vtique longos traherent fer-
mones.GaTrulitatis vido non obfcur^ iit- fimulantur a )PIutarcho tonloies, nam
Tc-nfn^^yq^ funm cor edit > macies ^ palhr habent, Jpi^ofa^ geslat Tela mann
; talis fingitur InHidta . Videt lntU4 edentem Vipereds carnest vitiorum
alimenta fuorii, Scd alia fortaire ratio coramod^ reddi po- teft,Tipereas
carnescdic Inuidia, quod a- lienismalisgaudeat, ijsque pafcatu r : (id vitium
Gfa:cis appellatur iTnyAipiKeL' kIa) vel id dicirur,vreiusperniciesoften-
daLur,qua:enim venenata vcnenis aluntur animalia,exitiaiius venenum habeut. Pli. nianum illud rCvflc cocinit
lib.z+.Sed quis insenit il la,venena fcilicct,pr^ter homiuc ? Dcindefequitur ;
Quid? non, et homines quidam ad venena nafcnntur fatrahomi- num,ccu ferpentium
lingua vibractabcs- que auimi contravfla aduric culpantxum ©mnia,
acdirarumajitum modo ccnebris quoque et ipfarum ne^flium quieti inui- dentium
gemitu,qu3e fola vox eorum eft, vt inau^picacarumanimantium vice obuij qucqi
vetantagcrc, et prodefTe vitaj, Jiec vlhim abominati fpiiitus pra^mium noue-
ie,quam odiffe omnia. Cuiq; dolent oculi] Hinc illud Maro- iiis de Liuoie:
Tc^atur gemitugraues dolores» $H^pirat.,gemity incutitq^ dentes, Sudatfrigidu^t
intuens quod odit, Sunt qui oculorum alfeftioni liuorc per- /imilem faciant,&
re^iirimc qiridem: llli quippe lumen clarius ferre nequeunt, et ad om nem fpl
cdorcm caligant i quod idem eftinuidiaj proprium. Vnde puto di(flam inuidiam
zhin, quodaliquando fignificat valde:& Qu^ia qui inuidentia labo- rant,
femper animum et oculos in eum, cui muident, habent j ex quo taraen nou nifi
tormcntum hauriunt, quo maius Si- culi non inuencre tyranni, vt eanic Ho-
ratius. ^&qifuum cor edit] Alluflo ad Pro- uerb.Pychagora2,Ci»' ne
edito.idcdiDCCU ris auimumexcrucies : vel ad vocabulum f«r/«,qua: quod cor
vrat,veledat,dititur . Cicero 3.TufcuI.ex Homero illud de Bel lerophonte citac
ex veterum nefcio quo: I^fe fuum cor edens,hominumve/ligiavi' tans Similes
Maronis verfus hi Torquetvifcera carnifex cruentw \ Vefanos tacite m»uet
fwrores . Intentans animofaees 'Krinnyt LethaltSyTit)iq'^vultur4htus ' femper
lacerat,come/lque mentem. Sic et Petronius Arbiter : Cui vultur iecur intimum
pcrerrat, I.tpe£ius trahitjntimasqi fibras, Nan efiqucm lepdi vocant FoetA 5
Sed cordts malajliuor atqi Ihxus, Quo fpciflac dit^um Matrcx Alcxandri» ni,qui
aenigmate lufitandoaiebac, fe hel- luam alere.qud fe ipfam abfumereti^npiov
Tpi^peiVjOTnp cLUTo icturo iadloi. quo figni ficabatquorundam
inuidiam,quiimprobc et ignaue dolerent ob profperos fuorum laborum fuccefliis.RetuIicEuftath.i.
O- dy(r& Achenaeus.Seneca lib. Depauperta te;Intcrdum non licetefle palam
miferos, fed lutcr xrumnas cor ipfum excdcnres . G raici dicunc S^AKVs^^cUyVQl
7m KetpJ^Uv J^aKH^ «Tct^cfgcrd-a/jCiim graucm et moleftam ani ff^cu . mi folicitudincm
fignificant. EtJ^etKt^u- fjLOi eiTi),noxa antmum mordens, vt Ho*- mcrus
Iliad.vltimo : ._.Tg'o y.i-^^tf cJ^vpofjLiyofi^ei^vajf ffiw iS^icu Kpet^htvi
§^oHfque lamentans et mcerent cor tuum exedes ? g^am macies] C\c Ouidius :
Macies> ^.^^Macies in corpore toto . pf^n^y Infeux miicies renudat offa . Xt
pallor habent] ideft,macics et pall©r totam occupanc. Ouidius: Pallor inore
fedet 9 VirgiUus: Fallor terrihiles gentu cotorat . Spinofaq-^gefiatTelamanuj
Hoc refc- ^^lidi- rendumcftad aculcatam inuidorun ma- ^^^f*^^
ledicentiam.Siquidem »idi » Zffundit mala lingua virus atrum, et perpetuo
carpit,quod alTcqui nuquam potcft.Ad id le/pexitOuidius, cum ait;
Indoluit,baculumque capit, ^uem Spine0 circum Vincula cingebant . ELEGANs
Inuidia» dcfcriptio ex ef- I V. feClis,adiundisqi quibusoftenditur cnm» InuidiA
qni laboret inuidia,virulentis cogitationi- effe&M bus pafci,aliorum
profperisfucceflibus in gemifcere,animum ^oerore conficerc,cor pus macie&
pallore coiife^um rcddcre, aculcis Emblemata_j. mdum ri re!}o aciilcis
maleiicis atios infedari. Nnllum cnim vitium inni iia peiie vetuflius eft,auc
homini damnofius& cffeMtius: quando- quidem nclim quibuslibet alijs
confcra- tHr,infpiciemus inMidiam aio. Obftapucrunt hocdiD iiiiiidiaomuia
piaiora et plemo» toCHi „ Ti vid«re facic?Q^iid antem ocalismagit
prsefcntaneum, quam vt vis ipfavidendi maior reddatur atq; ve^eci^r ?
protulitq; ftatim Ouidiaiios vermsex i. de Artc a- maner,qadd eum,inquoeft,
ca^jqwam vc. ncno proprio afficic,uerdit,abfumic,eum- que vUifcicur primum,a
quo conccpta dc cducata fueritrquod habct illud: o' Andreae A. yliKn^s
Ifbidinose violariint. Minime vero fabii- quid lofum ede de Sary ris commeiuum
often- Satyris di: Plinius, c]iii illos in fiihfolanis Indoru feritiat .
mf^ntibiis in-.ienin tradit, hiimana elfigie animal perniciffimum,vt propter
veloci- tatem nifi fenes auta:gri capi nequeanr. Idem Sacyros,quaIes poera; et
pnTtores fin gunt.ex capra videiicet et homine permix tos fiii:]"e
arbitratur. Videeundem Iib.5.c. 30 lib-7-c.i et I1b-8.cap.54.H0c idem vi- derur
fentirePlutarchus in Sylla. Diuus item Hieronynuis refcrt,eiufmodi animal T)e
SAiy- a S Antonia Ercmira vifum inter faxofam ro d i>. vallcm, homunculum
fcilicet haud gran- Antoma dem, aduiKis naribus, fronte cornibus a- %ifo, fperata
cums extrema pars corporis in ca- prarum pcdes definebat.Qu^i de conditio- jie
fua interrogatus re'pondK; Morralis e- gofum,&: vnusex accolis eremi.quos
va- iiodelufaerroregcnriliras, Faunos, Saty- ios,&Incubos vocanscolit
&c. Etpaulo infra fubdit Hieronymus: Hocnecuipia ob incredulitaccm
fcrupulum moueac, fub rege ConftantinQjVniuerfo mundo te- fte,defenditur:nam
Alexandriam iftiufmo di homo viuusperdu(ftus,magiuim popu- io fpedaculum
pr^buit;& poftea cadaucr exanime,necaIore xiUtis duTiparetur.fale infufo,
Antiochiam,vtab Imperatore vide ietur,allatum eli Plura de Satyris vide a- pud
AElianumlib. 3. De var.hift.& Leo- nicThoni^um I1b.1c.z4. ApudPIutar- ch-in
G:^h2,hornines indiem viuentesy Sar,ri i.ioiiuipoi /(^u criArvpiKot Tol^ (iiois
eiybfco7roi,^io\\h\(\\noC\s Sl Iuxu diffluen- tibus accipuintur.Jdem in
Pericle.-o/ S^.tyri Tvpo/ toj A/ovuirou lipol opSict iy^ovjt Tct 'Br.ccha
cuS^oltt, ^vtJLf^oKov .7ov Silis Trp^^iy/jLctTo^ : facri, S-ityr-i B iccho
facri erectos hahit mutonest diHi?2£ fymholum potcfl.ztis . ERVCA] Eruca vermis
eft,& herba ca- J.ruCi^L^'. virrunsvde qua l'linius Iib.i9-cap. 8. Ali) ilcdiilam voluniab vrendo;
alij ab erodendo, quod beftioias omne« corpori
inna'"centeseroJat:huiusincondiendis o!»- Ib i.Qum et SiUia- inos,
Faunosq^ et deorum genera filuis, et fua numina canquam e ccelo attriburacrc
dimus . Faunorum quoq; mentione n fa- cic Cicero j.de Nat beor.& nos infra
plu ra dicemus,cumde Pane acturifumusj fi- quidem, vtdotflis placet, Pan Inuus,
et Faunus proeodem Aimuntur.Dicirut ca- pripes a pedum forma.Horacius Carm.i.
Ode 19., - anrevs Capripedum Sxtyrorum ACUtfLS, Redimitus tempora.] Capur
habens cin- (flum et corooatura.Virgil.in Copa : Qraia ledimtta mitcUa .
Ouid.j. Amorum, eleg.p. Vlaua Ceres tenues spicn redimita capillos, In
io.AEneid.vbide AEmonide Pboebi fa- cerdote: Ir/fula cuifacra redimibat temporA
vitta» Idem 3. AEueid. VittirS,cy> facraredimitHs tempora lauro.
Immodu&Venervs'] Nam Venusmode- rara.vr naturaIis,non verricur vitio.modo
fitlicira. Decommodis aurcm et incom- modis a Venereortis legat curiofus Aeria
]ib.3.cap.8.PauIuni lib. i-cap. 3 ^Celfum lib. I.& Medicos pafiim, mihi
h:rc docere iam non vacat . £i? erucafalax.] Frequens enim eius Zruc efus
Venerem ftimular. Ideo anridotum i^x. conrra amorem pr^tcripcurus Ouid- ab
eruca! vfu cauendnm fuadec 1. De re- medio : Nec minus erucas iuheo vitare
falaces * Virgilins etiam in Moreto : ypuprpm reuocans eruca morante. Ec
appendicibus Virgilianis : J.t.hidinnfi/^i', quod nonnulli \cni\nt,hirqmtaUire.
id eft,in mo rem hircorum falacaim cIunesmQuere et latciuirerquamquam abhircino
odoref?- culento alij trahant. NonpolTum tranfili- re quod retulit i^aujfanias
de fimulachro Venerishircoinfidenris. ad fignificandam iiimirumcoitus infanam
petulatiam.Piau tus Moftel. deimmundo Sc libidinofo : - M te lupiter I>^qi
omnes perdant ^oholmfii allium' Germana illuHies, ruJlicHs, hircus^ hara fuis,
Canem capra commifid^. Eundem Apuleius vocat, hominm fordi- dum,& hircma
libidinefoetentem. 'EtSatyri'] De Satyris pra^ter fupta ci- tatas aucloiitates
vide Pomp.Meiam.AE- lianura de anijiial.Orphci hymiiw in Saty- rum,Nara[ero
Comit.Mytholog. lib. j.c. 7.9.& 10. w;>MNymph? Oceani et Tethyos
fiiii^creduntur.quarum qu^dara coeleftes, quasdam terreftres,qu*edam
fiuwiales^ali^ marinsc, alia? ftagnorum prxfldcs. QiiaJ coeleftes
putabantur,credebantur eHeani- ma; fptiserarum, quas etiam Mivfas voca- runt,ac
vircs, qujeinde ad nosmaHarent. Terieftrium aliaj filuis prrera«t,vt Drya
desjaliaj montibus,vt Oreadesj alia: Hngu- lisarboribus, vt Hamadryades^ a.ise
pa- fcuis et floribus, vc Naptae. Fluuioruni pra!fldes Naiades dicebantur i ftagnoruni
Limniades . Qn2Bfontibus pr^eeffe puta- runt,Ephydriades vocarunt. Vide Mytho
log.Comitis lib.5'.cap.ii.& li. Semper amare fdlet] Amare hic mihi vi
detureflc veibum peculan-ise, et pto ipfo amote frui, poiii . Sicut pofuit Tercntius Eunucho,interprete Donato:
Certe extrema linea Amare, haud nihil efl. Plaucus Bacchid. Stne te amem .
LIBIDINIs foedae exprenilTima fymbola ponit ob ociilos,nempe Sacyru, qui erucam
capitegeftet. Eruca quidem (ab vrendo ditlta^ prouocatad Veneiem, vtpote qu^
virtucis fit caiidiftima: . Plin. lib. 19. cap. 8. Satyrusaucem, fiuc hircus
(animal falaciirinuin-i) Inxuriam putidam Scolentem dengnat'. Suntenim Satyriad
Vcnerem propenfillimi: vnde id nominis di(5Vum putant a quod virile mem-
brumeft. Hoc itaqj innuit Iibidinem in affedu ardere maximc, in adu ipfo fcetc-
re,&oIentem elTe, vt quemquedb illicitaj Vencris titillationibus
fubducat.Depinxi- mus in fuperionbus Superbiam et Inui- diam,age experiatur
eciam penicillum ho- ftrum Luxuria, illa fcilicet quasad Pria- pum, impudicuni
hortoium cuftodem, ftirpis fu? refert primordia,falaci(Iim3 ma
lier,cIoacaIibidinis,,qu2e ficut AEchnafur tiui amoris perpetuo asftuat
incendio: pa- tenti coroa, laxa ac pendula, in quafucus coloiis et tind:ura,
delibuta vno;uentis et fmigmatearoraatico, Iafciuis& emiftirijs
ocuiis,procaci vultu, inflata facie ac fub- rufla, carbunculis fuis condecoraca
fcili- cet et fmaragdis,quaies leprxflos protru- dir,autlues Gallica . Infignes
gemmula;? Nardo redolent manus, pedus nudum, turgid2emammilla:,compo{itaad lalciuia
omnia ineretricio cuItu.Nuuquam ha^c fo la graditur,fateIlitio
cindacft.pfalcriie co niitantur &: chorusmuflcus,Vencris pra2- fe rturimsgo
in ve\illis, rhed;^ inlidcns, quaro trahunt ad libidinem prcieda: volu X i
cres. Amare IV. Symhola lihidinis. Satyri li- bidinofi * LUXUYtA Ideo-j, 3H
Andre^ A. crcs./lrtni noii ha!>et,qinbiis p«g!icc,arpe vincic et verbis,
q'ix ficiu c.Ia pene- trant ScocciJuar. Vas qui cangicur; finc fenfiJ
vuliuis.incurabile camcn,tibras enim corJisdepircit,& rvirpic ai ce.icrum
vicjc. Gra.iadm difertc ho: Ho:ec Gregorius inMoral cuTi icafcribic:
Exquoluxuria fcmel mcncem alicuius occupauic.vix eiim bo:ia cogicari pjrmitcic
Suiic enim (icfiJe ria vifcofa, quia cx fugc^elhone oricur co- gitacio.ex
cogicacione afeclio, ex .if^c S8. £c qua coadiientia Luxurta Bercules iuxurio .
OiS, fiiifle dicaseum, quiciim vi^inti iam fcDc liifec vxorcs.eam fibi
raatrimonio coDula- nic, quae vigefimum fccundum maricum hibuera:? Dc his D.
Hieron. lib- s-Epift. Ex Uoc hircorum genciC fuicquoquc He- IiogabaIus,iUc,vc
Alexander Seuerus aic, non foidm bipedum,fed etiam quadrupc- dum fpurcidimus;
is enim mulieres nun- quam icerauic prjecer vx«Jrem.Nec camen viJeo,
quidaiaribus in hoc velincmuiie- rcs ceJere. Singulare mulicbris lafciuix e-
xeaiphun reculic GauJennUs Merula, qui Auguft.-e Taurinorum vidifTcfe ceia- tur
adolefccnculam lacis eleganrcm,& ad- eo libidinis auidam, vc quinq; et
triginca virosordinis milicaris ad coicum fcriacim admiferic Auton.MizalJus
Cenc.8. Memo rab aphor- io.Me(faIinam fcilicec Claudij Csefaris vxorem
vi(5lura,quam Plinius Iib. lo. cap.3 6.fcribic,aHcillam rn Venereura idcercamen
e prorcicucis eleclam, die ac nofte fuperade quiiuo et vice/imo concu- bicu;£^
lajfxt^ virii,?iondum fatiata, recef fit.vtan illc.Dehnius porcencofa libiJine
excatapud Dionem Cadium Nic?um lib. 6o- et eius Epicomarium Xyphilinum in Clau
Jio..NihiI dicam de falacitate Semi- ramidis,Myoni:c,Cyren^,& aliarum pru-
rientium focminarum, fola mihi agmen du cat Quarcilh Perronij.cuius didum ille,
etferacam mulieris Iibidmem, et pafliuam profticuci pudoris nundinacionem exc-
quens, ita concinnauit : lunoiicm meam (inquit Quartillaj iracam habeam, (i me
vnquam memini virginem fuilfe.Nam in- fanscum pacibus inquinaca fu£n,&
fubin* deprodeuncibusannismaioribus mt pue- risapplicui, donec ad hanc aJCacem
perue- ni,qua fcilicec Cvc eft in prouerbio) tauru ferre poteft,quae viculum
tulerat.Sed por tentofa ha^c libido me quoq; in vcrborum luxuriem
traxit.De(ino,vbi cum Vencra- bili Beda cxclamauero:0 excrema libidi- nis curpitudo.qua:
nou foltim njcntem ef- focminat, fed corpus eneruat; non foltim
maculatanimam,fed f^dat perfonam.Om nenamq; peccatum,quodcnnq; fecerit ho
roo.cxtra fuura corpus eft;qui auccm for nicacur, in corpus fuum peccac. Sempcr
illara pr^eccdunc ardor et peculaucia,fem- per coraicacur foecor et
immundities,fcm perfequicur dolor et pcenicencia . mi. Heliog, balits. LafciHt
puelU iufdat/. MeJJah HA . ^)uarti l^ctron ExcU maho Luxtt" Emblemata.'
Luxuriofomra opes. EMBLEMA V P I BV S aerijs, fummig^ crepidine faxi Immites
fru5lHs jicus acerba parit: ^ijids eorui comedunt, quos deuorat improha cormx^
J^ui nthil human^ commoditatis hahent . Sic fatuorum opihm parafti^dr fcorta
fruHniuj, Et nulla iuHos vtilttate iuuant . COMMENTARII IN cacliminc arduo
montis cxprimicur arbof -caprificus cum fuis gro/fis, ad c]uam cerratim
a^uolanrauesjmaxime vc- ro cornices &corui.Embismatis titulum San*5lias
mutat>& i^^omii^dt^OYnm opes. Aut pro luxutiofis intelligi vult effufos
et prcdigostSc tunc aljo loco cenfec collo candum Emblema . Hoc exapophthegmate
Diogenis fum -ptura. Dicebat cnim,eos,qui profuse et krnatit. tcmer^ boiu
decocjucrcnt in lebus Yenc I. hs JEm reis,conuiuijsmagnificis,& id genns
ahjsj arboribus eflle fiiriilcs in montium cacu'- mine nafcen.ibus, quarum
fruvfius homi- bus effent inutiles,a vuJturibusauc coruis deuorandi. Aiguta hSc
Diogenis fentcntia rctnlit in Paraphrafi Menodoti orationis iTTirAi Tfc;)^:/£tf
Galenus.his plane verbis: Loct*s Ga 70)V K^ny.VWV JVKOU^ tilTHKdi^iifV dv7lif '
Andreae Alciat: Ti 7e«;^pw/x«fc7£t, ixiiS^ivfxiv o^psKof Svv Kpijv^v
vS^ciuuivot TTpoj^iv, eTreiS^etv fJLijKiT i/CO(TlV VdCOp, CtVCtCVpctlJLiVQt
'TrpS" fftp^jt. Qnx veiba Cic fe liabeiu;Prdixit . Sic Virg.4. Gcorg. Kupe
fub aeria deferti ad Strymonis vnda. Scd nota acumsn et artificiuni^nam rupes
feu faxum, cft imperiti &.ftoIidi fymbo- lumjaer^pro ventofo
poniturjcrcpidojpro foriunae fummo gradu. Qua e rgo ratione dcgantius expnmas
diuitc impcricum& glonofum ? Hrepido . Summiqi crepidinefaxi] Crepido
fecuii * " * dum Vallara cft ora terra, quam aqua a-l- luic,cx hoc
appeMata, quod ibi aqua al- lucns crcpat,cum currit,aut vndas appel-
lit.CoIumel.lib 8.cap.i7« Sic enim maris attocitas obie^Sii crepidiais
frangitur. Pcr Trucitn immitn metaphowm vero et pwtei cxtremam o- ram,qua:ad
puteam refpicit,vulg6 ospii tei diiflumj &omnem eitremitatcm fole- mus
crepidinemappellare. Dicitur criam crepidoabrupti faxi altitudo, vtaitSer-
uius,veIora praecipitij. Virg.io. AEneid. Torteratis celfi coniunSla crepidine
faxi, quem locum hic videtur imitatus Alcia- tus.Item crepido dicitur cditioris
cuiusqj loci altitudo et cxtremitas,quam mendici infidere foIebanc,vt eflent
magis cofpicui. Seneca.-Qu^iscrederetjiacentem fuper cre- pidinem Marium,aut
fui{fe, aut futurum confuIem?Ponit Minos huc •iO.KpoKctp^oSt^ arbor diciturin
cacumine autextremofru dificans.Sed videtur mihi deceptus,refpe- Minesd xitenim
ad locum et fltun\ arboris,dequo cepttfs, Mcagitur.-atqui AKpoKctpTros eaeft
arbor, quse fert frudtum in cacumine et apicibus ramorum.Id vero quidhicad rem?
cum ea arbor etiam in plano polfit confifterc ciuIibetexpo{ita . Immites
frtiSius] crudos,immaturos,a- ccrbos,;c£fcjD^KV*^6fc/5:rtf?.Sic Plinius,immi
tiaadhuc et crudapoma vocat. Horatius i.Carm.Ode j-.Vuam immitem appellat.
Eofdem Virgilius \oc^zferos, Georg.i. "Bruciusq-yferos moUite colendo, Et
eleganter Lucretius lib. 5. Frti^usq-^feros manfuefcere term Cernebant, Fictfs
acerba ] Caprificum intellige ; qnXidQO acerba dicitur, quod frudusip-
fiusminquam maturefcat-De hac Plmius lib.l J.cap.i9- §luos corui] improbi quiq;
impoftorcs, Corui hominea; nigri, id eft, moribus infamibus et pcrniciofis
pra^diti, quos fugiendos elte monuit Horatius : Hic niger efi, hunc tu Romane
caueto. Coruum autemefte impoftoris hierogly- phicum rcftatur Pierius lib 14.
Improba cornix. ] Id cft, inaufpicata, Cornix quam Virg.finiftram vocat
inEclogis;& ihattl}i improbam i.Geoigictmx gtandem pecuniam
ckmerebat^conuentusq; adeam ditiorum hominumcx omni Grazfiia celebres erant:'
iieque admittebatur, nift quidabat,quod popofcerat: pofcebat autcm illa nimiam
quantitatem. Hinc natum illud frequens apud Grxcos adagium;/en fenilesannos
pcrueniur,Veneii fpecalnin ^peculnm dicant.Aufonius Gr^ecum Plaronis cpigra
dicare^. ma fic vertit: Lais anus Vi^neri Ifeculum dico: dignum habeat J^o
JEterna Afernum forma miniJferium, Atmihi njdlus in hoc vfus, quia cernere
talem, ^lualis fumynolctqualis eramynequea. Idem inuenies apud Thomam Mortim .
Neq; hoc Poeta; alicuius Itali,fane elegan tis.diflenrir .* riHafi Kicolofa
Dentrvn fpecchio, ch *vn di VeradOi* uant^x A la laida Bertuccia effer
fembiante : Ahi veloci anni {diffe^ ahi lieue etate « Come tofio paffate ; Uier
cre^fa egiaUa hebb'io la chioma » hor haggia Ctelfo e giaUoilvifaggio, Hier fui
con quefla vifo Cagion di^iantOyhor fon cagion di rifo . AEgfe feruntenim
rugascontradtas,amir famqueform^e gIoriam,quam diu in fpe- culoerantintuitaj.
Hinc Ouidianumillud j.Trift. Cum^ aliquis dicet:Vuit hAcformofa. do* lebis, Et
ipeeulum menda^ effc querere tuum, Idem fere au(5lor de medicamine faciei :
Tempus erit, quo vos Speculum vidiffe pt^ gehtt y T.t veniet rugis altera
cftuffa dolor . Id et attingitad Ligurirm Flaccuslib. 4, Dices heUtquoties te
Speculovideris alterii: ^A mens efi hodieicur puero non eadem fuit >
Defpeculo multa pafllm legnntur ; fuit speeulum enimilliid anathcma
Vencris.Philoftratus anathe- Iconibus. Ideoq; Triron apud Apuleium ma Vent
Vener» fpcculum prasgeftar in pompa. A- xis, mor,Yt ait Euripides, (piKH
•Aa.T0'7npA rjjt xo^iK ^etv^to-iAciTctJtmat fpecula,^ cri nium ruffationem.
Apud eundem Elcdra damnar formse lenocinium vfu quaefirum
fpecuIi,inmatreCIytcnaueftra,abfentema rito Agamemnone : H" ^etV^OV
KetTQTTTfiOV 'TrhOK^^OV i^HT' flauos orbes crinium ad fpeculumfiti^ diose
componebas . Sed Sc Ouidius, teueroium do(^ioramo- tum» 33 Andreae A. ^c/ttpere
^dmijfa iiim,eleg.i4.Ub.i.a(J dSiicam : ^^id 7nale compofitos quereris perijjje
CA- piUos ? ^lujd speculum mceHA ponis inepta fncinH : - ^^uid fcalptns]
Scalptiis idcm eft: quod rculprusjimo rcalpere,& non fculpere,di- ci debere
audor eft Diomedes. Hiftoriam iam ex Paufania commemorauimus. ISion aliter
capfos, ^c.] c6 quod fcirct inefcare &:capere miferos amanteS' Vir gregis
eff aries ] Virum gr^gis ap» pellatarietem, vt primo Transforfnatio- inim
Oiiidius : De grcge nunc tibivit de grege natm habendtis . Virgilius eciam dc
Capro: Virgregis ipfe caper, et in Georgicis : ^luem leger» ducem, pecfiri
dixere ma- ritum . Vide Macrob. lib. ^■.cap. 6. Hanc loqucndi formam vfurparunr
autTiores ccrte gra- iies,vt mifrura feciam Ciceronem,qui ora tione in
Pifonem^admiftarium pro hominc immoderatse libidinis dixit. Papiiiianus e- nim
deadmiftario tauro : flahuliq'^ maritm. Et .Sahiianus y.de Prouidentia;Hi vcre
vt emiflarij equi,non ad paucas tantiim, fed penead omnes vernuJas fiias,id eft,adgrc
gespropiios irruebac,& in morem corum pecudum.qui maritigregium appellStur,
• fcruida: libidinis dcbacchatione graJlanres, in quamcumq; eos piimam fceminam
ar- ' Addidit vt capiti cornua hina fuo ; TaHit amatorcm Bans fummo in Uttore
fargumy In lacjueos f mi quem gregis ardor agit . dL7^CU TMV dityCOV 'TTO^VTIV
i^CtKKO' lAiVOty Y^UT^t ^TritVVTtOVTe^ dhTlKOtT»' VdLKKcoi ' Vil^^OfJ.iVOlji^i
C^lffO Toli KV- fxeto-tv, GfJLCOi tTh Toiv Aiycov cV/x^T^ i)^(TtV etlTSi}a-tVy^
up' tlS^oviif 'TrpocreKSeiv ^tt' eiu' Tcti CT-STeuS^isa-tV- i-TTH TOtVUV ^TA
'TTpOtl- pnfyjvct S^v^iccoTii ^7tv, coV tto^^^o-iv, i)t T6TC0V dKis-KovTcu .
ctKiev^ yzp ctviip cuyo^ S^opdvidLvTov 'Tsi^tdLfj.TrtyH a-vv d.v- T57>- Toli
yApdL7t S^dLpHTilf dvTil^, Act/x- /2TOV g'-5r/- 0iiKiV(OV C ^ilpcLTl]?- TV^
dtypct, HTdL KdL- TdLTdLTTH TVf SdLKdLOJ»^ Vp' ilV OtK^tTtV 01 fsrpoH^iifj.ivot
> dtK cinSlii4 villofA tegmina caprA. Addidit vt capiti ^c.] additis capici
duobusquafi cornibus; nam ftulti aman- tcs induunr et libidinemhircotufnj &fcAn
quod capra quafi luxuriofam atqjolidamabhorrerenc ? An quod canquam morbidam
cimerenc? Ca- pra cnim morfu peftilenti maximc no- cec,fiquidem germiua
perueftigacqux a- uidilfimedepafcitur : fic meretrix adole-
fcentiiepotiffimumcnpida eil, nimiriim ajcasea eft,qu;Bob imperitiamfaciliusde'
cipiacur. Vndenon illepide Nico Accica merecrix tf/f,id eft, Capray cognominata
cft, quodThallumadoJefcencem, quiiii Atcicam mel&caricas cmpturus aduene-
rac,3bliguri/lec. Qbfcoeno cctptwi amore perit] Imitatus &mutuacus eft
illud Ouidi) z.Faftor. ^.^^CAco captm amore fmit. vbi dcTarquinio jamore
Lucretix capco Ioquitur»De n qui vtillicitos excluJir eiufmodi ignes,fic
honeftosprobatraicenim : Si quis amat, quod amare inttaty feliciter ardet;
Gaudeat,^ vento nauiget ille ft4.(y. Sed hodie,proh dolor,fceleracos et libidi-
nofos plerosqi flagiciofo foeminarum amo ri fefe taquam in Teruicurem
deteftabilem applicantes,randem infidiarum reti turpif fime capi, &ad
omnium fortunarum, fa- ma2,honoris,atq; jpfius vita*perniciem ruc re,&
fubito pra^cipitari videmus . Recfle Plantus meretricem inarifimilem facic,v-
biincautiomnium facultatum faciutnau- fragium.Huc fpedac dicT:um Archit? Ta-
rentiui apud Platoiiem ; ii(tovi} J'& AiAp ^iA- Kcov Efca malorum
volHptas:c\\.\2i vt pifces Voltiptas; hamo, fic homines omnis generis et
astatis efca ma*^ capiuntur. Hinc macaionicc qaidem,fed lorum, vere et ferio
iocatuseft ille.quisquis fit, qui cecinic de fraudemeretricia : Vtilt inuenem y
Veneris propter fmorz.are' hruforem : Vult brauum, propriampropter defendere-
caufam : Vultq; fene,reliqutspro fouuenire hifognts . Atq\ in malhoram mittit
finaliter omnes, Has tales miratur Apaleius;Quantas,i n- Apu^ quit,latebras
nequiftimse mulieres profua leius libidiiie comminifcuntur?caIIida», proca-
ces,temerariaE, et ad flagicia peraftutula;.
5edaufcuIcemus,obfecro,fapienti(rimo 5a, Salomm^ lomoni.qui Prouerb. f.fic
aurFauus diilil lans labia merecricis, nouiftima aucem il- liusaman quafi
abfynthiu,& acuta quafi gladius biceps . Pedes eius defcendiinc in marcem,
et ad inferos greftiis eius pene- trant. Nunc ergo,fili mi,uudi me: long^ fac
abea viam tnam, et ne appropinques foribus domuseius. Ad hiiius Emblema- tis
argumenrum copiofius illuftranduin » repecenda eft pulcherrima Socratis difpu-
tatiocura Anftippo i. Commentarioruni Xenophontis, et colloqui^uneiufdem, Sa-
cratis cumTheodota,Jib.3^ Caciieiv 33^ AndreaeA. Caiiendum a meretricibus.
HMBLEMA . Q 0 L E fatji Circcs tam magna ptCfitid fertnr, ^ V crtcrit vt
mtiiios w noua r/;0ijstra viros . TcPus equum dcrnitor Pictis ^ tum Siylla
biformis 9 Atque Ithaci poHcj^am vina bthere fties. Indicat ttlunri meretriccm
nornine Circo^ ; T.t rattone??} ammt pcrdcre, cjutsquis amat, C OMMENTARII. ■T)
I c T V R A, qua? hic repiarrentatu, gam non habet, 8cei delphiiius appinginir.
JL (vt liberc dicam; non placet, fcen^ina Quid delphinus in terra ? noniie
hoc-cft. nen-fpe luxta naucm ftans,&. hcrbisinftm- Delphinum filut^
appingere iftuciibus d- itla.porioneni niutis fubminiitiansrnon e- - prum }
!)im Circc ad nautm venit, fcd ab Vlyfle Placent magis cajterarum editionuiM
figu jnidi focij mdomnm illius diuerterunr, tx, et pr^fcrtim illa, c]uani habct
editio quosilla poculo et tacQu virgoc aure^e in Rouillianas ibi enim mulier
folio fedens, beltias tiausfoiniauit,. Hk vero i]la vir- circupiiaccntesbtlluas
virgatangit- HOMERVS Emblemataj» 337 10 su Em me H o M E R ^ s 6(3yflea ;t.air,
fociosa- liqiiot VIyiris,qui miniab eofuerant ex- ploraturi Circa:as
sedes.virga pcrcuflbs a Circe.cpotoqj pharmaco venefico, ftatim in porcos efle
transformatos. Qjio figracii to effingitur merctricis et libiHinis foeclac
typus.Eacnim fuis pr^eftigijs humanas il- las cogitationcs,&
naturalesmotiones(qnq 6py,au Grecis dieiintur) in homine tiimul tuantes cxcitat
impotenter,& mu tat in dc- teriusjex quo fit, vt homo natura;diuin«
particeps in belluam degeneret.Per Vlyf- (em autem, qui nuilo"veneficio a
priftina forma dimoueri poteft,mentem anim? du cem,inteIligimus.MoraIe huius
Emblema ris figmenrum finquit Francifcus Sadius) fumptum eft cx Plutarchi
libello, quem de vita Homericompo(uit,qui libellus, quod fc4am,nondLi eft
donatus Latinitate; quauis Politianus raptim, atqj fuppreflb audTioreomne fua
pra:fationc in Homerii tranfcripferit. Plutarchi verba fic fe hcnt: To
iMtTdL^aKKeiV S^i T^f ijoupyii tb O^S^VOsicttf H( 'X0T6LT\S( iTOiH. Ta>V tT'
etvSpCOTTHCOV C6T0^-t/A«Vc4(7ifc A.oyto'' fj.aV, «T dTro TMV iS^icov y.i^S^iv
e\oyTet(iT/, eTfS(piv 'ivJ^ov i^^o-et, S^iKiiv ^cocov etKoyt' rav • ifJ.tppCOV
eT* fflV oS^V^TiVS Ttjv ViOTi)Tet ^O- ycovt yia-1/.ov vtt • fT;^g, yomieti
^etpf/.etKov eivTtTret^ov. ideft: NoyZ t Homer* aitjrifi medicamine leiios
Holpitio Circe reddidit ipfa fues : Pauperior fed quuquts erat difceffit ab
iUar Nam meretrix quondd perniciofafuit. 'Exutosq^ fua prorfus ratione maritos
Tornice continuit,non fecus atq',feras . Et t^amen hanc iirettu^ delufam ^reuit
V- Ir.figni rerum condttione 'valens : Mercuriojjdatam necfas efi credere molft
lUe fed ingenio reppulit vfq^ dolum . Circem non dico, vt dixit Honierus Pro viris fecifle aut
fues,aut lupos. Ad ipfam diuertentes, meietrix cum efl^t vafra, Hamoinefcatos
pauperrimos effecit • Et humanam vbi prardataeft rationem, Dein (fecit) vt
nihil haberentamplius. Alebat intushabens inftar animalium ex- pertium
rationis, Prudens autem cumefl!ct Vlyflesiuucn tutem vitaws : Non (cam)
Mercurij (quamj natur^^ pro prise donura,rationem Habebar, incantationis
remcdium con- trarium . Non credam CirceniCeu magnofertur Ho' mero,
Transformafie homines in noua mofiray lupos . Sed Ifoliaffe iUos fortunts omnibus,hamo
QerreptoSj meretrix nnbent cauta fuif, 'Exutos opibusfatuos ^mente carenPes
'Reddebat.miferis turpitcr 'vfa vir-ts. Ixpertes rationt^s erant: has intm alebat t Vt captas
turpi in fornice vafra feras . Hanc tame illufit maturopeciore Vlyffes, blon
tam Mercuri/, quJcm rationvs ope^\ Y XcDO- 338 Andre^ A. III. Circe SO',its
filia. Cirr€_) Ctir Solts Xenophon i.dTroixvniJ.^iV&UfjLeiTeov: Socra-
tem,aic,in coiumiijs, ad qua:non nificoa- tt^Liis accedebit, parciflime cibiim
capere fclitnm.iocoqj vfiupare,3nultis enifmodi appofitis cibis, Circem homines
transfor- niflfic in f.ies: ipfum aarem VJyflem mii- tari non pormf]e,con!iii j
Mcrcnri j memo rem,S: abrtirietiaipfummer fna femperv- teniem. Prrterea fabulas
huius meminere Diodouis lib.4 Pluiius varijslocis,D.Au- guftnms 16. de
CiuirateX3d, cap. 17- M. Tuliius quoque prima Venina f vt hoc quafi pcr
ttanrennarr.j allufit ad hanc poe ticam fabuIamrE'^ adhuc id,quod vos om nes
admirari video,non Verres, fed QjVlu tius.quid enimfacerepotuirelcgantius ad
hominum exitHmationem ? ^quiusad le- uandam mulieris calamitatem ? vehemen-
tiusad QucErtoris libidinem coercedam? lumme hxc omnia mihi videntur laudau-
darfed repenre velbgioex homine.tanqua alic|uo Circ^eo poculo, fadusefl: Verres
: redit ad fe.atq; ad mores fuos, &c. SOLEfau Circes] Ouidius initio 14.
Metamorph. Sole fau Circes» 'variarum plenaferarum. Teftis Higinus.Virgilius
(vc et Ouidius) Solis filiam vocat,AEneid.7.initio: JProxima CircA&
Yctduntur litora terr&y jyiues inaccefjos vbi Solis filia lucos Ajp iuo
refonat cantu . Fuitautem Circe (vt inquit Hefiodus iii Theogoidaj&
Cicer05.de Nat.Deor j So lis filia ex Perfide Oceani filia. Hxc vene- fici js
dedita,mul tarum herbarum ac radi- cum vires adinuenit, quamuis a matre prius
in ijs elfet inftruda- Nupfit Sarma- tarum regi.quem veneno fuftulit, regno-
que crudelirer vfa,abincolis pulfacft.In- dequein Italiam venit,& non longe
a Ca- ieta Campania? oppido in nionte Circeio confedit, vbi homines ad fe
venientes car- minibus TA'^ fj.iv cfupH xcfu hetlxjSisivei pet- hov . tsTeof
ouipikTpct Tivoif^ yoxjTHcti iTri' TfXywixiVju Tol^ eivJ^pdo-i y^pi^^vcfj. «
quiiion pIusintcgisE meutis habetquani afellus, vecors aninial,^ tamengulas ac
li* bidiniaddidior,ad naturam fuillam acce- dit. Quales nimis multos ftrobilos&ga-
neones, e bonis alioquin et honeftis ortos familijs agnofcimus,& quos iieqj
natales ii)genui,neq; ipfa educdtio flcvf^cre porue- rir.Et quid cum ijs agas
lurconibus,come donibus,ventribus, qui intcr inguen et ca- put nullum
difcrimenfaciunc, et tantum fubare et obiigurire fciunt^Diximus fatis de priori
exemplo eorum, qui a Circe in bellnas funt conuerfi. Alterum eft Pici e- quum
domitoris : huuc etfi in auem ideo inucaium diximus, quod primus pico iu
aufpicijs vfus fic, quodqne augut fueiit^ quod a Seruiocft annocatumitamen id
mc Jius, et ad hunc locum opporrunius lefe- remus ad animi leuitatem et
inconftaniia, quseex curpi amore conciahicur.Tcnium exemplum fuic apiofitum in
Scyllajde qua lani fuperiiis a nobis diduii! facis. Hic tamen fpeciatiro
ccnuertitur ad me- letnciam turpitudinem,qua? vi fi.peme facicm virgineam
oltentar, tainfernG ra- bidicanes confpiciuntunaudacia, lapina, ingluuies, qui
adcxitium mireriamq; cer- rilfimam prcecipices agant,quotquocamo- re turpi
capiuncur . Qu^e omnia eo fpe- ^lant, vt quifqi vircucis et honefti ftudio- y a
fus Lepidum epigram- ma Sel^ laif. Picus cur in auem mutatus ScfJa quid hii
denotet^ Andre^ A. fusimpuJicariim miilierum dolos prxfti- giasqiie omnes
decImet;iiUeliigdCq; qiioi Ciceioait, corporis volnp.tacem nou facis digiiam
efTe homiiiis pr.ulUiuia.eamqiie vc belliiariim propnanl contemm ac rcijci opoi
teic: Pr.clcrtim cimi (quod idem Ci- cero prudenter monet, ! libidiuofa intem-
per.iiisqi adolelcentia efFoetum corpus tra l.ocus Vct dat feneduci.RecK- Val. Maximus:
Luxu- lcrlj Mci' ria Sc hbidine mhil toedius, nihil damno- ximi t fius: his
virtusatreritur, vi(ftoria: langue fcunt, fopicagioria iniiifamiam co nierti-
cur,animiq, panter et corporis vires expu gnancur.Adeo vc ncfciasab
hoftibiisnc, aii ab illis capi perniciodus habendum fic. Ilc nunc, qui cam
ftudiose merecrices fequi- niini.qu^ vos ad mortem anim^ et corpo- ris
raptantjin infamem nocam, feramquc poenitenciam.&c fortane inucilem»ducunt.
Cogicate,qua;fo,rei obfcoenitatem, breui- catem,fiiiem,ac longum dedecus,
horirq; fugacis,aut fotfitan momenti vnius illece- bras,mnIcorum p^nitentia,vcl
seterno fup plicio puniendas; eft enim meretrix ( vc cu Hoecio concliidam)
inferni iamia, via ini- quitatis,fcorpionis perciiniojvifcarium fce
leium,puteus uueritus.Nunc vobis Venc risamuletum paratum eo. Amuletum Veneris.
EMBLEMA 1 N G F I N J dente fero
fujfdj^nm Cyfris Adonin ^ Laciuca foltjs cortdidit exanimem . Hinc genitali
aruo tantum laChica refiUit, ^luantHm emca faUx vix siimulare poteB . • COM-
Emblemata.^ nttA COMMEIVV1NB M formoriim cxanimem Ve niis lacrymabunda
tcgicladiiC3B,hctba5 hortenfiSjfolijsjciii tam pio officio intcrcft
Cttpi(io,macri condolens:apcr vero homi- cida,fuga fibi confulic. C^uod ad
Epigra- phcn fcu indiccm Emblcmatis huius acti- nct>eft AmuletHm Veneris .
5ciendum cr- go.quid fic amuIctum.Araulcta, remedia func,quibusarccn
&auerti credunturma la omnia, fed maxime veneficia > ab amo-
liendonominata, de quibus Plin. aliquid 2^.cap.i.& lib.zf.c.9. icemiS.
cap.4 et 3o.cap.io.& ij. &Ii^b.57.;cap-5.&p.Di- cm-\iiu Sc
ei-^oTpo'!!rctirj.,c[\ix appenfa^all 1- gataqucincitamentamagica, vencnoium
propiiirant infidias, auc certe inefficaces reddunti in quo differunt a
periammatis et pcriaptis,quia hxc fpecialius quid figni ficent, &quod fuum
efFeclum prasbcant, vthominibus inftar miraculi fint. Illa ve^ ro figiiificatum
habent gencralem, fuam- quc vim ex racione medica videntur mu- tuare. Apud
Medicos amuleta 'unc in dif- ferentia inulciplici, a.7roTpo7rajAt ctAefw-
rriiptdt,, a.Ki^i(paf[AetKct . Hxc beftiarum vencnatarum mcdentur morfibus,
refte Galcno,eoq; d»fFerre efcTo revv a.Ki^i e^s ad Venerea imbecilles ejjcy
qu>i laBucts ajftdu^ vefca n tur Idem A thenaeus citat ha^c car- mina Eubuli
poeta; : ^ Mn^TnpiTi^H (j.oi ^ptSetKtveti yvyou, EV/ t»v Tpet^ziri^etVy H
ffeetVTtiv diTt&> • EV Tf^ Kaya.vcd TaV^sy yap,cof 0 Koyo; Tori Tov
ASavtvet7ro9eivovTet 'Prp^9iiKiKC'7rptf' Av^ 6V/ ViKUCdV ^pa>>xet. Hoc
eft .* Neappone nobis laliucaiy omulier» Meatn ante menfctvjy "velteie
coargut^: ^amqi hac in herba, vt vetid^sJermo^rA- dicat, Venui Adonin condidit
exanimem . £i? itaq'^ ne erres.mortuorum hic cibm. Coeliusirem
Rhodig.lib.17.cap. vlt. infi- i)e,fic aic;Q^odiid lac^lucas aitinet, cele- bres
funt apud Athena^um Ariftoxeni ^pt SetKtveuAd eft,lad;uc3»,quibusin hortisfo le
occiduo ocnomeli infundebat, mane o- ftentans virenies fe habere placentas,
fibi a terra fummiftas. In lacf^uca deniqjoccul- tatum a Venere Adonin, cecinit
Callima- chus . Qu^od allcgorice interpretatus A- thena^us, illuc referendum
putat, quod iii Venercm hebetiores fiant, laducis vefcen- tesaflidue, tanquam
mortuorum fit ci- bus, vti fcribit Eubulus . Hxc et plura Coelius.
JNGVINAfufoJfum] Hellenifmusjub- intelligitur enim pr^epofitio x^tTaingui»
najin loco nimirum maxime pericuiofo, cum eo inrcftina decumbant . Theocritus ramen in epitaphio Adonis,in femore per-
cufi^lim dicit . Dentefero] apri,qui fulmen in detibus et oie habet,vt canit
Ouid.S.Mctamorph. Cjpru.] Venus, ab infula Cyproei fa- cra,libidini deditiftima
PoIydor.Virg-lib» 3 . f ap. 1 7. De inuentorib. rerum,pGft lufti num Martyrem
> Eufeb.Ladant. et alios fexcentos retulit. Alij Venerem Cypriam didam
putar,quia in vtero ferre pr?beat, quod dicunt Grarci kvhv '^tpH, quippecu
Cyprus,antequa Vcnus c6 appuliflet.dice y } reiur ^ptSetKt' vcu Arifii> xeni
• 11 L ' Cypria^ Venus. ^fuarefic 342. Andrc^ A.. letur Sphecia, ab habiwiuibus
ibi popuhs Sphecibiis vocatis, vt fcripfit Philoficpha- nus ii) rebus Cyprijs .
Deindedida Cera- ilia.vtinquic Xenagoras|in lib.z. de Infi> lis, quod illam
homines habicarcnt, qui inuhos tumores,taquam cornuaqu^Edani in capitibus
habere videictur.cum cornua }tipa,Tctdi(^a fiiit GrqcisyKipct^cUyConm' li.
('Veiuis cnim cornutos efficitj Alij vo- hicrunc iiifulam iilam vocacam fuiffc
Ma- caiiam,auari beatam,ob fertiiitatem . Ac poftquam Venus iUuc appulic,vocata
fuir Cypriis. jidonid'^ Adonin] Fabulam Adonidis ab apro in- fahilcLj, terempti
defcripfic Ouidiusfubfinem lo. Metamorph.huius tamen myfteiij nonmc minit.Fuic
Adonis fijius Cynirx regis Cy prierum ex propria filia Myrrha, adeo
pulchritudine excellens,vt eius amore Ve ims capereci^^^Cumq; maxime deditus
ef- fet venationi,aliquando,mandatorum Ve- iieris immemor,3prum excipereaufus,
ab eo fuit interemptus. Adduntautem Gras- cifabul^e huic,Martem riualem,quia
amo rem Veneris Adonidi inuiderer, fefc in a- prum transformafre,& fub illa
rpecie Ado wim interemilTe.Fabulam hanc attigit Au- guftinus De ciuitate
d-cap.y. totumq; il- hid ad Phyficen retulit Macrobius i . Sa- turn.cap ii.De
Adonide plura vide apud Nat.Comitera Mytholog.lib.j.cap. i niorem excitari
Phocylides ceftatur : copii''^^ Oux- ebyct^ov TthiovA^QV e» ritat Emblertiaf a
r 343 ipa>Tet( . Rcd^ Valeriiis Max.Efus carniurti,& po tus
vinijvcntrisque faturiras, Teminarium libidinis • Siqnidem,tcfte D.Hieronymo,
Tcnter iMcro.aeftuans citd fpumat inlibi- dincm.Vcntercnim &genitalia
vicinasur^ et vnura altcri fubminiftrat. Ex vicinitate cnim membrorum fequitur
confideratio vitiorum.Etcui incognitum cflepoteft il- U\d:Si?2e Cerere et
Baccho friget Venus ? Pabuli certe vbertatem, qusegeniturse r» dundantiam
plancisetiam.nedum animan tibus alFatim fubminifi:rar,in homine quo que
falacitatis caufam exiftcrctradit Em- pedocles. Q£6 pertinet illud Euripidis:
Vultcrapulatum Cypris, haud famelicu. quod ab Achxo fumpcum.qui mul to an- te
dixerat:Amara Cyptis ellcduicntibus. .^cd quid furiofo noftro faecnlo amulcta
prxfcribo Veneris ? iriitamenta et incita- mcnta nunc quseruntur : quotusquisqj
e- mm eft, qui non ex intimis Medicinse pe- netralibus pharraaca ad Vencrem
prori- rantiaeruat? nec Mcdici inquiritur confi- Iium,quisq; fibi hic mcdicus-
Poflem tac- dij leuandigratiaadducerc binas hiftorias de cantharidibus perperam
adhibitis, pla- ne ridicular, in quibus ego ipfe confulius ApoIIo,dum
Conftantiaiad Acroniun» la- cura adhuc ftudiofus Medicinse, D. An- dresEKaitio
fa:rerniim viue Deo, rai An- drea,quando raihi non potuifti diutius) iii praxj
a^lfiftcrem j fed memor iuramenti Htppocratisnoftri de taciturnitate fcruan da,
fiipprimo, 8c a Veneread Cupidincra propcro. Inuiolabiles telo Cupidinis.
EMBLEMA . Y 4 Ne 344 Andreae A. "VJi? dirtu te vmcat amor^ neu fcemina
menterm Biripat mai(ipis artihtis vlla tuam : Bacehica ams praHo tibi motacilla
faretur > ^arn quadriradiam circuli in orhe loces: Ore crucem cauda, gemmls
vt complicet alis % Tale amiiletnm carminls omnis erit^ Dicitur hoc Vencrls
figno ^agaf^m lafon Phafiacis UJt non potuijfe dolis . COMMENTARII. INTER diios
circulos fefe qiiad de- ciinatim interfecaiites pingacur mota- cilla feu
iynx,ic3 vt ore et cauda,&amba- bus ahs,quatuor nimirum angulis, cruce
conftituat,vthic vides.MotaciUam et lyti gcm aliqui confunduuc . Piduraraiuuec
Ariftoteles lib-i.denat.animalcap. i z-his verbis: Vc auicula:,quam lyngem
vocant. Hsec paulo maior quam fringilla cft, co- lore vario.-habec fibi
propriam digitorum, quam roodo dixi,di(po/icionera,& lingua ferpcntibus
fimilem,quippe quam inlon- gitudinem menfura quatuor digitorum porrigac,
rurfumque conrrahac incra ro flrun),non compIicatam>fed terreni lum- brici
more colledam, et in fe reduvflam . Collum etiam circumagit, in aduerfum
leliquo quiefccnte corpore,modo ferpen- tum:vnguesei grandes& Hmiles, vtmo-
nedulisexeuntjvoce autem ftridec Dehac aue vide pluraapud Plinium lib. ii.
prae- ter ea,quae iamiam fumus prolixiusdidii riinClaftej. PiNDARvs Ode
4.Pythi6rnm aii- Motacil- ^^^» motacillam a Venere primum h laaVene coeloaJ
homine^ deportatam, et lafoni re lafoni traditam,vi Medeam allicerec. Eius
verba haec funt : f UdrviA rerpretes. Qu^apropter confiiltius erit,ipfius
verbis omnia referre ln adagio ic^miijynge tra- /?*mpeIIunc, contra fse- uiftimos
f^uiffimi Cupidinis arcus.g^ qui- dem, vt Pehgnus vates multisin locis te-
ftatur, paucis parcerc didiccrunt. Medea vcro nuUis carminibus, nuHis medicamen
tis.nullis deniqjincanracionibus aut vene- ficijs pocuiffe ad amorem fui
lafonem re- ducere, exquoipfam Corintho,vbi tunc crat, expulit, et Glancen fiue
Creufam Creontis regis filiara vxorem duxir,vt re- fert Theodontius lib. 10
cap.43.Id autem propccramulctum illud.quod lafon fc- cum geftabat.culus nomen
fubticet Thco- dontius.HsBC ille. licet cum A. mente probe conuenire
videntur^Santftius tamen omnia meras nugas efie dicit.ob ra- tiones nunc
addu(5l-as. Nos aliorum fentcn tiam poftea alferemus,eiHemq; fubfcribe- mus.
D-Iynge videporro Tzetzen Chi- liad i r.Suidam,& Lycophronis incerpre- tem
; item adagia^/y^^e^. &c,lyngem h%bet . N-E diru4 tevincat amor] Ne amoris laqueis te
irreciri patiaris . Dirus amor, quafi Dei iraimmilfus. Ouidius lo.Me- tamorph.
Mdtaq-y vt excuteretdiros,fi^oJJctramoret Addidit. Neufoemina c^c.] Neuc mulier
qu^da venefica animum tuum magicis artibus prajpediac. Bacchica Auts] Cur
motaciHa dicatur auis Bacchica rationem au^nores non red- dunc. Hefychiusquidcm
Bacchum/u)/- yinv cognominatum ait, quia ( nifallor) ad Vcnerem inflamm.ec
immoderatus vini vfus, Forrafte Bacchus ivyyiiis appella- tur,qu6d vinum
hominesad fc lyngisin- flar alliciat. ac fi dicamus, illecebrofum . Pindarus
dixic (j.Aivdi^et opvtv * hoc cft, auem infanientem.z iJLAivca, quod €([ fu-
riofemoueor»^\.n infnnioi qucmadmodum Majnades Bacchi facerdotes. Vide Hero-
dot.lib.8.cap.36. Motacilla] Auicula eft plumis difcolo-
ribus,pra?longocollo,linguacxerra,colore vario,mocu crebro fe circumagens, et
cer uicem in orbem fled:ens:vnde et ireiTOTru^ ytS^A vocancfeu o-Ho-ovpetVytim
}tiA^ovpov, vcapud Hefychium j Latinis Motacilla, Gallis bergeronnettey^wi
balIequeue,U:iUs, Codatremolay\ caud^ mocu.feu cauda trc
mwU^VQn^iiStSquaflacoaibaUarina, vccel lo di neue.GQvmams,BachJielt^y dTro ra
ttTroTpeTUVyamolirijdepelleretquod verbfi frequens eft Pliiiio . Vide qux
fuperiore Emblem. initio dc amuleco diximus. Carminr^] Carmen hic ponitur pro
in- cnntatione,vti Virgil. vrurpauit Eclog. 8. Vucite ah vrhe domum ?nea
carminaydu- cite Daphnin . Carmina vel coeh pojjunt deducere Luna, Carminihu6
Circe focios mutauit Vlyjfis . Hoc
Venertsfigno] quia id Venus e coe- lo acfuIiiTe, et lafoni donalle, cecinit
Pin- ^atus. 1'f^afAm lafon.] Falluntur ^ui lcgunt TegafAttf.UCon aiitcm diAoS
eft PagalarttS a Pagafa Thsffalise vrbcquam fmus Paga- flcus ampleditur, teftc
Pomponio Mcla lib. i. luxta hanc Argo iiauis fabrefada fuit,quam ctiam Ouid.7.
Mctamorph. prineipio Pagafa:am puppem nominat • Idem 8.,,,AHcicr teli P^gafAm
lafon, Et Faftorum i. PaJ[u4 pdem TydetUi^ idePagctfAtu lafon^ Lucan.i. Vt
Pagaf&a, ratii peteretcum Vhafidos vri' Aliquibus Ca v rbs dicitur
?aga{a:,numero multitudinisihinccorrupte Jegiin Pompo nioloco citato Pagafam,
proPagafas, do- ftcannotauit Ferdinandus Pincianus, vir accrrimiiudicij, in
fuis caftigationibus in Pompon, lafon] lafon filius ABfouis The/Taliar
regisfuit,qui in Colchos cxpcditionc pa- rauit ad vellusaurcum expugnandum .
Qu^am rem late profcquitur Ouid.lib.7. Metain.& Orphcus in
Argonauticis,Pin- darus Ode 4-PythiorHm,ApoIIoniusRho dius,VaIerius Flaccus, et
alij-Dicicur au- tem lafon a fanando, vt videtur innuerc Pindaius citato loco,
'letffi^ mmc\yfanita>s eft:3c quia Chiron, qui a primis annis la- fonem
inftituit.magnus fuit in arteraeden di,ideo ab ea arte 'idtjcovtL, quafi
fanatorem nominau it. Vhafiacu dolts ] Incantamentis Medeae. Phads flnuiusen:
Colchorum, vnde fuc- runt nominaci Phafiani. Ab eodem eciam Medea
Phafiaca,& Phafias Poetis dicicur, quod ibi i:.3Cam effe quorundam fic opi-
nio, quamuis Pindarus Corinchi oriudam dicat.Ode i j.Olymp. A R T I i I c I A L
E eft in Venercos mocus,& pra:fiigiGr:'m laqueos amulecn, cuius tamen rei
^idcs penes audores cfto . Id Alciacus noftcr ex Homero 8c fcholia-
ftisquibufdam extulit, quod hicodlofti- cho tradic, nimiriim ad arcendas amoris
illecebras (quo nullum exitialius autfu- riofius pra^rtigium) aohibendam efle mo-
tacillam humano llomachojqurE difpona- turinter binos circulos fele quafi
incerfe- cantes.Sane nunquam mihi perfuafercvi- rum donec vulgariserudicionis
yir:Isenim cor-tra n- aEbi- monm . Andreae A. arbitratiir, hoc fymbolo,
Motacillas cru- cisorbi inclufe, voluine Alciatum cxpri- incre verba ilJa
D.Pauli acl Galatas cap. j. ^lHiautem funt Chrifiiycarnem fuam cru- cifixermt
cnm vitijs ^ concupifcentijs . Incerprecaturautem dirum amorem, Ve- nerem
marculam,cui audor adiungat ilH- cium foEminarum,qu2E duo mentem diri-
piunt.Profedo frequens ille cauda:motus m Motacilla, nefcio quid obfcocni
reprtC- fentct.Pie f3ue,& ingeniose.Habemus er- go prasfentiffimum contra
tela Cupidinis remedium,nempc vtiuxta D.Pauliconfl- lium,carnem eum viti js
crucifigamus.Si- quidem ifteeritdiuinus &coeleftis etVTg'- f £yr,qui
terrenum illum>& in hac corporis compagedclitefcentem€p ixtjf KAKofM
t^.mus m^lus,zp\.id Dioge- nianum : in homincm lafciuum et immo-
dica»libidinisdicebatur. Nam muresdo- meftici falaciffimi funt, pra»fercim albi
. Ailianus miram cfTe murium falaciratc, authorum teftimonijs docet, lib.ii.
cap. 10. Acq; intcr multa illud addic, Epicrate infabuia quapiam,cum mulietem
fignifi- care vellet prodigiofx libidinis, (JLveovictv appellaffe, ( fic enim
McfTalinam vocat) quafi dixcris murinam:cizat(i; prouerbiii, Mu^ A5yy.oV,ex
Philemonis com^dia. Vn- dc receptum videtur, vt intec amatoria
blandimsnta.quemadmodurn paflTerculi, columba:, &id genusaliorum, itidcm Sc
muris cognomentum vfurpetur. Mar- tialis ; Nam cu me mure»cu me tua lumina
dicis. Sed cur nouipfum audimus AElianum, fua verba ei lib. it.cap. lo.hiftor.
animal. Policiano.cap.^^.Mifcel.didantem; F^ruc autem ir.urcs ('mquicj
falacifrimoseiTctc. ftemq; adducunc Cratinum,fcilicec in Fu gitiuis : Age nunc
tibide ferenoaduerfus molliciem murisfulgurabo Xenophontis. Sed enim foeminam
quoqjmurem narrat ad Venereacfle prairabidam.Rurfumq; a- pud Epicracem iu
Choro,fabaIaenira h^c Epicracis cft: Poftremo fubijtme decefta- bilis
lena.dcierans perpucllam, per Dia- na,perPerfephattam, efte vitulam,e{Ie vir
ginem, clTepuellam indomitam . At illa cauuseratmurinus. Supericvflioneeam fa-
laciffimam dicere voluic.cum cauum pror fus murinum vocitauic.Et PhiIemon;Mus
albus,cum quiscam. Sed pudec fari. Cla- mauic adeo ftacim deccftanda lena, vc
f^epc latcre non eft. Hadeuus Ae lianus^aufto- ncatibus eriam magni nominis
Comico- nim fuccencuriacus.San^ de muris falaci- tatc multa funt a plcrifq; fc
tiptoribus tra dira.Opici mnrcs dicuntur luuenali fala- ccs,Iibidinofi,obrc?ni,
a fpelunca, (^uam Grasci «Vjjf^id z^yforamenycauernam, vc D. Auguftm.tradit
qua;ft. in Exod. lib- 2. Siccnim obfc^nitacis partes percauernain interdum
argui docet Aufonius in epigra macis: Degluhitffellat, molitur per vtramq', ca*
uernam . Muris quori; falacitacem expreftit Plau* tusTruculenco,vbi Phronefium
Dinarcha fuadere conatur.vt muhiuolus fic in re Vc ncrea,fic cnim aic :
Cogitato,mus pufillus qua fit fapiens heflia, JEtatem qui vni cubili nunquam
commit- ttt fuam, ^^uia fi vnH oflium obfideatur, aliudper^ fugiumgerit^
Adhsecnonullif^minam falaciftimam per aelurifoemina; fimulacrum figurari dixc-
rttucpropccr animalis ingenium : cogunc enim marcs ad coitum fus,dc la- fciuo
et immodicae libidinis homincMu- rcmalbum hodie vocant Armellimim, de quo
Pafchalius in libro de Coronis,& Stc phanus Pyghius in Herculc Prodicio .
^r^^^''^] oftcndcrcfignificarc. Natura falax] De falacitatc murium iam
diximusjquibus addo, non deeftcau- i5lores,qui foeminas abfq; mafculi coicu,
fologuftatu vellindu falis concipere affic mcnt, eo quod in nauibus matitimis
im- menfam murium copiamenafci vidilTent. Francifcus Pctrarcha contra,murcm
albil fiuc Armellinumfuis verfibus procaftita- tis hieroglyphico hobilitauit,
vtpote qui delicatioris cuiufdam munditijecxemplai: haudquaquam iguobilc eftet,
cui fcilicet fpurcitia tanta: fit abominationi, vtlimo ante oftium caui
iIIito,capi potius a vcna- roribus,quam eo f ^uale fit inceHo pollui adulterio.
COMMENTARII. HV I V s Einblematis pidiiram nwl- ius haoieiiiis dedicj atq;
ipfum etiam epigraiTima leui (tjuod aiinu),brachio per ftrinxeruiic
commencaioies; ego vero ni- hil verebor rem turpiculam liberioiibus impetere
verbis,pra:rertim cum ha'c ziza- nianon petfunctoiirim requiiac runcatio-
nem.Quapropter fiic piclori pra;iui : Fiat ledusvndiq; peripetalmacis
ve!atus,iux- ta hunc homo nudus vcntrem in pateiam auream exoncrer,coram quo in
mera qua dam Aecfiv.^ilepocuIum, et cyathus treusjcuius rci racionem iam fubuigemus.
C^uid au^em inledlo velato agatur, furfi- cu illud mc et pitftorem (circparco
enim caflis oculiSj et cum hisetiam mentibus. Gbidquoq; a Miiioe hoc emblerna
ad cal ccm reiectum fuit, quod non videbatur committei;dum auribus tcrfis, tum
quod ipfi indignum vifunj fit explicatione proli xioie. Afl me no pudebit cu Virgiiio cx
En nij flcrcove margaritas kgcre.Eigo ad rc- Z V 1 D E © 35^4 A. 11. Vi DE o
alliirum ad fymbolnm Py- thagorae, qiiod C\c explicac Pliuarchiis dc cducatione
puerorum : ffnitv eif duLi^ct vs^^dLV^-^-j-X^iv^ wtSov \6yov s^/Sc(\hHV is
'^rpoa-iiKiv. 0'^iniv ydp >ure . Choenice] Ch^nix cft demcnfum &: ci-
bus diurous, de quo dicemus paulo infra Embl. Si. Menfurami(^c.] Comparatio
Icgis»qu? ctiam qua;dAm eft menfura, ad ch^nicem . Legisq-ymodumhoc excedere
fanSAefi] Eaeft,qua! vno vcrbo diciturctf^o^/ajlegis tranfgreftio ; fed hic non
Icgis cuiuscunqj fed naturalisac diuinar.quam turpiccr vio lant et nefari^.qui
vel inceftu, vejadulcc- rio, feu pr?poftera Venete fefc iuquinant. Incefio
potlui adulterio] Sic qubq; Cice- roprodomo fu3,incefto flagitio pollucre,
dixit.Dicitur autem inceftum.quafi mini- me caftum ; vel a Venetiscefto alienum
. Cogit^, mim allu^im fit,aji'mcara opi- nionem.. I ■ ; V 1 X faluo pudore
aliquid de pricfen- ti Emblemace dici poteft,tamen aliquid fo ^f^ff t
bri^dicendum eft.Q^uamuis epigramma- te fuo iion obfcure vidcacur caxaie ince-
ftum Alciatus.tamen egoin concepca per«- fto opinione,duclus, vci
dixi,.infcriptionc et comparacionej Interim non nsgoeos, quiinceftu fefe
polIuunt,in naturara pec- carc. Qnisenim.verbi caufla.iion exhor- reat
maculofiflimam iliam Semiramidis cum Nino filio commiftionem l Qu^is Ne-
rouiscum AgcippamatrcArcaxerxis cum forore, BaftianiCaracall^ cum nouerca »
&aliaeius generis flagitrorum monftra ? qu2B qai patrarunt, videntur haud
dubie vim quafi armatam ipfi natur.T iniecifte, cum nc in brutis quidem
animincibus ta- le quidadmifTum reperire ncNam loan* Eqf* nes Lopez
Hifpanus,quem cicac Nicolaus Boerius Decif.^ i 8.num.2. a fidc digiK) ho tent
minc audiuifle fc rcfcrt, qui (uis id videric ce^i ■ - oculis quod
generoliftimus equus proptcr iiiccftum cura macre fua commifrum, ad quem
coramiccendum arte et vngucntis pellevf^us fucrat » cogiiito crimiae, morfii
fibi ipfigenitaliamagna cum aftanciumad piiraciQnc ablciderit. Hajc
quam"is ica iiati EmblcmataJ » fint,ncfcio «jiia rationc cxtera cnormia
Tcc lera iramanitatc pr^eat mafcula Venusrar- gumcnto cfTe pGnfunt Sodomiticae
illx ciui tates.igni et fulphurc a Deo rubuerf^ Gc- nef.19.Vnde et incos,
quiimpia^huuisa- ftionis c nc fa;cula mox futura femine pereant dc- ftituta.Scd
quot hodic rcperirceft,qui ?ra tem imbccillam, et pra^fidio indigentcm libidini
fuas .depopulanda f^dandamqj fub fternunt.Non potcft rcs h^c pro magnitu dine
fi:clerisenarrari. Hos tales nonimmc ritd impios et parricidas appellaueris,qui
bus non fufficit fexus a Deo datus, nifi et fuoprofanc ac pctulanter illudant.
Haec tameninter illosleuia et quafi honeftasut. Qiiid indc mirum,fi qucrclas
fcxus foemi ^^i^^^^ nci audiamus ? Vt nuper hifce auribusau- '*'
diuiicumeniminerctricula ex triobolari- bus ferio penfnm traherct,& iuuene
quen ^'>^j^^ - damirobcrbem obuium habcrct,qui qu*e- reret,cura qu^ftu
fuoadlinum et lan^ redirctflllanihil prjemeditata fubiungit: Hoc vobis
catamicis acccptum ferimus, qui nobis lucrum iioftrum prajiipitis . Quod fuit
magno circumftatium cachin- nocxccptum.Quid dicam de ijs,quiabo- minandam non
Iibidiucm,fcd infanian» po tiiis exerccnt?Piget diccrc . Scd quid his fotte
credamus,quos non piger facerc? Sc tamcn diccndnm cft,quia fit. Dc iftis io-
quor, quorum cetcrrima libido et execra- bilis furor.nc cajpitiquidera parcit.
Qni- Z 2. ttus •mmAnis hhido. Andreae A. bu Kdc veibl';, aiu qua liKiignatione
tan- tiim uefas pio(eqiiar? vincit otiicium lin- gux- fceleris magnitudo. Videamus
aliud monftrum.Neio Imperator Sporum pue- rum eiedis teftibus in muliebrem
natu- larn vercereconatusefl:; addita dos, addi- t u m fl a m n^ e u m,ad d i r
3 c el ebe r r i m a n u p f i a rum {olciinitas. Qu^id multis? palam pro vxorc
habuit.Hmc non infcituscuiufdam iocus.-Bene agi potuide cum rebus huma- nis, li
Domitius Neronis pater talcm ha- buiilct vxorem . Inter Gallos olim id ma-
lumpoOiicat Vcneris adeo infasuijnie me- n^oii.r proditum eft, vt inde
uefariaianci- returlex, necuiduxille vxorem Jiceret > qui ptius vxoriam non
implefiet funclio- iiem. Longc (ecusno[lra Geimania.qux licet bibula Nfordida,
fuCpiciora, fuperba (quodvltimum ipfi Alexander Magnus exprobrauit) apud alias
^cntcs audiat, ta- meuipfi nefaris libidinis huius not.T nun- quam iureinuri
potuit. Rec^e;nam tanta Sodom huuis rei turpitudoeft, tantum dedccus, enortr.
vc mortem potius eligendam, quam talc tci^, quid patrandum, Paulus refpondcacin
1. ifti quidem S.ff. de eo quod raec.is caufa. Sed de hoc nefandocrimiucpropter
quod ira Dei vcmtin lilios diffidcutia; : et quo ipfa focietas,qua2 cura Deo
nobiscde dc'. bec,vioIatur:cum eadcm natura, cuius ip- fe au61:oreft, libidinis
perueriitate pollui- turjnihii dicam amplius, cum vel folum ipfius nomcn
chartas quoJammodo inqui net.Videri tamen poterit lul.Clarus lib.f.
rentent.§.SodQmia.Iacob. Mcnoch- lib.i. dearbitr.iudicccnc 3. cafu i8tf. et
Coel. Rhodig.lib.ij.cap.^.Sc 10., Defidia. EMBLEMA PBSWET Emblemata. 3S7 u per
in DESIBET iH modio Ef^tts > Jpeculatar et aslra, SuhtHt accenfam contegit
igne facem. Segnittes Jpecie re^i velata cuculto, Non fe, non alios vtilitate
iuuat. COMMENTARir. SE M t X habicu ludaico infidct inacr- fo ri«iodio,&
vultu ad coeloselcuato (i- Hcracontemplatur- fub modioaucem ab fcoiiflicam
habcrfacem, qua; tamcn fumo cuaporante proditur. E X vMo (ymbolo
P/chagoricoduoem- blcmata finxic AIciacus,pr^fcns nimirum» et immediac^
fubfequens.nam defidere in modio.SCyin choenice figere fedem. idcm fo- nat.fcd
varic tameii accommodacur. Do- ccmuraucem eo fymboio, nondeberc nos in vitae
noftrae fporrulis ica fpem colloca- re.vt fede in eis ftacuca totu.m aicacis
tem- pus ociose craducamuSjfed aliquam inea- mus racionem, vt noftra induftxia
vitffcum compatemns,neq; femperabaliorum ope pendeamus. Hoc autem afff quemur
vica vel contemplatiua (vc vocanc) vel adiua: quod his duobus cmblcmatis
oftendere Alciatum voluifte mihi plane perfuafum eft.Ac proinde hic locnsmihi
vifuseftin tcralios permaltos dignus ene,qui maio- re curaftud:oq; a nobis
explicaretur. 5cd mihi ea de re cogitanti ram mnlta e mul- tis et varijs
occurruiu, vt verear ne qnis me putet intempcranter abuti ftudio, auc ctiam
plerifq; ociofus videri. Plutarchus 4 Dccrerorum deanirua difpucansex De-
mocriro, igiiitum qinddam cfteair cx na- cu ris concrecis mente percepris,
globofas idcas.qua? habeanc igncam faculcarem, id- que corpus efte. Succurric
id Ladantij e z.cap. 3 Qjtiod fi anima ignis eft,in celnm debec e;)iri,ficnr ignis,ne
cxtii)guatur,hoc eft,ad immorcalicacem, quxincaloeft . Virg I in6. loneu4 efi
ollis vigor,(^ ccelefiis origo Seminibu^. - Hefiodus,&: eius interpretes.ab
ca opinio- nenon recedunccam aiunc, Prometheum ignem coslcftem clepfilfe.quem
(imnlacro a leconfecn^oapporuicvc animatum fierec, ea eaim mcns eft,qii^ molem
agirac,& to to fe corpore mifcer.QuoJ fi obrcpat igna uia,facile hunc ignem
dcprimic, nec feiio fus ftd alta ferri permiitic; harc enim in infidijs
Iacicat& abditis viarutn, v> prjf- ucrtat auxilia 6c annonam obfeftiSi
com- mcaaim cnim intcrcipit cceleftisalimcnti* atq; adicusomnes claudic, ne
fahicariuni ciborum,qui mcntem pafcunr,quidquain
trafcicObftruitjiiiquam.canales fenfuum et conftipac, aurium inprin)is, qus
funt vcluc praiioriac duas poica; caftrorum iii humana hac acie, ne riuos
dcferant diuiui fluminisadincerioiacordis,& laxcc fitim. IcafitjVC pigro
lcntore ftercens fubfidac paulatim ii) f^ccs natiuus humor et vira- lis.donec
expirec tandem et err.oriatur, vc lychnus, ardens (ubcrac^o pingwi.G rande
malum hoc.& pcne defperandum, trun- cum enim facic, et hominem vertit in
npii homuiem, vc fimulachro fimillimus fiat et infenfibili ftacuas,qui
hocobfefliis. Au- res haber quidt-mjfed furdasjos.fed mucii, oculos,fed cJECos;
pedes, fed claudosj ma- nus rigidas et qu^ nihil palpant, veftigia insuc&
inaniaorgana, qualia incadaucic Clam3,infta,obiu rg3,increpa,im6 compel
Ie,verbera,cum mortuo agisiftipes eft>la- piseft,fenfu caret,nec Dcum.ncc
homines audit;nec minis.nec p^niscangicur.nec co- nancem nec fulminatem
njctuic,ficut mor ris,ita eorum qus fequruur,fccurus.Cur ica ?quia fax et
ignis,qai mcncena vegetac, extindus eft,auc cert^ lencore fuppiefliis. Quod fi
quisfortaflcdubicac, curHefio* dus et ipie Maro dicanc louem abhomi- niiusignem
rfmouifl^e,faciliscft refpofio. Visenim et fojerria hnmaiii animi diffici- lis
eft inuentu, qu 6d hebeciorc ingenio Ci- mus.-adee nihil tam cxccllcs et
pr^clarum. fine magno aliquo laborc vita dedicmor- talibus. Contegunt ergo
cqnobit;^ otiofl ac languidi facen» accenlam fub pallio, nullis artibus, auc
ftudijs honeftis ani- nium applicauces.nulla fua induftruacdi ligcntia notiones
animi exerences, vc non minus verc quam retTlc in eos id Plauti- num conuerti
poflit ; Summa ingenia in occulto latent. Adea^qus dc igni, vel ardenti facula
iam Z 3 diaa.! 1 3^8 Andre^ A. dida Omz, atlijcetem IiibensqiijePIiuar- ch.
difpiuat Commeiuario, An rede di- £lura,Afltd-5 /Sicoy-a.i'.co ctUm,c[iii efl:
de cu piciitacediuiciarum.Sedmaxicne iuuat lo- cus ille ProbIematum,quo ait,
veteres ob- fcuris vfos rationibus, potinimui-n in re- bus facris Jiicernam
corpori animam coa- tinenti (imilem dixiflc . LuxenimelU iu- quit,qui intns
.eft animuSj &c. 'I I I. DESIDET inmodio] vitaigoauam du- Defidere* cit.
Ciceio proinde in Verrinis dixic per Mcraphoram ignauis confencanea Qjiid fedes
Verres? quid fpcdas? Idem in i'\(o- nem:An poreft: vlla excufuio effcnon dico,
male fenciencj,fed f-denti,cun*5l:anri, dor- roienciin maxinio Reip.motu
confuIi?Eo dem fjnfu Hefiod.aic, no7i bonam.vi rum indigenton tenere,Jedentem
in taher- net,ciii "jictus fuffieiens non fit.- iil/.iVov iv^^KiiryYf
>i(c (lio? cipKtof eii). 5ed 8i Demoi^hen.i. Olymp. Atheniend- bus
fucccnfeceosqifedere dicic,& Philip- pjpocentiam nonatcendere-Sic enim:
pict^ uiiaginem ahquam profeili, ignauia; (itu xtacem terunc:liceras
afpernantur,auc certc nonmagni faciunt, qr.anquam alio- qui valeancingenio, et
non parua iiatura^ dextericate.-iners omnind genus,& frugcs confumere
natum, et ex tertio lilo homi- num genere,quod aflignat Hefiodus, me- rito
dixerLm,cum nec fib',nec alijs com- modam aliquod referancQuod ipfum ca men
velim a^quis auribus accipi.non enim is fum,quiaufim, aucetiam velim carpe-
leinfticuca illa veceraprimiim quidem a fapiencilHmis inducla pacribus,noftra;
pie- tacis Chriftianq antefignanis et vindicibus, qu«)rum tanta eftapud nos
audoritas, vc inuerecundum effet,ne dicam impium,eo- rum
viram,pietatem,dod;rit)anB,fidem no probare,non colere.non amplexari. Vter- go
aperte dicam quod fentio ea de re : hic ab Alciato,a me,ab alijs etiam.quibus
fim plex,minimeq; fucafus eft animus, nullo modo rcprehenditur monachorum
infti- tutum et regula, fedmultorum ex ijs o- tium,ignauia, inipericia nocacur
jquippc qui eo noraine pelUme de fe, deque alijs mereancur. ladeiuij quancumuis
fuior- dinis fuarumqi legum anriquam dignica- tem et fanclimoniam, nifienuii fe
fimiles ijs^ra:ftiteant,qui iaboiibub,vigilijs,ftu- dijs IV. ^orw dam c
nobita,) defidia Emblemata^. dijs.ieiiinijs, omni dcniqjpaticntiarlaijde
Chiiftiaimm nomcn aiixerlipf amplifj' carinit,non videoqiia lationedigni
ha')eaii turco,quod fuirhoiiorificu apu^l ptifcos, monachi nomine, quod illi
fua vecordia et inertia.ncquid dicam grauius, in contem- ptum adducunt.Vtinaro
vcro vt cotihn^ Ibleiit infolefcere ob veteriini illorum p^- trum admirabilem
toti pofteritati religio- iiem,ita eorundem vita: ijiftiturnm xmii'
Jarenturrnoiienini mifero et hifeiici otiole ita dederent, vteT/V «T/ct TrAtrMV
abeflentab ijs,quosad pia^ vit;^ rcligiofxq; inftitutio- iicm fe imitaii
di(flitant.Sed ne abeam lon- gius,quid Jaboriofius cxcogirari,quid fan Clius,
quid diuinius in terris fingi aut au- diri potuir, quam fuit illa vere ac
merito Jaudara priorum monachorum vit^ ratio.? quod purius aut vberius olim
ecclefia fe- minarium clarorum virorum habuit,qua ouod a coenobijs, mandris
illis et ereinis duclum fuit ? Nunc ver6,Deus optime? quam abfumusa prima
illacanaqi reli- gione, cum qui feuerioribus inftitutis fefe obligent, non tam
pietatem quamotium, nontam folitudinem meditandiquc dere- bus diuinisopportunitatem,quara
defidio fam viram fibi proponant . Talisolim fuit Seruilius Vacia, vir
pra:torius ac prjjedi- ■1(1,, qui odio negotiorum abdiderat fe in villam fuam,
quam habcbat non procul a Cumis, nec alia re iiotus fuit, quam eius villasocio.
Itaq; qui iiegocijs prcnieban- tur,exc)amare foIebant.-O Vacia.folusfcis viuere
. Huius tam ignauum et finelite- risocium damnans Scneca.epift.n* Ji^gat illum
fcire viuere, fed latcre . Eoq; non- punquam villam prxteiiens, iocodiccie
fokbat; Hic fitus eft Vacia. lubindican^. nihil interefleinter mortua, et
inerti bcio i^bdimm.Ahquim vereor,ne idern verc di ci
poflitdemuItis,quifubrcIigionis fpccie pra^ftatiflimas ingenij dotes fepeliut.
At id quidem certe pluribus exaggeraie vidctur, eflenon modb fuperuacaneu,fcd
et intcm peftiuumjquadoquidem notius fir,quam vt confirmarehabeam, ne videar
uiiquiu^ in eosdebacchari, quos ad mcliorcra fru- gem reuocare laboris
efl^ctinfiniti,& peiie ' aiS^ovATov : admonerc, inrempeftiuum ^ quidcm
impcrtunum;reprehendere,pror- iusodiofum, Sc perindenon omnibusgra- tum. Hac
enim tcmpcftatefic omniafunt exulccrata,fic lubrica et pcruicacia,vt quo qub te
vertas,vel etiam noIcns,experiaris teper ignes incedere fnppofitos cincri do-
lofoj 8c quicquid in eiufmodi quorundam hominum negotio vclis attingere,
vlcus& vomicam citiflimc deprehendas,adeb fub omni lapide dormit fcorpius.
Quamobrc: fatius efle duco malum benc conditum non mouere, et huius ordinis
viros bonos (quos tamctfi paucos &c colendos, et ex- o{culandosefl*eputoj a
malorum f^ce fera pcr abftrahendos et eximcndos vnite vo- lo, neerrore quodam
populari pro vitio virtuscrimina frepe ferat . Quod fi qui monachi (vtfunt
exijs quidam boni v:- ri, fcd non fatiseruditi) dicant id a paga- nis audoribus
male dctortum,ne videar veibo moleftus, quippc qui faufta omnia illis prccari
non defino,cuoIuant quxfo diligentermagni ac fandi viri Chryfofto-
miChriftiauam fententiam,ad illum facri Euangelii locum, lu^eat lux veffra,^c,
Hunceniro Chryfoftoroum iiidicem ho- no ra r i u m fi adm i (er i n t,uihil d i
co am p 1 i u s, caufladi(flacft . ^6o Andrcae A.* Defidiam abi jciendam_j :
EMBLEMA QV 1 S Sl^V 1 S iners, abcat . Nam in ihceutce figere fedem Nos
frohtbent Sam^ dogmat4 fan£ia fenis . Surge igitur, duro^ tnanns affuefce
labori, Det tibi dimenfos crsStna vt hora cibos . COMMENTARII. SEDEN T dno viri
defiHcs et otiofi, habica vili et panrjofo,3lter manu in fi- luim inferta.-egc^
alrerutri malifti fupponc- re modium,vr luiic uifiderer, fic cnim vi- deti: r
vclie epigramma Vythagoras Samius inrer alia ^jr?7&olu recfle viuci.d)
pra^cepra hoc prajcipueco- f v/i^^^ me'Hlabat://w£V/ ^Iv/kcl Ket^ia-fiV.i^ eft:
• Ne choentci ir fideas.Qjod PiMtarcIuis de educadoi e pueror. ir.i cxponit:
ceCyHV dp yicLv. y^7rpovoc-iv, cV^ys- rtiv AvctyKsiictv 'rc(,pcicryAVA7roiJievTpo(piiv-
»d e{[:Fugere o~ tium, ^ pro^picere quemadmodHm nece f- farium paremus cihum .
Diogencs Laer- tius in vita ''ythagora; ait:7;2 chtxnice non fedendum'.'\(i
cft,cx «quo futuri habcndam cnram;cho?nix enim duirna efca eft. Hu- ius fymboli
Pythagorici diuerfasfcrunrur cipofiriones, led hanc Plurarclii fequutus cft hic
Alciatus,& libro . Parerg cap 17. cuius explicationem mahimns ab ip(b rc-
pecere fcum fit locus obuius ) quam aba- liis quibnsqj tamerfi dodi/Timis
cmcndl- care,vt fumiis jnitio poUiciri. Sic itaq; ibi chccn ille.-Sciendum eft,
inquir, apud Athenien- quid fes fuiife meufuraiii tritici, quacum qnif- que
Emblen u. ithago- que vnodie comederer.eaerat et raaior li-
bra,Yocabaturquechoe!iix,vei ^{rpov y vt intcrpres Ariftopiiams ait
P.ndebacaurem carum drachmas CL.hoc eO, fepcem et vi- gmti vnwias Grascas » vc
lulius Pollux, et Nicandri intetpres fcribic; noftra autcin mcnfura
fefquilibramreius chcsnicisdimi dium drachmarum ^f.Iibrafeu li^ella di-
cebatur, vt Rhemnius Palasmou oftendit eocarminc t Atticct non minorefi,ter
c[Hino[Ue hanc de- niq; drachmt^ * JBt ter vicenpstradunt explerier vnam »
Igituriiibetcofticiirioduas libcllas.id eft, choeiiicem vidnalis fiibftanrix
cuftoditis prasftarirquodetiam olirafieri folicum o-o rtendit P/chagorse
fymbolum, Super ch otiofus, et ignauu«cit,nihil operis aut ar« tis facit.Cici.
de Fin. Sed luftrcmus am- monon has QQaximasartes,quibus qni ca- icbant,inertes
a maioribus nominabantur. 2n chusnicefigere fedem] fcriari od fpe demenfldiurni
. Nos prohibent] prohibemurex Pythago XX fymbolis. Samiffenis] Pythagoram
dicit, graueni illum et fcuerum Philofophum, a Samo pacriaSaraiiun didum, vt
refcrt luftinus lib.io hiftor. et nospluradc codiximus Embl.17. Dogmata
fanSia.] Pythago rae fymbola . oraculorum iuftar a prifcis cclebrata SHt, De
his Plutarchus variis locisrqusefymbo la certacim a vihs dodis expofita funt.Ex
veteribus nominantur Anaxiraander Mi- lefius iunior,& Polyhiftor
Alexander,quo lum Ubritemporis iniuria pericruiit.Plu- tai>.iUS,Athcnaeus et
Laertius.non perpc- tua difputatione, fed hinc indc nuilrj ex- plicuerunt. Ex
recentioribus Philipp. Be- roaldus,Erafmus, Phorciiius,& Grego- rius
Gyraldusin ea re fedulam operam- nauarunt . Manus ajfuefce laBori]z^t^
&compo- ne tead laborem . Verhum ^iOCyaffuefce, (iuquit Minosj
frequcnratiuum vel natu- r^neutrins proacliuo malc vfurpari, me non longe ante
monuit Fornerius IC.do- (f^:iftimus,vel aliud agensrcui ego, vt in caj
tcris,facile aflentior. Malira ergodicere : . Duroq; manus compone labori . Craflinavthora,]
id cft,craftinus dies, Hora- pro Synecdoche . Horaautem prodieponi, dic^, alibi
monuim us- Virg.i, Georg. ^.^^Nunquam fe crafiina fallet Hora . iNcvLcATVR hoc
fymbolo Py* thagorae,non cfte indulgendum otio et de- {idiae,ncc in dicnn, vt aiunt,
et citrafutu- ri cemporis pra^medirationem viuenJum; fed ftrenue laborandum, et
fua quemque induftria fibi vita» neceffaria, ne in poftenl eadefiutjliicrari
debere. Labores enim bo- Labor fe- nis vicis, et feneduti optimum efte obfo-
Heciutts nium, ait Xcjiophon in Oeconom. Sed et obfoniii Diogenes
incerrogacus,quidmorcaIibus iu vitamifcrrimum effe cxiftimaret? Refpou dit,fenc
pellatus^vcdicemus. II. PVLCHR.A fimilitudine declarat, Jj^^wW- qnam fintkues
cau(x',quae a reda virtu- natH^ tis via nos auercaut.cum negrauilfimis qui dcm
caufis nobisefleccedeiLdum.-idq- (tim ptum a rcraorx naturasqus curii piiciou-
lusflt afpedu nigcr, notimaioris quam pedalismagnitudii^isjimacis magiia?
fiuTi- lis, tamennauigia ftarecogic luiJlo fiio la- bore.non ietinendo,neqi
alio modo quum adhasrendoifnfra enim carina; cabiilamo- ris appiicitus
pinnis,quas etiam renue-^ a i n^odum habct, in tranfucrnuu dilacarss . C4iKi
3^4 Andrc^ A.. tatiti Yoboiis eft, vt rnant vcnti licet ( Cic loquitur Pliniiis
lib. 31. c. i.) et raeiiianc piocellx, imperctfiirori, ac vircs tanras
compe^cac,quorq; non vlla interdum vin- cuIa,noi) anchoiiE pondere irreuocabili
fa- praiftare queat.quaucumUbet magnos ipfe paruulusadeo infraenet in.pe:us, Sc
niundi rabiem doniet.Idem habct ena lib. ^ cap.iy Jc echeneide. Videporro
Ifido- rum.Af liauumlib. ii.c.4j.Lucaniim lib.. ^•Volateiranum hb. ij.
Philolog. 5icD Loctt^ Ba in Hexamer.Homi|.7.vndeca!te- /ilif Ma- ' ^ ■ P fu
lu.-gj^^/vor oTeL y Tpoih) reli.Video hominem At- talicis autPhrygijs
textisopcrtum,caius collum gemmatus torques, armillsebra- chia,digitos
adamantcscingant&r fmarag- di,quem fatellitum agraiha ftipent;glifeic
eupido>& volo veftiri limili habitu. Fer- ti^r fama dealia, qui in arcem
^apientias et dovffcrinaruM euafit;de!e(5lor,S!:eligoa- liquid tale.Si
Myda^talenta et gazam Pcr- ficam audio,infifto afFedu et deHdero. For titudinem
mihi aliquis Gommendar,& vir tutes heroicas in lulio C?fare,aut Popeio
Magnojpafcunt laudes et trahunt . InO- lympico ftadio auc giadiatoria arena
coro natus defcribicur, lego triumphaJes cur- rus Capirolioinuedos, et
appararum vi- dorise.laureaplacec, &incingi vellem.De vino Chio fermoncs
feruntur aut Falerno, faliuam truditlingaa,& ebullit voluntas, totus fum in
poculis,& vmbra deglatio caiic AEfopico ftolidior . Magna volubili- tas et
rapidaconuerfio ? cVuodin indiec horario rotafacir,hoc in noftra natura cu- '
pidiias,i'empcr in mocu eft ac laborcTri- ^lia fternunt,la:cis
erigimur.-ptofperamui cent, aducrfa tinbantJ tpcs fulcit, ddjcic metus.-curiemorciencgaudialaxant
(k fe- renantanimos:contrahin ira,aperic& dif- fundit amor.-rodunt acerba
et confttin- gunt,dulcia blandiuntur &exhilar2nc> ringimur prx^enti malo
» formidaraus futurum, de prxtetitis acuieus adhuc inh^eret et puncflura, quas
defunt opta- raus.qu asadfunt reijcinuis : naufea in co- pia.indefedu
defperatio, vichia moleftat, remota alliciunt et trahunt ad fe; peregrj- na
placent,difplicent doraeftica et generac faftidium.Siin mari fumus,ad litora
refpi cimusjinhiamus tranfmarinis ^ terra, 8c ventisalas pandimus.In cligendo
ftatu yi- t;epar leiiitasrfolitarius turbas qu?rir,qui in rurbis rccefius et
quietem: vxori dcuin- diis libertatem,CGeIebs vinculum et focia
Iateris:qniftiuareexercenc,qui raftra et li- gones.qui naftam trahiitac
retia,aIiorfum fleifi:untocuIos,& fupra vel infra fuam for tem tendunt
vora.Miles ad atua, ad arma rufticusrnauclerns ad campos, qui hic ad nauim et
traftra: ruris opes tollit aulicus, qui in rure palatinasdelicias et luxum.Ne
roo contentus,fcindimHr i» partes vago di- fcurfu, necquifquam quod habec
diligit et ample Di^us ab antiquis vatihus Ardelio. COMMENTARIL I. IN
aereapparftaiiisardca, vncis vngui- bus et roftrojerpanfis alis voJanri fitni-
Jis:fub cjua iiiuenis pcnnis vcftitus difcur- ric, qui bracliiorum loco alas
ardeae fu- f^incr . II. Emblematis fons peti poteft ex fonsEm- loco
Ariftorelis.qui cft lib.^ cap.i8.dc hi- ilematii. fior.animal.cuiushxc func
verba:Sed ftel- Jaris oKVo^, iJ eft, piger cognominatus iu fabula eft,Yt olim c
recuoin auem cran/Ic- rit,atq; (vt cognomcn fonat} iners ociofa- que eft: talis
ardeolarum vira eft.Hsc il lc: Tctigit nonnihil Paufanias in Phocicis:Au
gures,inquit,& au?m okvov appeJIaiic.qu^ inter ardeolas et maxima cft,&
pujcherri- ma. In vctcreigirur fabulainduclus crac fcrHUS quida fatuiiS>3c
niliil non fatageas, qui afteri^e veJ ardeola: ftellataj figu ram
rcpra!feiirarcc,vc mores& conatus atdelio num expumerec. Hi quctquot funt,
facis niouent Emblemata^. 3^ / iir. woueiu fcrejiihil tamcn promoucnt,nihil-
qiicagunt.fecl tantum fatagunt, idque ad modiim adultcrini &c degeneris
falconis, qui cit tantum ceucntis in aere motus. Talem dcfcribit Attalum
Martialis.Iib.i. et 1. et Afrum lib. 4- ^t poftca fubiunge- fiiHS. Taliscftapud
Tcrcntium in Eunu- cho Thrafo.vtetiam Suftenus apud Catul lum.Huc rcfer
adagium.C^^W^-^ « IGlJAVlfirm] nullam ad opcram vti- lis.Ordocft
talisiFahulaprifcafuityid eft, antiquifabulati fiim, ardeolam iiellarem, id
cft,auem illam afteriaiii vocatam a ful- ^orcaftrorii . iffingere ferui ignaui
&JiU' "dia&mores^uid^i cnim eft anis,Hifpanis Gar{ola dida.
ArdeolamJieSarem] Ariftoteles lib.^.c- l.dc hiftor,animal. Ardeolarum tria funt
genera,Pella,Alba,Stellaris, piger cogno- minatus.Qu? verba tranftulit Plinius
lib» lo-cap.^o.inquiens: Ardeolarura tria go- nera {unr,Lcucon,ab
albcdinejAfterias, ab aftrorum fulgore per fimilitudinem divfla; et
Pellos,quianonita in alium volatj^s- /.egener hic veluti falco] Hic, fcilicet
feruus.eft veluii falcodegener, qui ceuet ■ in aere. Falconem degcnerem vocat
auem illain,quae in turribus nidificat, •juam fa:- pepueri aluntpro accipitre
ad aucupan dos paflerculoSjTinnunculus, Laiine di- citur.Hifpane
Cernicalo,G^imzn, Vvan- nenvvaeher.Hxc zuis aliquando durat in aere pendens
leuiter commotis alis.nec dex tcra,nec Ixuajante^aut retro,infra vel fu- pra
mouetur, quod hic Alciatus vocat ceuere . Ceuef] alasagitat,& volare
contendit. Ccuere proprie eft cluncsniouere,obfcoe- num verbum,pertinens ad
mares obfc^ne fe motantes.Perfius Satyia i. An RomuUy ceues l luuenalis An te
ceHentem,Sextt,vereior t et Sat.p.idem r Computat et ceuety ponatur calculus.
Ardelio] Ardclioeft lioma inquictus, huc atq; illuc femper volitans,faliens,ma-
niis iAdans,iogam modd dcijciGns,mod6 reponcns, &omnibu8ncgotij5 fefc
iroini- fcens.Vndc rcdle a Germanis dicitur,H^i in allen gajfen-' Q^id fit
ardelio nemo mc- lius docct Mattialc lib-i. his verbis: Declama^ beU^ycatifiis
agts,Attaley belle, Hifiorias bellasycarmina bella facvs ^ Componis belle
mimas,epigrammata betl^it BeUm es Grammaticm, beUtis es A(iro' logus . I.t beUe
canta4,& faltas.AttaUybeUe j BeUu-s es arte lyrA,beUtu es arte piU. N/7
bene cum facias,facfi attamen omni» beUe . Vts dicam quid fis ? magnm es
ardelio # De eodem Attalo idcm lib. i. Semptr agii caufas,et res
agu,AttaU,fem^» Eft,non eJI,q^aga^,AttaUyfemper agts, Si res,& caufA
defunt,agPSyAttaU, mulas* AttaU,ne quod agas defit,agas animam^ Idem
Martialislib.^.dctidens fencm Afru fic ait; Codita cum tibifit iam fexagefima
meffit, Etfacies multo ^lendeat alba piU ; Difiurrts totavagm vrbe, nec vU requttit;
quod^i qu.T d.uetd-letv f:epcnumcro inuU'- cit.Statuo itaq; cum Seneca:Ccrns
inge- nijs immorari et innutriri oportere : nuf- quam e(Ie qui vbiq; cft.In
peregnnatione agentibus hoceueniie, vt multa bofpuia liube3nt,nullas
amicitias:idem accidat cft rieceneijs,GriinulIius ingcnio familiaritcr fe
applicant, fe,d cmnia curfim Sc properan rci- rranfmiituiit . Nihrj xquc
fanitatera impcdit,quam lemcdioium dcbia miita- { lio . Non conualefcit planta,
qua: fxpitti transfertur,&c. 5ed iam fatis lufimus. Vc- niamusadipVum
£mblcma . Sulccptum -^^'^«'^'o- eftin ardelionesjvanofqj oftcntatores,quo
"^''^ fi^ homimjm gcnerc nullum aliud mipudeu- ^^^i tiusaut Huuilius j
quandoquidem feom- nia tenere, et ad vnguem nofle piofitean- tur,ciim ramen
reueraiii ijs prartcriadan tiam et importnnam loquacitatem nuic- niasnihil. Sed
lubec paucis in eiufmodi Thrafones inuehi, quod omnia fibi tam Mxcurfn remerc
vendicent, tam nulla fronce arro- inarde- gcntjvtfi cumalijs (quod fic
fa^piufculcj liones rixantur, Tot pariterpelueSj tot tintinnahula credfu
Vulfciri Q^am cnim ex oronibus artcm aut difci- plinaai adduxeris in
mediMm,cuius fcim- pcritos nonnegcnt?Quid ram lecoditum &obfcurum m rcrum
arcaniscfle potcft, quod illi fua induftria,miraq; ingenij fo- lcrtia non fint
cxade complexi? Tanta eft horum hominum tammale fcriatoram impudencfa,camque
infolens pioceruia, vt cum oculos,quod aificcornicum aufl flnc configeie,nemini
dcbeac cffe mirum, fide rcbus,quasmii)ime compcrc*shabenc,con ciaomnium
fencencias& iudicia pronun- cienc audacius, et plus quam pareft, ini-
quius.Tum enim vidcas cos fuam opinic- nem claco fupcrcilio cueri accuratius,
fic vt periculum /ic, fi coneris eos de caulla deijcere,ne fuaefFcrata licentia
in teimpo- tentius f;£uiantquam vcUes, acriiis inue- hantur, fuaq; 5tcntorca et
vocaliflima lo- qucntia te tuasq; lationes inuidios^ cradu- catapud impcritfi
vulgus,tibi omnem re- fjpondciidi libercatem eximanc. Sivcroflc -^^«"'i
quxftio de licceris,qua;ad humanitatcm pertincnc, quas velpiimoribus tancum la-
bris deguftanncauc cibi cacendum, aut fi pcnitus aufcultare nolis, colloquedum
cft larius, eoq; pado vc non vfpiam cequic- quara refclierc pofl!c vidcarc 5i
quid dc lurifprudcntia forte dicendum fic, cum bcllc fuo moreexcurienc .
Nunquam,in- quienc, vcccres cxade dilciplinam legum lunc
interprctati,aut,Farragincs funt glof fcmatum intoIerabiks,aut,intcr femiiabi-
litcr pugnant,autaliqi!id aliud eiufmodi . Si de arte mcdica fcrmoeft,Numquam
ta concinnc.tamq; opportuneCfi mod6£dc illishabcasj Galeuusaut Hippocrates. 5i
cie aftrorum fcieiitia^qutd ? Hoc lippis et lowlo- num ari oantieL.
Emblemata_^. 3^ fonroribiis c(Cc notiltlmiim contcndent, Bcmpe Yt diligenri hac
et benc ptouida cau tione propriam infcitiam tegant. At /iad TheoJogias
rcconrlitioris arcana deuciiJen- dum fit.aperienc ftatim.quid iuris habcac
inijsexcucienJis: folertes Te efl*e ffngent, (udabuntnitcndojieq; camcn hilum
pro- ficienc,&abfindc facagenc, nihil agent ta- men.Nec cft quod
Philofophiam commc- morem . Illicnim nihil ncfciunt^qui tam fecio pcromncm djfcipIiHarum
circulum pcruolitarunt, vteorani iudicio vel ip(e Plato carcutiat, A riftoceks
ineptiat, Cicero garriar,Aquinas deliret,& Peiipatctici om ncs
raiferabilitcr crrcnr.Adcd funt inom- iii difciplinarum
generccxercitatiffimijVt, cOiuraSocratisintlicutum et mentem.hoc tancum
fciancquod omnia fciantiquin po tiushoc tanrum nefciar,qu6d cmuia igno lent.At
fi tam multa fciant,mirum ma xime,qu6d fcncfciat.Si cnim vcl quadam ex
partcfcire it,quidillud CitjyveoHi aictv- roV.iampridem perfpcxiflcnt fapienti^
adi- tum cuiuis obuium et patentcm cfle noit pofle» nifl ciim aliquid fe
igoorare norit : aut Ci quid fciat, non oportere eo faftu in- tumcfccre,
vcnullum alium fciremclius poflc et ablolutius audeat cxiflimarc. Sed miflbs
faciamus eiufinodi 'ro?^V7rpdiy/j.O' Vcts, vercbr enim ne vehemeniius in rcili-
tcrari:E3rdcIione5 inuehar, et fpecialius id confcrre vidcarin Sophiftas
quofdam ia- clabu!)dos,nihilq; non tentantes.-quod qui d:m tamen in geiiere
vidco inrelligi de ijs pofle, quifuam operam et ftudium collo- cancin vatijs et
mulciplicibus vno eodcni quetempoie tcntatis negorijs, quaeccrtc ag^redi
poflunt illi fitis audadler et au- xie^pcrflccie veio conftantcr nunimc pof
funt . Auaritia . EMBLEMA . Aa HEV o /^ndre^ Alciat LJ E V mifer in
medijsfinens liat Tantdiu vndiSy ^ ^ Et poma efiiriens proxima habere nequit . Nomtne mutato de te id dfcettiT
auare » ^Pii, qtiafi non habea^, non frueris qmd habes . COMMENTARII. IT.
m^t". ty t^mex Pe : -a?;io Ar hitro » ^ HoYhtlo, Ta?7t.ili IN
fiimidofliiuio Achcronte rcx Tan- raliis hunieroriim cenus immerrus appa
rcr.cuiuscapici fuperim pcndet frucflifera po-nus ji^fe vcro orc hi-inte
fiuflra frudii ca.jrai:- Mjgis placet picflnra Rouilliana, ibienim Tantalus me
uum aquaj elftigien- ti immcrgi-,& brachiaad fruc^us impen- dcires fi u8-
oofctKt yd^ nu-^H 0 yipav '^ninv VZeuVMV y ToATfit;^' vS^cd p ATroKiyKzr
dm/Spo-^iv, youct fJLiKctlVA ipdivZ<7Ki, KATA^iivAJK^ J^-c ^cuaeov.
S^ivlptcl cT' u4^T£ T>;Aifc KATAKpM^iV ^6 KAp-^OV, c^vcu ooteUyYju (J.iiKiau
AyKACKApTTOt* o-VKou 7i yKvKt^cu,^(/^eu:fu Ti}KeSo'c<)Tcu. Tciv OTTOT t^VTH
0 yipCOV iTTl '^(ip^l 1^'^' (TAT^CU T«tr«r* AVZlJ.Oi yiTTTA^K^ TTOTl VtptA
ffKlOtVTA . Tantalon hic 'vidi duros perferre labores . mam^l erat in ftdgno
mentum tangente, fitiqi Afftdue^vrgehat^potandi xtnutta facultas, Ndquotiesin
aqua defle^it labra,
refugit Vnda leuu
teties dhforpta^ac terra
videtur Suhpedibu^, rurfumq-yUuem
Deus euocat "jndam
. Hic funt arhoreifaetus
yprdSIanti/it malsUs Tunicajunt
oles. funt ficus, pomaq-y
formM lafigniyfenK aUeBat
qtM cuncia paiatum
. Sed quoties
manibus tentat decerpere
frn^ Bus, Protinuahos
vetus celeres in
nuhilaportat, Sandius fic
Larinirari reddidic : Tantalus
hic aderat duros fine
fine dolort» Corde ferensymento ^
contingens vfq-y pa-
ludem » Et
fities nuUas poterat
coprendere lymphM, Nam
quoties hauflus liquidarum
optahat nquarum »
BAtOtiMS 371 Hte
Miis fugimty&fe tellure
recondunt, mgraquefub pedibM
{ Dij/fccant ) terra
manebat . Atq-y
caput fuprapendebant Punica mala,
Fomaq-y eii pyrUyfpledentss arbore
fru^iuft Et dulces
ficH4 yfntusf^'^ virentu oliuA,
mifer efuriens fi
veUet carpere^vimt In
fublime ferens rubulu
condehat et vm-
hru . Jorurff Ali
j adinfcros relcjatum
volunt.etusque ^iiones capiti
faxu« innpcjidcre,cuius cafum
fera d.Tanta pcr
extimefcat,eaq;
p?iiacxcruciari,qao(i ^ Djorum
libcralitate vfus fic
iurempcrau- tius, cum
eorum intercffet conuiuijs, et ncdar et ambrofiam
fuis arqualibus ira-
pertiui(ret;vtteftarur
Pmdarus, Tzetzcs, et Didymus.
Alijcjuod liuguam habucric
lHCOutiQentem,& Deorum fecreta
reueia- ocrtr.Ouid i.Amor.
Eleg.*. Aspicu
mdicibusnexas per coUa
catenas, Squallrdui orba
fidepeB^ra carcer hit
. €^ujirit aquas
in aqW'!, pomafugacia
captat Taatalusyhoc ilii
garrula lingua dedit»
Idem t.dc Arce
: Xximia efi
viYtm>pr&siare filentia rebus
; At contragrauis
efi culpa,tacida hqui.
€^am bene, quod
frufira captatis arbore
pomu Tantalus in
media garrulus aret
aqua. Vide Pi:idarum
i.Ojymp.& adagia,^^^. talipoena.Tantali Upis.Sc^Tantali talen-
ta.ybi ahas caufas
ex Atheuseo et alijs
de posnaTaatali reperies.Clitophon apud
A- Anlles chiilem
Sratium kriptorem veterem,
hb. Uhus .
i.loquensdeamore
puerorum,quem Me- nelaus
vehementiorera dixerac muliebri :
Quo padlo,aic,vehcraentior ?
An quia fi-
mul afqueapparuit,euanefcit, nec
araanti fui pcrfruendi
poreftatcm facit.' fed
Tan- tali poculo
fimilis videcur: Sa»pe
enim e- tiaminter
bibendumauolat, amansq; ni-
liil,quod
hauriar^ampliasinueniens,
abirc cogirur.atq; eciam
id,quod ram hauftum
cft,prius eripirur,quam ^ui
bibic, exatu- rccur.&c.Apud eundcm
Achillem elcgan- ter dctorqucc fabulam
Tancali Mellicc al-
loquens Clicophotem.cuius Venercm
pro Hocare non
poterat: Quamdiu.aic.eorum,
qui in aliqito
facrario cubanc,morem imi-
ubimur ? Largam
cu quidcm aquae
mihi copiam otfecs:
verum ne hau
riam, vetas . Tanconeceraporc, vc
proptcr fluuium fe-
4eam,fitim4uecxplcrcnon
poftim ? Nx
cgoTaUcali mcnfjc haud
diflimilem cho- rum
fortica fum, &c.
Lcge Luciannm ia
Dialogis morcuorum. Horaci.
Epift. aX lulium
FIorum,Ciccronis vltimnm Para-
doxum, et Nat.Comic.
Mjtholog. lib.^. cap.
18. MISER Tantalus]
Tcr§ qnidem,at fpo 1 1 te
mifer.Tancalus,quafi
TefcA.a6fTAT9^, id Tantaiu:
c&iinfelieijfimus.J^Utom
Crsitjlo. Ap\x\. ^^glg
4^.. libr-de Dco
Socratis:foIus Tancaii vicc
in, fuis diuitijs
inops,egens,paupcr,nou qui- dcm
flucntum vllum fagiciuum
captac, et fillacis
vncla: ficim.&c. In
medijs i/ndu] opibus et facultati-
bus, qu2e func
fluxas caducsq^ Hinc
du- dtum puco
YCibwm abundare »redunda-
re. &c. Sitiens]
Nttnquam crpletur cupidita-
Auarui tis fitis.proinde
rcde cum hydropecom-
compara» paratur autirus. Horat.i.Carm.i. f^,.
hydro Crefcit indulgens
fibi dirus hydreps,
pi^Q . Nec fitim
peli.t^nifi caufa morbi
Tugerit venisy aquofus
albo CoYpore languor
. Legeeiufdem Sacyram
i.Ser. i.Ouidins-: ^lunplus
funt 'pot6L>plus fitiuntur
aquA . Stnt\ nunquam fedet,
nec coiiquiefcit .
Pomaproxima] respartas, nummos
in arca . g^uiyquafinon habeas,
&c.] Citatur cx
D hieronymo vulgatillimum
iIhid,Tam deeft auaroquod
habet, quam quod
iioa ]^zhzi.Marfupiorum minifirum.
i.S^ovKtV' Tav ^ctAetvTiay,
auarnm hominem vocat
Eunapius Sardianus. ralis
defcribitur in Aulularia
Plauii Euclio, miferrimus
fc- nex>amicccndi mecu
fefe perpetuo cxcru-
cians. Concra laudacu
r a Thcocrico
Pcolc- majus Philadclphus,qui domi
fu? non oc-
cultarccopcsiiiucilcs, vt formicas
(blcnc, «juceaurum peuitusegeftum in
antrisafter iiare memoranrur,
vc SoHnus et alij
qui- dam cradut.Huc
Hoinhn.Magnas inter opes
in&ps. 5 .Carm.
i^. FABVLAM Tancali
iumedijs vnd:'s I
V. fiticntis torquet
inauaros,qui habendi cu~
Auarori'*. piditateexca:cati etiam
in hac vica
fuos pa- condttto
tiinuur manes: vnde
ijs quid mali
optet, nifi vt
viuant diu?Macrob.Saturn.i.I!los, inquic,epulis
ante ora poficisexciuciaii fa-
mc,& inedia cabcfccre,
fignificaceos quos magis
magisq; acquirendi dcfiderium
co- gitjpia^feutem copiam
noii videre,& in
af- flucnciainopcs, egeftatis
malain vbercacc A a 1
pa- Andre^ A.
j'.iniii:tnr,iit^cientcS
j^arta lefpicere, diim
cgeiu Iiabendis .
^tiifj.ATMV /* c/sef /?,
ilv YcLs ivS^iicts
^oita-i, aicbat Bion
: id eft :
Cupiditus hctbend^rum opumy
nifi nliquit fatiet^tte
cchibeatur,extrema pauperie lon
ge deterior efl^maiores
enim cupHitates e-
gelfi^tem tjuoq-y maiorem
arceJfHHt. Proin- dc
fi que.n diuitcm
efficere vole'?, Cdicebat
Epiciifus) ij.n)(p!iiJ.ct7(t -n-poTi^ii,
7v>s J"' tTri^v/jf.Icts A^cupH
. non qu/dopes
au- geas,fed tolUs
cupiditatem . Refcrani
huc Max.Ty» Maximi
Tyrij Flacoiiici verbaex
oratione rij lecus.
-^l^i^^yoifecro, continutt hominum
cupi ditcite egentius
? Vbi enim
femel animus fupra
quam necejjarius exigit
vfus ^volun- tatibus indulferit ypriorem cont inuo
fafli- dit,nouarum cupiditate
detinetur . Et
hoe efl quod
Tantalifignificat &nigma, conti-
nuam videlitet voluptuarij
fttim, vt cum
obleBationum interdum latices
afflu^ntt recedant interdum,propterea cupiditatum
refluxus excitetur ;
quibus tamen cupidi-
tatibus infesiijftmus dolor,
metus ac per-
turbatio permixta fint.Na quidna homines
timere peius folent,(jud
ne prAfens voluptas
elabatur ? Grxca
qtiis malic,h^c fuut:
t/ yu.p rt.v
Hii Tnvi^ipov A-zS^pcs
i^iSvy.ouv 70S S^tuviicas
5 iTHSiV ydp
ctTrct^ 4'-^PC*' yivjinc^jt
ilSovav VTripTiiv d,VTiisl)^£^ctVt K6p.lS
cf.VTV.V TTpOTipCOV h/H,
iTipCOV ipA '
y^jTOT^ TcLVTctKii etlViyuet,TisTO t)V apct, <r/4<^
StiiveKiis dvSpoi (ptKi^Sov^s
. i)SoVVS VAlJLATdi
•TffpOiTlOVTct V^dTTlOV' Tet
Av^li t ^'TTCtKippotA
iTTl^Vy.lUV, YJJt XVTTOU
TtKpAl TctVTCUS d.VCLKeKpA[jAvcUt TApAy^tu,
>^ zo^oi -
^oCepov f/.iv ydp
TetptfjrA ihlSovi} iy.t)
ATreKd-A, Id quoque
<luod fupra dixirous,
eos nimirum, qui
fuis
cupiditatibu5obfecundant,fuos
in hac vita
pati manes,cofirmat Lucrerius
lib.^. j^tq ; ea
nimirum quAcunqi Acheronte pr»- fundo
Prodita funt effeyin
vita funtomnia nohis:
Nec mifer itnpendens
magnum timet aere
faxum Tantalusyvtfama eii,caffaformidine tor^
pens i :Scd
magtit vita,I>iuu metus
vrget inanis Mortales,
cafumq'^ timent,quem cuiq-yfe-
ratfor.s : j^ec
Titjum voJucres ineunt
Acheronte Mcentem Sed
Tityus nohts hie
eff,in amore iace»tem
^em volucres Uceranttafq;
exefi anxtm anvor,
Aut alia quiuu
fcindunt torpedine curA .
Heeciftead Epicuri fenfum,(icuti
&Tul lius l.fchola
Tufcul.fub perfona cuiufdl
Epicurei.Nam et funt.qui
Kuc pu.tentpcr tineredefcriptionem inferorum
apud Platonem et Virgiiium
Iib.<^. Aeneid. Cupi-
Cupidit ditas crgO€ft
illaauri facra fames:cnpidi-
^^y^ taseH: ille
Ticyj vulturtcnpiditas habendi ^^^-^^^
cft, quiE bufones
nutrit in mediis
vifceti- bus pingucs et ventrofos,
nec faturat ta-
mc& placat fameIicos,{n
ventriculoeujm fcoria: maflfa
inhxret de fufili
argento, et grandefcit
continuo, nec cibosadmitrita- lios!&
quamquam radir,rapic, trahit,clc-
pit,furamr,pifcatu r, emungit, exhaurit^
euacuat, fpoliat, a(Tidua
tameiifame tor- quctur.Eft
enim auaro hoc
proprium, vt femper
fit inops, et curis
inanibus perpe- tuo
vexctur.teftante
Horatio:^^?»/?^/'^^-*» rus ^^f^^Cuius
mifeiiam,ingenium,& ab- furdosmores
pluribus defcribit Iib. i. et i.Serm. et nos
Emblen). proximo depin-
gemus.-longe autera elegantiifime
Lucia- nus in
Timone. Deniqj vc
vult Publius in
Au»ri\ mimis,& Seneca
varijs in locis:Inopi2c
par deteHa iiadefunt.auaritieomnia Luxuria:
defunt fiQ, multa,auaririar omnia.
In nullum auarns bonusjin
(e aurem peHimus ;
ipfeqj mife- riae
eft caufas fuxrtam
enim illi deeft
quoi habet,quam quo
i non habet
Et quidquid omnibusabl1uIit,fibi ipfi
negat. Infanus medio
flumine qu^erit aquas .
Is nifi cum
moritur,nihil rcvfte facic
Auaritiaj porro immanem belluam, turpem
eiFe(flum,& fallacem fedam
tam Larini quam
Gra»ci fcriptores palfim
deteAatur et execrantur
mirifice,vt multisetiam luuenalis
Sat.14. Auaiitix currum
pulchrc defctibit D.
Bernardus fuper Canr.Serm.
5 8. Auariiia,
.^^^ inquit, rotis
Fchitur quatuor vitiorum,
quoe funt PufiHanimitas, Inhumanitas, Contemptus
Dei, Mortis obliuio.
Porro iumenca trahentia,Tenacicas et Rapacitas: et his
vims auiiga ambobus
pra:fidet, Ar- dor
habendi. Sola quidera
auaritia, quia conducere
plures non patitur,vno
conteil ta eft
feruirore.Rede Apollodorus: A'KKa
ff)^J^ov Tt To
Ki(pdKauQVTcov KetKV9 ElpHKAS
' iv (ptKApyvpictydp ^AVT
iVt, Is nempe
dicvi-^omnium quod efi
caput Malorumyauaritiam mihi
cum nominas, Pertiuet
Emblcmata_j. ^afitU Pcrtnict
hnc lllucl Paiili
ApoftoIi.eV^ ydip um mii
^^'.Kctiiix enim omniHm
malorum efl ctua
yum > rifia.Sed et Bieii
hanc appellauir,x,itx/its' fjLDTpo^vokiv, id
eft; vitiorum merropolin. Quibus et ajflencliim
Tirr.onis di<^um, duomalorum
efle ckmenra, a.Tr/^n^ietv
^iKoS^o^ictv.xd cH: :
inexpUbiUm diuitia- rumauiditatem, (^glorid
appetitionem . Sed
Hehac in reqiieuti
latiCis . In auaros . EMBLEMA PT1TJVS
populos inter ditiJsimtM
cmnes, Arua fencx
nullus qrAo m/tgis
ampla tenet \
J^efraudAns genit^mj^^fnum, r^^enfa^j^^
paratas ^ Nil
pr^ter hetas duraj,^
rapa vorat, Cuifimilem
dicam hunc^^ inopem
ejuem copta rcddit
? Afjne afno
^ fc esl
: inffar hic
eim habet . Namque
afinm dorfo prettofa
ohfonia gesiat ^
S€cj\ ruho^ aut
dura carice partper
alit ♦ A
a I COMMENTARir
l' ASiNVs, ignauum animal,
oneri- JTx bus ferendis nacum et dcftinaaim, pingicur pbfoniis et cnpediis
iaudfnmis oiuUhis, ipfeiiuerim afperis carduis re- fceus, olere fnis labnsdigno
. II. PiVTARCHvs \ibdio7noi iv^u- /u/it^^.meminic ncgoriatoris cuinfda Chii,
qui oniMium maximcauarus.camecfl mul tum vini.primacq; boniiacis venderec, ipfe
tamen /ibi acidnm, vappamq-ie conq^nre- bac . Ec fbrtalTcis fuicja quocLim
profu- giflet fernus,rogacus quamobrem fe ab he li dominio fngitiuus
excnliflec:Q^ia, in- cjuic, cLim pr^efto bona finc, mala caineu qucerere
folecjquippe qui vinu gcnerofum vendac,tantuniq ; fubacido Sc vitiaco vca-
Jluari H' ^"'^•^^^T> refVegcnns id hominnm compa fmo com- racurafincqui
cergo gcitec epulas opipa- taratt ras,obfoniaq; del caci!firaa, et camen car- ^
* duis vKftitecVerba hucappona Pliuarchi: Z.ocHsFlu ^VTgp ctt a-tadcu to
-^^ptrov tTk <xctp* t^rchi . j^^^ i\Kt7tv, ovtm to, actKi^a, rm lS^i(oY
cvveiyHf i-m cretvTcv, tfcTgV t/ tov ^ia milc eft illud ex fccundo
Epigrammatwn, tit fir Cf/cTf^^Ays- . n^AActJ- (J.VpidLi^ttS 'Xnpi^CH
Ct/5Tg///J^<S#/50f, X^/j.yiS'iv J^ct^retvch ^t} l2lm HfjLtoveov •
'yroKKAitis eu ^?^^^ Tifj.AKpia, oopiov rffoKKoV 'JTTip VcaTis "XopTOV
ecTjftf'/ fJLoVOV» Mulcas myriadascomputac Arceraidorus, Ec nihii impendes viuit
vica muiorum. Qui fxpc auri preciofum onus habenres Mulcum fuper dorfb,fxni'i
edunc foltT. Viuens vt muli, dum fiimptus pr^cauet omnes, Suppurat innumeras
Artemidorus opes, Auri fApe gerunt ingentla. pondera dorfo Muliyfed ficcum non
ntfi gramen edunt» Ex M.Tullio cirari hoc memini : Ferebac hanc
quoq;iniquicatem Septius, et imbri frumenca in arca corrupi paciebatur.Talis
Opimiusapud Horatium 2. Sacyraru 3. Pauptr Opimius argeti pofiti intus et auri,
G^iVeientanum felitspotarg diebus Vons Em hUmntu Cdpana folitus
trulla,vappamq'j profefiis fiiKTiCdV yivo^zvo^, oV TToKvV ^pn^oV ^ondam
lethargo grddi efi oppreffus,(°f*c. olvov iTicots TrtTrpctrn^ov.ietvTa TTpds
Tov SEFTITIVS] nomen fiAum ab Alciaco . dpt^OV 6^iVi1Vi'^tlTH S^ietyiVOUSVOf '
OtKi' TilS cTs TtiipCOTil^HS vp' iTipOV t/ TTOt^V- Tcfc TOV i^-iTTrOTiW %etT
(hKi Ko iTrov \ \'ydL' ^aav (i0i} ) 'TrctpavT^v, Kctaov ^movvTst . 3^5« yia ol
TroKKoi Tat ^(^pif^d^ 'TsroTifXct mm flS^icoV UTipjScUVOVTif j iTTl T^.SvTyi f»
yjui iA.o)(Pi}pai Tpi)(OvTtv . Referam La- tine.vt pocero: Vt cucurbituiA
peffimum e €arne fanguinem eliciunt -.fic tu qu^nq-, pef- fima in teipfum
chnfers» nihtlo melior illo tnercatore Chio,qm cum magnam z'i?ti ge Tierofi
copiam venderet alijs,fibi vappam '^acidum vinum feruabat.Eius itaq^fa^ mulus rogatus-,cur
ah hero fugifjeti^uia > inquiti ciim ei bona adfint, malum tamen
tonquirit.Ei longt multifimiles fuauia po- ^ulenta tranfmittunt, (y* ad molefia
pra^ uaq; quafi accurrunt.ldctn Tipt ^tKovKn vitts • ovS^iv iv TetT^^cov,
coa-TTip ovos Cct' KAVicos i^jKet }{^ tppvyctvet KctT et)iO fJ.i ^cov j ct«
Kcfrvov yjuTiippctS AVctTrtlJ.^Z^rKetlXiyoSt KOVTpQV Si {J.yf yt.iTi-)^OV y
fJ.flSi AKiAS y ^j/cTg KATApioTATQ^ • NihH capiens inde gtmmodt^veluti
balneatorts afinus, qui li" gna ^farmenta defert yfemper fumo ple- nus ac
fauillis,nu?iquam autem balnei pAYticeps» neq^^ tepms^neq^ mmdiciii^Si- III
Populos inter ditijftmus omnes ] inter fuos popularesomnes locupletifl^imus, vt
ille apud Perflum ^.Satyra : Diues arans Curibus, quantum no miluus oberret .
Et Horat. Diues agrisydiuespofitis infeenore nummtt -druun Arua quo magis
ampla] vno verbo,Io- cuplcs . Aruiim, quod aratum, necdum (atum . Senex] eo
quodauaritia fencspraecipu^ Sentii* inuadere folet, quia deferit eos calor
dcfi- » cicnccfangume . Senum auaritiam carpic Ciceroin lib de Sened.inquiens:
Auaritia fenilis quid velit,non inte]ligo:quid cnim abfurdiuscfle potcft,quam
quo minHS re- ftat viasjplus viatici qu^rcre? Senibus a«- temomnibus vitium
auariti£Bincflre,oftcn- dic Comicus in Adelph. T>efraudans genium^fuum.l
Defrau- daregenium, cft natnrie dencgarcquod
appetic,cuiopponicur,iW«/^fr^j^^»;<?,ani- moobfequi.Plaut.in Aalul.
Terditiffimus ego fum omnium tn terra, Na quid mihi opus vita eff, qui tantU
auri Perdidi,quod cufiodiui fedulo f egomet mt fraudatu > Jbii'^ Emblemata
S7S Jbttmufnq'^ m8Uf»,geniumq'y meum.BLC, 3ic Terenrius in Phorniioiic : ^uum
defritudans genium . Ni[pr£ter bet^Syduraq^rapa] (ruviK/o- ;(^i;,proquibusliber
abiedlis et vilibuseHu- Jiis: in quo notanda fordities auarorum . Martialis :
Vt frpiant fatUAfahorum pntndia betA, ' facuas vocac>auia funtinfipidse;
hinc pro- uerb.£^^^ inJipidior.VctCn)^ vocat,pIebeia. Inopem quem copia reddit]
Antithera . Ouiciuim iraitatur3.Meramorph. G^uod cupio mecu ejl^inope me
copiafedt, Pretiofa ob/onia ]Oh(on'mm eft quid- quid vltra panem et vinnm
incibum ad- ijcitur.Gra»ci iKTpA-Tn^ay.ATA vocantob foniamenfis impofica
(inquit Bayfius) Ita li dicanriCompanatico,c[UciCi id,quod cum paneedatur.Hinc
verbum obfonari, quod eft,fumptus proobfonijs facere . Seq-jrubo.aut ^c.]
Alhidit ad adagiCi, Afinus flramina matmlt qudm aurum . Id genus hominum a
Gri'cis nominantur •/,pst<^opa.yoi. Sc Cuminife^ores ab Arido- tele
4.Moral.Nicomach.zvy./j'(3Tp/V(X/.vir de adag.Cuminifecior. Hos Itali vocant,
Squartapuccioli . DIcITVR in auaros et fordidos,qiii afinina quadam floliditate
obfe/Ti aded siit cxcordes,tamque fui parum memores, vt folo pane
mucido,vappa,& larido fubran- cido fcexpleant, quamquam opimispof-
feffionibiisabundenr. In quo fane vcgeniu innguicer defraudant.fic et partis ad
vfum humanumconceflis miferabiliter abutun- rur . Vnde recle fenfic Cicero 2..
Tufciil. Magno malo (inquitj eft Lominibus aua- ritia,idcirco quod horaines
magnis et mul tis incommodis conflidantur proprcr im- menfarn pecunia; cupiditatem
. Ab animis enim,in quos femel ingrefTa eft,amiciriam konorisq^ dcfiderium
pellic: ac nunquam indeegreditur,quin potius cum anniscre- fcic,& quamuis
fenio fubeunte corporibus vires d-'crefcanc, habeiidi cupiditas tem- porc ipfo
aiigetur.Et quo minus ad viuen dumfpacij fuperen:, ranco plus ftruendis intcnca
opibus cimidius neccfiaria promit- Itaqj quicunq; auaritia caprus laboraccu
neminem amet,a nullo eciam amatur; et cCim o.unia auro poiiponar, quanto plus
anri polUdec,ianco phis querendo inhiac . Vra-.iri ficra fames expleacur
pcriculofis «auigationibus vUra auni et folis vias ad quserendum auPufn Tita;
prctio commea- tur,& in vifcera terras facuitur.dum ad Iii ccrnarum lumiria
per inuios montes agu» tur cuniculi : Tcfcit^ mehercule Dcmc- trius Phalereusdixeric,Auaritiam
vel PIu toHcm ipfum ex iniimis rerr? penetralibus fe travfturam fperare. A qua
lamendetcr- reredeberecfuneftum M.CrafTi exeplum* CrM^ qui dum Orodis Parthorum
regis thefau- Au^rlt^t nsinhiac,auariciam fuam yndccim Legio- pan/^.^ iiibus,&
proprio capitcmul(5latam fenfit, luit!. poftquara apiid Carras circumfufi
vndiqj equitatusjin moduro grandinis dcnfas fa« gutas pariter fuderunr. ka
deletomilcra- bili ftrage exercicu, ipfe viuus in manus hoftium incidit;
cuiuscaput recifum legi ludibrio fuic, auro liquido in ridum oris infufo,vt
quiarferatauri cupidirate,mor- tuus faltem fatiarecur . Ceiteillud veluc
cxoraculo promptuOT videri potefl;,quoi Aftronomic ^.fcribic Manilius :
Vicinros agimus femper y nec viuimut vn^ quam : Fauperiorq-, bonts quuq', efl,
qui plura rem quirit ; Hec quos habit numeratitantum qnodnoi^ habet optat . Sed
nuDC,quod frrpra promifimus, auari -^^^ri h» mores et praxin vitx depiclum
eamus, 6 ^^^i^ illaudaSilem &impiaro?Qu?ramus hunc ^ffi- incubiculo primum,
quid tradet, quid 5^^"^ ' fomniec,qua2 cu ix mordeant,qua; flagel- let
anxieras Plutonis mancipium . Nuu- quam fblus dormir, quin lemures fecum habeat
ac virunculos terrigcnas perpetuo> cuniculoru fcrutatores et
auriphilos,totus in cauernis eft menre et voto, et thefauris incubat,eruit,conflat,cudit,congericj
fac- cos,modios,ciftas et arcas farcit, claudit, referat, extrahir, fuppurac,
pafcit oculos colore,copia,varietate. Hic abacum videas pro altari, rationum
tabulas pro libello de- uorionis, calculos et cretam progianulis precatorijsj
crumena et loculus duo caii- delabra funt,in quibus aurum, non cera
fulgetjraonecarum fculpruraj et fymbola facrasimagines referunr lancea hcbra^a,
qua dcbicorum lateia rranfuerbcrar.Cru- cis ftipicem; in cornibus arx lud^e
efligies pofita et Mercurij,duo penaces quidam Sc cucclaria inimina . Dura
fubducir,mulci- pIicat,fnbtrahir,diuidir,orantis partescxc quirur ; fyngrapha
et chirographa pecca- torum colledaneafunc, compuiKftio fub- 4 naicitur Andre^
A.. Mafcitur et intimns
ioloi", fi in paftis et contraclibus fponfor excidat fideacfallat. Vt
primd pcdes efFert domo, rapin? ficiu Tulturinhians,forum pro remplo qusric,
licitationesaudit et precium rerum : crc- fcente.aninius ridct et in rofis
cubat ; tur- bacur,lar:ore illo et xquabili . Siinrtin- dior cella et
granarium,Ioiiis arma inuo- cat,grandinesac procellas accerfit, prui- nas
excipic ofculo et falutat. Vitcsaduti, et conteri fegetes,in votis et dclicijs
habet, volupcasert videre ftragem publica,plan- dusaudire et querelus communes
egeii- tium.dumjr.odo marfupij vterus taleiuis fibi turgeatquocunqj iure:fpe
folus deuo lat omniaj& afFc(ftu muadit ; qua lucri o- clor fpirat, fagacior
cane fequitur,de la- queo cogitat,fi fruftratur . 'Quinimo te- runcij vnius
iadlura fnagis affligitur,qua facrilcgiomiIliesirerato,qua deuinda con tinuis
periuriismyriadi d^monum infelici anima,qua plauftrisblafphemiarum conic dis in
magnu illud cosli Numen fupcraii tc rabie. His.n.plerumqi dotibus cxornat vita
fua renaxopum et fordidus corrafor; iicc mirum, niquometus omnis poenarii
cxtin(5lus,& fpes pr?mi j ;cui coelum fabu la eft et infernuS Qu^i i iji
fabula ? qui fu- perosc3scos,daemonas moriuos iam pride prorfus fibi coufingu-
Ita pertinaciter ma- luseft, nec vtbonus fit veuit vnquam in mentem.Iicct
videri taliscupiat,& fimulct deuotione cxteriori habiru ;
fpeL>atur.n.& ipfe in anno (en el incxtu fideliu,& niur- niurat
labijsnefcio quid,curuat genua,& fufpiiat fixusin obtutu lacraj imaginis.Su
fpirat, inqnam, fi fumptuofa fit et incru- J.uari de ftata nobiliori metallo,
deplumare vellet uoTio, ac decrahere corium . Igneus feruor ora- iionis,quem
mater hypocrifis parit. Srcut paralyfis ncruos diffoKnt et ligat fe« fus, ita
morbus hic vigorem animi, ne fe exe- rat falutari conccptu : diftrahiturincurfu
va-nitatis aftuctaj,ne colligat fpiritum 5^ alTurgatjin terrenis hjEret
immerfus,vt ra- nainluto^Sc quod rubetaj cotingir, hoca- uaro,vt copia nunquam
faturet, et in ipfa rerum affliieiiria fame moriatur - Auari- tiam porro ipfam
mouftrum horrendum defcribic Crinitus lib i. Pocmar. JEcce horrendaoculis
heufacies meis AnciYtti. Kaptim fumifico defiliens ^pecu, qua/e m Immane
monflrum confiitit, Slmm . Cui funt manus.et pecius ahenea, Et diriycolubris
implicitum caput . Trons hutnana, tamm lurida buxe» l^allorey^ maculis
fquallida liuidis MonUrahat infitam famem . Tunc primum pauido dirigui mctu,
"Etmens attonitis torpida fenfibus ; Vnd,e hsiCy obnupui, tanta luesforet
» fic tabificis noxia fordibus Vrbes agrcs inficit . Scd mox cum licuit cernere
clarius, J.t dirum video prodigij fcelus : Jlgnoui cupidis implicitum 'viris
Monfirum, qui mtfera foUicitifame Kil pr&ter aurum cogitant . Vero vcrius
igitur eft,quod a CiifpoSal- luftio refertur inhunc modum : Bellua,
fera,immanis,intoleradaeft auaiitia. Qu^o intendit,oppida,agros,fana atqj domos
va- ftat.diuina cura humanis permifcet.Neqj exercitus,neq} moenia obftanr,qu6
minus fua vr penetret: Fama, pudicitia, liberis, patria atque parentibus cundos
mcrtales fpoliat . Auari quoqj hominis infedatio- ncm habet Phos4rus : Vulpvs
cubile fo- diens0>c. kdoi inde petat,quia nos pro- peramus. Emblemata-) •
377 In aulicos . EMBLEMA. \7 A N A
PaUtinos cjuos educat atda cUentes y ^ Dicitur auratis neBere comfedihm.
COMMENTARII. II. IVVEN t s cincinnatuliis, veftemore aiilicorum indums.in
cippo,vel pcdicis aureis inclufus decinetur . ALLV5 I o eft ad Diogenis apoph-
'ureA co thegmardicebat eniai Ariftippum CPhiJo- des au. rophum aulicumj aureis
teneri compedi- cornm, bns,ne ponTetcxirejquod fpledidiore Priii cipum
vitacaptns, Philofophicam vitam rnentirefur-In quo fenfu etiam Seneca di-
>'it,ftultnro enfecompedes fuas, quaquam aiucas,adamare.lJ tamen quam
ftudios^ faciant aulici,nemo eft quin videat.Quaii tumautcmpertinet ad noftridiftichi
raa- tcriam,viderur tefpicere ad M.CaronisIe- pidam fenrcntiam.-Dicebat
"nim furespri- uatorumfurtorum inueruo &compedi- bus^tatem
agerc,pubIicos inauro& pus- pura vifendos.RctuIit Gellius lib.i i.cap. 1 8.
Huc fpedat adagium, y^Mjaz ^i^cu, aure& compedes > Prouerbiaji metaphora
dicitur feruitus fplendida et amabilis,qua liseftfcrc vita auIicoium.Horacius
de v- xoreformofa ; . Ten etqi grata Compede ziin^um - Vide eciam adagium, Leo
chordula lyinr ^?«j.Apud Plutarch.Theophraftusexpio- brat Ariftoteli,qnod rclida
Academia mal let ni Philippi aula vcrfan,qnod &ante fuerata Diogeue
reprehefum, Aiiftote/cm cojpare quando Philippo>Diogenem.ciirfi Diogeiii
placcrec . VANA 378 Andrcae A.. II T. VAKA Aula] cplthcton veriilimiim, qiiia
aiila inani fzpe vcnto fuos adeclas lad:at. fnlatini, PaUtinos] Palatinus mons
dic^^us, fu- per quo Roira primo xdificata fuir,&: in co Reges primo,
deinde Confules, poftca Imperatdres maiore ex parte fedem ha- buerunt.Vnde
fgodudum puto,qnod ij, qui in domibus principum tMibitant, vel of ficium
curialecxercent, palatini dicantur (licet etiam a palatio id non malc tradu-
3terisj quictiam Comites et Curialcsdi- critur noftrofaJculo.Alciatus in
I.fcrinijs, de palar.facr.Iargir.lib.il. Cod. AhI^Lj Aula] Aula propric dicitur
locus, qui perflatum habet . Nunc domos et regias principum aulas vocamus »
quod ante (e habeant plerunqj loca fubdialia et ampla. Vide plura de hac Toce
apud C^l.Rhodig. lib.ii.cap.j-. AurettK compedibus] Prouerbiumi Au^ reA
compedes ., A V L I c X appellantur, qui in regufft / principumve aulis
educuntur et nutnun- u icoYu t^.,j.:hiquidem viuunt fplendidc,epnlatur ton
itio» ]ami(]'inie,veftiuntur magnifice, niced'uc fuperb^, verbis vtuntur
fefquipedalibus, praslumunc maxima qua^uisjfrausqj fub- Jimi regnat inaula, adeo
vteorum felicif- fimaomriium videatur vita. Interim ta- men fui iuris non
funt,nec ingenue liberi, irao aureis vinculis alligati,impliciti et ir- jretiti
retfl:^ dici polfunt. Non enim anim- aduertunt quantum voluptatis et oblc-
vHramenti fuppedicct viuerc ^gV, dKh! iv § Aei/^-g/j/ji, nec alijs gnathonum
morcaut parafitorum nefcio cuius rci gra tia.manum deofculari, ridentiarridere,
et focdc palpando quamlibet perfona nidue- re . In quibus faclitandis quid
(obfecro) fidei auf boriasmentis, qua; honefti ratio cfle poteft, cum
flmulatioiiis et perfidia: fentinam inexhauftam in anirao prasfen- lem vbiqj
circumferant? Elegans aulico rnm defcriptio habeturapud Sencca Tra- gicum
Hercule Oeta:o : Pauci regeSyHon regnacolunt^ Plures ftilgoY conuocat auU,
Cupit hic Yegi proximu6 ejfe, Clarusq) Utas irepeY 'vrbes : Vritmiferum gloria
peciu-s . Sanc.vt id paucis.fi qni fint,qui vitafln pa- rafiticam viuant,
totana illam quidem ad alienum comparatam arbitrium,finc reue ra
auIicimoiioncs,&ftrobili,^ul vento/tt moq ; ebrij mera fibi fomnia
fingunt,nihil non fperantjnihilnon promittunr,fcrHita te voluntaria, eaqj
grauiore prelH, quoi ctiam cum poflint afl^ererc fcfe,efFugia nul la qua^runc.
Minosea dc re, quo temporc curis vacuus rufticarctur,carm«n fcripfir, quodtaleert:
Aulicus infipiensy ^ fumts ehritis auU, Mindts Se I^eyCiut poUicitis credit ad
afird vehi. f^^mi i dum captat inersy^ fe forepofje beatUt ^f^Hctt, Vt qui
^peret edax, certafutura putat, Compedibus firiHe ^ manicts adfiringitur
excors, £t patitur vana credulitate capi, Ore,oculiSyVHltu mentitur,f&pe
reter,ttit Plufquam feruili conditione mifer . Nam quA feruities efi turpiory
imopudeda, ^am tUYpe ^fdedit Iponte fuhire iugiit Vcnrfimum hoc, Aalicavitay
^lendid^ miferia. Habenccnim aulasfua myfteiia non cuiuis obuia ^ habet hoc
pclagus (ufe vndis latcntes fcopulos, qui nauigantibus non apparcnr, antequam
grauiter impegc- rint : Vnde redle amicum monec Ouidiu* Iib.3.Trift.eleg.4. Vfibus edoBo fi quidquam credis amico, Viue tibi,^
U?ige nomina magnafuge. Viue tibiyquantumq-^ px>tes prduRria vitat S&uum
pr&luflri fulmen ab arcevenit, Nullum enim eft vita: genus,quod tot ca-
fibus ac mutationibus fit obnoxium, qua vitaaulica. Exemplo nobis inter
infiniros fic vnus Petrus Vinea Carapanus,obfcuro ■^^^^^^ ^ loco natus, fcd
dcdrina atqj cloqucntia, quantum setas illa tulit,infignis, Friderici
IMmperatorisarcanorum omniura pnn- ceps ac moderator . Cajtetum per inui-
diam,qua: in aula et oritur,& nucrimenta habet Ciicet Germani dicanc
Inuidiam in collegijs et monafterijsnafci,'inaulis nu- criri et viuere, in
xenodochijs morij acq; virtutisperpetua eftinlecflatrix, in fufpi-
cionemaddudus,ranquam cum Pontificc Alexandro III. fentirct (quo cum Fride-
ricusbcUum gerebatj luminibus ^ft pri- uatus . Cuius rci impatiens, atqj ob id
in furorem verfus, ad 5an(5lum Miniatum, quod Hetruria: oppidum eft,fibi ipfi
mor rem confciuit Refert Fulgencius lib. 6. c. I I. Lucianus eo Commentario,
qucm fcripfit dcijs, quicondudi merccdeindi- uitumfamilijs viuunc, fcice aulas
pidu- AuU di- lam explicuif, nempe vcftibulum fublimc fcriptie . &ia- nea
Cm )anus . Emblemata l t79 &inauratiuii,abruptiim,Iiibricoqjadim, com' ita
pleruuq; qui fc ad fammum peruc- t^r, putantipraecipitesceruicefraitaclcij-
ciaiuur . Intus opulcmiasortentatio, fpes faIlax,ambicio,a!mulatio,
obtre^latio, fu- mi,a(lulaciones,multa: manns, pauca cor-
da,!uxus,auaritia.quaeomnia fpcciofis fu- cis teguncur. Nam qui in aulis funr
arri- fores,hos habes et arrofores,im6 et derifo res,qui fimulatc omnia
gcrunt.Intcrroga- tus quidam iniuriarum palatinarum pa- tienti(limus,quom0do
fencdlurcmxrcm in aulis rari/nmam,c(rec confecutus ? Iniu- ^^^-
rias,inquit,«ccipi€ndo,& gratias agendo . aulf circumferuntur verficuli
nimium vcri aii thorc inccrto, dc miniftris in aulis princi- pum fencfccntibus
: Regt^m foUicitO' quicunq; fenefcit in aula, Autfurit,aut vltro cencupit ejfe
mifer . Lucanus non (ecus fenfilfc videtHr,dnm 8. ie belloeiuili inquic :
Tyt>^.t Aul<±^ g«i volet ejje pius:vtrtus ^ suma poteffa^ hlon coeunf .
Nosquoq; Germani dc aulicis Ctno ioca- mur: Lang siu hoffy lang zu koeU.Scith
(a- ji^ illc poeta.qui aulam igni comparauit,a quo non niminm diftarc,nec
piopius accc- dcre iuuat. Sic ille : Vicinumjorretjlonginquii no iuuat igntSy
Sic neutro pott4 efi aula iuuare modo . m nimium femotus eris ynimiumq-y propin
quuf, Vtilts ignts erit,proderit aula ducum . No polTum coronidis loco
pr^terirc,quin huc apponam Alphabecumauiicnm.quod a lacobo Reinero
excellcntifnmo Mufico fymphoniasaccomEiodatnm mealiquado canere mcmini A uU
eadem eH omnino fidesy qUA mohilts aurs. . J5 landitur yfed pofi mordet ceu
fcorpius AultSLj, € «nfil^s raro melim^us vtifuf AuI^Lj. D iftmuletyregHare diu
quipofcit in Aula, E xuht integritof ypieta4 candor ah AhIa^, F erre
moramtatq-y iram fr&nare docemuf in Aulfi-j. G rande fophos ridere bonos
cenfetur in Aula^. H orrentvera loqui, cupiunt qui crefcere in AuleLj. I
nuidiam qui ferre nequit, difcedat ah AuleUi. yrie t qui fenuere canent,
eleyfon, in Aula. L anguent virtutes,fcelus emne at regnat in Aulx^. M uneribus
mentes hominum] capiuntur in AulcL^, N ugas Aula leues,^fumos vedit inanes, O
tia quuquvs honeiia cupit, procul exe» at AulsLj. V orta Erebi in terris Aula,
^ tua, T^»- tale,poena efi. Qji&ftus adulari 6* mentiri efl primus in
AulnLj. R ara auu in toto vere pius aulicus oY' be eft . S inceru ^ fimplicibus
v& fem^'in Aula, T urpefenex inops quando incolit an^ Ucus Aulam . V itA
difficilis method* bene dicitur Aula . X anthe retroibts, eritquaudo
conftantiai inAulo-^. V dra Aula eft capitum multorum horren da venenis . Z
tnonesfatui funt, atque Thrafones in Aulcu». Phiradcreaulica habes apud
Angnftin. Niphiumlib.z. DefUtnetiam &niiferia curialinm agic Aineas Siluins
epift.^i. et pulcherrimi AntoniusJ de Gnenara infuafcholaanlica. Extatetiam
libelluf idiomate Germanico plan^ feftiuus,in quo tota praxis aulica fub
pcrfonis «nimalium graphice rc.pra:rcntatur . Tsa 3S0 Andreas A. In fordidos.
EMBLEMA. ^ V AF. uHro j clyUere "velut, fibi prslutt aluum ^ ihis,
Niliacis cognita littorihtu, Trartsijt ofiirobrij in nomen'. quo Puhhtn hoSem
Nafo fiinm appellat, Battiades£ fuum . COMMENTARII. T B I s snls AEgvptia, fefe
hoc locoiM- X cui'uat,& libi ipfi pcr pofleiiora roftro aliuim proluic .
Ibidis aiuem formara /ic defcribit Herodoiiis io Euterpe:Nigr3,ia c]uir,tora
vehemecer efl,crn nbus giuinis, ro.tro maxima ex parce adunco, eadem qua crcx
(auis pugnax,& ad cibnm com- paraiidum ingeniofa) magnicudiue. Ec hxc
quidera fpe^ieseft riigraaun,qu2 cfl ferrefuibus pugnanc. At earutTi,que pcdes
huuiauis fimiles habcut (iv.m bifariajihi- dcb fuiu}graci]e capuc ac co:um
coilum. per.u.-E candida^, pra:tcr caput ceruicemqj et excfema alarum et
natium, qux omnia funt vehementer nigra, crura et ficies al- teri confencanea .
Colitur ab AEgyp-ijs, quia ferpeiites alaios cx Arabia>n A Egy- prum vere
ineunre coramigranc^s inrerfi- cic. .Sic quoqi Cicero i de Natura Deor.
Velutibcs maximam \im ferpentum cbn- ficiunt,cun» ^nt aiies exce
(a'>cruribus ri- gidiSjCorneo proceroqj roitro . Aucrtunt peftem ab
AEgypco.cum volucres angiies cx vaftiiate Lioyaj \eiUo A^rico iiuu^rtas inter-
Eti)blemata-i. 38 t fnterficiuiitjitq} cotiruninnt:ezquofii}Vt illx viu« ncc
xnorfu noccaut, ncc odorc mornia! • P L I M I T S lib.S.cap.iy. dc Ibide Cic
ait : Sirailc quiddam $c volucris in cadem ABgypto raonftrauic, quae vocatur
Ibis, roftri aduncitate pcr cam partcm feab' luens, qua reddi ciborum oncra
maxime falubreeft.H^c Plinius, ViJe Ariftor. lib.
9.dehiftor.aniraal.cap.i7-&lib.3.degcnc rat.anim c. 6.Ammianum lib.ii.
Hiftor. Pompon.McIam Jibj.cap.^.SoIinum cap. 4;,Piurarchnm de indufhia anim.
Pieriii Hieroglyph.Iib.i^.Qnamobrem Ouidius et Callimachus f«os ajmulos et
obtrc«!l:a- torcs hoc nominc in/jgncs eire voluerunt, vt mox fubiiciam ..
CLYSTERE velut] Clyfter Grasqs itAv ^tipioVt'^ vcrbo K\u^m> qupd cft
abluerey etfi in genere omBe medicamenti genus Ci- gnificct.^iquod li€juidumin
partcm aliqua mfunditnr:tamcn in fpecie plernnq; acci- pitur foliim pro
mcdicamento, quod per anum iii inteftina iniicitur:vndeetiam gV»;- fj.A
dicirur. Huius autem mcdicamenti v- fum hoitiinibus oftendi/rcibin, rcfetr PIU
nius Iib.8,c*p.i7. Ibis] Dc Ibide lege qu^e fcribit Flutar chus Cohimcnt.Vtrura
plus rationis infit terreftribus animantibus quam aquatili- bus ; ^Strabo lib.
17. tlfjLipcoTATov cTg « ll(yi ^ . . eT/T TH S^i Tm "^Ot Av" y « f/.
iV mKApy<^^\ii, >; «Tg oA« f/.ihcuvA, //.gr« AVTchf ^pL^tiH^ rploJ^^J i¥
K'hi^AV' ^pHA . ^ r; Niliacis cognita] \\\ A s gy pto nota. A ri ftot.^
hiftor.anim.Sunt vero ibcs tam pro pria ijeculiares ABgypto, vt cxtra eam
regione^n- viuerc non poftint, afportata:q; ocy/Timje moriantur. Hmc ibes
hierogly- phice A^£gyptu iignificare fcribit Pierius 17.Hie10gIyph.De Nilo
porro,qui mira ferocitare vniucrfaro Aigyptum beat al- JuuionefoccHnda,habes
multa apud Pop. Mclam lib. i.cap.j. Transijt opprobrij in nomen ] translata
cftin probrofam appellationem fordido- ruro et obfc^nonim.Vidctiir autem Alcia
lus vellefacerenouum adagium,& meri- to . Nam Ibides poflbmus vocare fordi-
dos.propte^ auis huius naturam.quando- quidtm fic VQcauitOttidirts hoftc fuu»,
in qucm fcripiit IbiH;& Callimachus C4t> men maledicura fcriplic in
Apollonium, qui Argonautas celebrauit.quam tcaono- mineappellat Ibin,vt
aitSuidas . ?ublius f?a/?em Na/e^c.] Oiiidim Ouidiut
Callimachumimitatus.aduerfarium quen i>%lbin} dam fuum Ibira appellauit,
quod virum Jflomanum meucirecur: vel quod cxulan- tisOuidii vrorem tnrpi amore
tadus fol- licitaritrmulraqj ad Auguftum dcferret > quodiutius in exilio
Poeta decinerctur. Itaque dodium emifit Poemarion in ibim Nafo,in
qHononexprcftitmaledici nomd, fiucquod inultus maJcdic«t, ptouoca- tus
regeratiii eum conuiciajfiucquod ali- qucmnominatim carpere, &ita verbispro
fcinderc lege p rohibitum eflet.Quidiusco dem opufculo in Ibim : NHc quo
Battiades inimicH deuduet Ibim : Hoc ego deuoueo teq; tuosq. modo .
Bateiadesq-] Callimachum intdligit, CMSim^'" Poetam elegiacura Cyrenjeum,
difcipulu Hermocra tis lafei G rammatici- Hic Apol- lonium Rhodium, qui fc
ingratum diTci- pulum pr^bucrar, diris imprecationibus deuouir,eumq; per
contemptum Ibim no minauK,qna/i auem Aigyptiaro et AIc- xandiinan3,fiue qudd
Alcxandrinus cflet. quamuis Rhodius dicererur ; (luequod fpurciflimus et
impudentiflimus. Dicitur Cur Sat» aurem Battiades,aut quia originem tiaxit
fiadesdi a Battorcge Cyrenenfium.qui alionomi- nedicitur Ariftasusrautquia
Cyrenasi om- nes a Batto gaurltbant denominari, ficuc Cccropidara Cecrope Na»
Battus, vtaic Pindarusrn Pythi/s Ode^. rex fuitincli- tus&probusi quamqj
charus fuerit Cy- rcnxis, apcrit Ariftophancs in Piuio.Vide
pTouerh.BatfiSiiphion . Suidas Callima- chum Batti filium et Mefafmajfacir,quL
eriam huius pocnBatis mcminrt his vcrbis: //?/r, inquit, gV/ TotHfy.A
iT/^nSiviy.iv^v AiTAZHAV »^ KoiS^^piAV TtVA )^lV^yt'- VOjJ^iVOVJy^^pOV 7«
KAKhlfJ.AX^V . iiV S' ovTo^ ^''rohKcovios 0 ypA'^AS 7a dpyovAV^ TiKA.Ac
Apolloniusnou lam dodori fuo, quam parrias ingrarus, mcrito nomenid forritus
eft, pra;cipue cum per ignominia vocabulum fpurciflimse vohicns, qua rc-
fertiflima patriafuit,quam tiwn auerfaba- tur.fcrrecoadusefl^et . Ouidius
Iib-4-A. mor.eleg. ij. fic laudat Callimachum .* IV. Batfiadestoto fempar
eantabitur orbe . Homines ^fi dicitur in pniidos et forditiequa- impuri et dam
fcrdidi, 582, Andrcae A. dam iiifignes,vt qu! tiupia,& qii? alioqui
fifennij tiiera requiruiit, emd^antes apc- ri u n t, et q u ? 1« t u ra p rou
ida vol u i t e(T'e K-, dccegunceuulgantq; ficq; interrlum loquuntur,vt,quocl
vulgo dicifolet,podi- cem ex ore faciant. Hositaq^ non ab re I bides dixcris,id
eft, fordidos et ineptulos 5 indignos, inquam, quiin hominum albo niimerentnr,
perfpe^ftoauisingenio. Hasc cnim (vt diximusj roftri aduocitate ft cam
purgatpastera,id eft,alunm,mia red« diciborumoner^maxime cft (alubre. Dc
panihcra fcrunt,cam tam auidam efle ex- crementorum hominis,vt fiin vafe fufpen
dantur altiiis quam pofTit attingere, cnc- c«t fefedefatigati porrcdn corporis;
Ifa nonnBlIis,quodeftfoedi(rimum,id dulcif- (imum cft. Vidc prouerbium.Oyi-tf
loqui' In diuites publico malo. EMBLEMA. \ NGVILLAS quisquis c^ptAt^ fi limpidd
verrAt Flumina ^fi illimes dufit adtre lacfts y Cfijfm erit^ ludetj^ operam:
multum excitet ergo Si cret.t^ ^ vitreas palmula turbet aquas y Biues ertt :
Sic ijs res publica tnrbida lucro eH, Sl^i pAce^ ar^att legibttSy efurittnt.
€OM* Embleaiatii-.COMMENTARII. pifcatorcsiii aqua ftagnante pi- L/ fces
veiiantut : alter qiiidcm pertica aq lam t iibarc yidctur,alter exaqua tui>
biili*nta captam anguillam cxrrahit * 1 D vidcrur furoptiim cx apologo cjiio-
djm ^isfopico» de pifcarore aquam vcrbc- rante, vciugicutcs pifces incaute in
retia proUbcremur. Quamaquariim turbatio- nem ciim culparccaliqiiis.ftarim huic
pi- fcator: At oi^i, ait, fic moiicarur vnda, mc mori efu ricntcm cft neccfle .
Pioiiidc vul- gato Adagio ij dicuntur anguillascapta- rc, qui priiuti quasftus
gratia toittfiltus concitanccum vidcaQtpublico Rcijnibl. ftattt nibil fc poflc
corraderc . Itaquc iion tBirum,ft feditioncs cnatas clle gaudeant, vel ctiam
cxcitcnt, quo publicuitt ciuita- lis roalum in faum vertant commodum .
Pcoucrbii vfum cx Ariftophanis vcrbis iti Equitibus ciaHigcrecrit facile .
£'a.V S^' O/Va T5 KetTO) Tov /Sop0op§9 AlpV^l * m<rv KA^etVHf, Hv 7m 'TTiKtV
TApetTTVf . 'Becifii.vtis qui captat anguillafyfacit ; §^ieta cum funtftagna,
venatnr nihil : Sed coenum -vbi omne iliae ^ hac fubHer^ tefit, Capura m»gnii ;
tu quoq-y vbi fertur' baueris Mmc ciuitatem,^ inde plurimum capis .
Vidcadagiam, AnguiSas captare. et Pie- iirtm,Hicroglyph.. ANGVllLAS]
DcanguilUdiximus fn pra Embl.n, Si limpida verrnt Ftuminal in aqu(» pura
&loceQtcpifccrur.Virg.6.AEneid. Jff^tit vada liuida verrunt . iSimes lacuf]
finclimo Ouidius j.Mc- tamorpH. ^ons erat iltimie,nitidis argenteus vndit «
Cajfifs eritjudetq; operam] id cft,fpe cx cideciiihil capici, fruftrafe
laboraffc fcii- xict.Proucrbialcs metaphoraj . Multum excitet ergo Si cretA] Si
multii arcnas rcl (abuH,autcceni limiucexcitarit. Falmula.] Rcmiextrema pars,
ficdi- *a co ^ttodprotcaia cft m moduiopal- niae.Virg.X.AEneid. Litus ara >
Uuas flringat fme palmula cautes . Vitreas a^uas.] PcrfimilitudiniJ vitre^
dicurituraqu2c»cdm funt quiccxjucc tur- bat^e Statius j.Siluarum .* Vftrfiaiq;
natatU Vlaudit aquas . Turbet] Arirtotcles lib.8.de nat.animal. cap.2.AnguilU%inquit,
pauca» qusedam, certisq; locis vefcuntur limoatq; edulijs, fi quis apponat. Sed
plurima; dulci hnmo- re viuunt, idque qui viuariis anguillariis dant
operam,ol>{eruant,vtquam maxim^ pura (inceraqi fitaqua, fluens femper, et
effluens per ripas, vbi viuaria extruutur. Nam nifiaqua fitclara, breui
ftrangularaf if»tcreunt,branchiasenim habcnt exiguas, Hinc tnrbare aquas foliti
funt, quicas pi- fcantur.Harc Ariftot. Dims erit] ditabitar ex copio(a ca»
ptura . Sicijs res pubiica c^r.] Similitudo crat» cuius hiceft o.tso^o^is .
Turbtda] tempore tumultusaut belli . Pace] rcmporc pacis . ArHati legibus]
coa»f^i,rctcntiquc iugo legumciuilium.EIdgans metaphora a vin culis
autcompedibus, quibusilligaii fou- tes retincntur,Lex,tefte Ciccronc, vincu^ lumeft
ciuiratis.libertatis fundamentum, fons.-equitacis.&c Nec (an^ aliundc ma-
gis floret Refpublicae.quam ciim legum vigct audoritas:quae inftituta; funt
prxci- pu^, vcearum metu huraana coerceatur audacia,tutaq; fitintsr imptobos
iunoccn tia,tradic Iftdorus au«flor non omnino inalus.Hac pcrtinctquod alicubi
dicClum eft a Demofthcnc: iS^iv o(pihos ToMas, nTif fJL}) ViHpA M T^S
dJ^iKtVTAS !>« • Kulta vtilitas ciuitatis,quA no habet ner uos ininiuriofos,
Lcgis virtuseft impera- rc,vetare,permittere,punirc, ait Modefti- nus . Scneca
9 j.epift appellat legcs minis mixtapraeccpta, couftituuntur icaq; leges
poena.Ergo punit lex ea etiam intcrdiiflo » quaenon fponteaJmictuntur flagitia,
fed. culpa aliqu^ atqjignorantia:vtlcx Aqui- Jia culpam in damno dato vel
leuiffimam I.3i .Siputator,I..^.4.ad l.Aquil.fF. Sedad rem;leges conftringunt
imptobos, aliosqj inoflicioCQntiiieiit Repub. ^uictai uulla^ Aqua vi» ti'erL^»
Anguill^ rum nMit Lex cuf primum latA^ 584 Andrcsc A. tugupro^ Ugil fym* IV.
Hfcari anguiUat quc teiuata tumuItu.Stc M.TuIl. pro S«x tio: lllum cotiam
funeribus Rcipub cxul- tanrem ac tripudianccm,!egum,fi pofTec, laqueis
conftringerct.Rcbusenim pcrtur- batii fcelerati homines fibi polliccntu r im
punicaccm,qua nulla fliaior aH peccadum iHecebra.Proindeapud Suctonium>Iuiius
Carfar di<flitabac,iis,quosgrauior crirhinii vcl inopia;luxuria:vc vis
Yrgercc,belIoci- uili opus elTe. Cum fupeiioiibus ifthxc aduingo-.arflacos
legibus pro iis, qui Icgu ucj£ibus,&: quali iugo coiuincntur . Nam et
iugum, lcgum fymbolum fuifleinter- pretes quidam rcrum facrarum doceni . Roc^fc
apud Virgil.in i.Ameid. . T^gesq-^ iiiris ^ mosnia poiet, Qm cnim legibas
parcnt,fimiliiudinequa dam coila fubdereiugo videntur : vt fub- irc iugum
infcriores,qui potentiorum pa- rewtimpcriis . P £ R pifcationem anguillarum
mani- fcfte dcfignatur illud, quod dicitur : ort yju 7C0V 'johicdv
i^n^lJLetyeoyoi TOTi [xAKi^A ipyJ.^ovTou, (Iretv TA> 'TrctT^iS^A^
5"fl6- 9-iv TrepieiysiXTiv.eosnempe qui RerupuLcla uum tenent,tum vel
maximt ({u&flHm /^- ceretcumpatriiiyfua opera, Uborat feditio- ne, Eft
certe quoddam hominum genus, quod noi) nifi malo pubiico faginacur, et cuirebus
tranquillis male efl: . Hinihil nin^is at^e«5lanc quam vt res mortalium furfum
deorfum mifceantur.M.TuIl.pro Amerino ; Is mihi propiic et (olus houos
"videcur quem fisneq; maiorum commen datione,neq; peralterius calamitatem
af- fecutus.Lucanus iib. i.belli ciuilis : tiincvfura vorax, auidumque
infoenore tempus . Xf concuJJ^ fides,& multis vtile beUum . ^ Eo de geneie
prasfedi fifcojoeiarii quarfto- res,depeculatores,& qui annonam vexat,
;ptufcatorcs,dardai>atii > huudinesuum- quam fatura:, qui fpiritnm ac
fangui»cai populiauidoorc fitiunc, ncdum fortunaf expilant;&quibus licct
cfTc bcati$,qttia co rum fraudibas quidam viri principcfr vri nuncfuam fcr^
dcfmant.QucrimHr, ciula- raur.Umcntamur, fcd quisCalais vel Zc- thcsharpyias
famelicas abigit?quis magi- ftratus intcrcedit? quis gratiofus noxas vo
litantcs aifterruncat?Imo fi quisfcfe forte ofFcrat,fiifpc(5las habcmus qucrcntura
la- cryinas,vota inceffimus fpoliatoru. Quiu ncc naala noftra,ncc criam
rcxncdia pati pof fumus.-pr«dar'i,dcp«culari,alicna diriperc putatnuscfle
licitum, quiia folemnc cft fic- rii& ai id vitegcnus perpmiics ptouincias
comparata? funthorainum niyriadcs, qui- kuf nihilaliud pcnfi, quara vt fuos
cora- pilcnt pepularcs, fniferos nonnonquam et cg«ntcs,& quibus pr?ter
miferam anioiam nihilcft rcliqui. Veriara Hac figrentiji virtutis vena ^ia
pitternA Viueret in 7iobis* vnde ifltiddedtetu . Hanc artem (hcu nimiunj)
caiict quidam Princip^ Principes J^n{j.ojSGpoiiC\ni ty r,innico conci- qttorun-
lio in ciiiitatibusdiftidia fcrunt,qti6 liccn- dam raj tius niul<flcnt
miferam plebcculam . No- tiftimum eft quod iadttanrmagni illi la- tronesa
laqueo3mmunes,nihil cffc vtilius &opportunius,quamin aqua turbida pi-
fcari.Sic viuicur;ea eft morum dcprauatio aiqi homiiium peruerfitas, vtqui ipfi
fx- penuraero legum facra tradlant,aut ccrt^ uibus vt cuftodibus aflferuanda et
tutan- a concrcduntu rjipfimct lcgum {olntis et perfra<ftis repagjulis
viditcnt.Mcmini qu? aliquando Marius apcrtc libcrcquc falifus eft: Bello
enimcontra Cimbrosgeft^o.ciim nulle Camcrres ciuitatc donafl*et,idq; qui bufdam
reprehenderctur, vta Icgibus pa- trijs alienum,ftatimait,feintcr armdrum
ftiepuuskgum prxfcriptum &quafi vo- t;cm audire minime potuiflc. 1 In
auafos,vcl quibus meliGrcon<dit|p ab extraneis ofFertur . ' D £ Z HJ NJ
infidens vada tosrula fulcat Arieni Hx>c j^ atires m^i^k^i yfranat ora fom .
Slsam fit auari hQminvs^', non. tam mens dira ferMHm tHx Sijfi^.i '^f^^
rafirkur > pifabus eripimur . ; ^"^^^j ^ ^ cQMMENTAR EX
nauiperfidinaurieAiiinem citha- roedum deijciiiin vna cum ciihara i Ce^ hunc
DelphinUs excepturus prjcftola tnr.E longinquo vet o illius tergo .lofidens
citharam piiirar Aiion» &ad-pcrtaim hoc veftoreeiiacat.Delphini funr pifces
hGmi» nu'm amattoksjlinguam hahcntconrra Fia- turam aquaci!iam,mobilem,breuem
et la tam,non difFerenteai a fuiUa. Arremufjca muiccntiVr; pro voce gcmitum
cdunt hu- mano fimil^rh.Dorftifti halTcnt fepa^iidnftl et roOriim
nmijra,vnie& Siroouis nonii- negaudcnt Obi.iam tiauigijs veniunr^allu duni
cciatn, et quajuis pltfna' pr^erereu>»c velarnullura eft animal qwo^
ccI^V^^fa^e no excellanc. .... ' •. c',--/ j Id ex;tulit ^ Grafro yS/rfVfJ-paj-
hexafti- p^^^^gg^ cho,r|iiod efb i .Epi|?r. fic antcm : ^blematui B b ^op.ui-
385 Andreae A. i}pct ^a.^ctaset lySi^i dv^pciTTcdV H)^ J^iKeuoTtpHf» Ad veibiim
fic foiiat : '• se tra<fl:auit H^rodotiis lib.t.qui inrcribir tur
G:iic?,6< poft eum clcg^nter A* Gelliut lit>. i6.cap. 19. item C/liilius
Higiimsin ppeticoa(h;opomico,cuni loquiturde Del '-p'hino, et PIiiiius'Iib.9.
cap.8. Plutarchus ^^/^^/^ jn c-pnuiuio feptQix) Sapientum. Eaautem ^,7/^
iicltabet : Arioh citharoedusexcellentilTi- ^ mus^, artefua pecunijsmultis
partisciim piy^^Qf^ patrlani rcpetercc Corinthum, in piratas ^^^^- Tffres
quando marini TyrrhmUmj^$tro,fi^ /iiii;^^il,^ rtA^/ lorticem .,
'j^^^^^xmt^Zjto''^ vbi CitharOcdum dt ^^>y«*K«»r^i^«ftfl^mmadiv« vcnia fi-
me^rgeijrdumiy -.. -
r^ifet>s<eciiMf r«im :(liti»-4,fK^(lra refc i St^iim eum ciim 'cithara
ar^Uta^^^ufcepit ' prpfundujhddecit:dulni?<ii)no^^ delphiri ; % ^ - :^'^,\
.i ^v., \\jo exceptum, &dor(dH?Win^im v{q; SeJJorem:exprtfM7kio ^«^^ eK,
Ve<5lum aiuut . Sed cu?tidfT;iirpponimus mergehs : " ^ ^ ; huc Ouidij
carmiiia cx 2. FafJdr.ipia vc- Vfq-y ad Iflhmuirp^ appuUt CorinthiUm. Cer
ticiftate venuftiora > temare^ ^ ^Slttodmare^onfiouitfc^^n^atfArienti Tifcet
hominihus hahuittum A^uiereSi l tellu^-^ .-/i. :\ \^ 5ic autem reddidit MniGS ;
Carmine cHrreritepilki&nehjit^ i^ricipitem e naupciiharoedum aliqudndo
Sdpefeque^^agha lup^s ^Jf.at^v^retentus: latrones . Sdpeaifi^dmn fugi^/js
fsftititj^gna lupie. JnvaRum pdagi fottird^ere frtetujn ;
S&pecaneslepp'resqjUn,aiai:uerefuhumbra: Tretinus in medijs
delphin'4pparuitvndiSf Et Jietit tri fas^o fioKimd cerua leA .
^fineliteloquaxciiPkM^ Sedit, ^nccipitriiukcia cdjumhafuit . €ynthia.f&pe
ims fertur^^vof H^s Arion lUicio graU dulcifpndqi thelys Sejforema^ if^hfhii
deuexitadujqi Cerintht, Flu^thus ^ medifs reddidit incolume . Jiincpatet
ind^omito^jneli.o¥4s Aquorenafcij ' Tanquamfxdterhh ^hjlufuiffeimodis,
FifceSyqua teUks gtgndf'((inffina viros/^^ irHphsierat vrhes» Extat Kjiiiud
ci«fd«n¥ B**BOH:.i*bn^ -£pt— 77— fo»is . gram. ffl/ff^sVce
<:^|o)^af><,1jO(Sfifcf^^ i^onfcendtt quod tabeft '}^'''.^?r'^V^'^'*'
"L^1?^' ^ ' f $•« ^iv j£ itii^i^pH : a^kyot $tx,ov£: TjfeV:>:
Jtqiitafju^as arte f^rehaf opes . ^..Jr^r-^"^orjitan infcfiyv7?.
't7syvndasq-,timehas 5 uit tihi naue tua tutius &quor erat . Namqi
guhernator diflri^o conSlttit enfe > . Ci^eraq-j armata cenfcia turba manu,
'Sluid tihi cumgladio ? duhiam rege naui- ta fuppim y Non ftmt h&c digitis
arma terenda tuis, lUe metH pauidus,morte non deprecoryinpt Sed liceat fumpta
pauca referre lyra . l^antveniamyridentque moram: capit illt coronam,
§^ApoJJetcrineSyPhoebeydecere tuos . Induft Tp-io dijiinciam murice palla ;
Reddidit icia fuos pollice chorda fonos . Ilehilihus numeris veluti canentia
dura^ Tr.aicBus penna tempora cantatolor . Trotinus in medias ornatus defilit
vndas, Spargitur impulfa coerula puppis aqua . Inde (fide maius) tergo dclphina
recuruo, Se mmormt oneri fuppofuifle nouo . ■ Tin Tov dTtoKhvy.ivt^ auvS^po^A
vn^et- ^VAhiov i^ihffivcL .* hiyH J^*. cV A*ptovt, KTfivoiJti'^''' dv&pcowo/g\, l^Ca^t 90i'
Quod fic feread verbum vertitSadius .• Conslittiit Feriander Artonis icona
talem, Expertum vthomine ptfce vehi videas, ■J>elphinptfcis erat, quid
Arimis indicat icon f Nos pifces feruanty interimift homines . rere idcm
cecinit Fauftus Sabajus .• J.rexit ftatuam Periander Arionis» qui JEquora
fulcanti tergora cttrua dedit, Delphini monifrat flacidi pia fabula, quantum
Exuperent homines imptetate feras . Hiftoiiam, leu (fi mauis) fabulam copio-
EuiblemataL»'* Jile fideftChh^aiqi-tenayprieciHf^^ veh.entli quas . DijpUfaBa
viderjtijt/irh ddphim re^epit Iupiterj(3* IfeUas iH0 hdbere ppoiiem . A 1 1 11
(it ad lianc li iftoriiim rtopei tiii $>cle- oia 1. ad Cyothiani.de forpuiQ
mufragii : $ed tibi fubfidio delphimm currere .vidi:, ll §^i puto
AriGniamvexerat ante ratem, Habecur venuftunisSc cjeganscx^loftichoii Philippi
lib.i.Epigram. Grajcorum, vbi philomelagloriatur fe vci^fci eirc dclphi- no
jquQ.fa^ocolligit fabulam de Ariooe I non fuiffe vanam nec fi(fiitiani . Quod
fi I propter G rjeca; compofitiorais lcporem ap .pofiiero, nihil mc
peccatur«m:arbicitof . fAit/.^ofiivM /Sopittv, iTTiTreiiT.a^AW- uirip . ^ij- '
y^P ^h^* '^f ?Jt«? tiTiQf ifd; a.y&fjLOf, IneUve "^^* V''^ '^^^
(^i^tytjpvv *w«roV*,J^g§*To cT 0,^*1', xfitf TTnvih 'TrovTtc^ 11 v/op^« .
«T/r9TctT« S^WpiTyt-.^propdixivofJLhii ', tov AKarTov ' .;!:»! VrtwzwK.Tif
^of/.ATOf[$f?iyoviyiixr^KffJf {{vt/aetiV . » ^vSof OipiOVlpf'^ Cuius
cpigraramatis fenfum ilc vericfc conabatur Sandius : ^rApetibuspennis vento
bacchanieferebar . . ter mare Biflonioy qui mihi fAUUs erat, Sed me dulcifonam
fufcepit aedona curuo Fontiuagu4 deiphin corpore.pifcis aue . fido tranans
S^aciefum in remigepon tum, . - ' . Idulcebam varijs corda martna fonis .
Velphini Mufaf {naulo fine) f£pe tuler^: Nam neqyArionia fabulafalfa fuit . Poi
ro dedclphini natura, eius inhomi- nem amorc teftatur Gellius lib. 7. cap. et
Plinius lib.p.cap.8. hic rcfert-de 4elphi- elphtn no;,c)ui e pauperiscuiuldam
pBfefi,€x Ba- :erH '.iano Puteolos in ludum liteiarium itantis dum fe manu
paftus,dorfum pr^bebai:4fcenruro, ' » p i n iiae a c u 1 eos vel u t T ag i na
Co li deii s : te - pt«mq;Putco]os per niagiium- aeqtioif^n ■ladum
ferebat,(jmili modo reuehens pln- r.bnsannisrdonec morbo cxtinc^o pupPd, •
fnbinde ad confuetum looum ventitans, i;riftis& moercti (imi]is,ipfeC]uoqj
(qfiod - iiC mo dubita rct) exp i rani t . Lieonic ufc^^ <^no - quedc
var.hiftor.lib.i. cap. f^.ex Paufa- • nia refertjfe vidiOe dclphiiVum a puero
vo catnm,fubit6 aduentare folitum,illuniq; iioifpacceptum,Ieniterpef
fnarcferrccon jDelpht fuctum, collati in febeneficij memor : de ^t^^ apite quo
ille.Quamobrem,inquir, veracffeil- ro voca, la,qu«ticcitharcedo Arrouc
Hciodotus, PIinius,& plcriqj alij rcferunt, haud ma- rtiif^ giiacum tci
ctcdi potcft.' Enalumetiam adolcfcentero inmari a Delpbinis ferua- tum,eodera
pen^ quo Ariona modo,retu- lit in Sympofid feprem fapientum Plnrar ch.Itidcm
narratur deTejcmachopueru- •lojejui CLim forteift mare decidiiret,exci- picnribus
Delphinisi ab inioq; retrahenti- bus.euafit . Aitidcm Plutarch. ad fineni
difputatioiiis,qua inquirit, An lit aliquid iii brutis rationis.Sed h?c
plufquam fatis. De A^iiohe confu le ctiam My thdlog. Na t. Comirisljb.S.cap.
14.' ' " . IXELFHINI infidens] Dd^hin pifcis i i i. mannuSjcelerrimus
ipth^etvBpoTrof.^D^l- Delphi- phinum muficum fignirmldto dici fvt et rius cur
hoc addam ) Arati inrcrprcs fcnbjt, c^ioH fignum nouera ftellisinfignicus
fic,vt tcftatur O- muficu . nid.^Faftor.i»qui cft Mufanim niiVncrus. . Vaiie
c^ula] mal:e coe-rulcurn. Vadirm Vadiic pro -nbnrdto piro mari ponicitr apud
Poeta$. mari - Catull. Argonaiit. ' ' .* .Aufi funt vad^Jalfa cita decurrerepuppt . Et Vil-gil.
7-Atncid. Litus adAufoniii tot ^vada cotruta vextt, Sulcat] /xgTfltfopAab
araroribus, pro eo quod cft,fecar,profcindit, rraftf||reditur . Hac quoqj
translatione vfi funt Virgil: AEiiefd.Ouid.l .dcPoiico, et alij . ' Jiocq;fon6]
\ytx fiise modufis . Hniic verfura aliqui fic legunt : ' Et titharA
mulc€t,frAnat ora Jonii\ > vAfires mulcet] delpJrini. Vi rgir, t. A^il-
neidxdixit : • - > • >\ Ermulcere dedit flucius,^ tollere vetos,
VQCKiwsiw^ymutiere laudibus, pro mollire Mulcere . feu Ienire,vc vulc
Fcftus.Ouid.4,Trift. - i I^afioparundineo carmine 7^mlcct'tlkes. :
Fr^nat ora] zrHn^shno ii^ ve\\i6'fr'A^ • "^^-^ - • r w^f,ab equis
fumpta,pio eo^quodeftjreti- i «et,fiftitv rcgic . '* . - Viris rapimur,
pifcibus eripimW. Jfc! pantd aiite carracn G rsecum cxpreflSiJi ; Vy^vi
dv^pco-srojv ^y^ S^t^cuoTip^^ . Itero eiufdem argumenti ei^. h!v^oKoy.
Epigramma fupra addud:ura,cuius con- clufioeademcum A. verfu \itimb:
KTeivoiJ.i9' dvSpa^rot^, typ-Ccri CK^yxi^et. Cuicouenit Quid.iilud cx
r.Triftjeleg';^. Bb Cumq\ IV. A ictntii. qnantx pernicies. ^ixre^fni- (^u.-np
mmnlotiejh tttpmidis quiregvsh t^'i<5hof>ii iiv>idiSy,. i, :'[ lllum
Nsj>tu.?ii,me louis iret. premk, No.i abfuiailc kiiic Cor ..•.Taciwivji Hi-
l>oi- dixiriValeuci mare cuciy-s quam Jito- la et vrbcii . Rapi;ixur au rem^tiGrijff-iiop-
piimimu tj IxHirriiir^ de me/ijo tollirnnr: r a p c f e . c 1 u m a (i v i n »
pc r t u ^ . £ r j pi m u i - beumur, ie.raamu,«- Viigi|.6i.Afiueid; il I.ripe
me his i?fuicl^m.4tUs, . ; .?i j A R i QN I s f^uUnouiniuriafiexai- turiii
crudeJem et lufatiabilcm homiiuim .-auaritiam.qiii u) ^(icamaJiorum nou vcren
turcofpirarcquo boniseorum &opibns potiri quoquo raodoqiieanc . Hincq} ad-
monera u r.mi liores e(re fecas i n horojnefil, quam ipfehoino in homiucm
fitrHincMK) imraciup Virgrliiis 3 . A e nevdv . exclaiWac :, — ~m^^i4^on
morti^ia.peei^r» eogi'$ 1 i ftiL^^ rceleftias au t dctcrjiis ca cu pj- ditate
habendi, quae non modo' fui facic immemorem,red ctiam fibi et alijs exiria' lem
?Eam icaque i;edevMeiUi>der appeIIac l/.tyt?py Av^^cdTtoi^ KctK^v.iMaximH^^^
rninibusmAlum . Euripi^^es vct ifllme* 1 '9?is ydp. im To.TrKiov i\eiv Tr-e^uK
dvSip, \iS'iV <ppOVH V S^IkOZOV y M,/3»Ag1-<X/:, ' [ Qujfquis ambuiofum
-auarunj ingc- niu;m habeC', •, . r. Niliil fapitiufte, ncq; vulr,, r
Diificilisq; amiciseft, et coci ciuitati. : Ambire que vides, auarum 0* viucre,
nec fapit, nec fapere vult prorfus fibi 5 ImVe^i amicis 0*molefius ciuihus \ ^
fiion Sophilta opcimcTfji' <?ihctpyvp!ctv lA^npOTToKlV 'TrctTili' KetKletf
hvou c.cfiiit . nempe auxntiam efje metropolin cmnium vitiorum. Cur au cem
fummum malum a Auaritia *!»'b»fdam dicarur auaritia, in prompcu ratio eft, quod
ea vix vnqnam fola cfTe qu?at: quippecLim perpetuas habeat fibi co^nices ra p i
u.am,peri u li um, m endaciai m, proditiouctn.atq; etiam parricidium,quod f>cxempl«s
longc muUis pcrfpicuum eflc porcft : fed vnumad rem pr^efc.uem fatis
eric,quddcx Ariftotcle prorulit Ariftony- fnus ; Socios odtolatroncs de fpoiijs
intcr cdnccrtalfe, exquibws quatupr (ujijt in- tecfec^i v dcinde quatuor ^lios
rurfiim eo nomine dimJcadL :vndcfadum vt diiQ tan tum fucn fnper/^ites,quietiam
cum ri- a^ndi iinein noq faceicnt» YUUsexQjimi- ju-mmum piabtm ♦ bus ad cxercm»
ht inc^firtftrs fcuailt . See{ qH id re • iq u i tandcr» fii tu r« m, fi etvam'
dcx tra in fi iiftiamarmctur ? Haccillc.Cicero ^!pro Qnintio : NuMtim cft
ofttcium tam fa«\?l?um atq; folemhe. cyuod non auaritia -comnlift^reacq;
vio^iire fbteat. Et quide ; ft^jtint 'tm viw i ti fti tia litJg ligi cu r, et
al iena ' pfcr ininria^Y) 6cctipahciii:,cCifn ^dus aita- -'mia,tnifetaqu€
cupidinc fcrnet,ait Hora- ' tius; l^ctplaccc illud I(UicnaIis,de auaritia: Ande
ferk ftelerii caUffA, nec plura venena Mifcuitiiuitferro graffatur fApimvUufn
MumanA mentu vifium, qua fsMa cupido Indomiti cenfu4:nam diues quiperi vUlt, Et
cit^b vultfitri: fed qu& cufiodia legum ? Id fle<fli vere poceft ad
exepla rtiiferx prd- Ccripnonis, non ce^cc Syflana?» vel trium- . yirahs, fed
Gallicanx iam toties vfurparjc, noit in cicbarccdos fquiblisfaci!^ carcre- mus)
fed in Uomines .yicst incri Ipa tx, fo- brios.non rebelles.non icprobos,
quieros, qui Ji\ii«mebe!!ig€rr,^iTn6sdb ^ninidimi- candi alieii^i infania, et
in eadem quaf» vefti naue publico et nefario tumulru viufontes petftttj u c i
aiit fex torres-fac^li-patiia c^re rc coi<Sfcifunc; Et quis «on vidir
virosbonos, cerceqne Jandacos pcne omncs.eixtorres fa- -j^os;diu:C»ttiafte»aac
inexteris regrouibits morcuos, necalio nomiiie a fivispujfos» quam quod
infigniter improbi no eftenc, auc faciioncm nuilam aIerenc?Ec quidem certo
fcimus idem contigifte quibufda^i noftris vrbibus,acq; IVIilefiorum ciuitari,
apud quos. nemini efle bono licebac . S^d deflfto ia, vt fuccutrat illud Tibuili
eicg. 3.1ib.z. xr :I'rAda.ferfU acies ituxit difcordibus armts. : Hinc cruor,
hinc cAdes, mors propior^ venit . y^rAd^' vago iujftt gemjnare per.i.cula
ponto» Bellica cufn.dub^s rofira dedit ratibus . Cerce^propterduo Pionoraina
^meum.ic ;/^«w,iubinde homini imminec periculum, inde,vw4e' min!meoporter,?b
homine fci- Jiccc;nam,hoiT!io homini Jupus. NuIIirpi Homi j.jnalum freqnencius,
nuiium pectinactus, rnini nullum blandius. Tempeftas minatutafa- teq.uam
fuigaccrepanr sediificia antequam corruant, prasnuuciat fumus incciiidiitni : .
cx folohomiiie iubiea peihicies,& eo diLi- g€4jtius;tcgjc:ur,quo propius
accedic.iEr- lasyfi iftcw-um,.qui occiirrunt,vuicibiisqie
dis;hoji3aiiji?multie0igicm habcnt,anim©s, fe.jfarunj?iN.iiii' iiUsad
nocendum,nifi-nc- ceflitas Emblematkj . 385? eefTitasincitat, famc
aHttimofecogiintur Hcrode,quod plura mala abco fint pafTi^ ad piigfjam-.homini
perdjie hominem qiio qtiamab vlla beftia ipfis infligi poriuYIer« uistempore
Iibet. Siclud^i apud lofeph. Scdcelfo.^^ mcab Auaritia ad Gulam can Autiq. lib.
17. cap. 17. conqucruntur de fero.a barathroad voraginctn . Gula->- EMBLEMA V
RCV LION^ grnisy tMmidavir pingitur aho ^ ^lui Laron aut manibm.geliat
OnocrotalHmx talis forma' fult BiQriyfi i ta\is Apicit Et gula qms cekhres
delieiofa factt . . COMMENTARII. ^ VXTA menfam cupcdijs et vinis in- ret
pi^tura Ronillianavhabctcnim colluui X ftriidam ftarnatui' homo c3lIo gruino
longiflijmum, et capaciorcm ventrcm.Ba^c (vndc vcllem huic iconi toiltim
longiu? chi fepulchrum diceres. _ prottahi) ventre fefquipede prominente^
ARisroteLis 3 . Moral.cap.io» 1 1. qui vnan^ami larum.akeva onocro-alum, ad
Nicomachum ficaitrJraq; Philoxenus j^hilox aucs voraciCfimas.geftet.De hisiin
progref quidam E rixiuSjCum epularum volupra^ jjnit fu.Sed iongc veauftior meo
iudicio appa- te dtteeretur,collumTibidari gruis logius Bb j op:aba«, 3po
Andreae A.. ^loforu Larus, Onfcrcta- thlHS » 1 11. opcabat.quod ex WK^neaperct
voluptatc. Pracfcnti crgo eicone dcpingtintiir htrco- nes &gulo5 fcu
hcliuones, quorum illis tribiiic griiis collura,vt fibi dari poftula-
batPbiIoxcmis:his,vci (ctiana finnauis) y- trifqi vciurcm maximc
promincntcm.Ex- prefiitautem vciuris hacc gulxq; maiici- pia.diiarum auium
maximc furacium, et gula: deditarum imagincLarus cnim cda- cilHmuscft.qui.quod
totam efcam orc dc uorccjlocum fccic ^iOK\cibio>ljiru4 hians. Auiculaeft ^
mari viiftum quarrirans aut Iacubus,qux Gauia Laciuis dicitur . Hinc
Marroii,quidamparodus,Chjcrcphonccm paraficum comparauit famelico laro, eo quod
voracidimus effet heiluo. UHVc&vrt h(Lp(»i opvi^t ioiKwi . Onocrotaltis
autem blorum fimjlitudiuem habec:nec omuino differre viderentur Onocrorali et
olores, nifi faucibusipfis iiiedet alterius vterige- nus. Huc cuim
inexplcbileanimal conge- ric,mira vt fic rapacitas; mox perfe<5la ra-
pina.fcnfim indc iijos reddica,iii vcram al- uum ruminancis modo rcfcrc.Plin.c.
47. lib. 10. Echaic bcllillima guloforum infi- guia Melanthij Poetie tragici
c-^opetys in- fignis vocum fuilfc cradicur, vc collum o- loriiuimoptarcc,
quodiucius dapum fen- fu fruerccurtvt eciameius,quem fuperiiis attigi, qui fibi
a Dijs volebat impartiri Tpimt^vTGv ^Apvyydt.TrD^etov. uguttur tres longum
cubitos jQ\x\\x% eft mentio apud Gcliium 19 c. 1. CVRCVUOl^E gruu]
GrniscoUo.Vi- detur cx proprio feciftcappcllatiuum : cft cnim curculio,vermis
edacinfiinns, quafi gurgulio (ic di^us » et frumentt fortitus ■vocabuhtmjquo
nomine fwnt eciam notati pleriq; para(iti,vc ex i.Mifcellan. Namitj
difces.Varro i dc rc ruft cap ). etiam pro gula pofuif.Collo breui, cnrculionc
lon- giore.vbidc hircis loquicur. Degrnibus confule Pliiiium lib- 10.cap.15. et
quat di- ^imus Enibl 17 Tumida vir pingitur atuo ] Id cft^u^"- x^i».
quatidicas vciurofum:quo cpi hcto notaius ei\ Ptolcmaeus Eucrgctcs.proptcr
abdorainis ftuJmm . Vt Alcaeus Pittacum lAitylcnxntn e67)uavAii yA^peovA, quod
pingucm habcretaqualiculuai,appel!auit, tefle Laertio . Citaturab Athenaeo cx
Eu- ripide,{icuti a Galcno oraciouc gV/ 7«V Ahdomirsti minifter &firuH4 guU
. Huic conucnic Perfianum hoc Satyra r. Jfinguis aqualiculut propenfo
fefquipede extet . Id hominum gcnus vocantur '7r^oKet7>>pt( G ra2ce,nempc
queis pingui abdominc vcm ter prominet. g«t Laron] Larus auis eft auida et ro-
rax • Larura fignificauir Virgilius inillts carminibns.qua: funt ^.A Eueidos :
Hic primum parilfus nitens CyUenius alu Conflitit ; hinc toto prAceps fe
corpore ad vndoi Mifit aui ftmilu,qu£ circum littora, circu rifcofos fcopulos
humilis volat Aquora fUXt Qur carmina, vtinquic Pccrus Nannius, ab Homcro
fumpta fuiu, quod primus ipfe animaducrtit.Homerica fic vcrtit ille: Fieria
infcefa fe mifit ah &there in vndas\ Deinde Uro fimilts volitat iuxta
dquora fumma, maru indomitifinuofa ad littorafdpe Captando pifces a^pergine
tingifur vndd, . Poftea fubdit: Valdemiror, cur Virgilius nomen auis
on:Tife/ir,& in gencrequam in fpecic veri^^ari malucrit, cum non fine cau-
fa Homcrus larum eiomnibus pifcatri- cibusauibuscxemerif, cui Mercuriumin
volando fimilem vcllct . Eft cnim larus Mfreuriodicatus.qui a loquacitatc nome
inuenic:A«^ofcnim quafi ArtAof di»5tus.De niqj hanccaufam rcddic:Larus Larineab
alijs dicitur Fuiica,in qnibus eft D.Augu Aimts:ab alijs Gauia,in quibus eft
Gaza: ab ali js Herodios » Ciconia, Ibis . Quare Virgilius,nc litcm
faccrct,nomcnaiiis omi fit.Haecillc. Aliam caufam alfert Scruius in illo
loco.quaenon difplicet. Incongnm cnim cracHcroico carmiiii, fi Mcrgum di- ccrct
. Sicalibi per pcriphrafin ciconiain diiic .• Canditta vtntiaMts longisinuifa
sdlubrss. Haec illc. De laro extant qnaedam pronct- bia in Chiliad. WtyLarui
hians. Laruspaf' turit Larus in paludibus .Swnt qui hanc 9- ucmeaiidem ctim
Ccppho effc putent,prO ucrbiodeccpti, quod circumfertur, Ku^pf xiVpof.vScd
larolopge aliud eft iiigcnuiin quam Cepphofit: Cepphus cnim aa cibu
icnuiaquarq; (et.'\a:ur,vc etiam fpuma ma rina fii content«s:Iarus vcro intcr
voracif- fimas numeratur,omniuorumqueanimal cfrcicitur,vndc fit a vctcribus
Hcrculi di- cacus Larm Merck facer. Lari Cepph diffeti tiAj* Emblemata ^ earus,
quctn hclluonem maximum fnirtc pr^dicant.Ncqs tcmcr^ Aciftophancs Ra-
Bif,Clconem rcaipublicam omncm dcuo» ratcm,Laron vocarit.Pr^terca Hcfychius
Hicrofolymiranui . larum aiteiTc «ucm » qu? tam inmari.quam in^erra vetretur »
8e Ttriufqj partis cibo. qucm plutimum * et vndecunqi pcrquiftcum acuoret »
enu- ttiatur. Vide pluta apud Pierium H»ero- glyph.t). Gefiet On»$roUlum\
Antoniuj Ncbriir. mult« doarinat vir.Hifpaniar Iaus,iH fuis Quinquagcnis,
tclhtor vidiflcduos Q- oocrotalos.altcrum mortuum in foro Bo- nonicn(f.*altcrum
volanccm ad Ana; flumi- uis ripara,qui arquiparabat molc fuaagnu inniculum
Aflcribara aliqua illius vcrba: hluuiet ^ngli»uies,inqiiit,in onocrotalo mirum
in M'w#>e- ampla, quippc qujc amphor* i^' * mciifuraai, aut non multo minus
capiat . Dcqua Marcialislib. IX. Turpe Rauennatts guttur Opt^crotali . Nam
curpc guttur, pro magna ingluuic pofuic.Eft porro ingluuics,vc dcfinit Ari
ftotclcsjcutis in amplum finuata, q ua pri- mum cibus ingcftus contiucrur
incodus » fiCc.Hanc onocrotalus aqua cxplet, atque orcaperto pifciculis fc
obicdacquos cum fcnficdeprehcnfos intra ing!uuicra,aquam pcr oris fpiraracnta
cuomit, atq; ita pr^da vcrcicur.Croton Bononicnfcs (vc& Vcuc- ti)
vocanc.Iiucrpiefatur«y/««^ crepitans: quoniam ovtstdajinus, KpoTduo, crepito i
nomcii irapoficum cft a vocc, quam auis illacJit.qiiam mihiaudirc non licuicH^c
iilc.fiancaucm Gallia Sepceiurionalis O- ccano piorima iuictit,tcfte Plinio
lib. lo. cap. 47. nyfiu4 ^"^*^ forma fuit Di^nyji] Dionyfius Clcarchi.qui
primus Hcraclias regnauit, filius, &ipfe pattia: imperansjob nimias
dclicias.nimiasq; crapuIationcs,adeo pin- giiiscfFe<5luseft,vtprac
pinguedinc vix fpi larec et pcne fufFocarctur.Quarc ftatne- ruiit Medici,
vtacus oblonga^ac tcuuifti- maciicrent,quae tnnc laicnbusac ventri a-
digercntur,cum profundillimo fomno tc- neretur:tuc enim excitabaturcum viuam
carnem acusattingcbant. lus diccbac cor- 1 j porc arca itacondito,vt prztcr
capuc pc- nitus nihil extarccQjninq; et quinqwagin ta annos vixiccum tres et
triginta iroperaf fct. Haec Stcphanus
Niget in lib de nlmio luxu. Athenaeus lib. i . Dipnofoph cap. 5 « Et talu
Apici] A pici, p f« A pici j *. rtc Dio Af . niG, proDionyfij, pcr apocopcn
figuram giM* Poetis vficatiftimam . M. Apicius fquem Plinius vocat nepocum
omnium altiftl- mum gurgieemi et alibi, ad omne luxus tngenium (olertej.
nobitis fuit Romanus, falde guIofus,quiampIiflimum Capitolij ve6^igal,i5c
Principum congiariacomelfa- cionibushaufit. Hiceum fubduAis ratio- nibus cx
fcKtercio millies, quod in cutina congeflTcrat, tantum ccntics ^bi fupcrcfrc
cognouid[ct,ramcm metuens vcneno ritam fitiiuit. Inqucmdc ludt Marcialis tib.
Epigram Dedera^tApici, h is trteeniiet ventri, Sed adhuc/upererat centiet tihi
laxHmt Hoc tu ffrauatU4,nefame et fitim ferret, Summa venenum petiene d$Mifii .
Hil eSitApicijtiki gulopm fa&um ♦ Libios dc gula; irricamentis
confcripficvc auchor eft Suidas. Vide.fi plura cupis,Sens canudeconfolationc ad
Albinam mati«na, Lucianumin Nigriiio,Athcna:um ioco ci- cato,PIinium
iib.^.cap.iz. Jjt gulaquos celebres (^c,] Multos hu- ius gcncris prsctcr duos
iam nominatos, fi cupis icgercconfule Stephanum Nigfum de nimio Iuxtt,Coc!.Rhodig.lib.7.cap.
i Officina Tcxtoris lib./.cap. f i .TaKs fuic GnathoSicuIu$,Publius
Gallonius.quiob gulam in proucrbiuro abijcAsUpus, A* bron, Aftydamas » quorum
luxum et dcli- cias cx vcterum monumcntis hinc indc colligcs.Sed ab
cxemplisgulaj Clodius Al bmus.Sc Pbago minim^ cxcludcndi funt, quorum
hicadcogulofus^vt adhibitusraS fx Aurcliani,aprum integrum,centum pa
ncs.verucccm &porceIlum vnodiecorrc- deric, biberitquc orcam vini, tefte
Flauio Vopifco t illc quingcntas ficus, centunc Campanapcrfica.meiones Oftcnfcs
dccc, vuarum Labicanarum pondo viginti,ficc. dulas ccntum.oftrea quadraginca
vna coc- na deuoraric . pROPositd gulaeedlypo notan* j v. tur
gancones,guloncs<lurcOncs,gurgitcs, Qulofi, et voragincs, quibus vt pOrcis
anima pro faIcdataeft,quorum vita fagina eft/hosau tcm vencri mancipatos
horaincs immundo rumdacmonum vafaficri fcribic Porphy- rius. Idem dixic cOrpuS
pingue fadlum a- nimam quoqi ia efuritionemcogere a vi- tae prolapfam
felici> rcddiram cciamnnm corporcam/ad idq; quod diucrfum eft,de- Bb 4 Bexam
Andre^: A. Smindyri des Sybci' rit.x^. £exam,vti iie primGribns qiiidem, qnod
aiunt.laSris fapicntiam pia^guftet, fcdnec fummiscoiui igar digicib,uufqiiam
adbo- nam fdfe recipicns frugem,aut vix.Demo- craces aic,viiiere impudenter,
incempera- tp^impje, iK)n ram ma!e vmere eft, quam Bacotij mori. BQeotJos non
alia magis racione fa- riir rudes . luos, piiigues ac rudcs, et ^vaia^yTaf, id
ffabiti. clt.biutgs ab Athen enfibus dici,qua pro- ptcT 4^i}2ctyiei'. yid
eft.ededi inexplcbilem auii^itatem,teilacur Piutarchus. Idem af« firmac
Phijoxenum Sc Gnarhonem Sicu^ lura (quojiim jara, csemiuimus) t^ul? pro ceres
imo vero exciemos ac perduos ho- niu;iciO(!ie$.,cupcdiuorosque infamari Jite-
lis, quod equuiuijs adhibiti emungerefe in parapfrde? iiue pulcaria folici
elfenc > vn abrtinentibus ca^teris, foli epulis ampliter fruereutur, veiad
diftenfio .cm obfarcireu tur verius. Smindyrides Sybarita luxu et felicitace
diffluens,annis plusminus vigin ti ncc orientem fe vkjine lolem dicebac, jiec
occidcncem-. Epicuri,vt puto,hic fo- cius cxricit, qui dum palato quid licopti-
mum indieat, coeli palatium ( vt Ennius (dicebat) non fufpexit. Afthor ipfum
Cm- cerius toca fere vita fibi contigilfe prazdi- cabat Pontic^is Hcftieus, dum
eruditioui incumberct auidius . Huius nimirumani- musfuerat in paginis et
codicibus ; iliius vero nebulonis Chem ^ epulo.nis dicere vo- lcbam) in patinis
Sc calicibus.cuius do6lo- les, codo resjcii I pa, pu I pa, poena.coena ; co-
<i4ex,Iodexifabu.!a,pabula5fu,peliex,pcIIex; fifcus.difcus fuerant . Id
genus hominum dum cogito.inmeAitem mihi venit Hercu- hs Strozas,verc nobijis
poeta^in heluonem confcriptum epigramma,quod fic habet ; SAp^.bibt^iqu'' fdpe
vomas, et f&pe voracem Difiendds miferi corporis ingUmiem . ^^fuin fi forte
tenax fipmacko cibus hdferity huac vel j . 'Dextra,yel inf^ucfs indifaper^a
ciet. Tanquam fis genitus perdenda ad vina > nec Te natura alijfinxerit
ofjicid . O dignum laquco facinus : qufidcunq', vo- ratur y Turpiter ingerltur,
turpius egeritur .. Hanc in rcm vide, quas lof Q^ercetanus iitens prodidic iu
fao Diae:ctico Polyhirtp lico Scd:.2..cap.8. vbi dc yarijs ciim (<»brie
tatis,tuni guljc ebrieratisq,; e.fFec^is er.udi- dilferic . £c quis dubtce:
> vcucrcs.ifbos cbmmodifllme ?quiparari poireincxplebf» h illi Danaidum
dolio, quodiuani quapj- uis labore rcpletura»,vtcum Ouidiodica» Affiduivs
repetut quas ^dant Belides vnda^. (Jiiajfebula ccfi vari.im intcrpretationem
capit a mythologicis fcKipteribus,vc vide- recft apud'Na«.-Comitem lib9cap-
i7.Ta mcn &tde heluonibus tcifle eam vfurpati poffc fcltiuus quidem Pocta
indica t hoc e- pigiammatc : ; v Beltdai fingunt pe.rtufa ln dolia vates - -
MoK effundendas fundere femper aqum, Nomine mntato, narratur fabula de ttj» ■
Zbric^uA meift^ quifine fine bibis . ' - ^luin etpam hoc in te quadrat^turba
ebriai ^uod fint, ' Corpora qu^nfuerantydoliafacia tibi . De cahbus lic
pcrgrccanribus perquam-Ye rum eft,quod Varrodixit, ijs vira; modu- lura
cuiinamefTcdum fcilicet omnia epu- lis metiuntur. Sic prodigos et ebriofbs
Lucretius dicebat natos clfe vinoin vefica calaudo {iccandoq; quippe qui
ccUasdiui- cum vinarias epotasefFunduntin macula: vcl,vteiufdem Vartonis v.tar
verbis, diui- tiim apothecas Chias.ad communem rc.iro ceiic marellam ;Nam
quidquid auium vo- licac, (inqaic Sencca) quijquid pilcium na tat,qui jquid
ferarum difcurrir.noihis fe- pelicur vcnrribus.-qnaere nunc,cur fubito
moriamur?quia mortibus vuiimus.Retia, ham os, V i fc u m, I aq u eos m ed i ta
m u r, ra p a - cesvolucres imperio parere,& pixdari iio bis .docemus,ad
nil aliud,nifi vc gul^efatis fiat;quam non modo explendo, (ed one-
randofatigamus,6^ anguftum ventrem va- ria arte laxamus, cui aliquaudo vti^or
fn^ mes efiec, vtiliilima vero fobcietas,'foedo illi facculo ac mifero, fimiil
et filuis, et nubibus,^ ilu<5bibus pacein !inquens. Nos c^lura terrae.vt
habct.adagium,mifcemus: hoc eft,qua? in terca crefcunt, vt oleraifru dus
arboiumiciuasin aquis,pifcium omne genusj& quje inaere voIitant,vnum in vcn
trem coace£uamus:& quarti elemeri, hoc eft,ignis locQ.fortia vina,aromara,
finapi, &c.adiungimus. Ita confufis eiementis tem pellatcs
variis,conculfioncs, et tanquam tonitrua cieri nihil mirum eil; vt cx conti*
nuis vaporibascatarrhos,fluence et reflue te ranquaiuio euripismateria. Qiiid
itaq; mirum, (i:--,..: Frigida.cufff .c^lidis pugnant > humentia ficcis,
MoUi0i doliun, funt U naidw higeni A gnl Hypot) fis gul, Emblemata . 5P5 MoUin
cum duris y fine ^pndere hahentif^ pondns . Bafilius.-Kx vario &craflb
aliniei>to,vino- <|ue fiiliginofajexhalationesielaca: ni moie dcnfjE
niibis, Spuicus Sandi illiiftrationes hi ipfam mentem fiio inceriieniii impe-
diunc.Scd iiunc {^ro more Gula; afieclara fuis coloribusdcpii:gemus, fed
ftrivflim <S: currenti pcnic.illo ., Aqualiculum traiiir, non ferc,
triamphoralem iiiftar caJi vina- rij.Iatum, inflatum, iufarcTium: furas tre^
mulaslia^bct,fo]licantes,cubirali crafHtie, breuiufca]as,pumiIionum
menfurarcluni- bus.incedit ac podice penuulo,radcntc tet- ramtcapite
obIongo,promincntibus a-ui- cu I is, ficu t ol la t ricoM^^ia, au ri t u m pc
poH 5 diceres.-nafocupreo, purulcnto, gibbofo, flaccidis maxillis.Iabris
fiiilancibus ^ ob- tortis facculorum more.quibns ^'crjeti pi- per fuum et
caryophylla ve;rainu . Digi- tos-vide.lucanicas credes.brachia fine inter
nodijs et iun(fturis,inculcafa ficut puluii- li lanei.In fumma,rruiicas carneus
eft fpi- raas,dam!]atus ad faginam et macellum, coiuslardum et pernas
deuorabunt in fty- gia popina inferorum vultutes.Nuc Ociili ftinisnos ad fe
crahit . Ocm cfHgies, de ijs qiii meretricibus do- nat,quodinbonos vfus verti
debeat. EMBLEMA. "iMPIGER haud cejjat funem contexere /pario, Humida^
arttjici iungere fila mam . 3^4 Andrex A. Sed cjuantum multis vix torquet
firenuui h(fris% Protinus ignaui ventris afelld vorat . loemina % iners animal,
factli congefta marii$ Lucra raf it, mundum frodigit in^ ptum • COMMENTARII. .
T) TN61TVR (Ircniuis rc(lio,conHcie- X discxiunco funibiis inin^uam non
occupatus/cd quod illc mifer longo ccm- pore,anridiioqj laborc contorfic,
corcum ignaua afella aflans dcuorat . II. I D ex Paufaniie Phocicis
rraflum.cnu- Chara- mcratiscnim aliquot ftatuis Deorum et ^er Em- Hcroum
Polygnoci roanu depidis, poft ^lema- has virum qucndaro fcdcreaic, infcripcio-
tis, nemqueindicarc eum cfTcOcnum^qui cc- xateiunco rcftim velfuncm,fcdaftantem
afellam cotum quod illc laborios^ texuc- rit arrodcntem.Gnauum et induftrium ho
niincm fuifTe Ocnum aiunt, qui vxorcm fumpruo(am& prodigam habucric tqur
profandercconlueuerat.quicquid illc opc le faciuiido per fummum laborcm quaeri-
taflecidq; per ambagcs Yoluiffe Polygno tum dcfignare. Compcrtum cftctiam lo-
num vulgo pronerbium efte, quotics ho- minem Ugnificantad laborem quidem vc-
hcmenterpropenfum,fed nihil indecapic- Ocni commodi, Ocni funiculum torquet,
niculum feime Paufanias . Huius quidcra effi- mere, g'c' Pl<-it3fchus memmic
libcllo Tgf/ gu- ^uixleCfySi. Plin.j T-cap.ii .inrer opera,ni fallor,Socratis
pidoris . Sic et Propcrtius ^.Elegiarum : jyignior oblic[Uo funem quitorqueett
Ocno, Aeternumque tuam pafcat afeUn fa- mem . Rctnlit &commod^
ri.HicrogIyphic«n PiCrius.Et Politiarjus Mifccllan. cap. 8i. Id quoq; argumenium
in marmorc ca:la- tum tradit Hermolaus Barbarus, Roma; duobus locis.in
Capitolio nimirum et Va ticanis hortis vidcri.Idemq; de Ocno alia fcitu digna
traditnicaftigat. PJinianis lib. 5 f .cap.i I J^rAJicrea Cratinus fingitctiam
quendam apiid infcrosfunem torquctcm, afinum vcro arrodentcm ea, quaeille iam
corfiflTet. Hinc de inanitcr laborantibus id proucrbij eriam vti folent.*
Contorquet pigerfuuiculumAc quo vide adagia . 1 1 I. JMPIGER]
Diligcn$,indufttius. Viisil. x.Afineid. tor<ji ^.^^iUc impigtr haujk
Spttmantem pateram, £c Ouid.i.Mecamorph. patrint adtt impigir ortttt* Videcuc
camen (quod obicer dixerim^ ad- iediuum hoc differre vel mazim^ a nomi Mtmtm nc
Ocni,quod ptoprt^ ignauum,& qui fa- Otni . ciacaliquidgrauac^.fignificar.
Dicicur c- nim oKfO(f^dKVtfp9( » et ipfapct-d-t^/^/f&di* cicuc oKvof
oKVHptoL : fcd 9c oKviiVyidctn eft quod pigrefcore . Hacc tamcn didioad fenfuTO
potiusattinecignauuscnim cft,ui- hilqj agit,tametfi laborec.qui fuas opcs ma le
coltocac, cafq; in vfus minim^ necclTa- rioserogac. Sparto] Gcnifta.Sic enim
quidara incer- prccancur. Spartum vcro genuseft hcrbae Spartum apud Hifpanos
frequcntirfimaj.cx hacfu- ncs nauticos fieri foliios fcribic Liuius z,
bcll.Punic. HHmidaqi artijici,&c,] TTtpi^pAftf re- ftis . Pr»tintis] porro
ac finc iutermi/Tione, continuo. Nonius . Ignaui ventris] TOKvTiKmyvvn, fum^
ptuofa mulier.Sic D. Paulus Crctenlcs vo cat yAHpcLs <ipyi{' ventres pigros
. Toemina i7iers animal] Hcfiodus in Theogonia mulicrcs fucis aftimilat,quia-
Mulier pum laborcs confumunt,cuius h^ccft fen fuciscer tcntia : paratM,
^alefauH examen apum dulciq^y liquort Cernimui infames haud raro pafcere fuc»n
Per thyma manivolant, pi&a ptr arus tepenti Sole vagAycerasqi legunt,
dulcia meSa. Prddo latet, curuoque vorax fub vimint viuit, lnq'yjua abditedax
alienos extalabores, Talis in humanis prifis ab loue famins rebus ^Jl data,
flagitijs hominiqud l^datini^, Vide proucrbium,A/«//mx podex . Mundum] Mundus
cft ornatus mulie- MundA, bris,Graecc dicitur Koa-fxof. Vndemudus auid* di^us
cft hic>quodalio tK>mine c^tum ap pcflart Emblcmata. pcllare libuie. Nam
vtinqiiit Pliniiis lib. ».cap.4.qucm K9^f49V Grxcinominc or- uameiici
appcllauerunt, cum no$ a pcrfc- (fla abfolutaq; clcgantia Mnndura. Liuins in
Ocationc Catonis pro lcgc Oppia fcr- uanda:Munditia;,ornatus, S(, ciihus, ha;c
fijminarum infignia funt, his gaudcnt 5c gloriantur.hunc mundum raulicbrem ap-
pcllarancmaioresiioftri. Konmscx Lu« alio .* LegaHtt ijuidAm vxori mHndttm
om»t,fe- numjuc^. Vlpianus noftcr aitmundo mulicbri conri-. neri fpccula,vnguenca,
vafa vngucntaria, ts quid et fi qua dici fimilia po^unt^iiftinguicquc riscon-
mulicbriaornamenta a mundo muiicbri, V«, ac fi iniilicr po(fic c Icmunda, ncc
tamen ornaca : vt folct in ijs concingere, quasfc mndarint lotas in baIneo,ncq;
feornarinc; &contra, cft aliqua lUtim afomnoorna' ta, ncc tamcn muudata .
5ed hoc nimium fubcilitera lurifconfulto; nam apudora- tores,poetas>aIiofqi
terfos audlores, mun* do mutiebri nonca modd contincntur,qut bus mulier fit
mundior>rcd etiam quibus ornatior. Val.Max.Iib-^cap.Delmuria 5c ]ibidine,
memorabilc refertciemplum de abrogata IcgeOppia.qua; lata fucrat olim bcllo
Punico fecundo,al^ coerccndam mn- Hernm luxuriam.-rcd cas tamen ait excufa- li
mentisimbccillicatc&grauiorum ope- inra ncgata affe<5tationc,quamobrcra
©m- ne ftndium ad curiofiorem fui culcum iU lii permitti, Pr<idigit]
Confumit, diffipatj verbum apti/timum ad prodigalitatcm notandam. V1T1R1 ff
ciim virum in tecumu- laftda foIicitttm»ucq} afnduosquantumii- bct laborci
dcclinantwii;vxorem vcro pr» digam,& ad omnia perdcnda dilfipandaq;
inccntam hicro^ljphice fignificarc vcll5t, homincm fpartifuniculum torqucntem »
illam vcroafcUa? elfigic afiidcntcm a tcr go,& opus quantuincumq; fierct
abroden tcm effingcbant . Laborat cnim mifcr il^ le homuncio totis dicbu$,fpcrarq;
ditefcc* rc} fcd quicquid laborc tam iraprobo par- tum enafcitur.ad ornatum
quedam fuum transfcrt prodiga &infolcns muIicr.Vndc vcro verius a luuenale
fcriptum Satyr. 4. Prodiga non fentit pereuntS foemina. censUf Ac velut
exhaufid rediuiuus puUulet arct^ liumusy0* e pleno femper toUitur (tceruo ;
Ifonvnquam repufaf quanti fuagaudi^ confienf . Quo pertin€tadagium,M«/iVrif
podex,in Chiliad.Adag.Rcdcctiam Hcfiodus:Qju fidit,inquit,mulicribus,isctiam
furibus fi- dcm habct, Et feftiu^ Lacon quidam quas- rcntibus,quamobrcm vxorem
duxifletad- eopufiliam et parnuIam?rcfpondit:£ ma« lis quod minimum cffet
cligendum, NaiD vt vcrc Menandcr, yvvti To a-uvo^ov iu <tot,Tre(,vitp9V
^v^fi ♦ Naturafeeif fumptuofas foeminos, yuvn T#AvTgA«V gV o^ttpov, liJ^' iai
Ziiv liv ^alSov^' liiMitu . Ifi permolefta fumptuofa foemina, Hee viuere
arbitrio finit virum fuo . Cui autcm contigit vxor in otio dt(c%,Scin compto
corporis ornatu proucntus, redi- tus,ic qujgftus profundcns, is ccrt^ rem
facict vtfunarius (blet,nimirum recrogra do du»5lu. Epigrapbc emblcmatis
videtuc ij totum torqucre in rapaciratcm et aua* fitiammcrctricum^dc quibus
ali^s . iu 39^ Andreae A. In Parafitos. EMBLEMA QF 0 S tibi donamm, fluuiales
accipe cmcros $ Munera conuenimt tnoribus tfia tuis . His octili vigiles,
forflce flurimus ordo Chelarum armatus, niaKimaq^ aluu4 adeH : Sic tihi
propenftis Hat pingui ahdomive venter, Pernicesq, pedes ^ JpuuUj., apta pedi :
Cum vagus in triuijs^ mcnfjj^^ ftdilibiis errasy Jn^ dlios tnordax fcommata
falfa iacis . COMMENTARII. P!N1TVR piraritus habitu auiico, ria»adiiuus
tliefanro,egregiam Taciri de- quia i luci honiiinim j^cdus plerunq^ fcriprionem
fibi tanquam archctypum fin aulas fecTterur; ventrc obe(b,e?: proroinen-
geret:/ic enim ilJe ]ib.i j- Annal vbi dcNe tcprogrcdienti fimilis- qui in
paiina can- ronis Jafciuijs amplilTimc; Vatinius inter cros fiuuiatiks ferat.
fcrdi^Tima cius aulscoftenta fuit, futrmas P^r^tft, NoN eft mihi
dubium,quin,cum au- raberna?alumnus,corporcdetorro,facetijs defcri' €toz hic fuum
carmen cudcrec,vcl mcmo fcurtilibus primo in contumclias alfum- ftio > ptus.
n Emblematai. 3P7 . jrw«, (Jcin4c.*j|timi cuiufqi cti'r'i"ationc coufc];
valuitjVt gratia.pecunia, vi,poccn-,<li ctiam malis praecmincret . Apparet
hoc fufccptum c(Tein mordacem quendam «t "Xt^^kiw ^ofjLATas fcurram, cuj
rymboli- cccancios flnuialcs dono dat, paiafiticis inoribms, apptimc
rcfpondcntes.Decorum itacii fcrvuMOcp, quod raiionem habeat pcrTonfKjCui ixxc
tribuat. Ncc male illud ttadux£i;iSiex libellp Plutarclii, dc Hifcri-
ininca4ii.iAtoris et amici,cuius verba fuiip Ego vero noui qucndam, cjui rxorc
fuatp cicccrit,vr amicus itcra fuam repudiaret. Deprcheiifuscft autcm
clancAilum ad il- lam comnicare,Tcl ad fc acccrfcre.id quod ctiam abffpici
vxorc anirnaducrfum cft, Vfqucadco non noucrai adulatoris inga- nium, qui
crcdidit hos vcrfus lambicos CJagis conucnire caiic.ro,quam aflentatori: Ui
vs.nttr om^e cerpm, vndtq-^ obtuens Oculua, fhuqi betiia reptat dentibns . Nam
huiufmodi qjUidcm eft imago para- fiti et amicorum.qui parcUam fequuntur, et ad
prandia pr?ftp funt,qucmadmodum inquicEupoIis.Iiajc Plutarchus. Dcadu-
latoribusieftiuainucnicsepigrammataiib. i.Florileg.tit.eJ/ KoKetu,c(.s. Vide
eciama- dagium, Pi^/y^i - . / N F/^rajitos ] Pa rafi tu s, G ra.'ca cft di -
<ftio,T:a)A(r/Tor.qui aliorum menfas& ci- baria feclatur.Coponicur cx
Tetpa,, qucd fignificati«A*f;«>& <r/ToV,quod efculentHm
{jgnificatrquarcparafiti vocantur, qui ad volupiatcro cius,incuius contubcrnio
sut Jpquuntur et faciunt, nihil rcpu^nantcs cibi et vcntrisgratia.Hi etfi olim
firui no crant,tamen maxime feruiles habcbantnr, quippe qui hbertatem ofFa
venalem habc- bant.eiusqucgratia praetcr irrifum, di<^^e- ria,colaphos,ctiam
olias fibi in caput con- fringi pctmictcban^tJq^uod non obfcureiji- i^uit Piaiuus
in Captiuis.Infuper Jnajolla: erant replctajcinere.vt nimirum eo per co- tum
corpus«iFu& maiorem rifum prxbi- toribus iliis eiHi^ercnt . Ad q^uod
alludic idem Plauciis (^qrciij.,J^<)mei^ pnmiis parafitum induxiOre vi^ctur,
qucm appcl- iauit (piKov ttkATTtvet^iiy, amicHm menfa- /ew.Sinopeus Diodorus
facec^admodum fcliquas artesnona dijs, fed a fapieiitibus ^xcogicatas
videridicici verLim parallcidim eirePhilij louis inuentum . Parafici .^thapi
olim dicebautur, vt prodidit Crates, qui jfafiro f( umcuto co^igcudo f r^%^
Coel.Pvhodig.Iib^ I i.Cap,^!. Fluuiales cancros] De cancris vide Pli- nium
lib.^.cap. 31. vbi kgcs aliquos can- cros Hippos vocari, tanta* velocitatis, \X
confequinon fit. Vndc apertiorcrit com- paratio,ad parafitum, cui Alciaius
pcrni- ces pedestribuit.Cancros pr^tereagraphi- ce dcfcribic Ca.lentius :,, ./
lUu dena pedum ve^igia, denacf; in arct^ Crura recuruantur, laterumn a margine
ludunt AmbigHumq',itereft»&c, Munera conueniunt moribti^] Cancer enim
animal eft aquatiIc',ocuIos fempcr . habensapertos, forfices dcntatos atq,
actf- tos pro atmisjvcntrem magnum, et odo . pcdcs:fic cciam
parafitiis,quiadulado hinc inde vidtum quaeritat,ocuIos habet adnjo- dum
vigiiantcs,ob ventris replccionem om nia perluftransjnec defunt fpicula nociua,
dum cuim cibigratiahuic app]audit,altc- . ri maledicit ; venttiinfuper et gula:
totus deditus:vti denique cancer pJures, fic illc pcr omnia loca celeres pedes
habet . Hi^ oculi &c,] Sic ordino : H«, fcilicec c^nctiSiOculi. vigiles fu
n t, et orjo plurimtif chclarum firmatusforfice - Vigiles] apetti:quod refert
parafitorum vigilantiam in obferuandis aliorum men- fis. Euolue
prouerb.ctAA.oTfo/^c/.^o/-in Clii liad.Sic vigiles oculos tr.ibuit ^amaj Virg-
lib.4-AEneid.., - r^ Jorficeplurimtes ordo] eiKKi)yopiA at c- xercitu.Pedesenim
habent cancri fluuj'ares ad iv.odum forficis:Sanctius mauultlegc- iCyftrcipe»
vii etiam in Plinio legitde caa- cris loco eitatQ;Pra5tcfeabina brathif,den- .
ticulatis forcipibus. Scd non magniicfe.rt q^oHiodo legatiir, vtrumq; cnim
iuftru- mentum icferunccancrorum cheix,nrmi- rum forcipis ig^.forficisjeft afit
forceps in- ftrumcntum bifuIcum,quofabri cian|o;»e- raoliun^tar, qwoue
prunasaiit candcns fer- ^um prchedunt:foifex veio eft inftruiri<:n tum
fattoiuni, quo p^niuim iu com.moda . frufta diuecanc&Lvfiiiaptanc..
Chelarum] Chela: dicuntur cancrorum et fcorpionu brachia,a Grafcop^gA)/,quod
etiam fignificat vngulam. Eft ec!am./igud casleftc,antetior feilieet pars
fcorpij.Viide Virgilius i.Georg. ^lua I0CU6 1.rigonen int.eriChelafq^equites l^anditur
r ^ Maximaq^alHtfsJidQRfycntei ^ ^rapenfm Hippn^' ntis catZ' er9rum» Caneri et
parafiti comparM* tl9 lcos-cef^ Torfex . CbeU. 3P8 Andre^A.. Iropenfmvetiter]
prominens, tiirgens'. Perrins5at;i. ' * PinguK aqualiculfi^ properffi-
fefqupptde extdt . Abdomi» Pingui abdomine] Abdomeii proprie fignific4t
pingiiedinem,qua fpinx.vbi re- nes func,aclliaeret ; ficdidium, viquidam
volunc,quod abditum fit.Sed CeHo )ib 4. cap. i.Abdomcn, CTroyA^ptov illa cor *
poiishumani pars, qua»a coxis et pube liirfum verfus ad prxcordia peruenit ; ab
exteriore parteeuidentecute, iib inteiioFe leui membranainclufa, quje omcnto
iun- gitur,& rrffipnovcuti dicitur.Hinc ab Ana tomicisabdomen dicitur ea
cauitas, quac intus diaphragmate a thoraccdiftingui- tur, et circumfcribiturafcartila^neenfi-
formiiOfTibus pubis et coxendicisjctmbo- rum vertebris>& Vtrinq; cofti?.
Translate ponitur pro viiio veiitrisrvnde
Cicero pro Seftio dixitjinfaturabile abdomcn. Indee- tiamdicimus.Abdomini
induIgere,Abdo- mini inferuire,Abdominioperam dare,Na tus abdomini. luuenalis r
DpyiiPY adffi ahdomtne tardus . Aufonias Eidyllio 9.cut Mofella nomen : Cui
prodiganutat Aluu4,ppimatoq\ flweni abdomtne venter. Et parafitus Euftathio
dicitur yei^ipo- '!rX«,J,quod abdbmini inferuiat . Spiculit^-j apha pedi] id eft,
didleria et mordacia verbahabes in prompturnam fpi cula mifla voIant,etiam
volat irreuocabile \erbum . C^m vdgui.] HoVat.i.Epiftolar. belle
fcurran>ita<lcfcripfit : $curra vagmt?20h qui-certupr£fepe teneret',
Ihrpranfui.n^o qHi ciuem dignofceret hoftei QuAlibet in q^euu Qfpro$ria fingere
f&uu4: Fernicies ^ tepcjfasfbarathrumcj'^ macelli* Parafitum quoq;
cleganrcT defciibit Val- la lib.4 cap.11.Ircm IuuenafisSar.3.& 4. Menfiq;
fedilibuf errof.J Hinc epitheta, Tpefri^oKor^Cf, quod menfas iljingat, et nidorem
e cibis fiir^enrem rabido oie cai- par.Hinc '3-t/p«7r<:tJ,aut ^vpaLpTtt^y
qu6d foribus alienis infidietur, nempe qui fue- neritaliena viuere quadra.
Prou. Sartagi» num pernicies . Scommata ftlfa] Epithetimeraphora,a mordacitate
falis.Eft autem (TK^y.y.cty ca- uillum,fales,diderium,a v^rbo (Tkco-^tco,
cauillor, dideria iacio. De Scoinmatum autem genctibus Macrobius Saturn.y.c.j.
Scurr& de fcripteO' Scomma. D o N A t Parafita! cafttiAii^vt j rumfiguram
graphic^ dcpihgktfhominis Hcenli importHni|&: obtreftantiscfFr^hatam licen
nimia tiam, qui ad quacftum et ventrem omnia ^^/j^^ ^ conferatfna
ftudia,vtalijs, et pkr<^ftlqrtc ctiam pra'fentibus obloquatur,in qudscia
culetfir molefta et acria qua^cfam <fifteria. Id atttem genus hommum fi
qtianHoiccin di fincs tranfiliant, itai Vt h falibus Kilari
frontcacceptis,&datis,adfcbrnmata titor- dacia feconferahtjiarti tum
faftidioeiltno 'ab re incipiuntrnec ciiim fapiut,qui ijsom nia licere
volunt,quandoquidem nihil ma- gis lubricum fit et imporrunfim tbnuicio, quod
quafi melle litum animosiiigreditur. Caucndiim itai^; qu^lm fieri ptiitcft
ab^hU- iufmodifcurra et adulatoreiqH«'omhii'lau dat,omhiaanre^itatur, ctiam
iniqua et iih- pia,vcpiaceatjprobat,mhil non facit et pcr pctrat
vehtrisgr'atria, in quo fummam fcli- citatcm ccnftrtuit. Interiin etiam crcdcn-
tcm dccipit,abfentcm rodit& mordcti dc- inde feodiofum rcddit.ac deniq;
pcrditio- ncm fibiipfiacquirit.Legcparafitura Lu- ciani. Belle apud Plautum
Captiueis,ini- Paraf tio fereAdus r.fic parafitus de fe; fuasq; m«res notse
hominibus .• ' ' §luafi mures femper edimm alienu cihum^ Vbi res prolatA
funtycum ru4 homines eunt, Simul prolat£ res funt nofiru dentihus, ^i^afi cii
caletur,cech!e£ in occulto latent» Suo fibifucco viuunt->ros f non cadit:
Item parafiti rebusprolatts latent In ecculto miferiyviBitant fudco fuo . '
'Martialis in Philoihufum fcurram ilibiy» ^«>^^ te diriptuntpotentiores ' JPer coHuiuia, porticus,thedtyMi • ' ' ' ^'^ '
Et tecum quoties ita incidtfit \" ^ Gelftri iuuat, iuuat lauati . Nolito
nimium tihi placere, JDeledia^jPhHomufeykbn amaVts . Mordet ibi hominem
fatuum,& vrbanuin, in conuiuijs alicnis oLerrahtem.Idcm Mar rialis lib.^
iii qHendani Ciintharurn'^'^' ' CoeneSyCantharej cum fort} It^henter l ' '
Clarhw,^ piated^cts,^^ minkrts . " ^ t>eyonftrJni>nos' trucei
thonemus, Liher nonpotes gulofus efje . Horariii5 i.Epift. i.notam imprcftit,
^uatus ftt Dorfenius edacihus in parftfitU. Islam et Philum mbrdet feftme
MattiaJis, e6 qiiod iiumqu^m domicoenaret. Sedad rem . D. Hierbhymusad
DomnioKcm.* Contra qucmlibet paftiih in triuijsftrcpc- re, et V '
Ernblemata_».~ ^pp fc, ic Coftgcrere maleJi(^l:a, «oivcrimiiia, daccnti:quod
idcm et (Jfe parafitis non ma- fcurrarum eft& parafitorum . Porrocan- le
direris.qui dum ieuirate mimica omnia cfum iucoiTftantiaefymbolum faCit loan-
imitantur,omnium more» indaerc nituii- nescognomentoScholafticiis, dum homi-
tur.Dc quoHbratius.- ? v nem,quimod6 rifui iiidulgeat>mod6 lu-
SiciteratvoceSt^verhacndentiatoUit, <Slni.mod6 auftericati atq; temperantix
fc Vt puerum credas /aho diciatamaginro xediat, modo delicijs difflnat et
volupta- Reddere^velpartes mimu tra^are ficiidaf. trbusimplicctnr,cancxoarqniparauit,nunc
Parafiros &adu!atofesmultos habes inOf ant^,nunc retr6,nnric irt
tranftcrfum gra- ficina Textoris lib- j.cap.40. diewdimiraqi
iiiconftSntia-vitam iivam tra- Paruam culinam duobus ganeonibus '
nbriiiftiificer^l <:a-n,EUBLEMA. T iV modtcis nthil efi, quod qui4 lucretur
: ^ vnum Arhufium geminos non alit erithacos . A I V D. J iNT /^«iir/ (pes nuHa
lucri eJl : vno^^ refidunt Arbufto gemin^ non bene fceduU • COM- 400 Andrc^ A.
COMMENTARII. I T. III. AV I c V L dwx p.ro fide in rarao arbotis dimicant ;
hariim vua ramo inddec.altera vtii)lidere poffit illam rnor- diciis impiigwat .
Dvo Ep)graminata,eiiifdem pcne feii fo)is Em tciuix', defumpta videnturex
prouerbio iilemat^. ^ ra;co Xenodoti; fj.ict ^o-)^l^.\] i rpiTH cTvo
ipi'JeiK!if- Vnicutn arbufium haud alit duot erithitcos. YiAz etijm
adagiiim,K»/« domus nonnlit duos cancs.Kd hoc cleganrcr ailu- fit Ariflophancs
Vefpis : ^ ^| • b yAp CLV^OJi ' CiO iJ
«TuVid cft: Non tnim fitri poteU- - "^ures 'vt V7iquam faltus alat vnu^
duos . DVORVS ganeonihus] Ganeo, cui vita: iuodiis cft culiiia,vt Varro
dcfcribitjquan qnam a M.TuIIio furiiaturctiam pro feor ratorc, qui
profl:ibHla& mcrctricivias af- fedatur. Eft autem talis homo futifis^ vo-
rax,heluo,gula?& luxui totus vJcditns>qHi inghiuie illa fua nihil noo
abfumit et cx- haurit.tales itaqjplurcs non potcrituutti- re vna vel tenuis
culina . In modicis] rcbus, vcl negotijs J/ vnum aybufium &c-] Prouerb,-cft_
ChiVnd.Arifufium vnumnon aUt duos eri thacos.Ctd rcimSt^rohv Ko : p Avi ctv
dcteftas, hanc fimilirijdinem vfLirpaait:ef'i/fl,^«^/V, ip/SAKOli^f/.tA hO^f^i^
OUTptpH, VVTi [JLiA ^ropA ivoJ^a^ilO-iTCU VTTO S^yo )LV^lpVM-. ^ivn dp-^iycoV'
Vt.vnum arhufium duos erithacos non altt-.fic vnum regnumfelici- ter a duobus
principbus adminiBrari non foteft. ; - 'Eritha^cos] Erirlvaciis aiiis eft
qu^edam folitaiia,yt codem infaltu non temere nifi vna repetiaturjquam
Tliecdorus Gazain Ariftoiele nnnc !)iluiam,minc Rubecularm nominat; aheram qui
lcm a fiUiarum de- fertis,alteram a ruboiis indicio, qiiod ex Grasco nomine
intelligitur.Sic qnoqj Ita- lis diciru r,P^r/<?
rofio.Gcrm&nis.Rotbrufi/e, RctKroepfiin. HuiviS mcminit Plin. io.c;io. In
tenui ipes, &c.] D ftichon al.teDum eiufdem aigumeMti cum fnperiori, mnta-
tis tantum veibis. A liudit autem ad pro- «erb.r^w^t^ i^ri. ViHe Chiliad. .
Vno^refidHtit Arhufio. ] Prouerbium Iritha> cta. aliud idem cum.
fupcrioribo^ . ArbiifturB locuseft arboribus conficus,... -, FiceduU]
Ficedula.; a ficubus cdendis nomen habet.cum tam^'i Yuis potius vcfc^ tur.
Martial.Iib.l., Cum mtficus alat.cilpafcar duUihus vuts^ Cur fotiu^ fiomtn non
dedit vua mihif Formam et colorcm ^i^tapt fi^cd.uJa:.No men hoc folum tutuinno
ha^'cnt, poftea Melanchoryphi vocantut. Itaiis,5tfcc^j?£:<?.
|Gcrm.Sf^;z#/)/>5Lege Pliniuin lib. lo.c.iy. cx rebus minimis,in quibtis
quanqua mul tum iiboris et oper? colIocetur,tamen fru ^litfindjb parum
capirur.Atin rcrum ma- ioriim adminiftratioiic vtilitasmultocon- fnrgitvbcrior.
Quamobrem Yulgo varijs cfFeruntnrmodisadagia, vt in tcnui ftatu confo^ri non
e^rc^tocom <licaDS)jt.: qua lia funt i(ia, Bom(fs vna di^ntitMit canes, ^t
helf ArhuffU^ duo$ m,ih^coi'Mnoramo mnl^t fedik^du&fitU^ et -^uod no-
flrates iocai]cIo'efFerunrrJVi7/7r;« /^««^ ntn fuflinetduos mendicos. FaHudtjur
itaque, qui e rebusminutulis aBjpMmDm expe- <^ant qy.a:ftum,pr^fertim^fi
eodem ftu dio cbnfors, vbrplerun|^i:ji rtsabfq> inui- dia tranfrgi.niii
«gr^.poifHt- VUuti ncc rc- gnum,necamoryJIomi)39 focium paiiun tur,teftc
Sencca.No reiniaUnqilit,focium ferrcncc radae fcitint. $t Onidi.us : Kon hepe
cum focijs regif^iftyVe^usf, manet. Vnde quoq^ vnlgacum jillijd : !: T>um
canvs os rodit,foctum qHediligit odit. Qnod nos Germaiii ficcfferimti^, Zvven
hund an einen hei^ "^J^ Bleihen felten vherci^ . ■ * Sic cnam eft in re
regni/qi^d pufchre ex- . ptcftitlucaniislib.i. \ \: ^ HuUa fidti regni focij^Sy
omm/l f^^fif^ . ^mpatiens tonfortu erii . " ^ QiJ.<^'Ctiam rcfpexir
AicxaiTder Magnus, cLim ad monarchiam a^iransjdixit. Mttti- dum non capcrc duos
Soies. Cic«|ro i.Of- fic.Q.nod enim cft apud Eflnium, Nulla bncla
focieras.neque fidcs regnf tft. id la- tuis patet.Nam qnidqnid cin/mpdieft, in
quo non poftint plures excellere, in cofic plerunq; ranta conte8tio,vt difficilliraum
/it fan\f^am fcruarc focictatem Afhtlk TicedUt U. IV. E rehti minim parum cri*
Regm patiut fociU, amor CaptiBHS JEmbiematajA 401 I. ; 1 i/l r ''";;Optiuus
ob gulam . . EMBtiMA 11 £ G N A t 0 K^ fenm menfc^ arrofor herilis . - OHrea mm
fumlnis ^tdit hiulca Ubris, ^jieis teneram afpenens- harham ^falfa offa
momordit * AB e/^ cta^fer^ repente domHrn \ ' l^j^prenfum ^ tetro tenuerunt
carcere furem^ Semet in obfcurtirn qui dederat ttdmulum » COMMENTARII 1NTER
oftrea quaedani hinc inde iar centia vniim capteris maliis, latiiis hiat^ quod
fubiens mijrcttlus cibum capturus capitur,& gulx poenas Iuh;.. EMBLEMA
derumptum eft ex epi grammace Antiphili lib.i.Epigram. Gric- corum,tu.«f
^sfc,quod hic fere ad ver- bura LatiM^expieflit Akiatusi fic autem fe habet :
.'zsayeovoi S^i&poJa vo^i)V aS^a.^ATo a-ctpKA . A\fT'lKA <^' C^-pAKOH^
ilffKATAyi]7i S^O' ■ip[/.ocr^i] cT' oSxiveuTiV- G<f'' iv K^eiSpoiJ/lt
AXVKTO/f Kiie^Hi, AVTi^ovov t 7u[jl/Sov iTTtiTTar ^'TriTfm^. ffATO . . C €
Omni- Andreae A. Omniuorns,rcpSsq; pcr aedcshclluomus Oftreiim confpicatus
labris patqns, "' Barba madida fpurcam momorciic car- nem : Statim vero
reftaceacrepuit domus, * ' Aptara [id ert.claufa] cruciatibus. atmus in
ciauftris ineuitabijibus . CaptusJiiiinterfc«5torem tumuUimcon traxit. Helluo,^
omntHprm, repenfqHe peratria^ Coii^pexittumidts ofireci aperta h.brtSy Appojuit
barbam mfididcim,i}urcci4q^mO' mofdit Carnes -.tnm crepuit teftea Ufa domus .
€Uus7/a retentarunt captum firmijfimct mnrem, InterfeElorem qui reperit tumulum
. Apud Aifbpum eciam mus peiium inha- bitaas» vb/ vidus variorum domini fercu-
lorum aOeruabantur, fingula corrodens, vtq; nihil iMtadlum rclinqueiet, vidit
in- ter «lia ollrea hiuica,fi(ra,tcllisq; aper:is: accurrit guJac fedator, et
auidc momor- dit. Oftrca vero licra tepente domum feu concham occludont,
capto& ftrangulato fure, qui femetipfum in illo obfcuro fcpe- liuit tumulo
. ^ j j REGNATOBq-^penui] Mus incolcns pc- * num . Pcnus eft omne e^culcnrum
aut po- i (niii • 1 r ^ r " ■ culentum,led irequcter metonyir.icos pro co
loco.tn quoafferuantur cfcufenta qua:- uis,accipitijr, quo de nomine controuer-
fiam repete ifon posnitendam ejt GeHio c. l.lib-4. Dicitur autem Penus,
/ccundiB et quartae declinationifiitem Pcnu,penu.Pc- iuim,pei)i.Penus,penOrjs
Metjfdq-y arrofor herilus ] afTuetus rodc- rc menfas hcri feu parrisfamilias .
Ofireahiulca] hianria, vel oftreas hiau- 9n-ret-i- tes. Oihea (unc pifces
concha operti, qui fingularem in cibisgratijm habenr. Dehis PliMium vide l'b.3
i.c- 6.0rticorumetiam myfticam expIirat:o!;em habes apud Pie- rium
VaIer.HierogIyphic'I:b 28. Talfa ojfa] id eft, teftam oftrcaj, quam ©fl'a efle
p urabat . Pro cochlea, vel
tefta^, qua proilomo vriiur,idq; mctonymicos& ca- tactefticos . Deprenfum
furem, ] In iure eft Tetro tenuerunt earcere furem.] etA/^H' yofiA afunbus,qui
dcpieheiijfi couijciuu- tur incarcercm . Tumijlum] (^ifdC^ptKeof tun^ulum di-
cir,vcl » confe^«CHti,qn6d perieric forex inOftre^tefta. I D iid^tiir proprre
in eoscfte tortum, I V*. qui lautioris vidliusergo fein dojrvosopu- Gulofi
lentas feruilitepingerunr,vi(ide.«ihi! pra:- !ponta- tet damnuttt, autetia«i
intefiutm confe- ^ea U quuntur: giilim^nim in feruitutem per- feruit»,
traheredocct^Lttciantrs de mcrc^de condu dlis.Itaquc huc non ijicorsrmodc''
retulero iilud Horati},quanqua forte alio recidat: ^qui pauperie fugiens
potiore metallis Libertate carctj dominum vehet^^ improbuSt atque \ ;, ^'A • ;
Seruiet &ternum quiparf^ nefcieh zti . Lyfimacham memoriaprodirjcum fuiftct
in Thracia pr<eIio vidlus a Dromacbete, ac fiti pene ene»fi:us,Ie
ex:er.cjtumque hofti permififfet,iam defiderio expkto: O Dij, inquit, quam pufilia:
volujiiraas gratia iii fcruitutcm me ex tanto regeconieci J Vel in eos
quadrabit, qui luxu et gulajintem- perantia moitem pr^eprdperam fibi areef- fu
n r • q u i q ue, V t v u Igo d i ci r u r G al lico, fu Ci in dentibus
tumulu|n conficjunt.Hi func tiDtpdLTH? (tu impotentes.quiobiedam cu- pidicatem
fcvftancor : qui a delicatioribus bolis nunquam fibi temperant: quietiam
totosd'es in crapnla, nodesq^ incompo- tando exigunt.hi fic defcribuntur a
Luci- liojVt citac Nonius Marccllus : ^lui fex menfes vitam ducunt, Orco spon-
deutfeptimum . Hi fagina: mancipViciad faces et Cereos vi- uunt, dum inter
pocula tran/iguntur no- <fics,,fomno impcnduntnr dies,lucis ac tc- nebrarum
ordine pernerfo. Dchis puroc- go Virgiliura cCciniffc : Nosq-y vbi primusjeq»^
Oriens.^fflauit an" helvSi . lllic fera rubens accendit lumina velper .
Hostu exiftimas,inquir Sencca,fcire quc- admodum viuendum fir,qui nefc,irit
quan do?timef vcro bi morcem,in quam fc cqn diderunr?tam infaufti homines quam
nd- fturnae aues funt. Licet in vino vnguentis- que tcnebras fuasc»iganc, noH
conuiuan» tur,fed iufta fibi faciunc Rede ctiam Ci- cero pro Coelio : Vitinm
ventris et giutu* risjiiquic, non (o4um minuic aeratem ho- minibuSifed etia-n
aufert. Piurcsenim vi» demusguia quam gladio cadere. Porro dcjneiitd
dcpichcnfis, pcenasqj dignis il- 2u Emblemata-j . 405 iu^
fto\.itvW\odiciti\t:Tfectpuia mwrem cidit.autaper incaflcs.Videctiana adagiu»
ttpit Quafi dicatiir, Lupiis iii foueam in- Um picem guftans . In gar mlum et
gulofum . EMBLEMA O C E hoat torua, pr^largo eB gutture, rosirum inftar hahet
nafi, muUiforhi^ tnh.t . BeUrmcm rabulam > addivlum ventrt^^ ^^^^^ Signahit
> vohcer eum Truo ft€fu6 ertt, COMMENTARII. PI N G I T V R rrno.au is
aquatica,qu? alias etia O.joc rotalus cJKii:ur,ab aiini no'crepitaciili
(bno,quam fupra 1 . defci ip imus. fou c tr.io liic eft, c]ui paf- fim
i!UR'(vr'ir apud In.-!os Mexicanos, di- eiturq; Alcatraz, anfcris
magnituduie,pi- fcihus vi(5lita!iS,roilro duarum fpiihania- rum,cuius cantiim
i.jfcuoiem partem mo ucr.Habec iugluuicm a roihoad pedus. in qua piCciHm decem
libras ingerit, &a- quaj vinam. Reddit facile qua: ingurgita- uir.Q^iidam
aliquando pra; giauedine ce^ <idic,& captus cft,deglu tiuciut cnim pac-
Uulum puerum AEthiopem . VIDErVR id trathim ex Clemenris Alexandriui i
.Piedagogi cap. i.cnius hajc verba: 7ov vovv iyKetTopC^et^ rii Koihiet, Cc a,
iQiK<o?, 404 Andrea: jftlciati doiKcof ^i. x?2imitm Atao defodit,pi/ci qui
afe!li{s dictt:ty,m.tx-im> fnnilis . Huiic ex piicn.im genere foia.-n luoere
cor iii ven tre,sVT/>it<^/,Achen§us es Ariftotele tra dit : quamobrem
vocniir th Epicharmo inTpcLTriAoyctTfOf, prdprc;? mohftrificarn venrrisiururam.
CGererum Onocrotaliis, Trno . qiu 6<c Truo diciciu.^^iKturis el\ amplilH-
mi,&: vocis clamoUuimse, ica vc rudicam ariiii dicaSjvSc nafnm
habereinfVartuba:. A vafta i!la ingkuiie Germanis dicirur Kropf gcins. a
la:icudi;ie vero roihi Loejfelgans. Auftriaci obabfurdam et moaftrofam a
reliquogencreauifi fpeciem vocaiit Ohji- uogel,r^\u(\ fine pari . 11 r. VOCE hoat] Translatio a
bobus, quo- Boartj. rnm eft boate . Prifci etiara dicebant JBoi- re,vteft apud
Pacuuiura in Medea.Et Bo- uare ; fed Boare vHrarius, quod a Gr^eco hocicoyclamo
ydtin\2n\m videcur . ri7r/</?]//£Tct^9/3c4 abafpe(5lti ad vocem. Hanc autem
vocem edere proprie eft het^ hcto-jyyi pt^^^^^b^J^.vteft in prouerbioshoc eft,
non, naturaIimodo,fed dilacato gatture eftun- dereimmanem voccm.Q^od vitij
Demo- fthenes obiecit AEfchini . Infiar hayet nafe] Feftus ad hunc mo-
<lum;Truo,au;s onocrocalus, Cajcilius ir- ridensmagtiitudinem nafi.-Prodij
immor- tales.vnde prorepdt truo?Gcrm. Zin Na- fenKcenig . M:iltiforisqi tuhA]
Hoc epithecon ma- limtibijs quam tuba: adiungere, ratione obuia. Rahula,
Rahulam] Tarnetfi fimpliciter procau farum patronoexponac Nonius, Rabula tamen
proprieeft is, qui nimia verbodra- te, et rabie quadam in agendis pacrocini js
vteiis, aures radit acq ; percelJit . Vndeei
nomen a radendis auribus,vel a rabie,vela raui,ideft, raucitare. Ilaua
vox,rauca, in- quit FeftuSjparumqj liquida,proxime ca- nura Ittracum foaans ;
vnde et caufidicus pngnacicer Ioquens,rabuIa Galli vernacu- la lingua,nunquam
nili concumeliose Chi- canosappellanc rabuIas,fortc a verboGrae co
;t/;^fl6f'«v,corripere,o;Tnidere,inuentum aliquod compararead decipiendum . Ma-
lim tame a voce o'/;i£tvo/.Siculorum enim gens querula,& controuerfa
natura.Gcr- mani quoqj Hon inepre yoca.utZungedre- fcher. Sc incer hos BziCg^oi
J^lappartfeecher. Addi^um ventriq-> gtil&q-f\ Is vnico ver bo
yhoi^^oyii^ii^iyzi y\c>i77oyaj^Q)p appel- latu r a lulio Pqlluce Ononiaftic.
i. AccoMMobATVR ii.i qHofdam IV. rabulas Coizi-iCzSy^ ( vt A tiftotelig verbo
v- o^^ocrv^ tai;) yATptiJ.Apy>is, qui incondico-fiio cla- la^s qu
more,importunaq; garrulitate coelomare referat .cb(na"rMieapuri quofdam
vide.itur, cum taraenimporcuna flia loquacitatedenc finc mentefonumj
qiiippetiui omcia referanc ad ingluuicm: quibus deniq; vt (diLlcrio
vulgato-iTotantur j omnia funt lingua et podex.Id genus homines,qu6d in dicendo
nemini cedere videantur,ab imperita mul titudme plurimi fiAint, quos tamcH
probi viridoaiiq; faftidiunr. Vnde CicerodeO- rarore; Noneiiim declamartjcem
aliquetn de ludo,aur rabulam de foro, fed dodifti- mum Sc perfcc^iirimum
quaerimus orato- rem.Idem Ciceroeoiem librO r. deOra- tore;Qj^ali rabuLr, qui
fibi diferti uon vi- dentur,nifi omnia tUmuItu et vociferatio- ne
concufterinc.Idem Cicero ibidem:Non enim caufidicum nefcio quenvjneqj procla
matorem,aut rabulam hoc fermone noftro conquirimus. Inter hos qui clamofillimus
cft,putatur alios iu<^icio Sc doiilrina ante- ftare.dum caufani,quam
defendir, a iudi- cecontendic excoiqueie. Hinc iion imme- rito
f^uiirmiacxperiuncur verbprum fla- gella. Rabulamenim Ammianus appellac Rahul
luium confarcinatorem, Caro vitilicigato- rri ag rem, Sa 1 1 u ft i u s canin ?
fac u nd i ^ e xe r ci c u m, mincL lurifconf.Iicium coucinjiatorem,!. 9. ff.de
oif.proconf Apuleio eft 'hi-rndo forenfis, yKcdosoyA^ap Ariftophani,x.oV/f
Euripidi, quod lingua eorum ceu mucro penecret . alijs,vt
Com\cisJ'iKok{KT}i5,(piK6^tKOf, (pihcti7ioi,l:dnro7np7npi]^^db, ;Erufcator,
fvcophaiita, &c Demoftlien. 'Tipt^pt^f/.oe, tj7? dyopii^ lulio Volh\c\
S^tKoppctzoi', Cic ciiim ilic genus hoc hominum defcnbic : S^tKOppeLpci,
S^tKoypetZOi, Ktycov iTri ypii ljLdt7i [JMi^iV piifjLct TrpcTiKct ttsrcav,
[JLtcxQ^ ^^iyyo ^ivo^ iTrpos "^^ctotv htycov^Ttpoi iifo
vt]vJ'iiy.iiyopav,ide[i,Calumni/itor,litium conceptor, litium
confutor,pecuni& caujja loquens, nuUum verbum gratts proferens > pro
mercede verba faciens,ad gratiam di^ cens,(td voluptatcm concio7ies habens. Se«
necain ludo Claudij eos appellat Venalc genns Et Apuleius I»b. lo.Capica
viliftima dicit,foren(ia pecora,& togaros vultures . Et de his Plautu s
Pcrfa : Ettamfenihil e^ litiumjites ferunt • Hnc ctiam faceie videcur iilud
quod Di» UllS Emblemata . 40; uusHicronymus aic,eos lyncibus et leo- nibus
crudeliorcs,qui orerabido deuorcc. Qmn&caftus fcriptor, Columella, pras-
fationclibrorum de re rultica;01im,aic,{I- ne rabulis beatas fuiffe vrbcs: fed
maximo ^uodam malo, contra maiorum morcm repertum ac conccirum in ipfoforo
latro- ciuium.Plinius Secuud.lib.i. epift.3. Nos qui in foro veris litib. ac
iurgijs quotidic tcrimur.multum maliti?,quaquam nolcn tes addifcimus.Symmachui
de luliano fa- miliari fuolib. i.epift.jy.Scisinilloforefi pulucrcqiiam rara
fir copia, cognitiofan- di oris,& boni pcctoris,dum aut modeftuip ingeniura
verecsndia contrahat» aut fuc- ceftii eloques infqlefcat. Lacrtius Aiiachar
{idcyAyopaiv i'(pii nvcti cipicr[JL(vov ^ottov h( To oKKnh^i d.-TrcLTdtv.foYUm
ttiebeit deftinn tnni locHtnad inHicemfallendum . Egre- gie Conft^ntinus
magnusr-qui litium cir- cuitus amputauic, inCod.de formul. et impetr. fublac.
cuius Icgis videtur niemi- BilTc Nazarius panegyrico : Nojiuc leges,
aitjingerendis virtutibus,& vitijs fugicn- dis conftitHtse,
vecerumcaliginofieamba- ges refcilf^jcupicnd? fimpjicitatis laqueos
pra2ci4eru)'C?5ed cefl'o»ncin me ipfum ra« bulaj.concitem, Dodomm agnomina .
EMBLEMA \A O R J S vetujli eU, altejua frofejforihas ^ Superadijci cognomwa,
Faciles apertos^ expltcans tamHm locosy Camn uocatur Curtius, €c Keuol Andreae
A. Rcfioluitur qui codem, et iterat qui mmis, Mxander, vt Farifitu . ObfcurHs
et cor^fufus^ vt Picm fuit y Labyrimhm appellabitur. Nimis breuis, multa
amputaus, vt Claudm % Mucronis agnomen feret . Siui vel columnas voce ruivpit,
Parpalus, Bi^im Truo ell fchola/iicis . Contra eli vocatus, tenuis effei Albius
^uod voce :, vejpertilia, At vlttmas muttlans colobotes fyUabas, Htrundo
Crajfus dicitur . ^u^i furdits alijs ^ folus \pfe vult loqui > Vt Hurnus in
prouerbio ^i? . hic bUfus, ille raucus ^iBe garriens . Hic fibilat ceu vipera . T
umultuatur ille riEiu ^ naribus, Huic lingua terebellam facit . Singultit
alitis atque tufsit h^fitans. At confpuit alius, vt pfecas, Siuam multa rebus
vitia in humanis agunt > Tam multa furgunt nomina . COMMENTARII. C ^ cathciradotf^or
habim decenti or- Cognomraa] aliquandoad laiiJcm, Ced j2i natus proficcri
videciinciii Aequenres potiffimura ad vituperiiim . aflident et aiifcultant
auditores,ore manu- ReHolmtur qui eodem'] qui fe implicat, cjuegeftum locuturi
rcfeicntcs . codemq; redit.vnde digrefTuseft • jl; Hoc Emblema non aliunde fuic
dc- Ai<£/»«/^gr] feu Marandrus,fluuins Pkry j^^^, Oecafio Cwm^vim, fed
tantum Academiarum o- giaf fiue Ma^oniie.ira finuofis flexibns, vt E.'»hle~
ftenditmorcm,in quibus plerunq; profef- facpe credaturad fontcm reuerri, de quo
7?iAtts » foribus addunturagnomicta.exvicijsprae- vide Plin.Iib.f.cap.i^-Hinc
cum resagi- cipue defumpta. Q^od hoc loco planum tnrnon fimplicirer, fed vafris
et obliquis fic in quibufdam fuperioris fasculi Intis- con/ilijs,
M^androsdicimus, mctaphora confultis.vel etiam, quantum conijcio, in fumpta a
fluuioMajandro,qui finuofus et aliqiiotafijs, qui A. tcmporc minus flexuofus
labitur : vnde &nomen habcrc aptciusciuile profitcrentur (quorum ta-
Yidctur,qnafi oberret,quasrens hominum wen, vrparerat, nominibusparcit} vndc
confortia. Eftctiam Mzeander pic^turjegc- finguli /ingula in fcholis cognomina
funt nus.in morem labyrinthorum flexuofis fortiti,quibusnotareturingenij vcl
natur^ ambagibus impIexum.Vidc adagium,!^- proprium et peculiare vitium
inlegibus byrinthus . enucleandis . Lahyr inthus] qwoi fe bclie ncTn expli- J
MORIS vetuBi] Nihil hoc cft noui, in cet, nullaqj vtatur methodo. De labyriiv
Acadcmi js prasfertim » tlio diximus fup ra Emblemace i Emblemata.r 407 Uimit
hetiu] Breuitas, qua neccfTaria prxtcrmittunciu-,eft ia vitio,vtfortc fuit
CUiidius Cautiiuicula • De hac breuitate 9i\ illud:D«w ^reuts ejfe
volOiObfcumsfio. Mucront^ agnomen ] Forfan alludit ad agnomcn ^coV/^-, qaod
Eiiripides rabnlis tiibuit . g«i vel columnds voee tHmptt J Huc Prouerbium
Chiliid>(Solumna4 rumpere . Truo] quidiciturAfit/jy)')//^*'' hoccft, guttu
re dilatato immauera vocem eltun- dcre.dc quo diximus fuperiorc Emblema tc
Hocvitium quoqj ABfchinia Dcmo- ilheiie fuitattributum . Tenua quodvoce] vt
Chxrephon Socra ticus^qui didus eft vefpercilicPc quo dJ- ximus Emblemate 61. ^
Colobotes] macus,decurtatus.KoAo^o<y# comminuo ^ trunco, ^ifmiius alijs]
Sandtius Iegit,iJ^//«^ di^aiijs. Sed non placet, cum id ncc metri ratio.nec
fenfus admittat . Sturnus] De hac aue Plinius lib. 10. c. 14. et Volaterranus
inPhilologia . BUfus] Q_iii lingua impeditus eft Hoc cognomcnfuit
Sempr<iniorum,a vitiolin- guseimpofitum.vti etiam Balbus . Sibilat ceu
vipera] ferpens, ferpcntum cnim proprium eft fibilare . Tumultuatur ille
riclu.c^c,] Notat hic alia vitia ex ipfo oris habitu defumpta . rfecas] Pfecas
eft ftillicidium.vel gutra, aut ftilla e tedlis decidens Pfecas iam olim
audiuit Antimachus lyricus,quod identi- dem loqucns expueret : quod cognoraen
etiam datum fuit Olympicocuidam, cu- ius nomew non occurrit. Vocantur ctiam
Pfccades anciliXjqu? dclicatarum matro- .iiaiTi capillos fuco medicato
confpergunt. YidcCis prouerb' Pfecas^autrcs, G^mmulta^c^] Quot vitia, totvo-
caUiIa et nomina conuiciofa fingi pofliinr. Qjr AMVIs hic peculiarium quo-
rundam vitia raxantur.poteft id ramcnge- ncralius de omnibus accipijeft cnim
natu- ra,vel potiiis confuetudinedeprauatacom ^ paiatum.vt citius vicia quam
virtutes in ijs obferuemus^qui publice docent, iocu- laii quadam lafciuia,vtcft
quorundam in . conuiciado natura procax. Homiues enim, impeiif.vteciam argutuli
quidam audito res.quinafum rhinoccrocis habcnt,facilius quod ftultc dixeris
reprehendere, quam quod fapisnier tacucris,prGbaie pofliuit, vt ait i.de
Orat.M.TuIIius.Magnum pro fctflo onus cft atq; munus,vt ipfemet alle- uerat
difputatione i.Dc natura Deorum, fufciperc atqj profiteri fcfe,omnibus filcn-
tibus, vnum maximis de rebus magno m hominum conucntu audicndum.Adeft e- nim
fere nemo, quin acutius atqueacrius ▼itiain diccntequam rcda videat.Ita quic
quid eft,in quooifcnditur, id etiam illa, qux Iaudandafunt,obruit:"ies
dici- xnus,toties de nobis iudicatur. Nct quic- quam eft tam infigne.nec ram ad
diuturni- tatem memoriai ftabile, quam id, in quo deliqueris. At ifthxc licentia
et depiauata contuetudo repiimenda erat. Siquidem conuicia, qu« tqrqueri.folenc
ob ea> quae funt in corpore, vei in fortunis hommum vitiofa,proficifcuutur
ab animisparum fa nis.Pioinde Vlyffesapud Homerum Ther ficxnpnclaudicationem,
non gibbum aut caluitiem exprobrat,Ied omnino garricndi vitium. Sic Achilles
non naturse vitia infe- claturin Agamemnone,fed ca, qua; animi
maxima,quibusadhiberi modus, et quafi fr^num imponi red? ratiouis poteft.Sic Fa
bius Qnintil lib. lo.c.i.In magnis aud^-ori,bus incidut aliqua vitiofa,& a
dodiis inter ipfos etmutuo reprehenfa.-atqj vtina ratn bona imitantes dicerent
melius,quam ma- lapeius dicut.Hqc ille. Subiungic Mmos: Sic ego cum prinuim ad
Academiam Pa» rifinam veniffemjad capiedum ingenij cul tum, otfendi longe
multis fimulratibus Dodores Iabora»e,fed eorummaxim^jqui Ramiftae,&
Carpeiuaiiftas,quafi faclionii Hominibus infignieba tu r. Ramus, vir acris
ingenij,& iudici] fingularis,TheflaIusme thodicus audiebat, fed a quibus,
nifi tu- multuofis et liuore peicitis Quernus, trium canrilcnarum poeta, et
hiftrio Re- gina: vocitabatur, quam re(fte,9!ij vidc- rmt: Certe nunquam vidi
fcftiuiotem, et qui luis prarle^tionibus plus opera.' fume- retin falibus
iocisqiic infpergendis. Belle- rinus.peregrinus m Philofophia, alioqui Gr.xce,
reiquc philofophica! peritus . Ec Maflicus,qui Hebrajum alphab tum pau- cis
auditoribuSjhoc eft,vni ;sut alteri,qua- quam publicc docerer, Vox clamantis iu
cleferto,& venerabilis Bcda,ralse nomina-. batur. Bo(fulus,bos lalTus, et
cymbaluiu Academi^,vtoIim AppiouGrammaticus, mundi cymbalum inceflebaiur •
Decasre- ris facil^filsii patiot.Hasc Minos . Q^id Cc 4 ego Vitia cer poris n€
mini ex- probran- dcLj* Ccnuicia in profef- fores . Andre^ A. cgo dc mc ipfo
dicam? quicum tantis vi- piet verfutaquaclam Sfintcmpeftina calfi- ns miuime
nini comparandus, nihilomi- dicatejtecaboingeuium propofiiis gryphis# mis
linguarum aculcos dum in Acaderaia expediccacwtulus refpouraad ftuporem ;
Friburgenfi Humaintatcm publice profi- didlerijs impctam.oppouet fe,ncc deerunt
teicr, non potui tlfugere, etenim fubindc conuicia.qLwbus latret et mordeat;
ftoma- llufticns Academicus audiebar ; fic .n.ali chum m;ouebo,iuramenta
eructabit rabio- qui nafuti iiebulones mihi humile genus fulus,blafphemias et
execrationes.In fum- expiobrabant, et quod fpario odenuij ab ma.ad
omnem'nequitiam inueuiam aptu » arario et .igro ad cachedram cuafiftcm,pri et
talem piorfus ramum, ex quo impuri- nuimqj Bucolica Virgilij explicanda fu-
tatis et incontinentiaj capacillimum torna- fcepi|]ea<.5cd hos tales fc
ripta Ecloga pul ri poftit vafculum j amatoria enim fi mi- cherrmic
retudi,iliisq; longu filentju indi fceam et Venerea illa, nutum,rem et ver- xi.
Polfem hic no iucomode inuehi in quo ba dabit . Non eft grauior vindida, meo
runda luuenum pctulantum,nc dicam ma quidem iudicio,indignanfis Dei in ftirpem
liciain, qui profeflbres docentes clamori- noftram, quam pcruerlitas hxc in
teneris bus,ftridor>bus,fibiIis,& magniftrepo tu- nouclIis,qu^ a
radicibus corruptaiin con- iTiultu intcrturbant et expIodunt;fed nolo natomalo
grandefcunt. Excufetur,fi ra- paiicorum verborum amarulentia multo- riores et
hinc inde difpcrfic aliquot; vc lo- rum odia ijicurrere . Sed quia etiam pucri
liiim multiplicant fe, ac ferpunt vc fcabics fub prasceptortbus et magiftris
militant, in morbido pecore • A flagris remedium, eosque nan raro dicaci
fcurrilitate impe- iiiquis;olim profueruiu certe, nunc vix FuerittA
t"nt> dc puerili procacitatc nihil verebor aliquid fuftes in callofo et
rigido corioPa- no^rri f&- ali^inid dicerc, qua^ mfclici noftro faeculo
rentes fciunt et Magiftri,quantus labor in ttili mo* itamualuit, vtnihil minus
puerilcappa- cducandis et formandis liberis, quorum rts^ rc3t modo, quam puer j
nihil ad virilem manus,ocuIus, lingua curnit et intendunt audaciam
proiedius,quam ipfa pueritia, finc frucl;u.P/anguni quidem perculli,cla-
jnalorum ac libidinun» pene omniumca- mant^vlulanr, recalcitrant fub flagrocor-
pax,in qua prauitas fupra at»nos,anni pr?- redoris, tanquam caurerio fubiedi,
nihil «ccupatimalitia.necad frugemaliquando interim abafltieta malitia
rcmittunt anc 'venturi numercsonines et gradus maiu- cmendant, rcdudis caligis
et fubfidente lioris 2ui fuppIent,non fane virtutum,fed dolore repetunt
folita.plagarum nonam- flagitiorum deteftabiliquadam acexecran plius mcmores.
Inglobum incidat aliquis daprolufione.Siaberret citharcedus et h^ aut coronam
ralium nebulonum.faturatus reat inter initiatfi fabula» fummam praefa-
opprobrijs et cauillis,fufpenfb nafo.iadis tusador trepidetfallentememoria, qu^d
digitis,diftorca et caperata frontcbifurca- fpcrandum deprogre(ru.?Sic a capite
pen- tis manibus infigntter exceptus vcrberd dcnt,hoceft,a rudiori astate
totiiis vit? iu- vix ctFugicc 5r lapides. Erubcfcitr yir bo- dicia, et fpecimen
ibielucet ac fuftinctur, ntts,& dolorc,vt par eft, tangitur intimis Agnori
aut cadit atq; labafcit fpes, quse raro mc-
vifceribusjalIoquitur.admonet,reuocat|fa- nnap liori cxitu a prauis exordi js,
fe commen- hitari et paterno confiiio: fubfannant illi, y^p^] dat . Quod in
fpmsE vcl vrticas fpeciem &. poppyfmis eludunt . Si grandasuus ali- •
prodire vuic^pilgit ftatini et vrit,ne vuam quis,delirium et caltiitium
exprobrat: raa abijsaut rofam fpeies. An vero puHafter trona honefta,vcneficium
audic vel profti- corui roftrum mutaffe aliquando aut co-
bulum,ftrix,faga,mcierrix . Vbicigoil- lorem legitur ? Nec Maurus infans pcHem
lud;EA? ore infantium et lacientium per- nansforniauit vnquam vir fadus:vt
nigre fecifti laudem^MaUdi^^ crepant &fcom dohicita vitium iai aliius infigitur
. Ego jnata fals falfiora,qu« Dcum et hominem inter fa:culi fatales nxuos ctiam
hanc cor- tangunt; Diras, Erynnes, Furias, quibus ruprelam morum in
iuuentute,& infeftio- deu©uent aninjas, &aduocanr tein fidem ncm 6
ninvis peftilentcm et contagiofam, periurij,o Veritas,& adorandiim Numen.
numero.Sifteinihi huc pullonem aliqnem Quiii et farcire ingUiuiem profufos
nepo- quadrimulum, vix ouo exclufum,vtfic tulos videas interdum, venire ad
tumul- dtcam;notaboqua: m viro etiam ofFendat, tus,defcenderc in aciem,cofcrtare
manus, Catanis virgula : adeo fupra decorem fa- gladiaioria fpedlacula et Uidos
aperirc, gauni- Emblemata . MRiurcgrnnnircin platcis.neminiccdcrc aurea
corcula, CxCareUt Sc Regiili parcii- Et hitalesindciicijs funt,meni«iofciiIa,
tum.O tempora,6 mores . Natura-. . EMBLEMA IIC T}ANA c&lu^f genfes (
Naturam hoc dicere rerum eH } ^ Semicaprum^ hominem, femiuirum^ Deum . Ejl vir
pube tenm > quod nobis injita virtus Corde oriens^ celfa verticis arce
fedet. Hinc caper efl > quia nos natura in fecla propagat Concubitu y vt
volucres fquamea-, bruta > feras % ^uod commune alijs animantibus > eB
caper index Luxuridt 5 Veneris flg^aq^ aperta gerit . Cordi alij fophiam > alij trihuere cerebro :
Inferiora modm > nec ratio vlU tenet w c o M- 4IO Andrcae A.. COMMENTARII.
II. Cur tot Deos JE- gyptm ef- finxerit, PA N (dcquo nonnihil diximiis fupra
Einblem.71.] pingitiir C6rniuns,ru- bra facie.inreriotc parte hifpiHus, pedibus
caprmis, manii fiflulam feptemplicem te- nens . Quorum omnium fignificata iaiam
lubfcribemus.Editio StocKhameri epigra phen habet^r^^ Naturd.Scd parum aut ni-
hil a noftra difFert. PvLcHRVM cpigramma, et erudi- tionis atq; varietatis
plenum, inquo reril naturadcpingitur in figuraPanos, cjuem colebat anciquitas
qua(i Natur^ Dcum, quod &ipfum indicatnomeu-Sed hic non critalienum paucis
digredi, vt huius peg- niatis,5c plurium aliorum fiat notio expli catior.Nemo
sftcx litteratis-, qui nefciat, qua: «Sc quoc portenta olim AEgyptus tu- lerit
qaasfuicaufTa^proquefuo arbitratu deos finxerit . Sic enim Saturnum colunt, qui
fororem fuam Cybelem in vxorem du xit,exquafufccpit Ofirin et Ifidcm, quos alij
lanum &Dianam nominant,& libe- ros cx ijs genitos Typhoea, Apoliincm,
Vciitrcm ; fed maior audla infania horai- nura, ciim quidam animalia pro dijs ha-
berecoepiffent.ncmpe boucs,quibus care- le nou polfenc ad vfusagrorum colendo-
rum:& oues, a.quibus viderent materiam prseberi veflium > iteraq; lac et
cafeum ad nutricationcm: im6& caiies,vt hominum cuftodes,& vcnationum
focios . Quare& apud eos Anubis,canino capite fi(flus:Ibis- queauis, pro
dea habita, quia locuftas et ferpentes AEgypto infeftas abfumcret. At vero
Hircus ea ratione deus putabatur, vt Priapusapud Grscos, et Romanos,quia per
membrum genitalc conrinua fpecies animalium propagaretur.Inde Pana deu,
cornutosq; Saty ros.perpefJa tentiginc ad res Veneris idoueos. Ha^c dcornm
fimu- latorum muUipIicitacem mciico vellica- runt Amobius, Ladantius, luflinus
Mat- tytjidemq ; Philofophus, AthenagoraSjTa tianus,D.Auguftinus,D.Ambrofius,
Fir- micus Mater.:;us,& ali j vcr^E pietatis afier- tores ac vindices .
Myrhologiad rationes phvficas Deo um naruram reculerunt-M. Tullius i.de narura
Deor. ad multiplices Dji effevlus multo prudentius pro fuo captu reuocauitjuam
et natura: nomcn fas- pc prodco, autmente diuina vfurpauit • Imo veccrespcn^
omnes immerfi cenebris gnat infcitia:,nihil aliud cfTc Dcum cenfnerunt, quam
prodefllc hominibus, et variis fan^ modis vitam bcare communcm . Ac quia in
rcbusnaturjenihil prseftantiHs.aut pcr- fecT:ius,quam Deiipfius opificium, id
cft, homo,anitnal prouidum, memor, fagax, plenum rationis et confiIij,pra:clara
qua- dam rationccondituro,in dcfcribendacor- poiis humani fabrica, et
compofitionc ad- mirdbili,f«am foliertiam nobis probarc conati funt.Cuius rei
fpecimc ijigcniofum nobis hoclepido carmiiieprofert Alciatus, quihomine,certe
/vC/;cp5;co3-^ov,vcI quafi totius Vniuerfiepitomen cxhibct. Sed au- diamus quid
de Pane fentiat antiquitas . Phornutus fiuc Cdrnutus in lib.dc Natu- ra
Deortim, cap.de Pane.-Talem,inquit, et p^^, j Pana cfle no dubito.Siquidem et
ipfecum ^^ifig^ hoc vniucrfo idcm clt. Infcriorparshuius fumi Dei hifpida
cft,& hircum referr,ad defi- gnandam afperiratem terra^. Superior au- te
pars fimilis cft hominijproptcrea quod a^therreneat totius raundi principatum .
Hoc autem rationabijem defignat partem. Lafciuum et libidinofum eum fingunt,
propter multas feminnm caufas &com- miftiones,quse cx ipfis fiunt . In
locis dc- fertiscura morari tradunt, vteius vnita- tem oftendant ; mundus enim
eft vnus et vnigenitus. Nymphasperfequitur, fiqui- dem gaudct
exhalacionibus.qaxex humi- do prodeunr,fine quibus fieri non poteft, vt mundus
apparcat. Indutus effe dicitur nebride,aut pellepardi, tuirij^ropter pul- chram
rcruro omnium varietatem, tum etiam propcer colores,wqui in mundocer-
nuntur.2ypTo'i' eum appellant, fiuc quod a ventis omnibus perfleturjcttjrc
tso-u/d/t- THv.iA eft.a fiando: fiue quod ad faltandi licura fit minus
aptus,& more rufticori^, qui mufam politiorem noii deguftatunt,
fubfulretjCtTo T^ <TKjpToLv.id eft,a faltan- do. Quod autera plerunq; in
raontibus et fpeluncis verfetur,fa(ftum eft.vt coronam e pinu arborc
fortirctur; ha^c enimarbor raontani quippiam et magnificum habct . Fingitur
cornutus, et bifidqs habere pe- des.Fucrit fortaffe hic et Priapus,cuius vi oraniainlucem
prorumpunt. H^c&alia plura Phornutus.Homerus aute in hym- no Panoscura
Mcrcurij filium facit,voca tumq; Pana dicit a Baccho,quod oblcda- \
Embleraata_» . ricommnmDeommanimos. Orphciis iii h>'miiislatius Paiia Deara
celcbrat. Hym Bipriiicipium talceft : ipttvov, nS^i ^di\A7-ffcCV, nJ^i^OVet
TTA^' Hct^ihHAV, ^ ^ N »^ TU/5 A^divATOV • TfitJ^g yoip ^i^n i^t Tflt 'TTAVOS'
id eft : Patia iiuioco fort6,dea mundi vniucrrum> Caelum,marc,tcrram,omniuin
regem, Et ignc imraortalem . Paui cnim ha;c cu- rjefunt. Pan^i voco
tna.gnHm,qtii totu c5 tinet orhe, ^lHtmaret <im coelHm, qtti terras frugife^
rentes, j£ternumqi ignem.HAc Vxnos Juntomnict membra . itnos de '^'^'"^
ItalicMsPana Cxc defcribic libro 3. riptio . ^ mijfn4 erat feruari tecla
volente, Troiapendenti fimilu Pan femper,^ vno Vix iUa infcriber^s terr&
vesligia cornu : Dextera Ufcinit cafa Tegeatide capra, Verbera Uta mouesfejia
per copita cauda^ Cingit acuta comof,^ opacat temporapi- nus y Ac parua
erttpunt rubicunda cornuafrote. Stant auresjummoq; cadit barba hispida mento .
Tafiorale Deo baculum,pellpsq\finiffrum Velatgrata latus tener& de corpore
dam& . Claudius MinoSjnon vtcertec cum nobi- li et erudito arcifice Alciaco
(difpar enim congrelTus Achilli) fed animicaufacarme ia olim de Pane Deo
efFiidit.quod talc eft.- Pana Deii facie humana,pedibus<^fer inVy
Semivirumq; deit,femiferumqj virum, Xffinxere olimplaJfA, dociij-^ poet& .
Ars ohfcura quiddinon male gratafuit. Si bene con^}icias,totum fonaty eflq-^
honto totum : Namq; animo refert ^ratione Deum . Xfi mebrvs copaHus homo vel
fenfibus ipfis, Efi animalparte hac ^inferiore ferum: ' Inftar habet
plant&,qua parte augefctt., vt orbis "ParHulus aprifcisinde vocatus
auis . Herodotus iH Eucerpc loquens de Aigy- pti©rum moribus.Panos, inquit,
fimula- chrum et pidorcs pingunc, et ftaiuarij icalpunt quemadmodum
Graeci,capriiia facic.hircinisque cruribus,haudquaquam cxiftimanteseum elTe
talem, fed fimilem cxccris Dijs.Qua lamencaiira cum talera
defcribant,noncftmihi rclatu iucundum, Sed qu^cunq; hacflenusde Pane dida sCic,
cxplaiiacius fcripfic Seruiusin Bucoi.Vir- gilij:Pan,inquic,Deuseft rufticus,
in Na- tuj^ fimilicudinem formatusjvndc dicicur cr<5t!/,id Q^,omne . Habec
etiam cornuaad fimilicudinem radiorum SoIis,& Lun^ cor nuum. Rubeceius
facies ad aetheris imica- tionem. In pcclore nebridem habec ftella- tam,vt
ftellas imirecur Pars inferior hifpi- da,propter arbores et feras . Caprinos
ha- bct pedes,vc oftendat cer r? foIiditatem-Fi- ftulam habec fepcem
caIai»iorum,propcer harmoniam ex (eptem fonis.Pedum habcr, propcer annum, quem
in fc recurrerc fin- gunc Poecas . Cum Amore DeoIu<itacum eflc,& abco
vidum, quia omnia vincit a- mor.Ex his Seruij verbis admoneor elcgan
tiftimiepigramraacis Scrozas pacris, de A- moris et Panis lucla, quod hucapponcn-
dum duxi, quandoquidem uec abhorret mulcum a materia, nec eft iniucuudum auditu
. JPan Amor quondam lu^a certare vo • lentes, Deponunt calamos ille vel ille
facros . Hic onus alarum,villof&nebridos ille : Proijcithic arcum,proijcit
iltepedum . Tunc liquido exutos artus perfundit oliua, Cecropi&qimodum
feruat vterq-, Fales.. Conferuere manus totvs conatibus ambo, Robore fan
fidens, dexteritate puer : Asfera pugna fuit, primt^q; aJJtiUibus an^ ceps :
Nunc Pana aiebat vincerejnunc puerii» At demum elato prenfauit cornua faltu
Panaq-j qui vincit omnia, vicit Amor . Sed iam addamus aliquid Iz Pane, quod
peritioris liceraturse auidos nonnrbil dele- clarepofiic.Porphyriusin libro de
Refpon fis,Panem famulum Dionyfij facic, et iu numcrum bonorum Deorum
coliocacjni- hilominus narrac agricolis quibufdara ap- parui(Ie,quos repente
mortuos confirmac> iiicerrQgacumq; Apallinem de nece nouem agricolarum in
quodam Branchidarura agro,fic refpondilTe : Toruus Dtonysij famulus Pan,
aurique cornis y Per nemora ohfcurus gradiens, m&ntesque peraltos, Pinum
vna,atq', alia refonani fyringat&^ nebat, Gefiahatqy mmPtimHltosii
c&rport vaf^m Seruij de Pane te- fiimoniu» De lu^a Panos ^ Amorts» Alia dtj
Pane, 412. Andreae A. Tiifforia. notandci de hachi sloria te- fiimoniii.
froHrauit, mortiqite viros dsdit horridus illz^. SeJ magna dignum cft
admirationc, quod PlMtarchus refert in eolibro, qiiem com- pofiiitde taceiuibus
oraculis.cuius verba, iie Grarcis centoiiibus obftrepat.fic expri- meieconatus
ert SanCtius : Demortcau- tcm huiufmodi dxmonum hjec ab homi- ne nec
imprudenrc, nccfutili nobis funt tradita-EpitheiTes prasccptor Grammati-
ca^fuit AEmiliani Rhetoris Cqucm et vos aliquando diflercntcm audmi(ti«>)
pater . Nauigaturushic in Italiam nauim confce-
dir,incrcimoniis,xercatoribusqnemuItis pknam, qui fc audiifTc dicebat Ccum fub
nodtcmcirca Echinadasinfulas ventus po- fui^Tet, nauisquc propc Paxas
conftitiifet) vigilantibus plurimis,multis etiam a c^na bibcntibus,repentc
cuiufdara voccm audi- tam k Paxis,Thamum nominc inclaman- tem,ita vtomnes
tencrct admiratio . Erat autcm Thamus vir AEgyptiuSjciufdemqj
nauisgubernator,non tamen omnibus,qui aderanr,nomine cognitlfis.Eisitaq; vocatu
fijuilfe^tertio refpondiffe. Aft illum, quis- quis eiat,aItiore voceclamafre:
Cum perueneris ad Falodes, hacc verba nunciabis : crstv 0 y.iycLi TeSviiKe •
hoc eft ; I^an ma* gnus interijt.Hxs m^ms, Epitherfes dice- batjobftupuirte
cundos, confultafleq ; in- tcr fe,peragendane, an negligenda effenr, q n a: au
d ; u i ifen t;cen i u i lle T ha m u m, (i a fp i larent ventijfilcutio
practernauigandum ; (in autem deficerent,vbi eo locorum vcnif fent,
manifeftanda qua: audierant . Cum randeni ad Palodes vcncrunt, et nauis ne- que
ventis, neque vndispolTet propelli, c prora obuerfum in terram Thamum pro-
nunciafte iulfajhoc t^kyTTAV 6 y.iycii ri^vn K€ . Panmcig'nHs obijt. Hxc vixdum
per- fecla verba vl ulatu magno,nec vniusmo- di, fed qua;i multoium gcnisfitium
exce- pta funr. Qux res,quoi)i:ni multispr^fen tibus acciderat, celeritei Romam
eft alla- ta,Thamusipfe a Tiberio Caefare accerfi- tus. Confuluit deinde
Tibciius Philofb- phos,quemnam Panem illum afbitraren- tur . Qui refponderunr,
ex Mercnrio et Penelope narum eife credi oportcre.Havfte nus lunt veiba
Piutarcht . Eufebius vero refert,h^c et limilia accidiIlc,quo tempo- rc fub
Tiberio Ca^fare Chriftus Deus ac Dominus noft.'r palfus eft, qui omne dx- monum
gcmis e vua expuiir.Q^anquam quid vctat, hanc voccm intclligi pofTcdc Chrifto
Seruatore noftr0,qui vcrus eft Pa, id cft, Omnc, ac totius Nattiraedominus et
confcruator?Siuu qui afferant,illatn vo ccmauditam ^Paxisilla nofte,qu2Bpoft
padioncm Don\inicam fcquuta eft, anno Impcrii Tiberii dccimo Owtauo . Sed ha:c
hacicnus. PANA colunt gentes] Gentilcs,feu Pa- II I, ganivuIgadifti.Dc Pane
confulc Ladan- tmni, D. Auguftinum dc ciuitate Dei lib. i8.cap.i7. l'h®rnutum
dc Nat. Dcor. et peftcum Gyraldum de hiftoria Dco- rum-Syntagm. i
y.nonnihilctiam tibi fup- peditabit Eufebius ^.prjeparat. Euangcli- ca:. Vidc
pr^tcrea Plutarchum lib.^.dc pla citis Phijofoph. Alex. Aphrodif in 7,
//ST<t TACVfl^/iccfc Lucrctium lib. j.Natal.Comic MythoMib.j. c, d. Pierium
Hieroglyph. lib.io.Sc 44- £/? virpubetenus'] Alii legunt, Vir tenus vmblico
efiy hominum quia pr»^ pria virtus^c^c. fequitor le€Vioucm,quam volcs. ^^od
nobis infita vfrtus C^a] Ciccro Animt I .Tufc-PIatoncm in Tima;o fecutus,&
A- an in riftotelem in i.De Anima,principatam a- rebro, nimi ait
cfteincapite,flcutinarce fumma: in cora ira vcro et cupiditas locis difclufse;
illa-n. in pedorch^c fubter pr^cordia fcde habc re dicitur.Galenus in Iib. De
placitis Hip- pocratis& Platonis,in ccrebro pofuit fpui tusanimales, id
eft,imaginationen>,meiT]o r i am, fen fu m, motum, et I M te 11 igcn t ia m
; fa cultatcm vitale in cordcnaturale in ieco- re,dequo exiftit nutritio et
gencratio^quas tna funtnon partes, fed facultates et vires dc vnico animo
exiftenres, qui' vt feipfum moucat ratiocinandoj irafccado et concu-
jifcendojVtitur ccrebro, cordc& hepate, qu.E tria runt inftrumenta fcde et
locodi- ftin:la.Qj.iod itaq; Alciatus ait nos habc- rc virturem cordc
orienterB,& celfavcrti- cisarce fedcntem,animum,fiue cam animi
facuItatcm,qua:rationjs ert,inrelligit,qua2 vitx principiuta a cordc, mentis
vero et intelligentiic a cercbio habeat:vel fortaffe ad veterum quorundam
fententiam, qui animi principatum in cordc ftatuebant,vc Empedociestali j in
cerebro,vt Plato et Dc mocritus. PJutarchns De placitis ^.e. j". Celfii
verticts arce fedet. ) <z^ipi(p^ct7ii et AkADyQpieL a fummo et prasftanti
Prin- cipeinarce fumfria,vtloco tiiti©ri,fedete. ainc Erqblemataj. 4^3 IV. Hinc
cftpertH, &£.] In {iipetioribns didiumcli:, hircunl libidinis enfe fymbo-
lum, et concubitu ficgctieratio, Vfdc Ma^ crob.cap.S.Saturu.i.Iib. Vs
volucres.fqHnmedybmhferiu,] . Ani- nialium.eft diui/io:funt enim aut aerea, vt
volucresau-csjaquatiiia, vc pifces;terren3, vt homides et btuta omnia . Huc
confer ptincipiirm i.Metamorph. Ouidiana:. Cordi alij fophim &c.] Id eft,
rarioneni ' et mentem,cuiusfedem in capicebona Phj iofophorum pars,& quidcm
eorutii, qui mclioris noc£B putantHr,e(Ie voluete.Cicc- ro
i.Tufc.Qu.a:ft.Alij,inquit, in cordc,a- liiin cerebradixcruiU animi fedem cflTe
et locum. Horherus et Hefiodus in cordc vi- dentur pofaiireintcIligentiam:idq;
fignifi- cari voItVut fapknfiores per illa verba pa^fim apud hos poetas repecita:
a-j S^iivi pfgV/^«fc^^fe<a.o'ji'^/p. hocefl:, vcdixic Ma- ro: Tu toniitn
mente teneto . Suncenim phrenes^feptiina tranfuerfum /lue prsecot- dia; vnc^s
]^rOanimo aut meute fumuntur; et Phret]^tftldiciintiir,,quibusmens Ubo-
rat.Piuprchiis- tamefi lib.r.dc placitis Phi lofoph.lteflifhonio Pjatonis in
capitc mcn- tem coliocat.Plutarclu verba func.-Proptc rea.inqiiit Pjato, meiis
quas in homineau- guftidima pars cft,nicapiteconftituta eft. Lege Opificium
Deiapud Ladantium. Inferiora modft^, nec ratio. ] Inferiora belluina
planefunt,vt ira et appetitus,qu9 tamen fupcriorianimi parti,ideft,ipfi men ti
fubijci debent,nifi enim in motus irape- rium obtineat ratio, quid inter
homincm et belluam putabis intereffe ? P A N pingebatur,vt multarum diuer-
fatumque naturarum particeps . Id enim nominis Pan totum vel vniuerfum fonat .
Icaq; Macfobius-Saturnal.i.cap. 17. Pan ipfe fub hoc habiru quo cernitur, folem
fc cfle prudentioribns permittit intcUigi . Hunc Deum Arcades cohint,
appellanccs TovT^i v\iii Kvpm» non fyluarum dom> num,fed vniuerf^e
fubftanci^ materialisdo minatorem,fignificare volentesjcuius ma- terias
vis,vniuerforum corporum,feu illa diuina,fiue terrenafint, componiteirentia,
&c. Alciatus Panos naturam et habitum adhominem tranftulit . Homo enim con-
ftat animo diuino,c^lefti,immortaIi, An- gelis et Deo fipiili; corpore verd
mortali, ex quatuor elcmcntis coiSpofitojhac qui- dem partc bclluin.m nuuram
pioxim^ referenci . In aiuAio dua: partes funt;illa qua: incelligic.mem
nic,(apic,ratione,iudi- cio,iagenio vcituriic vatct qnac pars fupc- rior
nominatur, et proprio nomuie Mens, qua vere homines fnmus, qua Dco finii-
Ic?,quacjEteris animalibus excellentiores, et longe fuperiores. Alcera
cftexconiun- (ilione corporis>rationis expers, bruta, fe- ra,acrox,&
beftix quam homini fimilior.* in qua funt motus illi,qui Gr^cis TrciSn di-
cuntiir, pars longe inferior& abiectior » qua nimirum a belluis nihil
difFerimus . Homoicaqjmediumcft quiddam interdi- uinas intelligentias,&
bruta animancia,ea« queob cauflam finxerunc veteres Pana ef- fe Deum, qui
fuperiore parce hominem, inferiore verocaprum referrec; vt nacura humana
hocinuolucro,& quafi propofito agalmate fignificaretur . Hpmoenim pro
fuperiore fui partc rationem habec diui- nam,& coeleftem j inferioreappecicum
et libidinem, quibus conuenitcum bellujs. Cascerum funt qui hominisxiatiiram
tri- JHomm& plicem hic notari velint, diuinam, huma- natur^L^
nam,&diaboIicam:diuinam quidem, qua triplex, t:um Angelis
parcicipac;humanam,quacu belluis;diaboIicara aucem, qua quippiani fceleftc et
deprauace cogicSt et molicur . Qu^od planum ctiam facic Auguft. fub fi- nem
cj.lib- 1 4. de cinicatc. Difquircrem hic dc vocisecyroo,T» Af9/3<»;rtf,in
quo in- geniofa Grammacicorum, et philologoru conie(5lanea pridem celebrancur;
i^ed id a- liorumefto penfum . Non pedem refero, nifi prius moneam ftudiofum,
legilfe me nonitapridem homiliam D.Grcgoiiijhuc locum facri Euangeln
explicantis :PrAdi- cate Euangelinm dmni creetturAyC\\\2L tni-^ dit^ prxelarus
et eruditus ille paccr ver- hi\m illiid iOmni creatura.ad folum homi- nem,feu
hominuni fpeciem ingeniose coii fert . £ft cnim homocrcaturaomnis, hcc eft,
particeps cfTencia! rerum omninui a Deocondicarnm:im6 homoeft Dei opiifi-
ciumplane fingulareac diuinum, quo res naturx vniuerfxquafi fub compendioha-
beantur.Lege, fi placet, Auatomicos quid de Microcofmo fentiant,& inter hos
om- nino Andtea Laurcntiwm Ub-i. fux Aua- toraiaz . Ats, 414 Andreae A. Ars
naturam adiuuans • EMBLEMA . T Jph.^r£ Fortuna, cuho fic iftfidet Hermes : ^
Artihm hic > varijs cafihm tlla jfr^efi : Aduerfim vim fiortun^ efi ars
fa5ia : fied artis Cum fortuna mala eH ^ fiape recjuirit opem Difie honas artes
igitur yludtofa iuuentus, cert.z fecum cGmmoda fiortls hahent . COMMENTARIL
MErcvrivs piieo alato, manu caduceiim (wwva rcrpeiitibus impli citiim teriCiiS,
et in cnbo fede.is exprimi- tur,cui affingicnr Forcuna ca;ca,globo iu-
fidcns,dcxteia gubcrnaculum, finiflraco- pia: cornu tenens. Accuraiiorcm
vtriusq; habirum iamiam Galenus doccbit. EMBLEMATIs, vti et carmiuis "Sor^s
Ym hiiinsiiiateriaRi videofumptam cx Galc- I. II. ni oracione parsenetica ad
honasartes, in quafuse «Sc oracoiio more Fortuii?& Mer curii fymbola diuerfiJlima
explanar. De- clararur id vberrime e Plurarchi comen- taiio Dcexilio. Locu
Galeni,vel Mcnodo- tiCutaliis placetj cxoratione g'7r/ TetfTe^ vet^huc
cogc/Iimus in gratiaPhilologorfi: Ttiv rcY Tiyri^ y.Qy^w^iAV iiJL(petvi<Tcu
Ct^ h^^ivTii ol TTAhCUOti "ypAipoVTif ^ IZkAr TOVTtf Emblemataij . r%7(LV
' HSfilOt T»9' tKeLVQV ijv McCf rovtu ffyy.0oKov ' a^Ka Kgl ^nS^i^nv tSo^AV
%Vj(ipo7v i)^VA'JT^ Tolv ToSolv VTri' Bi'<r<^v &a,Ttv 7<poupiKnv,
i^ipfi7ctv cTg »^ TOtV Op^pL\f/.HV >MHH.VUy.eVOt SlA J^TCOV ATf^VTav Ti
jiifTU^Itf A^ATCVt O^JTip OUV ^i^O^'^CU Ta TOtf KVfJLATt KtvSvViveiV >^ hf!T^»vcu^
ij(.9^Mpa>( AVTtf Trpd^c-iev i^Tnrt' Tpi-]>A^ T.d '^niSd^tA KV0ipVi1T»
TVOKtJ * HATO. TOV duTOV oifJ.CU Tp OTTQ V KCLV TW /3/6* fxH^nav vAVAyic^v
'Tnpt TToKKii UKHf yt yvouivcov, ii 'mipi TA TKctpn kata^a- AfltTTa'/, op^wf
yivaTKovTos i^ivy i^i- Tpi/^etV eAVTOV iv TOtAUTcUf TZpt^TATZ^t
'ZSpAy^J.ATCdVTVipK^ ScUUOVt fJLtlS' dvT^ 0i Ccucof J?-ifpiyfj(,ivyi •
llATTKnKTOf Ti yip iTl KeU AViSf Hf TOT^TOV, COg TTOKKAKti T»V d^ioKcyi^f
AvSpAi TrApip^afxivil, 'TrKtTt' (^HV T^i AVA^Inf, acTg T^THf /SijSoUCOf y eiKK'
GTOV 'TTAKtV VTO)S tipcU^HT^CU TA Sii^ivTA, TAVTVI TM ScUfJiOVt '^KyjSof AV'
Spcov Ay.A9cov isK oKtyov iTriTcu, y.iiSi' 'XOT iv T(C AV70 fJLi VKsrvi SiA To
TWf /Set- Cl''}f iv yiTAKV Kt^OV, ilTtf AVTiW AyH ^6P« iy^KATd KptiyvcoV
6>/5Tg XP^ ^A- KATTHf . zvBa a-VVA^r.oKKVVTCU yiv AK- Kt\KOtf i iToyiVOt
TTAVTif AVTA, y.ovt) S' dCKACttfiKHVH Sti^ipyiTCU KATAyiKa- UA Toiy
oKo<pvpoy.ivcov Te Kojt kaKovvtcov dvTUV, OT iSivo^piKOf . TA fJiivSiiTV-
^>}f epyATOlAVTA ■ TOV S' SpfJLnV, AT6 Ko- ya fJtiv HVTA SiTTrOTilV, ipyATov
t«< Tg- ^VHr ATTATnS 6iATAC TTAKtV OTTCOi i^ vVg* yAVTlV TYlf TV')^)f
KiKoa-fXilKATtV 01 ypct- fCVTiS Ti yjJl 'TSKATTOVTIS . ViAVlTKOi i<?iv
copAJof, HK iTriKTyiTov iSi Kofy.fj.(a- TtyJv e^V KAKKOfy elKK'iv9vf C0<^€
TVVifJ. feUViTQoU Tiiv THf '4'V^tif Api Tiiv cT/ AVT^. fV/ cTs ipcuS^pOf fJ.iV
TAf O^Hf, J^iJ^OpKi «Tg lf/.V, KSU « ^CiTif TO TetVTCOV T)(})fJA TCOV
iitpcUOTATOV Ti Kpj AfjLiTATTTCOJQTA' fov iyn, TcV kv^ov . iT^' oTi «Tg t^Av-
TOV TOV ^iOV TOVTCf) TM T'^)fJ.ATt KQTfJ.^^ atV y iJotf J^' AV T^f S^tATCOTAS
AVT^,pCU- ^/!«V fAiv ofj.oicos Tu KA9i)yisuivco Si^, ^i ftpQf^iViSf SiiJiTrOTi
AVTOV yCOTTip 01 7nv Tvyy^v, ij' A7roKH7rofj.iv<iS TroT, «J^g ^^t^ofJiViss,
AKK" iTTOfAiVisS 7i JC5U JtA- TTAVTQf ASFQKAVOVTAS T»S 'TrpOVOtAS AVT^. id
t{\:CHm veteres declarare vellent fortu* nA improbitatem,no fatus hahuerunt eam
pngendo ftngendo^ ^ecie muliehri re^rA. fentare (quod tamen erat magnum amen-
tidfignum ) fed ^ fscernnt .vtmanibu* clauum prehenfum teneret,pedihu4 autem
fedcm globofam fupp-fuerunt: adh&c eam priuarunt oculvs:ijsj-j omnihus
fortunA in^ ' §lahilitatem defignarunt.At ver- quemad modum,cum nauis admodum
fluciuat, ita vt procellvs vndique agitctta parum aheff, quin p
ericiiteturjmprohe certe ille praueji omnino fecerit.fi caco guhern^atori
clauum commiferit : ita cum longe plura naufra^ gia,eaj;grauiora multvi
infamilijs quam in mari accidant,profecio amens iUefuerif, qui in eiufmodi
cafihm fcipfum ^ortun&tCA. ciL DeA commiferit, ea enim nuUam hahef
firmitatem^^conflantiam ^ftolida nimi" rum expers mentu es7, quA
fnpenumero • viros honore dignos, &quorum magna ej$ hahenda
ratio,pr£termittat:locupUtet au- tem indignos: neque hoc quidcm cenflanti
jtliquo modomam ^ qu&dec{erir,porfea ir^ terdum adimit. Hanc autem Deam
impe- ritorum hominum multitudo confeclatur > numquam in eodem manentem loco
» eo qu^^d hafis,cui infidet, fit maxime voluhi- Its. §^am ob caujfamfertur in
loca qu&dor abrupta ^prAcipitia, interdum etiamin. mare dctruditur,in quo
vna omnes ob.ruun' tur,qui fuerint eam fecuti :ipfa vero dafnni expers elahitur,intereaj-^fecureridet
eos, qui conqueruntur, ^ a quihm inuocatur : cum tamen ea tamquam furdf^ nihtl
auxi- lij et^ pr&flet.Et quidcm fortunA facia eiuf modt funt. Nunc vero
contemplare,quAfo, Mercurium fermtnis dominum, omnvsjue difcipitnA. oplficem,
quem contrarie prorfm /yjjy.^ mado cxornarunt piclores (^ficlores. luue- J^JJ
ni4 eH i&formofufyformam habens non ar ceffitam, nequefuco iUitamifedfiatim
vhi apparet ea quidem fotma, vtrtus animi e^ iucefcit:hiiaritatem ocuits prA
feferti^cU" te intuetur:eiu,s autem fedes,cubus cfl^om" nium
figurarum maximeflahiiis, permul" tumjue a cafu aiiena . Hac etiam
fir^^u^a Deum hunc interdum ornant, vtpoffis in" tueri eGS,a quihns
colitur,hilari effe viiltu, ficuti<&> dux ipfe Deus:cui nunquam fuc-
cen feant,vt funt qui fortunam accnfant, cumfereliBos a tergo co}?temptofque
fen' riunt.^i enim cum confequuntur,per om" ne vitAtempus eius prouidentia
fingulari perfruuntur . VT fphArA Toyfuna] Alij \cgm\t, VtTor- tunapilA.CQi
cura manifefto'-'vitio mctri . MercU' rius qua- liter ^us IIL Andre^Alciaii
c:ir sbljA' TA iijfl- rottunaai lota; (€11 totiinilo lapidiinfideii
tuarijsjficcnim ille ibi San(j^i6ihterp'fcte: Tortund runde di' tem pijixcriinc
veteres.quo ciiis inftabilira icm defignarent, vt pKiribtis verbis docct
iu-Circulo Pierius. Er Galenus loco fupra citato.fic vertcnteSancVio; Cuius
indicare ncquitiam cum veccresconlHtui(]'ent,in miiicara rpeciem exprimere non
contenti Cquanquam hoc faris apt^im erat amenti? fignum) gubernaculum^ctiam
manibus ha bendum dedcrunt^bafin pedibus globofam fubiecerunt, cam deniquc
orbatam oculis cffinxcrunt.-vifcilicec perh.is figurandi ra- tiones fortunie
inconftantiam exprellam oftcndcrcnt . Porro dc Fortunapleni func vndiqi
Philofophorum et Poerarum libri: addam tamen Pacuuij carmina,qua:citan- tuf in
i-Rhetor.ad Hcrennium : Tortunam injanam ejfe ^ cAcnm, I.tbrutam pcrhihent
Fhilofephi, Sajcoq;inflare globofoprAdicant ziolubili . Ideo quo faxum
impulerit, eo caderefortu- nam autumant . C&cam oh eam rem iterat: quia nil
cernat quofefe applicet . Jnfanam autem aiu?2t:quia atroXtincerta, infiahiluq}
fit . Brutam : quia dignum atq-, indignum ne--^ queat iiiternofcere . Legelib.j
.diuinar.uiftic.Ladantij, et Au- guitinum deciuit. Dei libris potinimum Z.4.
&7. Huc etiam facit elegia quofdam Philippi Beioaldijde Fortuna.vbi eiu-s
mu rationem et nomina guaphice depingit. Vi-
decciam Ccel.Rhodig lib.xi .c- x*) Nata- le m Com 1 1 • M y t ho I'c g . 1 ib .
4 . . Et. q u i dein quas primqm
Vortuna dicebatur, a vorcendo, digammi mox nr utatione in F literam
aiHnem,Fortuua vociiataell : cu- iusnimiruin prjccipua vis ert fummaimis
commifcere,ierumque induceie mutitio- n.em H ic porro fphseram pro quacunque le
volubiliS: rotunda vfmpjuir,ad (igni- ficandam volubilitatem et inconftantiam,
qualis cft in artibus iorduiis et mecha- uicis . Cuhoftc iiifidet'\ lapidi
quadrato, firma? fedi,ad defigiundam artium liberaiiiim ftabilitatem: viram
ipfam fedentaiiam hominum ftuJioforum • Galenus in Ora- tione, quani proxime
cicaui, ad arces (fi modo eius eftj ait Mcrcurium vt orario- nis parentem,&
artium omnium authorc in aliam effigiem quam fortuna^, effidum «(Tea veccribu5
tum pidoiibus, tum fta. Mefeu\ imagt Mercurium vero taiiquam rationrs doml
num,& artium omnium authorcm afpicc lurfuSjVt alia quam Fortunam ctfigicdc-
corarunt . Nam iuucmjcft form6fus,hec^ ciufniodi,vt fucatum quidquam ihcoaiit^
comprum dcprchcndas^fed ia cuius fori«a'' animi virtutes protinus elucear. Eft
enim hilari vukii,acribus oculis, bafiinnititut (ie vndiq; figurat2e,vt
quadrantal fcu tcf- feram referat,qua rnaYime figura res ipfa ftabilis
acimmobilis rcdditur.&c.Idem fc re Pierius Hieroglyph.lib.j^. Hermes]
g'/)//Wf,Mer<Hruis dicirur, eo Herme quod fit Deorum inccrpres,«To 7»
vevHK,quod eft interpretari.H^imz a Grae cis poniturpro firmamento, ait Feftus
; Vnde Mercurij nomen inuenroris,vt puta bant.firraaeorationis dut^um. Hic
autcm apud Feftuni (obiter admoneo) firma ora- tioeft padum fcu ftipuUtio,firnliftimum
iuris Yinculum.vtdidicifTc fememinit Mi nos cx Guilielmo ^ornerio, Ant6ce(rorc
Aurelio do(ftiftimo.,' - Artihu^ hic] Mercnrius bGnarum difci plinaruni
pra:fes,& inuentor . Varijs cafihus ///^] rebus fortuitis,qiiae- que ^iiu
in perpetuo incouftaUtia: motu . Aduerfus vim TortunA esl ars fa£{a] Vi de
Aiiltot.6.Echic.ad'Nicomachum, c.^4.' vbi cicac Agathonis verficulum :
Tg;^j/>; tC-)^]V i^ip^ty >^ ry-)^] T£;:^fHi/.id eft: Tortuna chara ejl
avti, ars quoq-jfortuna . Et quamuis {ententia Alciaci Inc videatur
diflentireab illa Agachonis, non tamenita cft.-quod vt
intelligacur,{imi!icudine €|ua- dam demonftracur . Arboribus frudu 8c- pomis
luxuriancibus fdent fubftitui quse- dam furc^^jiie rami ingenti oncre prelli
rui nam faciant. 5ic aduetfus vim forruna:eft< ars facla, fed f^ituna, cum
mala eft, fa^pc requiric .artis opem.Nam Ti/_;^>; Ti/VHViV-- j»/;tg, K
Te}^vn TJ)^)V' Tortuna arti inuenit^ non ars fortunam. Vide PJucarchum in li-
bello de Foctuna. Ccel.R hodig.Iib.ii-c.s». in finc.& lib.iS.cap. iz. Didymum
fupcr OdylT. x5. Difce honoi artes, (^c.] Mutuatus id vi detur ex Ouidio i. De
ane : Difce honas artes,moneo,Romana iuuetus. SoLEBANT veteres Fortunam ipfam
ira effingerc, vt mulierefret,qua: pilas infi- fteret. Ac Mercurium ftudioforum
numen cu defignabanc,bafim quadrata,fcu vndiqj itatuer Emblemata . 417 rtes
quat«ot angnlis nitcntcm tefTeram efficie- fa- bant; hoc enim moio firmum
ftiidiorum et artiiim liberalium fnndamentum fta- tumq; cffingebant,vcquae
nullo Fortunas impetu ponTenc concuti . Sic BiasillcPrie- nsusomnia fecum fe
porcarc prasdicabat. Sic Ariftippus Cyrcnajusciuibus fuismau dauit.vccas
fibipararcnt pofIcffiones,qua5 naui fraifta /imul cum pofTefTbrc poflcnt
enatarclgitur himihi fapicnces videntur, qui periculofis artibus relidis,rog?
ftudia fequuHtur.H^c ip fernet Alciatus orationc quadam Fcfrariaj
habita.Hisicaqj agalma lis propofitis, admonct bonas difciplinas opera
diligenti amplcdtendas cflle j quibus nimirUra fortuitos cafus non temere vel
fuftincrc, vcl ctiam retundere pofTimus . Q.116 fpe^at illud vicc Prouerbi j
cclcbra- tum, \ifj.iiv ehvyjetf gV/V dv^pa^oif Tiy^ Yft- Ars hominti>us efl
infelicitatis portus. nepe fua cuiqj ars pro viatico eft . VnJe qui fapiunt,
etiam/i fuppetat abunde rcs familiaris, ramen {ibcros fuos arcificium aliqaod
difcere cogunt.quo, fi contingat, vt forcuna auferat opes, aur in etilium ire
iubeantur,fir qno fibi vidlum parec.Nara TC recfle ait Menander : e cc^aV iv
cLV7<f) TnptipzpH Tiiv tcrlctv, Sapie?2S ftm -viriq', circuntfert opes .
Idem alibi t TolH' ; -^^yji^: Docirina domino %aud eripifuopotefl . Huc
quoqjcollimat Amphidiscomicifen tenria ; OuK i^h Ta<^ivoiTu)(la,^
eiv^pco^T^rmi^ Hetpeti/,v^iov yhvK-JTepov dvSpeh-a ri)^ im 7^^ IAtt^njj.etTO^
ydp i^iKaf 0 \h .^, A*t/7?, Xikn^i TrdLpetTTKicoV 70^ wy.' ^opdif, Solamen arte
dulciu4 mortalibus tJon efje pojfttomnt^ infortunij . Mens naq-^ Hudio haud
fentit artts dedita» Moerorps oram fefui prAtermhi . Sed hucad rcm»meminimusex
Tullio pro Archia poeca, natura fine dodrina.comen- dati,qui et ipfc air malle nacura
fine dodri na,qua fine naturadovflrina.Sed bonus ille arcifex cau^Ia: fuac
feruit.Tamc cercius eft quod arce petficicur,quam quod nacuia . Sic non idem
iudicium artis et fortuna» : nam fortuna inconftans>ars certa . lercu- nam
fe^flantur et cafum ingenia cemera- ria^ artem, dodrinamque non nifi cordati ac
prouidi Lomines. Iiaqj videri feliciores ac tutioreinftatuqui a
liberalibusartibus prjcfidium qnaerunc, quam qui a mecha- nicis et fordidis,fed
maxime qu^corporis laboribus exercentiir,& a cafu pcndet,nec nifiquibufdara
inomencis tcmporum fo- lantur hominem.Eo de gencfre coqui,fiftu
licines,auIcEdi,mimi,ioculatores,miIices, baIatrones,Iix2E,ronfores, et alij
fexcenti, quiad xenodochia etiam non fponte com- nieanr,autftipem qu^ritando
vitam mife- ram fallunt. Sed/q ua: fasculinoftri eftin- "*felicitas ) non
raro etiam videas hodie Iic. reratos,& folide dodos egere • Higc non
imraerito mirabatur molitor ille,cuqui- dam ftudiofns ftipem ab co peteret, et
fc magiftrum feptem artium Ii{)eralium pra fitcretur.-Te rniferum,inquit,qui
cum fe- pcem artesliberales calleas,oftiatim vicf^u qua!ricas:mihi vnica
me3,illaqj cx infimis mcchanicis,tam abundc fuppcdicat, vtfa- mili^ni totam
lautifiira^ alam.Atnuc cui fciicfftus operij, nobificum reiuucucfcat. Andrcx A..
In iuuentam . EMBLEMA C. XJ AT V S "vter^ louisy tener at^ imberbis
vterqut, Latona tultt, quem tuUt et Semelc^ % Saluete > ^ternd fimul fiorete
iuuenta % Numwe fit veHro qudt diuturna mihi<, Tu vino cnras i tu viHn dilue
morbos t Vt lento accedat curua feneSfa fedc^* COMMENTARI IN eaclem ara
ftatattntur Bacchus et A- polk).- illc quidem iiudus, hciera rcdi- micus,
altera marm paccram » alrera racc- mutn gercii», cuius ftatuam alias dcfcri-
pfimas. Hic vcro capit^ radiaccaltcra ma- nu citharam.alcera bacillum, quo
Medici pharniacamirccnt, ceneiis . Pricatyr longam iuuentutis ti-
riditatcraabijs Dijs, qui nunnuara fcnc- icuat,ApoIliacrciliccc& Bacchoj^ui
rcm r. pcr pingunturflorcntciaucnta. Y^tCuT^t^ pcum cfl auccm ez CaIliroacho,vt
refcrt is tcrprcs Lycophronis.Colcbacurcnim Del phis Dionyfiuscum ApoUine.
Fuiflc au- tcm vctcribiis morcm diucrfos Deos cx* dem ara {latuendi>(acts,vc
puco,manifeft» uinius fupra Emblcm.tj. pc»selaudant,a DijsgcnicosdicuncNcm pc
^principcs vixos ac jlluftres pro Di^ babui» 11 Emblemata-i- 41P htbait
paginica feAa.qut quidquid admi- rarctur.aucrnagnum pracdicarcr,Dcnindi cvbat.
Mulcus eft iii ea «atcria ciaggerada La(flantius,eloqucns vir, fancq; Chriftia-
nus,tcutior Arnobius,pcrgraui« Augufti- «uslibris prioribus dc ciuicate Dci,exj
ftus luftinus Mariyr.aliiq; pIurcs Ex FI« tido pocca vcterc hi cclcbrantur
numcri Sic ApoUo» deinde Liber,fic uidetter igniferi ZL\fArm Amho funt flammis
ereafi,profati^ue ex 'it Bac" ignibus-y 9k et A- Amho de comis caUrem,
amho radtot ^nit, conferunf, iioBts hic rumpitfenehrae, hie ttnebrat pe- Boru .
Tener atq', imberbts vfer^; ] Sic Tibul- Ihs clcg.4.1ib i« Solts Aterna efi
Phmho B:tccho<ji iuuentfu, Nam decet intofuf crinK vtrumej', Dei. De Baccho
et Apollinc plura habes apud Gyraldum in Hiftor.Dcor.Syntag.7.& 8. §luem
Laton^ fulit] Apollo louis filius, cx Lacona in Deloinfula vno parcu cdicus cum
Diana,mcdicin2 vfum primusrradi- dic.Ouid. i.Meramorph. ^em tulit& Semele]
BacchuscxSe- mcle louis Hlius, vcabunde fupta in fta* tuam Bacchi cxpiicuimus,
Emblcm.if. Saluete vcillud Homeri liiadeo». ^eufiJt Ki^pVKtf Atof eLyytKot t
rM^AV- H«c vcrborum formula folemnis fuit in Jiymnoriim epilogis . l^uminefit
vefiro] vcflrobcncficio . Tu ziino curoi] Djlucrc vino curas, id
eft,anferre,t©Ilcre.^ccTot®op«.Ouid. i.Art. Cura fugit multo dtluiturqi mero .
Horatius: Cura* edaces diffipat Euhite^ . &TibulIus i.Eleg. Bacchui agricoU
magno cofeSia labore Ptcioray triftitid diffoluenda dedit . TuviHu dilue
morhos] aufcr corporis aegritudincs ccrra vidiis rutione. Vt lento accedat (^c]
dhht^yopiA T€- D Y o funt,qu(f vr corpus bcne confti- I A'
^^^u"'»^"^^olumeco^iferuantjfic 1 1ttudt ^ animum ipfum curis
expediunr, nimi- fm eon- imnccrta vidus ratio,vinumq; modera- ticentta,
fumptumj vt contra crapula et vinolea- ' tia»vt etiara curae edaccs naturani
hominis j labtfa<fhm et corrumpunt,ipfamqi ienc- <riHtcm accelerant.Hic
icaq; dcfcriptos vi- jfpoHo ^> deas ApoIIinem et Baechum:illum quidc Bacchm
mcdicuia:principem,qui falubri diretapras iHr.eii • cipiat quid quancumqi ficin
vitflu fequen ^uid » dum vcl fiigicndum:hunc vere, qui vino follicitudincs
adimat. MarHI. Ficiuus lib. Dc vica coslitus comparanda, duos hofce Dcos (iC
copulat: Fratrcs ccrt^ func indiui- duiq; comicesPhoebusatq; Bacchus: ilie
quidcm nobnduo potifTimum adferc, lu- mcn videlicccacquclyram;hic icem pra^ci*
pu^ duOfVinumodorcniquc vini ad fpiri- cum rccrcandum,quorum vfu quocidiano
fpiricusipfc candem Phoebaeuscuadic &li- bcr.Philofophorum cft etiam ca
fententia, fedtria tamen c(Tc ad vitam ]ongam,adco- que valetudinem tutandam
neceflaria con ftituunc.Piima cft frugalitas,cemperantia, (bbtiecas fqnam modo
<tletiretP appellaba mus) cam enim e(Te macrcm fanicatisadc- uerancartis
medicar profeflbres:eam virtu tumomnium domicilium prajdicant phi- lofophi
omnesjviclus cnim tciuiis hoc effi- cir.vc in primis valeas bene, ait Flaccus
1. Satyr Prudenter itaq^ horrabatur Plucar- chus iuuenes.vt ha;c criacurarent
habcre* ananimo cempcranciam,in lingua (ilentiu, in ore pudorem.Secundo labor
et cxcrcica tiocorporis moderara,ociumenim vircsc» ncruaCjVt rubigincfcrrum
exeditur. Benc Ouidius : Cernis vt ignauum corrupant ocia corpu^-, Et vieium
capiunt^ni moueanturtaqutk Vcendum exercicationibusmodicis,inquic Cato apud
M.Tuli.tantumquccibi et po- tiouis vcendum, vc rcficiantur vircs, non opprimancur.
Hac fupcr rc confulcomni- no Gymnafticcn Hicronymi Mcrcurialis. Tcrcio volupras
animi hencfta et obleda- tio:corenim,inquocft calor viralis, facild
moleftijsartcritur, vc contraexhilaratur ljetitia,viresqj fumicQ^a racionc
Arift.4. de morib. ad Nicoraach rifum et iocuait ad vitam degendam «fte
neccfl[arium. De- mocritus vitam bcatam in ticas tranquilli- tatc pofuit, et
rifui laEtiriajqueopcram da- bar. Lcgimus et fapicntiftinium larorem lc gum
Lycurgum, T(y ^/A<yT/,id eft, rifui ftatuam crcxiire, coque Lacedarmoniosad
rifum &I?titiam inuitaifc, Piurarch. in Ly curgo.Quare Interpone tuit
interdum gaudia curis . 4^0 Andrc^ A. In quatuop anni tempora . EMBLEMA A DFEN1SSE hyemem frtgtlla Yenumtat ales Ad
nos vere nom garruU hirundo redit . Jndicat .nHatem fefe expe&are cucuUus . Autumno
esl tantum cernere fcedulas. COMMENTARIr. 1 1. QV A T V o R cJepingantur
3ues,frigil 'a>hinjndo,cnculns,& fice.iula, ar- boribus
ii.'fidcnres.Pidor hic de fuo nimis liberalis quinram et fcxram a<fc}icfit,nobis
innitis, Teluti quintam roram currui iun- gens. Cxterumdefrigillaagir
Ariftotelcs lib-S.Hiftor.animal. cap.j. De hirundine nosegimus Embfem. 70.
Decucuio Em- blei-R.^o.Dc ficedula vero Emblem.94. 1 X vulgariobreruarione
fnmprum Em blema; folemusenim perquatuor auicula- a/ifii nm rum geuera qiiaiuor
auui tempora defigna re.Frigilfa hyemem /ignificat hiriido vcr, cuculus
aeftatera.ficediila autumiium. ^ed et alia efle quaruoranni remporum fymbo ja
nemo cft qui nefcir.-vt veris,cifta floru, quia verccunda florefcunr.Cifta vero
fpi cis referta xftatem refert, vt eft apud Eii» febium.Et copia: cornu vuis
& pomis plc- num autumni eft indcxificuri menfa apud igncm paratahyemem
fignificat. Ncc fo- lum anni tempora huiufinDdi fignis dcno'» tabantjfed
&inregros Faftos hoc modofi- bi confticuebant .- B.eiioco in memoriam, quod
po Emblemataj. 42 h:unde v\u nun cico «iio^ oHni piier in patriaapud riifticuni
lcptuagenariiim vidi, tabellas nepebuxeas duoficcim>l2eues,fubtiIes,in modum
libel- licolligatas, in quibus fingulismultipli- ccs erant exaratacfigurx.a
paftore, vtaic- bat illc.Scd certe fi iam maturius illa ru- mino, qaa; memoria
adhuc viuida fuggc- rit.videntur mihi aliquidfupra rus fapc- rcLubcns etiam
refcrrcm ad Faftos pidu ram illam iHirabilem inauguftiflimo Pras- torio
Patauino,qu? tot cu tiofa ingcnia tor quet.fi frcqucntiores inuenirem aftipula-
torcs.Aft harc '7rAp6pyei>( . ADVEKISSI hyemem] Hyems,pars an ni
frigidiftima, Hc divfta atto t» u«, ^luo . Vude per y. fcribendura cenfco . Nec
me mouet Varro, qui hyeraem ab hiando de- riiiat.quod anima,qu3e a
nobisefflatur,tn appaieat:fpiricus er im noHer hyemequaft in nebulam conctetus
cernitur • Frigilla] Auis a frigore dida ^ quod eo cantet& vigear,vt
quibufdara plat:et;Gr? cc, crTri^A. Germ.FincK.HiCj^a Aguza?2ie ue. De qua
Arift.Iib.8.c.3.dc hiftor.anim. Ali) legunt Fnngilla,& Fringuilla, indeq; verbum
Fcingultire defledi putat Feftus, quo vfus eft ApuIeius,pro pr2epedite&
obfcurius verba enumciare: Audifti priui- gnum meum vix lingulas fyllabas
fringul- tienrem. Et iterum.- S^pe iii
rebus nequa- quam difficilibus fringultit, vel omnino obmutefcit. Sed apud Hefiodum
non fri- gilla, fed cornix habetur pro hyemis hie- roglyphico : fXYITOl
itpi^OlAtVH Kpa>^VI KAKtpV^dL Kt- pCOVH. Quod Maio ita tranftulit .• Tum cornix plena pluuiam
vocat impro' ha voce . JE/ fola in ficca fecum Ifaciatur arenit . Garrula
hirundo] Dc hirundine,& cur garrula dicatur,dixiinus Emblem.^c, Hi-
rundinesplures amari conuolantcs verni teraporis indiciunj cfte docent aud:ores
. Ouidii.s i.Faftor. 'EaUimurlan veris pr&nucia venithirudol Notum eft
adagium. F»^ hirunde non fa- cit ver . Cui /imile adagium aliud, jiudi
Chelidenem. eo qiiod \\xc auis prajnriciec veris adiientum. Legc Picrium
lib.12.Hie roglyph.Dicuur enam a Sappho ^po^ Ay- yiKo? tfj.ip6<pm'o^
Aw^civ-Vens nuncia bla diloqualHfcinia. Sed ciconiam reperio c- tiam
veriseflcnotam. Eaenim aduenientc hyeroc migratin rcgiones calidiorcs, vcrc nos
inuifit.Scd et nonnulli addidei^e in asfta tis pidura,quia conftatefleex
crraticisx- ftatis . Adha:c Miluius ciufdem temporis verni ponitur indicinm,
quia verno pri- mum temporc incipit apparere.certumq ; fit ciusmincium. Eiaui
nomen iKrivo) ab aducntu, qnod magno rnfticorum et pau- perum defKterio
exfpedatusaccedat. CucuUus] Videquse decuculo diximns Emblem.<?o.Tribuitur
hoc idem hirnndi- ni a Philemone Comico: ^ W/xsV "^^KiiS^covTo ^ipo^ydyuvcu^KAKH»
Hirundo SLftatem nunciat-, 0 mulieres . Sed Ariftophanis interpies Equitibus
hoc citat.Tg^cfc p^gA/cTiyj/gV/i' iApoi dpX^' Koua. hirundo verts eH initium.
Eicedulo/i] Ficedui^E ab edendis ficis di' d^as,autumiio non rolum crebrajfunt,
fed ctiam molefta2.DehisEmbIem.94. H o c refereiidum videtur ad quafque
temporum &annorum viciftitudines, vel ad ea,quae fuo,nopalio tempore folent
ef- fe tempeftuia.quorumqj inagna vis eft, fi fuo rem pori v (ii m accomm odem
us. Retflc Ouidius : Temporibus medicina valet, datatempoU profunt : Ztdata non
apto tempore vina nocent* In hanc temporis quafi cyclicam ^.gT«t- ^ohilv varij
varia luferunt, quse hucnon piguerit afcribere,eaque potiftimum,quae maiorem
cum hoc A. tetraftichoafli- nitatem haberemihi videntur.Lubcs enim
praeierroitto Horatianam Odam 5. lib. 1. et 7.1ib.4.0uid.ad Pifonem : Cef[at
hyems, madidos ^ ficcatvere ca- piUos : Ver fugit Afiates, Affatum terga
lacefftt 1'omifer autiinu4,nebulis ceffurus etvndis. Idem primo dc remedio
arooiis: Poma dat autumnus jfermofa efl mefftisu Aflas : VerprAbet flores,igne
leuatur hyems . Et Tnfliiim qnarro : Verepriu4 flores,&fiH numerahis
p.riflas, Vomaper autumnu,frigoribi'is niues, Claudian.de (ene Veroneiili,qui
nunquam pedcm limir-e fui tuf^uriali cxtuleiac : Erugibus alternis, non Confile
computat &uum : AutumnumpomvSiVerfibi Hore notat. Idem condit ager
foleSttdemq^rcducit'. Metiturqi ruflicus orbe diem . D 5 ^arthol TicedU' IV.
Temporu vicijfitU' 42^2, Andreas A. JEtates Barthol.AnuUisin Poefi pi(fla,ad
hominu hominvs magniqiie inui)di perpetunm et ajternam teporibui ciirruni
ingeuiosc tiaduxit : etnni com VeYy&fta6,aHtunm,ljyems,h& quatuor mnu
faratii SunttempcHates orbe "Jolubilibii4. §luatnor Atates homo fic habet
integer dui, ^luipuer^hmc iuueniSymox vir, ^ inde fenex : J£t&rno vt
fimilis mundo reuoltitio vita Nos itidem Atcrnos arguat ejfe homines. Iflud
nimirum e(l,quod Eratofthenes non infcite a:titis partem vigentem verefTedi-
xit;eam autem partem,quas vigori et flori fuccedit.asftatem &autumnumj&
hyeme ligentem et ftigentem fenedutcm . Ean- dem fententiam complexus eft Nafo
ij". Metamorph-hac verborum ferie : §luid?non in ^pecies fecedere quatuor
annu Aipict4,&tattiperagente imitamina nojird? tener ^ laSiens,pueriqi
fimillimu^ auo Vere nouo e^l,tunc herba recenSy<^ roborts expers Turget y ^
infolida eBy ^ Spe dele^at a- grefies . Omnia tunc fioretyflortiqr^ coloribu4
almus ZJtdit ager,neq'j adhuc virtu^ infrondibui vlla efl . Tranfit in a.ftatem
poft verrobuftior annus, Jitq ; valens iuuenvs-y neque enim robuflior 6Ltas
VUatnec vberioYinec quAmaguardeat, vl- laefl . JE^cipit autumnuSypofito feruore
iuuent&, MaturHS,mitisq\ inter iuuenemq-^ fenemq; Teperie mediu4,^arfus
quoq\ tepora canis. Inde fenilis hyems tremulo venit horrida pajfu, Aut ipoliata fuos^aut quos
habet,alba ca^ pillos . Noftraquoq; ipforum femper,requieq', fine vUa Corp»ra
vertuntur : nec quodfuimmve, fumusve Cras erimus . Facere hic non pofTum, qiiin
immenfum ^^^^Z* hoc Dei beneficium, fi non prodignitate extollere (quis enim
iftud qneat?J at deli- • baie
inftituam,qu6d gratiHTimas has vices temporum,a,'ftatis et hyemis, fementis ac
melTiSidierum et no6tium fecit,vt terraac animantia conferuarentur.Abfq; his
vici- bus res hnmanas duraie non peffent . Per- petua enim jeftas omnia
exureret, perpc- tua hyemeomnia rigerent et corrumpe- rentur.Hinc fcirum iihid
principis poeta- rum,ex intima Philofophia depromptum, vt alia vatis illius
permulta, qnod vehe- mentermihi femper arrifit Non res hunc tener& poffentperferre
labore» Si non tanta quies iretfrigusq; caloremq^ Inter,^ exciperet
coelilindulgentia tcrras. Ad has autem temporum vices conferuan- das, et rerum
nafcentium foecunditarem augendam,admirabjli fapientia Deusmo- tum 5olis et
Lunse et conuenisntes ftella- rum ortus& occafus accommodauit • O magnum
diuina: bonitatisargumentum ? De anno et eius partibus extat a^nigma tale : BH
genit9r,natosqui bts fex procreat, vni ^nigr, Cuiq'y horum nat&
trigint<iidi^pare formai de ann ^^&da?n funt nigr&, qu&dam funt
vultim bus alb& : Sunt immortales omnes,moriuntur ^ oes . Muc refer
prouerbium, Ver hyetnem fe- quiturySc varids locos Hieroglyph.Pierij» Idipfum
ait Seneca, Epiftola quadam ad Lucilium difcipulum : Nullius rei finis eft:,fed
in orbem nexa funt omnia, fugiunt atqj feqiiuntur.Diem nox premit,diesno- ^em.-xftas
in auturanum definit:autumno hyems inftat,qu2e Terc eompefcitur : om- nia
tranfeunt vt reuertatur.Nos quoqj a- Uo cranfimus . Jcyphus Erableraata^- 42.3
Scyphus Nefloris • * EMBLEMA CII. Clauicuh ex auro^ Ttant circum quatuor anpi\
Vnamquamque fuper fulua columha fedet. Solm eum potuit longaum tollere Nesior .
Mjtontd^ docea^ quid fibi Mufa z>elit ? coelum, fcyphm tpfe : colorj^
argenteus illi^ Aurea funt coelt fdera clai^tculi . rleiadas efse putant, quas
dixerit ille columha^s: V mblici gemtrn magna minorg^ fera eH . Hitc Ne/ior
longo fapiens intelligit vfu: Bclla gertmt fortes, calltdt^s aHra tenet. Dd 4
COM- 4^4 Andreae A. COMMENTARII H V I V s Emblematispiaura fatisex iiib
equeiuibiis conftabtt . Nempe Ntrror vif fenex et grauistfcyphum tenes argenteimijdiiobusfandis,
aurcis clauicu- Jis et ciuat^ioranfis praeditum, fuper quas fingulas auiea
iedet columba. Cieteraruin cdmonum (cypr»us,me iudice, accommo» dcjtioreft,
anfa; eni'n et dupler fundus hic Vix ac ne vix quidcui apparent. II. Po cvLi Neftoreirlefcriptio
ex Ho- Nefioris meio fujHpraeft. Q^id veio e- compofi. crater . tio
fignirtcer,ex Atiienxo . Homeriituer- pres memoracNerroremj quamquam fe- iicx
admodumeffet.pGcuIum fuftuIilTe,c(i cxten iiiniores vix a menla collerent . Sic
liabec Homeri locus ; 'iitet^QV yj\i7HrU VSfjLi^OVTO, J^l/««r' VTrOWV^y.iVii
i}<Tetv ' K^KKoi [^iv [jLoyicov dTroKivila^eijKe 7f>ct' 'TTKetQv iov .
NiTfvp cT' 0 yipcov diJLoynTi etHplV . Qnem /ic verrebat Franci fc u s Sa
ic^^ius ; pulchram iuxta phialam, quam duxe- rat aureis - Transfixam clauis
longduusiquatuor anfA Huic inerant: gemind circum vname^uam que columbA
"Ex auro ardebant : geminis erat ahdita fundis . Hanc,fiple?ia forety
magno co7iamine quis quam A menfa y Hcfior ver}) ftcile ipfe leuabat . AthendUs
^^^^^ porro Achenaeiad huncfere mo- ^, dum fe habecrNeftoiis poculum quatuor
.xT c2 aures,vc Homerus teltatnr,nabebaCiquod ita Poera dclcriphCjvr coeii
faciCiW reprae- fentarer. Aigentum cnim,qno tantum po- culum co iflatum
erat.cosli coiorem indi- caticlauiaurci.ftcllas: Peliades, quaj circil aures
erant, Pkiades rcfeiebant ( Pelia^d25 fiquidem fajpe pro Plei idas pofuerunt
?oc tx) vt Simonides& Pindarus teftatur.per tranfmutationem literas • £t
quando Ho- inerus 'TreheiaS^etf jid eft, columbas indu- cicloui ferentes
ambiofiam^de Pleiadibusi non de colnmbis eft intclligendum . Ha!c bicuitercx
longiflima Athenxi difputatio ne,qucm vide Dipnofophift. lo.c.ix.fed maxime
I3.1ibri iz.Quajdam non posni- tend^B Ic(flionis adnotauit dc illo craterc
Neltorco Cornelius Vitcllius Anuotatioui bus in Georgium Merulam . GEMINIS
fundis] Meminit huius pocu J I li.vti et coIunabarum.Martialis Ub. S.Epi-
gram.iu EucTrum : Hiduo longdU0 cenfentur Nelfore fundi, rollice de Fylio trita
columba nitet . ^lupd grauis argenti] crater fa(ftus e
mafta argentea.CircumIocutio,quanimi- rum Neftoris fcyphum commendat a ma-
ceria . Stant circum quatuor^c] Quatuor, inquit Alciacus,anfas feu aureshabebat
po culum,& lotide columbas; fed Atheuaeus (ex ponit columbas, G^a, vt
inquic Ouid. in lta(^ist feptem diciyfex tamen effe folent. Vide igitur uum
Alciatus fueiitmemoria Alciat lapfiis. lapfus, Fulua columba] Fuluam,aaream
intcr- pretor,ne quis ad colorem fimpliciter re« ferat . J^otult longAUUs
toUere Nelior] Sic enim Homerus : Vix alij plenum.poterant fujloUere menfa
Toculumyat ipfe fenex Nefhrfacile abslu- lit iUud . De Neftore,ciusqjaEtatc
diximusfatis Em blem zS' Moeonidd] Homeri.Curautem Hofnc- rus dicatur
M^eonidcs^didum eft Embie- mate 4- Efi ccelum &c.] Tribus diftichis (equc
tibus conrinerur iTrtuv^iov > vcl vtmclius dicam,poculi i^»yyi<Tti .
Scyphus ipfe] (7>cuVof mafculinum cft et Scyphu neutrum.ftexu item
varianre,vtcft audtor Arhen^eus . Diciturc); vt ipfe putar, Scy- phos quafi
Scythos, a Scythis, quibus e- brietas nimio plus frequen^eft : proinde
Scychiffarcinebriaricft. Videde hoc non- Scythil nihil in adagio,
Epifcythifjare . Eft porro rt . fcyphus vas ligueum rotundum,lac feril-
quecapicns,Herculidicatum,vt catharus Baccho . Defcyphis& varijs pocnlorum
gcneribus vide qua: rocraoria: prodidic lo- han. Bruuerinus dc rc cibaria lib.
5 .c.5. Cos lius RhQdig.lib.17. cap-i7-.GmdoPanci- tollius Emblemata . 41 S
r&lHasdc rcbusmcmorab. lib.i.tit. i. dc Porcellanis . Fleiadas cffe pufant]
Coliimbx rcpra:- feiican: Pleiades,numero tamen non obfer- uato. Phtrecydes
tradir feptem forores fiiif fcLycurgi (itias cx Naxointula. Etqma
Libcrumcducaucrunt.eas^i loueincer (i- derafui(ferelatas. Harum nomina putan-
tur,Cela:no, Scerope, Mcropc, Alcynoe, Maia,Taygeta, Elcara. quarum feptima (vc
aic Aracus) vix ccrni poceft,propccrca quidam ciiftimant vocacam Ele<5tfam .
5unc qui pudorc occuItalTc fe dixerinc, cjuod cumalix Dijs uupfilfent, fola
Ele- dra nup/it mortali. AJij,quod illa nou tu- lerit fpe(ftarc ruioasTroias,
manumqjan- te oculos oppofucrit . Lcge Ouid. 4- Fa- ftor. Proclus vero
Diadochus in Hefio- dum.fepcem tradit Atlantis filias, ex Pleio nc
Nympha^enitas.vnde fint Pleiades ap- pellac*B;ca:terLira non
eflTehasaliudintelli git,quam J^'jvet(j(.c-i( dyyihtKAf tcov iTTTO, a-^ctip
Sv.id eft: Angelicas feptem fphdra- rumvires.Sc Cela:no quidcm fphjBrseSa-
turniaj,Steropen louis, Meropcn Marcis, Alcyuoen Vcueris,Maiam Mercurij.Tay-
gctam Lunae, Eleclram ( quam a fpar/is crinibus etiam Cometcn nuncupanc,ecia(i
Maiachoc tribuit Arati intcrpres) Solis . Vidc Coe!.Rhodigin.lib.i6.c.
i6.Seruius: Pleiades,inquit,figuura cft feptem ftellaru autegenuaTauci,quod
orcu fuo priin^aa uigationis ccmpus oftendit. Vnde Graece ^rAHct<rc?
dicuntur,efc7ro t» -TrKiHV namga r^.Lacuie dicuncur Vcrgilix,a vernitem- poris fignificatione,quo
oriuncucPlin.lib. 2. cap.^i.Gellius Iib. i^.cap.^.Fic haicdi- ^tio aliquando
tecrafyllaba. Propertius : tlo h&c Fleiades faciuntynec aquofus Orio,
Inccrdum c licera abijcitur,& dicicur Plia «les.Stac.i.Silu. Nec per
JEgAsts HyadesMi^dumqHe ni- uofum Sidiis . Vmblicigemini] fic cgo lego pcr
fynco pen,vt ftctmecrum . Magna minorq-feraefl.] Hemiftichio Ouidianum ex
Jib.^.Trift. Eleg.3. Magna minorq; ferA:quarHm regit altera Graias, Altera
SydoniaSyVtraq ; ficca,rates . Vrfara maiorem fiue Elicen, et minorem liue
Cynofurara intclligir,qu3e Graicis ar- dicuntur,fuutqi Sepcentrionali polo vc
lutaxeqnoda nixjcScardico circu>o clau fscficq; difpofic^ivc refupinaca
vcraq; ca put alcerius contegat : cuiusautcm capuc quas fuperiorcft,ad
inferioris caudam coii tendat.Dchis Ouid.Faftorum ^.Vifarum fabulam vcro
Metamorph i. Habec ergo fidus illud figuram fimilem plauftri^ vnde antiqui
Giaecorum etfxet^ctv,\\oc ^^yplau- ftrum dixerunt.Noftri quoqj.a bobus iun dlis
Sepcentrionesappcllaueruntjhoc cft, a feptem ftellis,ex quibus quafi iiidi
crio- nes figarancur.Gellius lib. x.cap.ii. Longo vfu] longa exercicatio et
experie tiadoctrinam parat certifiiraara.potiinmu quc ad difciplinam
aftronomicam longa obferuatione opus cft. Vide prouerbium . AJfidua fiilla faxum
excauat . vbi au^tor hoc ad afiiduicarcm refert,quod hic Alcia- tus ad
Aftrologiam tciulit . Vter mclius, fenferit, cgo pedaneus iudcx non dec do .
Vcramq; fenccniam eliciesex Athcnajo . Bella gerunt fortes &c.] Collatio
cft dif fimiliumrqui corporc func firrao& valcn- ticommitcunc
pra2lia,acqueiucer fcdimi- canctfapiens verd rapicur 8c duciturad re- rum
coeieltium cog iitioiiem.Arscmm cft Jongi vfus& obferuacionis, quseque plus
potcftinrebus arduis, quam robufticor- poris vircs . Callidus affratenet] iuxta
illud;^^/'?^^ Callidm dominabitur aftris . Dicirur autem calii- dus, quj callnm
longoartis vfu fibiindu- xit, audore Donato . Callidu*; rcrum iu- dex,3pud
Horaiium i.Serm.pro pruden- ti et intelligeuci rcrum aeftimacore . HoMERVsin
Ncftore,(ene eloque- jv', ciffimo et confulciincno, typum fapientias tJefloris
repraefeiuat.-cuius patcra geminis fundis, crater . argentea,clauiculis aureis,
quacuoranfis, et fubharum quaq, fedens columba, cce- lum et
pulcherrimumaftrorumornatum. figiiificabat.Nam cracer,cui fic colorarge
teuSjClauiculis aureiSjCoelum referc purif- fimuni,8c ftellasaurei
coloris.-coifibas funt Pleiades:duo vmbilicijVtraqjVrfa.Hoc igi tur fchemace
Aftronomiam cacic^ cora- mendabac, quam quidem lolus fapiens^Sc apprime
erercitacus ingenio poceft alfe- qui,vc folus Neftor fuiim poculura mauii ferre
poceracDe huius pulcherrimse actis excel!encia plura repeceie hcet ex Plinia
varijs locis,fed pocilTimum Iib./.cap. 37, (juern vidciuos properamus . 0^1«
Andreae A. Qux fupra nos, nihilad nos . EMBLEMA phe, AVC/'lSIA ^'^ternumpendens in rufe
Fromethem Diripiii^r facri prafetu vngue iecttr > Et nollet fectjje homtnem
: fg^^os^^ perofus Accenfam rapto dAmnat ab igne facem * Roduntur varijs
prudentum pe6iora curls % ^li^i cceli affe6fant fcire, Deum^vices» COMMENTARII.
Ptl'o M E r H E V s gigas miJus rupi carhei.isfcrreisailigatus cernicuijCu- ius
prajcoi iijs iiifi jeusaquila,roflro rena- fccntia arrodi^ vifera. Embletnatis
infcri- pcio fumpta eft ex diclis Socratis;Tct yW/:
)\^di(,i7rpo{^]lJ.cii'C\^\o^OLii2Lp] vice poni tur a cioc4is. Sandriusex vltimo
epigram- matis difticho, inquo totius cmblematis eaidinein elTcdicit^aliam
elicit infcriptio- nem,fic t iiim reponic:^/ addit fcietiam^ addit dolorem.M
legimus in (acris literis. TABVLAM Promethei prsEter alios I L plunmos narrat Hefiodus late in
Theogo iua, tangicin Georgicis . Sed nos cx vaii js concinnacam
adducemus,maxirae feqoen tes luliu Higinu in poecico aftronomtco,
cap-deSagitt.Prometheus lapeti filius.qui Trcmt' proprer excelicmiam ingeni j
miram, ho- thet fah minem Emblemata . 417 mmem finxiire exiftimatur,c!icitur a
loue impetra(re,vc partcm hofti^e iii ignem con ijceientjpartcm in
ri'.ocon(iimerec vidu: idq; poftea cofuetudo confirraaait.QjJocl CLi ra facile
a Deo, non vc abauaro homi- ne irrjpetraflet, ipfe Piometheus immolat tautos
duos, quorum primum iocinora cum in aram pofuiffec, reliquam carnem cx vtroq;
tauro abo/Iibus diuifam, et in vnum compofitam coriobubulo texitjofla
autem,quajcirca reliqua fuerunt,pelleco leda in mediocollocauic, Sc loui
dedito- ptionem, vc quam velleteorum fumeret paicem.Iupicer aucem,ecfinoavpro
diuina fecic cogitatione, neque vc Deum licebat omnia quasjdebiiit ance
pra^uidere, fed (quoniam crederc infticuimus hiftorijsj iptter a decepcus a
Promecheo, vtrumque putans rome^ eflTe taurum, delegic ofla pro fuadimidia teo
dece parce.Icaqj pofteain foIennibus& religio- fis facrificijs, carne
hoftiarum confum- pt3,reliquias,quaj pars fuic eocum.eodem igne comburunt. Sed
vc ad propolirum reuercamur, lupicer cum fa<flum ttCciC- fec, animo percicus
morcalibus cripuit i- gnem.Promecheus vero ironfuecus infidia ri,fua
operaereptum mortalibusignem re fticuerecogicabac,icaq; ca»ceris remotisau
xilio Mineruaj in coeIum.afcendit,ibiq; ad louisignem venit (alij dicunt,
ferulam ad foliscurrum admouifle) quo diminuto& infeuulam conieftojlxtus,
vt volare vide- retur,non currere,fcrulam iadlans,ne fpi- ritusinterclufus
vaporisextinguerec inan guftia lumen.Itaq; homiiiesadhuc plerun que qui
lasticias nuncij fiuut,celerrim^ ve- niunt.Pra^terea in certamine ludorum cur
foribus inftituerunt ex Promethei confue- tudine.vt currerent lampadem
ia(ftantes . Dc c\\.\o vidcadaghim iCur/u lampadatra <^<7.Proquofado
lupiter Vulcanoimpera uit, vt f?minam e lutocomponeret, qux
cumaftutiflimae(fet, et omnibus artibus ^adora, a Dijs donata,vocaca
fuitPandora . Hase miffa fuit ad Proroctheum cum malisom- nibusin vafculo
inclufis,quod muaus cu fpreuiflct Prometheus,ilIaad Epimetheii, Promethci
fratrcm,conteadit,qHi dempto vafculi operculoomnia mala euolare fen- tiens, vix
vltimam, et in im© refidentem fpcm occlufitjcum qua vas illud feruauit. Cum
vero Prometheus louis munus reie- ci(ret,quod infidias formidaret, dicitur a
Mercurioloiiisiuaii ad Caucafum, Scy- thixmontem afpcrum et inhabitabilcm,
ferreis vinculis alligatiis, eiq; aquila, vel vtaliis placet.vultur addictis,
qui perpc- cuo corexederet, excfumqi renouaretur . Marridlis lib. i. ^^aliter
in Scythica religatm rupe Tro- metheus AJfiduam nimio peBore pauit auem .
Ha^cideo fida elie afleric Ariftides Iib. i. contra Platonem,q!iia Promecheus
Pjieto Mythoh^ ricen communicauic morralibus. Quade gicL^. rc vide plura in
adagio, Communis Mcrcti m^j.Plato in Procagora,fapientiam a Pro- metheo
furreptam aic,hominibusq; coni- municatam.cuius h^c fere verba funt:Co munem
Vulcani et Miaerua: officinam, iu quaartesexcoIebantur,cIam ingrefliis,fu-
ratuseft Vnlcani arrem igneam, aliaraque Mineruae, qua viuenrii facultas
obuenit. Idem Plato indialogo de Regno,a Prome theoignem,a Vulcauo artes,'datas
homini- busefle tradit. Nec folum ignem,fed plii rimasaliasartes generi humano
vciles in- uenifle, de fe ipfo teftacur Promerheus a« pud A-Efchylura, quem
vide.Plutarchus in libello de Fortuna.-Prometheus.inquic, furtim e coclo
nobisafFerens ignem, id eft, rationem,omnia ifta fuppeditat . Et paulo
inferius.-Fabella de Promethei ignealio ac- quealio viritim omnibusdiuifo, fub
inuo- lucro indicat pattes prudentias in orbem particulis exiguis efle
difpeclas, deinde fc recepifle inordinem.PIinius lib./.cap. ait Promerheum
afteruare ignem in feru- Ia,primum docuifle.Ciceroin TufculPto ir.echeum ait
virum quedam perfpicacem fuifle, et in rebusarcanis apprime verfa- tum, quas
hominibus commnnicaueric s huic louemiracum, quodvericas in pro- fundodemerfa
videatur . lecur aucemab aquila excfum fignificac folicicudines Sc cnrarum
ardores,quibus vel prudenciores irreciancur, quarum vinculis cum feco-
nauiurexpcdire, in alfas moleftiores reci- dunt.Fulgentius in Mythologico,
nonab aquila Promethei cor,fed a vulture corro- di traditjidque perbelle
interpretatus cft . Qu^?dam funtapud Aphrodifajum in pro- bIematis,perdo<fla
faue^^c ad mythologia pcrtincntia.Menauder fuauillimus Poeta, merito torqueri
Promethcum inqui«,quia Vrome^ foeminamS fcilicec omnium humanarum theus fee^
calamitatum autorem, et fceleftnro omni min^.s in no animalis genus inueueiit,
vt eft in his : u^?iit, 4^8 Andre^ A. ylviT^oivTa Act//^c6f a.KKoi'' nS^i h
A.'yeL^9V o y.KXHVoJfjCJiTrAVTcts rh Qg^d Tvv£U)iet^ziTKAcra'iV'a
'TToKvTtyjtTQi Qeott T&Vo^ fxietpi v . hoc eft : Ergo immerentcm di^itant
Prometheum Tendere fixum Caucafi de rupibus ? Rcpertus ignis huic, aLiud nihi l
boni, Sed quod Deos odijje cunBos credidi, Inuenit idem foeminas. o Dij boni,
Genus nefandum . Duris autem Samius fcriptiim reliquit, Promecheum fuiflTe
coniedhim in vincula Miftorica Palladem amauerit. Scholiaftes Apol de Prome
Jonii Rhodii id figmentum retulit ad hi- theo . ftoricefidem. Aitenim ex
Agretanefcio cjuo|fcriptorererum Scythicarum,Prome thei corideo abfumi
abaquila, iuxta poe- tarum commenta, quod fuam rcgionem fluuius (cuinomen
A<^uila) frequenticlu iiione corrumperet. Cum ver6 Hercules quibufdam fodis
fluuium auerti{ret,exeo fac^um, vt diceretur aquilam abegifle, ac PiGmerheum
liberalfe. Alij fecus tradunt, Prometheura nempe cum prasftare non pollet incolis
Scythicis,quibus prxerat, ea quie neceflaria eflent, cb inundationcm fluuii
Aquilas,in vincula conie<flum, neqj folutum inde,donec Hercules fluuium in
mare deduxiflet.Seruius Gratnmaticus in Seruij de Sileno Virgil. aliam
allegoriam huius fa- Vrome- bulajaflreri,& quaimagis fortafle quadrat fheo
aHe^ Huic noftro Embiemari.Prometheum Af- goria* fyri js Aftrologiam
indicaflc.quam in mon te Caucafo diutina obferuatjone deprehen
deiat.Aquilameflfe folicitudinem, quas il- lius cor vexaret et corroderet.Per Mercu-
rium debere intelligi prudentiam: deprc- hendifle rationem fulminum Prometheu,
hcminibusq; indicafle Sed ne longior flnj, videipfumSetuium in illo verfn :
Caucafefisq-, refert volucres,furtumq; Frt- methei . De Prometheo argute (atis
Actonius Thy lefius : lUufit fupervsquodam vafer omnihu6 vnm Mortalts.tacitas
furripuitqifaces . lupiter zilcifcs?iS'ymortales imperat omnes Ludat z
toccultvs ignibus vnu6 Amer . ^^erela^ Sed nunc tandeni audiamus qucftus ipfius
Frome-^ Promethei ad Caucafum alligati, apud thei ad AEfchyhim,vc Cicero vcrtit
i.THfcul. TitanUtH foboles,focia no^lri fanguinu Generata caelo»a^icite
religatum aS^ertt Vin&umq; faxts, nauem vt horrifono freto Uodlem pauenies
timidi adne^unt nauitA, Saturnitii nte fic infixit lupiter, louts numen Mulcibri
afciuit mantis, Hos ille cuneosfabrica crudeli inferens Perrupit artut: qua
mifer folertia Tranfuerherattacaflru hoc furiaru incoU» lam tertio me
quoqifunejio die^ Trifii aduolatu adunets laceras vnguthta louus Jatelles palfu
dilaniat fero . Tum iecore opimofarta ^ fatiata affatirry Clangorefundit
vafiU,^ Jublime aduolds Pinnata cauda nofirum adulat JanguinS . Cum vero ad
ejum inflatu renouatum eli iecur, Tum rurjus tetros auida Je ad pafita refert,
Sichunc cuftodem moefii cruciatu s alo, §lui meperenni viuum fccdat miferia .
Namq-^ vt videtvs^vinclts conftriclus louts, Arcerenequeo diram volucrem
apeSiore . Sic me ipfe viduus pefles excipio anxias, Amere mortis terminum
inquirens mali : Sed longe a letho numine aipellor louis . Atq; h&cvetufla
J&clis glomerata horridiSf Ludiifica clades nofiro infixa efi corpori :
Exquo liquatdSolis ardore excidunt GuttAy quA Jaxa ajfidue infiillant
C<tucafi . De Prometheopricter
cicatos agunt Phor nutus in libro de Nat. Deor. cap. dc Pro- metheo.Lucianus in
Prometheo feu Cau- ca(bj& in Deorum dialog.fub perfonis lo uis et
Prometheij& inopufculo de facrifi- cijs, et iuAmoribus. Philoftratus Iib.2.
Platolib. denat.hominis.Horatius lib. i. Carra Od.j.Diogenes Laertius iib. i.
de vira Philofoph. Coel. R hodigin. lib. 7.C. i 10. et zi.Natalis Comes
Mytholog.Iib.4. cap.5.& alij mulfi, quorum aliquos etia infra
citabimus.Extantetiam duo Epigra mara Grseca luliani in Iib. 4. Epigrana.
Grascor.tit.fif H)ccvct$ i]pcoo>v, CAVCASIA rupe] Sic Politianus in Nii
tritia Nondum Caucafia pendens in rupe Pr#- metheus . JEternum] aduerbium, pro
perpetuo « Sed hic dignum videtHrinquifltione,qua- obrem dixerit, Aternum.
quandoquidem poftea folutus fltPromctheus, vtex Lu- ciano& Higino
lociscitatis conftat. Du- plicem afllgno refponfionem:VeI enim <e- ternum
capitur pro longifllnio remporis fpacio» llt Erablemata . 419 •tgo nn 'iorii,
'ome- ■eits vn- fp;itio,fiquiclerH,,v,ta« Asfchylus, ad tri- ginra millia
auflorum i^cuic religacus. Auc reiiera nunqiiani fuic {blutus.-naiTt nc Iq- uis
iufiiiraudum irxitiirncadecec^ex dtia- bus rebusrhoc eftjferro et lapidc,
quibus Ptometheus fueratalligatus, digica illius lupiter viuciriiufGt,&ita
eum roluit,qu9 niam illi vaticinatusellet, quod Ci rcm cli Ncriuc nympha (alij
vocanc Themida) ha beret,facuruni pratj^t filius nalccrecur.i quoeadpm lupiter
patcrerur, quaeabuf fo palfus fuerat Sararnus.Quaconfuetttduic homines yfi,quo
fatisfaccre Prometheq vi- dcrentur, auuulos lapide et ferro coirclu-;
foshabe.re coBpciiunCi Qua de rcmemiriic; Pliuius inpxooemio libri $6^ his
verbis : Qu^as/ueric prigo gemmarum, et quibns iuin js ii| cantUi&
admiratio exarfertc, dixijuusquaclamxenus in mentione aurt^an
invloruinquc.ifAbulaeprimordiiwn: a rupc Caucafea tioa.^uncPromethei vinculorum
interpretationc iatali ; p r i m um q ; f rag m en- tum ij^jEiiadirfiim fer ro,
ac digito circil: datt«ni hoc futifc anixulum;, et hoc gcm- ma«l'« Vnde 'quoq;
eft^vt folusferrcus an- nuIuSiquodiuf Romaui funt v(i, id poflit
fignificare.;^5«d dcLannulorum origine, eo- lumq; vatiogeftandi rim.confule
do(ftif- {imum Sckoliaften PanciroIIij lib.i.de re- busmemorab.tit. DeLegatis.
Prometheus] Ex etymo nominis often- ditur Prometheum vatem fuiflejnam Tpo-
Ijl))Bhcl prudenriam>prouidcntiamq; figni fieat ; et
'T/5o/xw^euo//«w,prpfpicio.proui deo.Vnde adagium^-srpo^av^-eyV //sta t«
'^petyfJLATetM c^:Frometheus pofi res con- fecids, Diripitur iecur] pro iecorc,
Graecalo- cutio frequentiflima Poetis, in qua deeft praepofitio KAToiM
e(i,fecundum. vt, nu- 4a pedemyfradtus membra. Ouidius :, Pa.rffi quafcunq'y
fedendo TleSlitur, SacriprApetis] id eft.auis diuinae- Peri-
phrafisaquilaJ.quaSjvralibidiximus, loui facra eft.In qua fignificatione
vfurpatur a Virgilio3 .Ameid. JEt volucrum linguit, prApetis pmin^ penHA,
Pracpesautem,yt docet GelMib. ^.cap.<r. auisdicitur, quas opportune
inauguriis prxuolat. Bloudusprxpetcs diciait, qu« fe antc aufpicantem
ferunt.nam praepctere diceb.^nt antcirc.Ouiiius Faft.6.. Tune oritur magni
pr&pes ndunck louis,. Hanc autem Promethei aquilam (iuquic Higinus)nonnuIli
ex Typhoue et Echid- nanatam; alij ex Terra&Tartaro: com- pjures Vulcani
fa^lam manibus demon- ftrantyariimamq; ei ab louetraditam di-' cuiit . / I.t
noUetfeciffe hominem] Viomtt\\zvL^ Prorfie- enim hommem finxi(re,& igne
plam e Goe< them ho- lo fublato eundera aftimaflecreditur.Oui-; mine fiu.-
dius lib |i.Met3m.orph. *-^x-/>. Natus homo efi\^ fme hmc Mmf^o femin^ jU'e
opifex rerum,mu»di melioris origo Siue recens teUus JeduBaq^ nup^ ab alto i
Mfhere cognati retinebat femika coeli : - ^uam fatus lapeto mifiafiuuialibui/vndi&
Finxitin ejfigie rnoderatum cunSia 'Beoru* Fama cftjPronietheum cum hGminemfin
gcret,portiones accepcas e fitigulis ctemeu tioti^^ ^isfuooperjadmifcuifte,atq;
pro ipforum . elementorura tcmp,erameutis non folura vires fiugulis corparibus
addidille, (cd e« iiam motus auiorum et mores . Qui vc- ro magis etiam fabulos^
rem 3ggre|Ii.s«t expIicarG,dixerunt,timorem Icporis,aftu- tiam
vulpis/ambitionem pauouis,. feritat6 tigiidis,iracundiain leoniSi&
magnituiiir nem animi fuilfe hominibus ab ipfb Pro- methep adiun<5las : quod
ita fignificauit . Horatiusin primo Carm. s. ~ Vertur
I-'rometloeus,addereprin.tipi Limo coacius particularr^ vndiq; \ Deleiiam
i^tnfani leonis ^ Vim iiomacho appofuijje nofiro, ■ . - Memorisepiodidu in
Phocaicis Paufani.is* non procul a Panopenfibus apud toiieur .tem quedam faxa
fuiflfe ingentia,reliquia^ creditas cius Iuti,e quo Promctheus vnv- uerfum
genus hominum finxir.Hunc poo- tica quadam cum fuauitate repfeheiidic
Propcrtius hb. 3 .quia c u m pJu rimujmi €pe rajmcorporc hominum redtc
forfnando confiunpfiilccmentem neglexerit > in qua fcite &optime
fermanda cotum ftudiu^rii - eratadhibendum.fic enim iiiquir ? > > ®prima
infeUxfin%enti terra Prometheoj^ < lUeparunUcnutipeiioris egitopm: ' /•
Corpora difponensymentp non vidit^n. arte\ Recia animi primum debuit efie
vict-i^ Tigulosi^-jperofus] quiaex lutohominc finxerat,materia fcilicec
figuliiia . Ab igne] Solis inceUige,vt pkriq; fabu iaiituxjquanliiitfupraretiam
diximus,ti«ne ' illuui 430 Andreae A. -ilium fuiifc lonij . Ksdmitt^r varijs]
Hacc duo carmina ri- detuiir alhidere ad dogma illiid Pytha- loribu!?
angoribusq; non excruciandam, nexplanat Diogenes Lacrtius invitaPy- Prudentum]
nimium altc fapicntum . hcnc dixit^prudentum: nam rciiquos non fimilis maccrat
cura^& Promcthcns pru- dentcs rcfer: Hinc Alci.Aphrodif in pro
blcm.fenrentia: Similitcr.inquit » Promc- theuicum fapicnscrtccfidercxque
aquilae cau(am pcrneftigarct, naturamq; ciusac firum,cumqTdifccdi cupiditatc
vcluticx- edcrciur i ti\m dcmum quieuit, cum ci Hcrcules dubitationem omnem fua
fapicn liafoluit. f^i cxli affeciant.] lopho^i Bacchis,vt icfert in Eclogis
Stob«u$ : B^rt^AfJLOd ToJ^iyOva-A mpyvvn ^ ZUTH, TO(rO\JTO fJLAKKOV vl(T(TOV
HiTtTeU, IV. V A fi. I A hoc Emblcma nobis fuppe- §luid per ditatdocumenta,(cd
qnaedam libaflfclufH» ^ome- ciat.Macrob.Iib. i.in Somnium Scipionis, theu Cau
huius iabulae myftcrium exponit.Pcr vul- eafo aili' tu rcm,fiueaquilam,iccur
immortalc tun- gatum, dentcra, nihil aliud intclligunt prifci illi Thcologi»
inquit, quam tormentajnalas confcienti? obnoxia flagitio vi(ccra intciio ra
rimantis,& ipfa vitaha indefcfla admiifi fcclcrisadmonitione laniantis,
fempcrqnc turas.fi fortc rcquicfcere tentarint, exci- tanti$,tamqwam nbris
renafccntibus inha: rcndo,ncc vlla fibi mifcraiionc parccntis.Ic gc hac,qua (c
iudice nemo nocens abfolui tur.nec dc fc (uam potcft vitatc fcntcntia . Cui
vidctur aftcutiri Pctronius his hendc- cafyllabis : Cur vultur iecur vltimum
pererrai » Et pe^us trahit,intimafqifibrM4t Nen ejt quem lepidi vecant poetA :
Sed cerdis malajiucratqi luxus . Hic autcra conucrtitur fabala vcl in cos, ^ui
diuina Philofophiar myftcria nefcio cjuamente fubtilius conantur indagarc : vcl
ineos,qui naturali iudicio, fidci Chri* AianjBoracuIa compIcAi,vcI ctitm ipfaaf
canadiuina (quasfcrutari pcriculo/iflimu eftfVtquid plane dU^vvxTov)
difcuicrcdc- que ijshumano (enfu aliquid ftatucre fe polfc putant: ad quae
ccrtc humauioculi caligant, rc nodus ad lumcn 5oiis diur- Mum. Proin^eSapiens
Prou.ij^. ^iuifcYU- tatur maieRatem, opprimetm k ftoria . Quo^ ctiam
(pc<ftat illud Earipidis ; ^povHV dv»Tov i (AtydL. id cft. Mortahmnon decet
altum faptre * Scitu digna funt illa Arnobij lib.i.contra Gent. jp^^^/^. Qu«
ncqucunt fciri » ncfcirc nos confirc- ^^ mur, ncquc caconquirere ant
inucftigare ^^- 1 cutamus,qBa: comprchcdi liqilidiflimum ^-^ r^ cft non
poftc,quarouis millcper corda fu- Ya^^onie fpicio fc porrigat atqj inteodat
humana . ^^^, ^ Et ideo Chriftus, cum mortalium fcirct caectmclfcnaturam, ncq;
vllam peffcco- prehcnderc vcritatem pofitarum antcocu los rerum,pro comperta
haberc,& cogni- to,quicquid ftbi efle fuaj(ifter,& prorfusfu
fpicionibus hxiitare.Iicigiofas fcrere atque intcderc qua:ftioncs;omnia illa
noshnque rc et pofthabcre prascipit,ncque in res cas> quaehnt a noftraprocul
cognitione dimo tx,infru<f^uofas immitterecogitationes . £tdcinccps:Quid
eft,inquir»vobis veftiga re,conquirerc,quifnam homtnem fccerit? animarum origo
qux (it ? quis malorum excogitaucritcau(Ias?orbc iit Sol amplior» an pcdis
vniui latitudine metiatur?aIieno ez lurainc>an proprijs luccat fulgoribus
Luna ?qu? ncq; fcire compcndi«m,ncquc ignorare detrimcntum cft?Rcmittite haec
Deojacqj ipfum fcirc conccditc,quid,qu» rcaut vndc /it . Vcftris non cft rationibus
libcrum impliearc vos talibus, et tam rc- motasinutilitcrcurarcrcs. HjecAmeb.
j^;„tttij Addam et aliud oraculum Minntij Feli jgHgtf l cisjRomani olim
caufEdici, qui in Odla- ^,^,, uioita fcribit:Quo magismirum cftjnon
nullostasdio inucftigandaj penitus vcrita- ti$,cuiIibetopinioni tcmcrc
fuccumbcrc, quam in cxplorando pcrtinaci diligentia pcrfencrarcltaq; indignandum
omnibus, et indolcfccndum cft,audire quofdam, hos ftudiorum rudcs.litcrarum
profanos, expcrtcs artium ctiam fordidarum, ccrtu aliquid defumma rcrum ac
maieftatc dc- cernere,de quatotomnibus fajculis fcfta- rum plurimarum
vfqucadhucipfaPhilo (bphia dcIibcrat.Necimmcrit6:cum tan- tum abftt ab
cxploratione diuina,humana mcdiocritas,vtncq;quxfupra nosc^Io fu fpenfa fublata
funt,neqi quxinfra terram profunda dcmcrfa funt,aut fcire fitdatu, aut fcitari
pcrmiffum,aut fcrutari religio^ fum.bcati fatis,fatisq3 prudctesiurc vidca
0Qur>fIfccundu illud YctusSapietisoracu-, Emblemata-. . 45 1 lii^nofmetipros
famifiarius ndiieiimrrs.lHc co5,qiii A^rologi iu^icnrij vulgo luincu-
ctMiniitiiispaulo pofthacile reir^doc^e p^ntur, q-jornm animasquantis vagetut et
prudcnter.-Proincfc, air, fi quid fapicrt^ia:' *cnteribus,Jalij VHlcrinc . Vcl
in quofdam vobis aut verecunaia: ea,derinicec<5e:i pia- Pliilo(ophos,cjui
qu^ abftrufa ^rorfus,at- gas,& muriclifata& fccleta rina4ri;(atiseft ■
que abdira Dcus.cire voluit.fcrutati funt :
propcdibusafpicerc,maxim^iiTdo(5li<;,im acnacuratn rerum coslcftium
inucftiga- poIitis,ru4ibus,agrcftil3US, q.'J.i>VVV»o.'Vcil riint,quxi jiobis
{Qijg^ tcmot^ ncq; occr datum intclligcrc ciuiiia.muJ tt^ mapb de- Its confpici
^neq ; tai)g< rtanu, ncque com- ncgatum cft diflrcrcrcdiuina.Quamquani
prchendi fetifibus pofninc, 8c tamcn deilla fi philofophandi Iibidocft,Sotrarcm
fapic rnm omhuuii ratione fic difputarunt, ve tix principcm, quifqnia vcftrum
tautus ca,qnae aflreruetiHit probata 3c cognita vi- 6ft,fi
potucrir,iiriitctur.Eias viri, quoties dcri voIuerint,art Lat^antius in
opifici* de ccjclcftibus rogabatur, nota refponfio Dei.Vfacfl: ctiam hac
epigraphc commo- ciii^^dfftprs not»nihiladnos. Qttodon de anus quxdam in
Thalctcm Philofo- culum idcni ipfepra:fc«fit,iccircd vniucr phum, qucm cum
fidcra no(fl;u CQntem» fi$ fc prarpofirun», iion quod omnia com- plantcm forte
in foucam incidcrc yidilfcf» pcri/ret, fedquodnihil fefcircdidici^Tct .
illudcnscifacet^dixitrQiias fupra nos, 0 Itaconfcniioimpciitiac fumma prudcnria
Thales, nihilad nos: quomodo, obfccio, I cft.HocfontcdcfliiiitArccfilaf, et
mult^ CGclcrtiacomprchendcfe p«teris, qui ca, poft Carneadis Acadcmicorum plun-
qua: funtantc pedcs,non vidcsf Anftondi- worum in {umfrijs quacftionibui tuta
du- ccbat,corum,qux Philofbphi fcrutanrur » bitatio: quogenctc philolophari et
cautd aliaad nos pertincrcalia nihil.quacdara fii indodi pofTuut, et do<fti
gloriose. Quidf pra nos c(fe,Scnfit autcm difciplinam mo- inani' Simonidis
Melicinonneadmiranda omni- rum fpcc^arcad nos^ (bphifticam iiihil jui ti eerda
bus et fe<flanda cu.b(5iatio? quiSim«nide$ nos fcrtincrcco quodad vitsc
emcndatip-- IV» re- ci\m de eo, quid > et quales arbitraretur nem non cautum
non profic, fed rixas ctia Infum^ Dcos,ab Hitronc cjrinnoqtiaercreturjpri et
contcntioacs progencrct; Aftron«miain mo^delibcrationidtcm petijt: p«ftridicbi-
vcr6,AftroIogiam,& huiuimodi artes fu- <iuum pror©gauit,'raox alterum
tanrum pranos cflc omnino. Fabulam haiic Pro- admonitus adiunxit:poftrcm6 cum
cauf- methci ab Hcfiodo in opcribus pcrtradla- {as
tant2mora(tyrannusinqutrcrcc>re(p6 tam,ad rci vcritatem explicac in pro^^mio
ditillc: Ciu64 fibiquantoinquificio tar- libri vltimi naturalis Hiftoriae
Plinius, et dior pcrgerct» taato veritas ficrct obfcu- inlibro
Problcm.AIexandcr Aphrodif.Ife tior.Mca cjuoqj opinionc, quaf funt du- ge
prxtcr citatos fupra, Diodorum Sicu« bia,vt fuBC, rciinquenda funt : ncc cot ac
lum in 6.La<5lantium lib.i. c^ap. 1 1. Huc tantis viris delibcrantibus
tcmcr^ et auda rtf^ccnda dilpucatio nobilis Socratica c% iJlcr in alteram
partcm fcreuda fcntcntia XciK>pko«.i.Comipent fcrc initio,& qu§ eft, ne
autanilisinducatur fupcrftitio»aut LaAantius in 1. cap» Diuin'
Iiiiiki.&>. €>ainis religio dcftruacur . Sic Minutius • ColW^xi •
Foteric ecijun uoQ iacom^od^ corc[ucri,tii !• Aftro. 43^ Andreae jiMciati Iti
Aftrologos* EMBLEMA. 1 C A REi j>er fuferos qui raptus aera, donec ^ In ware
pr^^aptem cera liquata daref . Islunc te cera eadem .feruens^ refufcitat ignu^
^ Exemplo njt ddeeds dogrhata certa tuo . \ \ Alirologus caueat quicquafn
pr^dicere : pr£ceps Nam cadet vfnpolior dum fuper alira voUt . COMMENTARII. I.
TVVENI s alatasiii confpe^flu radia- X ti Solis ab aUo in mare fiibiediiim
deci- dit,alis vndiq; difflueutibiis . II. IM1TATV s efl: Alciariis Epigram-
Typus nia I«;;yetvtf,ex 4 Antholog.quod talecft: fndtis' . Ua-iJiivov . fKctpi,
K^poi lAiv crg hwhin' vvv H fft ciyZy if.n'S!7ipa, TetKKi kA7' ^!epA, IM) Koirp
ov, liepo^ev 'prt'7rrav, iKaptov T6A.gV>if, In lcarum &neum extmtem^ in
lauacro, Icare.ceiaquidcmtc pcrdidit, inincvero te cera Rcuocac Emblcmata^. 435
Rtuoeat in formam rurrum ftatnarins. Scd agednm, nc pcnnas tolle pcr aera, nc
lauacrum, Exacrecadens, Icarium facias. lcArcce^a olim te perdidit.ett /ttodo
cera Adforma renocat te hen> fictor eidhuc . At veroptnneu ne toUe per aera,
lapfti JHalneM ne fiant nomintt lcarij . Alitcr Ceratihi vita prius ahfiulitjcaretfed
nut Te eera finxit denuo doHa manus . Immotas liquidu feruato per aera penna4,
Balnea ne fiant nomine clara tuo, San<2:ius veroita Latinicati donauic :
lcarctcera quidem te perdidit yipfa fed igne Artificts redijt prifiitia forma
tihi . Kunc age ne meneas pennas, ne forte la- uacrum, Mthereab vfq;
c.^r-densjcariumfacia^. U*,^ ^ In hac verfione verba illa ttnpof, et Ktipu, '
inrcrpretibusjvt et ipfi Alciato, negocuim praebnifle videncur. Nam in primo
loco KiipoSyCcTzm ngnificat:iu (ccundo videtu r accipi pro igne . Qnod vcrbum
Alciatus Tolens exprimere,dixit : Kunc te cera eadem feruensque exufcitat ignts
. Ttintclligasj^w^, pro, ideft, pofiruraclle pereVg^wj^WiT/i^iquod in Poetis
farpenota- runc Commcncatores : fic vt (\t fenfus : Nunc eadem cera, hoc
eft,ignis artificis te itcrum fufcitat. Nam Icarus hic, de quo loquitur
poeta,a:nea eratimago Icari.Ica- ihulfL^ i\ autem fabula fic fe habet:Icarus
Da,'da- i^ri . li filius fuit.quos Minos Cretae rexip.laby rintho a D.-edalo
fabrefafto concIuficSed Dse lalus corruptif cuftodibus fub facien- dimuneris
fpecic, quo fimulabat legcm pode placari, cera et pennis alas fibi et fi- lio
labricauit,quibus ex iFnpecio Minois, quijate terra mariq; imperabateo tempo-
re,euolaieiit. Sed cum D^cdahis et fibi et Icaroalas humcris aptarct, mulcis
verbis filium monuit,ne vel fublimiora loca, vel mari nimis propinqua
cxpeccrer, fed me- 4iam quandam rcgionis viam leruarei.fe- ^ne volantera
fequeretuv; fi<:euia"? joqui- tur apud Ouidiura : Mepennic feciare
datis: ego pr&uius ibo - Sit tibi cura Jequi.me duce tntus ervs . Nam fiue
Zitherias vicino Sole per auras Ibimus, impatiens cera calorvs erit . Siue
humiles j^iore freto iaciabimus alas, Mthilps A^uoreps pe7ina madefcet aquis.
JnttYvtrumq\ vola: ven^ot fuoq; natg ca- etet», Quaq-y vocant mr^ vels fetunda
dat» . Yeriiin Icanis, qna; fuBC adolefccnttrm ingenia,parn?n ca rcfcrrcratuf,
ncglc6li?- qne patcfnis admonicionibas, captus fua- nitate voIandi,aItiora loca
expotiuitrqua- r^alis nimioSoIiscalorc Iiqncfav5>js,iu oit rc pracccps
dccidit.quod ab eo fuit lcaim nominatum,Tt aic idem Ouid- }• de Artc amandi :
Icare,clamahat; penn/u alpexit in vndis : Ofja tegit tnUus^ Aquora nomen hahent
. Idem dc TMltibus : V>um petit infirmis nimiu fuhlimia pennis Icarus,
lcarijs nominafecit aquis . Quae ob id videntur fi^fta, quod vcU Ica- Jahula
rus, malum et intennas Dasdakis inucnc- lcari $d ric, teftePIiaio lib.7 cap. y
7.PaJ-a;phati?s fignificet. autemait.in fcapiia fugiffe Da:dalum,pc- rijfleq;
Icarum in mari, cui nomen dede- rit. Icari porro fabulam prolixe fatis per-
fecutusell Ouidins S.Metamorph.no lo» ge a ptincipio fed pulch riusatq: ijfdcm
pene verbis in i.de Arte araandi,ft:atim ia principio.-meminit et piuribusalijs
in I©- cisjtotamq; narrarioncm, fi vacat, r?petc cx DiodoioSicuIoIib.^.rcrum
antiq.cap. i^.videquoqj Virgiliil 6- Afincid.in priu- cipio, et ibidcm
Scruiura, Silium Iib 14. Natal.Coraic.MythoIog Iib.y.cap, i6- et alios : PER
fuperos aera] id cft, per fupc- III. rum aera . Donec In mare] Donec in mare
lapfus, pennis nimio Solis a:ftu liquefadis . Nufyc tecera eadem,^c ] Rurfura
fin- geris a pidlorc ex cerea quadam raateria . Intelligit autem picluram
encauilicam, dequa PIinius,&alij . Sed vt ahquid am- pliusdere ranius obuia
difterorri ; expur- pura atramcjiti genus conficiebatur.qaod cncauftura
noraniabatur, quo foli Irope- Znc^^.u- ratores priuikgijs et literis
fubfcribendis ^7^^^ . vtebantur,ali)S omnibus fub p<^iia lebellio iiisid
crar piohibitum, vcex NicetacoIIi- gere cft. Huiufmodi autem encaufti coufi-
ciendi rationem docii;t Lt»^ Irapcrator in l.facriafFacus6.C.de diuerf.
refcript. Te- 'Encatifi rebaturin puluerem conchyluim purpu- conjeUio.
rac&adijciebarur nonnihil de ccdo ex ip- facoloie.ac firaul liquabarur,
redudaquc indc raareria liquida, et denfitate fua (cri-
pti«uiapta,diccbaturcncaufture.ynde, tc E c puto 434 Andreae A. prito,apuJ
Italos fttc%io!iro»\ioc cft . atra- meatum fcriprorium,corraptum vocabu- lura
poftca dcriuatum cftrCur vcrociicau ftum Hicatur librarium atramentum,indi- cat
Cccl.Rhodfg lib. 7 cap. 51. Idemlib. 19.cap.14.quod vulgo fmaltum vocatur,
encauftum poffe dici arbitratur . Ab hoc TLncstufli ^rgo encaufto nomen traxit
encauftica pi- cd piciu' <^"ra,quasincera,tabulis,eborcq; ficri fo-
r/t-}. lebat,ceftro primiim,id eft,viricuIo (Tur nebus legit vericulo,apud
Pliiiium lib.3 cap.ii.Perotus vricuIo,quod ab vrcdo fic diiflum fir) cauata
materiajprocedence ve- "ro rempore fctis induda fupra tabulas,itc rumque
admotis gallaj carbonibus adufta ad fudorem vfq; l3einde linteis puris, ita vt
quafi marmora nitefcerent; qu? pi6lu- ra in nauibus nec Sole,nec falo,
ventisque corrumpiiur.Hinc encauftes dicitur, qui encauflice pi<5^us cft,
colonbus fcilicecin- tiftis,& refolutisigneceris, quem Inufta recle
»!ixeris . Vndc Martialis lib. 4. Epi- gram. JE.ncatiflesVhaethon tahula tihi
peBus i?t hac efl : §lujd tihi vis t dipyron cjui Fhnethonta, facis ? quafi
dicat,inrque facere pi(5lorcm,qui cu fcmel fuerit combuftus Phaethon, irerum
cum comburat. De hoc piiftu genereac- cipicndum eft illud hemiftichiou Ouidij '
tahula^q; colorihiis vris . Scd hoc Igco illam artem iconicam innui, quxex cera
varie colorata effingit imagi- iies ad vi u um,& i 1 las q u idem e;5t y pa
s, fu fpi catur etiam doiftiHimus Pignorius; addir- quehuiufmodi artificio noii
femel incla- ruiife Vrbem Mediolanenfcm . De encau- ftohabes plura apud
Pancirollam lib. i. rerum mcmorab.tit.proprio. JExemplo vt doceas] u
StS"a.^cu t<* ^iy. fiietTct, commonefacias viinmquemq^ do- ccasq; certo
tuo exemplo.Dcbemus cnim aliorura periculis fieri cautiores, et maxi- meiftud
eft fapere,dum alieno damno fa- pimus;Nam felix quem faciunt/tlienapericulft
cautu. Publius Mimis ; Ex
vitio alrerias fapiens cmendatfuum . Afirologtis Ciiueat C^f.] Hoc difticho non
damuat auiflor AftroJogiam, vt qui- cam putantignarufed merito dsmiiat pr?
cipites Aftroiogos, quicum nihil fciant, •cunia taxneu fe fciie ebieiiantiu ^
pr«efti- gijsq; omnia compIenr,qua!es multos paf fim inuenias.Vide in
lib.i.Epigram.Grai- cor.In Aftrologos . I c A I fabulam hic Alciatus nefter J^*
torquet iuAftroIogos quofdam faUarios ^fl^'^^' &impoftorcs,qui fupra
humanum captCi ^^'^ ''■ conantar aliquid, quzequc longiftimc ab- ' funtab
ingenio humano,vi mentis,& artis cxpcrientia fehariolari pofTcf utanc . Re-
fane Ifocrates dixitin orat. kata Ta? (T0<PJT . TA IjAhKoVTct
':TpoyiVCO(7KeiV ls)C i)lAiTepA( <pu:rerof ici . Futuros eHentta prAdicere
non eft nofirA naturA. Diogencs cum mente agitaret Philofophorum, vi- rorum
politicorum, medicorura, et eius generis aliorum, in hominum focietatc fundiones,dicebac,
hominc nullumaliud fibi videri fapientius autabfolutius. Ctim vero
contemplaretur aftrorum infpcdlo- res,diuinatores &ccHiiecfi:ores,clare
pro- nunciabat, nihil efte quod fibi videretuir homincftultius et ftolidius.
Attamen quo- cusquifque eft,qui non hodie plus prope fidei hariolis iftis et
coniecfloribus, quam facris oraculis haber? quisnonex fuaho- rafuorum euencorum
ieriem trahi putat, et rede fadia ac vida fideribus potius et ftellarum
curfibus,vt vocant,quam fibi a- fcribit? At ha'c figmenta, vfcl potius deli-
iia,vir fapiens facillimc declinarit, ipfaqj popularis multitudo porteuta h?c
refpuc- reoccepent, fi tandem fucum agnouerit; fibi fadtum.Hanc coniedorum
do(flrinam< omnemdamnat apud Geilium 14» eap. i» PhauorinustNam autaducrfa
fore dicunc (aitille) autprofpcra:fi improfpcra dicar, &faIlaBt, mifer homo
frnftra timendo fiet:fi vera refpondeanr, eaq; profpera no fint, iam
indealiquis mifer ex animo erit, antequam e fato fiar:Si felicia promictant,
caq; fiat euentura, tum pjane duo etunc incommoda : nam et exfpedacio fpei fii-
fpenfumfacigabic&futurum gaudij fru- dum fpesiam deflorauerit. Elcganter A-
<n:iuspoeta fc nihil credereaugnribus di- cit,quiaures vcrbis diuitant
alienas, fuas vt aurolocupletent domos, nulloque pa- Clq huiufmodi hominibus
res futuras pras fagientibuseffe vtendum.Cicero ad fincii; i.dediuinat. Nunc
illa teftabor, me nou fortiIegos,neq; eos.qui qu^eftus caufa ha- riolentur,
ncpfychomantia quidem aguo- fcere . tlon haheo deniqt nmci MarcHm augur^^ • Kon
Emblemata_j: 4^S ^on vleAhcs hMYklpices, nen de circo mflrg* hgiS y Jfiacos
conie^ores, non interpretes fomniHm . Kon enim funf ij auf fcieneia, aut arte
di' uini t Sed fuperfiitiofi vAees,impudentesqi arioli: Aut inertes,aut infani»
aut <iuibu4 egefias impercit : ^luifibi femttam non fapiunt.altefi mon-
firantviam : ^ujbuf dtuitins pollicentur, ab ijs drach- mam ipfipetunt . Dehu
diuitijsfihi deducant drachmatn, reddant c&tera . Atq; hxcqiiidein cx
£nnio.AflroIogos et fatiiiicoseiiifmodi^quifedeo plenos fimii Jant,vti Paulus
j. fententiarum loquitur, fej maximequialienam mortem prxnun- ciancnon fecus
quam panicidas exfecrata cft anriquitas omnis:itaq5 et malefiei didi ob
facinorum magnitudmem.Viteliius, vt cft apud Xiphilinum,cum dicm prasdixif- fet
Aftrologis, quo excederent Italiai hi contra,nodu prxfcripferuntci diem,quo ci
moriendum cffet : &intraillum diem mortuus eft, Dione teftej fortc non
fato, fed propter vaticiniuro . Ergo ciim faspe ahas,imperantibus Augufto,
Tiberioj Vi- tellio, interdi(fium vatibus& machemaii- cisfuiiletjne vllo
modo de cuiufqua mor- te prasdicerent (quod id fcmper habitum ficexempli
pclTimi : &mortismetus fsepe ipfa mortedeteiior, aut etiam nonnunqua mortem
acceleret)randem et am a Domi- tiano Cxfare Afcletario aftrologus viuus comburi
iuffus, et Largius Proclus capite damnatus eft,quia publicc prsdixiflenc qno
die Iroperator fupremum vitasdiem claufurus edet . Pracclarus fefe mihi pri-
dem obtulit Pici Mirandulani locus ex i. Mi' l*^'Cap-9'in Aftrologos, quem
vidciur v- ndula ^^'^P^^^ ^^^^ nofter : Qni Hoaierum, in- jillro' ^^^'^
Picus,aIIegonc^ cxponunt.per illam ^ Icari f.<bulam,qui faditijs pennis calo
te- * * iniiore fe committens,in mare pra^ceps da lus cll,AftroIogos aiunt
defigfiari, qui pen nis temerariaj profeflionis in c?Ium fe fub tollentes.ciim
de fuis ct^Ieftibus dogmati- bus,quibus (ublimari videntur.quid func .
praedidurijin pelagus ruunc mendacioru, \n^ti di
Occ«rricetiamdiuinatoriscuiufdam An- \natoris gli fomnium. Isejc aftris
praedixerat Hcn- ma prd riciw fcprimiim Anglorura Regem (qui tum regno
praieratjco anno extincluna iri.Rumor ftatim ad ipfum dclams cft . lubet itaq;
homincm ad fe vocari ; a quo fcifcitatusfertur, an ex aftris ccrtnm ali» quid
poirecprscognofci.Innuit.Scd tunc, inquit Rex, cius arcis perituscs ? fic eflc
refpondit. Tum Rcx: Anccrto coniedtss me hoc ipfg anno moriturum ? Cic efle
ait» Dic crgo mihi.Rcx infert,vbi tu futuru» cs his feftis Natalitijs (inftabat
cnim Na- ralis Domiai dies) nam et hoc fort^ te uS fugic . Ego,ait, cum meis familiaribus
et domefticis laute me vidurum fpero . At certe.ait Rex artis tu^ fum peritior
quant fisipfe.-nam feio te fucurum iu carccre,(i- - mulqj hominem in vincula
cenjjci inbet. lilic vbi iam facis diuinandi celor refiixif» fet,cum tifu
dimiflliseft.Eiufmodi homi- num fatuicatem aceriime perftringunt Bt filius
oratione 6'ei^7i]v g'Jct>;//g^(5i/.Eufeb. Deprajpararioiie Euangeiica libro
6.Si Pi- cus Mirandula in opere ex profeflb in n^j- gones ciufmodiedito . Ad
finem pene 4. Commc«\XenOf)hon id fub perfowa Socra tis cleganter et copiose
difputat . Quo c« tiam (pcdant La^flantiana cx c. j.lib. 3 et Coelius
Rhodig.Iib.14.cap. 9 Q^iadrat et hoc Horatij 1. Caim. ^id fit futurtim cras,
fuge qUArerey ^ G^em fors dierum cun^ dalitjuc) 0 Appone . Sed qnod fequifur
apud eunde.fpecialius: Prudensfuturi temporvs exitum Caliginofa noBe premit
DeM, B.idetq; fi mottaltsvltra JFas trepidat, Meminit Eunapius Sardianus lib.
dc Phi- Jofophorum et (bphiftarum vitis, i>i Pri- fco: Quos,ait,gloriofos cb
dogmatum in« folentiam animaducrtcbat,&: pennas extcn dere
maiores,fragiliorcsq; qnam lcan fuc rinr,eos (cnfim ex alro dcducebar, non ad
marcfedad humum, et humaintatis nio^ dukim. Epigramma extac cuiufdam ar.o-
nymi,erudicum fan^,& nirais veridicura, quin vereor,ne in noftros quofdam
Princi- pes quadrarit.Ita le habetcarmen: diBiO Ciim conie^iori princeps
audaculus yamens Confulit, ^ qUA fint fat:i futi^ra rogat . Sceptra
manentyinquit te regiay^* ecce pa^ rentcj Maior eru:Clario verius ore loquor .
Credulitare ifia fallaci captmyad ai ma Curriti in efatium c^cips at lUe fuum •
43^ AndrecBA. ffirny qtii rpcrwnt . f tre hiimi hstifir re Mter vt U PhActho/j,
lcAYt44 iflefmt, ^cv4 (^c riihs et falfis hiiiuri-noii prxdidio itibus plcna
rimc vndiq; hiftoriarum et faJi <Jtoiii'n patrummoiiiuncntaraliiidrae tor qucc,
et huic riiaicrir pertinaciiis inharrc- rcroj^irj 'icmpcco impiobiratis huminu
»rnus dbrepciiiTa iuiicij crrorc> vc plures. rfc,5crianrar, quorum aiiimos
rurpiorali- qaa pcccari F^dica? occupat, qui cx aflrii ai-*jajac
pa£roiias,&: pr^cciidaiitocculcam ahqLiam illorum unp rc(fionem,reu yiolcn
tu^^ poci.is impuirum ad llagitia:rapi,in- q iam,pcccanLcm impctu ftcllar,qux
noxia quadam nauiracfu^E pro-pria virc«cc nou incliHct modo.fedimpcllat
tad:um,Iigato aiiiitrioj vc tnfurco dcprehenfusauc facri- lcgia, y[
fQrnicatorauc inccftu pollucus, fa<fli fui racioncm cc^lellibus caulis
alkri— bac.& dicat fecifTe coadrum, nec pocuilTc a liccr.,innacum hoc fibi
et imprcffum ab al- tiorc vi, defpcrarc mcdelam in neceflario malo.Ica non tam
dcU^^ac, fponcanea ma- licia, qaam c^li dudlu et impcrio malos cflc. Dj) Dea?qi
vos perdanc infaufta fidc ia,cxccrandi ignes,n:jonfi:raxporcent3, pe- ftes
mundi, fi a vobis hoc viru s; fi damno potius quam vfui noftro& communi gen
liumac cerrarum bono produda . Impiu crcc{cre,blafphcmum cloqui. Recludatur
Aftrologorum arcana,hoc non fuggcrenr, Biura eiiim {iinccada confilio et mcare,
in fcriota hominc creacionis gradu^eleilionis iurcquibnsallifticmoucns virtus,
nonin lixrct vt parsj qiiorum a<flioad cercam le- gem ac fincm acccmpcraca,
fubnucu ma- j^ni Ditftacoris.a quo nunquara defle<flunr, nec pofTunc . Qu^o
ex f«nte igic.ir potelias iila.^cuiusedido vel iunfu ?dominari et co~
gcrc?Iiiiuria llc &cxrrema feruicus rn uo- feilidimamftirpcm,Satori
proximam firai- licudinc et imagine Ab co ficuc conditi fu- •auslaxo voluntaris
et libero vfu,ica prar- cellimu:;quicg.d hoc priuilcgio carcc, fiuc jfthcrei
.^c iludjfcu teneftris fcmi:iis . A
^ig.iiori diredio h^c et fra*num, quod in manu foluis Dci. Age vcro, fi
ncccfiitas ab aftris,& iHS fuum in hominem, quomodo yi fiac confideremus .
An immifTb fluxu, icfcrcntc acrc et infinuancc ? quo candem ^v!Xu,qu^fo?quis
imprefiit ftellaj.quis e- tiara cxprcftit, vt decidcrct incertum ali- quod
corpus natiuicacis hora femmarium &dcrii» Deccftabile commeiacmn iixiuia-
ria diuinicaris, difponcntcea et coepertnte nos pcrdi, minifterio mal^ propicij
Inmi- nis. Anvero abafpctftu forfan aut pofitu- ra hafc violcncia.^Iiigeniofa
ftulcicia. Vidit prognofticator aliquis fciliccc in gencfi Lu theii Apoftacac
diros pofitus planecarum et horrcndas configuracioncs, qua: crudc- litaccra
hominis fignificarenr, audaciam, pratpofteros mores,inccftam libidinem,in-
quicra et infaufta confilia. Fac non pocuif- fe certo pr«diccrc, iiiquis,
raonachum il- lura,lcu moaftrum vcrius, in publica pacc Principum Germaniaf
moturum eflefedi- tionem,ii»pcrautc Carolo.-ac animaduerfis finiftris illis
conftcllacionibus pracuideic pocuic, fucurum hominem phanacicum'»
curbulciicum>& nacum in cxiciunY paccix. Rcs docccpreh dolor, et
iaccncis Europar Iaineuta,fuifle talcm:fed oalium longe, fi faftu reprcflb,qui
in pe<n:ore inani gloria tii midocorpic ebullire, intrafepta monaftc-
rij.memor religionis et voti, continuiflcc fe, nec tam pcftilentes darmonis
afflatus, quam falucares diuini Spiricus fuggeftio- nes (quibuscercc non
caruic,quidquid vir tucc ftellarum diuiBantium fupcrftitiofo calculo fuxcrit)
auido guccurc imbibiflec. Magna vis eft cceleftiura fignorHm,noneo Viu^-
inficias,& cfFciilus pariuiic in elemeiuis et rum i mixcis corporibus
alcerando, inclinando, fjcj concemperando, miiabiles fanc et cuiden- tes^quibns
mores interdum,ftudia, confi- lia,cafus, dubioiudicio tamcn, nec caufis
illisligantibus, refpondenc. Vidimus con- curfura planecarum in
humidofignoannis fupcrioribuSjincumucrnnc fluminafreque cibus catara<n:is et
cruptionibus nubium ; vidimus infalubrcs tempcftatu* variatio- ncs,Iouein
pifiribus, Maite in tauroexi- ftentcQu^in et ipfat legcs m«tuum o^lcn-
duiff;tempcrari luraen Solis et Luna?, cac- teraium planctarum mitiori
congrelfu.O- ritur prarterta a cocleftibus illis caufis dif- fimilitudo non
foliira rcgionura,fcd ingc- niorum etiam ac morurH,ad fitum cceli 8c plagas
diuerfas,& ingenerantur corporibus raixtura? huraorum in exccfl^ii ncc
iuft» icraperamento,iu hoc, mclanchoIico,in al tcro,choIerico affluxu,Martis
aut Saturni intuita,fupcra«i!:e.Sed quid hxc ad i«atr6 illam rationis et
foiitem, immortalcm ho- miais animam? qu^e proportio inconcrcti ad corporcum
qualis aAionis raodus pa- ticnte fubiedlo non difpofico ncccapacc ? Quid
Emblemata^^ 437 QuidAcIlaSjCraflfiaric^li parti,ncc fnahi ccTTcd aliena
fpcdabili, .cum piiriffimo et fimpliciffirao vitae habitii,Qiii liiccrna mcn
tis nunqiiam non lucida et ardcns perpc- tuus comes ? AHimit fidem religioni
cxc- cranda haec diuinatio,miracuIa cxtcnuat, prouidcniiam tolIif,dum
oraniaconftella^ tionum vi proucnirc, et a (Idcribus farali neccnitate penHerc
docet.Autorcm pccca» ti et caufam fcimus pra^uaricationcm ho- minis fuafore
diaboJo;radix illa oninis ma li in hodiernum diem: ftrcniic cniaj fun- gitur
partibusfuisalter,nosa(Tenfum da- mus et fcquimur.-ille tentat et aggrcditur
certis niachinis, nos claues offerimus pa- -tentibus portis, iugb ipfius
(cruiles huroc- ros fponte fubmirtentes. Ciir ergo in coelo ponimusadiicrfariorum
caftra, vbi falus et fpes n6ftra^A,b inferorum lacums cbul litfcatungo ha^c
flagitiorum, imo in cor- poie nutrimus vctiam ipfam et fontem . Claudc rcdudo
penTulo, ncmo turbabit:in tua pote(\ate eft admicterc, repcllerciape- rire,
opcrirc :,abfoIutum ins habes et plc- num,qui|l rtt aliun:) tradncis cnlpam?
Ec- ofut, ccdicamclatiuj^- Dominus et Imperator nta corporis &'^im«
fusecfl: horao,nemo pe- " dem infcft.citr3^nfenfum inhoc palatiu,
"^*" et arccm^menciS,Yallatam fuis prasfidijs . Tormentisquidcm fuis
quatit continuo et vcrberat hoftis,non expugnat tam c aut cuertit, njft pfiodat
ipfa volcnsacdeferat • Viiftoriacrriaiffma fpes eft velle refiftere, pararearma
et congredi:necplaga terreat quantumuisfuncfta et penetransjfanabilis cft.Sed
infurgendum colledis viribus, tc iiouum certamei^ inchoandum maiori im- petu .
PIur«^ vidiniusad cxtrema faucios refpiraflc,ornatos deniq; palma& triam-
pho.Pulchruni,fped:arc militem prouolu tum h«mi,madenrem fanguirie, vulneri bus
obritum.reuocatofpinru refilirein vi- «florem et vincere. lacens femperidlui
ex- pofituseft.nec ad Iu(flam habilis, erigi o- porret& inftarcMultos
conijcit infugam prima plaga paulo durior, et frangit ro- bur, quoniam fe
pcrculforis viiibus, non proprijs inctiuntar,& dcfpondtntanimu. Adcurationcm
properairdu matur^& fo- in cta v u I neris,q u ? vol u tas ap p licct ed
o»fl3 pr?teritis periGuIis,& futurorumcautior. Potrocur
Aftrologiaiudiciariacu £uis par cibus cxplodcnd<|>cau(as rcddunt Epipha-
»ius,di{putans aducrfusFharifa;os et Ma- iiichafos, Bafilius Hcxamcri Homil. i.
et ^.Chryfoftom.in Gcncfin Hom./.& 6 lu Matthxum Hom. '^. Cert^
Aiiguftinus, qui et ipfe Aftrologia; operam nauauit, Confcftion.Iib.^.cap.5
.lib. / cap 5 .& 7 irc lib.y.cap.tf. Dc dodlrinaChriftiana lib. t.
cap.ti.2.i.i^.& 24.Dc ciuitate Dci lib r« initio, vfqj ad cap.8. Contra
Acadcm. lib- 1. cap./.modo quidcm grauicer qucrirur (c Heccptum,quiarti
illialiquid tribuiftet: modo vcro ineam,ciusqj profcftbresaccr- rimc inuchitur.
Vndc non*immerit6 dici- tur.Quantum Aftronomi metiuntur,tan- tum Aftrologi
mcntiuntur.Castcrura Dio Chryfoftomus Orationc 4. dc regno, Ica- jj^pf^f rium
lapfum ad iadlantjam principum iu- i^^^i ad ucnilem,& popularcs.quas dc fe
concitant riqyiifica^ opiniones, tranftuHt.Et Lticianu? in Aftro ^ logia, iuucntutis
calorcm t>L iuftitiam pcc h?c dcmonftrari afTcrit, cum nonilladif-
quirantura& ca asrafce, quje conueniunt\ fed ad ccslum aninyb tollatur
abarteab- crrans,& a iudiciy rcdo prseceps in mare decidit . Ncq; afia de
caufa hscc celebrata funt a poctis,nifi vrdcmonftrarenr.diuitia rum et rcrum
omnium excellcntiam nemi ni eflTe tutam, optimamqj efl!cir)C|diocrita- tem,qux
iieq; inuidiam fecum^ trahat plu- rimorum,ncq; ramcn contcmnatur, quod patitur
infima hominunTconditiq^.Huiuf- madictiam cafum BcIIerophbntis fuifli:
fingrtt,qui& ipfcnimis andaculus.altiora qifafn par erataggredi conatus,
Pegafum equum alatum, dum infontem Pyrenem caputinclinaret.aftut^confcendit,
inc^ICi volare volcns alicnis ali^,tandcm mifer^ et ridicule pr^cipitatus
eft,& tcmeritatis mc riras luirp^nas. De quo Emblematc 14. At nunc et nos
alas concrahimus . E e 5 Quid 438 Andreas Alciat: Qui alta con templantur,
cadero • EMBLEMA. "pNr M tUYdos vifco, pedka dum fallit aUt^das y . ''^ Et
ia6ia altiuolam figit arundo gruem ? ^ipfada non prudens auceps pede perculit :
vltrix llla maliy emijfum virus ab ore iacit* Sic obit^ extento qui fidera
rejpicit arcu y Securus fati^ quod iacet ante pedes . COMMENTARII. i: TT.
plogHs. AV c 1 P s arcu tenfo impofiraq; fa- gicraad giucm iii aere volanicm
col limat, qucm inrerim vipera conculcarain pedcmoidet. 1 D exapologo quoHam
Acfopi deau- cupc et vip€«^iik acccpro vifco et arun- dmibuscxijtaiicnpatum.
Vifo turdo inal ra fedentearbore, corapofiris aruhdinibus futfum fpeclabat cum
comprchenfurus . Ycrum ignanis in Tipcram doriiiicntem incidit,a qua morfiis,
iaraquc praj dolorc vitam agens,dixit:Ah, aliam capturus ab alioiuifer^ capior.
Huic fimileeft Epi- gramma Antipatri Sidonij ^.Antholog.dc Alcimenc aucupe,
quicura arcu &funda peieret aues,inaltum fpeculatus, idlusa dipfade
interijc.Totum autcm carmcncft p rofbpop^ia ; QTTfh iyay^ 4"f*;
r^dpTretiiTfipAV j>yot6\ ipVKCifV ' pus 1 Emblematk-> : 43P p/K*
^pflA^Hpos iu^po^etKaKdL TiTduvaV AKKiiJLiv\)i 'TrTAvm ^pyov ATra^ ve- <po(
' //g t/j irnTHpA 'TTApA ff^Vpd J^f^dif e-<fcp;ci ToV ^ei^i/W ^iKpev ivnfA
(u:. ')^KOV, ^,, KiUOTOV» f >cv^* . ^o^'»' *^ ^**^*^'' t 'w/T/^tf KVKtvS^o*
IJLiVOV . Hoc fic vtciimq; LatioredcliHit Miiios : L iQm pnuscgo&
ftiifnuiji, et rapaccm, V 'ii ir.ZiQtUS .. ■ • A rcmiiicaltiuolatcm et Biftonia
griic, £ corio fundxtortilia brachia intcndetys - Akimenes [cgo] volucrum
arcclj^m 'V. ' procul multitudinem . ' ' * £c me quxdam vnlncratrix iuxta calbi
dipfas vipera, i i Carni [meas] c mandibulis amaram iin r,; • mittensbiJem, -
Sole [me] prinauit [id el>, me intcrfecit.'] ccce vtadjethera rpc(ftans
Pcdibus non videbani malumobuolu- tum [id eft,proximnm.] ilurnum iaciii
Jtmentihm ante rapace Arcebam altiuolam Bisloniamq^igrue<, J,xtefn
manibus^kubuU^ in verberefund& Alcimenes abigens ipfe procul volucres;
Infligit ptciibu4 ferpens tii vulnera, dipfctt\ Lethtferoq^nigrum virus ab
orevomit, Mc^ datipfe neciy -attetm dti fidera ^pccio, Hefcim exitijy quod
faret ante pedct, Fernandus Sanclius Francifci fiat^r fic vcrtebai :, •
^ipi-kus ^ Jiurnum. matura % meffe fd- : gabam, > -. ^i . ■ '■'^ Tafcentem^
auidefemina nfiflr^- grue, "Excutiens torto faxum de verbere fund^ ' Arce
hdinnumeras Alcimenes vdlucres. Cum me lethalis talos prope dipfas^ amara.
Infpirans btlem faucibus interimit, Xn ego qui fummum jpeculatus Jum atrat
cladem Non animaduertl y qu^fuit antepedes . III. pVM turdqs] Turdus auis nota
. inter ^urdus . ptimas faporisbonitatc infignis. Vnde Ho- xatiusin Epift.
melius turdo, vulua nil duJcius am- pla . Et Martiali5.Iib,i3 .Epigram. Inter
aues turduiyjiquu me iudice hrfct'» Inter quadrupedes gloria prima lepOs 1 Dc
turdis agit Plinius lib. lo. cap. 41. et 53 .Huic aui,Iicct fit lequaciftima,
tameu pcculiarisafcribitur flirditas. Vide ada- gmm, Surdior turdo . Hsec auis
Hifpanis Turdusp} dicnur Zorzaly Gctmanis,Kr<tmetsuogel. Eft etiapifcis
diclus turdws, dc quo Plin. lib.j x.cap.i i.CoIum.Iib.S.cap. 16. : F//fo]
Vifcum,vcl Vifcusjvifci.glutinu Vijcum, capicndis auibus accommodatum, quod non
proucnit, ait Plinius, nifi roaturatum in ventrcac reddituni per auium aluum
> maximc paIumbium&-turdorum . Hinc pronctbiiim, Turdm ipjejibi malum
cam eat.\i6c ibi . Pedica] Pedic? dicuntur Iaquei,quibus PedicA . pedes
illigantur. Virgilius i.Gcorg, Tuc gruibus pedicas, ^ retiaponere ceruts., Bum
fallit alaudas] Alanda et Galeri- Alauda, ta,id«m eft.-itcdicla,quod criftatum
apice habet fupracapuc, ad fimilitudincm galc- ri vel gaIea?ivndeilli1mpofiram
ctiam caf {itx nomen, a caffidc. Hinc ctiam dide- rium inmilires galcaros, qui
ab hac aue a- Jauda: didi funt. Et Ca;far legionem alau- dam vocauif.Ciccroad
Articum:Antonius cum legione alaudarum ad vrbem pergc- rcDealauda Plinius
lib.11.cap.57. Et iaSia arundo] Pro telo feu fagitta hic Arttnd»
fumiturarundorob vfum enim', quem fa- pro fagit gittisconficiendis prxbentarundincs,
has fA-». pro illis a Poetis accipi palam cft . Virgit. 7.A mcid. ' perq-,
vterii fonitUyperfy ilia venit arundo, Idem y.AEneidos : Namj^ volans liquidts
in nttbibus arftt a» rundo, Grtie]. De gruibus fatis di(flum cft Em- blemate
17. Hic tamcn adnotanda Synec- dochc, qua fpecialcsquafdam aues pofuic pro
alijs quibufnjs . Dipfada,] Dipfas, {erpentum gchus vi- J^ipfas. pcra
magoitudine minus, ad perniciem in- ferendam multo celerius : ficdida a vcr-
hoJ^ir^kcoyifttio. Quos enim mordicusap- prehenderit, Cid inardefcunr et
inarefcunc vchemcntius,ad potumqj efferuefcunt, ac nide inccffantcr hauricnics
fkox diffilinnc Cauda (vtifcruntj lincis diftinguitur dua bus.nigrisq; corporc
rcliquo albicante, vc fcribic Softratus. Nafcunrur in Libya qui- dem,fed
prarcipu^ inArabia. CosI.Rhodi- giims iib.ij'. cap.vlt, Diofcoridcs Iib.8. c. E
c 4 11?^ 44P Andreas A. JEplgram tna in fcurram . Auceps i i i9.ex Hermolai
TerConciDipfaclis mor- fuscomites fuin cumor quidam fplutiis, fitis coiirenta
veliemenrer,^unquara explc bilisjininquam intjerquiefecHs . Ob id ipfa Dipfasab
alijs 7r/!;;5*>f/7,abalijs Ketvff-cov vo- caca cft. A quibufdaixi ctiam dici
raelanu- rum,& centiidam vcl centrinam.a figura, animaducrti- Huius
merainit Plinius libt ii.cap.5.& lib.i3.cap,8. Soliniis Pojyhi-
ftor.cap.3.LucanusIib.9. Lege Lucianum prajfatione dc dipfadibus,^^ Pierium Hic
rogiyph.i6.vbihabeturciufdcm cpigram^ main Framarianum fcurram faeetilfimu,
quod ob vcnuftatcm non piguit afcribcrc ^ Karrabntquidnm vim dip/adof eJdifiale,
1'erpetuam infundat qUApedefixa fttim, Hempefitim, tria quam nequ.eant extin-
guere Nili \ ;h 0^ia,vel magnis fiagna ^haufia cadts. Interiore loco l/hyA,
G(tramantas ad ipfosy ^^afouet arenti slruthius oua folo, . ^^ippe vbi quii
miferajfatiatm forte per arux-i, Inpede fulminei vulnera dentts habet, Jiitt;
duA dextra famuU.totidemq^finiflra Hac gerit.hdLcpleno vafe propinat aquas. jUa
propinatis alias fHperingerit,iUa Nec mora,necre^eSipocuU miUeparat.
tramarianuiad hdc: Manc omihi quxrite amici, Jigat 'vt iUa meos officiofa pedes
. Ouidiusquoqjlcnam quandam tcmulcn- tara,qu? pucllam fnamartc meretricia in-
llrucret,Dipfadcm vocat.Siccnim fcribit: XfiqH&da. {quicunq^ volet
cognofcere lena, Audiat) efi quAdam n omine Dipfas a- nus. ^c> Konprudens]
Incautus . jiuceps], Anccps cft qui aues captat, ab autsSccapio didus,quafi
auiceps.Eratau- tcm hicvf diflum eftjAlcimcnes. Extentoquifiderareipicit arcu]
Forte allufitad verbum Grascum tO^o^iet^: isc' pim cft^gt/ro;^of,hoc
eft,ii'petj/oV;co9roi-.Q^a fjuam rac noji fugit, id tribui nomen pifci cuidam,
qui fic a corporis habitii nuncu- patur. Securus fati.] Id eft, ignarus Sc
infcius infortunij, quod fibimortem attulit; ma- lum,quodpcdibusobuolutum fuit:
fic c- nim loquitur epigramraa ; Sic Ladant.lib. i. cap. 3. in philofophos :
Dumaliorum pr<ecipitittro vident,n6pro fpcxcruat quid antc fuos pedcs «(fct
. M. Tuliius in i. Dc Diuinat. ridens haiufpi- cinam^ V V : .
Democrkusnoinfcifemsgatufy-Vtphyficus. quogcncte nihil arrogautiusrcitatqi
ilhid cx hcf^ioqiioPocta : ^od efi ante pedes,?iemo S^edtat.-coelifcrt*
tanturplagas\ Taliquoqi fimilitudinc vfuseft Horatius in Arte poetica; >
> Si veluti merults intentus decidit auceps Jnputeumyfoueamv^. Taxantvr
Aftrologi, qui ciim caeleftia.id eft corportim fuperiotum in- fpe<^ipnem
leconfedari pntant, ca tiimcn ignoranr,qua; propius funt admota.*cum- quc
praelentia fcrc ignorent, futurorum lcicntiam habcre fcgloriatur.Atqui,quod
Pindarus habet Olymp. jt. ray ^gA^.sV- TcoyyAp TiTru.^pKovTcu
ippixJ^tu.idtftfObfcU' y& fmtadmodum ^ cACAfuturorum cognl tiones . Huc
quoq; quadrat, quod paulo fupra dc Thalcte ibgciTimus, qui domum cxiens, cum
fideribus infpicicndis torus in tenderct, in fciobem fubiedam procidit', ac
poft cafum mox probrum doraefticasa- nusfecutum cftrMirum vidcri, qua ratio- nc
Thales coeleftia contemplariac complc di animo aggrederetHr,qui ca, qnx effcnt
antc oculos,coj)fiderarc non poflet. Sicc- nim ilhiS^lKouet ^aShv i'<p»,
6>V Tct irApa. 'TTOffiv ayVOCOV, T<* gV ^SpAVU 'io-KO^STH V Id ali j
tribuum Anaximcni . Gabrias iw tctra- ftiehis idem fcribit,cwius hccc verba.*
AV/)0K ^tpia^KOTTCOV Tli d^ZpOffKOITOf XltTrKrt^ hihf]^c^i f^Tpof <ppictp .
TU^av O'«^^oi7ropof, ^ivcvT/, Tctij T i'(pn KiyedV, NouvQeif Avo),0ihTi7€, Tvv
ynv CAt-arw. Huc quoque pertinet quod epigrammatc Grajco '^rrtAAaJ^adoceruriid
haberur lib. i.Anthologix . HTri To^iV (TV fjt.tr pHf KOClJLOV, Xja tffttpA^
Tct ycuiif ohiynsyoum <Tcd)j(.a, ^ipav ohiyov ffetvTov dptd^Av^ey r^portpoy,
yv^^i a-BctvTov, )C5U ToV* dpi^fJLmH^ yeuav ATTHpichV' tt^' oKiy^V '7n)Kov TK
^co^ctTOf i KctTdL' pih[MHi, :> i . i - 'TTcoi S^Cvctffcu yvMdcu im
a.y.iTpa>f TaS fJLiTpCt j . Vnde age tu caeli! metirts,<^ iltima ferrAf
Cum tenut €ttnuiftt tibi corpus humof T(t IV. ARrologi rum reprt henfto .
Thales ab anitu. la irrim Etnbleraata. 441 Te mefire pYm^moneOy^ te noffe
lahrn, At(j',fiU hinc orkis difcere per^e modii.\ At me7ifura luti tenteti cum
tefupctt, qut' NoJJe rei innuii9en£ tupoterfr numerumf Eft eiiim
pciTpiciium,quam /it a^vva.ToVi vt ccElefti3,qii? a feufu Kinc rcmotiHima,
dcprehendcrc qneas, qui tc ipfiim plan^ ig;]oras.Vndc Plato in Ph^dro ridicnhim
plan^ putat,cumquifua ip(cignorat,alie- na pcrfcrutari velit.Iocatur proinde
oppi- do quam clcgantcrin Aftro/ogum quen- dam Thomas Mbrtis a^tatis fua:magnum
dccus.quiaalijs videri vohicrit vates vcti- dicusj&tamen
vx6risadultcria,cum hoc potiflimiim tangcrct rcm fuam, ex aftro- rum
infpcftione nonpotucrit deprehendc- rc.Carracn tale eft : Sattfrnus procul
efhiam^i olim cacus » vt aiunt. Nec prope difcsrnens a puero lapidem . Jjind
vereeundts formofa incedit ocellis, Nec nifivirgineum virgo videre poteft .
lupiter EuropamMaYtem Venus,^ Vene^ rem Mars, Daphnen Sol,Herfen Mercurius
recolit. Hinc faciumtAfirologCy eji, tua cum captt vxor amantes, Sidera
ftgnificent vt nihil inde tibi . Eiufdem aliud cxtat in cundem epigram- roa,
non minus Icpidum et feftiuum, fcJ ftridius.- Afira tibi SLthereopadunt fefe
omnia vati» Omnes ^ quA ftnt fata futura monet» Omnibus afi vxor qt fe tua
publicat, id te AJira, licet videantomnia, nuUa mo- nent . Nunc cum Amore
aliquandiu nobis res ciit. Potentifsimus affedus amor E M B L E M A. mi ASPICE
442^ Andreae Aleiati A SP ICIE vt tnuiBui vires auriga leonts l Exprejsus gemma
pufio vincat Amor ? Vt^ manu hac fcuttcam tenet-^ hac vt fieBit habettas'] Vt^
eB in pueri plurimus cre decor. Dira lues procul esio : feram qui vincere talem
Bft potis^ k nobis temperet anne manus ? COMMENTARIL CV P I D o
piicrmidusalatus^curriii infiJct triumphali,qucm trahiit duo lupati et
capiftrati leoncsjipfe vero dextc- rafcuticam vibrat, finiftra habenas rcgit. I
I L 1 V D cxtulitcx Gra:co Argctarii, TonsEm- habetur lib. i. Epigram. Grxc.
tit. A vyaQo tov a^VK7ov fjt ff^pctysiPof tpcojeL, '^^po-l ^ecVTHetV
etVloyiZvret ^letV.^ Cff 7« [AtV y.A^iyet KetT' etv)(ivof y Ct ')^Kivii lEvSvVH
' ^oKKdi cT' dy.e>iTidflK€ XApif, fplojoj Tov /2poToKotyor' o ydp )^ ^vpet
i^ctiJLa^aS^cov K^ypioVii S'' oKiyeaV <d^<f^'Te/jta,lJ.ipto}V' ^id vide^
in gemma hacT amot eB, au- rigaleoni Infidety ^fr^nis ora fuperbaregit, Vna
ynanus fiagro cddit, mdderatur ha- henof, . jiltera-.iiulia magujtgna placere
queut. Sed metu$\mmitt€puerUfmortalibus Agris §^id faciet,quiffc corda ferina
domai? Contemplor incuitabilcm in figillo c^ela- to Amorcm » Manibus leoniQuro
qui moclcratur ro- burri^, . Qui hac cjaddcm manii flagelluni ad ccr-
uiccm,illa vcrbfr?nos Dirigit:multa aut circumflorct gratia. Horrcfco
homicidam: Nam qui fcram c- tiam domat Atroccm, nequc imbccillibus ignofcet
hom.Miibus . Indomitum spe^o c&Iatum in gemmula Amorem, ^ui manibus fdui
coUa leonis agat . Vna manus flagrum cnpti, tenet altera frmos ; Tt circum
pueri gratia multagenas . Hinc proculyhinc homicida: feras <^ui per^ dumat
ifas, Vel magis infirmos fdomeiiUe homtnesZ Sandlius feftinantcr,& vc
tantiim intelligi poflit^vcrtitjhoc modo : Conipicor inui^um pulchta in
tefisidinB Amorem Irmantem manihus terg^ fuperhale^t Hacqi manu fcuticam,p€r
coUa h^c gran" diaffAna Dirigit, pueriS}lendet in ore lepos ; Horreo
carnifice: namqui fera coUa leonH Sic domatiO' nobis temperet ipfe manusf Huc
rcfpexit Luciaeusiii Dcorum Dialo- gis; conquercntcm enim Vcnercm apud
Cupidincm filium facit,&: fibi Honnihilrc formidantem,ne proptcr fcelcra
quamplu lima leonibus tandcm obijciarur^cui puer Cu p\do: 9 cippH y.7]7ip, gVn
Toli KiaaiV Jjici* a:jToi$ ^uvridiif h[m j \^ 'TrQhKetKii locus iTrAVA^a,^ iTi
Ta. v^T<t,KguTiif )tafAiif Act- f^oiJLiVOi i]vio-)^co dvTvi . 01 cTg
ca^\n}<Tii)m Tlh "/fipet ^i-)^0 IJLiVOi is TQ TOplA 'Trtpthl')^
pf.i]<Tetp/.iVat a.Tro^tS^oetc-i pf.ot, Confide ma^ ter jeonibus enim ipfis
iamfamiliaris fum facius,& f&penumero confceiidi eorum ter ga,&
apprehendi iubas tequitiftnore infi" de??s iUos agito:iUi verointerim
ftiihi cau- dis adblandiuntur,ac manum irifertam o- ri
receptar.t,lambuntque:deindeiniihi red" dunt innocuam . * ■, AVRIG/1]
Dudonprbpnf. co, qui j j j currum regit . 1- ^ Expreffus gemma] fculptHS :
cffi<^us in annulo.Gcftabatur cnim in anhulo. yc moris eft in annulornm
gemmis fimilia cmblemata geftari . Grriecum cpigramma haber cr^/ia^^/Vjquod
balrhciirai figillum, et rcftudincm fignificat. Fufio.j Paruus pucr, cTtf/J^/dV
yju 'TteU' S^Afiov . Veteres enim purus"&: pufa, pro Tftfio. pucro et
puella diccbant.Cic.i.TJufcuI.in iib.PIatonis,qui infcribitur Mcndn,Pufio- nem
quendam Socratcs intcrrogat,&:c.Idc pro Coslio ; Propter no6lurnos quofdam
luiancs 5 Emblematiji 443 inanes mfitiis teciim (cin pcr pufio cum ifta
iorefororc cubicaiiit.Iiiuenal.Satyra 6. SmnepHfat melius qt tecu pufto dormit}
tufio ^ui noSlu non litigat . Vtq-^mafiu hac &c,] Alij huc verfum litcr
lcgunr, fic : Vt<i'^ manu hac fcuticam teneat, hac fte^ £lat haienas •, Quem
alij vitiofum iudicanr, «|Uod fylla- bam brcuem pofttertium pedem produ-
cat:,Quod tamcn facili negotio pofTumus cxcufare,nonenim vitium cft carminis,
fl i, littcraproducatur in Cflefura,vt hic fit : id multis ccftimonijs
defenderepoftcm, e quibus pauca accif cAlartianus coramunc clfc affirmat
littcram t, finaIem;quod cgo noniu vmucrfum praccipi velim, fcd tau- tum, vt
dixi,ii> ca:fura. Vi rgil. lo. A s ncid. mam tibi Thymbr4 caput EUandrius a^
? .fiuiitenjis ^y- \ Memlibro 19. Ferfnedium ^ua f}ina dedit^haffamq-y re- ' .
1 ceptat . luucnalis c - Magnus ciuis ohit, et formidatus Qthoni . Ouidius
j.Mctamorph. Nubibus ejje folet^aut purpureA auror& . Horatius i.Scrm.
§luinon defendit alio culpante folutos, Idem codem loco; G^umgrauius dorfo
/ubijt onus,incipit ille. Scuticam tenet] Scuticaeft paruum fla- gellum k loris
fatffcum, h G rseco s^k^tos, <juod cft cGrium,quia fiat a cocio fiue pel
lc.Hincctiamdicuntur fcuta,quiafinc pcl libus operta.Horatius Scrm.i.Sat.5. Ue
fcutica dignam horribili fe^erefla- gello, luuenaiis
Sat.^.,.,.^fiicfrangi$ferulas,rubet illefiageUis, Hic fcutica . €laudius
Minosait, fe pcnes efle libcllum nicmbrana defcriptum.in ejuo praitcr alia
<]tr?dam,commcntarius eft nwnquam cdi- tus.iaSatyras Pcrfij.Scuticam crgo
fic de- finit Innominatus ille:Sciitica erat qua;da corrigia, habcns in
fummicatciHodos quof dam in modum faba; j dc qua Tcrcntius : Bufaba eudeturin
fne . Hxc illc.Huc refcrcndum prouctbium, Vnica fcutica impeUit omnes.K^
gloriofulorura quoquc Cumorcm rcprimendum, et inftruendam leuitatcm nimio
plusfccfFcrcutcm, Arifto phanium auuphaimacum afFcrt Calius Rhodig.lib.i^.cap.j
. quod cft, ta. ^KVTtf scuticar^ ^Ki^rsHVifcuticam ai^icere . aipicere . Plurimus
ore decor] forrrofifiimus : iu Grasco habetur, TroKKci J'' A(j.^t7i^yih%
ydL^t(T. Multa autem circumfloret gratia» Eccalemetfinxit Lucianus iu Amorcfu-
giciuo. Diralues] Epiphoncma, O dirum exi- tium:vel fuieepiphonemate,vc cft in
Gras co, (pptiX7eo 7CV C^oTOvOiyov . Horrefco ho- micidam.DinimiDd ira natum,
Verrius Dirum» aic.Nonius,Deotu ira mifTum; quidquid enim aduerfum,
credidicantiquitas e/Tcab irato numine;fed infelices, qiii vt cultum
verumignorabanr,fic caufas irarumfalfas crcdidcre.Idco rident miferam
fupcrftitio iiem,qui intcr cos fapicutcs habiti, ad om- nia momenta
trepidautium, confciorum neglcdli numinisVOuidius y.Mctamorph. Dira luespopulis
ira lunonis ini^iuA Incidit . At lucs,a GixcOKvHV, foluendo,fcudif- i^^**
folucndo . Dicitur autem hic lues amor, qnod nihil adeo foluat homiuHm vel genc
roforum ment€s,qua feedi &ignauiamo- ris confuetudo Medeam quoqj vocat lucm
Seiieca m Medea . Feramtalem] leoncm. Argumcntum a maiori ad minus . I.npotti]
poceft.CatulIus; Cur non diuitijs Crcefum fuperare pottsfit» Elegantissimo ifto
fehema- IV. tefatis oftenditur, quanra fic amorisvis, qui defortifiimis etiam
et ferociftimis triu phum agat. Leonum enim nomiue fignifi- ^^^^^^ cantur
virigraucs, &alioqui fandimonia ' probitatccjj aliqua infignes. Leones
autem amorc furere notatPlin.8. hiftoriajmudi, cap.itf.&
Ariftotcl.hiftor.animalium Iib. ^.Sci non pofsu cbnniuentibus oculis tran
filirc, quod fcribit Plutarch.in Amatorio: opav Uixevv «pTifT»V//fiV fiV T«V
dv^peovt' TtV ihK6V7et( 70V ipeoTA, TtfV <r' T«V yVVatK0Vt7tV y UTTipipvif,
QsiOV AypL' ^OV, iKi^AV[XA^OV . ivH rnhtKAVTHV S^vVAi^tv >^ 7ty.i)v tq
^ttS^s, o7f JV '7rp0<T»K0^ i^ZKAVV^V AV70 'TlTAV^A^^O^ey KGh^ttV, UTTO
7)S7a)V AV^AV 6 [JLtVOV ffef/.vvvofxevov. id cft: Non fum du^us ad» miratione a
quibufdam vehrum in concle^ uia virorum,ab alijs in gynAceum trahit^ morem
tingens ac diuinum bonum'. quan- doquidem tanta fit vps, ^ tantus honor /»-
mori §xhibifHfiVt 0 quibus omnino expeUs 444 Andreae A. debuerat^ opprimiidb
ijfdem augeatfir ^ Ameris pr&dicetur. Eft enim huius affedtus tantus 'vts »
clFeclus, vt {apieutifTiniosquofq; nec nOH fbrtiffimos duces,nullis bellotum
^ftibus aut machinis tetritos, inuadat et concute- le (bleat,im6 expugnet et
profternat;acu tiflimos reddat ftupidiffimos, et qui iudi- cio polleuc,
dementet; prudentiflimos ad infaniam redigat,moderatos efFraenct, de- inq; in
brutum hominerocommutct: cu- ius porro tanta vis eft, vt quos aggredi- tur.in
deCperationem pr£Ecipitct,ac maiuis fibiinferri mirefahdoafpedu cogatjhomi- nes
belluis immaniores efficiat, c[uasad iTiortem ruere voluntaria nufquapii anim^
aduertimus,aut alias fui generis vnguibus au t dcntibus dilaccrare.Solent
prasterea ij, quos rapitiiifana cupido, deftatu mentis deturbari, a
ftudio&" cognitione virtutis auocari, nam omnem ijtorum fortitudi-
iiem infringic,corporis tobur eneruat,fun diones zmmx intcrturbat, et ad omne
vi- tium et turpitudinem prascipitesagic.Su- perbe enim imperatamor, acqj
etiara in- witis,vt inquit Seneca : '■• SApe obfHnatu induitfrAnos amor • Et
Ouidius hoc teftatur : T^ci immoderata cupido eH, Idem pulchre alibi cecinit,
nimirum lib, 3 . Amor. CitHm
fronte oculos y cent^ ceruice gerebat Argm^^. hos vnm f&pe fefeUit amor .
Porentiam ampiis fic depingit Virgilius in Geiri : ', ., . Sm malHsiUe^fUer yCjuemnec
fuafleBer& ■ mater Jratu pbtuit, quem necpateryatq-y auui ide lupiter.ille
etiam Poenos domitare leones, JB/ validoi docuit vires manfuefcere tigris»
Videnduseft hac de re omnino Crinitus lib.i6.de honeftadifcip.cap.4. Qiiem,ob- fecio, non vicit amor
improbus ? veretia diuinos viros. Quis Dauide fan(ftior ? Quis Salomone
fapientior? Q^is Sampfonefor iiori qui et ipfe leones dilacerauic? amore
tamenomnes funtfuperati. Sedomi/fis fa cris hiftori js.v-^xemplis prophanis rem
ilhi M.Anto- ftrabimus.Prodeatergo primus Marcus il iiijtCleo' Ic Antonius,vir
fjngulari prudentia pra:di- patram tus,qui Cleopatra: nimio amore incenfus,
Amor . infanaetiam eiufdcm fufcepit ftudia accon iilia.nihil noii impiudenter,
leuiter ac nc- gliger.cer tradauit . Plutarchus in cius vi- Zxeplum Qmd
Herciilem in tncdmtn prodii- Herculi6. cam, communem orbishumani eb^t^lKA"
Kofjmonftrorum domitorem,totiusqi for titudinis fpeculum ? UIc amatorioOmpha
les vcneficioinfelix fuccubuit, et robur in fGemineam molIitiem,laborem in
luxnm « Martemq; in delicias muliebres,appe(a la- teri coIo.commutauit.Vndede
illoOuid. G^em non miUe ferAtquen» non Sthendeiia hofits, Non
potuitlunovinceve,vtcit amoTK j t. luhus Casfar vidor in Gallijs, in Gcrma-
y*^^*^ nia,in Britannia,in Hifpanijs,in Italia, in ^^** The(ralia,in A
Egypto.idemq; moxinAr- menia,in Ponto,ui Africa,& rurfusin Hi- fp^nia
fupremo Marts vidurusivin medio tantarum vidloriarurn ab amore regio in-
teriraapud Alexandriam vi^useft. Haii- nibajapud Thrafymennm lapud Cannas vidorjat
demiim in patriafua vincendtiS* priusapud Salapiam Apuliasoppidum mc
retricioamore (uccubuitj. Quantaigitutf cenfeuda vuamoris sqiix^tam duros ani-^
mos, tam rigida peftora leui frangatin- ^ curfu, tam rapidos pedes, tam
fottiabra-l chja ^fragiiibus vinciis» liget- .Signatur Vicellius,
VitcIIij.Imperatoris patet (vC^ fellitfs Icribic Snetonius ftrenuus, ingeniofus
ac prudens, qui turpis et infamis liber- zinx amore vfqjadeofnit
irretitus.vtnihil non homine indignum patraret.-quippe qui inter caicera fcprri
viii/fimi faliuamcum melle.in lilicum commifceret, quo tanqua furimo
balfamoinftauranda: vita: oppor- tuno, arterias et guttur crcbro. idq; pii-
blice abiedo omni pudorcjad eius gratiam ancupandam perfunderet . Quare A e fo-
pus qualis fitamor,docere voIens,in quada' fuarum fabularum dicit,omnes
animiaf- fediones ac perturbationes ad elFormandu amorem cojicurrerc: Iram,
metumitrifti- tiam,gaudium,manfuetudinem, acerbita- tem, xm u I a tionem,diftid
c ciam > &< dcm um reliquas omnes, intcrquas vuus pttdor et verecundia
defiderantnr. Nec foliim xnol- les et eifoemiHatos redditamor, fcdctiam
nonnunquam eo dementiic pcrducit homi nes, vrfefe non raro pr^Bcipitesagant, ac
crudeleni vicas fu^lanienam exerccant.Hti ius generis monftra fuerunt
Philhs,Iphis, Ha:mon,Sappho,B^bJis, Calluce, Phxdra, Dido, Pyramus et Thyfbe,
Gidica . Byl- falcia, Timagoras, Sc viriufq; cum fcxus » tum ftatus plures
alij, quibus roois a feipfis illata, quod infultus tancae pcr- turba-
Emblemataj 445- »i Dux. f f . taf&at!oms fctre n»ii p«(Tent-s Hifcc non-
pulla, qiiacnoftiis ccmporibusciicncriiiic, cxcmpU apponcmus . Galcaziiis Man
tuac Diix Pacauij dcgcns, iulTus a pucIU quam dcpcribacferc iii fluuium
profundii conijcerc,admiffis ftacim gencrofo cquo calcaribuSjVC illi morcm
gcrcrcr,rein flu- mcn prxcipiLcm dedic. Alijs porrohuiuf- modi amorc captis vcl
fola amafiarum ia- ftnra,vv:labrencia mortcm pr? dcfidcrioiti tulit. Similc
cxemplum nobis fuppedicat nobilisquidam GalUis iiiucnis,nonmiiius ftrcnuus quam
omnibus gracus,ex famili* Alegriornm oriundus.qui cum ingenti a- morc Mancuani
Ducis filiam profcquerc- tur,ab carfcmqj viciflim colerecurjcumq; ci forcc
vcneno infedum pomum acdelc- tcrium.quod in fui perniciem infcius ab a- lio
acccpcrac,obculiffec,& ex eius vfu cx- trcmds illam fpiricus agcrc
animaduercif- fct,deprccacu5 primo cuIpam,excreraoaiii mi doloie perculfus, in
finu eius non finc fufpirijs& lacrymis animam pri&rcxha- lauic, quem
ftacim illa fccucaeftcomcs . Hinc liqucc, quam pocens (icamaris afFe- ftus,qui
omncm napellum, arfenicale vc- nenum, et quoduis aliud delcccrium, quo
pocuitpomum incoxicari, noxar prompci- tudinc, et exicij celericace fupcrec .
Aliam hiftoriaro anioris 'rapctum mirifice rcfc- rcntcm pctcre' liccc cx Amea
Siluio, dc Euryalo quodam equcftri ordinis,& comi tc Sigifmundi
Imper^toris, Auguftano3& Lucrctia Scncnfi puellaab eodem adama- ta : quorum
ardor pauco temporiscurri- culo adcoincreuic,vccum Euryalo, difcc- dcnce
Imperacore,eIfec abeundumydifccf- fumquc fuiEuryali& longum valeferrc
Bonpoffec Lucrctia,exdefiderij vehemen- tia,rcpcntina morce paucas poi^ horas
con cidic. Cuius morccm cnm audilfcc Eurya- Ius,cundcm vicjc exicum fubijfl[ec,
nifi rc- crcationcamicorum &falucaribus cohor- tationibus fuifiec
rcftitucus; ncc caraeiiper tocam vitam dcinccps macrorcm illum ex- cutcrcvcl
vlla animi hilaritarc, ac nc rifu ^uidam oblcdari pocuic.Cajtcrum amorc
corrcpci imaginem graphicc defcripcam txhibct Plantus Ciftellaria,quam de
lccTto ris pacicncia confifus non grauabor adfer- rc, cum cgrcgic hunc locum
illuftrct . Credoego smorem primum apHd [homma. earnificmam commentum . §i»m
9i<t de me ceme^uram d»mi fAciqL * ntforu ifUArnm » ^^emnes homines fupero
Me^i^ntideo er» ciabili$iitibu4 animi : XAUorjCrucior»agitoryfiimulor,verfor in
morts retd mifer . JLicmimorferoridifferor difirAhorMripior: itd nuHam mentem
Animi haheowhi fum^ili non fum:vbi nm fumjl/i eft anim -44 . Ita mihi omnia ingenict funt^ quod lubety non
lubetiam id continuo,. Ita m» amor lapfum animi ludificat tfu - gatyagit,
appetit, Raptat,retinet,ia£iaty largitur: quod dat, non dat: deludit ; Modo
quod fuafit idijfuafit-.quod dijjuafittt" flentat . Maritimis moribus
mecum experitur, meumfrangit amantem Animuni : neq\ nifi quta mifer non e» pef»
fum^mihi vR» abefh Verdito pernicies . Occurrit,quod AElian.ia. Var.hift.nar-
rat dc Dioxippo Olympijs vid:orc, ciim IDioxipm. pugilu more Athenas cques
incroirec ma- ptu, gno populi concurfu, et alij rcrum aliaru qu3e ineocfient
apparacu, pulchricudina capcrencur : ipfe medio criumpho conic- dis oculis in
mulicr^ quandam forniofini mam, ab cius afpedu non potuic abduci > quineciam
vulcura fiepe mucabac, vc faci- le apparerec,eum cclis Cupidinisfaucium, iam no
fui fuific compotem. Quamobrem Diogenes Synopenfis ad populum: En,in- .
quir,pngilem vcftrura magnuro,vc a puel la configicur ? Quafi dixiflfeccurpe
cftc qui viros viciftec,a rauliercula fuperari.Atio- cularisifte reprchenfor
ignorarc fc fingc- bacquanca ficamoris vis, quamqj cflicax pulchricudo formaquc
decens corporis, quara non ccmcre Socraccs cxigui ccmpo- ris cyrannidem
appellauit: Carncades, rc- futchfi" gnura quod nuUis fatcllitibus
cgcac:PIato, tudinir natur^e priuilcgium ; Publius Syrus, rou- appellati» cam
commendacioncra: Lacrtius,quauise- ff^g^ piftolaad commcndandum efficaciofcm :
Theophraftus, cacicara fcufilentcra frau- dcm,quia finc verbis
pcrfuadeac;Theocri- tus, elcphantinura fiuceburneum decri- mentura,quod grata
fit afpedui.fed mul- torum incoramodorum caufa. Confero huc Propercianum iftud
: Eripifur 7i»bis iampride chara puellay^c, ^ua loco dft vicibus amoris in
gencrofos auiniQS 446 Andreae A. ania:os,eTempns liinc indc cliidlis, nimiril
rapta? Helcns : Ccntaurorum impctus iii Pirithoum:Romuli qui Sabinas raperedo-
cuit ; Achillis de fibiercpta Hippodaaiia Brifeide: fic enim pocta elcgans ;
Inferipr mult) cu fim "jcl Marte velarmis, Mivumfi de me iure triumphat
amorf MagnifApe Auoes mdgni cecidere tyrannii I-tThebAfieteruntyeiltaqjTreia
fuie . ^hryntj. Plutarch.in Hyperidc retulit exemplum perqnam vcnuftu et
mcmorabile dc Phry- iic,pulchcrrima foemina,quajimpictatisac cufata, defenfa
eft ab Hyperide, oratore certe nobili,quiqudd videretcam iadam Hationi
proximain, commifcrationc vfus, vti quoquo modo iudiccs flederet,mulie- icm
produxit inmcdium,& difcilTa vefte, «uda pedora iudicibus oftendit. Qui mu-
Jieris admirati pulchritudinem,cam dimit tcndamcenfucrunt j ex quo et oratoris
a- ftum,& iudicum inexpcftatam niifericor- diam, ipfiusq; reje vcnuftatem
(id eft,To ^S^of et^ioy rvpetvvtJ^offVt loquitur inPh^ niftis Euripidcs)
fpcdanda proponuutur. Aiiftotelis memoratur di<n;um,pulchritu«» dinem omni
cpiftola commendatiorcm, id eft,formam corporishabcremaiorem pcr- fuadendi vim
quam quxuis oratio velepi ftola.Ex eo itaquc cum aliquis qusereret, cur qujB
pulchra cftent,tam impcnse ama yencur?dixit,cam cfTe cjcci hominis inter»
rogationem . Mirari enim poftit aliquis fuifle c^cum, qui nunquam antea quic-
qnam vidiftet,& phfi Tiunquam vifi&fiagyaret amdrepueBd» dequo
luuenalis. QTiid plura? etiam in cxcorum animis fubtiiis et pcruicax rc» gnat amor.
Proclus omne pulchrum dicit honcftum efte,idemqj amabile,c6 quodna tura»diuinae
aliquara imaginem habeat, ex cjuo T9 x«tAoV,a Ket^€iv c]iiidam deducaur, quod
cft vocare:quiaad fc vocct& alliciat hominum animos:qnam eciam ob rcm cre-
dibile eft a veteribns, rcges eos in primis creatos,qui pulchritudine alijs
antecclle- icut, Sic «nim Homcnis fuos heroas a di- gnitatcvultus ipfaq;
pulchtitudine com-, medat.Acltillem omniura pulcherrinuim ^ facit: quamuis cnim
Nircum nominet cx ijs,quiad Iliuni vcniftcntformofiflimum, ^J"!^' tamcn ci
Achillem pra:fert. Ita Virgilius dc fu© Afinca : ^^.^lpfeante altos
pulcherrimu4 [omnes Infert fe focium JEneaSyatqi agmina iugif^ Dc Laufb
ver9,dcque Turno (ic* liliui huic iuxfa lAufim, quo fulchriof alter Kon
fuit,excepto Laurentt^ corpore TurnL His confentanea maxime funtqua: difpu-^
tantur ab Ifocratc in Hclcnae laudationc vbi fic pulchritudinem commcdat,vt eam
eflerem diuinam ftatuat:ca cmm fere con- tcmnuntur,in quibus*nulla pulchritudo
; contra quas pulchra funt,fufpiciuntur ab omnibus. Imo virtuccm non alia
decaufa ccnfct in prccio haberi, fummisquc hono- ribus affici,quam quod
pulchcrrima qu? dam res ftt:dcniqjaIiaomniabonainuidi£ funt expofita : nullus
tamen eft, qui pul- chris hominibusinuidcat, quos pociusad' mirantur omncs.dignosqj
honorc putant: cumq; orania fortitudo fua dignirate an- tccedat,a pulchritudine
tamen luperatur, Scd quorfum hsec pulchritudinis comcn- dario? Ad noftrum
fcilicct Amorem.qucra re<fte fentientes pulchritudinis defiderium Ff^Ick
dicunt.PIotinns triplicem ftatuit pulchri- ti(do tudinem,cum nihi) aliud
fit,quam plu- plex^ riura concinnitare cooriens gracia. Hanc Ci inanimo
pcrpendas,ea nituirum ex vircu» tum fplcndore venuftas cft . Si incorpori- bus
requirasjcoloribus lineisq; miia con- gruitatecoalefceniibus decus conflabitur
gratiftiraum. 5ed nec fonorum modulata iucunditas pulchritudinem rcfpuit . Tri-
plex hsec pulchritudo trcs habet fenfus Triph iubferuientcs, tripltccm vcro
imperitan- amor tem «morem.Radios ex animi claritate vi- |j brantes interior mctis
pcrcipitocuIus.Cor poreaautcm gratia corporeus perfruitui vifus.Mufica vero
confonantia aurcspct- nAuIcec.Nos,niftceflamus> obtundimus, Potcack
Embleraatar 447 Potentia Amoris - EMBLEMA VTVLVS Amor Viden vt ridet ^ ^Ucidum^
tuetur ? J^ec faculasy nec qu<& cornua fle^aty habeti Altera fed manuum
flores gertt^ altera pifcem^ Scilicet vt terra iura det atque mari .
COMMENTARir. ^ A M o R nudiis alatiis fedet, fubri- OuS^i yJ,Tiiv 'rAhct^a^s
Kctrfyfi tf^i^plytit XTl dcns,perqnasn amabili Sc bhndo vul div^of . tu,inermis
penitus.fed altera manu florcs Tf fy.ev ydp ycuAV, t» ^a^atthv gcrit,altera
vcro pifcem oftcndit . 'e^a ., I L f ^„ Emblema cx lib. 4. AmorbUnchs iccireo
arridet oeellt^ ^ns Im fP>g^a"™-Grxc,«V€/5ar7-A5/W^.j'oV ideftc
NonarcuiyOiutnunc igneatelagerit, Umatis,
^'*^^,''^,f"''^«^«'».EpigramacftPalIad;: Nec temer^e maniiM florem
dehhinaSue, Tviiv»{ipasSitt, TtTo yzh^t f^^^^X^f tracJ^.t : ^ ^^^v *»/, etenim
terris, hoc valei ipfemari • W iQ^Q), TC//ac8 j^cfc Nndiis Amot ob id ridct, et
placiduscft, (Qu^ia 448 Andreac A. 'Ho/a cutn Cttpidint 4»Uatifi, nus quid.
Afndrem uin do' tnat . III. 7ax Cupi dinis . Q\\\a non liab«t •tc«m,neq; ignita
tcla. Hauci fanc fruftra manibus tfncc Dclphi- num 5c florem ; Hac cnim
terrac.illa Tcro mtri iniperat. iiudus Amor mitisblacidis Mrridet oceSis: Nempe
arcu et faculis,vtfolet ille,caret. Nec temere is forem mnnibus, delph ina^ geffat : lUa
etenim terris imperatyhacq^ mari . SaiKftius vc Tcrba Grascamelius nicelligan
turjfic vcrtic : Kudtis Amor ridet blande: quA caufa, re- quir is l ]!fon arcui
retinetyfduaq-, tela manu, fJee frnflra palmis jloreMelphinaq-^gefiat: Continet
hAc terram,continet illa mare. Huiufmodi imaginem fibi quoqj propofue rat
rauftus 5aba:us,clum canic : Improhe inermis Amor, quid rifu faUis a- mantcs ?
Sepofitis armis, non tamen infidijs . JtJa fub ftore dolosfub pifce pcula
claudis: AUicis z t perdas improbe naufragio . Legi alicubi Philoltracum
Cupidini ro- fam conferre.Nam ficucilla recensmollis cft,ira Cupido.cui
aurci^nonalicer ac rof^, capilli cribuunturrhic quoq; fpinasproia- culis
gcltacpro facibusfulgorem,folia pro alis dara funt:deniqj vcriqj rempus,coIor
et mores conueniunt. Delphinus aucem hominum amafius,maris quiecunai llacum et
craiiqnillicatem oftendic,iramq; &: com motionem flu^tuum ibiemollicflm
fignati vc docecPierius in Dclphiiio fuo Hicro- glyph ly.Id vidccur
expreflifleapercius in Hippolyto Euripides : TltTATcu S"' iTTi ycuetv,
'i'J)})^tJ70V O' e/.A fJ.VptV iTTl TTOVTOV . hoC cft .* lUepehyjcS ornatus
-oarijs vndiq; vilitant Alis veliK ijfimis ; Volat nam "-^fuper terram,
fonorumq^ JEr falfum jiher mare . l^LACIDl^Mej', tuetur] Grarcu habct, fXHKi^^
ifiv.placiduscjl . Nec faculas] faccs ardentcs.Propcr. lib. 2 eleg.io. ^luoYum
nlij fp.culas,alij retinere fagittas. Tribuiuir a.item fax Cupidini,quod cor- dan-ortalium
adurat,8c animos conficiat. Nec qud cornua jleclat] Arcum,qui cor
nutLisapparct,cum porillimum tenfus eft. Vcl poaitar ffvviKS^o-^^Kcoi, pars pro
toto, Kofa \ ntri di folebatic enim ez c»rnii fien areus. yir{. xi.Aineid.
Spicula terquehat Lycio Cortynitt eerntt . Iloresgerit] rofam,To ctvSa^,
Jt^Tc^jt. ^9V promifcu^ poniapud Poetas folcnnc eft.Scd hic noncft
prajtcrmitccndum lcpi« dum Aufonij cpigramma (quod iam <lia tribui Virgilio
c^ptum, incer cius appcti- dicesctiam nunc legicur) dcRofa : Vidi PAflano
gaudere rofaria cultHt Zxoriente nouo rofcida Lucifero, Kara pruirofis canebat
gemmafrutetit, Ad primos radtos interitura di^j. Ambigeres, raperetne rofatunc
aura rft- borem, An daret,^fiores tingeret orta dies . Ros vnus,color vnusy^
vnum mane,duorm Sideris ^floris eft domina vna Venus. "Borfan vnus
odor^fedcelfi^^r iUe^aurtu liifjlatur,f^irat proximus iffe magis . Communis Vaphit Dea Jideris^ et
deafloris Fr£cipit vnius muricis effe habitum . Ccrt^ Philofophiquidam odorcm
rofa: Sc colorem a Vcncrisftella proficifci eiifti- r«arunc,quare pocta Vcnerem
fcmper orc loqui rofeo dicir. Virgil.4. Ecloga : tibi lilia plenis 'Ecceferunt
NymphA calathis, tihi candi- da Nais PalUtes violasy^ fumma papauera carpet,
Narciffum ^ fiorem iungit ben» olentis a- nethi . Polirianus Eleg. dc violis :
TormofAo vioU,Ver/eris munufcula nofird. Dulce quibus tantipignus amoris ineft.
Hortos turela; Vcneris aflignac riautns . Pliniusircm lib.19 c.4 Rurfusquod
rofa ji^oj^ ^ rubec,& purgir,affe(5lusamacori j fignu Y^^ytt cflc affirmar
Placiadcs, vrpocc qui fine ve- ptingii rccundia: rubore, et facinorofi
criminisc- xtilcerarione eflc non poflic . Viide forcc Claudins Muios anfam
fumpfic fui carmi- nis, quod ociose fufum eruditorum vcnia freius huic
emblemati aflixit. Id fic habcc; Symbola adulantum ccrnis, rofa,fifcfSi moium,
Non farilvnius fymbola cnta mali Nd refa verna fuis non efi fme fentibus,idf
Pifcis hahet ifinas intus tpfe fuoi . Pulchra rofa efi^ verum iUa breuifit maf-
cida: pifcis "Efiftrus^effe aliqua nec cicur arte potefi, Vide Picriuta
Valcrianum Hicroglypb. iibro;y. lifcm Erablematai 44^ pTfcem] Dclphinnm,vt in
Grarcc/gA.- ; Scilicet vt tcYYS. iuYd det.ntq'^ fnaYt] Em '
blcmatis6|>f>'>;fl-/f-Nocirtiraum cxio. E- . clogacftillud Virgilij :
Omnia mncit amoYtetnos cedamus amoYi. Idcmalibi: Cmnia vincit amtr, quid enim
non vin- ciYet ipfe\ Idem iii Gcorgicis: Omne adeo genus in terris homintimqi
fe- raYumq-, notum cftcarmen.Propcrtitis: Hic Deus et teYYas,& maYta alta
domat . V. AGALMA prae/ens fignificac omnia 4 oris fubijciimperio Ampris.qui
nndus eft,pro ontia, pterea quod hic affecSlus debcc efte fim- pjex et
apertus:ridet,qu6d oblevflationcm prxfe ferat:blande afpicit,vt perfuadeat :
nullis armis inftrurtus eft,vt cum eo cou- gredi non refotmides • Amoris ircm
lanca eft potentia,vtnouam naturx faciem,mo- res prioribas cx
torodiiierfosinducere va ■ Icat. Q.aamobrem et Plato ai/roV -TrAV- 75V
i-srtyHpriTiiv ntincupauic.,^quod «ihil non experiatur, vc qui omnia alFedec,
et audeat . Nam qui filencio prius ad repre- hcofionem vfqj ftudebac,iam
cfEciturgar- lulns. Socordem nimisq^ defidiufum vi deas fatageicac ftnd^ofius
labori fe fubij- ccte . Etquod fme Sne niircmur,parcum quoq ) et iJLtKpc^.jyoVt
id eft, qui minima quasq; plurimi facit, videas, fi ni amoiem
incidericperindeac igneferrum molliri ac remitti, vt fiac tra<5labilior et
iucundior . 5edquidmirum ? Infpicienti al tius pau- 16, et inincima nacurse fe
infinuanci inno- tefcic apertiftime,quicquid difcimus.quic quid excogitamus,quicquid
omnino per- t rad: im u s» i u vi ra, e X am o ris fcn t i b u s p ro-
fluercquibuslatius manantibus vberrimc rigati arces percipimus auc iiuienimus :
Qm^d^nifi iaueftiganonis oblcdlamencum inha^reretaffirum, fisri nuAqiiam poftcf
. Inucniendi quippc dcfiderium fomeseft a& incitabulum ingcniorum . Proinde
qui ar* tium magiftrumdixerc amorcm,nihiI cm Artmfp. ninba vcricaci* rationc
vidcncuraberraffc. magisler- Plurade Amoris poceftacc lege apudA- amor.
thenaiurM 13 .cap. j.& Platon.in Conuiuio. Apud Euripidem Hippolyco nutrix
Vhx dram hcram alloquicur, eique araorem fuadet,in quo fi quid fic vitij,culpam
om ncm in Vencrem coitfert, PoutaS"' titv Ai^ip' . gV/ «T' eV Sct^AoTieft
iLKvS^eovi KvTTptf ' TTcivrA Si TAyrm tp'j . Viuit per Athera: eflque in
n/nrino &fltt Venus: omnia vcyo ex ea natct funt . Lucretius initio libri
i. Alma Venus,hominumiDiuumque iternf» voluptas, Idemcoicm; ^hu mare
nauigerttm, qUA 'terras frugife- renteis CencelebYas . Et deinde: tibi fuauis
dddala teUut Submittit fiores:tibi rident aqttoraponti . 1 Ouidiiis :
Tiifupercs, ipfuwq^ louemytu numina poti. Vtcia domat, ipfumque regit qui
numina tCYYA y Tartara quid ceffant? Qua raticnc tradiditPaufanias in Coriu-
thiacis,apud Sicyonios extare nobilem Ve Ver.eri! nerisftatuam excb«re,qu^ capitcgeftet
c^ slatup. . li orbes;aIcera manu teneac papauerum ca- pira; alcera vcro
malum.- quo fignificare- cur quanca Veneris in animantia Qmnia.in qneipfos Deos
vis effet. Egtegie eria poft:
feicentos poeras de poteftate amorisca- nitPetrus Crinitus lib.i poemat. Vide
e- tiaro CoeI'Rhodig.Iib.i9.cap. 15 nobis e- nim omniaaggcrere non vacac .
Andreae A. Vis amoris . EMBLEMA > \L I G E RV M falmsn fregtt Detis nliger,
igne * S^m demqnSirat vti e!i fortior ignis Amer . COMME NTARII. FVl M B N
louis (c]uocI hicelegantif- fimG rnra!ciim Ytri :qj et alatiim ex- prinii
curaiii: Pignorias} manibus apprc- hcnfui.ii Cp. piio ?r.ic{us, a: pharccratus
et alatu^franei-ac ciaiipiC . PzN E hA verbum exprcHic Alciatus diflichoii,
quod habetiulib. 4 Antholog. 6 7c-Tt&V0S TOV 'TTdLVOV J^aV, di^VVfl Kt-
pctvvcv, y yAhtus alatum intuitus peifringu fulme j Ortenciens, quod fortior
igiiis fulmuic fit Amor . ■S^lfr aUtnm fHlmm^erfregitjO* hoc ejl\ rulmim quod
rxpid$ eff firtifir ignh Amot- LiliusGyrald.Hift- Dcorn» Syntagmate ii.rcpetitcx
Plii^iojfmfTeincuriaOdauit CupiciiDcm fuimcn tenctcra,cuius au<51or
ncfcicbatur . Id affirmabatur Alcibiadcm fuiiJc Pruicipem forma in aetatc, in
cuius clypeoita erat pitflus . Quod idom dicit Satyrus Hiftqricus intcr ca,qua:
de Alci» biadecommcniorat:CIypeo.inquic,vccba- rurauroatqi cborc confe^o, in
quo crae indgnis Cupido, Ktpetvyor ryKv^oiJLtYou idcft; tncuruans fcH flct^eus
. jiLIGERVMfulme] Epuheti mctapho- I H* ra, JFulmcn c\im telo Amoris comparat i
Vulmen <cd Migerit^ Emblemata-»: 4ri k fulniCB tc!am tocatur G txcis» rt «-
pud Sophocletn:«y;t«7rtV)t>f4«f 7tf ntf>dLvvQj: et Hci*odocum,^gA9^ fV«V-
jwi^e ©fcV. Fulmen aligcrumdicitur pro- ptcr cclcrit^tcm, idcoquc pidorcs
fulmini iribuuiitalas,quoi a louc immitti crcdc- rctur. Vudc Virgilius : Ocyar
et ventit* et fulminif ocyor alis . Veus aliger] o TTAKoV.alas geres Cupi-
ilo.Grxcisctiam t(^ag mpotti. Virgil. i. Asneid. Atq\ hts aligerum di^u afatur
Amorem, Ttibuunturautem Cupidini ala:,quod ni- hil amantibus Icuius aut
mHtabilius fir,vt Tult Seruius in Virgij.Sic et Ouidius allo- qu ns Amorcm .•
Tu leuis es, multoq-^ tuis vtntofior alis . ignis Amor] Mcrito amor ignii dici-
lur,quod non lccus atq; ignis amances v- rat . Iiaq; Virgilius pa(lim amorcm
ignis nomiuc nuncupant. Sic j.Gcorg. Omne adeo gtnus in terris
htminumq-^fe" rarumque, Infurias ignemj^; ruunt . IdcmAincid. .y^rtf^Ar»
carpitur igni * InEclog.p«rr6: At mihi feft offert vltro meus ignis Amyn- tOf,
Ouid.epiftola Paridis Helena:: ^tiis enim celauerit ignem, tjimine c^ui femper
proditur ipfe fuo i Et Yulgatum illud : Kefcicquid fit ftmort nec amo,nec amor,
nec amaui . Hoc fcio,pquis amatfVritur ignegraui, Scripfic et pcrclcgans fanc
tecraftichon loan.Secundus in Cupidincna, canuno in- fcnlprum, eadcra fermc
caulTa : Ilammiuamo Veneris ^uifquis fuie iUe ca^ mmo §^i fculpfit
puerum»credite,doiius erat, icilicet &ternA penes hunc cufiodia flamA'. Per
quem fopitus non queat ejfefocus Etquonicim in epigrammata uicidimus» placct
aliud quoquc fubiuiigcre, quod ab fcoc loco Bcutiquam eft aliciiurn : Me niue
eandenti petijtmodh lulia. Rehar Igne carere niue,n:x tamen tgnis en^t .
f^idniue frigidiu^? nofirum tamenvrert pecius Nix potuit manihusylulia.miffa
tuis . f^uis locus infidijs dabttur mihitutus mtrii > Irigore conereia fi
latetignh aqua T lulia~fola potes nofiras extinguers flamas,. Hon niue,non
glacie, fed potes igne pari. Tanta yiscftamoris, vt ipfofulmi- '^^ f i
ncconcitatior fitj&fiolcntior.-quipp^ qui ncc ipfi loui ccdat,
qucmmultories arru ^'^'^^fi*?^ petijde Poctx rcfcrunt : quo (igaificatur,
'"'^*' * amorc ftrcnuo nihil vchcmcntius clTc neq i infuperabilius.Itaq;
Gra:cis tpeds fmAvldi' /u.fltTiyp dicitur. DequoiIIuil crtdiftichon
perpiofopopociam : Terfringunt,penetrant, vrt*nt mea Ipicula, fulmen : Sciliret
hinc nomen efi mihi TAvi^A- Hanc ^uoqi fcnccntiam cxprcfTitipfa Vc^ UHsapud
Virgihum, diMn ait : i^ate patris fummi, ^ tela Typhoea tints, Quidam cxrtant
Euripidis verfus apud Scobaeum» qnibus Amorcm Deum omcuu potcntiflimum
facit.-hi funt : r^v dirAVTuv S^^fJLovov C7ripret,Ttf, a ffKcuo^ i?iv, « KtLKas
eiTHpoe cor, *)C olJ^i TOV fMyt^ov Av^pctTrtti ^icv . Anacrco;) ; 4 Si *^
CpoTiif S^dLiMvi^ei . nium d»^- Mcnander.* mittr, X^^iroiv tpeoros iNv '^X^^
TAeoi^ OjS'' d'JTO$ 6 KpCtTOfV iv 4pttYf2 ^taV Zivf, aAA.' iKHV(iy Tretvr AvttyKAt^Hi
'Ttoih] . Nil efi amore,nil, herayefi potentius . NonvelDeorum recioripfe
lupifer : Sed isqutq'^ ilii gerere mtrem cogitur, Id Troadibus Euripidis Helcna
fadum fuum excufans apud Mcnclaum maricum» confcrt omntm culpam in Vcncre, a
qua coada fit,his vcrbis : oV Tav fJLtv AkKav J^cufAovm KpAToiy Keiviis Si
S^^Kt^ i^^i . id elt : Deam obiurga, fiat louepotentior « g«/ ali^s Dijs
imperat, Huius quidem (Veneris ucmpej feruut efi» Senecain Hippolyto: Hic
volucer tmni regnat in terra potens, Ipfumq-^flammis torret indomttis louem .
Cradiuus i^ias belliger fenfi% facts ; Opifex trifulci fulminis fenfit Deus, Zf
o^ui furentes femper Mtkv&is eugis Verfat caminos,igne tam paruo calet .
Jpfumq; FhmlfHm, tela cfui neruo regiit, t f 1 Itgit Andrcae Aldati tigit, fagitta
ccYtior mijfd puer : Vol. fJtq; caelopariter ^ terris grHuis . Et iii Odauia :
^em fuhmoHere fulminis dominus nept Cali tyrawiumjifAHA quipenetratfreta, Diti
q-^ regnaydetrahit fuperos polo . In enndem qiioque fsncenriam de fe ipfo
Cupido : Sol cjiht igne mco, fiagrat ^eptunus in fndis, Tenfa dedi
Alcidd,Bacchum feruire cosgit ^luamuis liber erat. OiiiJiusiii Epiftola Phxdix:
^luidquid amor iufft, non efl contemnere tutum : 'Regnat, in dominos ius
hetille Deos. Huc facit iJIud CiementiS e 6 'ppu>^ajT. g- fCOTiX, ya.p 70V
d.QpoV [XihTTOlJLCU ^pOOVTct yjrpcug "^oKvitv^iiJ.ois deiS^HV • o S^e ^im
S^uvct^ns i 0 «Tg fC, ^poTh^ S^ctfy.ct^et : Jlmorem celebro delicatum
florentibus ple num coronis:quippequi in Deos imperium obti.neat,atq; homines
domet. Huc fpedlat iilud Quidij ^.IVletamoipli,,videthuncl.ricjina, vagantem »
(Ditcm intelligit) Monte fuo refidens ^ natumq^ amplexa vo- lucrem :
Arma,njanusq\meA,mea [nate) potentia» Jixit, lUa quibus fuperas 6mneSyCap.e
telaGupido, Jnq; Deipelius celeres molire fagittds \ Cui triplicis cejfit
fortuna nouiffima regni, Tu fuperos,ipfumq\ Iouem,tu numinaponti Vicia
domas,ipfumqi regis q. numina terrs.'. Tartara quid cef[ant? Huc
quoque.quadj;at Augeriani odoili- clion,fane lepidum : Augeria- Om^colim
coelurn (<vt fertur) coc^lum om» ne ruebat, • ;, . ^ lnter fe fuperi duifn
fera helia gerunt . ^.ortis erat Bromiu^ thyrfo, Mars enfe, tri- dentt^
Neptimustfortis fuimine dextra louis . jit cum vifus Ami^r fuit in fuigenti,bu4
ar- 7nvs, Necnon accenf^ lapadc pulchra Venm: i'yiuatur thyrfo Bromi4^,Mars
enfe,tridete Neltunusfortis fulmine dexti a louis . Talem quoqj potciiatem ipfi
attnbuitPlii li^^pus quidum Poeta G rxcus, vt fcilicec oivir.es rcliquos Deos
fuis armis et infigni- bus fpoliaiit Tuus Amor. Sed mirum fuit Qiiiiiij
ii)gcniumi;i eo^fil'dii exprimen- z-j Lepidtl ^.^.rmen • do.eiufq; vi
ampIificaHda:Cccnim t.JCmo rum,efeg I.' In manibu/.jj louem, cumlouefulmen^
hflbebam, ^)uod bene pro coclo mittereiipfe fuo . Claufit amica fores: ego cum
louefulme» omifi, Excidit ingenio lupiter ipfe meo . lupiter ignofc(ti:nil me
iuct teia iuuabunt\ Ciaufa tuo maim ianua fuimen habet. Et in fecundo eiufdem
operis, eleg.5 . vbi couqueiitur de amafia,qu3C fe alteri com- municarat,quamq;
idco verberibuscasde» reconftituerac: Vt faciem vidi,fortes cecidere lacerti :
Defenfa efi armvs nojira puellafuts, ^ui modb fmus era,fuppiex vitroq; rogaui,
Ofcula ne nobvi deteriora daret . . ' 'Rifit:^ ex animo dedit ofcuia^quaiiapdP'
feiif Hxcutereirato feia trifulca lotii ' Quod vcro ignis forti/Timus Grkmbr
te- C«. ftarur Xenophon,qui aitamorcrh iplo igni am totrentiorem, et
feruidiorem : njrivignis tangetem foUVm vrir,& vicina depaftitUT: amoris
ignisetiam in proCiil intucntes& longo terrarum tra^flu difliros ardcntcs
fuos radios vibrat Eodem fpedat& illucl Ouidianum ex epiftola Phxdra; ad
Hip- polytum : Venit amor grauius t quo ferius : vrimur intws, Vrimur,^
c&cH pc5iord vulnHi hHbent . Deinde : At bene fucceffit diro quod etdurimuY
igne. Et poft : tacitum confcius vrit amor . Eodem refpexic Baptifta Mancuanus,
cle- gans poeta,dum cecini t : Ignipotens ideOjquia vult ardere meduUets, Et
Carapan. Tlammeus accenfis ignibui ardet amor . HxQ de igne et ardore,qucm ad
am»risaf- ^ fe(ftum traducere poetis folemne cft.Nos argumenti fententiam
pofliimus nonincon cinn^ traducere ad fcedera illa,qu? percu- ti iblent inter
principes viros, et familias nobiles inter (e diilidentes,fed tadem quic paclis
conuentisi connubiorum illecebra • dataque fidecoeunt,acdeponunc hoftiles
animos. In eo vis arnoris cluccfcit,vt qux Martis impetumomnem contundat opta-
tiaduenru Cupidinis. Argumentum lcpidi huius diftichiaudiiii aliquando trahi
adiL- EmblemataJ; 4r? lud Erdraf^qiioloco vcritatem rcgcvino, foemina
potentiorem arguit ; cie cjuo id le- pmus aJ^HKoy : Rex>mulier,vif7u, pr£,
cuBu fortiter vrget» Sed inter omnes Veritas viBrix manet, Itcm ad cuni mocium
: Magna meri vts efi,fortK rex>feemina for^ tt6l Fortia quA cum fint, VerUfn
tamen omnia vincit . Poteft idipfum non inconcinne intelligide amorc
virtutis,de cjuopaulo poft. Sicc- tiam allegorice de fanAo Chriftianorum in
Dcum flagtante amoic, qui quosciinq; alios curpes& deprauatos amores,pura
niundioblcdamenta et carnis illeccbras e- giegie diHipat. Poteric deniq; fulmen
hoc a Cupidine concufTum traduci ad id,quod dici [o\Q.ttAi7iore plti^ quam vi
ejfici, quod inquadam Epift.expredit D.Hieroymus: Ingcnia
quidem,inquit,Iiberaliter cducata facilius vcrecundia quam mcrus fuperat, 5ed
hxc iadicafle fufiiciat . plus pi tefi qu, ui$, In ftudiofum captum araoro. EMBLEMA CIX. 'iMMERSFS ftudtjs,
dicundo et ture fcritus, Et maximtf^ lihelho . Helianiran amat ^quantum nec
Thracitis vmqu^m Princeps fororts pelUcem . FaUada cur alio fuperaHi iudice
Cypri ? ^um fat fub ida €si vtncer^f j COM 4^4 Andre^ Alciat 1 COMMENTARII I. C
E » £ r vir graiiis, habitii dodorali, ^ cui aftant hinc Pallas armaca,illinc
Vc nus nuda cum fuo Cupidine^ ijle vero a llar/f . auerfus, fe ad Vensrem
tanquam an.plcxurns vertir. Primus quifq^ verfus cft Hcroicus: fecundus quisq;
ell lambi- cus Archilochiusdimercr, quatuor lam- bis conftans,receptis tamen
/pondsis in lo cis «mparibus. II. Emblema hoc in Hieronymum Prcuey- Padu.mum
fcripcum.videtur fumpfide AI rf ^m- ciatusexGr^coPauliSilcntiarii.quodfic
hlematH, habet : yuio,Sopoi^ Bihhosiv Avill^eLTOi 0 ^fiv ip ajcov ^J-xj^A (fot
KKtvM aCrpt fAia-ctiTToKiof, ¥VV TTKioV, n TO TTApOf ^l,]Ka sV gV-^^g- piS^cov
. 5enex eft,qui conqueritur fcciim iuuenis clletjteloamoris inuiolabilemfuiffe:
xtate autem proneclusn amorisiugo cogi. Epi- grarama fereita Larme fonat : ^cer
erayvi primis inui^a mete fuh anna QeftriferA i^reui dulcia iura De£ :
Idif[ilibf44 nec eramdirt^ uiolandm amoruy Sittituanunc canus fub iuga vado Ve-
nus . Sufcipe 0Ha?is, tetric^t viSia tihi Pallade cejpt §iuam prins He^eridum
munere maior honos . Qni priusdwris in prajcordijs iucundam in puberrate
Oe(UiferiB Paphi^ legem recnfaui ; Membriuoris telis imperuius qnipriuse-
tam,amoribus Collum^ tibi inclino, 6 Venus [ego] fe- micanus . SufcJ pe me
liErabunda,fapientcm quia Pal lada vincis Nunc magis, quamolim pomoey Hc-
fperidum . ^)uii prius in duris florenti &tate medullis, NuUa mihi
oeslrifer£. cura foret paphi&: MuUus amor potuit nofiros abducere sefus:
.Jt Venus ^heu, cmas nunc tibi fubdo Me iam admitte : magis dociam tu PaUa-^ dd
vinces, §luaquondampomoviceris He^peridit, j Vide num huc referre poflls
initium Odcs. " vndecima; Epodi Horaciani : Peciiy nihil me>ficut
antea,iuuat Scribere verficulos amore perculfum gr^t Ui y <^c. Aliofenfu ab
Ouidio didum mcmini elc- giacernj Amorum, aua Tibulli morrem deflet : Zcce
t>uer Venerisfert euerfarnqj Pharetra» Etfra^os arcusy ^ fine luce facem .
Amorem etiam fuis deftitutum armis dc- fciipfit iuitio eiuldem operis amaton j
his verbis r '^luis tihiyf&ue puer» dedit hoc in carmine iuris 1 Pieridum
vates,non tua turba fumus, ^luid, fi pr&ripiat flau& Venus arma Mi-
neru& ? Ventilet accenfas flaua Mineruafaces} Ad hunc locum piacet
adgregare lenes ac fuaues Tibulli nnmeros, eleg.i. Interea dufata finunt
.iungamm amores : lam veniet tenebrt6 nox adoperta caput^ lam fuhrepet iners
&tas,nec amare decehity Dicere nec cano blanditias capite . IMMERSVS
Budijs] totiis in ftudijs oc 1 1 1. cupatus.TransIatio ab aquis . Dicundo iure
peritus] lurifpcritus >. peritus iuridicundo . Zt maximus libeUio ] Libellio
diccba- «. tur veteribiis,quem nos tabellionem voca ' mus.GraJce^^pAiauctTe'^/
dicitur^Sed hoc loco quendam infigniter litteratum,& cw, qui libris pene
immortuus fuerit, intelligi rede iudicat Pjgnorius . Helianiramamat] Alij
Ug\int Heliodo» ram adamat, quod non d-ifplicet,cnm id nomen puellx faspiusin
Grascis epigram- matis repetitum inueniatur, nulla tamcn hiftoria vel fabula
pra^uia ., ^uantamnecThraciusvnquam.'] Hac parium collationeturpem amorcm
figni- ficat, qualis fuit in TereoThraciae Rege, Term qui Philomelae iuuencul^,Prognes
vxoris forori,ftuprum intuIit.Fabulam repetecx Ouid.6.Metaraorph.& fupra ex
Emblero. 70 StoCKhamerusarbitrarur hic perThra Cium principem intelligi
louem^qui natus £uic 5c regnauic ia infula Creta, qua: iii. Thracia-
Ernblemataj' 4SS Thraciaeft, vtdiccro lib.5. nat.Deor. Pelliccm aiuem
facitSemclem,de qiia ali- bi. Scdcerce mihihaec opinionon itaarri- «let.flciic
prior . Sorom peUicern) intelhgit Philomclam Procncs fbrorcm .quas (ic apud
eundem Ouidium : FeUex ego faSla fororis . Dicitur autem pellexa pellendo, quiacon cubioa pcllic
c ledo propriam vxorem . Seddehoc vocabulo plura diximus Em- blem. 4?. PaU^da
cHralio &c.] 6 Venus,cur itc- rum fiipcrafti Paliadem ? niim (acerat fe-
mel in monce Ida te vid:ricem fuUle? Hsec apoftrophe gratiam addit,eaq;
tacitefi- gnific3t,quam fint ad hbidmem propenfi, qiii abea in primis debctet
efTcalieniirimi. Cypri.] Cypris, vel Cypria, Venerisco- gnome,a Cypro
infiila,luxui dedicifnma. lultin.hb i8.D.Auguftin Ciuit. lib. 4. c lo alijque
plurcs, Sc nos fupra Emblem, 77 Dicitur aucem Cypris, ctTo T» Kuttv, quod eft
parcrefeu producere, quia Dea fit foccunditc-itis.Horar.Iib. i.Carm. Sic te
diHn potens Cypri . Num fatfuh Ida f^c.] Alludit ad iudi- cium Paiidis fubmontc
Idacirca Troiam cditiftimo.vbi Parisinter lunoncai, Palla- dem et Vciierem de
pulchritudine couten- dentes.pro Venere fententiam tulit,eiq; au reum ponium
adiudtcauit, in quo fcriptu craZyPulchrum pomum, pulchrum donumy pulchrior
accipiat. Vnde Parisin epiftola ad Helenam : Cum Venu4, et luno, PaUasq'^ in
monti- hm Idet Corpora iudicio fuppofuere me§ . Sed quiafabula lippis et
tonfoiibus nota eft,hucno:i appoiuni.Si tamen pleniftimc et feftiue dclcnptam
iUarn cupis, confule D ireteii htygium de bello Troiano pe r torum fccuiidum:S:
Lucianum in luduio Paridis.&c Huc icfero fcftiuum cpigram- nn.quod habetu r
lib.^.Antholog fi/ a,pf)0- «T/tjI, T<< dJ^iTTToTii . XIaKKa;
Tdiv^^Ku^icHAV tvoTrKov etiTrev ^JTrptSihHi »7«^ sV Kpis-iv ip)(0/jLiSet', ^
oiTTetAcv yika/Tc&^ct. Tt /jloi cd.KOi duv TlOV AlOHV i - jf yv[/.V}}
vtKCJ, 'sr&^iT oTetv oTrKet Kd,(^co ; Idego ingratiam philologorum fiC Ko-
manarciuicacidoiuui; ' ' TulchrAtncum ^aUas Venerem vidifletiti' armis: Nunc in
iudieium vts veniamtistait . MoUiterhdc ridensfcutii cur arripts in mel Nuda en
te vici,(iuid fficifii armaferesf Ad verbum fic fonat: Pallas Cythcreiam
atmatam vidensdixit: Cypri,vis vt in iudicium veniamus? Illa vero mollicer
rifit : Quid clypeum adu^rfum me fun»iiJ Si nuda vinco, quomodo cuni arma capio
? E X Guicciardino Italo, fcriptore hi ftoriasdiligeuti ac
erudito.didici.Epigram ma hoc A. fpeciacim fcriptum fuifte in Hieronymum
Paduanum, dodum qutdc hominem, fcd qui amatoria etiam crad^a- rcc . Quod et
generatim traduci ro eft in quoidam dodriux g!oria cclebres, qui a- more turpi
exc^cati videre non poflbnt, quantum vit^e fuar Sc.famx detrahant.Pu- det fane
rcferre miram amantiuni amcn- tiam.qua» no modo occupac rude vulgus, vbi
confuctudine in naiuram verfafuror omnis excufabilisjfed ctiam dodos homi-
nesquamplurimos, fui nominis oblitos, qui hac pcrculfinon leuiter infania,
difci- plinarum liberalium (quibus iugcniuni per ficicur, boniq;
moresinferuncur ) cultum natiuum turpilTima Venetis labeinfama-
runt.Talesfuerunc apud Graecos Calliraa chuSjSophocIeSiPhiletas.quos fecuci
pio- xime Cacullus,qui Lcfbiam:T>buIlus,qui Djliam:Propertius,qui
Cynthfani^Nalb, qui Corinnam, verfuum m'ra luxuria ce- lebrarunt:atq; vndemorum
infamiamme rebantur, cloquentias gloriam funt confc- cuci . Toleiabi ior inter
hos Sappho,nam ^cas,fexus,animi leuicas pucllam excufanr, Sed quid Anacreonti
facias? Quid Alceo? quorum vterq^ non niodo poeta infignis » fcd vir fortis, et
rebusgeftis in fua repub. clarus fuic. Quanquam quid Poeca<^, qui- bus
nefcio vndceft m.aior licentia data, et non pocius vita: duccsargua Philofophos?
Plato Philofophorum princeps,im6 Deus, (vtaiuntj deamoribus fuis etiam turpi-
bus (quanquam vero Philofopho nulla li- bido non curpis& inconceila (10
mulra li- centius fcripficquam quibus Platonicum nomcn pr2Efigendum eftet.
^ciipfit tamen, et fcripta extant,neque tam celebris famx noram neq; iudicium
poltcriratis etubuit» curam hancmctumq; omnem vincenteim F f 4 petu IV. Origo
l.m l/lematis> §^ii7?t;r dottcs a- mori 0: y ram di dc runt. Andreas A. nas
phus Fhi lofr^hus pctii padioiiis anlmiTra vrgentis, ftyliqnc dulcediae calamum
exciLauris: quar vel iii turpi pudeniaq; muieria tanrailliert, vc fpacc tanti
viri duerim) Epicurcis in re- busmagis quam in Platenicis Plaroniciiu- gcnij
csrnas radios. .Ccrcamen eiufmodi inter Palladem et Venerem etiam nune du
racquodq; crebro accidat, pleriiiqj erjam viris bonis (qui eo fortaflenon tam
iuuiti hxient) videtur ell-; ludus.Quo loco refer re placet qnas Paulus
Iouius,a;tatis noftra: hiiloricus excellcnLiflimus, de Auguftiuo N-ypho
Philofophi^^ profcirore retu!ic-5u- fceptisenim Iiberis& vxoie fenefcente
(c- ptuagenarius fenex,puella: citra libidinera impotenti amorc corrcptus cft
vfque ad infauiam, ita vc pleriq; Philofophum fene acqj podagricum ad tibi?
modulos faltan- tem miferabilipudore confpexerint: vnde illi maturacum vic^e
exitum conftat . Me- lius quideni Panastius, qui adolefcentulo
qu^rentijanfapiensamaturus ell'et?De fa- piente,inquit,videbimus;mihi et
tibi,qui a fapiente longe abfumus, non eft commit- tendum vt aliquando
iucidamus in rem ta commotam et impotentem,aIteri emanci- patam, et vilem fibi
. Marcus etiam Tul- Jius mortua coniuge,ab amicis vocatus ad fecundas
nuptias.-Vix poirem ego, inquit, eodeui modo vxori Zi. fapienti(^ ft-udio da-
leoperam.Q^o referam illud Chryfippi: Cum enim dixiHec quidam fapietem amo
renen capi,teftimonio elTe Menedemum, Epicurum,& Alexinum: Hac ego,inquit,
ratiocinatioHC vtar:Si Alexinus ille dilTo- lutus,& Epicnrus infenfacus, et
Menede- mus canis ac dtluus (flc enim ab Erecrie fibus dicebarnr^ amore capti
non funcnec fapiciis quidem eo capietur . Sedquiade tnrpis amorisquibufdam
affedis nonnihil attigi^ijiq; maximc quibiis eii^diti pleriqi et qui fapientiam
profit5tur,argul notmni* quam folenc, nefcioan huc redcaudeam conijcere 7i7f
et^p^cT/TMf, id eft, Venera, eru(j.ov, quam Tretpd ro dL(ppctivtiv a defi-
piendo non ineptc quida defiedunt.quod confirmat Euiipides in Troadibus his vct
fibus : 7fit y.apa. ydp ma.vT gV/V dppoi^hi} /Spo- Tolf, ^ 7^vo(jJ cpSa$
Appojyv»^ Ap^ ^iA^]» Vbiq-y jiulta. eH Venus mortctltbHs, Reci^q; nomen coepit
a dementia . Er Cytheream,Veueris nomen, Gramma- tici defle>ftunc 'Trctpa,
kzCS^v 7ov tpcoTety Toim^i KpuTTTHv di^-xdiv //./f/j/:quia,vt in quic Cicero
i.dc Officijs,quiad volupta- tem corporis paulo funt propcnfiores,qua uisca
capiantur, occultant et diifimulanc tamen appecitum proprer vcrecundiam. Sed
redeoad carccres 3 Pallas fcientiarum prxfes tunc fupcratur a Vcnere » quaiido
literarum ftudiod omilTis Iibris liberiso- peram dant,& foeminas fedari
inftituunr, vndcintegra exhauriuntur patrimoria, dilapidatur in lupanaribus et
popinis,nihil quc ab cgregijs Academijs rcportacur, quam ignorantia&
contaminatillimi mo- res.Et hi talesmerito faciuncquod aliqua do quidam
iuuenis,qui in cclcbri Gymna- fiofinc frudlu tcmpus terens, cuma paren tibus
rudis difciplinarum, ac pcnitus ex- pers rcuocarccurjcquo inSdcns.&iamiam
abiturus, tabellionem adhibitis aliquot tc- ftibus ad fe vocauic,ac verbis
conceptis fan ^e iurauit, fenihil prorfuslittcrarum ab illa Acaderaia
ablaturum. Itaqi fi quid c ruditionis pofthac quacunq; incuria deci- deret
fcholafticis, auc perirer, dijigentcr fc iam conceftari,nc fua culpa id
accidific fu- fpicarcntur, nevepenesfchuiufmQdirem vnquam qusererenc .
a.<ppoH in Ven ■vnde a De fo ignA UQ » Emblemafar 4^7 ideft, Amor virtutis. EMBLEMA CX. T\ I C vbi funt
incurul arcm vhi teU Cupido ? Mollia queis iuuenum ^gere corda foles. Fax vhi
triHis ? vhi pennji ? tres vnde corotlas Fert rnanui ? vnie aliam tempora
cincla gerunt^ Haudmihi vulgari eU hojpes cun$ Cypride quicquam » Vlla voluptatis
nos neque forma tulit • Sed puris hominum fuccendo mentihns ignes DifcipliniC,
animos aftraj^ ad alta traho ^ Sluatuor ej^ ipfa texo virtute corollas : ^arum^
qu^ Sophi^ e!f ^ tempora prima tegitl COMMENTARII. AM 0 R niidus
fiiiealisjfincarraisaf- Gixco Mariatii Scholaflici «V if>&)rct sVfi-'
jp^^, fidcc, rcdimitus corona florida, et ^dt.va^ivoVi in amorem coronapi4tu.
avLod UemMtM tnaalia fcrubrashio dcxcro infcrca habcs. fic cft ^.Epigram.
cf^^ruzN^ H o c decaltichou tr^latiijn rcperio cx t$ ffot ro^vv iKiiyo TrAhimm»
ol t' «tT» 4r8 AndreaeA.. cra 7rTip(l;7r6 KdfjLTAfTroWoK^uvoi', is tU «Tg
Tpicysi r/^//*7-«t )^p(rip i^eif, KptLTtJ' i-T AK eipoti ; iKcL TTO
TTAvJ/iy.iS, ^ivi, K'JyrptJo{,igK ATTO, fC, UKAliK eKyoVOf iv0pO7'JVi1f • •eAA*
tf>''i gV itA'^ Aptiv IXipOTTCOV (ppiVA TTVp- 7QV AVATTCO, ivuA-^tnf,
'^'jyjtv 1"' ispAvcv eirAvAya. 8;t<r' A:sTCOV ^i^AVas TTi^UpCOV TrKiKO)
■ m AZ sKA7»S T»V<rg ptpcov TTpeaTa tS a^oplns Ti^ouAc. id cil : Vbi cibi
arciis illc reflexus, vbi a te Trarisfix:^ mcdiiim in cor fagitca:? Vbi pennx? vb» fax triftis?ad
quid cres Coroiias manibus tcncs,in capitealiam fers ? Non [ego fum iiarus] a
vulgari, hofpej, Cypride,iieq j a cerra Sum maternaligenicus volupcate ; Scd
cgo iii puris hominum mentibus ignc accendo Hoiicft^E doilrin^^mcntem vcro in
coe lum induco . Ex vircutibusautem coronas quatuor nc- dojquarum ab vnaquaque
Easqueferens, piima qua:eft rapientitc coronor . Arciisvbi reflexusy
Amor,e{ir£q; fagittA . 'g^uei^ feneros nnimos fdpe ferire foles ? yen-nA vb)
funti vbif<ix triffu^ chy srgo co Yonas Ters 7ncinibus ? cafiti cmy agedum
vna fubefl; ? ^on ego vulgari natus fum Cypride;nec me l\laternae t erra foeda
Itbido tulit . Afi hominum puris accendo in mentibus igncs DocirinA, atque
animos purus in aslra traho . §uatuor
eq; omni neclo virtute coronas, ^asfero ego^ ^ SophtA esl prima coro- na mihi .
PLATo in Sympoflo f vt obicer tan- gam. qucefufiusm Clalfe IV. fii.ic dicen-
da) duas Vcnercs, duosque Cupidines eflc kribic,diuiuum &-cosle(lem
alcerumralte rum vulgarem &plebcium.Hosduos Cu pidii)cs vidctur innuere
Ouidius 4. Faft. j^m iuquic : Alma faHeJixiygeminoru mater Amerfi, quamuis iion
me fugit.alitcr explanati ab v luterprcie. Cupido Grscis dicitur IW, huic
contrarius.quiqj illum difToluit, etv- TCjC^yr.dequohic fcrrao. Atq; dehocfen-
fidc Virgiliu autumat Scruius 4. AEneid. in his carminibus Teflatur moritura
Deos,& confcia fati Sidera, tuft quod non &quo foedere amdtes
Ct4.r4.nume htt,iufiiiq-, memorq-, precatur,, AVT6>f,vtinquit Ciccro j-de nat.Dcor.
^"^"^^^ ex Veuere natus eft atq; Marte.Tcrcia, in-
quic,Venus,Iouisnacaex Dionc, qusnu- pat Vulcano; fed ex ea et Marcc naf us av^
Tipcos dicirur.Amoris huius honcfti exem plum habes apud Plinium Secundum.au-
^ftorcm cafti/Iimum. Iib.5. Epift. 5. vbidc lulio Genicore RhecorcEc nefcioan
a^uo Icere aufim difFerenciam inrcr CupidiiTcm et Amorem.dcqua Nonius; nam
Cupidi- ncm aicclie mconfiderac^ neccllicacis A- moremuidicij.Vidccurid innucre
Phocyl lides ; ^iuvos i'peof ctpeT?s,o JeKvTrpi/og Ai7yoio<piKKH Vtrtutuamorhoneflus,
at Venerts dedecus adfert. Hac de re fuse Lu cnnus i.i dialogo, cui nomen
e>Tgj-, vel 6 fiyr»5tfVTg/!w.Dequoeciam fcripferefin guiares commencarios
quidam recencio- rum,vt Calius Calcagninus, Auguftinus Nyphus cap.i9.^o.i^8.dc
amoic. Geofrc- du s Linocerius in Mychologia Mufarum, dcEraco.Ecfi qucm lingua
dcle^ac GalH ca, videac horum duorum amorum djfFe- renciam apud lofcphum
Querccrainim Iib.i.magni fpeculi mundi,& enam in Do ricis fuis
cacionibus;aliosq; quam plures . DlCvbtfuntincurui^c.] arcusciiim, TTr
pharetra,ceIaqjAmoii crjbuuncur,qua de redicccur paulopoftin ftacuam Amoris.
Faxvbttrirtts?] Triftisa confcquenti, Tax M noxia,cxiciaIis.Farautem Cupidini
tnbut m. tn r, quod mdicdrunc A Egypci j facerdoces, qui perignem amorem
cxprimi voluerur. Ouidius z. Amor.e'eg.9. Cur tuafcix vrit, figit tuus arcus
amiccs* Ifidorus non poftremi ordims audor ra- f.onem reddic.quia noununquam
amorcu pid:cateimpatient;usexurat,nonnunquam veroprajfaciecdccabuolcc.lcaq,
apud Gcl lum PorciusLiciiuisdixic, hominem ob aniorem non e/Te ignicum,fed
ipfum ignc. Nocum eft illud Virgilii ; Caco carptturigne &, moUts flammn
meduUas. Itcm Emblemata. Itcm: Vri.^Y infelix Dido^ ' Yti ia diximus paulo
aiue,EmbIem. io8. . Trcs vnde coroJlas Tert manus?] cu r cri plicemcorona
manibuscoatredas? Qj^id figaificec cGrona,notuni eft;inde corclla,
dimiiiutiuum,parua corona,de quibus vi- de Pliniumlib.il. cap.z. Indc
corollariu CoU.(t' (^^ inquic M. Varro de lingua Latina lib» 4.) quodfft
additum,feu additio, prxtcr id quod debctur, Icalis, Siunfay Germ.
Zuega^,HiC£Sinis,Annadidura. Hoc in lu- dis, cum placuifTenta^flores, folebat
dari praeter promiflas coronas.Suetonius in Au gufto:Cor0llaria&
prjBmiainalienis quo- quemuncribusac ludis,^. crebra,& gran- diade
fuoofFercbat, l^ tufes Vnde alid tempora cinBa gerunt?]cur. rfrales aliacorona
capuc redimitfi eft? Quatuor funt virtures Cardinales fde quibus latc CICERONE
(si veda) in Officijs,Scoeca in Iibro dc qua- tuor virtutibus Cardinalibus j et
Macro- biusin lib.dcSomnioScipionis,rcfcrt Plo- tini Philofophi clcgantcm harum
virtutil diftributioncraj Prudcntia,Iuftitia, Forii- tudojTcmperantia.Harura
tres vltimaein opcrationc confiftunt.-fruftra enim ('vt fje- pe repctit
Ariftotcles) quid fit virtus,qu2 eius partes,didiceris, nifi eas fucris opera-
tus.Prudentia fiucSapientia (nam hicpro codem fumuntur,quamuis alibidifferanr)
omnis in mcditatione confiftit, intelledlio- neq; vtitur.Hsec igitur cft
caufa,quarc a- r»or virtutis SapientisEcorolIam in capite habeat,reliquas
inmanibus,quas in exeici- tacione confiftuDt. VulgaricumCypride] Non funi nacus
Venere vulgarirnihil mihi rei eft cura vol- dgaru^ giuaga voIuptatcVuIgarisilla
Vcnuscir- ca turpes amores yerfacur •» konefta vcro ad vircucem &honeftacem
amplexandam _inflammac,& ad rcrum celcftium conccm plationem animos
pertrahit. QUiod dum medi:or,noii portlim mihi tempcrare, quinaliquid vltra
.'adijciam . Apuleius apologia i.pro fe ipfodicit item ex Plato- nc geminam
efie Venerem,quarum altera vulgaiis,q^ux fit percita populi amore,iioii modo
humanis animis, fed et pecuinis et ferinis ad libidii-iem impericarc Alteram
vero CGcIiccm Venerem, quas prxdita fic optimati amore-.folis hominibns,&
eorum pauciscurare: nuUis ad turpitudinem fti- jnulis^velillecebris
fe<aatorcs Cuos perccl lentem, cius cnim araorc non amosnum et lafciuum fed
contra incorruptum et fcriil pulchritudine honeftatis,virtutis amatori- bus
fuis conciliare: et fi quando decora cor pora coramendeca contumcliacorum pro
cul abfterrere.Ncqienim quicquam aliud in corporum fornia diligendiim, quaiu
quod admoneac diuinos animos eius pul- chritudinis, quam prius veram et fincera
inter deos videre- Q^apropter, vt femper, cleganier Afranius hoc fcnptum
reliquit Amabit fapie?is,cupient c&teri . Porro Venetis ipctvi^y id
eft,coe]cftis et in- Venerem culpatae, ab omniqj corporis feiundx de- quiprimi
fiderio,cempIum Athenis fuifie fcribic Pau colueriit fanias. Piimos hominum
Aflyrioseam co- luilTcjdeindePaphios, poftea Afcalonitas, Phaeniccs,indc
Cytljera2os,vItimos Athe- nienfes,AEgeo rege facrailliusconftituen- te.Vcneris
autem 7rfiti'£r«//K,id eft, vulga- lis feu pnblicas fanum Athenis extruxic
Soloncx pecuni js.quas lupaj in proftibulo merentescontulerant . Athensus Iib.
13. Platoin conuiuio-quod nos obiter.Adiun- go noninucnuftum Baptifta; Cynthijepi-
gramma, de Solone et Venere.- BeSolone FaUadi4 afflatu patriA dum conderetolim
et Vene- lura SolonMi candtda, Cypris ait : re epigra., §uid fequeris demens
plena h&c monimen ta laborum? Cur placidu numen non colis ipfe mcuml Torte
piget coluiffe Cyprin;Tritonia nobts Efi longe inferioryiudice vel Faride .
Hinc fenior:Fhrygio fimensnon Uuafuif- lio7i efjet jlammvs Troia cremata tuts
.. Tuvero ne qu&fo iterum me iudice certesy Nam tibi non cedet aurea poma
Venu4i Me iuuatifie labory vera hicparit otia fu- dor : Ocia fed JlammofyquA
facps ipfa,ferunt. Sed pUYii hominum. ] Effecla pudici a- moris: vbi notabis
diligenti piiEparatioiic opuse/re,pr/ufquam aditum habeie pofiis ad rerum
diuinarum et pulchcrrimarum fpeculationem. Animos asiraq{\ Hic raprus quomodo
fiat,fupcrius docuimusad Emblema^.cu ius infcriptio eft,/« Deo Utandum . ^atuor
eq; ipfa &c.] cxomni natura virtutis trcscorollas conficio,e quibus pri
ma,qua2 prudentiam feu fapientiam repra: fenrat,caputcircumdat, Vircus in
gencre fub feconcinetviitutesmoralcs &in:e;ie- ai.aas :; 4^0 AndreaeAIciati
IV. Duo Oipt dines ^ totidem VeniYes . ^luatHor coYoriA cid totidem
"virtutcs reUtA . Zocpi-s Cin ctronis. <ftiuas:diiodccim eiuimerat
Aiifloteles pra dicasj& quinqjcjuse ad intelledum peiti- netje quibus omnibus
quatuor derumpfic fibi Anteros, tres ex pratflicis, luftitiam,
Fortitudincm,TempcramiaHi; viiam ex iii teJ]ediuis, Sapientiam. E t 1 INGIT
Cupidine ciro^ov y^di^a ;^ev,finearcu et finc telis,erudito (ane fig- mento
dialogiftico, quo cjuidcm virtutis omnis diftiibutionem alTignat. Scd primu
aduertendum eft ex Platonc in Sympofio, duas effc Venetes, et totidem
Cupidiaes.- h^c antiquior et fine matie,c?lo nata,c]ua caleftem Venerem
vocamusralteraiunior, e loue k. Dione progenita, vulgaris et co0jmunis
appellata-Eadem ratio cft Cu- pidinis vtruifqGe . Horum enim altcr ho» iicftas
cupiditatesanimis ingcrit: alter ve- ro affeclius voluptuofos et tcrteftresincul
cat.Prior illc cti'Tg'/)«r eft,quafi dicas,prio- li contrarius^qui hominem
attollit ad lu- peiiora et cceicftia contempIanda,omncm que virtutem et
lioneflatem prazftat. Hic itaq; tres coronas manibus contredat^vna- que
circumfert iu capiterquibus quatuor illae virtutes (exquibus omnis hoHcfti fons
petitur) defignantur.Piior illa corona ca- put ambiens ('partem quidcm Platoni
inTi ma:o omnium corporis partium diuinifli- mam, et ccrte principemj
Prudcntiam re- prazfentat.-piouidere enim et aliquid pru- denter
meditari,contemplationis eft : trcs aIi^E,quas manibus contiuet,Iuftitiam,For
titudinem,& Teraperantiam notant, quaj potinimum in atlione pofitaz funt^
maiuis enim adionis funr organa . Quod perfpi- cuum cft ex primo OfHciorum
Ciccronis: Qui maxime peifpici:,inquit, quid in re quaq^ veriiTimum fir,qui(];
aciuiftime et celcrrime poteft videre et cxpiicarc ratio- nera, is
prudentiftiraus et fapicntiftimus litc haberi (olet.Quocirca huicqnafima-
teria,q -am tra<5tet,& in qua vcffctur,fub- iedacft vcrit^s: rcliquis
autem tribus vir- tiic:Dus nece.(rita[es propofita? funt ad caj parandas
ruendasq^ quibus adlio vit^con- tinccur.quo fanc loco diffcientem facit vir
lutcm Ptudcntiam a reliquis tribus, ca e- iiim pofira cft in veri
inucftigatione& con- templationcreliqu^ funt adiojiis.Dc vtro que
AmorePIatoin Conuiuio.f iciuus O- ratione 2.C.7.& orat-y-cap. B.in idem Con
uiuium Platonis.Ca^teiuni dvTipMiet Pro- clusinterprctacur Amoicm diuiuuin ani-
mas a corporibus abftrahentem.-qna m fl- gnificatione hic vfurpatur. Alij
dupliccm Amorem ideo eflidum cffc narrant.quod nullius frugis aiit commodi
poflitcfTca- mor, nifi mutuu$ fit : qua dc re Porphy- rius Philofophushunc
adfcrt Apologum : Cum,inquit, Cupidoinfans parum cealc- fcerct,Venus Thcmin
Dcani confuluit: qu2 Vcncri rcfpondit, Antcrota ncceflariu e{fc, qui rcpendat
viccs, vt fcfcniutuo iu- ucnt. Cui Vcnus acquickens, Anterota, quafi
Contracupidinem dicas,gcnuit : quo vixdum natcCupido coepitadolefccrc,&
procerior cuadere.Scd hxc fortafTc 'Tretpifi'' >/6^^.Scio quidcm apud
Plutarchum inipea T/^ccy*, duos Araorcs cflc iuxta AEgyptio- rum fcntentiam et
Platonicorum itpaTA 'Tretv^My.oViX^ 70V ipttviov iid cft, vulgare » ^ cceleflem
amorem-St^ quia dcflcftit ali- qusntum ab ca quam rctuli fcntentia Ma-
riani.facile prajtcrco. Apulcius tres amc- res facit IibelIo>quem De
philofophia fcri- pfit(vbi Platonem audorem appellat) v- «um diuinum,cum
incorrupta mentc et virfutis rationcconucnientem.-altcrum dc gencris animi, et
corruptiflims voUipta- tis:tertium ex vtroqj permixtum, medio- cris ingenij
&cupidinis modicse. Animas antem fufciores,air,impcl]i corporum cu-
pidinc.-vinum quod illis propofitum cft,vt corum vfura potiao^tur, atq^
eiufmodi vo- Iuptate& deledlatione ardorem fuum mul ceant.lllas vero
facctas et vrbanas eflerani mas bonorura deamare,& fadum vclle v- tiqni
potiantur plurimum bonis artibus, &mcIiores pr^ftantioiesque rcddantur.
Aledias ex vtroq; conftare:ncc deledatio- nibus corporis prorfus caretc,&
iepidisa- nimarum ingenijs capi pofl^c. Vtigitur il- lum amorcm dererrimum,
inhumanifli- raum,atq; turpem facir,non ex rerum na- tura, fed a^gritudine
corporis,morboqj na rum;fic ilium diuinum^dcorum muncrc, beneficioq; conceflum,
afpirante c^lefti cu pidine in animos hominum venirc credi. Tertiam fpeciem
amoris,quam mediara dicit,diuini atq^ terreni proxiiBitatc cclle- dum,nexuq; et
confortio parili copulatl'!: vtq^ rationi propinquuseft diuinus illcita et
terrcHum turpitudine iuncnium eflc vo- luptatis. Hadenus Apul. Bcne Tullius4.
Tufcul.virtus cft animi affediio coi*ftans, conueniensq j et laudabilcs
efliciens cos, iu quibus eft,& ipfa pcr fe f«a fp«nrcjfcpara- ta amor alijs
fi^ ficet. Trlplen amor pudAp leium. Virtuii qualitfi^^ ErDblcmatlj. ^Sr
tftccuM Ttintace,lau(!abilis.Erca proftci fcuntur honcftae volupraces
.fentcnrix.a- ^iones, omnisfjuc re^fta ratiy dici poteft . Huius igitur
virtutis concraria.eft vicio- /itasjcxqua pcrturbationes, qua: funt tur bidi
animorum,concitatiq; niotus, auerd a ratione, et inimiciffimi nientis^ virtequc
tranquillae. Sed ad vim argumenti facit il- lui Valenj Max.iib.j.cap.j.Eft et
illa vc heracns Sc conftans animi militia, li iteris pollcns, vcnerabilium
c^oArinarum anri- ftes philofophia, qu^ vbi pev"iorc reccptai cft
horainum,inhoiieftoacquc icncili afFc- du difpulfo,tocosin folido virtucis
muni- niento confirmat,pocenciores mecu ac do- lorcfaciens. Ad id fped:ac hoc
Flacci r Frigida curaru fomenta reli^iqusre poffes, te coslefits fapieraia
duceret, ires. Amorvirtutis, alium Cupidi- ncm fupeirans. EMBLEMA C X LL1GERVM
i aligero^, immicum pnxit Amori^ Arcu arcum, atque tgncs igne domans Nemefs.
qudi alijs fecit, patiatur: at hic puer olim Intrepidus geUans tela^ mifer
lacrjmat. Andre^ A. Ter Jfuit in^ finus imes : res mird, cremdtnr Jgne tgnis
> furidi edit Amork dmor. GOMMENTARII. AN T E P 2, Amor virtutis alatus et
pharetracus, Cupidincm icidcm alatum, exucum armis,nudum ad arborc
\ii!Culi><:ou{Uuigit,arcus vcro et fagitta: ia i^ne iuxta pcfico
comburunrur . TRANSLATrM cft fcte aii vcrbu ^ cxlib 4.Epigram. Graccor. iuccrti
audo- Archety- ris^quod fic habct; ' .^ ^ ^ I,m^ vrrdLVM '^Ta.vov iparet riv
«Lyjiof «VAata '3r/)iV etTctp^iif S^dLY.p^JH, Trizp^V yiVO-ef.fX£V0f /SiKte^V,
gV 0<t^ifV rph KzK-yfQV diTriTnvaiv . a. /«te- yct ^Aufxct, fhi^c-t 7ii
'jvpi TTup i il-^AT tpal^i Tenfiatu votucri puero atq', vltricia pennis Tela
Cupidineis oppofuit Nemefts : Vt quA cotnmifit^ferretyquifoYtis&^audMX
Antl,modo expertiis Spicula amaragg^ mit: Ter^ fitium ^fuit in medium,proh
mira: quis ignem Igne vrettflamma^ fenfit Amoris amor. Pennato pcnnafum Amorem
contrarium finxic Amori Nemefis, arcuarcum vlcifccns: Vt qu« mala fccit,
patiatur- AodaxYCio quiprius [&] intrcpidus, Lachrymat,amara vbi fcnfitrcla
: In imum tet finum conlpuit. Qiiam tral- de mirum^ Accendet quis igniigncm? attigit
Amo rccn A mor • fcnnato Kemefispenncttumfinxit Amort OppoftJtum,arcu arcum
vtqui domet aU ter Amor \ t^omala quA fecit patiatut, §^ui prius ergo
Audax,intrepidus,fentit amaritiem : Con^puitin mediumq, finum.Ign» accen^ ditut
ignis, {Mirum )& Amorem ilfhoc 'verherefeti' tit Jmor » Non c(l alienum
qttodi Ouidius cecinit t* Amorum,cleg*t. ^idftprtrtpiat JlauA Venus dtrrn^ Aft*
nerud. f Ventiletaceenfa^ flaua Mineruafactt f Etclcg
S.lib.j.quaTibulIiiiiortedccirct: Eece puer Venerisfert euerfamqi pharetra» Itfraifos
arcus, ^ ftne luce facem . Paufanias in Eliacis mcRiorat Cupidincm dcpit^um
fuiflfcquialtcri Cupidioi palma c manibus cxrorqucre niterciu r,-quo volc» baut
intclligi honcftum amorem dcamo» rc Vcncrco vidoriam qu«fcrc. AVts/jwt*
ccrtc.id cft, ivTt^iov, oppofucrunt vctc- j^^ rcs g/5«T/,vt iiitcrpreccs
nonnulli cxcmplfi «tmW icaapponanc:InPh3cdrae>6»f,iuHippoIy- f,l,i ctn^
to*m>«/crar. v tapud Nafoncm iu Apol trar^, linc perfcqucnte,& Daphuc
fuglcptc.cuius pocra; vcrfus hiuoti: ; Veq-Jagittifera prompfit ttU. duofhare-
tra. iiC' Hoc cft quod fupcriorc Emblcmatc cr c«nuiuio Platonis adduximus,qui
duas fin xit Vcncrcs,coElcftem 8c tcrrcftrcm, duos paritcr Cupidincs,honcftum
fcilicct et tur pcm;quorum prior cx Vcncrc et Martc, alter ex Ercbo Sc
No<^lc nati dicuntur, vl colligit Pciotus ex Ciccronc dc Nat.Dco- rum.
Etil]et>cios& honcftos immictita- morcs,finccros, ftabilcs.atqi astcrnos
: hic vcro turpcs,falfos,inconftautcs, ac difli- milcsamores incutit. Idcirco
apud poctaf iionnunquam hunc aurca cufpidc figir.il- lum plumbea:illum vi amer,
hunc Tt ab- horrcat ; vulginimiruminconftantiam 8c yiix difiln ilitudinem
fignificantcs. ALlGERVM aligero f^eiit.] Ncmefis jj Dea ind.gnacionis,&
fcelcrum vindex (dc 2J*iw*A, quaabund^ didu Embl.i7.44.& 46.) af- ''^' finxitaligerumamorSaligcroamorioppo
fitumj ccrt^q; cojicrariiun arcui arcum » igni igncm.Md eft, Cupidiiii vulgari
oppo- fuicalium Cupidincm ci aducrfantcin . Hocloco videtur Ncmcfiscapi
proipfain dignaf.ionc,atq- aJeo pro arcificcquiaegtc fcrcbatamorcm omnia fub
ditionc tciicrc, atqj omnia raftarc Q^apropccr piuxi a- morcra Tirtutis, qui
Cupidincm vinftu» lenerct ac fupcrarcc : fiquidcm poteuciot cft Cu pidiuc
Yiicucis amor • rt Emblemata l 4^3 e m 'ic rg Yt ^us Mliji ftciUfAtiatur^ n
fcrat cos «riiciatiif,quibus mifcrosaiJccit homincs. Adducitur idcm a Suida :
yiv9i7o . id cft : j«/x patiatur quA alijs fecerittiufiapK- nafuerit. Etapud
Pjndarifcholia(tcn 4-Py^h« •TrtT eiv»p ep^oi,7oiov Te^of dvroviKAVH. Alicnbi et
apud Paufaiiiam : arfi- hm capietur ille>qMibm -vfm e^.7cui To/^ rt-)(Veu^iv
tihmiTou, ata^Tnp uTrnp' |g^Scd dc hoc latiiis in C/aflc IV. l^uer olim
intrepidu,s] imo ^AvS^Ay.i.- T«p,inuidH$,cjui vim fuam cciam in Dcos cxcrcct.
Lacrymat] Dicimirs &Iacrymat, &la- crymaturjfed hoc frcquentius.
Tcrcnt. ia Adclph. Oh, latrymo gaudio . Ciccro 7. Vcrr.Ecquis fuit,qUin
laciymarttur? T§rS}uit inq-yftnus imos]l\ic vcrfuspro Taria intcrpundion*
varias retipit cxpli- cattoncs.Qilidam intcrpongnnt ]po(tffnus imos: et
dicutallndcrc poetam ad morcm pucrorum,qui ploratcs totum pcd;«s con fpurcant
falinis ic crafliorc fpuro. Tcr {puit faddunt iJlij id cft, faepins confpcr-
git pcdfus faliua:nam/er, vim fupcrlatiui ©btinct.Alij intcrftinguut
poft,rrri^«/t: ^ illud ad cxprcflhm fignuxn irati 6c abo- minantis trahunt. Tibullus
Elegiar. z. d€ fcncamacorc loqucns: Munc puer, hunc iuuenu turhacircHTnHi' tit
avcla : Deipuit in moUes ^fihi qHu^ifnus* luucnal.Satyr.?. ConSpuifurqi Cmtn
verH deprshsdiriinefsi Si libet. Et apud Thcociitum pucHa rufticum qucndamja
quoamabaturjridcns,dum il- ii dcformitatem,grauco]criam>& alia cor potis
yitiacxprobratt tcc m luuin finum defpuit:ait enim : Tf /V ttf tOV STTVO-t
KO^TTOf . Pignorius Icgit, Ter Spufto inq-jfintfiimos, adarccndum vidclicct
fafcinum. Plinius lib.iS.c. ^.Scaligcr ad Pctronium, 9(. Lin» dcnbruchius in
Ccirin : lacryraje enim a- fnoris non-rcftniguuntifed excitant inccn-
dium.Alitcr tamcn videtur lcnfilfe Geor. girts Anfelmus,duro ait; Junde diu
vin&ui gemitHm, Deui improhc exlex, lundf diu te^idtn ex fcults lacrym/is .
J^r^do pudicitid
(^r^tioniS,mentu ahacior» CAcUuulnuSicdax cura,j>teruus Amor . Ahfoluunt
homines gramdts tua %iruula, curis, • Tu mododa rapidu irrita verba Notis.
ls[am quetJn accendiffi miferts in mentibus ignem, "Extindiu lacrymu nunc
quo^ cerne tuu, Sed vt et cgo mcum afFeram (ymbolCi.ar- Thuil^ cS bitror
allufum efte ad proucrbium teciura^* tuum ipfiM^ finumi7iipue. quo vtinrjur ad-
monentcs aliqucm,vtdomcfticorum malo rum recordarioiic definat ariDgantiusin-
fe*.^ari alios: fiquidcm qui vexaralios, (pc quadani improba pcccat, quafi
fpcivt hbi nihilfiDiilc aquoquam coutingcrc poftc. Qiiod hic pctuianti illi
amori contiPgit, quiarrogantius ali js infultans, nunc quae fccit alijs, ipfc
patitur, inq; Iniipfuis (inCi fpucrc co^itur . Vc\, in fir/um Ipuere, hic pofuit
pro figno humilicaus Sc hifcicdio- ni$,cuiBex Cafaubonoin Theopbraftum
iioum,prccul Spuere, eftc ligiuim cniincn- tixivndcctiam apud Plauuim in
Peifa,ad cxpriraendum gcftum glcriofum aii qui* dAiw.magnifice confcreeibor
Haecegomui ftcus criticus fanionbus et fcnionbus iudi cijs fubijcio. Odit
amcrii amor] Eadem Polyptofis a- pnd Cuidium j.Aoior.cle^. lo imienirur:
C^ufAfuit multif nofier amons amor . TR1VMpHY$ cft Amoris pudici, IV. qui dc
Cuptdin« Vcncicofpolia ampla le- Jlmorqu» feiat. Ncmefis igitur vltionis Dea
iiipcr- modo ab biciitcm Veiieris filiu») voliaitabalio ad- Amore fn «crlauo
€upidn'e,fcu oppofiro arcoic vin pratur, ciii et conftringitquo fignificatui,tu
rpem amor«m,aut uoxiam aliquam cu|iditai^ poffc *b honefto quodam afFet^u et
labo- icnon modo imminui.Ied et fopiri.Vndc vcrc Ouidius i.dc Remedio : Mttrius
vires fubtrahit alter am§r .. Manifeftacft iraq; allufiosd proucibium,, Clauum
clauo pellere, . Quo pcirinet illud. Hieronymiad Rufticum Monachum.-Phi lofopbi
f^culi folentamorem vetcrcamo- r>n©uo,quafi clauura clauo pelIeie.Cice« lO
4.Tufc.Locideniqiie,inquir, muraiio- ne, tanquam sgroti i:on connalcfcc.tcs,
fxpecmanduscft. Etiaoa nouo quodam amorcvetcrcm amorem tamquam clacu.
clauocijcicndum putant . IdmiliiiiVmc- moriam rcuocat C. Valcnuin Fiaccuir.,
V.tlcritiT: q^ui f iinitiro luxH f erditus adoiefccns tem lUcc^r .. 4^4 Andre?e
A. Ixempla tu muta}! tiu in m e llHS . JHqHii efi tii eei pct,- ti, <ju£ in
altos fe- cit ^ poiibiis belli ranici rcciindi, cii.n captus riameti cilec a
Licinio Poncifi-cc Maximo, quo facilius a vita flaguiofa iccederet, ad curam
facroium et casremoniarum coi> ucrfoaiumo.quanrum priiis luxurijefue-
ratex»;mplum, lanrum poflea modeftiiK et fanditaiis fpecmiencua(it,vc ait
Valer. Ivlax iib.9'Cap.De mutatione morum.For tanfe huc non malc cjuadrat iftqd
ancny- ni cuinfdam : fedity^vano defeffus mchra labore, Fftn, fetortum
c&culo amore piidet: Cuepit ctgeris vna caUmos inflare fonoros
Ca7jtibus;0^fic quo t&diafatiatyhabet. Sic opHs ad Mufas animu refieBere
dulces; Tale amuletum turpis amoris erit. Tertis efl: Flato, c]ui audiro primum
Socra ce,poericam abiecir, totumque fe Philofo- phix dcdidit ftudio:tefte
Pokmone,adole- fccnte profligaco, luxu et gansa perdito, quicum foicc in
fcholam Xenoeiatis ve- niflrer,& philofophum exqmfitc difputan- tem
aduerfus Inxum et tecram volupta- temjftatim fe recepit ad meliorem frugc, et
fic excolcndum fc dedit pracceptisfapie tuT,vt incernoti nominis philofophos
nu- ineretur:de eo Laertius, Horatius z-Ser. Val.Maxim lib.tf.ci. Id reuocat in
men- tem Soctatis de le iudicium, qui cum a phyfiognomG quodam Zopiro, ex
inlpe- Aftione vulrus argueietur. vt bardusSc mu lierofus.-VerCjaujnam talis
eram natura, jniime philofophise dedilTem excoledum. Sed in prirnis valde uos
africit Hieionymi p»a vox inea, qua^eft ad Kulticum cpifto- Ki:Grati3S ago Deo
meo,air,qnod deama xo femiiie litterarnm dulces frudus ca- pio.Significat
beatus illcfe ex profanis lit teris meliores fuccos exprefllfle, et quic- fjuid
in i js fpurcum aut amarulentum fo- ret(, feciftemelius meditationediuini ver-
bi)& veridic? pictatis. Vide pluraapud Cc lium Chalcagnin. in Iibcllo
ctVTgjow?, Cri- intum l;b.i.poematum,in cpigram.exhor tationis ad
vututcm,Ccel.Rhodig Iib.i<J. C-14-& zj.Iib.i3.c 4- z. Traditur legis talionis
ratiorna diuina» ac^hununas litter^ probant,quanroperc cu ^quitate conueniat,vt
quifque ea patiatur, qu? in alios fecit. Lactan.lib. i .c- 1 <5.Diuin.
inftit.de loue loqHcns: An cande,ait,ille ve nit ih mentem,ab alio expc(ftcs
alteri quod feceris?& timet ne quis fibi faciat,quod ip feSaturno ?
Eoeihius (quid enim verear adducerc audorcm tam bomm^ ? ) confolat. z.
Quid.autem cft, inquit, quod in alium quifquam poftlt facerc,;quod fuftincrc ab
alio ipfc uon poftit ? la- firidcm accepimus nccarc hofpites^ foli^ tum
abhofpiteHcrcuUfuifle maclatuiB. Rcgnlus plurcs Panorum bello captos in
vincu!aconicccrat,fcd mox ipfcvindo rum catenismanuspra^buit. Yllamneigi-
tureius hominis potcntia putas,qui quod ipfe in alio poteft, ne id in fealfcr
valeat > eificcrenon poflic? Ha:c ille.Sencca longi ante vfurparat idem
vcrbum, fed alio ta- men f€nfu,ep:ft.3 ^.Quarum veluptatum imporentia; acqj
infanas libidiui ob hoc v- num poflis ignofceie,quoil qua:fecere pa tiuntur.
Accommodatius ad hunc locum Cicero i.de Oratore,aIio tamen orationis filo: Vt
fementem feceris, ita et metes.Iu* fticia enim videtur poftularc, vtquifecc-
rit alijs iniuriam, ab alijs itidem accipiaC iniuriam.Harcenim lexeft
talionis,vtpai poena reddatur. Virgil.indecimo dcTur- no,qui Pallantem Euandri
fihuminterfe. ^^^^ cerat: Nefcia mens hominufati, fortisq^ftitHYA, Etferuare
modut?! rebus fublata jccundis'. Turno tempus ctit magno cnm optauerit emptum ■
IntaBum Fallata,^ cum i^oUaiJiaidiei Oderit. Etcnim cum AEneasTurnum
proftrauif- fet,ii]ique parcere decreuiflet,vifo Pailan tis baIteo,qiio fc
Turnus cinxerat, T^urijs accenfus ^ ira, Terribilis: Tune hinc ifolijs indute
meorie Enpiar^. mihi ? Tallas te hoc vulnere], ?allas Tmmolat, (^poenam
fcelerato ex fanguine pofcit. • . EtOrodes pra:dixerat in lo.cod.iib.forc,
vceadem poenabreui afHceretur Mczcn- Mei' rius,quafn in ipfum inculerat. iiHi
non me quicunque es inulto Vi^ortnec longum Utabercte quoque fafa l'rospe^ant
paria: atque eadem mox arua tenebvs. Glyca Annallbus fcribit, Adonibczecum
viuum captum,extremisq; pedum ac ma nuum partibus jfnutjlatis:Septuaginta,ia-
quitillerex, reges cxtremis pcdum ma- - nuumq; partibus truncati, mea fub men-
fa micas collegerunt.Quemadmodum in illos ego me gefljjita piihi diuinitus cft
rc- pcnfiwn Emblemata-». 4^5- penrum . Diomedcm Thracem qiioque Diodorus et
poetae tradunt equos habuif- fcquos carnibus humanis pafcere folebat. Hos
Hercules Argos perduxitjOccifo Dio iTiede.quem fuo ipfius exemploequis man
dendum appofuit. Non reciis atq; Pha- laris 5iciilus tyrannus Perillum.tauroruo
acneo inclufit. Perillus enim, vt Phalari- ' dis crudelitatem alerct,a;neum
fecerat taii rum,iu quopariter fontibus atq; ijifbnti- bus impoutis,igiicmque
fuppefitOjex cla- niore& foniru vocis; mugitus taurij» iiou hominis gemicus
effe appareret. Itaque vel ab iniquinimo tyranno extorfit hic Perillt uon
hominis, fed fer^e ficuior ani- mus, iuftiorem fseuitiam . Etenim Phala-
risipfum inuentorem &artificem crucia- tum expeririiuflit,vteft apud Pliniu
lib. 34. cap-8. entm lex iuftior vUa efl • ^lHam necis firtificem fraude perire
fnx^t AeUus Lampridius m Alexandro Seue- mtus ro, Vetronium Turinum, aic, fumo
ven. f. ditorem accufari Alexandcr iuflic : proba- tisque per teftes
omnibus,& quibus prae- fencibus quid acccpin'et,& quibus audicn- tibus
quid prominffet, in foro tranfirorio ad Pipitem illum Ijgaii pr.Tcepit:&
fumo appolito, quem ex itipulis arque humidis Jignis fieri
iu(TeratjUecauit,pr?cone dicc^i- te: Fumo punicurqyi vendidit fumum .
Trebellius Pollio in Gallieno :. Cum qui- dam gemmas vicreas pro veris
vendidiffet eius vxoii (Gallicnum incelligic} aiq; illa re prodiia vindicari
ve!lec,furripi quafi ad leonem venditorem iulfi. Deinde cauea caponem
emii:tit:miiaLibusqj cunelfis rem tam ii>jiculam,per Curiofiem dici iuiTii :
Impofluram fecic,& pa(]useil.Deinde ne- gotiatorem dimilic.Lampridius in
vita^e- ueri: Clamabatqj fxpius quod a quibuf- dam fiiie Iuda:is,fiue
ChriftiaHisaudierat et tenebat: idq; pec pra^coueni,cum aliquc cmeudaretjdici
iubebat : Quod tibi fieii non vis,alteri ne fcceris.Nec veto practer- ^^iodt hl
mittendum quod narrant Socrajes hift.Ec fieti nol- clef libro ^.cap./.&
Sozomen.Hro. 8 c. 7- Ip^s^dUv-i Eutropius primus Imperatoris cubicula-
nefeceris. rius ac primuseunuchus,cum denonnuU Iis,qui ad Ecclefiam
confugerant^vindi^lcS fumere vellet.ftudio^e in hoc incubucrat, vt lexab
Imperatoribws ferrctr.r, qua ve- taretur nc quifquam ad EccIeHas confuge
ret;quin etiam vt inde 2bftrafierenrur,qui adeas iam confagiirent. Coufeftim
pcena fubfecuta eft . Piopofita autem hac legc, haud diu poftea Eutropius
;ipfe,qu6d cou iugi Imperacoris contumel iam intulifiet, primuseam lcgem
tranrgreditur,& ex pa- laiio profiigus ad Ecciefiain fupplex ac-
currit.Verum Imperator Eutropiumab- ftrahi iunTittposnasq; capiie truncatus dc-
dic,& lex qua; laca fuera:,proL-fus e publi- cis commcncarijs expuuffla eft
• Ha^c illi. Vide Prouerb. Neoptolemi vindicia. &|!lii flmilealiud,rerw^r/^
w^/^^.ReAc CaiuO" dorus lib-p. Variar.epift.i.Poenaifta pecca ti eftjVt
vnniquifque in fe lecipere polfir, quod in alterum proteruus exercuit . Ec huc
quidem videf:ur pcrcincrc ticulus l. Pandevftarum, ^^od quif^Juns m alium
Batuerit, eodemi iure vtatur . Quamuia ha?ciam fatis videri pofilmus
ilUiftraftc « hxc tamen obuia refundimus i.-^ftr.iiiofo- rum gratiam; mores
quos quis in fe adpro bauic.inalio 1 eprobare non poreftjl. i. C. de
inofTic.ceftam.& quod glofibgVaphus, Patere legem quam ipfetulerii, 2^6.1.
i. if. qucd quifqiiur.in .il.ftat. Ciiant Accurfia nimoiioftichon,fi u6 plane
bonum,faIreni probatum u\go ^Fran geyitifidemfides fra. * gatur eidem;^d I .cu
pioponas,C.dc pavH:. c.peruenic, i.deiureiur.aud. c.infidclis, S. q.t .Sed et
illud.' luflum eft vtqui aliu?n decidere loluiiyfuam fentiat ia^ura?n.
t'nent.de cmphyteut.coiitra^l. §.fi qnis.Ec, qui mortem mifcet.mortem pati
debet\, \ » fpropterea.fF.ad ]. CoriieI.de ficar. G g Dalcia AildreaeA. Dulcia
quandoque araara ficri . EMBLEMA \/f frocul liBdypauHum fecejferat infans ^ ^
LydtHs : hunc dirA fed rapuiflis apes . VenerAt hic ad Vds flacidas rattis efe
volucres » CHm nec ita immitis vipera f^ua foret. datisy ah, dulci Himulos pro
muncre mellis^ Proh dolor, heu fne te gratia nulla datur . COMMENTARII.
PVervlv» ab arborc caua, ia qiia A p p a r e t id cfle tradiim ex Bia- 11
apesmellij[icant,ploransdifcedit,& ad nori.s et Antipatri
Epigraminatis,ciiifdem "Emhl matrem acciirritjdigitGsapiim aculeis vul
penc argUFnenti, lib. i.Antholog. i\i\\\o mfttu neratos oilentans, quem matcr
videtur in- «i^-S-fitj^tTov ntfjL Hi^AvoyictiS^^ Bianoris crepare» Figura hxc
inomnibus cdirioni- ciufmodii eft : buseft traurpofita, et in loco infantis Ly-
K^pov dLTTorrKAVtnv iTriixet^tovi pi/.(hAKTiLt di ) polirus cH:
Cupidorquod^etfi PiguOrius (piu 0p{<pof &)( diS^iKcoi eiKZTi /Sayivhf^
admonucrat, nihilominus hic crror ciiani i}yvolyf(7ev o J^eiKcuo^ is j^Aas otct
/>c6A/^ in lilius cdirioiie irrep/ii . ffcu^^ Emblemata-> 4^7 ^
^tKpeU,y?<V)Cip»(et.VTt7rAK9i)^ptT0f. Minos vtciimq; ita interpretatiis eft;
rueriim abcrranten [&] adhuc Uacntcm Hcrmonadein, Ah,infantem,vtiniuft«,
percufliftis, 6 bouigensc [apcs?] Ignorabat miferad vos,ficutiad apcs, Ciim
vcuiftct: vos autcm vipcris eratis peiorcs j Proq; cpmcftionc [mcllis]
imprcfliftis ru bros acukos . O [vos] dir£e,duJci aduerfarixcftisgra tiaE.[id
eft,] nonrainus amar^quam mel dulce eft. J^rr/nntemin triuio, moUem Hermona^a
puellum Iniufie nimium corripuifiis apes . yipera quam fit atroxpeiores,venit
vl>i ad 'VOS Nefciu^iinfelix ejje putdbat apes . ^t pro melle graues
flimulum pun^endo cruentum Ijsiuifitsfic fic gratia mellps ahit . Antipatri
vcro tale cft : • 0 pi(pQ$ iplJLCOVdLKTA ^li-^^piWttff^i ^4- T^tXSCU y ((piU
KUVi^ ) ip^TTV^ih) KUpiA IJ.OUO ^.t VQV ' 'TrokhAKi <£' e| CijAmv i^iyiAivov
uhi 7 at, cu, ou, Xfe vTpo/?" 0' o^irov <pco\ed iy.iy,(poy.i9A.
^TTfi^iO KV(fl^iiiy)^Y^ Ay.VVTOpl, /XWtTe /'ig- /J.'lOJA$ CUVHV, K(kKHVOU^
TTlKpoV hl^t ^.iht • ideft: Recensnatu Hermonac^e occidiftis, apes, (Ahcanes?)
reptil£,fauos inquirctemj 5xpeex veftris punclum periniiris,ah ali,,
Aculeis,qu<^ ferpentu jaribu ia fperniris. Dic Lyddic^ et Amyncori[^arctibus
tuisj ncqueapes Laudare debes:etenim illisamarum in- cft mel . Repentem per
humum tenerum Hermona- Ba,legentem "Dulcia meUa(nefas heu) pupugifits
apes. Keddidit er.ecfum Jic vefler aculeu4,ah ah, Serpentes nequeant vt
nocuijfe magts . l, agcLyfidicA matri, ^ Amyntori dicite patri : ImproU apcs,
meUi cum fit amarities . C^tcrum Epigrammaeft Melcagri Iib. r. Grajcorum
Epigramraatum, in quocxa* picula qua»rit,cur Heliodorse corpus tan- gat:Nura
ideo vtei nunciet, quod ipfa a- jnorisdulccm &'amaru ftimulum habeat?
MATREprocul li^a] Saniflius hoc par I * ticipiura non probat, auribusemm
(vcillc ait) Latinis eft inauditum,quamuisin vfu fic,
dcrelidus,dcrelida,dereliftum . Infans Lydius], Periphrafis Cupidinis, vt
placet Minoi.Sed feries imaginum tias pofttarum fecic,vt ilie infantem Lydium*
Cupidinen» inrerpretaretur, quod fane a vero longe abeft . Bianorus hunc puerum
Hermona»ftem vocat.Scdconcedamusipfi hoc . Lydi populi (untin regionc minoris
Lydimol- A(ia;,omni mollitie et volupratc dcpraua- htie thji- ti.qui primicaupones
et inftitores fuerut, gnes, refert Leonicus ex Clearcholib- 3-c.9f« de
var.hiftor.Herod.libro i.Lcge Pliu. 3. cap-y.Sc y.c.ip-iremque Athena!um Dip-
noloph. cap.^ lib. 1 1. et Prouerbia," Zy^//o more:Lydorum caricA:Lydm.
cauponatur : Lydus osiium clat/fit:8c, Lydus in mcridie: et putanc nonnulli
verbumjudere, a Ly- dis dud:um . Fauliimfecejferat.] Huic figraeiito in-
dulgecur.Nam Poerxomnes (cmperCu- pidinem Veneri adefte faciunt . Rationem
adfert Seruius: Quia,iuquir, Venetea vo- Juptas /ineamore uon poteft
exerceri.Ho- rat.i.Carminum ? Liberum ^ Mufas Veneremque, ^ iUi Semper hArentem
puerum canebat . Plato in Sympof.ratioujm longms repcti- tam narrat.Vidc ^
praspar. Euangel.Eufe» hij,& Gyrald.Syntagm. 1 3. Vir&fed rapuijlti
apes] Enallagc perfo- nas, pcrapoftrophen expreftit vim verbi «AgTgjid
c{\ifufiuJiffis de medio . Venerat hic ad vos ^c.] putabatefte vo Jucres mices,
feJ rc ipfa expertus eft, ler- pcntis morfum uon eft'e nocentiorera . Stimulos]
aculeos, vel quicqnid pungic et vexar . Troh dolor,heu ftne te.] AJludit ad i
JJud y.Meraraorph. ..nuUa eHfmcera veluptas, SoUtcitumq-j aliquid Uta
t/aeruenit. Plautus ii) Amphit.iy? in Atate hominum (ita Difsplacitum)
voluptati vt mmor to- mes confequatm.ii Horat.Odar.i.,ni\ efi ex omni parte
heatuin . Huc prouerbia»:D«/^"« 6^ amarum:
&,-N'# z ciiiAre Cur Cupi do Veneri adiunoa' tur . Volupta- tis cotnes efi
mei.~ Andrex A. •pju&re moUia, ne tihi dura contingfint: Sc, Foecem bih^t
qui vinum bibit.\itmc\\.\t il- \\\^Jn apes irruifii^yNeq-^ ■nclyneq. apes^
Ccccrri.m co':aiKicm \elim ftiidiorum ad- monitri:pi:oeo<^ijpd iaGr^coell:,^
Trtitpcu ' yKvKipm dvii^rz-cihct y^pno^t dicit Alcia- twSiProh doloryheu.fmc te
gratia nullit dn' /«/•rnimju obfcure.idquidc,. tocs viia mc cu (eiuiiinc. Ego veio
faceor his verbis (fic fic gratia fneUus abitjmQ no adecimim eHe
Grxcarconcliifionis leporem Senfus is eft; O apes qua; iioii.miiius amar^ eftis
qiiam ©lel ipfum-duke-Nam vojc AVT'i7rcLhoiS\- f/' T Vat- guificac virinra
^qualium concrarierarem, j^^^ auc a:q.ualicatem viiium,qua: fuiiC inter fe .
aduei,'ra::t];iari aperte diceret.apum acer- bitj.tem xquare mcllis
duice-dinem, fum- mumque bonuai fummo compenfari malo . ' IV. Sv.B-hoc eleganri
figmenro, amoris J.-noris nacuram.i>):elJigere licer.qui-.vc revftifTime ^nd
O* ?h\.\ius 2iniC!^melie C^felle elifnecundijfi- fgl . musmam guslu d.nt dulce,
a-marum adfxm tietatem iJfq-y aggerit. Qnid enim volupta te blandius?fed eadem quid rri^lius ?
Ita cnim Dijs -placitumyvoluptati vtmosror co^ mes confequatur, aitia Amphitruo
Plau- tus.Hinc cxcat.in Plaronis Phirdone Socra tica fabula:Q^o temporc
Saturnoexacflo »• Tabula'' ^ regnis cele:'>ibus puiro,Iupitv:r imperia de
zolu-' conftiniere coepcrat, feiunc coiamcoad- 7r^.te fuiHe Voluptacem et
Dolorem., ciim gra- l>olcr^^ ui/TimisexpoftuIationibus et criminibus, quibus
fe mutuo inccflebanc. lupicer ra- lus ex vfu maximc effe et fuo, et Reipub.
inimicicias et odia delerijoperam dedic, vc ingratiam licigantes redigercc: fed
fruftfa cxpertiis omiiia j randem reludances ada- mancina quadam catena inter
fecopulauic atq; deuinxir, vt quamuis inrer fedilfide- reur, nihilominus
ncceflTano fimulenbnt, manercntq; pcrpetuo . Vnde femper fere extrema gaudij
luBus occupat. Qu^od ele- ganti carmineexprefnc lacobus iSiIius iu 5acra
Anrholcgia : ^luem fcabies^vrget, tenet hunc\nonnuUa 'voluptas
Infriciuyfcquitur maior at inde dolor . §lu£rendis Qpibus g.tudes infudat
auarus^ 'gluKfitas fquitur cura grautsq',metus. Sic quoq; qui oUcs rifus
^-gaudia carvis Ferfequitur,Liberqueq-^Venus.j\iuuat: Rutas erit t.tndcm rtfus
S.trdonius.huius L^tuia in lui^um definet-,inq\ crucem. Ab hac
fententianonalienu arbitr®r,quod Ar.ge prifci Romani duas Diuas coluerunt, An-
nia e ^eroniam et Volupiamjalteram abangori- lupfn bus di(fTam,alreram a
voluptare.Et Angc- ronia? quidem facerdotesin facello Volu- pias
facrafaciebant:fignificantes,dGlorcs.ac volupcates in vira hommum intiicem
eflfc mixtasV Atldxijit, Angeronias (imulacruni in ara VoIudix fuinfe
collocatum,quod do lor cdTids fitvoluprari,& Vokiptas dolo- ri;hac fgura,vc
05 habeat fignScu et clau- fum- Quo indicare volucrunt,eos,qui do- .Jorcs
&: anxietaresanimi dilTlmuIair, pa- ticncia' beneficio ad maximam peruenire
^•olupcatem.Macrob.Iib.i iii Somn.Scipio nis.Cauendum eft iraq; dum
oblcdTanien- ta magiio laboie conquirinuis, nefub dtil- ci meile venena
lateant. Exemplum prajfto cft in apibus,qua: mel duIciHimum confi- ciunt :
eacdem aculcum liabent pra?fenta- r\cu,C\ qais fefe propius ad nloucricQuoci
nonnefciuit Boe:ius,qui fic : Habet omnis hoc voluptfU, Stimulis agit furentes,
jipiumq-^ par volantum, Vbigrata meUa fudit, Tugit,^ minus tenaci Terit icla
co^da morfu . Hinca Gr?cis^M/;ci;T/;c/:o? Amor dicitur, dulc-amarus: quod
fignificac Euripid. in y^y- Hippolyto his verbis : ^.^, ««Tircv, Zmaj.y TdvToVt
eihyHVov S' a,y.et . id eft : §^id hoc efl quod dicmt homines amarel
Refpondetnutrix : iHchndifftmumyofiliajfed idem calamifO' fifftmum . Vciba func
Phxdra* ad nucrieem, cui fuos in Hippolycum amorescredic.Huc refpe- xic Cacull.
ad Mallium : Multa fatis lufi.non efl Bea nefcia noffri, C^u£ dulcem curis
mifcet amafitiem ., - In formofam puellam y^vKVTiKpov idali quando corfit
Claudius Minos : VirTO ten eUa, decens,qu<&forma aUediat 4- mantes,
Adpetitur vcrnans ceu rofa odorA nimis. Necdum leBaplacet.fed ffinisobfita duris
Ingratam gratis mifcet amaritiem . Grata,decens for7na placet, ^ bene com- pta
pueUa ; .Afl irarum a.flus, itirgia nuUa placent . Bis certe vitijs fi qu&
vat at zx rjn omnes Emblemata r T>iuxrit illa ehoros Mdnumeranda venit.
Pucabam pridem icl de Anaore ab apibiis piindlo figmcntum non incommode reno
cari poacad id, quod Piutatch. fcnbic (fi lamen vcrc drccndnm id eflc Plutarchi
pro blcma) ab apibus cos pungi citius, qui ftu- pro rcrccommaeQlariat ; qftod
id ahimal has ciuu<^ fitmunditiei et elegantiae peiftudiofum, pungi.ne -
quippe qu» facile odotentur,nec iTilmiin /W^/o/ ditiam hbidinoforum
ruftincanr,citaturq} lutos liOi ibidem Thcociiti locus, quo contincntiir
</mof Vcncns ad Anchifen verba . Fere fimile ex Theocrito. EMBLEMA A BO L 1
S dufn melta legity percupii Amorem Furacem mala apes,& fammis Jpicula
liquit In dxgitis : tumtdo gemtt at j^uer artxim ungue £t quatit errahundiu
humum, Venertg^ dolorem Indtcat, et grautter querttur, quod apicula paruum Ipfa
inferre animal tam noxia vulncra pofsit, Cm rtdens Vtnus : lianc imitarts tu
quoque, dixit^, ^ate^ feram, qui das tot noxia vulnera parum. C 3 COM- 470
Andrea; A. COMMENTARII TNna apum Qluearia.circiimvolitan 1 cibiis u
jibus,Cupido ad matrcm CtdtiY- rem ad'.iolac,ciq ; fauciumab aniraalculis digitum
g^niebuddus iudicat. ll^ H o c ferc i iem cum fiiperiori, nifi TidyU''on quod
couciDdius et lepidius claudicTheo Theocri' critus.quem
lualiugualoqueutemaudire, noii pi^cat : TGV K^i^^TctV ■yroj' epMTct KAKsi
KiVTel<T6 [J.iKloJdL yip' (TiJosn, TAV yAv iTTATA^e, aKato. ta «r* A*
«Tf/fsf TAv oS^uvAv (j.i/xptTo, ot7/ tvtSov ^tjplov ivTt [Jt.iKt0SA K5U AKiKA
TpAV^A- TA <TffOtH . A fJLATrJp yi\AJA7A, Tt «T' ^K "tJOV ioTl
^.iKlXiAif, ^)^ 0 TVTQof ujv eHfiTA TpAVfJLATA AKt KA .TrOtHf . Carmen Theocriri
certatim,ni fallor.a do ^ftisquam plurimis conueifum cft.Minos fic. tranrtulit
Furem olim Cupidincm noxia puxit apis, Jauos exaluearibus praedantem,cxttemos
autem mannum Digicos ornnes coiifixitrat ille dolebar, ma nibusqi fumebac,
Ettcrram pcrcutiensexilijt.atqj Veneri OfteiidJt doIoremj& qaeftuscft, quod
ta exilis. Beftiola [ iVn] efletapis.tanta vulnerain« fl gcret .. Marer vcro
riderts; Qn^id, inquit, fln nott. ru fi '■iilises apibus, Et ciim tam jaruus
fis.camen vulnera taa ta ficis ? Noxia apis furacem olim fnalepunxit A-^ morem
'Pri.date meUa> ex aluectyibus, is^ tumeheit £xtyemis manuum
dt^JeiSytiieoq'^ dolebat, Xtterrd quatiens pedibus, Veueriq^dolore
O^iendenSymultos queflm ex ore ciebat, ^^u^od tam exile ^Diimal tam f&ua
inflige' re pojjet Vulnera.Cui ridens mater:§)uinynate,(tpi^ hus tu
£sflmiUs,cHinfers adeo tot vuhera paruus. Sed carmen hoc Theocritnscx
Anacrcon" te tranrcripfic.cuius Ode Cic habec. ^ ipiOfTTOTivpoJ^OtTt
^^^,^^- iiOIlXCO/J.iVi1V y.iKtTTAV eiS^eVyAKK' i'Tpc^9n. Tov (SaktvKov Se Sa^i-U
TAiyjrijof t (oKoKv^z .'. S^pAlJLfOV Si >^ TnTTAlT^eif ^TTpO^ TilV KCtKiJV
KVp-tJpHV, oKcoKA, ixATip, eiTrev, gKcoKA, K A7ro^Vi)7KCO . o<pi^ y.' tTV-^Z
(XlKpO^ TTTBpCOTai, oV KAKi!(Tt fxiKiTTAv ot yzcopyoi . A S' HTTiV, ei TO
KtVTpOV 'TTOVHTO TaJ- //.gA/TTtftr» 'TTOCroV, J^OKHf, TTOV^iTtV ^pcog oTisf (Tv
^AKKHf > id cft; Amor aliquando in rofis lacencem apem Noii vidic, et
vulneratus cft : Inq; digitis morfus Manus, eiulaaic . Cu rrens, itaq; et
volitans Ad pulcram Venerem : Perij, mater, inquit, Perij, et morior : ScFpens
me percufllt Alatus, quem vocant Apem ruftici Illaaucem dixit: Si aculcus [Tam]
lajdit apiculae, Quanrum putas dolcnt » Amorxquos^tu feris ? Inter rofks Cupido
Apiculam iacentem Non vidtt^eflq^punBus : Manumq^fauciatus Mox eiulare coepit .
JE? cmfitans volansqj Ad candidam Cytheren, Heu occidi, occidi, inquit, Vitamqj
mater efflo . I.a me minuta ferpens Pennata vulnerauit : Apem vocant coloni .
Tunc illa: Apisfi acumen Tantum factt dolorem, §luantum puttvs dolere G^os tu
feris, Cupido ? Tabella pidahuiusarguraenti extat apud Alo/fium Corradinum
luris Confulcum, Emblemata 471 II &qiii(lem manu psriti artiScis
depiLl;a,in qiia lcgiintiir hi vedus : Dum puer alueolo furatar mella Cupide
> turmti digitum cuspde fixit apvs . Sic etid nobi^i breun, ^peritura
voluptof, G^apetimus.tnfli mixtd dolore nocet . Videntiu aiuem decerpciex illis
Herculii Strozza2 : J>ii Venera puer aluejlos furatur Hymetti, Furanti
digitum culfidefixit apt4 . Indoluit gramterypuenLia<fj ora rigauit
Fletibi4^:t&matri ^picuLa queRm, ait : Vnde h& tantillt^ vires
animanttbu4ivnde Exilt pojjtmt Udere aculeoL' ? Cui Deafubridens inquit: Non tu
quoque nate, Corpore nen magnor, vulnera magna facis ? ' ALVEOLIS] alucariis
apum . bum mella legit] Cupido meiUlegus j talis cnim cft titulus, in Theocrici
tidyi- llOtt - Mala apes] noxia » ^luatttkumum.] Doloris /igiium, pe- dibus
cerram percutere.Eft et ind.gnantis, &r^rauiter fcrentis.HLomerus de 1 10:
hA^LJi^Mv TToS^i yciioLV. id e/K- SimuL autem excujftt dentes, Calcitxans pede
terram . HoratAus exiam multis injocis pro figno liEtitix /poiuic . Hanc tamcn
calcuracio- iicm iioneilc ludigiuntis, fed n^oiibundi, putac amicus M1UO1.S
loj^rater Laualleii- iis . Nam Irusab Vlyne gra^illimo idu ad teiiam
afflidus,eorum more, qiu ani- mam efHanc,apud Hoaierum terram pul- fat
pedibus,vt io>AEncid. Virgihanas ; Sterniturinfelix Acrony^ calctbui atram
Tundit humum expirans . -,, Ouidius i.A rtis :. Lydit^ Aquatam terpede pulfat
humum . Apicuia] Diminutiuum ab ape.Sed re- clamat fccunda fyllaba, quo minus
incret cainien heroicum-Nam quancum (entio^ illud ivbieue ell,quamuis non
occurrat aliquod Poerariira ceftimonium. Kidens Ven(44-] Poecas Grasci Venerem
r/. sppellauc ipihoiJLeiS^nVjid cfl-,nfusamicanu Horat. i.Carminum ^ Siue tu
mauts Ericyna ridens .., Tria gencra rifus poiiic Clemcns Alexan- driuus :
y.aj^icLfj.ct, rifum decorum : ki- yhia^QV, mctetriciiim, Xctj^^^^ctcf^oV, pro-
cacem et notas referenrem libidinis. Alii primum faciunc Nacuras, qua.* potius
el^ diceuda hifatitas r hunc in 5ara Abrahami vxore fuide menioiant. Secundum
ftulti- ti^e, ficutieft omnium ftultorum cachiu' nus.Tertium malicia; .qualis
fuic in C.ha- nio,cum pacerna derideret turpitudinein ♦ Teram] beftioJam. Apes
hic feras dicun- tur,vtapud lurifcoiifulros h naturalem, fF.de acquir.domin.
Piinius tamenlib. 1 1. cap. j-.cradit eas iiec manfiKci, necferi ge- neris cfle
. De apum au rem nacura et pro- piietacibus, varias et mirabiles confidern-
tiones, praster c.^'.e.os ad facietacem vfqj fcripterunc A rrftoceies .'^
Piinius . g/i/ das tot noxia vuLnera. ] Huc fpe- (flatiliudej EidynioTheocriti
: vvv iyvMv 70 V ip&jTct^, (^ctpvi ^eo^. » pct, Mctivcti^ fjLCt^J^CV
i^i)Kct(^Z,S'pV[J.S Ti [AtV iTpitpi y.ctTnp- id eji : Nunc amorem noui: dirus
vtiq-y Deus eif, quidem lednA Mammnm fuxtty inqy(cAtlbusipfum ma^ ier
cnutrtuit, Sed propiiisacceditquod citatur ex Nse- UJo : JEde^al Cupidoycum
puftllus fn.nimis mul tum vales . Amorem cum apibus conjparat. IV. Apcs ccram
et mel cow{iciunt,ea;deni acu- A.mor at-i. lcum habent violcntillimum.-ficamor
VQ- bus colL^ iuptaris fuppeditat illeccbras, idem do- tus^ lorciu mceroremque
fundic in animos . Diogenes d j<^5fbac,quemadmodum venenii muKo commixtum
obdulcedinem bibeii- tibus primum gratum eft, fcd paulo poft mde rnortis agonem
fentiunt: Sic quoquc amaribus turpibus operam dantes, iniria voiuptatem
fentiunc, quam tamen perpe- tuus doiorconrequirur . Vnde vcie dici- KMiAmor efi
amaror. Quod idem elegan- Amar et^ rer,vt omnia^exprelfit lufor amorum Na-
f^^yor . fo i. A rtis : §^od luuat exiguum ^/7, plus efi qucd /<e- dit
amantcs : Froponant animo multaferenda fuo . ^luot lepores in Atho, quot
apespafcuntur in Uybla, CocruLa quot baccas Palladis arBor hit: Littore quot
conch&-y totfunt in amore da.- lores ; g«de patimur, mnlto I^icula felte
ma^ dent, Hiuc Andrei^ A. Hinc piiro cnTe^quod Aniori srctis deaj\'a- tiis
rir,qiiia eius vulnere faiicii, leir.pcr e- ininus feriunrur,veluri fagitta
quacJaiTj ab e^^Jioris ^'"^"5 oculis emiiTa, et in amatuium ocu-
^.u^ncd i'et"epta. Sunc vero illi,vc Plato philo- fophatur, radii quidam
renui(Iimi,qui cx intinio corrljs expiranr,vbi vitalissanguis dulciflirr.us
calidiflimusque fedem haber . viaq; fibi, vtMufxusait, peroculos pate fada, per
amantis identidem oculosillapfl adintimum eiascor penetranr,accer:foquc inrerim
magis ac magis fanguine, bilis e- tiam inflammatur, vnde illc fequitur do- lor,
quemaflixum efl"ecordi amantesom- ues profitentur, quicunqueillos euentus,
aut durus, aut facilis fequatur. Pierius Valcrian.Hieroglyph. l1b.41.Vel id
intel ligctur gcneralius deiis rebus, ex quibus pctirur aiiqua obleclario, qua»
tamenaion contingit abfqj aliquo dolore et moleftia. Quod fanc in nulla/alia re certius et eui- dentius
cernicur qu^m in amore. Vnde ve- leres prudentcr fuadencnimium amorem mncnre
eireexpeliendum, tanquaferam, priufquam vngues et dentcs producat.Srit ^'■ntes
a>- a^jo,^^ amoris dentes &: vngues,fufpicio et f>?'3niqut.
2eiotypia:qua2aliquando ita rodunt et ra- duntjica molefte mordenc
cordaamantifi, vthanc ob caufam paflim legantur hiflo- lia: plaue tragicae .
Atqj vt nihil dicam de Leuconoa a Theflal©, de Procri a Gepha- lo iu venatione
occjfis (fiquidem f(^minas huic vitio admodum deditas efle, praefer- tim
pra^gnantesjtcflatur Galenus, quam- uis et viri fxpenumero, pra!feftim Itali&
Hifpani.hoc virioad infaniam vfq; labora» iintj audiamus quod accidit patrum
no- ftrorum memoria. Uiftina nobiliflima vir- go Romana,2:r3t!b fua;
pucllasomnes for- Mijioria nia fupergre(Ta, cum locupleti quidem, nsmarito
flolido &furenti viroin marrimonium ^islotype, e(fer tradita,dc ex.ellenti
illa fpeciein fu- fpicronem mariro venit.qui candidifllmam vxotis ceru':cm
confpicarus^incluiantis (e ad exiiciidum caUcum, furoicex zeloty- pia
correptus, teneram pudlam &nounm coiiiugcm obtruncauit. De quo facinore tales
lugubres qucrel^ leguntur : Itnmitis ferro jccHit mea colia maritus, Dum
properoniucifoluere vtncla.pedis t Durus ^ antc thorum, quo nuper nupta coiui y
§luo cecidit nofird virginitatis honos. Nccculpd meruiffe neccm ^bona numina
teflor, $e(i laceofan fortepcrempta mei, Difcitc ab exemplo
lufiin&fdifcitepatres, Nenubatfatuofiliavenraviro. Sic nullibi amor fuum
mel fine felle afper git. Extatliber Icalicus,cuius infcriptio : Antidoto della
Gelofla, per Leuantio da QuidiccioloMantouano. in quo,fiquisa- liacxempla defiderat,
multa memorabilia repcrier. Quibusredlc adiici poteftiibcl- lus epiftolarum
Coelia; nobilis faminae Romanasad amatorcm fuum, in quo ptfe- ter
elcganti3m,varias,imm6 innumerasfpc cies zelotypijcinueniuncur. Porro amor
-^'^^* etfi patuus videatur, ingcntia tamcn haud "^*^^^ taroexcitat
mala.Hinc poeta; - mahtn Beliumf&pe petitferus exitiale Cupid^; ^^^/'^
Etomnes poet(^ huius rci pleni funt.Qu^id enim noftris remporibus cftiquod non
per fcorra& lenones,& mericorios pueros per pcrrcrur.?Mul:a: func ciuic^ces,
mulra re- gna.muln^ prouincice pcr hunc infanorum &furioforUni Dcum
deuaftacae. Naquoc ciuirares arma ceperunc ob rapcas mulie- res ? Quoc foemin:t
parriara et parcntcJ hoftibus p rodiderunc propcer hunc furo- rem ? Qj.!oc
mariti vxoribus,aut contra iWx maritis ob hunc ipfum praeclarum Deum infidias
ftr uxerunt ? Qiiocfilij h matiibus fuerunt trucidati Atq; vtvno
veibodicam,nihiI cft prope ncfarium,im- pium,temerariu,cuius Cupido nonfitau-
c^or. Athenajus lib. r 5« c.4. Dipnofophift. cnumerat bella proptcr mulieres
exeira" ta,quiliber quia eftinmanibus,facilemihi tempcro a longiore
commcntatione. In ftatuam Emblemata. 475 In ftatiiam Amoris. EMBLEMA. QV I Sjii
Amor^ ptures olim cecinere Poeu i Eim qui vario mmine gejla ferunt. Conuenii
hoc^ qnod veUe carety quod corpore ^arum i Tela ala^q^ ferens Itimina nulla
tenet, Bdc ora^ hic habitusj^ Dei eH. Sed dicere tantos Si licet in vates.falfa
fubefereor. jEccur nudm agat ? niuo quafi pallia defint > ^i cun6ia4 domiti
poftdet orbls opes . Aut qui qucitfo niues, Boream^ euadere nudus Alpinum potuit, siri^a^. prata
gelu ? Sipuer eB, puerumne vocas^ qui Neftora vincit \ An noHi Afcrai carmina
doffa fenis > Inconftans puer hic obdurans pe^oray quA iam Trans adijty
num^uam linquere jponte pQtcsl\ 474 Andreae A. At phareiras teU gerit ^ sjuid
inutile fondus \ An curuare infans cornua dira vatet ? Alas curve tenet^ qua^
mfcit in athera ferre ? Jnfcim in volucrum fleflere tela iecur. Serpit humi,
femper^^ virum mortalia corda ' Ladit j haud alas foiceus inde mouet. Si cacusy. vittam^ gerit, quid tania caco Vtilis eft
? tdco num minus ille videt ? ^tilsve fagittifcrum credat qui lumine capttu ?
^mouH» Htc ccrta, ac cact Jpicula vana f mouet. Jgneus ejl j aiunt, verfatj^ in
peCiore flammas. Cur age viuit adhuc ? omnia flamma vorat. ^uinetiam tumidis
cur non extinguitur vndis Naiadnm, quoties mollia corda fubit ? At tu ne tantis
capiare errorihusy audi: Verus quid fit Amor 3 carmina nojlra ferent Jucundi^s
labor eH, lafciua per otia: fignum Jllius ejl nigro punica glans clypeo •
COMMENTARIf. 1 EFfi»ngitvr ab ATciato ftatiia poerarum qiiorundam clegantem
Amoris Amorisfecus quam ab alijs tradifo- defcriptionem pra^miferimus. Et
quidcm Jetrnempe puer nudus,fine alis,fine armis, in primis Marull» :
quiclypeum gcrar.in cuius planicie nigra ^^tspuer hic ? Veneris . PlenA quA
caufa erpieirum fit rualum Punicum . Quare pharetr&efi f- clypcus fui/Tet
niger exprimendus, vt iu bene protufw certct arma mouet . Ilouiliana editione .
Cur fme vefle Deus ? Sitnplex puer odit /»- ^I' FiGMENTVM de Amore.vt fibi rc-
pertum. Argume- pugna'<is et ciS^uvciTov particiilatim repre« Vndepuer.
Puerts cfuodfacit ille fenes» tum ErK" hendir,oftenditqi quam fit abfurda
Cupi- ^^uis pennas humem dedit} Inconffantia . ^lemattc; dinis defcnptio, qnalis
circumfertur ex ^uare opinione veterum poerarnm : Nam nudi- Nulla Deo fros
efi?Signa inimica fugit. tas& veftium priuatio repng')at Deinatu- ^^UAfors
eripuit luce? Immoderatalibido, las rerum omnium copia beat^e. Pacrnon Cur
macies\ Vigilis cura,d»lorq-y facit. eft,quifit annofior Neftore:inconftans no
^u cdcum prAit ? Ebrietas,Sopor, Otia, eft,qui fic obftiiiate obnrmet
animos:piia- Luxus . letratus non eft, quia puer bene laculari ^^i comites?
rixAy bella yodiayopprobritt. nefcitineque alatus, qui volandi iic impo- §lui
cbelo dignati } Homines. caujfn tens,feq; humo tollere non poiric;non eft
coegit ? J fagitiifer,vt quicaptnsluminerigncusnon Mitior auclore eft credita
culpaBeo, eft.quia ignisomnia depafcicur . Tandem Heu curuum genus,(^veri corda
infciA f apponit veram AmorJS defcriptionem,ea- quo ius quenaturalem, vna
cumeius fchemate. Tasq, fcelus miferi fifcelere abluimust 5ub quibusomnibus
inuoUicris graphice Addam et Augeriani poerse certc nonille- jiugeriM*
cxprimitur amatorum vita miferrima; pidi eadem de recarmen .* ni epigt*
qu^figiIIatimomniaexpIicabimus,fiprius Angelusinui^a^ui cu^idefem^oberrast rna
di^ Dic Amtru * Emblemata_j. 475- ©;V mihitte nudum cm tun materalitt Kudo
homhies» qui nofira^petunt delubra. Ruhenti Cur fiant in dextra ^picuUlTrado nece.
Cur pueres ? fueros fa^ciaquofcuq, fagittir StuciOyfiue volans igntlus vro mets
. Ventofas humeru cur fixit Ittptter alod l hfi c^uouvs Uuior fi^mine qupsquu
amat^ Cur ttcum facuU ? ^uia,vtuida corda, fretum^ Et luga mantofa,et fcrupea
faxa cremo. Ca^us eslart cUroMicy lumine ? Cacus a^ mator, Non egoduce poli lux
mea rUra magis^ Pafceru ambrofiayfeu nedare ? Pafcor a- mixnis BUnditijsy
rifuyfedulitatey iocis. Curtibipulchra parens ? ^^ia denfos'^or- m^t catores
Ingenerat ■,forms, munere nafcor ego. Cur marts efiuSiu pregnata efi mater l A'
mator Vt mota in falfis fluBuat vnda vadt4. J>ic, tua non vilts domm \ an
cultlffima ? NuUei^ TeBa colo-y hiberno fub loue dego mifer . Dic vbi Sias, dum
Ufja tuo funt membra voUtu? Crede mihi^nuquam me leuts aU vehit. Sed qucm non
deJc(flarec Amor fiigitiiuis PoIitiaiii,quem e Grajco Morchi^fermone Latiuo
loquentem fecitjhoc raodo? imer fu - CH Venus intento natum cUmore vocarety
'itiuus Siqutsquam in triuijs errantem vidit A- ^olitia- moremy • Hic
fugitiuut, ait, meus efi ypreciumferet index\ Bafiolu Venerts : quod fi ad me
duxerti tUit, Non tantumdabo bafioium,pliM hoifes habebts, Infigntspuer eff: en
omnia percipe ftgncL^, Hon efi candidulus, verum ignem zmita^ tur, ocelli Acres
flammeoli, maU mens, fuauiffimti verbeUj. §^od loquitur, non fentlt idem, vox
mel" lea:fed cum Ira inflamatur,tu. mens efi a^era,fatlax, Vraudator
mendax,Udit crudele puellws. Cri^ulus eli olli vertex, faciesq-^ proterua,
^xiguAq; manu^, procul autem^icuU tor ■l,.y.ff^etu ■ . . Torqupt tn vmbriferHm^yAcJyer&nta,&
.; '■ri^inafilentuin-p.^x,:; t: Membra quidem nudus,. mentcm veUtus % autsqi
More quatit pinnof, ^nunc hos,nuncpe- tit illos . SApe viri preffans prAcordia,
fe,pe puelld, Arcum habet exiguum, ftd ^ arcu impo- fia fagi tta esi . Parua
fag\tta quidem, fed caelum fertur ad vfq; Farua pharetra oUi dependet, ^ aurex
tergo . Sunt (Sf^ amari intus caUmi,quibtiS iUe pr* teruus Me quoq-jf&pe
ferit matrem :funt]omnia fAUCL->: Omnia,feq'y ipsr7 multa quoq-^f&uifis
angit, l^aruulafax oUi,Solc' tamen vrit ^ ipfum. Verbere feprendes, age.ne
miferare pueUH . Si fientem aificias, mox nefaUare caueto, Sin arridebtt,magti
attrahe\bafta fifors Terre uoletfuge tufunt noxia bafia,in ipfis Multa venena
Ubrts: fi fors ita dixerit: Ueus tu AccipCy nempe tibi cunBa h&c mea.
Urgior armci^ Ne cantinge yCaue',faUacia munera amarts: Omnia quippe ignifunt
infeBa iUius arma, ElegantilTime q;:oq; Amorem defcripfic Propertius lib.z.
Elegia de Amore : ^^icunq-j iUefuit puerU qui pinxit Amore^ Ndneputas miras htmc
habuijfc manus? Hic primum
vidit,fine fenfu viuere aman tes, Et leuibus curis magna perire bona . Idem non
fritHra ventofas addidit alas, Tecit ^ humano corde voUre Deum : Scilicet
alterna quonia iaBamur in vnda, Nafiraq-y non vUts permanet aura locu;, I.t
mertto hamatti ma^im efi armata fa^ gittts, Et pharetra ex humero Gnofia
vtroqut iacet . Ante ferit quoniam tuti quam cernimus hoiiem, Nec quuqua ex iUo
vulnere fanus abit. ornti' tus de Phorimtusin Iibrode Nar.Deor.fic loqui tur de
CuptdiiierPuer efle fii*gitur, quoJ plane mente careant,deceptiouiq; obnoxij
/""'^'^- fint,qui amanc. Alatuseft, quoniamplc- runqj casdis eft
autor : vcl quod tanquam auis in hominum mentes irnpeiuose inuo- let.ilagittas
tenere finguur, quia qui eius fagirtis vulnerantur, non fecusac reuera perculTi
dolw «eq^ appropinquare, aut Andre^ A. attingercqnos amant,aud[ent,vcrum lon»
ge eos Jntiicntur, flupcntes. Faxeitradi tur, quia videtuiinfiammare ai.imos.
T(Ct,id ell:,Cupidinem dici exiftimant ab in quifitionccoruni,quos arnantes
inquirui: if&.v anrr\ ('gnifitatinquirere. Haec& a- lia
PhoMuitus.Vndelicccintueri. benc cx* picffifre vereres amorcra, non quod eum
ita credcrent, aut cffe, aiit viueic, fed vt commodius cius cfFe<flus nobis
oftciidetc ponenr.Quapropter noniiulli c vctcribus Commentuiam iltam Cupidinis
diuinira- temdocle vercque peiftriuxerunt; vt Ar ckias poeta : KoKct^ot,
r^vyaus dv^peoTray iff^' q icus Trpo^pa," crii . id eft: Non amor cft qui
afficfat iniuria huma- num genusjfcd intcmperantcs : Aiiimis enim liominum hauc
occafio- rem pra:ftat amor. NuUum mmoY offcndit,prauvs occafio Jcdfit Mentibus
ille hominum,quos mala mul ta iuuant. Qu^afi diccrct fincvllo verborum circui-
tu,nonamor, qualisa poetis celcbratur, fiditius ilic pufio, la;dit homincs,
fedin- temperantia. Rcfer huc Eidyllion Theo- Alciatl ciiti ii.Alciatus aurem
iocofis argumen- eonfilium tis confutat ea,qua; ab antiquis dida sut, in hoe
non quo verercm piclubm improbaret, fed vt commodius quid fit amor^ipfe pof fec
declarare.Qn^od ncq; fine aurorefecit, fiquidem Scneca in Hippolyto fic ait :
Deum ejje Amorem^turptter litio fauens Tinxit Itbido: quoq-^ liberior foret,
Titulum furori numinu falfi addidit : ^atumper omnes fcilicet terroi vagum
Zricyna mittit^tlle per coelum volans Proterua tenera teia molitur manu,
'Regnumque tantum minimus in fuperos habet; Vana tjict demens ani?nus
afciuitfibi, Venemqi nume?i finxit, atq^ arcusDei ^^tfquts fecundts rebus
exultat nimis, Jluitq; luxUyfemper infoltta appetens : Hitnc illa magn&
dimfortunA comes Subit libidc. 0*c. Idem in Ocicauia : Volucrem ejfe Amorem
fingitjmmitte Deu Mortalis error, armat telis manus t Arcusq-jjacros infiritit
J&uaface: CenitHmqi credit VenereiVHlcdriofatum. Xmb e matz^i Vts magna
mentis ihlandus fttejue ttntffH ealor t Amor ejl^iuuentagignitur, luxu,bti« :
Nutritur inter Uta fortunA bonA^. G^em Ji fouere atq-y alere defifiaSy caditt
JBreuiq^ viresperdit extincfus fuas . Dc amore, deq; cius caufis
&pi(?luralat^ et pulchrc Alcx. Aphrodirproblcm.87. ^lSfit Amor(^c.] Multi
tamGrafCi quam Latini poet^e cecmerum,quid fit A- mor,quod eflet fupcruacancum
adducerc. Sed praTcr iam adduftos cleganter hanc inateriara tra>flarunt
Virgilius de Vcncrc et Baccho, Ouidius i Mctamorph. Apu» leius de Afinoaureo,
et quam phitimi a- jij infcrius nomiiiandi. Vario nomine] Proptcr diucrfa vcl
ad- iun(5la,vcl efFc(2:a,qu2e ftudiose in Syntag. hiftoria: Dcor.explanat
Gyraldus . Conuenit hoc] Nonnc hoc cft abfurdu« quod nudus,quod puer,quod
aicirencns, quod alatus, quod oculiscaptus? Pr^pa- ratioad refurationcmfabula:.
H&c ora,hic habitus] talis Amordcfcri bitur a poetis, qu« fidio quam fit
abfur- da, mox ibooftenfum. Zccurnudus agat.] Maxima,inquit,eft- impudenriaeum
nudum pingcrcciim Dij nuila premantur egcftate.Eft crgo haec pri
maabfurdiras.Ea tamcn nudiras importu» nam et perpctuo vigilantem amantium
pertinaciam arguir:velmanifeftam corum infaniam prodir.Sic aliquis cx
reccnribus : Cur te cum nullo corpus uelamine moflrat^i Stultitia infani
manifefia patefcit amatis. Nudus porro pingitur Amor.quia hic af- fedus tegi et
diirimulari non potcft. Oui- dius in epiftolis : Sed male diffirr.ulo: quis
enim celftueriti» gncm, Lumine qui femper proditur ipje fuol 8c §lua licet
^.poffum,luBor celare furoremi Sed rnmen apparet dtffimulatus amor^ Quo fenfu =
dixit Antiphanes Comicus, JuG elie^qua; regi occultaiiiienonpoffunt, amoiem
nempc et vinolentiam, quod (i quis rcmere neget.ftatim arguitur mcnda- cj j.Et
eaimprimis caufa fatftum puto, vt obitcrdicam, qua Bacchus inftatuisom- nibus
pingatur nudus, ficuii fupra docui* mus.Vcl demum Amor nudus fingitHr,ad
exprimendam eius molliticm,irritat cnim corpe»ris nuditaS lafciuia;
appelitu«V,' - cuncias domifi; } Hinc di^is eft Emblematij. 477
iTctvS^etiJLArsipy vt ftiperiiis annocauinuis. Autqm qu&fo mucs.] Si
niiclus,non pc- tcrit frigoia perpeti.Alterum rcpugnans. Kileft quod
timtantamantes, dutn frui rAusamatisfeponTe fperaut? SicPIautus ^■t) amatoris
perfona; Keq; vUa mihi obiiabit nmnps,neq'y mons, neq; adeomare : Kec
calorem^necfngm metuo,neq', vetumt neq\ graudinem : Imbre perpetiar,laborem
fu.ffera,-,foleyfitim\ iton concedam,neq\ conquiefcam vfquam^ neq^ no^u,K:eq-y
dtu, • Friu^ profeSo qMa>i^ aut amicamiaut mor- tem inuefligauero .
Tibul.item eleg.i- G^tsquts amoretenetur, eaftutmq'^ facerq\ . oJ^<* libet:
infidias no7i timuiffe decet. Non
mihi pigra nocent hibernx frigora noclvs I No mihi cu multa decidit imber aqua
. Proper.lib.3 .eleg. i$. Uontamen eH quisquamfacros quiUdat amantes, Scironts
media fic licet ir6 via. §lutsquis amator eriP, Scythicis licetam- bulet oris
> Uemo adeot-vt noceat^barbtrus effe volet » IJina minifirat iter»demonHrant
a§lra fa* lebras j Jpfe amor accenfas percutit antefaces . S&ua canum
rabies morfus auertit hiantes> Huic generi quouis temporetuta vii efi,
EtSenecain Hippolyto: Non me peraltas ire fiiubeas niues, Vigeat gelatis
ingredi Pindi iugis : Non fi per ignes, ^ infefta agmina, Cunffer paratis
enfibus peBus darc^, Boreamq; Alpinum] ideft, ab Alpibus fpirantem,qiiod
cpitheton ctiam Virgilius illi iungit. Puerumne vocas] Puereft ob amatoru varietatem&:
inconftantiam, qualisineft 'rpuef . pyero: vel quod amantes puenles habcant
fenfu s, et ca rea n t i ud icio. Ouidiusi.Amo- rum, eleg.io. ^Etpuer efi,^
nudus, Amor» fine fordibus afmos y Xt nuUas vefiesy vtfit apertus,habet. ^vlofchus dc Amore
fugitiuo;gV/ S"' c ttoj^ ^ip/Va//.of. ^fi autempuer infignis . ^ui
NeBoravihcit ? ] Senem quemque lapientiftimum.DeNeftorisxtatedjximus fupra
Emblem. i;. Hefiodus &c Orpheus Poet.^ Grarci vetuftiilimi, mortalium et immortalium mentcs
amorecapi &doma ri traduiu . Ficin.in Platon. Conuinium. Sed id noneft
facis,iiifi aliquid aliud quje ramus.Amor puer pingitur^cum Nedore fit
anciquior.Hefiodo tefte,quiin Theogo nia cani t, C haos, Tel I u re m, Ta r ta
ra, A nio- rem Deorum prmios extitiflfe. Verba hasc Hefiodifunr; t}To/ y.iv
TTpcoTtTA ydLOi yivzT, a.vTa.p i- 'TTHTct yax ivpv^ipVOfy^^oivTeov i<^^Of
dy<pct\if diei OL^dLVa.TCOV y 0/ i)(^<^t ^^tpM VKpoiVTOf 0» TctpTa.pct T
iispoiVTct i^vy^ y^ovos ivpvo WcT* ipOiyO^ Ka.Khl^OS iv aBctVATOt(Tl^iOl<Tl.
KVirilJLihtjij^TffCtVTCOV Ti SeaV, TTAVTCOVT' CtV' Bpoywcov S^dy.vctTaA iv
^ij^if/ voov, yju i-prtippova, /SiSAilV . Principio confufa chaosfine imagine
moles Extitit: hinc vacuis tellus apparuit aruis : Nam prius ipforum pauimentum
facia Deo rum efi, ^^Hodam qui coelo fedes habuere fupremo • Tartara dehinc una
sut uifa dehifcere terrei^ I.t mox pulcher Amor furgit, mediusque Deorum
Cernitur; hic iUos forma fupereminet oes . Membra Deus late foluit Diuumq;
viruq-^ Confilium, atq; ipfam domitatfub peciore mentem* Vel alicer : Avite chaos
natumyfuperiifirmifftma fedes\ Inde folum terrA latA: tumTartara nigra Intra
adytum tsrr&, O^feratia claufira barathri . Inde ortus fu^os
interpulcherrimus omnes Dulce Deum ypariterq-^ virum gratumque Cupido
Solamen,qui corda domat^metesq-^fcroces. EtOrpheus Argonauticis :
'7rpiO'0vTa.Tav ts y^sfJicivTOTiKi] 7roKviJ.n7iV ipCOTct . Ergo,qui Neftora
vincir, fic interpretor, qui Neftora vincit jetate, qui fit Neftorc
annofior,denique qui fenior lapeto, vt ex Luciano meminimus iam fupra o 'ipcoi
ap- ycuoTzpoi Va.7riTis • Vide adagium, lape- to antiquior, Afcr^i fenis]
Hefiodi.qui ab Afcra Bfo ti^e pago prope Heliconem oriundus fuit, terra mifeia
et peftima, vt ipfcait in Gcor. Amor qua rath ne vin- eat Neflo Ye Atate^, H^fi
odu 478 Andreae A. TTOT' gV^A*»' > Hcfiodi vicam &r mortcm cleganti/Timo
cacminc perftiingit Politianiis in Nutri- cia^ex illo vcrfii, At tibi Dadaleos
^r. Ifico?iftafts puer] an inconftans haben- das, qui fic pertinaccs et
obduratos red- datanimos? Ad id rcfpcxit Ouidius de Artc: I.ryor Errat,(^ in
nuJla fede moratur amor . wconfia^n Hoc dc fe famis eft Horatius lib.4. Carm.
tiet amo- j ^*^' IntsrmiJJa Ventis din Rursil bella moucs^arccprecoYjprecor,
l\on fum qualis erayn bon& Sub regno Cynars,. Define moUium Mater fma
Cupidinum, Qirca luHra decem fle^ere moUibus^ lam durum imperijs Scc- Ad idem
videtur lefpexifTe i.cpift.ad Me- coenatem : Non cadem ejl &taSy non mens -
Solne fenefcentem mature fanus equum . Sobrie illequidem poftemenfum pelagus
mollium voluptatum:fed funttamen ple- riqjfenes pene capuIarcs,quorum in mc-
dullis regnatamor vuiduSjturpis tamen, et rifu,quam mifericoidia dignior; at
cCi ludum, feu lafciuiam, feu morbumfaci- lius eft reprehcndere, quam
fiftcrcaut le- nire ; et bonorum virorum aliquando hic rroibuseft. Inconftantiam
porrd amoris belle expieftit Plautus Trinummo : Nihil fie celere ef^, nec volat
^vt amor, jitq, is mores hominum moros ^morofos ejjicit : Minus placet,magis
quod fuadetur i c^uod dijjuadetur, placet . Cum inopia eft,cupias:quHdo eius
copia efi, tantum non velis . lUequi expellitjts compeUit:)iUe quinS fua-
detyvetat . Infanum efi et malum in hoffitium diuer ti Cupidinis, Hic obdurans
pe^ora.^ Idemferm^in Hippolyro 5ciieca ; ^^i blandiendo dulce nutriuit malum,
Sero recufatferre quod fubijt iugum . Thcophraftiis; Ipcof cTg gV/V dhoyh^
Tivo$ i^i^viJLicLf vTep/Sohii, TctyClckv y.iv ly^- ccL T\]V 'TrpoaoS^QV,
^pctS^ticLv cTg Tm 0.71 0' Kvcnv : Amor efl irrationalis cuiufdam cupidinis
cxceffus,qui velocem habet accef fum,t0rdum autem difceffum . Vnde tri- tum
illudjAmor animi arbitrio fumitur ^ non dcponitur.Id non poffum doccrc com
modius,quam ex cius artcqui fe cgregiu dodorem prasftitit natur^e ameris^^xpU-
candse:ficenim eIeg.io.lib.Amor.5, LH^dtur,peclusq-^ leue in contraria ducut e
Hac amor, hac odium \fed puto vincet amor» Oderofipoterofi non,inuitus amabo ;
Nec iuga taurus nmat, quA tamen odti* habet . Sic ego nec fme tcynec tecu
viuere poffum l Zt videor voti nefcius ejje mei. ^uicquid eris,mea fempereris :
tu feUge tantum, Me quoq^ veUe velisyanne coaSlus amef Lintea dem
potiusyventisq^ferentibusutar, Vt quamuis nolim,cogar amare tamen» Idcm
eleg.i.primi; hitfpvuTit tenues in corde fagitfA t Zt pojjejfa ferus peciora
verfat Amor . &ekg.i8.,,.^^tener .^ufuros grandia frangit amor l SdpemesL
dixi,tandem difcedcpueUd : In gremiofedit proti?ms illa meo . SsLpe
pudetydixi-ylachrymis vix illa retetis, Me miferam,cur teMxit^amare pudet ?
Implicuitq^fuos circum mea coUa iacertos, Et qu£meperdunt ofcula mille dedit »
Vincor: ingenium fumptis reuocatur ab armis, 'R.esq; domi gesias^^ mea beUa
cano . Sic Propertius : Inmetsla manent, manet ^ puerilisi' mago i Sed
certepennas perdiditiiie fuas: Euolatenoflro quoniam de peciore nufquM,
AJfiduusq ; meo fanguine bellagerit, Idem libro 2. 'Errat,qiii finem vefani qu&rit
amoris, Verus amor nuUum nouithabere modii . Eundem affci5lum cxpieflic
Catulius in Lesbiam : Odi et amo'.quare idfaciiifortajfe requirist
Nefciofedfierifentio, ^ excrucior . Qu^od idem apud MaruIIura repcrio, fed
fufiore Mufa : Odi te, mihi crede, quantacunque es : Odi confiteor iCamilla;
fed quam Et odi,^ magis in dies magifque Velim odijje: Jcqui,atq; amare cogor:
Sic me amor retrahit tuus, trahitq, Sic quem f&uitia fugas proterua, Tam
rard reuocas decoreform^ } Erablemata-j. ^79 Bic fcnarijsVetcrum.- Amor extorqueri
non potef7,elal>i potefi . jftpharetras ^tela gerit] arcitenes feu
pluretratusamorjidcmq; puer.Aliud ab- furdum, neque enira puer arcum curuare
poteft.Xcnophon idcirco Cupidines fagi^c- tarios fingi ait, quod formofi et
formofx etiam e longinquoloco vulnerent,nimiru oculisipfis
tamquamfagittiseminusin re amatam cmifns:/V«^ olJpaTi^ ro^ » ^QTou J^iA ro-JTo
Kct^oOvrea, on nefj ^op- fco^ev 01 H,A\ot nrpda-Kovffi- Propcrtius: Etmerito
hamatis manus efi armatafa^ gittis : J/ pharetra ex humero Gnojfm vtro^^ue
iacet . HoracCarm.i. Semper ardentes acuensfagittas Cote cruenta .Mofchus in
araore fugitiuo ; «T' ivrt 701 'TTlKpOl }(.eC\ctlJ.Oi, TS/r 'TroKhAKt X.*
TiTpttS^KH. ideft : Etauream ex humoris [fert] pharetram . intusawtem Amari
calami,quibus f^pe me faucia t . farua pharetra olU depedet et aurea tergOt
Sunt et amari intus] calami, qui^us ille proteruus Me quoq ; /Ape ferit matrem
. Theocritus in Eidylliol'/)^? eTpfitTeTt/^ > ait,Amori pharetram tribui
plenam telis, quia vahieret hominum animos multis certe modis. Origencs hoc
figmentum al- legoiicws exponit:ait enim pharetra figni- ficari cor,tclis
cogitationcs,arcu os et labcl la,qu<^ habcntaliquamcumarcu fimilitu-
ilinem^adeoq; ipfa verba et orationem,qui bus omnibusdoroinatur amor . Huc
facit illud Piudari cx Olymp.i. rrnyy^. fxot VTT dyKa- vos aKict /Sihil iV^ov
ivTt (petpirpetf ^avSivret (TUViTo7<TiV J^e ro TToiv ipfxiivea^y ^etrl^H .
id cft: MultAmihi [funt]y«^ cuhitb Ceteres fagittA Xntra pharetram
Sonantesprudentibus-yApud Vulgus verb interprettkus Indigent. IntcUigic
Pindarus pulchra animi fcnfa, quibus fefatetur ornatum &; excultum,5^
orationediferta ad vi^^orum laudes cele- brandas.5ed de his (^itis, Alas cuYve
tenet^] Cicero-Denat.Deo- rum.pennatum Cupidinem vocat, vt Or- pheus& Plato
in Phxdro '7mpQivretM<\i propter frequentilljmas in eo vicifiitudi- nes
i'erum,ait Pierins in Accipitre.Alexan. Aphrodifa^us problem. S/.rationem red-
dic,propter inftabilitatem nempe, &leui- tatem.Ouidiusinitio t. Dearre :
MagnaparOfqui^ispoJftt amor remanerepet artes Dicere,tam vaffa peruagus orbe
puer • £tteuis efl-,^ habet geminaSj quihus euo% letyalas : Bifpcile efl illis
impofuijfe modum • Secundo Amorum ^xU^-Cxci Tuleuises multoq; tuisventofior
alis: €audiaqy ambigua das^negasq-^fide • alloquitur Cupidinem. Eubulus apud A-
thenjEum lib.13. figmentum hoc ridet:cii ius fcnarios proptereiegantiam huc
confer re non piget : ri{ i]v 0 ypet^^et^ TtpZroi oiv^pcd^uav cLpet » ti
Kiipo^u^^etnWeti iceoS' xjTTOTrripov ; eoi iS^iy >f«f^« '7rhi)V
yj^^.iS^ovet^ ypct^HV, cfcA\' fjv a.'ueipo^rm rpoTreov rav t» -S^gtf» gV/v yAp
iVe K^(pof, »Te p^ioi eLTretKKetyhau ra (pipovTj rjifj6<Tov, ^etp^j^ /e
KoyLtS^ii . tS? a.v «V ^-^^ TTtpA» Tot^ro TTpdiy^et htipos nv, eiv (pti(reii
Tif^ id ert : §^is omnium primus virorum pinxity aut Alatum Amorem finxit in
cera priort Hirundinesfolum fciebat pingere : Mores nec ille norat,aut mentem
Dei* Nec efi enim leuistnec efi is qui celer Morbum ferentis auolet prAcordijs
: Graptisqi vald^. qui fit aU vt fint ei? NugA merA funt hAcquis ergo perferat
? Infciusin volucrum ^e.] Non potcft auceps efie,aut aues telo ferire, quorfum
ergo tela,vel fagittae ? Tleciere tela iecur. ] Philofophi libidi- nis vim et
fedein pra^cipuam iniccorepu- tant contincri, quod Ladantius in Opifi- cio Dei
tradidir . Sic etiam Maihcmatum profefibres cenfent a Vencre ieci^ripfum
regi:qua rationefedem anioris, poet^eie- curagnofcunr,Cupidinemqi iecur
fagittis appetentem vlcerantemq; fuis queruntur carminibus.Horatius i
.^Epiftolarum : Neancilla tui* iecur vlcer&tvlUypuerue . Serpit CuY /iIk*
tHi A- mon lecur fe^ des libidi nis. 8o Andre» A. Caci AmoY cm c^' cus.
Serpithfimi] humi graditiir,femperque liOniiiiJ.mi geiuisla:dic j neq; fe
poteft hii- mo i:olIci:e,cum (it faxeus . Repugnanria func,quibus fuperuacaneam
Amoris c]yJ~ V^tdocet. 5"/ cdciiSjvittamq-^gerit] Si fitociilis ca-
ptuSjCur oculos haber opertos vitca.vel c? iiia?idenim iiihil ad rem facic
Quireip- facajcus cft, non poreft magis oculorum priuari vfu, fi vitca
obtendacur • Cxcum, iio foliini oculis captum, fed et infidiosfi, et occultc
malum ; vellarcns &: tacicun» quid vetcrcs diccndum exiftimaruut. Vir-
gil.6./i Eueid. C.&r.i regens filo vefiigia . 5ifen:i3 ^ hiftoiiar.Subico
mare fubhorre- fcere,ca:cosq; fludus in fe prouohicre li» iiicer occ^pic Idem
alio locor-Ccecum ve- teres pro improindodixerunt. Varro 4 de vita populi
RomaiiirNeq; idcxci Confu- les feciilenc. Sed Anioris ciccitas impedita hominis
rarionem oftcndu; nec enim mo- do TV?AoV,fed et TvtpKoTTQtoi ipa^. Theo-
critusEidyll.io-Tu^Aoj- J"'' JenelvTog 0 ttK^ To^, ctAAit xs^
dLdpovri7og'ipco;. hoc eft:C<)e cmnon Joliim FlutHSyVerum etiam delirus
Amor. Propertius i.EIegiar. Antefedcs c&cps lucehat femita nohis . Scilicet
infano nemo in amore videt . Ouidius in Epiftolis : ^ ^uid deceat non videt
vUiis amans . Nonenim aduertantquo tendant,fed fola paffione ducuntur . Tmia]
Tarniam, aitVerrius Flaccus, efse ornamentu lancum capitis honorati. 5eruius
vero ea Virgilij vcrba declarans, Vuniceu thant euin^i tempora tmvs . aicvittis
rofcis;& fignificac lemnifcaras co ronas.quas func ex frondibus, et
difcolori- bus fafcijs,& ficut Varro dicic, magni ho- notis func . 5ed
ponicur ibi per fynecdo- chen, quia extremicas pro tota vitca poni- tur . Hoc
loco pro panniculo, quo oculi Cupidinis velantur,iiccipiendum. Citacur illud
Eiimanum : Volans de coelo eum corona i^t&nijs . ^luis-'e fagittiferum credat]
figictifer aut lacii lacor mnume elle potcft,qui fit lu mine captus. Abfurdum
aliiid pcrcollatio licm diitirnilium . iiic certa, ac c&ci (^c.] Verfum hunc ficlegiio: Bic certa, afl cui^icula vana
mouent . Yt re6liiruiic.:dmonet Pignorius, et antc ipfum editio StocKhameri
habct . laculit tor vifu fcopum aliquem fibi ccrtum pro- ponic, cascus vero id
non poteft . Igneusefi] Qui igncus feu flamtweus Amor,cum omniaignis
depafcatur? Dici- tur vero igneus Amoc abeffet^is, vt iam didum eft. Flamma
fine Vulcano . lunius Cent.7. Prouerb.87. Deamore igneo,auC potius amoris igni,
e multis,quse mihi ad ^WtfJ' alia properantioccurrunt, pauca feligam. intm
Antipacer Sidonius : fJiljS'' GKiyCd "TffCtVJHV vJ^ATt wvp «6- ^pva-of
ipcdTos dei 'Traucovioi . iffCe<T^ii «Te. oyS^e ToTZ iv ToKKai TiKToy.iVov
'^rg- Keiyet. Circumferuntur ha;c incerti cuiufJam : eivTo T* TTvp KAVTeiV
S^i^viiJi.tvos «Vcj-, • VVKTCOp Tov KctKov i^Hpcav Kv^GV dvctfKoyim y^p fxis ^
KcticfAiVov woKKiiv i^ctvtiKTt (pKcycL . 0^6 fpecT:ant qux Aul. Gell. retulit
15* cap.9. ex Aedituo; ^luidfaculam pr&feYS phileros,qHA nil opti nohtsf
IhimwSyhiclucetpeBore fldma fatts.BiC. Atcur Amorigneus dicatur, ardere aute
quiamore corripiuntur, Paulus Siientia- rius ita : ..^ civTtTVTTOV yeip ibSvs
ci^zffoSpeya-KH Kovpof tpcoi KpetS^hf. ohpos oKta-diieojstvli^ ^V7iv . «V Tii
oi^^ov axpoviKi), (pK'jy(\s SviTcu ivTof oKof» iKTTiS^i yj} ^iK^})i ippivct
lAct^ciS^r yviO" /^Qpovyoip 'TTVp VTffOptTrt^H dv/AOV i(piKKO[J.ivii'
Tumidis Naiadum.] Naiades aquarum ^j^^^y Dca:, ctTroT^ va.o} fluo, di(fla;:per
quas hic ^ caftas et pudicas puellas matronasq; pof- fisintellifTcre.Qu^o
referendum videtutil- lud Meleagri .• <r«j'oV epcofj S^Hvof . T/ cTg 70
TKioVi ih Tsa, KlV CiTO), y^U TTOAtV 9/[A6^caV, *uoKKaki S^hvo( t} yetp s ^cuf
THToicri yiKa. 'ttvkva ka* Ki7^eif iiSircuJlJ"* fi^wcoJ^otS^opct
Tpi^pri^eu' ^(t.VlJLA 481 TOKAf . S£um Amor?/AUUS.§luid eu,fitalia moe^es Conquerarfafq;
iterum talia-.fsLUUs A" mor ? NimirumpuerhAC conuicia ridety^ ipfis
Gaudety^ infultat iurgia fi qua loquor, Afi ego demiroryglauco Venus
editaponto^ S^ifl4mam ex unda progenerajfe potes> Sxuns Amor,r2Euus.Quid
vero amplius? (\ rurfusdixcro, Ec rurfumjplorans f^pe.fa^uus Amoi". Atenim
puellus ridct,& fa;pc vitupcratus Gauderifl autcm dixero contumelias.in de
infiiltac . Mirum autem mihi, quomodo vtique, e gl uico vbi apparuifti
Flu<ftu,exhumido,Cypri,tu ignem pe- penfti ? Si.Hus Amoryfmus.
^^uidtAndem^.vt dixe- ro rurfum, Xtrurfum plorans, f&peq-jf&uus Amor l
"^apuer hts ridee, nihili ^ couitia curat, Infuleds ia^em fi ego probra
loquar. Ineerea miror,cur e glauco editafluciu, Exhumore ignes, tu Venus
alma,feras. Ouidianum hoc conuenit 3 . Amor.eleg Tlumina deberent omnes in
amore iuuarc: Elumina fenferunt it/fz quid ejfet amor . At tu ne (^c.\
Havftemis refutatio fnii vetcrum de Amore commentationum,tan demq; vcram amoris
defcriptionem vlti- mo difticho perftriagit . Ne capiare erroribus] ne vanis
figmen- tis poetarum famdiu hcereas . • lucundus labor efl] Amoris defcriptio
KAT ii'dLV7ico7tv, vt apud nefcio quem Cura placens,pr&dulce malum,
trifiisque voluptas . Etapud Petrarcham rlatens ignis, gratnm vuljnis,fapidum
v'enenum,du Icis amaritu db,deie(rtabiIismorbus,iucundum fuppli- c{um,blanda
mors . Amoris iraquc finiiio eft, vt fit labor iucundus in ocio lafciuo . Id
eft,amantiam vita bm.Mis vcifaturii) la borc, qui tamen labor volunrate
fufcipi- iur,conferuaturq; atque augefcii; hixu et ocio,vtex Seneca adduximus .
Theophra- ftusrogarus.qiiid fitamQi? anim^ oriofse afFcClus,refpondit . Qnarc
duo oppofita, labor fcilicet &otium,(imu] eodcmq; tem porc,& codcm modo
poffuiit in codem h% rcre fubic<flo.vt loquiTntnr philofophi. Vn de illa
%iit de amorc vulgo eciam i^ota,cx Exci:.. a- ocio amorem nafci,ipfumq; ociofum
efle: ^'^^ • fcd ..matoresipfos laboriofam &2Erumna- rum plenam vitam
trahercVude illa Ouf diana : Ocia fi tollas periere Cupidinis arcus . Si,Tam
Venus ocia amat. c\i\h facilc folec amor irreperc in maleferiatos &de(ides
animos,quiq; ferenuUi honeftolabori dac operam: cft cnim ociumparcns libidinis
. Itaq; rede Ouidius : G)H&ritur JEgisihus, quctrefit faBus aduU ter ?
Inpromptu caiifa eft ; defidiofus erat . At vbi funt amoris corrcpti et
irrcciti la- qucis, tum demum fentiunt fefe laborio- fam viram agere . Ex quo
hxceiufdeni poetEE : MiUtat omnis amans) ^hahet fua cafira Arncr rnl Cupido .
liti^L.^. Idcm.-Amor odit inertes . et 24ilitiA Ipecies amor efi,difcedife
fegnes.Sz ^ii non vultfieri defidiofus, amet. s-^^/nbolil Signum illius esi ^c
.] Amoris fymbo- ^^^gS^^ lum eft, Punicaglans in nigra fcuti plani- tia . Quod
libidinis et obfcoenx voiupta- iisa(flum fignificatj cuius fchcma eftma- lum
Punicum in nigrafcuti planitie, qua: rcprasfentant fimilicudine quadam fexus
vtriufq; yzviTTiKa, [xipia. . Punicum qui- dem dulci fapore, fed amaro corticc,
niihi refcrrepoteft iiS^ov^v ^^.u/^yV//./;oK. Nigra planitics cascitatcm et
caligincm, quibus implicatur,qui turpiter amant- Cxterum vir dovTiiusquifpiam
ait,hic glande f.gnifi- cari partem obfcoenam genicalium, quani Coinel. Celfus,
Arift. et Galenus Eaianon appellancquod glandcm lignificat:eftquc Viiiiis penis
prior pars.qu? Latiniscft mea riila.Scutum vero fiue cIypeus,TctT>/s-5/V-
vcu.yJi cuS^olet C\gm^C3kt . Nam clypei no- men, latens et arcanum hsbet
figniScatir . Ciypeum quidem a y.hCav dici vGlunr, Clyptns quod clucre,id cft,
morem gcrere fignifl- qmd . cac: vfl co quod clepat et c«!ec totum cor:
pus,vcnotat 5ofiparer Chariflus. vel ^'Au- 'wifriv,co quod imago &l facies
cniufqn.; reddcrerur : quas camenorjgniariones a!i- qui crahunr ad obfcosuum
fenfnm, dequo hicaliquid apertc dicereme pudorvccir. Vide Godefcal.Scevvech-ad
Veget.Gia*!- Ql^.squiil dem vero accipi pio menniia . obfco^no /^^y^ loco,
ncmpc fignificaicconfirn o Arca-i':m epi- H h thuo AndreaBA. Color ni- ger
laho* ':s index. IV t]ieto,qiii /SAkclVopAyot cli<n;i,ob luxus iii- mies, et
okrfcoenam Venetem jegibus veti- tam : Sc id quidem fymbolum glandis in iiigra
clypei planiciemihi fuggeritjeiufdc fei)ius Hieroglyphicum . Vetcrcs pingc» ba
ic Venerem my rtocmonatam.Myrtus pudcndi muliebns /ignificaaim habeclu- lius
Pollux onomafiico, carunculam ertc: dicic iiitra muliebre pudendum iafciuo
quodam motu nonnunquam fubfultaiuc. Hinc iocusapud Ariftophanem, vbi cho- rus
fenum ait, enfem pofthac fein myrti ramo gcftaturum . Qj.ia de re fabula harc a
Gricis circumfettur.Faunus Hecacem filiam folicuauit ad ftuptum: quem cum
auetfaretur petulantem,ille viigamyrtca fcrtur eam primum verberalTejdeinde
vini tormentum adhibuilTcmox in angue con- iierfum fpiris totam
implicnilTe.atque ita pudicitiam virgij)is rapuilTe. Qua» fabula virga
myrtea,nequitia: ell imaginatio, vi- iium mentis hilaritas jatangues mulcipli-
ces modos volupcatis reprasfentant.Innuic ha^c poeta : ^hent durus amor crndeli
tahe ^edif, Secreti celant calles, ^ myrtett circum Silua tegit. Harc
interpretatio litet flt genuina et na- turalis, 5an<^>ius tamen tanquam
praua.m illam et impudicam refpuic : et piduram talisiaboris cum iucuudicate
mifliclypeu elTc dicitnigrum, qui coloreil laborisin- diciumi& in medio
clype- glans Punica, cuiusfuccus exdulci et amaritudine con- ftat Qi.iodinfia
Emblem.107. clariiisex- preHit Alciatus, demalomedica loquens: Aurea Junt
Veneris poma h&c : iucundus amaror Indicat : efi QrsLcisfic yWzCTTtK^o^ A-
mor . ?Iautns CiftelIariii,A(n. i.5cen.i. quode- tiaiTs fupra citauimuf. :
>lam ecafior,Amor ^ mellc^felle elifoC" cundiffimus : CufiH qui dat
dulce, amarum ad fatieta' temvfq-yOggertt. Porro quemadmodum in tepido Ciiiquit
Murecus var.|e(fl. 16.1.J remilli caloris ac fiigoiis quidam quafi cinnus c(t:
ita mul- te funt volupta js et doloris permiftiones, vc cum alib--,tura in
amacoria leuicate. FINGANT et reiinganc ali j tpcoTct yjx dvjipc-nstyic egregie
ingcniaexerceatj t^o aiuim depir<gum Cwpidmem, aliam mihi ftatuam
f^acuam^aHiim amorein pr«. ducamjnonnudum, fcd fartum tetflum ; non
aIatiim,fcdconftantcmjcuius fymbo- lum in fiilgido fidei vcxillo cft tcr fanfta
Crux rofeoirrorata fanguincNatursedu- (ffcum fequimur pleriq^ac feminaabca in-
Ilta.diuerfo fine,dilterentibus ftudijsjimo non fcquimur,fed potius
trahimur,ita im periolacft nonnunquam et importunauo uerca illa,ni(i moderamcn
adlit et clauus, qui dirigac . Ad praua certe vehemcntior ftimulus,& mens
noftra veftigijs illis, qu.^ad runiam et prsecipirium ducunt, multoquamad
virtucis femicam confe- dlandam ptocliuior. Scifcicari lubeac ho- minem
pocarionibus concinuis impcnse dc dicum, quid incegros dies no(flesq; traxif-
fc bibcndo d^ledlet adeo,veI iuuet? Ab radi ce deriuabit viciu,& in nacuram
trasferct, atq; indolis fub ca raagiftra corruptelam. Ecce tibi tufi ipcoTtt .
CaulTas libidinis fux fcortator rogatus, &qui fignatis folijs et tclferis
pcrdu horasaleator,congenito pru ritu illoac lafciuia; flammis, quas h femi-
nis fanguinisque traduce intcnfiores im- biberic,illejhic, naturali quodam ad
ludi- cras animi relaxationes impreffo alFedu fe fuamq; culpam defendet . Sed
riui ifti malitia: ac prauitatis ex «lio fonte fuiu et vcna, qua: fi non
generat et educit, affluit tamen et producic,datq; incrementa. H?c
aftuctudocft,& conccpta: voluptatis ima- ginaria apprehcnfio,quce calcar
addunt a- nimo,vt frui defiderctj et concumaciam, nc a libacis femel fac>le
diucl latur, cum difpcndio etiam famas& falutis.ExcmpIfi fit.qui telo
Cupidinis traied:us,amoris iu- gu humeris fuis vel fcmel fuftinuir, quid aliud
nifi hortos Veneris et dcliciaruom- nium prxfcns fibi fiwgic et ima^in.atuir
tkeatrum ? In eo rofas colli^it, lilia deli- bat,deccrpic vioIas,in arcolis
iniquicacis et impudcnci^e; totus eft ibidormiens, vigi- lans: tranfeunt hor^e,
tranfeunt dics inijs excubijs.In fumma,aniat,amari vultjama tam
qu£cric,qu:Efica fruuurjhajc efca, hoc vifcum,hic hamus, qui implicac et capit
. 5icquiefcic t3men,& in paceeft, aut vidc- ri valt:ita beatura fe cenfet,
hic terminus voti.Ebriofus ad eundem finem,eodem ia- tento,ad malum, pcirimo
vterq, O longe alicer,Cupidinis mancipia. Somnia func& illufiones, imo
prolnfiones ad interitum animx.Cauebunt ab hisnalfisqui fapiunt. Oftehdo Amo\
diuin fymh^ TrOi fUiH Emblemata.' 483 Arr di- s vn 'S iodo ©ftctiJo mcdclam,
qiias vcl prxucrcic, vcl auerticmorbiim . Viridaria Heuc^ionis et pioram rofeta
ingrcdcrc, flofcufos inue- nies.fuccum exprimc et applica.Piogignit illos
Caluaria; vertex et Oliucti, Bethlee- micicus et Nazarcnus agcr: fpinae ambiat,
fedegrcdiuncur fupra et promincnc:acu- leimiuancur et vallant, cordis vero
dtgi- tus, armatus non Ia(ciuo illoac procaci, fed diuiiio amoreac coelefti,
penetrar.car- pic,& infinum colligit . Foiie,foue,quis- qiiis es,cui
cauci chefauri capax gremium. Taledebetefle prorfus,aucobnoxium pra: facis
malis:iuuadunri<la &irrumpunt,nifi prophyUvlicon hoc et prarmurale,
Chri- Ihis nafcens Jaborans.moriens In ipfo folo fecuritas,&
flammis,quasingeric &: infiin- dic meiiti,quibus taifta liquefcic, vtnix ad
SoIem.Admirabilis ell fplendor et vis hu ius iguis.aduraus, pcnecrans,
confumens : exugic farces ccrrenas in quo glilcit, refol- uicglaciem
corporis,curarum frigusdifli- pat,vertit in aliam nacuram-Ex quo filice
clicjcndusPinquis. Lignum pro
filicepcr- cuccfufcicabisjlignum vit^e, in quo mors domita. Iufcrecordi
furculum dchac ar- bore, fi non fpfam radicem, (\ nec ftirpem vcl ramum .
Adnuclcumfeu medullam rade,duIccdo tangec aliqua.fed fuaamari-
tudinediluta,&fellcattemperata . Natu- ram lauroac hedera:inefrc, vt cx
actricu i- giiis fciucillecconftans fcripcorum quorun dam eft opinio. Nouura
ego tibi hic genus ligni oftendo, rotum igneum, totum ex fiamma.Sipe(n:us
friget, 8c abdita mencis, guttulam inftilla de hoc fucco arboris,car bones
coucipies deuotionis viuos et fpiran tes.Si niuem fentis lafncudin-s ad illa
fuper na,crahein amplexus, et affrica ramufcu- lum de hocgermine, incalefces
&afflabe- ris,velutex furno, amoris incendio ; nihil cmm in hocnifi merus
ignis^nili iHtcnfifll- Vlrtus S. Crucis . maprun3,quam crcfccnti fubftrauit
diui- ua Charis.Tangc,explora,im6deuo!a,iu- noxium eft, falucis et yitx
nurrimencum . Videmus pericula& cafusin fluxa hac et inftabili
peregrinacione: videmus ludibiia fortunaj,morcis, daemonis.-hoc fcucum flt
aduerfus ca, harc glans jenea et catapulta . Torrens ifte morcalicacis
traijciendus vor- cicibus prafccps,baculus hic fit, quigccf- fum vacillantcm
fulciat.ln clibano coqui* mur sfluantium libidinum : refrigcrium hicquasramus
et vmbram. Spiritus mali- giuis
tuibac et nioidec : arripiamus hanc cicharam,qux tumultuantem compelcac .
Serpcntcs mortiferi defertum hoc infeRaC; crigatur ftipcs hic faccrin mcdio,
confpe- dusfanabic. Sicis vrger, ncc fapiuntaqua: in Marah infuaues et
impotabiles.- imraic- tamus hocIiguum,nedar flent. Gufta, mi
homo,gufta:foIatur,n6 cruciat ifte Amor: depellit a?rumnasanimi,non
inferit:diftra- hit cuias.non fcminat : laxat dolores, non intca.ht.-eleuat
fpiritum, non deijcit:parcs "^^^ * la»cici:E eft,bafis fidei,anchora fpei,
foroes amori>,parienria? (peculum,clauis ceIi,po- laris ftella vira:, ac
lucida Cynofura, quas fola gcnus humanum pcccacorum diluuio obrutum.ad arcernar
vica? portum,& ex cau ceribus his per ftadium immorcalicatis, ad metam
deniq; et coronam dirigit.qu^ ncc annis marcelcit,nec frigoie . C^eteriim de
amorccopiosc fcripferunt ( vt hoc corol- larij loco fubiungam ) AElianus in
var. Scriptores hift Plato Dialogo de Philofoph- et Con- de cmore, uiuio,
Xcuophon in Sympofio, Andreas Capellanus Rcgius in Eroticis, Vola- terianus
lib. ji- Marfilius Ficinuslib. i. cap.ye.Ludou. Viues 3. de Anima- Bru- fon li
b-i C Z.& alij quam pIurimi,quo- rum copiofum catalogum habesinprin- cipio
Eroticorum Andreas Capellani Rc- gjj,nuper a Dctmaro Mulhero edicoruiii. Amorls diuint Hh 1 Iiiobli-
484 Andreae A. In obiiuioncm patrias. EMBLEMA. TaMDVDVM mijfd patria, oblittu^
tuorum, S^^^ ti^i fi^ ftnguis 1 fiu( j/arauit amor : Romam habitas, nec cura
domum fubit vlla reuertit AEterfjii tantum te capit Vrbis honos. Sic Ithacum
prxmifia manus dukedme loti Liquerat (-r patriam, liquerat atque ducem'
COMMENTARIl. I. rv oc B artore Ioto,friiifl:ibus fuis onufla» ociofi et qnafi
fomnoleiui iaccnr Vlyf- fis (ocij, quorum if!e tergcra valido fufte iiofi
peifuiidorieiiedolar, &ad difcenTum compelhr. Sed vr picluram iuuemus, dc
loti arboris forma alinuid dicendCim . Po. lybius, hiftorix fcriptor
a^ioTri^^a, aic in l(t:i.sqHa iz.Lotoiraiboiem afpeiani^pumilamjfpi-
nofam,frondibus viridantem rhamno flrfii libus, cuius fru(5lus iuicio candidis
myrcis non Cit diiTImilis, mox increfcens pal- mco colore.magnif.udine
rotundaioliuas, nucleo perpufiiio, e quo delicatuscxpri- mitur latex,quo (rcis
leuatur,fine admixtu aquse, fed vltiadjsm decinuim nondura- bilis.
Tiieophiall:. 4-. iib.de Plancis, fcribic Lotoii EtDblemata_> . 48 y lotoa
parcm habcrc cum pyro magniru- dinem,ciasquc pomum faba: ftmil5j quod dum
maturefcit variat colores vuxir.ftar: quo cx fru^lu memoranc integrum qucn- dam
olim excrcicum iu Africa commcatus inopia laborantcm fuinfe ad dies aliquoc;rc
fedum . Plura de loto habet pr«ter cx- tcros Botanicos Rcmbertus Dodonasus
lib.i9.c.i4.&nos in progre/Tucx Plinio& Strabone. MINIME mihi dubium
efl:, Alcia- et tum.cum id Erablema fcriberet, habuiffe vz- iii manibus
Ammianum Marccllinum, et i!iS' tuncadeum rcfpexin^e locum, quieft lib. 1
4.qiiem integrnm apponam,&: deindc feu tcntiam explanabo . Verbaicaq;
Ammia- ci funchajc ; Illud autem non dubicatur, quod cLim efTet aliquando
vircutiim om- nium domicilium Roma, ingenuos adue- nas pleriq; nobilium, vt
Homerici bacca- rum fuauicate locophagi.humanitatis mul tiformibus offtcijs
letencabanc.Ec h?c qui dem illc Excac prouerbium,quod ab Ho- 9t.\n gu mero
inicium ([.im^iiv.LotHm gufiitmt.Di tA', cebaturq; de ijs, qui diuciusm
peregrinis rcgionibus ha:rerenr,veluci obliti reditus . Sumptum a fabula
Lotophagotum, de quibus meminit Homerus Odyff. 9. nar- rans.quemadmodum
Vlyffisfocij gufta- taapud Lotophagos populosloto, redire ad nauim
noIucrmt,nili vcrberibus adadi. Eftautcm locos,qnam candem Celcim di- ci docet
Diofcorid.Iib.i. arbor,de qua Pii- nius lib- 1 5 .cap.17. tam dulci ibi cibo,
vt nomenctiam genti terrasque dedcrit,nimis hof^icali aduenarum obluiione
pacrias. Eft et herba eiufdem nominis, graciffima et ip fa pabco, de
quapecrnulca Theophraftus lib.4 di phncis.c.y. Ha^c fere auc4or Chi- liadum •
Micco hic quas Ouidms ^.Meca- morph.de loco aic Herodocusin Melpo- mene loci
fruilum fic defcnbit: Frudus cftinftar frudus lentilcijfuauiracc aflimi-
lis.frudui palmarum . £x hoc frudu Lo-, tophagi vinumconHciunn. Hsceille . Sed
obicer nocabis,Herodotum hoc loco, Stra- bonem vltimo Geographix', et alios
Geo- graphos, pofuiffe Lotophagos inminore Syrci.conira Pompoiimm Melam, et Pli
nium loco cicato,qui in maiori ponutraut fubeftiu codicibus rpendum. Mulca
quoq; de lotoarboreCrinicuslib. io.cap.4 et 6. 1| I. lAM dudum] lam dudum raro
ad lon- /4 W«. gum tcmporis fpatium refertur,vtcx T'e- corum ee Vrbs £ cx
cellentiM . tcntio et alijs po teris elicerc.Sandius w pridem dixilTec. Miffa
patria] relido natali folo • ^^os tihi &c.] Duo hic amicorum ge-
neranotat:vnum eorum,qui fanguiniscon iund:ionc; alterum, qui vel vicinitate,
vel ftudijsquibufdam paribus, velcommer- cioaIiquo,aut vfu vita^q; confuctudinc
a- niicitianobifcum funtiun£li. / Seu /anguts] Frimum amicorum gcmis; qui ribi
func cognacionc vel affinitatc iundli . Siue)parauit amor.] Alterum gcnus,qui
buscum tibi amicitia interccdit. Romamjjabitas] Poteft hoc intelligi fy
necdochic<vs, proquauis vrbe celebri . . JEternA Vrbi^] Vrbs kat e^oyjiv Ro-
jig^a, ma,vtolim Athena:a5'u,& Alexandria^^o- A/f, quod carceris
excellerent; id qnqd vi- dit Magius Mifcellan.Iib. 4 cap.5. AUufic autem ad
prifcorum Romanorum opinio ncm, qui Romam et Romanum Imperiu femper duracurum
credebant. Hinc illud cft louisapud Virgilium, Vcneri perpe- tuumimpcrjum
poljicentis: Hts ego nec metas rerum, nec ttpora pono i Imperium fine fine dedi
. Et Aufonius ; Ignotd. AternA ne fmt tibi tempora 'RQm& . Idemque ; Vrbis
ab 6Ltern& deduciam rege §^irino, Ouidius j-Faftor. ^tern& cum pater
Vrbn ait, Sed prasrer h2;c,placetcciam que fequun- tur addere,.philoiogorum
gracia Ammia- nusMarcellinusIib. i;.Tamen audorita- ^*'^ te qua potiores
iEtern? Vrbis Epifcopi.fir- mari defiderio nitebatur ardcnti. Idem lib. i6.Et
vrbis tempIorum,forumq; Pa- cis, et Pompeij theatrum, et Od^um, et ftadium,
aliaq, inter h^c decora Vrbis x- tcrnx. Idem hb. 19. Difficulcacem aducn-
tancisinopi^efrumcntorum Vrbs vereba* tur.^terna. Idem Ammianuslib. 16.R0- mani
ingieflus imperij viitutumqi om- nium Iarem;& lib.i y.Si ablatum vuo tem
plomiraculum Romse facraret, id eft, in templo mnndi torius,&c.Notum cft
iilud Virgilij i.AEneid. Romanos rerum dominoStgenteq-i togatam. Et iterum :
lUainclita Ii.oma lmperium-terris,ammo$ &o^uabit Olympo . Ec Aufonius; Hh 5
Martia- 'RomanA Vrbis elQ" 48^ Andrex A. Vrbs Ater Mnytia Komx trlflex y
tquitatu,plele yfe- natn . NecmiriiiTi quam plurcsinca, tanquam lotum
gultaflent, detineri, cum commu- nis fir patria,vt inquit Modeftus in L. Ro
maffaci mancipEadem etiam caputorbis tcrrarum a luftiniano Imperatore appel-
latur,in I.i .§.red et ii. Cde vet. iur enu- cl. Nec diflimile eftquodait
CafHodorus lib i. Variar.epill ^i.Roma materomniu dignitatum.& epifl 5
9.Roma eloquentix fccunda mater, virtutum omnium latiffi- mum templum, &c.
Pra;clara ha:cccrte Romanaj vrbis e!ogia;& merito quidem, cacnimtot
populorum difcordes ferasqj linguas Latini fermonis commcrcio ad coj loquia
contraxic, ait Pliuius. Mitto quse notat
Alciatus ipfe Commentario de ver- bor.fignificat.ad 1.87. Porro Epicheronid
Vibisajternsjmirum quam faspe vfurpa- turin Hiftorijs Marcell ini;nam prascer
lo cos a me in fuperioribus addu^T:os com- mentarijsj placet et aliosquofdam
fuble- gerc.Sic enim idem Ammian.Iib.ii Inlo- cum TertuIliMaximum Vrbi
prarfecit as- ternae. En^.Iifdem diebus legatos ad fe milfos Vrbe ^Eterna. Item ly. Tybcrisin- terfecans Vrbem
arteriiam. At 16. Apronia nus regens Vrbem asrernam. Inicio 18. Sa:- iiiens
perVrbem a:cernam v rebat cune^a Bellona . Eodem.-Per ha:c et alia,qux de •
colorabant fpcciem Vrbis xteinaf. Deinde poft : Funera deplorauit Vrbs ajterna
. Quodelogium ccrte magnificum ne cui vidcatur omnino ridiculum, huc confero
iiummum veterem, inquo Rcmajfimu- lachru ert in fede cnm ancili,&
infcriptio- ne,R OMAi AiTERNiTAS. Etqui- dem ipfum Roma:nomen, nationes non-
nullr ex patri.-c Iwigiix (ig uficictone ascer nitatem interpretantur.Plucarch.
libro de liortuna R omanornm,Fortunam, ait:,Ty- beri traie(fto,alis pofitis,
exutis ralaribus, abicifbainftabili pil3,ita Romam ingrefsa : quod indiciuro elfer,eam
il>i condanter pcr manftfram,neq ; in poflerum alio abuola- turam • Teneo
camen m.emoria, quid de ifta Vrbis seternitarsiam olim fenferitO- ^auius
Augulhi5,quijvc Plurarchus retu lit Apophthegmatis, cfi obferuaret Pifo- nem
ita maguifice ^des excitantem,vt pro pter raareiiani.quam adhibebar,videretur
cum sternitate pacifci.aut se lificium i uir «uam intcriturum cogitare,fic
dixit;Pifo- nem ita a:di£ca rc quafi Roma forctetcr- na-Non repetam mifcrara
Rom*edeflagra tionem fub Gcnferico barbato principe, quaniq; f^de attritum
fucrit id imperiurm fub Athalarico et Odeacre, id enim com» modiiis ex Paulo
Diacono et Orofio mu-» tuari potcft . Ithacum prAmiJfa manui\ Idefl,multi- tudo
Vlyffis fociomm,quos exploratum miferat i n Lotophagorum patriam . Ma- nus,
promultitudincfeu numero hominu poni,aIio loco monuimus.Ithacum,eft hic
gcnitiuus,pro Ithacorum,veI Ithacefium, Vly ffis fociorum ab Ithaca, Vlyffis
patria, fic didorum-Sic Vlyffcm fajpe vocat Itha cum Alciatus. Supra Emblemate 18. ^^^od Gr&corii Jthaco concio
iniqua dedit* Ita Emblemate 76. Atqt^ Ithaci pof^quam vina bihere fues . Et
infra Emblemaie 171. Audijt h&c Ithacui . Et Emblemate 181. Mercurium hoc
Jthacofama dedijje fuit, Bulcedine loti] Lotos Nympha fuit, qu2 Priapum fugiens
in arborem iui no- minis nuitata fuit; de cuius arborc cum DryopeEuryti filia
flores autbaccas de- cerperet.in locon quoq ; transformata fuir» quod facras
frondes violate aufa eflet.Lo- tifruLlum dulcem efle tradit PIinius,Stra
bo,Theophral>us,& ali} fupra relati. Ar- borem Itali vocant lerlaro,
Tridentini 5;« goraro,>i h^ccis quas profert,Germaniscft pcregrina,tef^e
Matthiolo . Liquerat ^ patriam] I thacam . Liqueratatq; ducem] Vlyffem . D I V
I R s I s modis hoc Emblcma applicari potefl,quos breuiter attingcmus. 1.
Alciatus torquec in eos, qui patriam obliuio.ne delent, in alioquodam folo rc-
tenti,& fortuna quadam bcnigniorc lada- ti.Notiflima cl\ illa Tcucri vox
apud Ci- ceronem Tnfc y .Patria eft vbicumque cft bcnc tum cnim vel maxime
patriam ip- fumq; natalcfolum traderc folcmus obli- uioni,ciim alicna regio
meliorcm nobis et lautiorem conditionem proponit . 2. Fotifllmum torquecur in
cos.qutcum ad amplum aliqucm dignitatis gradum pcruenerint.fui fuorumqy
immemorcs fa- (fti^tumidasatcollunt vertice criftas,vt ijs nihil intolerabiliusene
poflit, neque afpc- riusrquippe qui ncc de parcntibus.nec dc amicis amplius
cogi:em:ex quo pcrfpi- cuum Vlyjfe Ithac Lotoi Tatri ejlvl que ' ejl.
Emblematav' 487 cuum fit,quara dcfipiant, quamq,; vecor- dcs rint,cum non
intclligant lcuiffimoca' fu fc f olTc dcturbari; quamquc tcmcrari j et
inftabiles fortunx fluxus et rcfluxHS. Ac Oracotcm audiamus Iiccc:Si quam vir
tucis pr3eftantiam,auc ingcnij,aucfortun5 fplcndorcm fumus confccuti, cam
noftris irapertirccftopus,& cum proximis com- inun:ccmu5:vc fi parcntibus
naci fimus hu mili et obfcuro Ioco,fi propinquos habca- mus imbcciIIiorcs,vcI
anirao,ve] fortuna, corum augeamusopcs, cisqj honori firaus et dignicati: vt in
fabu!is,qui aliquado pro ptcr ignorantiam ftirpis et gcncris in fa- nuilatum
fuerint,cLini cognici func,& aut Deorum,auc Rcgum filij iuucnti,retincnc
tamen ckaricatcm in paftores, quos patrcs pcrmulcos annos eirc duxcrunr.Apud
Eu- ripidem Iphigcnia, vcrba Mcnelai Aga- xncmDoni morcs mucacos obijcientis,
et imperium et honorcm ei delacum .* A"r«rpA iyjicev Toy eiyA^ov,
7rf>a.77ovTA iMyei^^tt dhhdi^ ^i^c^tov HVcu ToVg y.dhiTA Toii fiVlK
l<pihHV ^AKt^dL ^WATQS i9tV ivJV' Vtrum non decet Sonumt auBum rebu6
prol^eris Mores commutare : Sed slnbilem ejfe tunc maxtme amicti, Cum iuuare
maxime poteff foelix exiflens. Voluj tr. 3. Hancfabulam pleriqueconucrcunc in
dediti l volupcuofos, et libidine prarienteis, qui tophagi guftato fcmcl dulci
blandoque turpium voluptatum veneno, abeo fere nonabfti- neant. Lucianusde
mcrccdc condudis.Mo minic et Dio Chryfoft Orat.jy. Ponticus Heraclicusaicab
Homcro Tolupfatem dc fignari per Lotophagorum regionem.quac voluptas pofita
eflcc inea re perfruenda, quasdulcillima putaretur : ilS^oviiv yJv 70
hcoTopAycov ycopiov ^(vt)$ yicopyov ATrohdv' a-iuf,» oJ^va-a-ivs iyKpctTa^
'prctpiTrhevcri . Symmachus in epiftclis allufit^Vc mihi» aic, quafl apud
fcopulos hsefifte videaris . 4. A.Gellius flexit in cos.qui nimium immorantur
in Dialedic? gyris et ma?an- dris.De loti pra^terea hicroglyphicis vide Pierium
lib-yz. in finc. Nunc audiamus harmonicam Sircnum concordiam . Sirenes .
EMBLEMA A. Sirenes: fi^S E alis voliures, cYuribm abfqtie puellas] RoUro abfque
et ptfces, q^ii tamen ore c^nant > Slais^futat effe vllos >. imgt h ec
Natfira negautt : ; Sirenes pri fed potuijfe docent . lllicium eH mulier, qndn
in pifcem defnit ntrum^ rhirima quod fecum monliya iibido vchit . AJpe^u, verbis, Animi candore
trahuntur ^ ParihcnopCy Ligia^ Lcucofaj^ viri. HiU Mufz exph:mant, h.zs atque
illudtt Vlyffes : Sciltcet eft doliis cum meretrict nihil, COMMENTARII.
PTNGATVR nanigium velis et rcmis impuirum > ad cuius maUim~vir mili- tari
haSiru alligacus co.ifpiciaturriu licore veroadfiiit trcs Sirenesi monftra
fcilicet fuperiore fui parte virginea forma, infe- riore volucrum auium; liaruni
vna voce, athrraTrbijs,tercia citharacanens fingatur. Vnde in hac noflra pidura
defideio ter- tiam Sircnern cichara canentemrneq; vel- Icm capita ad formam
puerilem potius quam puellarem accedere- Alas ecfi Alcia- tus hic illis adimar,
veceres ramen l.roitti- me addiderunr. Saris cleganrem earuni pivHiu ram habes
in M y tholo£^'a Natalis Co initis,Pataui j apud Petrum PauIumToz- zium
imprertajcypis Pafqu ti,i6i6. ELEGAN s eft Si enum mythologia: ha^ fuerunt Achelpi fluminis,&
Calliopes Mufae fiji? (alii Terpfichoren,ali1 Melpo- menem, alij Steropen
Sirenum matrem faciunr) tres nimirura,Parchenope, Ligia, Leucofia.Harum vna
voce,aIcera cibijs,a- lia lyra canebar.,yiiginea fiDguntur facie, et in pifcem
definui)r;alij voiucrcs eas fa- ciunt. Ciim liccus Siculum incolerent, nautas
pra,*tereunres cantns et vocisamos nitatepdIiciebanr,peIIe(fl:os fopiebanc, fo-
pitos demeigebant,& pofteadeuorabanc . VlylTes ciim illac fibi prxcereudum
enTer, Uleuit cera fociorum ca.U.idui aures, Atcj; fucu vincltsprAbuit ipfe manui
. Tranfiluit fcopulos ^ inho^ita littora. ctajfis r lIUpraLcipites
def.uerefreto . Sic bLa7^das vocuq^ 710^01,0^ carmina
vicit, ' Sic tadem exttio monHra canora dcdit. Matcialiskuc aliulit iib.j.ad
Ca^Hanum: Sirena^ hilarem nauigantium pceyiatH l Blandof^mortesy gaudium^
crudeltJi §li*as nemo quondam 'deferebat atiditas, Fallax Vlyffes dicitur
reliefMiJfe^. Homerus Ody(r.//..id
percradat Meminit et Placoin Pha?dro . Virgil. Aeneid.j.De Sirenibus Ouid-
Metamorph. fic canit; Vnfjis Acheloides vnde Tluma pedesq-j auium tcum virginis
ora geratis t An ^ci cii legeret flores Proferpina vernos % In comitum numero m
'flA Sirenes eratis ? §}ua pofiqud toto frufira quAflflis m orbe^ Protinus in
vefira fehtirent AOjUora curam^ Pofle fuperfluci is alarum inflflere remis
Optafiisfacilesq; Deos habuiflis y ^ artus Vidiflis veflros fubitis
flauefcer^pennis^ . Ne tamen ille canor^^mulcenda^. natus ad aures, Tantaq-y dos oris lingUA
deperdetet vfum ; Virginetvultu^y^ vox humanaremaflt . Nefcioquo cafu fere
prasterieram Sirenii defcriptione coties mihi leclam apud Clau dianuni Dulce
malit pelago Sirentvolucres^ puellA, ScyUtLos inter fremitm, auidamque Cha^
rybdim, ■ Muflca facrafretis hahitabant dulcia mo' flrct^. Manda pericla maris^
terrorquoq; gratus in vndis, Delatis licethuc incumberet aura carinis^
Impleffentc^-^fmtii venti de puppe ferentes, Figebat vox vna ratcm, nec tendere
certH T>ele£iabat iter reditm, odiumq,, iuuabat, iiec dolor vllm erat,mortem
dkbat ipfa VO' lupt(is . Sed Emblenaata_>:' 48^ An monm iird den* tur, qua-
liet poetA fingunt . 5ccl id totum petitiira videtur ex Fulgcn- tio lib. 2.-
Mycholog. de Vlyfle &Sirei)i- bus: T ribu wnq uit,modis ill^eccbra amoris
.tvahit^r,,cantu, auc vifu xaut conrueta- diqeScc» ; . ; r . .JLBS^E^
alisvolucresl Sic conitri|p : Qiiis pu,i.et efle yllo? pifces abfq, roflra, qui
(jut volucres^abrq^ alis,& riiic puel.1:^ abfq V cr,uribus,&^tameu ore
ciiuiu l .Sire- nes Ciiim pupautui: efle aues fiue plumis >
piielliila^^fJiedibus^pifces fine rollro.can- t^tricesi qubd tameu. a comniuni
natura YideturialieouiB,. Dercribic autem mon- ftrum ad imitacionem fereillius
HQrat.iii Atte poeuca.TaJem quoq; defcriptionem htiuimas A»P^^ homine angui
pede,idq> jenigmaticiys.Siienas appeHat fe ijiiuolucres Lycophron in
Ca(iandra^ alij femiferas vcrtut. Qu«j loco Ifacius memi- nit viclonae
Mufarum,qua»fealis Sirena lun» corpnarunc. Putat tamen fuille por-
tenco(as,earnmq; fabulara trahit ad alle- gona-n rdiciteniqi nomiue Sirenum ri?
»)<r<?i'«^intelligi;& fcorra eas fuifle,qu2E le porc fao nauigantcs
retinerct, tradit idem cx Pjinio iiiniore ., putet ejje vUosi] Vt Chimaeras, vt
Hippocenrauros, et alia eius generis por- ^entafabulofa: vc! vtTragelaphum,
quod Ariftotclcs finxitin Analyticjs : aut deni- <]nc vt illud informe
monftrum.quod Ho ratii^s cxhibet initio epiftolx ad Pifones, J.t mirandii
c(tnunt,fedno7z crededci FoetA. Ccrte Lucrctius [ib. y. aliquot ratbnibus
arguit Hippocentauros non efTe, qualesa poetisdefcribuniur . Ec Xenophon 4. de
mftitutionc Cyri, ait Chryfinthum dubi- tarcanifint Hippoccntauri.addircnim hoc
vetbum% fi iyivotVTo . Valdc ftomacha- tur Galenusm Pindarum^quia fingere.no
dubitaucrit ex hominibus et equisMagne fijs natos Hippocentauros.Et M.TuIlius i
de natura Deorum: Q.uis, inquic,Hip- pacentaurum,aurChimsEram credatefTe? Qu^od
et idem confidentius negat i. Tu- fcul.Eiufmodi ramen populos fuinTcinjPc
lioTheffali? montea Nymphis educatos, tradit Diodorus Siculus lib-^.facilc a
fcii ptoribus fuis perfualus, id eft,poetis-, qui .rerum orimiu>n memoriam
figmer(cisCQ- plcucrant . Alioqui conftat prrmos Thef- falos cquitandiartcm
vfurpalTe.-quosciim rudcs homincs,qualcsca tcmpora ferebat, .cminus i^
mo.utibus equis federe primunv e(fentintuin\putarunt quafi animalia no- ua, et
fuperue homines, infe rne vero c- quos:& quem vulgi errorem poecasafiiple
Xati, adeoqj pidores noua hjec motiftr* reprasfentarunr. Benequidem
Palaepliatus \\h'i.a.7rSc^vm, ex Hippocentauriecymo veritatera^licit.NuIli enim
alij fuere Hip pocentauri, quam equorum fubadorcs, vel ftimulatores, c«;to
i7rw^,y<^ KiVTaic». Nihild tamcn minusfcribit Plinms Iib.7. cap. 3.fe
vidiffe Hippocentaurum in mel- Jecotiditum, et Afigypto aliatum, obla- tumque
Claudio C*e(ari, eo.era die cxpi- rafte . Scimns adhasc mulca de .'^atyris.,5i:
SiIua n i s i a (fl a c a ; et q «q d D - Antonius V i d i t in folitudincforma
Satyri monftrum* te- fte B.Hieronymo;id plerique putantfuilTc dxmencm
iucubum,aut fuccubum.EtSa- tyros fuiflein fubfolauis India^ montibus fcnbit
Plinius, quin &eiufmodi animal fuilfealiquandoad Cornel. Syllam dedii- dum
Plurarchus aucloreft. Sirenes quo- queaues fabuIoCas elTe putat Plinius lib.
10.cap.49. cui fane adueifantur Theodo- rus Gaza et Trapezuntius, qui Sirencs
in mari fe vidift^ affirmant . Sed de hisplus fatis. Strenesfieri] Sireuj
j-«p«V, a vcrbos-^^w, quod eft iacHio.turbo^decipio. Vel A^oTi)s ffnpdiiM eft,a
catena feu vinculo,eo quod libidinis vincuium Sirenes fucrint . Non autera
ducitur a vcrbo (TvpUy id eft, traho, vt aliqui putant; hinc non fcribi debet
per y,red 4>er i, Siren . lUiciftm efi mulier] Gtxc^ locutio, w
yvvi).Si?^ynTpov> to ^eKKTiiptov-id eft, iU /^A:,ab illicie^doi^uod
blanditijs illiciat . §}u£ in pifcem^dejinit atrum. ] Abfur- dum eft :
quoaUudic ad iHud Horiitij ad Pifones r ....^Vt turpiter atrum T>efmat in
pifcem mulier formafa fuperne, Perpifcem mollities et vplupcas plcrum-
queintelligitur. Vide Lucianum deSyria Dea, vbi mLiIiereni luperne incaudam pi-
fcis dernientem vi.Gam fiii/Teait. Huri,m t ciu\d fecum.] Quam plurimas
cer"e calamicates exlibidinc proficifci ne- mo nefcic : ramen eius tres
func pra;cipu;e illeccbrsE fiqaidem auc viQi, aut canta,aut commercip
capiuntur,& in turpis amoris p^dicas illaqueautur humaiiianimijVt mox
diccmus . jlipeciu.] Vifu uafcitii.ramor. Hinc il- "'lud Hippocm S^tyri
< Strenes, Sirenes vnde di- cl^. Mulier
il licium . ^ifcis %d allegori» Tres ad volupr.-ite iUecebrA . AndreaeA..' lud
Propertij vulgatifRmiim : Vifns^X' §1 rjefcv5,oculi funt m amorcduces .
m&ris ini Pindarus formam amoris praeconem 8.Nc tium • meor.facir : tdpcL
TOTViA Kdicix^d/ppoS^hetf * O Venerandd pulchritudo, Veneris prACO, &c.
Thcocricus» ag lJ^ov, as (^avidv . Qiiod MaroEcIoga 8. fic cft ajmulatus ! Vt
vidiyvtperijyvt me fhalus abjiulit error. Onidius iccm in Epiftolis : Tunc ego
te vidi, tunc cocpi fcire qui6 effes : tUa fuit mi^ntis prima ruina meJi . Et
vidi,^ perijmec notts ignihus arfi . Idem 3.Amorum,cIeg. 10. (alloquitura-
mafiamj Ferq; tuos oculos tmagni mihi numints irt" fiar i ferq; tuos
oculosyqui rapuere meos . Ap.Iib.io.Cauflaomnis et ori^opraircntis
doIoris,& medela ipfa, et Ulus vnica, mihi tuteipfces. Ipfi cnim tuioculi
pcr meos oculos ad intima delapfi pr^cordia, mcis meduliis acerrimum
commoucntin- Amoris ccndium. Plato amoris vulncra radios ellc uulnera quofdam
ait tcnuiffimos.qui cx intimo cor ex oculis, dis expirant,vbi viralis fanguis
dulci^fimus et calidi/Timus fcdem habet,viaq; fibiper oculos patefadla.fubindc
pcr amantis ocu- los illapfi ad intimum cius cor penctrant-
Lucianidial.6fjyT6j':g/5<yi' rrpmov tyn^dLb /jLov 0'^i6-jf,hitiiS'n, K^v
^iAcrtnou, 'prodH 'Trpo^-ciyrov ((pA^A^SffX'. qua ratione Philo- ftiacus
S^tLMy^? amoris oculos' fccit : « KAKoi S^aS^QU^OI 'ipCdTOf, TpaTOt ^ed"*
M- lx7v 70 kaKKo^ iTrvp^TiCtTATt.o malifacife- ri,primi in nobtf pulchritudinem
accendi" fiis . Itaqne probatur fentcntiaPlotini e- fcaTA dcducentis, aTo
Tr,( opd^KOi. Iib.3. De amore Ex quo illud Propercij : Cynthia prima fuis me
incautum cepit o- cellis, ContAcium nuUis ante cupidinibus . Ajjidue crefcit
ipe^ando cura puellA, . Ipfe alimentsi fibi maxima pr^bet amor. Seneca De
rcmedijs fortuitotnm:Non in- telligis parrem iniiocentix efle csecitarcm . Hinc
oculi adulrerium monftrant,hinc in cef\um,hinc domum,quam concupifcat, hinc
vibem,& mah omnia.Certe oculisut irritamcnta vifiorum,ducesquc fcclerum. tx
Plurarcho' refertur ilUid eSiobseog? hcyu KctTA KdKK-ii Vormofos intueri iu-
fHu(ii'itm^,m:taugere antem &tra^iare ft- ne periculo non licet lmOiVf
ytenophon da^ eett ^ui ignem tangunt, vruntur dumta- xat:formofiveroy quamquam
procul diflet^ incedunt tamen Efl enimvifus, incitandi amoris occaCio . Gr^eca
ita fonant:r«? )c«- K«i opAv fjiiv iTrtTiprri^AToi}, e^-ctff^Ai «Ts hA(im fsK
AKtvS^uvov ^ fjt.eLKKov i'* fo^pyi^tv 0 ^ivo^av,To ixiv 'rrvp w a-^A' //gV»?
KOUH fAOVOV . 0/ KAKOt, TH{ fJLAKpAV i^COTAS VpATTe^tV' H ydp O^/tf KAjSi)
'jctSisf i^i . Huc pferiinent illa Hccub^e ad Mcnckinm vcrba ex Euripidc
Troadibus,quo lococi fuadct vt Hclenam de mcdio tollat : oV% S^i TYiv /g,
<piuyz, /awV eAHM To^a'. CUpH yAp Oy.lAATA AvS^paV t i^CUpH T»' '^rifJL^wpna-t
S* o^tKisf . at S' KtiKytfjLATtt^ Cernere hanc,fuge, ne te trahat fui defi^
derio : Capit enim oculos vfrorum,delet ctuitatest AccenditAdeS'yfic enim habet
mulcimeta, Apud Gratianum impudicus oculus cft impudici cordis indicium,
C.nccfolo» Ji» q.j.Sed huclubentiusintegram D.Augu- ftini (cntentiani exlib. dc
fide Chriftiaha conferorNec foIo,inquic,afFcclu et tadlu^ fcd afpedu quoque
appctitur, et appctit concupifcentia foeminarum.Ncc dicitc vos habereanimas
pudicas,fi habetisocuIo$'im pudicos:impudici cordis tft nuncius Ocu- Jus
impudicus. Nam et taccntc lingua » confpcdu mutuo corda femaccrant im-
pudica,& fecundum concupifccntiam car uis ardorcaltcrnatiuo delecflantur,
ctiam intuitus ab inualida voluntatc corporis fu git ipfa caftitas. Eodcm (enfu,fcd
breuius, Hieronymus epift. ad Furiam, vbi dc (er- uanda viduitate : Speculum
mentis cft fa- cies, et taciti ocnli fatfentnr cordis arcana. Hincetiam
eftillud cclebrc Polcmonisdi- «ftum; Oculos efle tanquam fores animi . Pcr
illos tnim animum emicarcindidem- ^^^. que animum introfpici. Quo nonnnili o- '
culurn verum cordis nuncium diditarut. Sic apud Eccleliaft.cap. vlt.hominis
facicj vocaturplarcaanimje. Oculosquoq; Cu- pidnu Veneris filio,in quibus
C3ccubct,ccii in fpecula quadan>,tribuit Philoftratus.Et rcdle : funt enim
oculi Vcncris illiccs, et potentinimum amoris incicamentum,quo rum fulgor et
amabilis intuitusquodanv quafi inorfu vitalia populatur et morlica- ' lim
medallas dcpafcitur. Vnd« Apulcius Pacidis Oculi Emblemata_) . 4pi #atidiafu«
•cntosmor/icantes fcite appcl lat lib'i.qiicmadmO(Jum Horaiiiis ocuJos in
Damalim putrcs dixit,hoc cft,in Dama lis-amorem foliitos.Acccdit dcniqj adocu
lorum gratiara, quod vel fohisiliorum in homine quidcm bcncuolo intuitus,non me
diocrem generarc vidcatur fuauitatcm.Sic enim Euripides: Suaue eft viri
beneftoli oculos intueri . Qups cum ofculaniur, ait Pliwius lib. 1 1. cap. 33.
animum ipfum vidertiur attinge- rc . Hinc oculijpmumpwcojcmod eft: cha.
riftimum,apud Plautum et alios frcqucn- tcr inuenias . Verbis. ] Et verba cette
non minorem vim habenr ad pdliciendos animos quam oculi; imo vero maiorcm
plcrumquc . Ci^ndore.\ Eloquentiacomptaornataq; qua vel pettinaciftimi, vcl
etiam maxime rcfra£larij molliri,& inaliam pene forma mutari qucunc.
Vclcandorhic propul- chtitudine Yfurpatur,vc apud Propertium in I. Uec Phrygium
falfo traxit cadore maritU Aue£ta externis Hippodamia rotis . Nifi candotem
rcfcrrc mauis ad illam Si- rencm flcxanimam, quam noftri gratiam,
animumquepurum ac fimpliccm et vere amabilcm dicunt, qualis fuitmulieris cu-
iufdam Theftal? gtatia,cuius amorc ita cx- arfiflc Philippum Macedoncm aiunt,
vc plcriq; fufpicarentur eum amatorio quo- dam philtroeo adadum . Quam ob rcm
Olympias Philippi vxor tantum operjcpo fuit,vc tandcm Theflalam illam prehcnde
rit:quam cum diligenter intuitaeflct,eius formam ccrte bonam,vetba omnia natura
ingcnuam fpirantia, praeclaram cducatio- iiem; faceflantergocalumniiC, ait
Olym- pias.-tu enim in te philtrum habcs ; non a- liofafcino capitur Philippus
. Trahuntur] impelluntur, alliciuntur . Ordo cft : Viri trahunrurafpe«ftu, id
eft, Parthenopc:verbis,ideft,Ligia:candore,id cft,Leucofia;na id ha:c nomina
fignificant» Parthenope] H^ccfunt crium Sirenum nomin3,quas Homcri Scholiaftcs
natasait ex Achcloo et Steropc vel Terpfichore . Easautem illc fic nominat,
Aglaope, Thel- xiopcia.Pifinoe . Commcjitator Apolloaij fic
vocat,Thelxiope,Molpe,& Aglaopho- nos . Alciatus nofter Clearchum imitatus
lib.3- Amator.vnam vocat Parthenopcn,al- Wraro Ligiam, tcrtiam Leucofiam . Qux
nomina non tcmert 5ircnibns funt impo- fita.Parthenope enim dicitur cT/fit Te
§Tct 'TTAp^zviKov, et rcfpandet afpcdhii . Abhac Neapolim, nobiliftimam
Italia:ci- uitatem,Par^hcnopem didlam putatStra- bo lib. i.Geograph. quod iu
ijs locis mor- tna fit . Ligia] Ligia non a ligando, vcputant nonnulli,neque ab
illiciendoi fcd a Gixco MyH0ViC\\.iod canorum fignificat:aut a A/-
^gjyr,acuie,dulciter; quod ad fermonis& colloquij refertur illicium .
Leucofia] Leucofia a hzvKov, album,ab albedine, qua: in fui admirationem rapic,
menrisq; oculos quafi fafcino aliquode- cipit:ca autcm fignificatur verborum
or* natus . Has ^c.] Duo proponitantidotaaducr fiis blandarum Sirenum cantum,
id cft, aduerfus voluptatum illeccbras, nempc ftudium literarum et
peregrinationem . MufAexpluma72t] Per Mufas intcllige literatos, quicum
voluptatibus corporis nihilhabent commercij:pra2cipuum auie libidinisantidotum
eft literarum ftudium &contentio in difciplinis. Huc placetad- ijccrc
fabulam Grajcorum fcholiaftum poeticam fatis vulgatam,quam inter ca;tc ros
narrantPaufaniasin Bocoticis,Stepha- nus,& Gregorius Gyraldus.Suaficaliqua-
do luno 5irenibus,vocc et cantus fuauita- teplusajquo nimefceniibus, vt Mufasad
canendum prouocarent,& eas vincerenite- rcntur.Mufa^conditionem.vbi aliquatum
concerraflent, non recufanres,facili nego- tio dcijs vicloriam reculerunt . Nec
vero mirum cuiquam videri debet,fi tam hc\{h viccrint . Quiscnim fuauem et
natiuum Mufarum modulum cum eo blando qui- dcm, fed et fallacicaprioroSircnum
cantii comparet? Mufieigitur pl umas Si renibus auulferunt,quibus iibi coronas
ct5nfeceruc in vidoriaj fignum . Atq; idcircoa re lo- cusApterain Creta
vociratus eft . Vnde Antonius Thylefius,qui de coronis libcl- lum compoluittSed
vbi,inquit,tandem ca- nendi fuauitas et dodrina Mufis adiudica- ta
cft,viclriccs louis fili^e Sirenum alas ftir pitus diuellenres,fe nouo ferti
genere nun- quara antea vifo deeorauerunt, ne foluj Maia natus temporibus cdet
aligeris. Spc- dantur Romx nouc Mufarum figna raar- morea, alfabte et anciquo
artificiofa(5la : fingulas pennam habeni capillo fufExam .. P^i^.thnnt pe
"jndtJ diSia . Dgtavn- de di^a » Leucofi^ cur ftcdi AUuCfj Sirenes explumA
ri quid, 4px Andre^ A. HsEC ille.Fabiila haec riiballcgoria intelligi poten: de
malis et ineptis poetis, qiii boms iiifefti fiintj&fiieie {emperifed demum
a bonis 6c dodis vincuntLir inepti.Mytholo gi Siremim
vocabulo,fophifticen:Mufaiu nomuie^, foiidam et cxpreflam fapientiam volunt
intelligi:plumaj, fcriptafunt ridi- cula corum,qui adumbrata, non vera fa-
pientia fefe oftentanf.de quibus do^fli fapie ttsque viri facillime triumphant.
Hoc ve- terum
figmentum Thcodoretus De curan dis Gra?cis affedionibus, ftatira initiolib. S
attigir, ctim aitex Pythagoras fententia, aut eorum certe, qui eius vitam
fcriptis tradiderunt, cffe Mufas Sirenibus prxfe- rendas . Teregyi- Heu atq;
illudit ] Antidotum cfl: alteru 7!atto con iu Amorem,nimirum peregrinatio.
Ouid. fert <id^' 1 o Metamorph. '^noremd^ Ire libet procul hinc>^atridque
relinqHere clinddu • fines, Dum fcelu4 effugiam'.retinet maltis ardor ammtem .
Id vero fuadet apertius i.De remedio; Tu tcintu,quaut6 firmis retinebere
vinclis, Iprocul,^ longfti carpere perge vias . Temporanec numera,nec crebro
rei^ice B.oviam : Sedfuge, tutffs adhuc Tarthm ah hofie fuga efl . Idem hbro i-
Manat amor teBui y fi non ab amantere- cedas j Turbaq; in hoc omnes ingeniofa
fumus» J^roximus a teBis ignis defenditur Agre\ Vtile finitimis abflinutfje
locis . factle efuriens pefita retinebere mefay JEt multam faliens incitat
vndafitim . Notum ef(-,quemadmodnm Vlyffesfocio- rum auies cera ilieuerit,
neSirenura can- tusaudircnt, feqi nauismaloiulferitalli- garijue, quanquam
cuperet, ad Sirenas i- let. Eratautem illa Sjienum aflutia, vt quibus rebus
audiendis quisq; maxime de k(ftaretur, easpr^ecipuc canerenc< vrpote ad
captandos ambitiolos gloiia: cupi- dos,res eorum geftas;ad demulcendos li-
bidinofosjres amatorias canebant: eranrq; inirificc omnium praeteritorum
negotioiu mcmores . Sicitaq; canunt apud Horae- rumOdyff. 12. Sirenum cTos-
ctp^o/oij', catilena. vHa KctTci^Yiffov ivA ywheptiv eV dKisjvif* Tphy « fxiay
i/,ihiy})pvv attq ro/t*fltT«v etAA' oyz Tip-^Ay.iVos viiTeu vjl rrKHovtt eiS^aS
' > /«/^//gf ytip 701 'TTAV^ o<T ivt Tpolyi ivpH» dpyHoiTpaiSTi ^iav
toTtiTt yJyticretV' iS^lxtv cT' ooset yivnTeu M 'x^m 'tthku^ iSoTfJpH. Huc age
flecie ratem Graioru gloria Vlyffes* 'BleBe rate celere,no^iras f^percipe voces
t Nullus .n.nigram trafegit nauita puppim, ^in noffras voces audiueritiinde
recejftt Vociiory^ cantu mox deleciatu/s eedem . Scimus enim Graij fuerint
qu& Pergamft circum Confilio fuperu, ^ quATroesfunera pajft ; T>e7iiqi
cun6ia patet nobis mortaliafatia, Cicero j.dc Finib.illudita vertit: Odecu^s
Argolicum, quin. puppim fleciis Vlyffes, Aurihus vt noflros pojps cognofcere
catus . Nam nemo h&c vnquam efl transuediui coc rula curfu, §^in pritis
afiiteritvocu dulcedine captM, J^ofl varijs auido fatiatus peHore mufis t
T>oBior ad patrias lapfus peruenerit oras, Nos graue certame belli,cladeq;
tenemus» GrAcia quam Troi& diuino numine vexit ; Omniaq-^ e latis rerum
vefiigia terris . Cum vero has illarum fallacias fefelliffet
VIynes,famaeftipfas Sirenes fe in marc '^'^''^ ^''^ pr^cipitaflc, neqj amplius
poftea auditas 5 ^^M^^^* vt fignificantilia carmina : Sanguine Sifyphio
generatus magnus F- lyfles Ha c tutos fola prdflitit arte fuos . llleuit cera
fociorum callidus aures; Atq-^fuas vinclisprsibuit ipfe manus . Trdfilijt
fcopulos.et inhoff ita litora clajfisi IU& pr&cipites defiliere freto .
Nec folum Vlyfles Sircnes delufit, fed c- tiam Orpheus,vtidefeipfe teftaturin
Ar- gonauticis, et Apol lonius declarat lib. 4» Argonaut.vbi iiiquit Orpheum
cantarc ag greirum, Siiemim omnem voce fuperaftc. Scilicet efi do5iis ^c.]
Epimythion eft: Amorent quo refercdum videtur lepidifiimura Pla capi Mtt' tonis
tctraftichon,vthabet Laertius: ffi^ » A^KVTTptf //.«VcU^/, KOpUtTjet, TAV A^p9^
<^'lTetV Ttpia.T, ^ Tcv tpov v^,fyjv i^po^^Kt^ofjtcu, ^eu f^-^O-a^ TOT/
KVTTptV, apei 70, TC^lAUKa, TetvT<t, Emblemata 49^ vI[JJV J^' « TiTATCU 7«
70 70 'TffVuS^AplOV» Hac Venus ad Mufas : Venerem exhorre' fcite Nymphst : In
vos cirmatHs aut Amor infUiet . Cui contra MufA : Verb^i hu age dicito Mmrti :
Aliger huc cii nos non volat ille puer» Vemis Miifis [Kasc ait] 6 puellula^,
Ve^ ncrem Honorate.aut Amorem in vos armabo . AtMiifaiad Cyprim:Marti
ftultah?cbla teramcnta [id eft,iaciatiir h?c in Mar te, qiiifajpeab
Amorecorreptuseft] In no$ aute noii vohtiftc hic puertiliis. 5ic Venfis ad
MufasiVenere colitote,puelUy Durior aut in vos arm,^ Cupidoferet . At MufA ad
Cyprim : Apta islhu ludicra Marti : FHfio namq-, in nos non volat ifie lems,
CarmenThcocriti eft cx Eidyllio?. Siv^tAi o^ov i^tv fAc^jcu (piKou . ysip
opwiTCU yetSsvjiV, 7ck J^* s7i 'pro7(^ S^ctMJA^o KipKet . id eft: Neq; ver
fubitum lenius eff, neq\ apihus Tlores [tam-dulccs] quam mihimujA cha- r&
[funt.] quos enim aS^iciendo Exhilarant,eos..^ua potione non poterit fa-
fcinare dince., Idem argumentum traL^at Lucianns in Dialogis Deorumrquoi eo
fpedacvt (Igrii ficetur,do(ftos,& laboriofa ftudiorum mo lc preflos,ftulto
amoi-e non capiiquod acci derc folctijs, quiotio fcfe turpi dcduiu, laboremq;
honeftum refugiunt; quod Ci- \lceyonis cero pro Coelio pluribus verbis
exculit;Sci, totc iudices,inquit,eas cupiditares,qu9 ob i jciuntur Coelio, atqj
haec ftudia, de qui- bus difputo, non facile in eodem homine cfte
pofle.Fierienim non poccft, vcauimus libidinidedicus,amore,de(idcrio,cupidua-
te,fa:pc nimia copia, inopia etiam nonnun- quam impeditus, ho: quicquid eft,
quod uos facimus in diccndo,noa modo agedo, vcrum etiam cogicando pofllc fuftinere
. An vos aliam caufam eflc vllam putacis > cur in tantis praemijs
cloqu<sncia?>tanca vo luptatcdiccndi, tanta 1 audc,tanta gloiia,
tantohoaotCjtam pauci fl)ic,femperq; fue iinc,qui in hoc laboie verfentur
?Omiuen dae funt omues volupcaces,relinquenda ftu dia
delcdtationis,ludus,iocus, conuiumm. fcrmoeciam pcnc omnium familiarium dc
fcrcndusjquae res in hoc genere homines 4 labore ftudioq; dicendi de^riet, non
qud aut ingeniadeficiant,auc dotStrina pueTtiis. N ON mc fugic varie a varijs
trahi . ^ lianc Sirenum fabulam: vt cum Paufanias Strenes injAtticis
aitSophoclem didum fuifleno- q^^^fiZ^^ uam Sirenem. Sirenetiam nominatus cfto
fi^^^^ * Bacchylidestf^^yd-itjr/ vvv ar/ 7roin[/.dL7cav Koym 7G i7rcty:opGv
ccHpmt ttitdi^HV > Solit^s etiam nunc poematum ^ fermonil illecehras Sireni
conferre, Vndectiam di- (flumillud de Catonc Grammatico: Cato
Grammaticus]Latina Siren.Et Apollonius Tyaneu^apud Philoftracum, in Apollinis
templo (ufpenfas criim aureas Sirenum il- leccbrasmemorar, in huiufmodi
fignifica- tum.PIenfq; dicuntur ^Hpr,vi?> Ted alcio- re fetjfu, ai 7tis
4-v)(jf^ ivctpfjLoviot vj/ yx* <n-^^ i''jva.y.eii, vt SuTvhs:>3c in fua
Repub. Placo,cum de fphxiarum cceleftium volu bilicace tradarecjfliigul.ns^enas
dicic fin* gulisorbibus infidere.fignificat mocu fph^ rarum cantum num/nibus
exhiberi,nam Si ren dea canens Grc^^co iarellevflu valct.Ma crob.i Commen.in
fomn.Scipionis Dorio ^^y^^^^ in libro dc pifcibus fcribit(quod etiam Ser
^^^y^^..^ uius, Pal?pharus,& Hacias in Caflandram ^^^^^ '^' Lycophronis
fciitiu::cj formofas quafdam * merecriculas fuifle Sirenes. in licore habi-
tances, qua: fuauitace harmoniac ad fe na- uigances allicerenr, et illedos
tamdiu reti- nerenc,donec ad fummam inopiam negle- (5ta rerum vtiliu cura
redtgeientur.Qua- re dicti func omnes naufragium. pati, qui ad Sircncs
accefliflent . Aiij faxa^alii aucs efle Sircncs dicunt.NQS pro nioread mo- tes
trahemus . I. Itaq; Sir^num cantus n I aliud efle qua sirenum adulacorum voccs
raihi pcrfuadeo,qua pe cantusa- ftenuHaneqj faauior,neq; fccleratior prin
dulato- cipes autambitiofos honiines inuadiclllx res, in profundifliauim
fomnura piuicipcsin- ducuncquia tanquam dormicntes eorum pleriq; qukl diff^rat
amicusab adulatore non vident,& quoniam (uauior cft auribus adulatoris quam
a.nici oratio,qunc i^^cun- diora funt Lbcntius admitcunc . Acconcra adulatores
cogaico ingenio magnatum, il- losqui iucundiorcs futuri fin: fermones
excogitant, 5c num rcrnm gc'Urum glq- riijvelcongcrcndi-^opibus, velfcoctis,
vcl alijs huiufmodi rebus dcleclcntuccarum- que ftudium mirificis lawJibus
extoliunt. Andreae A. Quaj oiario cum grafa (it auribus, audi- torem m
penucieai rrahitj vbienim adula- tioiii locus ciljiiulliis amicitia:,niillus
fiii- ceritati,nullas iuiiiua: patet. quippe cum is» qui plus ali|s quam fibi
ipfi de fe crc- dar,ad fuauitatcai loqueiuibus,ad omnem vel ruam, vel fuoium
falutcm coniiiueat, nii;;imeq3 diligens in rebus agendis cfficia- turoportet.
Sirenes 2.. Hic ab Alciato Sirenes traluintur ad fHrpcsvv- rnrpes voluptates et
corum ticillationes : hqtAteS" .xnonfiro enim prope fimilis efi: rsjqui
non rarioni et con{ilio,fcd cupidirati parer.cii alrera pars illius homo fit,
alrera beihia : Qn^iergo huc illuc fertur pro animi nn- pctu.qnocunq; libido et
cupidiras rniciit, quo pactois nonintrafc Siiencm habet,vel ipfe potiiis
monftru teterrimura efficitur? Synefiusepiftola quadam ad Hcrculianu: iyM ij,iv
» <r/ aKho Tt TcCf (THpiivet^ Otto TO)V TToimoiv iiyovfjLeti
^hctcrpii^j.ei(r9cUy « «T/ 7a fy.£iK/^pco 7?}^ (^m'i}f dTTCoKPWOV
>7rpoctetyoiJ.tvou rov •7s-i'>ivcretV7A . i]itov(>ct Tfe 7C0V aozcov
cl?\.hiiyopovv7o^ 70V ySj ^OV ' "Z^pilVeti ydp etV7el^ elivl77ta-^cu
dTTOAetv^iKeif iiS^ova,^, eihovf ^^etv7cti Kct7etyoi17ev^{v7et^ AV70)V 7(i
'TffpOj (TilKei, iJ.i7et[J.iKpov A7roKKW7l . 7/ OVV AToS^i^a-tV ^eu ^tipm ii CU
70)V CTMV i-TTf ^'oKm ilJ^oveu; E^ f^ne non dliam ob cau- fam exiflimo Sirenas
male apoetis acce- ptcvs, quam c^u^^d t ocis dulcedine adducios ■^erderent
Audiui a quodam ex fapietibust qui allegorice fabulam explicaret, Sirenas
obfcurefignificare voluptates fevfum oble- ciantes,qu&eos perdant,qui
ipfarum can- tui ^ blanditijs aurempvAbuerunt . ^^uid igitur impedit quominus
tuarum epiflola^ rum voluptatesfint Siren-^rf Ad hanc fa- bulam alludens D-
Hieionymus, ait in E- piftola quadam ; Et nos ad patriam fefti- nanres,
mortifetos Sirenum cantus furda debcmus aure traiifire.Quo fpedlatillud SocraticuiT
tcTrt a^Trzp (THpiivct^ 7ci? JeTo- yaii TctptK^HV 70V cTTrfv^oVTdL 7i]V eipe-
7iiv IS^ciV co77rip '7rdL7pii'ct . Voluptates 0- portct pr&terire tamquam
Sirenes eum^qui virtutem z tpatriam intueri percupit.Cx- Vlyjpsfa- fgjm-n jn
Vlyfle typum fapientisE obferua ptentis j.^,^^j ^^j(^5 ^uocat a turpi volupra-
^'^l'^ • tum commeicio,& ipfe fibi eandem legem imponit. Ciceio y.De
finibus,paul6 ali- terenarrat.Sicenim:Mihi quidem Home- rus huitifmodi quiddam
vidiffe videturiii i js,qu^B dc Siienum cantibus finxerit.Nc- queenim vocum
fuauitarc vidcntiir,aiic nouitatc quadam,& varietatc cantandi re- uocarecos
foIita»,qui prjeteruehcbantur : fed quia multa fe fcire profitebantur, vt
hominesad earum faxa difcendi cupidita- teadha:rcfcerenr.Mirum fane,cur hic Ci-
cero per Sirenum cantus nil ab Homcro fignificaridicat,quam difcendi ftudiura
> et {Q\tv[^\ voIuptateni:cum Vlyfresne Si- renum cantibus caperetur,Iigari
fe troluc ritjquod non feci/let,nifi infignem quanda calamitatem et
turpitudincm ab eis fibi fuisimporrarum iri cognouiflet.Horatius quoque
Epift.i. de turpi voluptate intcl- lexit: Sirenum catus,^ CircespocuU nofli,
&c.- Necmirum cft ( quod obiter didliim vo- lo) figmentum hoc Sirenum adeo
Poeiis placuifte, in quo ipforum ftytns non ram lafciuijt, quam acumcn cnituitingcniofa»
fedulitatis,qua hominum mores rcuocarc conati funt a voliiptatum aut ineptiarum
illecebris,qii^ paflim obuerfantur in hoc vit^e Oceano. Quin etiam fapiunt,qui
mo- nentureo commento frigida curarumfo- p^^/^//^ mcnta,nugas
lafciuas,fcurriles ineptias cf- pn^aui fugcre, quin et vitare ftudiorum omnem
^^f^ffff foeditatem,in quibus occijpantur quidara fcripturientes
vanitatum^i^qfui (uos amo- res,fuas lafciuias,fuas infaniascum appara tu nobis
oftentant,quas fi magni asftimct, id ex priuilegio fiircntium Poetarum fa-
ciunt,cxquibus ncmo eft quin (eoptimu putct,ait Tullius . Sed id cui nonmoucat
bilcm, quod plcriqj viri dodi abijsnugis non abhorreant,qnin iftas aliquaiido
poft- ponunt feria ludis?Nos quidcm non a poc tica vmquam abhorruimus, fed
lenocinia carminum derellamur, furta et proditio- nesamatorias, ftupra,
adulteria, et quic- quid omnmo moies inficit, tanquam pe- ftem
vitarioporrereiudicamus. Iftud cft mcllc litum viius, dum carmina lumbum
Intrant,& tremulo fcalpuntur vbi intimf^ 'verfu . £t quidaliud ifta blanda
Siren nobis ob- ijcit,qnam perniciem pudoiisac verecun- di£e,ciim fi(ftor
verfuum nihil aliud penfii habeat,quam vt cogitet infidias,atqjafpc- ra bella
pudori? Qu^arc vnus ex EcclcfiiC fandispatribus,coniuItor bonus,ait: Bo- xium
eile hominipulierem nonaudircMie lius Emblemata_j. 4Pf liits non
vIcIcre,optimnm nen tangcre.-au- ditnillamouctjvifii accendit, tad:u adu-
rit,& corporis animiqj vires depafcirur. 5. Horatius i.Sermon- hascad
Hefidiam, et turpiflimam prope omnium ignauiam torfitjcumait : Vitanda efi
improbi^ Siren Defidia . Dc Sirennm /abu!a po5l Platoncm quid Tentiat
Plutarcluis, repete Sympof. 5. quasftionc 14. AI16 torrit5(: Xeuophon 1,
dTTSfxrnix. Lege Luciaiuim Commentario defaltatiQne : et piouerb. Ceram auribm
Vide etiam Narai Comitem My'h« log.Iib./.cap. 1 3 .Nos Siienes pra:tcrue6li ad
renem amatorem diucrtimus . Sencx puellam amans . EMBLEMA T\ y ^ Sophocles (
quamuts affeCia ^tate ) puellam A queflu Archifpen ad fua 'vota trahity Allictt
et pretio, tulit agre infana iuuentu^ Oh T^lumi et tali carmine vtrumque notat:
Mo6tua vt in tumul^ y fi^P^^ "^t^ cadauera huho ; lalis apud Sophoclem
nolira puella fedet. COM- 4P<^ COMMENTARII 1 1. Sophocles (unMtorfe nex .
KoBux in tumu lo. Sophccles III. SENEX dccrepitus vciiiiftam iuueii- culam
aOK>le>ftKur, cuius nudatas pa- pillas lafciuieDs coiicredaciuxta
bubo,fe- raiis auis.cadaueri iiifidct . QVANTVM cx hillori js deprchcudi
potert, Soph«cles Vcnercis rcbus raultum fuit addivftuSj^c lam
giand^uusTheorida mciecricem dcpenjt . Idem iam fenexad- modun'. Archippeu,
uabilc fcortum, ada- mauicquam cciam h.^redcm reliquic.Cu- ius prior amafius,
Smicraies nominca quo dam rogatus,quid agcrec Arc hippe?vcnu- fte rcfpon iit ;
clsTTrzp cu yAciJZi; sV/ 7fit- ^u}V aci^inou. id elt : Tanqu-Orfn nociii& m
tnmulif fedet. Rcfcrt Athenscus Dipnofo- phift.Iib.i3.cap.ii.LiIius Grcgoriusin
hi ftoria Poctarum,& Stephanus Nigerdc ni raio virx luxu . Fuic aurem
Sophocles A- thenienfis poetatragicus, de quo Ciceroin Catonc Maioie:Obijt ex
infperatogaudio, vc refsrt VaIer,Maximus,ob vifloriam ex TragosJia quadam. Hunc
idem Cicero i. Diuinacdiuinum poetam vocat.IdemSo phocles iam fenio coufecflus
a multis infa- ni^accufabatur,vc Plutarchus fcribitin li- bro, An feni
adminiftranda refpub.Copio- scetiam M Tuliius;SophocIes,inquic, a^ fummara
fenedutem tragoedias fccit, fcd cum propter ftudium in re familiari ncgli-
gentior foier,poftulatus a filijseft.vtficii- ti more Roraano pattibus male rem
gereii tibus interdici bonis folet, fic illum velut defipientcm a re familiari
ren-.ouerent ju- dices . Tum fenex dicitur, eam fabulam, quam inraanibus
habcbat,& proxira.efcri pferar,Ocdipodem Coloneuni reciraffeiu* di:ibus,
quarfilleqj num illud carmen dc- fipicnris videretu ^etv [j.ct<7^ 7^ fy.eAni
<pctviv70( y^Trpo^i^y.pSi) iJ.iTdL KpoTH f^^on^ ^•(^•^'^'srjtpoVTaVjVt
inquic Piutaichus,id efl; C^^m id admirandum apparuijjet, plaufn ©1 cUrnore
aflantium reduEiu^ efl . velut cygnenm nefcio quid^Sc folico dulcius vi-
cinamorre ceciniircc . Satyrus vero, vtcft apud Aii<"tophanis
incerpretem, Sophoclis apoiogiam huiufmodi fuifle prodit:f^^gV H/a/ ^ozov.KriiA
TTctpcfppovco ch S^i 'Trctpct- <ppovco,^Q(po/iK7\i K>c Hui.Si SophocUs
fumy non defipio\Si dcfipio^Sophocles non fum.Wi de Coeliiim Rhotij^-lib. 1 1
.cap. lo. ^AMVIS affeclji Atate] Id eft, decrc- pita; eiiiiam fcnex clfec,
&grauis (enio . Q^anquam luxuria, vr Cicer. i.Offic.tra Jmor dtcorani
^cariell curpiilima.conAai tamen fenciihiti hawc effe tocdillimam. Proiudc
Ouidius : Militat in teneris annts Amor hoSpes /?• tnoenus : £/? tn canicie
ridiculofa Venta . Namquoniam ex eiufdera poetas ftntctia, rniliti^ (pccies
amor cft, atq; (vtalibi Iii- dit) Militat omnvs ammsy^habet ftta cafira Cuptdo
. non inamerito fenibus,vt emeriris,caufaria a Cypridoscaftris miHionem
concedit,vel tanquam fegnes &incrtes mbct indcdifc^ dcre:quandoquidem Turpe
Se/iex milesiturpe fenilps amor • Huc ;?ertin:t illud Menandri : yipcov ipctHi,
ij^etTH aaiiLii 7u^] Senex amator fummuTTi tfi fortuHA malu* Puellam]
meretriccm^^u^ncrilam . Aqudjtu] abarte
mei^Ticia,"quia mc- retrices ccrpore/qu^flupEi faciunt . Ad fua vota
rP^/&/>,]fid Cf. ailicit,vocat, vt fua; libidiui faiisfiac',^ \ |
'". ^i^/ri^ e^/^r^^/i?] Alj|fioerfy meretri cisno.-Meo, quod dud:ntn
1^'mercrido, ne- mo nefcit. Diifert ergcKmeretrix a profli- bulo: eil enim
merecrtc|^ verbum pauio honcftiiis apud veteresi vt cft concubina, feu ircupct
Grasee.ImifciJiifuIti meretri- ceseas intelligunt.quae qua(lus caufa, vel etiam
fine qua:flu,paffim, hpc eltjfine de- kvau (e prolhtuunt. 1. p&lam. 4j|.,de
ritu nuptiar. Vel, yt Canon loquirur.cjuatum tuipicudopublice venalisefl:
.Cailmeretri .;ces»5*2^cj'4. et jq-iia2 multoruiti libidini pa- teiir.Caiif.'
vidu^.^34. dilViwct-. quod GIoHa ibi Tidiciile inteip ietatu isqu? plu rcs qua
a joooshom-imim^vel quas ^o.abfq; tame meicedeadmifcrit. Abbas inccum deco-
rem. Ext.de vic.& honeft.cleric.eciam qu^ vel duos cancum,nec plurcs
qujeftus came caufa admittir, mcrecricem eneexiftanat. Cuius ramcn lencentia
VJpiani auvflorita- te,quaille niricur,difercc refucacnr. d. 1. paiam
43.1temaic Vlpianus.quar cum v- uo et altero fe pecunia accepca coraifcuit, non
videtur palam corpore quseilum facc rc Nos nonfugic apud Romanos,quibus Coucul
&c focminx vfuaria; permiiras, concubina- ndRorr. riim vfupi fuille^quod
iiquet ex tir. Digc- nts adr Itor. /4. Mereft qUA dit tur» Eroblemataj . 4^7
cur .vo- ltor.de eoncubinis>& miiltis aiuiquitatiim inonumentistfcd
indicuto diuinae Icgis me letricum turpis omnis vfus . Tulit Agreinfana
iuHentui^ amore fau- cia . Idqs auc quod iuuenes a commercio
Archippesauocareatur : aut id referas ad pxdetaltiam > qua notatusell
Sophocles . Meminit Athenxus lib.i |.cap.i7.& Hic- lonym. Rkodius in hiftoiicis
commenta- rijs . Ohzclum] ZeIotypiam,qua laborabat. Habcntcnim inmore pofitum
zelotypi ijcs,vt (cris obdant fores et peffalisjCathc- nisq; cun(fla diligenter
occludant, cum lamcn impudicalcruari non podit, pudi- ca
uoudcbcat.Cogitenrmiferi illi, louem per impluuium aureum defccndiflead Da
naen, quam pater mclufcrat intraturrim aeneam, vallaueratque fepimcnco incxpu-
gnabili . Tali carmine] libelIofamofo,ycI fcom- matc^ Si*per vtq; c/tdauera]
SencSmorti pro- xirai tumuJum expeftant.itidem mox ca- dauerfuturi. Vnde illud
cft facetum re- fponfum cwiufdam.qiii rogatus,cur feues incurui inccJant ?
Qiiia (epulchrum fibi qu2erunt,refpondic . Bulfo] Bubo adolefcens fuir apud
itifc- ros.vcfabulantur poecae,antedicebatur A- fcalaphus,cuius foimam graphice
depin- gic Quid.j-.Mecamorph. V V L G o apud Jioftraces iadatur, vi- tia
qnasdameire, quct Deo et Nacurae re pugnant,hominibusq3 valde difplicent; ni
niiram adolefcentis ignauiam.inopis fuper biam, 5f fcnis lam capularis
libjdinem in- tcmpeftiuam.Tum.n vel maxime «T/? 'srot «Tg^ c/ yepovTi^yCiim
virijs plufquam iuuc nilibus intempelliuc delec-tantu r- Quanto eiiim quis
a^cace prouecflior eftjtanto a vo- Juptatum corporis tiiillationibus remotior
ciredebet.Ciceroin Carone maiorerAt nou eft voUipcacum tantaquafi
titiilatioinfe- nibus,credo,fed nc dcfideratioquidem.Bc nc Sophoclesjcum ex eo
quidam iam con- fedlaastate quaercrct.vtereturne rebus Vc ncrcis:Di)
mcliora,inquit;iibenter vero i- ftinc taraquam a domino agiefti et furio- fo
profugi.Cupidiscnim rcrum talium o- diofum eft et moleftum fortanfe carcre,fa-
tiatis vero &expletis iucundius cft carerc, quam frui . Idcm rctulit
Plutarch.Com- niemario '^repi <piKo7rh\i7tAf, et Valer . Max.Iib.4. Ad id
facit lib.7. Epigrammar. Gra?corum inftitutum PhiloHemi poecx iam
fene6lutelaffi,qui fatctur fe quodani amoridcdifrcoperam, ficuti&
aliosjlufif- fequccuni per tempus licerct: fed tandem canicie admonitum,
grauioribus curis et ftudijsiucubuifIc.Mod6,inquit,reijciatur amor:canus cnim
adeft pro mgro capilius» astatis iam macurarnunciusrvbi ludcndi tc pus
eflet,lufimus:cum autem no amplius datur,ad mcliores curas propercmus licc.
Hadenus illc. Memincram mimicuiufda veterisrAnus cum faItat,mortidelicias fa-
cit.Nihil cnim ridiculuni magis,&maiorc dignumcachinno, quam fi fencx
amafius nugis et lafciuijs ficobnoxius . Etcerte, dura intcmpeftiuos feoum
quorundam a- motcs,& afFedum Iibidinis huic setati pla- ne rcpugnancem
aducrtimus,facile eft col ligete, veriftimum CuC, quod ait Piautus Mercarore :
la^dt iuueneSyitide rapiuntur fenes . Ssnum llli fe amiint:quod amant, amatum
vdlut fnor veht; P'tq; cognitHm . 77tcns . lUi vero fi ctmare eci Atcite
occeperint, mul- to tnfdniunt acrius . Tibullus Eleg.i.jjb.i. ■ Vidi ego qui
iuuenum miferos lujfijftt a- mores, Poii Venerts vinclu fuhdere coUa fenevf^ Et
febi blmditias t^^emula componere voce* Et mnnibuA canas fingere veUe comas .
Stare nec antefores pudutt, chardveptieUA AnciUam medio detinuijfef^ro . Hunc
puer, hunc iuuents turba circumfife' tit ar^a, I>espuitin moUes ^ febi
quifqifenta, LocuseftelegansapudPlutarch.lib.co4i- rra Coloten, vbidocet
feiiibus Vcne|^m e- xercendam non effe : Minime fcfejiic Epi- curum.voluptaces
corporis.canq^am Ete- fias ventosjvbi peruencrintad fuum incre-
mcntum,expirare:quod in caufTa eft vt in- quirar.vtrum fapicnsartate decrcpita,
qui rcs Venercas nequeat excrcerc, contadu formofaruin,& coutrcclatione
adhuc gau- deat;JongeaIitcr[fentiensquam Sophocles, qui Iibcntcr iftinc, vt a
domiiio agrefti et furiofb,feprofugiftcdicebac.Scd cum ple- rafq; voluptatum
iftarum fencdute cxa- rcfcerc vidcant,cumq; Cythera canos fetperofa milites,
multo potiiis debcbanc homines volupcua rij animi volupcaces conqnircre, ac
veluc I 1 cibarii 4^8 Andre^ A. ci^aria, qnx non puticfctint, et iiKoriii- pta
dur.anr.Et ibidcm: Obfalero.tnrcmpe- Piiio, tiirpi remedio FjteiKur (c vti cum
recordarione priftinarum voliipcatum fc ip'i recreaiit:& quianoii fupfetuiu
receu- tes.qiiibus vci queanr.verenbiisillis.id ell, aiorruis et pollinclis,
alias iani moribun- das aut eneftas in carne, vcin frigidocuie- re.mouent
adiierfante nacura, vennhntq; paulilper fouendo : quippe qui in atiiuio uullam
habcanc domcliicam voluptarem, tlio;nam Iibero,condicam liilaricatc . Ha:c
iili.Vnde callide et calide fatagunt mcrc- triccsinueteraca;,& a fua
milicia emcritar, vt quibusuis racionibus fuum tcgant dcdc cus,nc omnium
ludibrio patcanc,fad^ Vc nereis rcbus iiuiulcs . Hinc feftiuc quan- dam caxat
feftiuus Pocca Iralus,hoc modo: S/n che la Ntcolo/a Duro gtoui^ne e frefca f
Ala fame amoroft^ Fu fempre publica efci-i. Uor, che per froppa efade-j
Periiuto ha la beltadtj Per raffcmbrar hoyieft t_>, S'orna di bigia
■vefl.X-j. Credeui Ouidio hauerc^ Ciafcunametamorfnfi trattatit ?■ Ecco 'vna
vacca in afina mutata . Id adiungo,quod ad emblemj facir, apud Adolefc^ Nonium
verbum,-3!^<?/ryf^«//^r/,pro I uxu tiari. riari.cx Varrone Tum quidem vr
faciac, cenfccquoniam ru quoqjadluic adolefcc- liaris.Finitimum iliud Horarij.-
^...^nepotum larn^ius Aquo Rideaty pulfet lafciua decintita &tai. Ait M.
Tullius iu C?Iiana,oratorio morc, non ad mentem fapientum,uiuenibus quaf- dam
voluptates permitcendas.Et Plin. Sc- eundus adolefceiues pucat non dedecerc
perturbata quxdam et nonnunquam con- fufa-In fenecurpem omnem luxuriam, et
lafciuias : quod et Cato maior dixitapud cum,quem citaui proximc Tullium- A Eta
tumomnium fua cempelliuiras,fuiq ; mo- res : adeo nihii ftultius
autcontemptius, qnam fenem capulaiem et filicernium de amoribus cogitare.Id
exemplo vidimus in 4v\Qbiis a?ui noftri do<ni/Iimis viris,Ioannc Auraro, Regio
G ia?cae lingur profcdbrc, et lacobo Cuiacicprarclaro Romani iuris
n)cerprere,qui iam pene oAogenani,iuuc- culas vxores forcici moilici funt qua:
luueiies. Sane'5hiuena!is ni dcfcriptione Senedlucis oftendit fncis.quam
ficaliena Ve.ius u fenibus.Oprima fane ratione.cum feniores infirma:
aitatisdicanrur, in J.ciui- ^ Vcn ratibus. i ti.rf.de kgat. i.& canicic
graues f^liini Ixfiscorpore a:quiparentur,in Authent.dc Qu^aeftorc.coll. 6 Imo
minus viuereprac- fumunturquam a;gri . loan. Neuizan in 5iIu.Nuptiali,lib.i.n.4.
Vnde non imme- riro Piautinailla Bacchis Senecioni cuida dclicias
fadura.odiofum eflTedixcrit, mor tem amplexarier.PIau tus,iilud linguse La
tinas dccus (fic enim a Gelliolib iP.cap. 8.vt et homo linguxacq;
ciegant<2Ein ver- bis Latinas princcps 3ppeliatur>lib. 7. cap. 17. ) non
minus feftiuiccr quam aciitcr. abamoris nifania dehortatur renes tales
Acheraniicos,decrepitos,& capulares,qui tametfi capulo /iue
feretro,qaoefFerri dc- bebant mortui, iam vicini fmt, mulierum tamen, et quidem
iuuencu larum confor- tium etiamnum arfedlant . Sicenim ille iii Mercatore :
lam plenm dtatti, animaq\ fottida, Senex hircofm: tu ofculere mulierem? Vtine
adueniens vomitH excutias mulieri} Inde audiuntur iuda: vxorum qucrel^e, qualis
habetur apud Apulcium lib. /. At egomifera primum pacre mcofeniorem inaritum
fortira (um, dein cucurbita cal- niorcm,& quouis puero pumiliorem.Pro Vxor
indequa; eiufmodi fcni vei impotenti co- w«/ pulaca fueritadolefcctula,&
nupta flmul, ptac et vidua optimoiure dici queat. Id enim dua. idem Plaucus
innuptas miptias vocat lu Militegioriofo . Ab eodem quoq; iftiuf- modiamator
fenex feftiue pidje imagini comparatur in Mcrcatore : Si vnqHamvidifiipicium
amatoremjhem tllic eU . Nam meo quidem animo vetulta decrepi- tiis fenex
Tantide efl, quaft fit fignu piiitl in pariete . Satis nunc fencsamatores
depinximus, a- gedum colorcsmifceamus . In COr Emblemata^. 4pi? In colores.
EMBLEMA 1NDEX mceBitU eU pu^im color : vtimur omms ^ Hoc habiiu, tumulis cum
damm inferia^ . At finceri animi, mentis flola candida furx : Hinc J^ndon
facris linea grata viris . Nos (perare docet viridis . Spes dicitur effe In
viridii quottes irrtta retro cadtt > Ifi cupidis fiaui46 color, eli amantihm
aptpps, Et fcortts, q^eis f}es fua certa fuit, A t ruber armatos ecjuttes exornet
ami6iu^s ; Indicet ^ pueros erubuiffe pudor . Coeruleus nautas, ^ ifui
ccele^iia vates Attoniti nimia relligtone petunt . V ilta frnt gtluis natiuacj^
vellera hurrhis : Sl^alia Itgmpedes Jiragula hahere folent . Andreae A. ^em
cUYit ingentes crucUnt^ vel z,elm amorls^ Creditur hic fulua, non wale velie
tegi . ^iscjHis forte fua contentus ytanthina geHet \ Fortun.t aquantmk tAdia
qui^ ferat. Vt varia esl natura colortbus in gignendis, Sic alijs aliudi fed
fua cuique flacent. COMMENTARIL I. CoUribtis exprima tuf affe- Bus ani^ mi.
Colorum fignifica'- tiones, III. Qojdr fii HHfcUf... PI N G E aut fiiigc tibi
officinam tin- (ftotis, in qua ipfc pannos fuos cx ahc- no
bullicnteextrahat,fubigat, ficcet, et qua; ad, omnigcnam tin(5luram fpcdlant,
peragat • C o]l o R E s et eorum differentia! no fninimum (olentanimos noftros
afficcre, obcamqi rcm do«5li& indoc^i 'Tfi6'3'«//.ct- Tctca,quae funt in
animis, palTim coloti- bus cxprimunt . Horum ramen colorum tot.
fignificationcsefTe polfunt, quot lunt hominuni affcdlus et opiniones.Quaj quo
ad rationem aliquam propius accedunt, vel naturam rerum expicllius dcclarant,
eo pulchriorcs habenrur:vt cum nigrore vtimurin mortuorum inferiis, albore ad
puritarem animi fjgnificandaFn . At viror, fpeinota, vt didum eft in fupericribus:|a-
uaris,amatibus,& id genus aliis, qui fpem prctio non cmunt, flauus haud
maie con- uciiit.Ruber tum mijitum, tum puerorii, quos verccudia maxime
decer,rymboIum cflc poterit:vtcoerulcus nautarum:giUuis ^d.biurhus,vilium,&
eorum,qui funt te- nuisfortun^B-Meticulofis dcniq; et zelo-
typis,qu6fianimo/int per rurbato,noD ma l.c faluus color tribuitur:iathinus
iis, qui fHa.forre contenti viuunt Dc quibus in fe- quentibus finguIatim.Plato
inTimasodi- cit,colorcm,fp]endorem cffequcndam dc- llucntcm figillatim .de
corporibiis,& tali- bus quibiifdam partibus,qua; fiint apr? ad oculorum
fcnium. Colorum autcm funt pene in.iumerabiles difFerciitiae,fed de no-
tioribuSjhrque maxime.quos Alciatus hic ^ttingit,qaorum odo difjercntias
cxplicat x.Parcrg.cap. i -nobis fernjo crit . INDEXmeefiitiA.eft puUw color]
Nigro ; vcl pullo, colore in parenralibus vtuntur . Niger.coior Cinquit
Alciatus loco citato) iii Aithiopibns cerniturjciim cadore lem- pcrajutjfiifcus
efti ciimaliqui d, ruboiis il- li admifcetur^pullus dicitur.PIautus mo- ^uHui
rcum vocatjuos moreum ofcurum-Hunc obfcruamuscfle terriecolorcm, quae ma- gna
fui partc pulla eft ; qnodque mortuis iniiciatur, inftituto maiorum . Qui iufta
Cur f. perfoluuntmortuisjinduuntur puiiis pal^ "^eftes : liis,tcrra:nimirum
coIoie:indeq; nominan funer, turplerifq; atrati,pullati.Nam pullum bus.
peiuimcrocum atro confunditurtfic enim Mors i mors atra dicitur, eo quod
cadauer extin- f^^' vflocalore vitali, et exhauftis fpiritibus a- trum
rclinquitur- At diffcrt atcr a nigro, quoniara omnis atcr niger cft : at non
om- " nisniger ater eft j ater cnim horroris ali- qirid habet,eftqj vifu
tnftis et iniucundus, P^' ' proindequelugentibus peculiaris,atniger non
item:eft enim nonnunquam lepidus et venuftus. Colorcm vero pullumfignum
2^7^-^,} fuifle lu<fiuS3 vcl ex hifioria Thclei ptodi- ryf„li tum nobis cft
. Illc enim interfedo Mino- tauro cum rediret in patriam. nigroq; ve- lopcr
imprudcntiam vtcretur, patcr Ae- geus hoc figno taraquam lugiibri et func- fto
confternatus,quippc qui filium cxtin- 6-um effc crcderct, fe in mare
prajcipitcni dedit.Qucm coloremmoeftitia: et doloris notam fuiffe fignificar
etia Ouidiuscxul, fux calamitatis mcmor, libriimabomni ornatu culruq; femoucns
: Infelix hubitum temports huiw habe . Nec te purpureo velent vaccinid fiucco : Kon efi
conueniens luciibus ille color . Uec titHlus minio, nec cedro chartn notC' tur
. TortunA memorem te decet cjje meA . Tumults cum damntts inferieis- ] Cum
mortuos fepulchro mandamus. Inferias fa crificiafuercquas dijs inferis folui
diccban turj et Iijferias facere.eft mortuorum ani- mas facrificijs placare,
vcl iufta dcfundis perfol uere.Virg-in 9. - Abfenti feriKt.infericts^
decorettj^ fepulchro. Idem Emblemata T
iadiato 1 prima ifiitHtio» 10 habi' t Roma- 1 mulie » vfd,. Infericu Orphei
mittitJucHm{\ reuifit . Catullus: ^Hltffu pergentes multa per Aquora vt- Bus,
Aduenio miferas ^fratevtad inferittt . iSc deinde: Hunc tcimeh interea prifco
^ua inore pa- rentum Tradita funt triftes munera ad infertos .
TradicSeruius.morcm fiiiflein fepulchris virorum forfium captiuoS^nccaii. Qiiod
poftquam crudelenimium vifumeft, pla- cuit gladiatores antc fepulchra dimicarc,
qui a buftis buftuarij diCti funt . Eorum fi fortc copi^ non fuilTct, laniantcs
f^^minaj genas fuas efFundebant fanguincm.Dc hoc Inferiarum nomincnonnihil
Gellius i^.c. 8.Concra tamen, quod praerermiirum no- lim,Plutarchuslibro
Quacftionura Roma narum,c^uarritiquara obcauflam muliercs in \i\£t\\
vcftibusalbis vrerentur? quod fa- (Jium ab ijs purat exemplo Magorum, qui aducrfus
tcnebras ipfumq; Plutoncm luci da et illuftri veftc fefe obtegunt.-vtquc dc-
funfti cadaucralbaamid:u tegitur^fic pu- tant, aiquum efteamicosac familiares
vc- 'ftiri . Acin ludlu vilia maxime conucnire putant:qu?autem colorcaliquo
tinda siit et fufFufa,Iuxum arguunr,& fuperfluaru rerum apparatum.Cum iraq;
folum albu iincerum fit.minime mixtum,purum, et tindlura non imirabili, optime
putant ijs conueniie,qui fepultura: commictHnrur . Proinde et Socraris fctibir,
Argis veftesal bas in vfu efte dum lngenc,qu^ easdem fint aquaelucieV Sed ramen
obfbleuifremarcm idcm Plutarchus (cribit: nimirum depra- uara
confuetudine,viros albas veftes in lu- €ti\ vfurpalfejqaod fere colligirans
exijs, qux Paulns lulius air,in cit.de Sepulchris et lugendis : Qui lugec,
abftinere deber a conuiuijsjornamenris, et alba vefte-Con- ftacenim ex
Varrone,de vita Pacrum, vti citatur a N.niio, mr.Iieresin Iu(5l:u nigrfi
colorem folemnem habuilfe: Anviculo ni- gello(inquic ille) capillodemiffo
fequere- tur luvftum .alioloco :,Funere ipfopuliis pallisamia^. Idem fuilffc
vfus traditur a- pud Grascos ex vltimo Iliados Homeric^, vbiTechys futuram
fiiij Achillio necem deflens velo nigio tedra loucm adit. Apud Euripidem,
Iphigenia matrem Clytemnc- ftram moner, ne comam laoict fuam ob mortcmrfnifqj
vt rcnuncict /bioribHs, tk vcftibwsrjigris corpus cam obremcontc*
gant.Hieronym.ad lulianum: Lugubrcm vcftc rautaucris:& dedicatiooflium Mar-
tyris candida tibi veftimcnta rcddcnc, vt non lcntifcs dolores orbitatis tua; »
quai» ciuitas vniucrfa fcntircc.Hjccille.Qu^ocr joco facilc cft
intcIIigerc,raorcm ctiam fuif fe^ apud vctcres fumenda; pulla; vcftis tcm-
poribus orbitatis,& fepulcralium:at cui» fefti dics Martyrum
cclcbrarentur,in gaii dii flgnum fumpfiflc vcftes candidas et hi- lares . At
fmceri animi ^c. ] Albus in pallo- Calor at» rcm definir.-candidus
puriorcft,& nuiibus . flmilis ; funt qui quam maxirae candtnti ignia:qualem
ferunr.Graici pKoyoKivKov vidcntur dixiflc album colorem.cui nefcio - quid
flammei admixtum flt. Alciatus. Al- y^^^l.^ bedo,puritatis,fidei,caftimoni2ei
integrica- Pg^^J'^'*' tiones tis, et aliarum generis ciufdera vircucum
nota,ideoq; religioni accommoda . Et co- loraibus,ciim fit puriflimus,ide6 pfo
fin- ccro capitur, cum transfertur ad animil, cum eoconfundunt caiwJidum: indc
Can- Candot' dor animi pro fimplicitatc puritateqj non raro accipitur. Itaqj
apud omncsfere na- tiones mos inoleuir, vr ad Dci cultum in- dumentis albis vt
plurimiira vcatur.Quo refcroillud eSatyr.i.Perfii ; Negato ' lupiter h&c
iUi quamuiste albMa rogarit. Etflamen ioui facra faciensalbatuseratjal -pUme
I& boqj pileo vtCbatur-Magi etiam Perfajpu uu' alha- tabant Deura non
deledaii nifi in albis vc- . ftibus.Fuit et Vcftalium fuffibultlm vcfti-
Ve^fales mcntum album,pra?textura, quadrfiiigu- M^^tA . lum,obIongum . Cicero
z.de Leg.CoIot albus pr^cipu^ decorus Deo cft um in c«teris,tum maxime in
tcxtili:tinda vcro abfint,nifi a bellicis infignibus.PIutarchiis lib.de
Ifide& Ofifide^quserit cau(am,citc Sacerdotcs linteis tantum veftibus
-vcercR» tur-Id quidem faftum aic, quod immor- talibus Diis omnia pura, mundaq;
cojbuC- niant . Nonenim fas eft (ait
Plaro) pura Deorum numina centaminatis et impiiris rebus coli . Iraqj cum linum
maxime pu- rum fiar, fitcjuead eluendi:m expddutifli- mum>facrifieiis,&
Dcum culioiibiis prse- cxreris conuenirccaifueruiic . Pierius ^o. irg^fs al-
Hierogiyph.meminit,& alii i3ontnilii. Rc- fgntl pcrio et veftem candidam
figntirii fuifle Ix /^^^/^i^ . titia*,apud Val.MaX/Iib.i.cap i.qno foco I 3
fcribic Andreae A. Serut ma Album et purpnreii ^nid • CA',im co lor, tsque
fcribir.pod Caiincnfcm claclcni,qiiama:or viroriim Romanorum pars*bforptafiik,
decretnm huiXz nc matronx vltra trigcfi- liiU.n dici-n ludus cxtcndcrcnt,vt
abiis fa- cra Ccreris peragcrcntnr-Hx itaq; abftcr- /is lacr/niis,depo(itirq3
Joloris inlignibus, candida Ti veilem inducrunt.Ncc praetcr- mitcendus
Romanorum mos in honorum |)etitioiiibus : qui enim magiftratus ambi- baiit,
toga candida induti refc commcnda- bant populo.-hoc culcu integritatcm, pro-
bitatemq, ex colore omnium purifllmo et fimplicillimo fignificantcs, feque
pecunia iniuime vfos,qu3populum corrumpcret: ideo Candidati,a candorc vcftis
nominati, vcl a fimpl citatCj puritaccq; animi potius. Itemq; leruiacccpta
hbcrcacc albis vefti- bus vli meniorauciir, vti liquct ex Sepci- mio
FlorcnccDeniqi fu tiftc color mode- ftias rignum,vc purpuraambitionis,fubli-
mifq; animi et elati.Hinc illud Alcxandri de Ancipatro>quem quidem
obmodcftiam commendabat.-foris aibo pallio vtitur, in- quit rex,ijitus autem
totus purpurcus.iio tabat fimulacam hommis ambitio(i,& fum maappetcncis
parfimoniam . Candidoco- lori proximus eft, quem caiium nominat: quicoloreft
albinigriq; particeps,G raecis .A6t^^53s4/or,qualiseft capiUorum et barbie in
fenijus.-vnJe canicies appeilata eft. Is na- tiuus color eft.vt qui non
inficitur,fed ex ipfa ouis lana ita capitur . . StoU ca-adidti] Nomine ftol?
quamcun que vcftem obiongam incclligo- Aiias ftola cratmuliebris, et demiffa ad
talos vfque . Pura autem Seruius in fchedis intcrprcta- tur,noa poIIuta.EftJpura
veftis,air,qaafe- ftisdiebus vti confueuerant facrificaturi, vtneqjfaufta
Iit,neq; fu!garita,neq; obfi- ta.neqi maeula:ii hiibeacvc ait FeftusPo- peius .
Fragmenca qivsedam TuIIiana fu- tpcrftmc or^icionis,/// togn cPtndid^. Liuius
•aibum veftimciicum dicic . Hincfindon fdcni Imea grataviru] Poc taiib.li^ A^
neid.teftis eft locuples : puraq-j in vs^^ facerdos SetigerAinfrotem
fAisJntonfamq^; bidente Attnlit . Ouidius if -Merafnorph., . ^C.erer^^q:
facerdoS. Amphycta albenti leUtus tempora vitta. Vopifcus.m Floriano;
.Senatoresomncs ea lattitiaelatosjvt donvibus fuisomncsalbas EQftjas
casdei-eiK.imagmes frcquenter ape rirent,albatifeicrciit,quiaintiquttitS (Ilit
rcdditamcrcdcrent.Accrrimc Vatiniusin cclTicur a Tullio, quod toga pulla accu-
buiflTct, contradccorum fefti conuiuii. 11- Vatirtiii lud cx tc,ait,fcirc
cupio^quo con^ilio, auc qua mcntc fcceris,vt in cpulo C^Arii, fa- miliaris
mei,cuni toga pullaiccumbcrcsi quem vmquam vidcris? qucm audiucris t
quocxcmpIo,quo morc fcccris?Diccs.fup plicationes tcillas iionprobafTe .
optim^. NuIIus faciebat fupplicaiioncs . Vidcsnc mcinhil dc anni illius cafu,
nihil de eo, quod tibicum fummis viriscommunc ef- fc vidcatur, fcd de tuis
propriis fceleribns ex tequ^ercre? Nuila fupplicatio fuerat : cedo,quis vmquam
c?aat atratus?itaeniin illud epulum eft funebrc,vc munus Cit fu- ncris, epula:
quidem ipfa: dignitatis . Scd omitc© epulum, populi Romani feftuni
dicm,argento,vefte niuca, omni apparatu » ornatuqi vifendo, quis vmquam inludii
domcftico,quis rwfuncre familiari c^nauic cum toga pulla ? cui de balncis
exeunti praiter tc toga pulla vmquam dataeft? ci tot hominum
milliaaccttmberent?ciim ip {cepiili dominus Qj\rius albatuselfet^tu in
tcrapluni Caftoris te cum CFiduIoa- trato, caeterisq; tuis fu njs funcftum intii-
lifti . Quis tum non ingemuit ? quis noii doluit Reipub.cafum?quis ferrao
aliiis in iIlocpuIofait,nifihanc tantam,& tam gra uem ciuitatem fubieclam
elfc non modo fu rori,vecum etiam irrifioni tuas ? Fiu nc tu moiem
ignotabas?nunquam epulum vide ras ? numquam paer auc adolefccns intcr coquos
fueras.? Faufti adokfccntis nobilif- Hm! ex cpulo magnificcntiiruno famcm il-
lam veterem tuara nonexpulctas ? quam acerbe atratum videras,dominum cum to ga
pulla, et eiusamicos ante conuiuium ? qua; te tanta tenuit amentia, vt
tu,nifiid& e*iIIes.,4Uod fasnon fuit, nifi violaffcs tcRl- plum Caftoris,
nomencpuli,oculos ciuiu> morem veterem, eius qui te inuitarat aii-
doricatcm,param putares teftificacum ef- fc,(appIicationes tcillas no pucarc?
Fiuc- ufque orator moiem patrium violatum queftusin Vatinio, no»? fruftra
quidem, cum qui fapiat,non abhorreat a more p^- trio. Meminiad hasc Aurelium
Vid1:orem iuMarco Antonino PKilofopho, dicere ; Nunciaaccepto dc morte
principis » cou- fufam ludu publico Vrbem, fenatores in cutia vefte tetta
ami(ftQS lacrvma* cfFudiC- fc. Emblemat£j . ndm t f« . Eft autcm (indon vcftis
alba, feii ami • dus^liiio AEgyptiaco. Eft illa purpu- lea et liuea ; purpura
cnim niaris vicem praebcf.linHm vcro flumiais,quia cum vc rc primum inorientc
flumcii inundaflcc, linum natum ait Plinius . WidiS C9 iperare docet viridfs]
Viridis color, ^ qui ex chryfocolla vcl xrugine fit,ad fatic tatem viret. Hic
color herbarum cft, et a- iiis prittaci,& Iapilli,quem fnraragdum no
rainant. Huic colori fimilis cftprafinus » ^aJtntL^ qui nomen dedit Prafinae
fadioni. Spci co- ■^Bio . loreft viridis (vt diximus Emblcmatc 44J irorijei
quol omnia fpc ducc vernct.Etenim curn Tirefcunt fegetes et arbores, ab cis
frucflu «ipedamus. Fif tamcnea fpesinterdura irrira,fallax,& nullius omnino
frugis. O- uidius; Fallitur augttrio ifes hona f&pe fuo, EtPiautus :
"Ego fcio ^ fperauerint,Ipe decepiffe multos, rittH . ^upties irrita retro cadit] O uidiu s^j . dc
Ponto,cIeg.4. Jrrita verorum non funt prifagia vatum . Eodem Iibro eleg.7. Spem
iuuatamplecii.quAnon iuuat,irrita femper . Et^.eiufdem opcris,eIeg-7.
....^Tides non irrita, Ini.Faftor. ff^iii* irritU4 illug Komulws, hoc cft, re
infedta. Idem in 5 . eiufdem : Si mea nota fideSi irrita nuUaputes . Etde
Narciflb eodcm iibro: irritafaliaci quoties dedit ofculafonti ? Curtius lib.
^.Tam difcederc irricum,qua morari pudebac. Uuu6 co cupidu flauu4]
Anaris,amantibus,& •r quoru jjs>qni merctriceasartes fed:antur,non ma le
quadrabitcolor flauus,qui ex ajbo, ru- fo& viridi concrctuseft, qualis eft
coior mellis,auri,& ariftarum marurarum- Co- lorcm flauum alij Vcnetum,
vulgo blauu appellitaiUjColorem iilu quidem a fadio- aSiio Vt »e Circenfi
nobilitatum. Qnidam eundem etcLj^ cflcacco2iuIeum volunt,quem Gra?ci kva y/ov,
nonnuUi Lazurion vocant: fed inter hos magnum eft difcrimen. Tnbuitur au- ' lcm
ifte color auaris, qui fpem precio non cmunt,cum fint colons flaui ob
infatiabi- lcm habendi.cupiditatem . Hinc reorclfc, quod in multis Gcrmani^e
locis Hebrasi cogantur circulum flauum vcfti affutum geftarc.Amantibus vero.eb
fluUedincm et pallorem contradum ex amoris affcdhf^ licet interdum propter
conccptam iu ani* mo fpem vireant.Ouidius : talieat omnts amanst eft hic color
aptus manti . Vcl vt AJciatus
aic, quod hic color aman- tium comis tribuatur . Lucanus i o- belli Pharfalici
; Ta.m flauos gerit altera crines Vt nuUas C^far Bhenife dicat in aruti Tam
rutilas vidiffe comas . Loquitur deClcopatr« pgdiflcquis- Sic Iuuenal.i3
.Satyr. Coerula qui flupuit Germani luminaflauJi CAfariet^ madido torquente
cornua cirro, Legi alicufeiflauam Achillis comam, calo ris et iracundise fuifle
argumentum, quo- iiiam i j ferc flnt ^oLv^^o^^ohoi, id eft, flaua biie
laborantcs, et ad iram propenflorcs » qui crines flauos habent.Sed tame flauum
fuifl^Menelaum memorant, virum qui- dem mlccm.proindeqi moUem bellatorem.
Pamiliv^ji quoq; Fjaaia: nomen deditflaua Cicfarles. Scortis deniq;
tribuirur,& tur- pium voluptatum fedatoribus, qui pras- lentisopinioneboDi
ducuntur. Meretrices tamen toga pulla a matronis adulterij con
uivllis,quaealbataserant, diftinguebantur- Curautem merecrix fcortum
dicatur,diii mus alibi. Atruber armatds] Ruber feu rufusco- lor multis
diftinguaur notis . Aliquis ex fandaracha fit,qui ad fatictatem flammcus cft,
et a flmilitudine ignis 'Trvppcf dicitur Burhum vctercs Latinidixerant. Aliusex
cinnabari concipitu r.aliquanto coloratior, Grsece appeilatur g/j^-^f cV.Eft et
oftrinus color.qui et purpurctis, dt quo vide Mi- fcell.Politianicap.ii.&
qu? nos fupra,dc purpuracongcflimus.Efteciam rubcus ex animantium fanguine;cft
et quo lana infii- citur coccus:vnde veftes coccinea:, id eft » purpureaj.Ruber
itaqj coloreft nnlicum: ardorem cnim bellicuni,ca:dcm et ferocita tem tacice
arguit . Apud Poeaos in caftris Annibalis rubeam veftem Ducis taberna- culo
protcncam, vt aiijs purpuram, indi- cium fuifle certaminis prodirum eft, qito
vifomilesad pugnam fe accingerccPlurar chus in apophthegm- Laconum : Lacones,
inquit, in bcllis vtebantur Puniceis runi- cisjfiuc, quod hiccolor videbatur
jllisali- quid haberc TiriIe;flue,quod fanguinei co- 1 4 loiis AchiUes flaua
co- mayCtMt nelaus . Tlauiafa- milia . Color rU' her . Ruhoffi nota^* 5-04
Andre^eA. loris rubor pUis tetrotis incuteret bcHoru unperitisifiae.ne protinus
confpicunm ef- fcc hoftibus, fi quis vulnus acccpidet, feJ vtiliter lateret ob
vcftem fanguini conco- lorem.Sed Val Maxmius fcnbit, Laceda^- monios non vt
vulneruni fuorum inbello cruoiem. ciifTimularent et occuJtarenc.Ph^ iiiceis in
prxliotniiicis vfos,aut ne ipfis ter rorem incurerctifed ne hoftibus fiducixa-
liquiJ afFcrrec Et Piutarchus audor eft, Demadem oratorem olim dixiffe, Atiie-
«iciifes de bello nunquatn decreuifle, wifi pulhs' veftibus indutos; eo verb©
fignifica- bat,eos belIandicupidiores,nec nifideeia- dc fuorum ad«ionic©s,pacem
cogitare. Purpu- hidicet^ pueros ] Purpureus color pu reu4 CO' doris indicium.
Hinc pra»tcxta Roraanos hr.fymho pueros admonebac,verecudiam in didisfa lum
vere clisqi fefuandam . Notnm cft Caconisil- cHndiA» lud, cum diceret fibi
magis placcreadole- (ccntesqui rnbefcercnt,quam qui pallefce rent . Et Diogenes
apud Laertium, cum vidi{fec puerum ruborefuffufum:Co©fidc filiiinquit^hic enim
vircutis eft color . Vi- de Ariftotelem in lib. de Morib.CIaudian. j.de raptu
Proferpiu2,vbi iuuenculam vi jo iam maturamdcfcribic abadiundopii- dore
y>lufin< infecit purpura vultiu Terliquiddsfuccenjfa. genns . Ad hunc
raodum Virgil. in iz. de Laiini vxorcbelli dubij euentum reformidante: Accepit
vocem lacrjfmts Lauinia matns, Jlagrates pulfata genas^cm plurimns igne
Subiecit rubor,^^ calefa^A era cucurrit. Indum fanguineo veluti violauerit
cjiro Si ^s eburjvel mifia rubet vbi lilia multf^ . Alba refa-^tale s virge
dabat ore colores .^, ^ Coeruteus nautas\ Cosruleus color vel a folor \ • \
coelojvel a cosrulo auicula,qua^ et kvavs^ dicitur. Hic acris color eft,
itemque maris . tranquillij vnde etiam nauiis appropria- tus . Inoculis color
iftedicirur a Graecis GJaoicuS: glaucus.vndePallas yActvKu-Tiri^yZ veteri-
bus,Latinis ccefij.quafi cGElia,a colore C€E ]i,ait Nigidius . Noftri colorem
celcftem dicunr, HimmelbUuu. non quod ccelum particeps fit coloris alicuius,
fed quia ica nobisappareat. Proinde facerdotes Aigy- ptij Deum vefte indutum
coerulea, quia prascipuaeius in coeJo fcdes, eftingebant. ^lfs&Ti Non referam qu:e notantnr a Plutarcho jfka??
cce- de colore Ifidis et Tiphonis ccetuleo, ha:c g&gikfi^ €iiim
Avpos-s^/.QVJffcL. . Hanc coloiem cos- Cytnnti lis . ZamU tum . ruleum
etKapyoVi a colorcmaris, atto ihs ctAoVjdici volunt;ytenim coelnm c^ruleu, fic
marecoeruleum dicunt poetse. SeruiuJ in S.AEneid. Cccruleus color maris eft, a
cuius Deoequam conftat efTeiHuentum . Hunc cceruleum colo^effj, vi mundi colo rem laudat
obicer polyhiftor Plutarch. i. de philofophorum decretis,cap.^. Sedvt eft varia
homiuum mens,aliusq; aliorum fenfus in colorum vfurpandis fymboIis,re
perioAgrigenti-nosryranidePhalaridis libe ratoSjpublicc conftituifle,vt nulli
c^raleo colore vcftitdgeftarepermitteretur^quod tyraniiifateilites
&corporis eius ftipato- res eo colore (ubligaculis fuilfent vti foli- li. C^rulcjcoloris veftis nominatur
etiam cymatilis,quia Moraen ab vudis trahit. Ouidius. Hic vndas imitaturjjabct
^uoq-y nomen ab vndis . Kvy.A enim fludum fonat. ApudPlautu veftis cymatilis
eft vnduUtatNoscamclo- tnm vocamus,corrupt^ Zambelotum . Attoniti nimia
relligione. ] Lticrciius lib.j.,multc^ in rebui acerbis Acrius aduertunt animos
adreUigionem, §^omagis in dubijs homines ^e^are pe^ riclis Scilicet
aduerfisj^in rebus nofcere quiftnt: Ndvers, voces tum demum peiiore abimo
'Eliciuntur,t°f* eripitur fortuna>manet res» At putohic alludiad vocabulura
wi)r,vndeputant Dei Latinum iiomcn tra- hiiex quo illud Pctronij : Trimusin
orbe Deosfecit timer ^ Vilia funt gilun] Tenuis fortunas ho- mines decent
vilia, vt byrrhnm fiuc ru- Sirrw fum, giluura fiuemelinum. de quo Gel- liushb.
ij.cap.vlt Birrusbic ('vtaitSan- diusj non pro colorccapitur,fed pro ve-
ftimentO) quoaquasarcemus,cnm itetfa- cimus, quiexcolore natiuo fic, Natiuus
autem color,vtaic Perottus,mod6 inalbe- dinem, modoin nigredinem cendir. De hoc
colore Antonius Thylefius Iib.de co- ]oribuscap.4.Eft &coloralbi nigriq;
par- ticeps, a Gr^ecis indc ^iVKctpaio^, leuco» phAus, voce iam a noft ris
vfurpata, voca- tus:genuseft id coloris natiui,non cnim in ficitur, fed ouis
ipU fic natura quafi pingi tur. Hunc fibifeaa facerdotum fumpfit (anif^ifiima,
qui nulla cunicalinea penicus uiduti,pro cinguio vefte fevinciunt nodo- fa, ac
Color i ■ tiuus r Emblemata^ inertm, elinus dm4* s, •.gnipe- is qui . /a,ac
ligncis tantum calccamcntis vl3,pre- cario Yidlum quxriLant . Colorcm iftum
Alciatus hic giluum vocat.fldem ctiamin Parcrg.Sirrum vocar, quo nnerdiBomncs
pro tcgmine capitis vtuntur) cuius verba funt:Subrequiturcincritius,quo
Francifca ^i paflim in praefentia induunturinos vul- gobirrctinum dicimus, quod
viatorijmi- iitarcsqj birri proprcr viliratem hoc colore eflent, Melinuscx
pigmenroa Meleinfula fic didlus, quem Lacini et gilcium appel- lant.Sernio
autorcEt infra;Eft igiturgi- JuiiscoIor,fciIicet quadamtenus in rubril
vergcns.Idem quoq; dicitur heluus,flc no minatus a vinigenere, quod colorem ha-
bct intcr rufum albumquc.-rnftiim barba- riappcllanr, autrulfeumralij
faginatum, quafi fanguinatum, qui fit crucntato fimi- lis.Eft ille,qui dicitur
implnuiatus, pullo /Imilisjfic nominatus,quafi fumato ftillici- dio
implutus.Sunt qui volunt fuafum efte.* a ftillicidio fadum fumofo in albo
panno, &is color cft pcculiaris monachis, quos Minimos
z^^zWh^ntyVanxCmiBonos homi- »^/.Eoforrafte fenfu horaines faeculi aurei
dcfignati.ob morum vita:qj fimMicirat^, quam ipfi pr©fitenrur ; vcftis cmm
natiui coloris minimcque infe<fli,vita: innocctis, et ab omni alienae luxu
indcx eft.Tum au- lem primum coepit hominum exundarelii xuries,CLim natiuas
lanas cceperuntadcui tum tingere . ^lualm ligmpedes] Hi (unt rcftigeri quidam
mon2chi,qui ex inftituto feuetio- re ligneis calceis vtuntur,aur potitis foleis
quibufdam e fuberc vcl ligno, Itali vocat Gapuzzinos . Pro vefte pallia cinaricia gc- runt,eocolore,quo
vilia rufticorum faga, quicaminos emundant . Lignipedum me- ininh Politianns
Iib.7. Epift. in Prologo Menosch.PIauti : CucuUa tiylign
ipedeSycinffifunii>us,8cc- Sandius tamen cenfet hic potius intelligi
cIaudos,& qui haberent pedes ligneos, vt- potequi preciofa ftragulanon
poftideant. StraguU] « ^pa^viU ro r/5ai//cfc,GaIlice, couuerturedu lityOUylodieryhoujJe.
Italic^, toperta.I.t ic£ic hic quidera ftragula,nam cjuidam horridiorccultu
fratresjvt Capu- cinijuon tam pallia, quam formam quan- dam ftrag»Iorum
induunt; at Francifcani noftrates,quiinitiocuIru fcueriore, nuuc candemc?perunt
cfte nitidrores . ^uem curd ingcntes] Mcticulofis, zclo- typis>&
ijs,quiomnino funt perturbati » fuluus amictus cx v4ridi et rufo permix- tus
poteft cfte pecuIiaris.Fuluus, cft color c?Ii et ftcllarum : qua ratione fidera
fulua dixit Tibullus . Sed hic cxiftimo intelligi roaxime rauum colorem,
quiobtufuseft quodammodo atq; obfcuratus. Geltius cap.io. lib. I. ex JFronrone
docct,fuhium videri de rufo atque viridi mixtum,& in a- lijs plns habcre
rufi. Vide apud eunctcm rcIiqua.FuIuumcolorem Viigilius tiibuit leoniiLaft^e
fraxinca: Ouidius; vt fatis ap- pareatefle, quem a caftanea tanetum vo-
camus,nifi quod fuluus clarior, caftaneus paulo obfcurior eft.AIciatus .
G^tsquvsfortefua] Eft &oftrinuscoIor, qui et purpureus, alibi ex
conchyliorum fanie rubensardensque,alibi violaceus fcu ianthinus, artificura
ingenijs nunc inten- fior.nunc preftior,Ita Alciatus. De huius colorisveftc
Martialisin i.Epigr. Coccinafamofi donas,0*ianthina mxchdt, Significat
vcftimenti genus infedi purpu- . ra violacca . Quo de colore perdodi Bay- fiiis
cap.3 .de re veftiaria . Ifte itaque color ad eos perrinet, qui fua contenti
forte vi- uunt,vcl etiam fortunas ludibria pronihi- Ioducunt:eos cnim afFedius
viol^e et rofa: fignificare pofliint,/<* aV'3-j;, Vt varia efi natura] Vt
variaeft natu- raincoloribns,eoiumcjue diifercnrijs niul tiplicibus
cfficiendis; fic varia variorum ex ijs ducuntur fymboIa,vt variaj funt hoini-
opinioncs . Vcrba funt ipfius A. ex i.Parcrg cap.i. Colorum omnesappej lationes
Latin^ exprefllm oftendere vix quifquam pofllti tam cnim hac in re varia
naturaeft,vt quod inalijs plerifqj accidit, rerum multitudo vocabula fuperet .
Sed fua cuiq; pUeent] Homeru s,aiKhA rTAp a.KKot$ KetKdL Suum enim cuiq; pul-
chrum,ait Cic.& fic fe res haber,te tua de le»ftant,me mea. Virgil. Trahit fua-que^nqi
voluptas . Elegans illud Eueni Parij : 7roKKo7s dvrtKtyHY yAv ido^ 'Trept
TetvTo: 0[XQtCOS, Op^Uf cT' AVTlKlyHV iKirt T^TO Iv i'9e^, rju TTpo^ fxiv
TttTtfj" dpiCH Koyoi er' 0 Tra,- Kcuos j croi y.iv taCta S^okovvt' tTtv,
ei/.ot^i TrtcTg . Significat,multiscfle folemne reprehende* re,rcde autcm id
non faccrciquin aduer- fus. Fului cO'^ lirts nO' tcLj, F^luus col lor^ TanetH»
Color vio laceus . Suu cuiq; pulchrii fo6 Andreae A. lus illos ponTc veibum
vetus rctorqucri ; Hxc tibi vidciitur talia, mihi vcro contra. Pliiiius Secund.
fciteadmodum epi{l. 20. lib.i.Adieceiatii quod mc docuit vfus ma girtcrcgrcgius
. Frequentcr cgo iudicaui, trcqucnter in confilio fui: aliud alios mo- - u«r,ac
plcrumqucparua: rcsmaximas tra- hunt : varia funt hominum iudicia, varijc
voluntatcs . Inde qui candem cauffam (1- mul audiuerint.faspc diucrfumjintcrdum
idem, fcd et diucrfis animi motibus fen- tiunt. Vidco huc trahi ore populi
celcbra- tum adagium ca^ita,tot fenfus. Cu- iuscciam fn«minerc nollri luris
fcholia- llaj>lib.4.ad fF.SC.Trebellian.Alia enim a- lijs nationibus
honcfta, qua: alijs turpia, Sc fic vari j quot inorbe colorcs, tot etiam
notiones animi fluixac vaga; pcruolitant . j y_ Vt variacft
naturaincoloribusgignc- Varia cc' ^^^* ^^*"^ colores in infinita pcnc
varie- larum no ^^^^^^^c eorum nomina varia diuerfaqi ficu minsL^ ti ab herbis
feu floribus,hiacynthinus,vio- iaccus,rofeus,papaucratus,maIachimis; a plantis
ph?niceus,buxeusj prafinus, a vi- rentis porri folio.a locis,Tyrius,Puniccus,
Indicustab animantibus, vt ceruinus, mu- ftelinus,oloiinus,coracinus;ab
aqua,aqui- las,ncq; albus,neq5 nigcr,ait Feftus.Caete- rum quia nihil abfq;
lucc pofiTumUs intuc ri,varicqj ipfa mutctur lux, noncft miru fi cum lucc
varicnt ipfi colores . Ea dc rc nonnulla C^I.Rhodig.antiq lcift. Iib.i7-c.
y.Poflem hucexempli gratia conferre fe- d:arum varias fpccies, uedum colores
va- rios,hominum ac regionum faciem dillimi lem ; fed id fbrtafl*e bilem
moueret qui- bufdam delicatulis, qui domefticis viti js, vt naturalibusmorbis
deledantur, et vclii ti Balbinum polypus Agnr, quod illc di- xit. Malim ad
co'ores ludorum Circen- iium,circa quos impiudeusantiquitas in- fani j f;erant
enim quatuorccrtantiumclar fes.fuis diftinda: coloribus Nam prafinns feu viiens
herbidam verni temporis indi- cabat Isriciam ; rofcus asftiuam flagran- tiam j
albus pallefcentem autummiRi ; fufcus hycmis nubilofam triftitiam . Vcl ad
colorcs varios c^iiobitarum^qui pattHm inftitutonon adalium fincm indu(2i ti»
dcntur.quam vtfamiliarum diftinftio fic» ret.ccnfufio vitaretur. Nihilhic dc
colori- buscaftrorum, aut militantium, qui nc- ceflaric vatijfunr, vt hacc
varictas fingu- las copias in oflicio contincat . Hascolo- puillat rum
fignificationes pulcherrime norunt, argufu et ad fua vota tiahnntiuuehcula;,
quaeiu- uenibus,datis flofcolisaut arte, ant natu- ra fa<n:is,callid^ animum
fuum erga illos in coloremunufculi oftcndunt;hifce cnim velfauent, vel
fubfannant, vcl qucrun- tur, vcl ablegant, vel inuitant, miru.ni quam
erudita»in Vcr.cris tyrccinio. Et harum argutiarum ignaram cfle,piacu- lum eft
Oceani vndis vix elucndum. Ad id noftrumdecoloribus cmblema pertinerc Coldra
videoTertuIliani id de fpc^flacujisjvbi de p^g^ni coloribus paganicis ; Merito
et colorfbus idololatria veftierunt,& ab initio DeoSoIi fecerunt albas Sc
rufl^eas; albas hycmi, ob niuescandidas.Tufleas xftati, ad Solis ru- borem voti
erant,fed poftea tam volupta- te quam fupcrftitiore proueda, rufl!eum alij
Marti, alii album Zephyris confccra- runt:prafinum vero Terras matri,vcl vcr
no, venctum colorem mari vcl autumno. Ci^m autemomnis fpecics idololatri^da-
nata fit a Dccvtiq; etiam illadamnatur, qnas elemctis mundialibus profanatur.De
coloribus fcripfit Bayphius,fcripfit& An toniusThyIefius^&
Gelliuslib.i.cap. i^. et alij . Tittnti Emblemataj; f07 Virtuti fortunacomes . EMBLEMA
- r GVIByS imflkitis, gemink caduceus dis Inter Amalthe^ cornua re^tm adeft . Pollentes
fic mente viros, fandi^ peritos Indicaty vt rernm copia multa beat. COMMENTARII
. STAT caduceus Mercurialis fiuc fcc- neceflarium puto, liccc non mc fngiat ii
ptrum crccfluraifupcrn^ pilcoalatot« inuItisplacere,interquosetiam Pierius.
4tum,in quo duofcrpcutcs, mafculiis 5c Hoc ipfillimum fiiifTe A. fym- 11.
fsmina funt, qui mcdio ccrporum cora« boIum,refcrcPaulus lauius^lcpido coli-
Symholii plexu nodum efficiunt Hcrculanum : ab bxo, quem fcripfic linguafua
vcrnacuU, A.» cofupcrna: partcs Cic adofcuium,vcflexu De notisarmorum
&amoris.Q^iod fche Circuluracfficiant: infernac fimiliflcxuad xsa quam
belle Alciatoconuenenc, facil^ caducci capulum rcuocantur, qua parte poflunt
incelligere, qui cius prudenriam itcm cauda:. coeunt vtriufq; Vcrinq; co-
iuris,&eloquenciam,quac3eteriscxcclluit, piae cornu, diucrfis pomis ac
herbis onu- vna fecam reputant. Id enim itudium, ea- <lum, erigitur .
Ali;^cdicionescaduccoe- que faculcas cfFecit,vc magnos honorcs &r siam
infcrius alas adduut, q^uod luinimG honcft*s opcsad yitae pr«fidiuro fibi cotn^
pararic. ^ Andreae A. Lignami- rui. Ifroheni»- pararit.Idcm louiiK me
<^occt,fymboIum MA)ni . i^oc hiille vrurpat um ante a lafoue Alay- nouobili
Iuiisconfulto,c]uo fua fe viitnte ac ftudio, lautam foitunam cHe coufecu- tum
olkr.Hebat . Sic euim louins in Elo- gijs.-Iafoni Mayno Mcdiolanenfi, vti ipfe
m gentilitijs infignibus pra»fcribcre fole- bat, VIRTVTI FORTVNA COMES non
defuit.Huiufmodi quoq; Emblemate vfus eft et Dcfidcrius Ligna- mineus
Patauinus,ordinis Pra^dicatorum, cuius mcininit Bernardinns Scardeon.lib.
2.cla(f.6.Hanc prxterea imaginera cadn- cei adhuc vidcrecft innumifmatibHsanti-
Gjuis.equibus, opinor, fymbolum fuum mutuati funt Frobenij, typographi Bafi-
leenfes diligenciffimi,nifi qu«)d addiderunt colnmbam fceptro infidentem,
dempto pileo&cornibus.Hnnc nodum Mcrcurio confccrarunt A Egyprij.
innuentcsfosdera nonoporterc vnquam difl*olui,vcrLim plii limum valere
debcrcrvndc et Hcrculano cognomen additum. Quanqnam Galli,* hand fcio an cfiam
AEgyptij non aliiut» putatHercnlem quam Mercurium.Haec ierc in
pronerbio,Ojj//<?/ir^ «#<^«tf.Iulius Higinus in poetico aftronomico, cap.
de Lyra.-Mcrcnrins,inqnir,cura in Arcadiam fvbiolim maximc colebatur) p
xoficifce- retor,& vidifTetdnos dracones intcr fc cpn iundo corporc alinm
alium appetcre,''vt qui accrrime intcr fe dimicare videretur, virgnlam (quam ab
Apolline donoacccpe rat) inter vtrumq; proiecit. Quo fa<Slo,re pente
praslinm diremptnm fuitjhirjc illara virgam pacis gratia dixit clTe
conftitutam. Nonnnlli ctiam c^m facinnt cadnccos, dnosdraconcs implicatos
virgnlafacinnt, quod initium Mercurio fuerat pacis.Haec fcrc ille.Vide
Pcroitum,& Macrobifi lib. i.Saturnal. III. • V^VTl lOBTVK^ COMIS] Gno- mc
pulchra,non femper vera,vc res huma na; flnunt.Ad eam facic locns Plinianus cx
panegyricoad Traianum; Poflum ircpcr cmnesappellariones tuas,qnasolim virtus
dcdit,quas proxime fortuna cocefTitjqaias adhxc indulgentia diuina mcditatur-H^c
Virtus illc. Sed nonnen virtutis non hic accipitnr ho€ loc0, proeo habitu, qnem
redlaj raticni confen- tancnm philofophi dicnnt, fcd fpeciatim fonat rm'
cr.v^S^pHcJLV iC[\\x Iialica dialc<5lo di ^ilwx, il^va lore, Gallice, la
valeur, prouej fe.grandcHT dQ courftge» Alioqui iritcutis iiomine prxclara;
qu«qj dotoi auimi t6t^ tineiitnr. Vndc Gallis appcllatnr hotnmt de ynleuY et
wmV^.pietategrauem et me ritis,poeta drcit:.& hine dvS^ptety^ ixiyetK»
^v^tA i lavAiIiance,la fuffifance . foni huc rcferas HoratianuHi iftud §3. Car.
min. 1. Virtm repulfA nefcia fordidi,, Intaminatts fulget honort^M, et dcinde :
Virtu4y recludens immeritts m&ri Coelum,ncgata tentat itervioLj, Etillud
Plauti Amphitruone.- Virtute amhire oportet,non famtorihtii : Sat ille habet
fAuitorum,qui virtute habet, Item Scnecx de ira, cap. 7.1ib,a. Noucft fortioc
nequitia virtute. EtVirgil. Tu pudor incendit^viros (^viuida virtus, Atfortunae
vocabulum aliquandopro in- Jfptiuf, certo rernm eueutu ; nonnunquam cdam
fKrniji, profelici fuccejTu et afflucntiaopnm ac- ^f^. cipi ncmo nefcK. Ad
primum illud figni- ficatum referovarios dc fortmwe varieta» tc qneftus; vr
ille Hor^tij : Tortuna fiuo Uta negotio ; Ludum tnfolentem ludere peruicax,
Tranfmutat incertos honores, Nunc m'ihi,nunc alijs benigna . Et Plantinnm illnd
PfendoTo : p.rofe^o hocce erit, Centum dodtum hominum confilia fola Iac
deuincit dea TortHna.atq-^ hoc verum e^yperinde vt]^uis qtiefortuna vtitur,
JtaprAceUit-^atq-^ eiifapeye omnes dicimti^i Bene vbi quod confilittm difcitnvti
accidif- fe,hominem catum J.um effe decUrampi4:pultum autem illu, cui vertit
mall . . Illuditcm Terentij : Ofortuna, ofors^fortunk, Ouid.vlt.Trift. eleg.i
Rara ^uidem efi virtus,quam non fortiin» gubernet • §lu<A maneat
ftabili.cufugit iUa,gradu, Secundomedo fortuna; verbum fumitur profclici opum
fuccefl^li, vnde didiviri fo r c u na ti, 0 A ^io i iuS^cufxovi ? : qua rt et
nos fortunas numero plniali dicimnsopcs, vt apud Horatiuns : ^omihifortunas,ft
non conceditUY vti ? Virgil.i.ecloga : Tortunate fenex, ergo tua rura manebunt»
Etaliaciusgcucrismulta paflim • AnguibHS Emblemata_) . Caducea tores,
AnguibusimpUcitu:] De rerpentibus ca duceo implicaiis ha:c efl: Mychographo-
rum uarratio.Mcrcnriusin Arcadiam iter faciens, duos intcr fe Dracones acerrime
conccrtantes ofFcndit,quos intcrpofito ba- culo ftatim pacauit: qua de canfa ne
pofte rimiraculum ignorarent, AEgypcij virga duobusintcrpofiram draconibus
Mercu- rioconfecrarnnt,& Caduceri nominarunt. Caduceus] Virga
Mcrcnrij.quadicitur vfusad lices5c iurgia colIciida,ad fomnum induccndum ad
euocandascx inferis ani- masjvelctiam immittcndas . HoraerusO- dyiT. 6. m i^t^^
> 7tsi J"' etUTg ^ v7rvaov7Ai g'- ynpH . Corripuit uirga,qua, mulcet
lumina fomnoy G^orumcunq; velit, foluit quoqt, lumina fomno . Dc hac virgaetiam
Horatius : Tu pini lAtts itnimtM reponts SediifUSjvirgaqi leuem coerces Aurea
turham,fuperts. Deorum Gratus imis . Virgilius 4. AEneidos imiratus Homeru :
Tum virgam capit, hac animas ille euocat Orco PaUenteStalias fub triflia
Tartara mittit . J>at fomnos adimttq'^ lumina mortere- fignat . lUafretus
agitventos, ^ turbidatranat Nubila . Et Statius in primo Thebaidos ; Summapedum
propere plantaribus iUigat alis, Obnubitq-y coma6y& temperat afira galero,
Tum dextrA virgam inferuit, qua peUere dulces Aut fuadereiteru fomnos\quanigra
fubire Tartaray ^ exangues animare afjueuerat vmbras Vide
tidzg\\xmyMunerumcorruptela.y{^v\c . Mercurialem virgam Grseci KHpvKHcav Sip
pcllant,qua-lcgati fecialesq; vtebantur,pro indeqj caduceatoresnominatij cuius
vcrbi meminit Marcianus, I. 8. de rerum. diuif. ff. ¬at Vlpianus
iuterpres Demofthe- nis,ad orationem contra Timocratem^quo loci ftatuit duphces
Ccrycas,qui ius idcm haberent cum fecialibus,caudemquc pene poteftatcm,vt bclli
denunciandi, pacis in- cuuda;:quos cipmoJ^tKAf, pacisfequefiros,
DionyfHalicarnafT interpretarur. Vidc Ccel.Rhodig.lib.il. cap. 1 6. Sed qusefu-
perftitiose decaduceo interpretentur ma- gi, videapud Pierium iib. 15.
Hierogly- phic.& audorem thcfauri linguas Latina?, in \QihoyCaduceus .
Gemintsalts] Ex his verbisfortealijV las caducco in parteinfimaaddideruncj c-
go alas in Mcrcuri) galerointerpretor. AmaltheA cornua.] Amalthea capr? no men
fuit,cuius lacle lupiter eft enutritus, !^ f.,. Adraftes et Idx Nympharum
minifterio et opera.Cum vcro aliquando capra cor- nu,quod habcbat
ampliflimum,in obictfla fregiffet arbore,Nymphaid fuftulit diuer fis pomis ac
herbis onuftum,& ad os ipfius louisdetulit : cuius bencficij memor iam
grandior faftns, cornu feruatum Nym- phas,cuiuscrac capra.dono dedit ea Yirtu-
te imbutum,vt quicquid appetcrent, ex eo cornu protinusexiliret.Ouidiusde Amal-
thca fic canit 5 - Faftorum : Nais Amalthea, Cret&a nobilis IdA^ Dicitur in
ftluis occuluijje louem . Huicfuit hoedorum mater formofa duoru> Inter DiciAos
confpicienda greges, Cornibus aerijs,atqi i?t fua terga recuruis^ Vbere quod
nutrix poffet hahere louis . Lac dabat iUa Deo, fed fregit in arbore cornu,
Truncaq'y dimidia parte decoru erat . Sufiulithoc Nymphe, cinxitqydecentibus
herbis,, Et plenum pomis ad louis ora tulit . jUe,vbi res coeli tenuit,folioq;
paterno Sedtt.^ inuiSio ntl loue maius erat : Sidera nutricemynutricis fertile
cornu Tecityquod dominA nunc quoq-^ nomen habet.. Alij hoccormi rcferunt ab
Hcrcnlecre- ptum fuiflTe Acheloo fefe in. varias figuras AcheUi commuranti.
Dehoccornu legeomnino cornu » adagium, CoptA cornu. et qua^ habec Oui- dius
9,Mctamorph. Strabo 10. libro, La- tftant.lib. 1 .c.zi .Natal.Comcs Mytholog.
lib.6.cap.i I. Re^us] eredus, ad ortktionis re(5litudi- Q^/i^cfus nem
fisnificandam . ^, r- T ^ rectus q,d. l^.oUentesftc mentej txptimit Grxcm\
locutionein^t^tfj^gp^ovTctj", id eft, ^/JUv/^-y?. O rdo autcm talis cft:
Sic indicat, fcilicec caduceus fen rng^L.vt copia multa, id eft,, qucmadinodum
afflueniia<& ionxm^.bect, idcft,diuites reddat.T/^m poUentes nicr.t^,,
ideft. Andre^ A. IV. Caducei f)7nbolu. id cf^.fapientcs peritos f<t?2di,\d
eft,clo- ♦^nciites . Fandiq-^pentof ] Aiiftutelcs i.artis dice di^appcUat
^o^^yUTfCiV SvvctfJihfSf . Virgi- iius lo. Azneid. N vmpham Cymodocca \ocil
fa?7dt dociijfimam . Copia mult^bect] Bearccft prodcfle,in- qiiic Vlpian. 1.49.
ff.de verb.fignif natura- lircr enim bona cx eo dicuntur,quod beati hoc
elijbeatos faciunt . H oc Emblcmarclicct Alciatus et alij nominati pro iVmbolo
vfi funt, id tamcn placet ad quoscunquc do<^os et fapicntes homines
transferrcHis fcilicct fymbolis, virga Mercuriali.caduceojdnobusmter fe
connexis ferpentibus,&: duplici copias cor- nu fignificatur, homines
fapiencia et clo- qucntia pra:Jitos rerum ommum copiam facile confequi Sed
fign.ficat eos,qui pra:- dii:i 1(0 Koyo) ivS^ict^irep 7rp<popiKOJ . nammulti
quidcm funt doclijat elmgues, et quorum domi doclrina filet,foras pro-
direnefcia . Ac ali) verbofi ac
locutuleij, qui nullum gairiendi modum faciunt, et quibus nihil autparum
mentis. Sed qui- bus vrrumqi dacum,felices . Sic laudatur apud flaccum lulius
Pl«rus lib.i.cpift.3. Nnn tibi parimm Jhgenium, yion incHltiim efty nec
turpiter hirtum : SeH linguam caufis acuisfeu ciuica lUra Reipondere parasfcu
condis amabile car- mert, Trimaferes cderA vicfricis prdmia . A pud TuUium
commenHatur ncfcio quis, cui promprum, pararumqi ingenium,& qui pra^claras
anmii notioncs pari hngua: volubihtate fciiec exprimeie.Sic apud Pli- nium i
cpift. iz. A liCio.iuris pcncilTimus mipcnse ornacur. Nec abs rc Socraces ex-
fccrabatur Sophil^as,qni piimi lapientiam abcloqucntia Ieiunxilf:i<r,ics
natura indi- uifas.Qua de re Tullius pra^fac- ijjbti Dc inuentionc. Meminiab
Homero nibui V- ly.ffi ciuilcm prudcnciani, 7m' <TVYicnv Tro- KniySn', et
prompcam cloqucndi faculca tz,-7Ytv ef ur:Viv7iK}iv, hjsomnino vcrbjs : oiS''
iv} ij.iv y.oppii iViMV,iv J'i (pphif Mente "valens,iun£ia efi facundts
gratia diciis . Huc fpectat Ariftotclicum illudj diuitem, fi velir.etfj'
polfe,qui fapientia fucrit cxcul tus . £; hoc fymbola ha^c tacice mdicant . Nam
caduceus difcipIiniCj cIoquentijL», fa- picnrix,fed et fclicitacis notam
habtt,teftc rieriolib.iy.defacns AEgyptiorum htc- ris . Scrpcntcs impliciti
fapicntia? quoque gcrunt fymbolum.. luiianus Impcrator c- pirtola quadam ad
Iamblichum,Mcrcurij virgam ad cloqucntiaj vim dode tctulit : ojov Ef/zir
fctj^S^O) Ktveif >^ S^iiyeipHf KA- ^{vi^ovTdL^.quafi uirga Mercurij
moues^at' que dormientes expergefacis . Idem poft : 'TT^iTTH cT' ipux KoyU
fy.et^imtv> fi<^i Tfo^piy.ovoviA <ri, ^d^S^ov «xeV Tty xa- BivSetv
TToim-, tiLhh! iv t&> Kiviiv SnyH- fHV y.ciAKov i9iKeiv
fj.tfJLHirSou.Mquum eSi te,fiquis Mercurij eloquenttA prdfidis difci pulus.aut
ft mauts alumnus, virgam non fomniprouocandi gratia traciare,fed illum imitari
ad mouendum ^ excitandum . Et quia virgainccr duos fcrpcntcs uiieric<fla eos
pacauit, hinc alii caduccum ad paccm rcferunt.Plinius lib.ip- Natur. hift.cap
5- ficHic tamen complexusanguium et eftc ratorum concordia.caufa vidccur
efle,qua recxtera! gentcs caduccum in pacisargu- mcntis circumdata efligic
anguium fecc- rinc. Etenim plcrunq^ad pacem componcn dam legaci caduccatorcs
mittuntur . Huc lefpexit Ifldorus:Mcrcurius,inquit,vitga tenct,qu^ ferpentes
diuiditrnam bellantes et diflidenres incerpretum oratione fcdan- tur.Concordia;
ctiam fymbolum efle cadu ceum fcrpentibus implicitum cxantiquis apparet
numifmacibus, ac inter castcra in M. Antonii Tiiumviri numifir.ate quoda, in
cuius vna parte,mulicris laurea corona fubcapitis vciaminc redimicsE caput eft,cu
hjs literis, III. VIR. R. P. C. in altera dui manusiuncla^caduccum hunc tencn-
tcs, cum hac infcnptione, M. ANTON, C. CAESAR. quod proculdubiepro con-
cordixjqu.-e cunc inter Carfarem,Antnniu, et Lepidum erac, (ymbolo pofltum fuic
. lumblichus inepiftola ad Dcuxippu: Rc- ucra Deus qui(piai» fuic, qui
hominibus Dialedican: ofleudic, et e cosl© dcmifit. \'el,vt q,i!jda dicunt
cloquens Mcrcuiius^ qat m m^iubus Dialc^ica» fymbolum gc- ftatj ferpentes
fcilicet fcinuiccm rcfpicien- ics. Cornu vcro Amalchcaj quamuis My- ihoiogici
refcrant ad i^egioncm anrea fteri- lem et infecuijdam, quam laborc et indu-
ftria Hercules fcraciflimam leddiderit : ncs camen hic facultariim 5s:bonorum
co. puAi*^ orawum rcrupi abufidantiam in *" terprc» Cadueeu fignu eU
quentiA, "Et pacis. M. Ant$- nij Trium uiri num mus . Serpentes Dialecii-
cdfmbo- lum . Amal- thei, (or^ Emblemata. ^id per hei. cor» u,ex Sto nal ad
aboYem >atmm . tcrptctamur » qiis viru.rcm et libcralem omncm eruditioncrB
coiircqiiiiuredcbcat. Qj_iocl fignfficat huius Embicnharis infcri- ptio. Apud
^tobarunj H ippodamus Thu- ruisciuicatem bonis lcgibus couftitutam, coriiu
Amalthea? appellat:quaudoqCiiclcm bona ingcnia eius bcncficio profedlum ca-
pianr,tum morcs.ftudiajcgcsqj Haiit opti- macitem rariones rc^fia^ et
a»qu?,pietas,fan 6limonia;reucrenfia.£nimucio (S^isquis i^alladias totis
^nquatribus artes Emit,i^ Aonij poculafacra iugi t Huic nil deejfe poteflyhuc
pleno copia cotnu Imperat Attalica conditione frui . Ab hac fcjitcutia non
multn ablcc/Iit Socra tcs.qui HcTo yip A' [jLetK^Hcts Kipetf 6 J»;- y^uBVJf
tsTe&f.j^vcu yctp <TU[j.^oKov,av iJ.»Tfs ffJLftKSuv, dKK\ipyetTils,
TTetV^' e ^HV Ayet'^et' Ketrd f/.6V T»V etfxetK^Hetv y Tou fjn) ixaiK^e^vo^
TfltTTo^iya * KetTet Sli 70 Ktpetf T» iSacs" ipy±TtKeoTdLTn gvtos r»v
ipyef.Ti]v iv(Xi)pLei^Vi<^^o^ • /SoTpvi cTg iv t^ KipetTt HVcfu y^Tet
OfAOtet, 57/ iv T*r ygeap yia. Ta.vTet ivi^ty av ^p^ietv t^itev - J^to )ieiu
i)(OVTe( etuTo-,H3-etyoVTeu, 0, Tg etyet" S^eufxaVty^ ij etyet^il Ty^» .
Ideft: malthe£ cornu fic interpretabatur,eum qui dem fignificaretqtti minimefit
difiolfitus, fed operi intentitSy gerius omne b§ni confip- cuturum:Fer cornu
ver4^ houis, quod ani- mal eB laboriofijftmum.virum operarium intelligi : Vuas
autern (^^fimilia in cornu haberi y quia ex agrtgultura confequimur quAcumqi
necejfaria funt. Itaq-^ ipfum ge- flantes inducunturbonus genius bona- fortuna.
Hanc Socratis fentcutiam de cor- nu Amaltheaeobiter volb ira reftitui : T9 yeip
Tov <i[^etK^Hei{,s Kipetii^»yK[JLiVOS TOI AVTns 7iVOictyet^opa.s «^/a^gy.Amaltheas
cornu cxplicansco referri volcbac, vt e.Tec fymbolum, quodcfignarciur is, qui
mini- mc dilfoluruS ellet, fed uuenrus opcri.gc- nusomneboni
cofccutuium.Vocabiii m cntm Amalthe?,loco a»)^cfcA^a>K}j-,hoc ert, non
diffolutiy poiiijper coruu vero bouis, &c-In CoIIe(ftancis ex Philemouc dc
pccii nia idcm mtclligitur T(j TVls A ' (J.eLK^HetS S^okh^ hvcu Kipets, oJov
ypet<p>iJtv 01 ypet^HV Kipeti (^ooi i dpyvptov i^t t»t', ietv ty^s, Kiyt
TTpo: T^S*Ji ^isKHt 'TetvTet crot yev»rs7ou • ^iKotyBoV^.oi y fjLetpTvpes,
ffVVotKieu. Futasne AmaltheA cornu huiufrnodi efje, G^ualepiciores cornu
bouinum d^pingunt > Argentum efliquod fi fjabueris, petas Ab ipfo quicquid
volesyomnia ttbt adden* tur, Amici,auxiliatores * teftes» domuum mul"
titudo . Amalthcas iftud cornu,pra!ter cxtcros, ad fclicitatcm et fortunac bona
rctulit Dio C h r y foftom . O ra r . i . Dc fortu na . H u iu s
prartereacpigraphcmcrainit Ciccto in Ca- toncMaiorc his vcrbis : Tc,
Cyrc,beatum. ferunt, quoniam virtuti tua: fortunacon- iunda eft:qux petita
vidcntur cx Occono mico Xcnophontis.Qu^o ctiam rcferri po- tcft adagium cx
Cicctouis cpiftolis familia ribus: Vf rmtc dacc,con4itc fortuua . Vno
verbo,vitiscIoqucntibus,Iitteris& ingcnio VirtuteJ poIlcntibus,praEcipuc
autera virtiitem am (^f^ce, co^ pkxantibus,copi? cornu,idcft,ielix et pro n^ite
for- fpcrafortuna, et retum abun^aiitia facile tuna^^ adiungitur : Plautus in
Amphitr. Virtus,
in<\mZyomniain fe habet.-omnia a/funtbo» na,quem penes efl virtus . Scd quid fi ilia. a foftuna vi«cacur>audiamus. toxnim
f i z A. Fortunavirtutcm fuperans EMBLEMA . Y^JE S AREO foliquam fuperatu^
milite, vidit Ciuili njndantem fanguine Pharfaltam\ Jam iam HrtUurm moribunda
in pe&ora ferrum > Audaci hos Brutus frotulit ore fonosi Infeltx
virtfis, ^ folls prouida verhis, Eortunam in rehus eur fequeris dominam ?
COMMENTARII. VXr. ftrciuius et militatis fibi ipfi gla bcllo ciuili,ciim Brutus
vidi/Ictfcfupera- diopcdus trauruerbcrar, vnde pro- tum iri> quibufdam
dcfugafuadcntibus : nus iu cafum apparec. Non cettc pcdibus,inquit,cft
fugicndum, iNTERrECTo luIioC^farca Bru- fed manibus : tandcmqnc arrcpto gladio
to et Cailio, vt libertaicm ciuibnscrc- prorfus dcfpcrans fc ipfum confodit,
iu- Mots pcam refliruercnt, restamennoncefllt vt uantc Stratone Rhctore.Dicn in
Augufto Mnrci ipcrabant. Siqttidcjj^ cxtinfto Caflio in rcfcrt tum vcrfus hos
pronunciaiTc^ui in Jr«//, cragoedia .ffag^dl.aHcrculi ^ribiuuKLir: a 7\riy.ov
ai ipyov ii^Kovv, au S"' ^lpctiS^^iKiuis T\f- ;)jM.hQeeft: O mtfem virtus,
qHam^tu res _eras nugatoria'.equiiiem ferio in te extrce- hariat tu
fortunAitiferHiebas . Vcl ftc: 0 . miferct virtusyergo nomen inane eras j ego
vero te vt rem folidam exercui, quamuis interimfortunA feruires . Sigiiiffcabat
tunc qiiidem tcmporis phismomcti Sc viriiim fortiuia: quam virtiuifiiiflc,
virosqi bo- iios improbornm machiois frados et cx- tindlos.Alciatus Parcigdyn
libroi. cap. 7» retulichaiic Brutircntcnriam, yfurpauit- qucin Epicaphio a
rcconfcripro de Pyrrhi >^nglcberma?i Aurclianenfis Academise lu rcconfuiti
(Sandius Senatotem Mediola- uenfcm hunc Pyrrhum dicitj mortc, his omnino verbis
: ^luisnon malignas mortis accufat vices, Virtute claros quA viros prAceps
rapit > Viuaciores improbos coruis finens? £n Pyrrhus ille, tot animi
illustris bonis, Lfitoq; clauo,eff ante prAreptus diem : Frufira putauit effe
te virtus De^m, fortuitis feruiehas cafibus, Lpnga effet hifl:oria,longa^
ambages, om iiia,qu2ead Brutum pcrtinent,huc refcren da cncnt. Bellumenim
Bruti& Ga(fii cfi Csfare fcripferunt T. Linius, Piutarchus in vita M.
Antonii, et M. Bruti,cu-ca finc, et in vitaC.Cxfaris.etiam ad finem,Anto. nius
Sabellicus in <5.Ennead-lib. 8, Appia nus lib.4. de htWis ciuilib. Val.
^vlaximus nmltis inlocis, Suetonius in Augufto,Lu canus i.Fharfalix.Rcfcram
tamen paucu- laex Epitome luHi Flori in Liuium: Cac- far,inquit,& Antonius
apud Philippos va rioeuentu contra Brutum et Ca(luim pu- _gnauerunt,ita vc
vtiiusqj dcxtera cornua Yiccrint,& caflra quoque vtrinquea.b iis, q;u
vicerantjCxpugnarentur.Sed in^equa- lcm fortunam partium mors quidem Caf Cii
fecirrqui CLim in eo cornu fuiffet,quod pulfum erit, tottim exercicum fufum ra-
tus,mortem flbi confciiiic . Altero deindc praslio viclus M. Brutus,.&
ipfefiniuit vi tanj,exorato Stracone fugx comicc, v c fibi gladium adiicercc.
Annorum crat circirer quadraginca. Verbaetiam Bruti refert ide Florus iib.4.
hitl. Roman. cap. 7. in ha:e vcrba.-Capta funt hinc C.Tsfaiis caftra,inde
Cairij . Sed quantocfHcacici: eftfortuna quam virtus?& quam vcrum eft
quodmo riens cfflauic,Non in re, fcd in verbo tan- tiim efTe virtutem .
Vidoriam ilii pra^lio errordedic. Verbaautem ipfius Dionis Iib.47.circa finem
h^ec funt;AVo^f'¥V//2V 7\]v a-MTnptAV d.7rct^ico7A{ J^i TwV a.Kco<nv, isTOV
^ctVATOV HSti OMTOS KCt7i!pvyi, YJJl (iycL&0\i7ctS T^TflS^H t6 npctKKeioV-
aThi)' ^ov ApiTiii Koyos a.p* iiirSct aaKcos. iyca cTs !7g casiypOV WKXV, (7V
S'' dipct iS^iiMVif T.yyy . Cumigitur Brutus fibi mortem confciuifiet, et
famaad vxorcmeius Por- tism perlata cffet, illapbftmaritum fuper ftes efic
noluit, fed hauftisardenribus car- bonibusmorremaccelerauic. Dc qua Val.
Maximuscap. de Artiorc coniugaii, fic : Tuos caftifiimos-rgnes,Fonia,M. Catonis
filia,cunf}a faicula debitaadmirationepro fequentur: qux cum apud Philippos vi*
<ftum et interemptum virum tuum cogno fceics,quia fcrrum non dabatur,
ardentes ore carbones hauiire non dubitafti.mulie- brifpiritu virilem patris
cxitum imicata; fed nefcio aii hoc forcius, quod ille vfita- 10, tu iiouogenere
mortis abfumptaes. Sic Martialis lib. i • Epigram-45 . Coniugis audifftt fatum
ctimVortia Bruti* I.t fuhtracia fibi quAreret arma dolor : Nondti
fcitii,ait,mortem nonpofje negari} Qredideram fatis hoc vos docuiffe patre»
Vixit,^ ardentes auido bibit ore fauillas. l nunc,<&>
ferxum^turba\molefia, nega, Simileamoiis coniugaiisexemplum extac apud
Plin.Secui>d.um 3..epift.i6. de Arria Pa'ti Thrafea; vxore. De hac idem
Martia lis eod.lib.Epigr. 14. Qafia fuo gladiu cum trader.et.Arria PAto, ^^em
de vifceribus traxerat ipfa fuis : Si quafides, vulnus^ quodfeci,non dolet,
inquit ^ Scd quod tufaciesyhoc mihi,Tue^ dolct * At vereor, cequis nos hic
putet nimis di- ligentes,quareadalia properandum. FORTVNA VIRTVTEM SVPERANS]
Mirnm quantum pagani veteres fortunac» tanquam numuii ttibuerinc.Ex n.uiltis
nos paucula.Ouidius fic Trift.y. Eleg. 1 5. Rara quidem efi virtus,quam non
fortuna gubernet, maneat fiahiliycum fugit iUa,pedc, et Horatius : TortunafAuo
Uta negotio Ludum infolentem ludere pcrtinax, Tranfmutat incertcs honores, Nunc
mihi,nunc ^lijs be?iigna . Kx 2 PlautAis TovtiA V- xoris B li ti mo.i . Ar:U 7,
fi mo. s TtT. Tortun/i pct??:tia . AndteJE A. Ptautus prcU(!oI«5 prnfpEfh hoeee
erit • CeKtum do^um hominum eofiHit fila hde deutneit dex lcortH7ifi»ntc^-^ hoe
verum eji^perinde vt (lua que fortun^ vtitur, Ita prAcellity a,tq\ fcipere eU
omnes diBitat: Bene vbi quid confdium dicimus accidif' feyhomir/em catum £um
ejfe decleirAmiiiMultum autem illu» cui vertitmcile. Sed et Sallult iii
Cati!ina:Fortuna inom- ni iedominaciir;ait. Fortuii^ deiiiq; do- miiiafn enfe
reium, dicic Ciccro lib. f .Tu- fcul. quasft. et in Orac. pro M.Marcello.
Deforrunaelegancer Plinius lib.z.c 7 ncc inin.is vcnurte Virgilius in epigram.
De Forcuna . CAfireo milite] Csfaris Oiflauij et M. Anconij copi js . Ciuili
vndnntem fanguine Pharfalia] cruoie ciuium redundantem Pharfaliam . Minos vf"rficulum
hunc Jeuialiqua muta- tione corrigic : Ciuili vndantem fanguine fra^U4 humit \.
in'j quis ira malic : Ciuilti plenam fanguinti JEmathiam * Kam soxyfharfaltam,
non benequadrat ad hunc numcrum,vt cuius antepenulci- ma.n le-nper produvftam reperias,
apud Lucanum maxime. Sic cnim illelib. i. de bcllo ciuili : T Hac mercede tuos
Fharfalia campot Xmpleat » et Ijbro 6. tiga deuexHt Tharfalia forrigit^ mus ^
Irem i>i Specfari e toto potuit Vharfalia mundo . et pa/Tim in (equeniibus .
Catullus tamei* ineodern vcrfu variauic : iharfdliam coeuntt Pharfalia teBa
fre^ quentant . Eftautem Pbarfalia campus Thcfl[a]ia:,rin ?hayfif'
quobellorumciuiluim procellse detonuc- ^ci^. ruiit. Lucanu^
Phjr(aliiin,Thc(raIiam,A»« mathian>,AEmoniamj Maccdoniam* Phi- lippos,pro codem
numcrat lamiam JfriBurus] morff proximus,(i- bi violentas manus proxim^
allaturus . Audtclore] voce hominis dcfpcrantis ^rrem< Moricm fibi confcifcere gloriofum et
ma- f^^i affer'^ gni animi fadum multi putaueruncprae-^ ^hMfnid-t cipuc ex
Roiiiaiiis,c[uod noii probat Ari.- ftoteles in Erhicis lib.^.his vetljistTo
«tj* Bvno^KHV (pevyovTet i^ivletvt »" epaTu,, w rt ^VTTDpOV, dvtS^peiiS,
«fcAArt IXAKKOV ^U' a5 . i/.AKdLKtA ydp To (ptCyeiv T« eVi" T9VCt, i)t QTt
KaKoV VTIOuivi), CtA.- Ka ^VJycov KAKov • id cil; Mortcmfibi con^ fcifcere
fugientem vel inopiay^ ^vel amo" remt vel aliquam moledip/m, fortvs animi
magniqi non efifed angujli potius timi di-MoRities enim efi fn^cre ardua, 0>
non quod exf^e^et bonum fed ciuodfugiat ma- lum. D. Augullinus quoqi Catonis
failu tribuic potius igiuuia:, quam fortitudini . Et Chryfoftomus defperacionis
radiccm, ignauiam dicit. Infelix virtus. ^c.] a Thn[x<iV ApiTt) • vcrba func
Bruci,apud Plutarchum, Dio- nem,Zonaram. Manilius : ^ltiinetiam infelix
virtHs,{jr* noxiafelix . Qiio fenfu dicicur a Septimio Florente li- yiytu >
bioaduerfns Valentinianos, defalttix vir- r^^ifyi tus5 id eft, inftabilis et
motoria: Tantum quod defultricem et defeflricem illam vir tucem nou vult.lta
Seneca Hercule Oeteo: Sine hosie vincorjquodq-^ me torquet mants (O mifera
virtus) fummus Alcidddies„ Soluprouidaverbis.] In hoc fequebatur yi^ftiv
quorundam dogma,qui aflercbanr.Virtu- ^^,^ tem nihilaliud cHe quam verba Sc
voces . cuiusmeminitctiam Plutarchus Commc. -^^ De nipcrftitione,vbi hoc,quod
ante affcri- L^^^f. pfi fer&,citatex Poera quopiamtJ tAiV-^I' ApiTii,
hoyofApA i}(T^A, syuJ^' tpyov (Tt iia-KovVy eup^s tz/V 'TrKaTOTroiGV etS^tKi a9
T»;V yovifAov A^zffda-Hf iiS^ovyis akoKA- cr/ifcf.Idem fcriptum rcpcritur
(curenim iiou reperatur, quod fefc vlcro of?crt?J in Epirorae hiftoria^ Roman^e
quar L. F/ori nomine circumfertur.'Quantocft,inquic, cfficacior fortunaquam virtus?quam
vc« rum clhquod moricns cfffauit,Non in rc. fed in vcrbo tantiim cde virrutem ?
Haec lib.4.Ca:ccriim ad corum opinionem,qtti putarunt virtutcm nihil aluid efle
quam vcrba, Horatius vidcrur aUufiftc inepifto- lis, ciim ait r Virtufemverba
putof, vt: Lucuml-ign^uj. M I K A eft fortun?- vis &potcntia,qa5 vel ipfam
virtutem vincit& piofternitfa:-, pius,.quodSenccahis vcrbis odendit ; Ini-
^^.^^^ qua raromaximis virtutibusfortuna par- cit.Idem fentit QXurtius
lib.S.cum aic r C^is uegc; cximiam quoqucgloriam fjc- £iui . Emblemata ' fm
fortiin? quam virtutiscirebcncficiu ? Fortuna rcbusfamam prctiumc|; confti-
tuic,5c militiajprobram plcrunqj venitin gloriam. Cumqj cain omnibus rebus, tu
vcro maxime in rcmilitari plurimum po tcft. Dcfortunarfxuitia, pcrfidia&incon- ftantia
pulchre Virgilius in cpigrammatc De Fortuna. Vaga, {aic Plinius) incoftans,
inccrta,varia,indignorumqj fautrixrHuic Gmniaexpcnfajhuic omiiiaferuncur acce-
pta,& in cota rationc mortalium fola vtra quc paginam facic . Huc non male
qua- dranc Menandri fenarij : wetyyctsr^B vovv iyovTZi' ouJ^ivyAp tA.sok
dvSpeoTTivofyov^f gV/V,ceAA' o tw? Tu^yjf-Scc* W TTpOVOlCt S'' ii ^VilTtJ,
KCtTTVCf . Xffji ^KilVctpof . '7rei(l^i]7i, K dv ^g/^^S* ff9i fAi . ATTctv^'
oa-A vobixiv, \iyoy.iV,« T/sfitr- Toy.iv, rC^ii i?iv » JF/xft/ cT' feV//eV
iTriyiypAiJ.' fjiivoi . Vefintte metem
hahere: nam nil amplius Htirmanftmens efi.tota fortnnA manet . Mortdlis autem
fumusefi prudentia NugAq; non-vos poenitebtty credit^t ^^Acunq; fentimus
^agimus y veldicimuSy 'Eortuna cU det-,nos qutde infcripti fumus . Hiiic
perfuafum veteribus paganis fuic, virrucem cngi feruireforcuniE) quomcro
delirioplures Roaiani,ijq; viri graues la- borarunt,ac ne id contii)geret,fibi
ipfis po- t us violencasactulerunt manus.vcex Sene ca,PIinio
Secundo,PIucarcho,& ali js vide- leeft. Acfuichaec Bruti, ideft, hominis
pagani,nec vere PhiIofophi,imo vero de- (peranris, et prifcoriim cenebrionum
opi- nio,qui quancum in coerrarint, colligerc eft facillinuini exfcripris
Platonicorum et aliorum,quorum fuic iudicium acrius, et auc^oricas maior.Cerce
non multum ei po reftobe^Te fortuna,qui fibifirmius invir- rucequamin fortuna
pra^fidiun» colloca- '4tis uic Viftus enim omnia,quai inhominem r caderc
pOi]anc,fubcus fc habcc,eaq; defpi- ciens cafuscoiitemnithumauos, culpaquc omni
carens,pr2ter feipfam nihil cenfec ad fe pcrtinetcjvc redc docec Cicero Tufcul.
T'& La>flanc.]ib. j.De falfa fapientia, cap. ii fe ^^•^^'1' ^^fo
cenfendus eft fortis, et ma* ^ gno praedicus amiTjOjC^ii vcaliquod dam- iium,
aut alioqui afperam vicaecalamicacc cftiigiacvitac fibi vfuram adimic : quodiu
Ckomcnc Plutarchusexaggerac. Cum c- nim poft mircram acccptam cladcm in bcl loconcra
Ancigonum, Clcomcncs rebus CUome^ omnibus defpcratis admoncrctur a Thery nerhx
clonc, vt fc interficcrct; Gcncrofum vcro g^^'^^' putascnrc,inquit, magniqi
animi facinus, ^»^» fibi ritam adimcrc; quo vno nihil facilius autpromptam
magiscffe potcft ? Id vero ignauihominis et inconful ti maximum ar gumcntum
eft. Quis cnim cum,qui fimi- lcquidpiam in fe Lcccperic, nona fua ip- fius
ignauiavidum cfieconficebitur ? Mio nime eft opp;ccnda mors,vthoneftasadio ncs
decrcdemus.imo diiigeiicer prouidcn dum, vt ipfa mors in fe generofi quidpiam
et honefti habcat:quia cum probro non mi inmo coniun>5luai fit,aut viuere
aut mori fuicaufla velle. Quod fi aliquando cogi- tandumelfe videatur (quod
nunquam ta- men pcrmifTum fuit iultituto Chnfliano) idforcallc permiccicur, cum
nulla fpcs fu- perfic aniplius defc^ndendx pacrix. Red^ ille quidcm,fed veiius
Poeta : Kehus inince) tufacile efi cohtenere vitai Fortius iUefacit,qui mtfer
effe potelf . Huc Martialis in primo ad Dccianum quendam ; Nolo virum facili
redimit qui fanguint famam : Hunc volojaudari quifine morte potefi, Idem fic
lepide perftTinxic Fannium : Hofies cum fugeretife Vanniu^ ipfc peremit'^ Dtc
mihi,non furor efi,ne moriare,mori? Locus apud Gratianum cft eiegans x;. q.
j.ex fcripris Auguftini in Ionam;Noii cft ^emint roftrum,ait,mottem arripcrcfed
illam ab alijs libentcraccipcrcj vndcin perfccutio- '^i^(^^ nibus mihi non
licct propria perirc manu, ^i^^^^ • abfqjeo vbi caftitas percellatur,(ed percu
tienti colla fubmittere. Idem Auguftinus contra Petilianum:Non veneramur nomi-
ne Martyrum eos,qui collum liga.ucrunt. Huc videntur .-^ttinere hi miroi
veteres: Heu,quam efl timendus, qui mori tutum putat . Crime-fi relinquit viu^ qui
morte appetit, Moriefinecef[e,fed non quoties volueris . Alcerum laidcre ius
proiiibcc, fic ncqj fc- ipfum penriitntur.Ita D- Auguftin./nno- cencia
veraeftjquas nec fibi, nec alteri no- cecquoniam quidiligic iiiiqiurarem,odic
animam fuam : et nemo non prius in fc, quam inalcerum peccac. Benc Ij- Paulus
ad Ephef. 6. Carnem fuam nemo vnquam odio h^buit,K^£^tK pofijs huc quod Senc- K
K 1 ca Andre^ Alcilti ca confolatione ad Polybiiim,cap. 3. Et quainuis video
morcis fponranearconfiliu probariapud Plinium 5ecundum lib. i. epift.i. tamcn
ab eo viri fapientes fempcr abhorruei-unt,adeoq3 Roinani iurisau(fto-
l:iriscon' res.Scilicetalterinon parcerec,qui (ibi ip- f.:Ui mor "Oii
pepercit.I.3 §.{ic autcm,in (in.fF.de tem Ipou bon. cor. qui anre fentenc
Siccnim Mar- raneapro cian.Qui libi iion pepercir,mul to minns hibenf * ^^^i
P^rceret.I.omne (Je.i^lum, §.qui vul- ncrauitjfF.de re miiic.l cum aurem,§. cu
cxcipitur, tF.de .-Ediiic.ediift- Malus feruus. credicus efljqui aliquid
faciacquo magis fe rebus humanis extrahac.puta fi laqueii torficfi pro
medicamento venenum bibir, prascipiteve feex ahomific, aliud vc quid fecit, quo
faifto fp::Taric mortem prxuen- turum, ranqua;Ti nihil noiiin alium aufu- rus
qui kasc aduerfus feaufus effec Quin- imo apud Athenienles morisfuit, fi quis
morcem fibi admoui(Fec, manum, qua» hocperegifFec, abfcindere, ac feiund-im a
corporc humo concegere. Vcfania vecusde feipfiscam praue ac nequicer iudicacium
nufquam plus haberedebuic,quam fapien tum iudicium . £x mal cis profero vnum
Solonisfd inculpacum . Solon cum Achenas Pififtra- piens fii* tus occupa(Fec,
vidececque conacum fuum ilHm, omnem fruftra e:Te pro libercace, arma et fcutum
ante forescuria; ponens:o pacria, inquit, tibi et diftis et fadlis opitulatus
fum,atqueita domum abijt, in pofterum quieturus. Mihi meriro videtur graue il-
lud Velleij Paterculi lib. i . vbi de Cxfare ; Inelu(5labi!is foctu.ia; vis,
cuius fbrtunara mutare conftituic, confilia corrumpiclte qucrQinppe ita res
habec, vc plerumque quiforcunam muracurus ell: Deus, confi- lia
corrumpacefficiacq ; quodeft miferri- mum,vt quod accidic, eciammerico acci- difFs
videacur. Ka;c Pacerculus.ldem iudi ciumM.TulIij in Ligariana defenfione:
Mihiq'.iidern,aic,fi proprium verum no men noiirinuli quxricar,faca!is quedam
calami^a!) incidille videcur,& improuidas hominum mentes occupa(Fe,vc ncmo
mira ri debeat huniana confilia diuina necedi- tate efFe fuperata. Loquitur de
victis Pom peianis,vi6lore Caifare.Ca^rar in y.dchcllo Gallico.-Animiefl
iftamollities, inquic,no vircus, inopiam paulifpcrferrenon pofFe; quife morti
vlcro ofjerant, facilius repe- riiintur, quam quidolorem patiencerfe- fanrjdcm
pene Curciiislib.j. dc Akxaii- drige(\is:Foriium virorum raagiscft mor, tcm
cOi)cemnere,quam odifFe vitam;fa!pc t^edio laboris ad vifitarem fui compelKin-
tur ignaiii. Acin primis audicda Vox Hero dia!)i 6 ypiiS"' div<S'pAfy^vvcti^i
Ti yj/u (T«- (ppOVctf G"jyi(T^CfJl ^V) U^TTdLp^^^V TA (^iK^
7i<rctiipipeiV TA ^poTui-rToVTdi: Viros generofcs atcj\ fapienies decei
optim^i qui- dem optxreyfedferre qu&cunque incidant, Laudaca non temere
fapientibus et coful- tis homiiiibus M.TuIli| fentencia,qui cum vidcrec fraclas
omnino et excra fpem po- ficas cfFe Pompeianorum copias,cum Ca;- fare et CrafFo
fencite maluic, quamiis, quos vincerefe minirac pofFe fpcrabat.ob- fi(krc,aut
etiam vetbis moleflus e(Fe.Nam ncq^ pugnandum fibi arbitiabatur effe tu- tum
auc facile concra cancas opes, nequc permanendum in eadcm fenrencia,conucr- fis
rebus,ac bonoru])i voluncatibus mimu tatis, fed temporibus alFentiendnm. Nuii-
quam enim,vt aic il!ejpra:(^ancibus in gu- bernanda Rcpub. viris laudata cft in
vna fententia perpecua peimanfio:fed vc in ni- uigando cempeftari obfequi,artis
efi:,etiaft portum teners nequeas;cum vero id pof- fis, mucata velifica ione
affequi, flultum efleurn te.icrc cum periculo curfum,quc ca:pcris,po:ius quam
eocommutato.quo velis randein perucnire:fic in adminiftran- di
Republ.prudentibus viris propofitum debet e(le Otivm cvmdigni- T A T E : et non
idem femper dicerc : fied idem fcmper fpecFare . Qu^ laus Catonis fuit,qui ciim
effoc eo ingenio, ijsquemo- ribus,.vtfeipfum mucate,& CvcSalluftij verbo
vcar) naturami.verfare minime pof- fec,non modo fu^eReipub. nihil profuic, fcd
etiam valdeobfuit? Eum quidem ho- mincm cordatnm, et fortcm, et tempcra- tum
facile patior fuifle,at non tam proui- dum, neque tam circumfpedum video in
iis, quibus erati:i primis ea a:tate, eoque tempore prouidendum.Vtq;
Soliscurfus non redopcr coslum ireacu fertur,fedob liquo,lcni,atq;
moderaco,camenorbis vni- uerfi machinam a:qi'abili tcniperie calefa- cit;Ita
Trincipes &magiftracus fefe popu linonnunquam f^udiis,vc ica dicam, obli-
quis accommodare dcbcnc, vtmelius fit iisconfulcum, quos regi parcfl: non fum-
moinre,(ed a:quiraris vario eoq; mutabi- li pr<cfcripto.In quo
Cicero,quanqiiam in ca;tccis \:ta; partibus oculatus, infelicitcr Japfus Cato:
perti: anin. impr> tur. Emblemata_j 5-17 He ph no s ad- tatio s, ne ipfis
nus m lapfus €ft ca> quam in M. Aiitoniiim infti- tuic (nifcraconcencione.
Nam quamquam non imiitus facear,illius caufse, qiiam pro libetuce fufcipiebat .
optimam condicio- nem fuiflc,non pofrum tamcn qum vna cii Poeta dicam ; Heu
nihd inmtis fas quemtiu^im credere Diuis f Putabac enira fe Antonium tam
facile, et co iure^pofTe de m^dio tollcre.auc certe in ordinem cogere >
vcquondam Catilinam, Verrcm,& alios facinorofos.Non vidcbac, inquam,fe
verfari in Romulidum fa^ce, et ciim aiia vrbs e/Tec, ajiam efle vicam debe- re,
vc noii mirum videri debeac, Ci ei faco iniquiflimo pcreundum fueric Sed iam
fa- £is:ad alia nobis properadum.In eam Bru- ti morteni fponcaneam difputac
Seneca Debeneffcijs z.c.xo- et vndecimo Epifto- larum ad
Lucilium,83.ep4rt.Porr6 in eos, quifibi ipfis violencas manns afFerunc,Ion ge
plura peci pofTunc ex refsrciifimo cum fapientum, cum Hiftorias fcripcorum pe-
lui . Sed prserermiflis alijs fere ommbus fuccurric nobilis apud Hegcfippum
difpu tacio,quo loco hidxi obfidione prelli a Ti to Vefpafiano,excra omnem fpem
coniedi mucronesiamiam in fe paranc, aliosq; ad limile adhorcancur fa.inus. A
qua fencen- ria eos conarur reuocare lofephus, mulcis ijfq; validis rationibus.
Quis enim,aic,ani mam fuam.nohcexip o morcis corporejfi liceac,exfolui ? Ac
loiuere non licec, nili ci,qui iigaueric . lunda eft anima corpoii, -nacuras
quodam quafi vuicuio. Qu^is nacu r2Eaud:or,nifi pr^epotes Deus? Ecquis hoc
anim2:& corporis concubernifi a Deo in- for m a t u. i Q ce r c id e r e a
u c d i ffo c i a "e a u d ea c ? Si quis feruus manibus fuisimpolita
vincu j3,uavoIente et iubente dommo, non ex- fpectatoeuis arbicrio
detraxerit,is damna- bitur,vc qui dominum miuria certe graui arfeceric . Nos
vero Dei polTedio fumus, jpfiq^, feiuicium debemus.-icaqj: vt ferui,ex fpedemus
imperia:vt vin(5li,uos in vmcu- lis conrineamus: vt Hdeles, dQporitumfide omni
et religione alleiuemus. Non eft re- cufandum vnx iftius rriunus,quod a Deo
nobis eft permilTum ac conceniim,nec re- fagiendum iftud profeclo coeleftcac
diui- num nacuros donum. Spccies eft contumc- liacfi quis afpernetui: ac rei
jcia;r, quod ab homitie vel o(F^rtur,veI dono datur:quau- tacura feruare
debemus,quod a Dcogra- tis accipimus? Eius enimmunereac dono: viu:mus et
fpiramus:i^ fiusergodcbcc dlb vt fimus,quamdiu volet.- fiqmdem vtuini quc ad
mgratum hominem pcrtinec, et ci- tius vitacederequam voIet,& diutius vcl-
lcvitam producere,quam volet,qui vitas au<5lor eft. Optarunt permufti viri
pij ex hoc corporc quafi e quodam carcere et vinculisexcedere:nullus tamen cx
ijs vm- quam fuic,qui fibi.necem iwferret- Quod fijquidcft in moi te
Iucri,furti eft inftar pr^ tipere,quod exfpe-ftatur.Si viuere bonum
cft,facrilegium eft viram amittere anrequa repofcacur.Si gloriofumeft in
belIo,mul- to gloriofius eft pro patria mortem oppe- tercMalo hoftium larocinio
perire,quam meo;Iatrocinium meum eft,fi mihi manus intuiero violencas^fi
hoftes, beneficium e- rit: vtqj hanc mihmecem faciHus perfua- deatis, mimftras
veftras manus poiiicemi- ni.Sed neqj meo ipfius, neqjveftro fceleie perire volo
. Nonnulii ex vobis afierunt, fuaue efic pro iibertate viucre . Timidus eft,Sc
qui mori detredat ciira oportet, et qui mori cupit.cum nonoporteat. Nam quis
nefcit eife muiiebre, nc moriare mon velIe?Couftac cnim aliquando vfuuenifle »
vt percuif^ metu nuilieres, cum fibi ali- quod imminere periculum
pra;(entifceret, fefe de edito Joce dcdjfie pr3ecipice.s.Keue- ra qui funt
animi angufti et pufilii, quid- cuid timendum putantjhorrent, ipfumq ; mortis
metum perferre non pofi^unt . Ac .vir fortis,qui non metuit ea,quaj inftant,
quxqj futura funtcogitat, non trepidac. Quid cauf? cft cur daranetur,qui
feipfum interfecerit? quianihii eft adeo aiienum a naturaj iegibus. Nuilum
eftexanimali- hu-s brutis, quod non confentiat inter fefe mutua quadam
concordia-Natura: lex om nibus infita, vitam tutari, a fui abhorrerc intericu.
Informcm ieciiaqueum homines .inuenerunc:feraj,quanquam immites, iie-
fciunc.Quod fi quis dicac, ferarum raor- fus proarmis efie,dencesque vc gladios
5c ficas videri:quis,inquam, aliquando vidic beiluam vcl adeo ferocem,qu^ n
embrum fibi fecuericfeq; vel muneribus priua.iit ? Nobis quid amicius vica, qi
id ram inimi- cum quam inors ? Deniq; qui vicaiii altc- rius ope confiliove
tutatus ciit, defenfor cftrqui vicam alteri toilere conatur,in(idia • tot
cift.Si crgo necem tam iTiiferam,tamq; ab orn.r,;, nondicajm huraanitatc, {ed
vri- K K ^ Hcrfi 8 Andrea A. werfi nirara alicnam, cciiremiis execrabi-
lem,quid caiif^ ef-l, ciiripfi nobis inferre volumiis? lure infedaremiir cum
guber- natorem, (.]ui comminTam fibi nauem faxis illideret, vel eam
quoquomodoad naufra gium faciendum perforarecinos a Deo no bis comraiiram
noftri corporis gubemacio nem ferro exrcindemus,& voluntario nau
fragioaddicemus? 5ed obiKjrur mihi cita mors cLim peruenero in hoftuim inanus j
hoc fi ita eft futurum,quid faciam hicri,fi quodab hoftcmetuo, hoc mihiipfe
infe- ram? fieri enim poten:, vt defajuiat hoftiJis ira.Id nonaliter fc habet
ac Ci quis guber natoimetu tempeftatis,qua{n przeuiderit, nauem fluctibws
obruendaw curet.An ve ro quod fupplicia grauioi^a fitexac^urus hoftis,ideo
patatis anceuertedum ?an quia forcis et inrrepidi animi cenfetis argumen-
tiim,morcem fibi confcifcere ? Sed ita fc «^erere imbecillitatis pocius
habendum ert fuffugium.non trophajum virtutis.Sitigi- tur apud nos
conflitucum,id neq; elfe for titudinis, nec habere aliquod momentum vtj
licatis.Quid enim adiungam violaci de pofiri religionem ? Deus thefaurum deiit
optimum, indufum iilud quidemin hoc fidili vife.idq ; cullodicJidum dedit, pro
arbitrio,tempeftiuc repeticurus.Nunqnid in vtroqjcrimen, vel abijcere depofitum
non repofcenci, qui dedericjvcl negare re- pofcentif Posnainfamiajert, fiquis
homini Sepofitum non reddiderit : quanto magis Yiolate Dei depofitum? Anima
incorpore dcpofitiim eft, quam vt inutilem nob-s re- inittimus, atq; domo
pellinuis,corpusq; ipfum fui gratia fpoliamusatq; interram refoluinuis.Cur hinc
exeundi prxcepcum non c.xfpedamus?Miles non difceJit a ea flris,nifi accepra
tefferatferuus imperiodo mini retinecur:fin alicer fecerinr,alter de-
fcrcor.altcr fugitiuuseft- Qu^i (eruus hc- rum fugerir.p^nx eft
obnoxius.quaquam improbum fugerir . Nos cum opcimum omnium fngiemus poifumus
non aftringi impietatis flagitio? Hajc ille longe pra^cla et erudice, vt nihii
apud Platonem vel fapicnces alios eruditius. Vide Ladat.lib. 3.C. I 8.& ^3
inicio.Platoin Pha:done ani- mam in duas partes diuiditjvnam eleganti
comparatione,feroci,effr3eni, et indomjto cquoalTimilai: alreramequi
manf«eti,do- cilis,ac fra^iio alTueti, fe(foris moderamen |4ciiwferentis j
ncciionad atbiuuiin ?ius compofiti, imaginem prxfcrrc doctt r Vt hxc ratione fe
duci ac rcgi paiiattu i cui facileobcemperat ; atq; idcirco fortitcr&
conttanter calamitates omnes ac fludus ad uerfos defpiciat . Ex hoc fonte,vt
opinor, Ethnici Philofophi vanam illam opinio- yana nem deduxerunt, et
vmbratilem illam con ffy„i^^ ftantiam hauferunt, qua ad ftudium ima- pfjiicj
ginarix cuiufdam virtutis fefc impellebati pfji^ fals6opinati,fibi fuajq;
pofteritaci hoc mo do foma ac gloriam fem piterna partum iri* Sed qui
Chriftiana Philofophia in)buti siir, nullonegotio deprehendunt, quicquiddc
fuaconftantia fapientes illigarriunr, ne la- tum quidem vnguem a vitijs
difcrcpa- rc . Siquidem conftantia aut fortitudo iN lorum mera pertinacia eft,
ftupoique fce- pticus, magnanimitas fuperbia, fapien- tia ftulcitia. Verum vt
ad metam pro- peremusjfapiunt, qui fortunas vocesferte conftanti poftiint
animo, non qui rebus dc fperatis confilia qua^runt animam euocan di, et vitae
nobis vfuram permiftam antc- iiertendi.Ncq; enim tam arduus et afper eft cliuus
; quiad virtutis arccm ducit,vc ab afcenfu deterreat difficultatisopinione.
Fingirur anguftus et pi^ceps.perplexisam yiftut bagibns,& fpinis obficus,
vbi nufquam tu "^'^««^ tum figerepedem et moliri furfum. Hcr- ^dcoai
culeus labor fabul^huicinitium fecit,que ^^^^^f maximo fudore primiim
apcruiftefemi- t^tm. tam hancconfenfu affirmant . Ego vcro ignauias pocius
a(fcribo,quai nihil nifi cii faftidioaggreditur, et inter ipfa prineipia
languidofpiritu,& defpcrato fuccelfu laf- fadeficittnon intendit
robur.necmanusad mouet operi,fuccumbit priufquam explo ret pondus,& fubeat
dorfo;afpicit et mcta tur molemoculis, non viribus ; grauiora pr:Efumit, quam
in re funt, cogitatione : ditferttentata, nec vult tangcreaut expe- riri,qua:
fupra cenatus fuos ac neruos iii- dicat.In arduis con/iftit virtus,non eoin-
ficias:fcd facilis acceffus volenti, planum iter Ci animus fic ac votum aggredi
ac fu- pcrarc.reda tranfltur et fecure cortiitantc affedu, quo flaccido, pedes
et manus ad opus marcent. Amor dux prajcat et volun -^^^^ tas, occupabimus
verticem panfo vexillo, et oftendemus
vidori^ palmara, fublimes ^ aquilas.Dum ftamus ad radicem infra,fu fpicimus
fruftra, et optamus potiri fafti- J**t^^^' gio, a(furgamusoportet : non
defcendunt Robis in occurfii^n iila > quse nacuia vetuic Emblemata_>:
transfern et mutarc locumjfl apprelieiicic re volumus^admoueamur eft DeccnTe,
tra- ■ ietfto fpacio quod difiungit.-fjJe fola non ar ripimusautiatftu voti,
flertejite corporc. Ncc conatu duntaxatopUs.red impetu.qui ex ardore glifcat,
et conantem velut pro- peliatjue fubrepat tjcdium. Nonmetienda funt curiods oculis,
qua; a tergo reli(fla, aut obie^la adhuc a fronte interualla, nec anxic
fuppuu>idHm,quid reftet laboris et quantum exhauftum . Angufti pedloriscft
Sc cffceminati ruminare toties moleftias il femel deuoratas, et regredi in
memoriam corum cum morfu doloris, qua» iam con- coda penc . Cc^itcmusin ipfa
crepidinc montis iam ftarc nos, et affultu occuparc poftecaput facri huius
&augufti iugi, vbi Virtuti fua regia et chronus • Quis igitur mihihic
pertinaci clamorc obtrudat,de la» boriofa nefcio qua percgrinatione ac diffi-
cili? de Fortunas viribus et rora ? Sapiens certe non lenteaccingit fe et
euadit, labo- lis toIerans,im6 ne feiitiens quidem,quem conftantia: arma contra
Fortuna: tela mu- niunt. Stnltorum querel^e audiHntu rpaf- fim, quibus mcntis
errore iudicium omnc deprauatum;addit vuJgus fuum calculu, nonminus indifcretus
cenfor,nec magis perfpicax; vtrinqucin fpeciem ^eftimario, negleda rci
verirare, quam non pcnctrant ingenij hebetudi4ic et caligaittc intellcdu. .
Rationem hic fequamur oportec, aurca prascepta didantemrNec arduum,nccafpe
xum.iftquitjcft ad virtutem itcr,planoadi fffH tur,ipfaq; natura nos in reftum
genicosjfi accederc volumus, iuuatrappetitum cnim j ^ impreflit illius
ambiend^,& commotiun- (f.^ culasad amplexandum,etiam in barbaraac fA-j .
filucftri mortalium ftirpe; ab hac eft con- fpirario et copulaanimorum inter
bonos, amoris enim conciliatrix eft,& conglutinat foedera gentium et
focictates. Cur igitur inauijs,tanquam Phccnrcem aliqiicm foli- tarium aut
pelicat|um, illam qOazramus l Non'hal>itatquidem' inluifliili nympha
hascfcimus,necfordido aut defpe<5lo ali- quo IocoIj atramen nec in tali vbi
inueniri, nequeacat-it nolitaltius lemora, nifi viri- biTsexhauftis,& longa
atqj periculofa pro fedione confumptis, autdenique ipfa vita crudeli manu
expulfa . Nefjs fir hoc fom- niare, nedum facere : prolpedum habet et
inuitatabomni latere,in decliui Sc patente coI!e,rofIs et lilijs
veftito.Spinofus foldm adicus et pcs infimus montis,fed paucis fal tibus
pcjietrabilis, vbi floribus ca;rera ri- dcjit, et ad placitum curforis omnia
com- pofira . Ijigrediamur bonis aufpicijs,& fi- quid obftat inter iniria,
proteramus auda- ci calcaneo Si inetus vulnerum,armari po teft ferrara folea,
ab iiicude et malleo pa- tientix. Quid ? tam pauida nobis effe pedo ra vthsec
terreat? vel vitxetiam faftidium inducant? Vana vanis formidini func nimi
rum,& conremptiflinia timentur,quje ta- men nihil in fe habei;t firmuj-n
suc forte; interim mouent:quomodo? vc vmbrainfan teSj feras rubens
pinna.porcina vox elepha tes, curriculi ftridoraut rotarum verfa^a facies
leones.Imbellcs et imbecillcs fimus, fi ad hzc vel pilus fc erigatrvir non
cedit, inquofanguis et virilis animus, et ridet hanc laruam perfonati morionis
: imo ft quippiam taleadha^rec, pertinacia omnem difficiiltatem et impedimentum
tranfcen- dir.Mens fibi imperet,quasquodcunqj iu- betobtinet.Non eft quod
patrocinium no- bisqua:ramus,excu(antes infirmitatem vi- rium et
fraftosneruos,qui nequeant per- tingeread virturis ilium apicem . Animo vitium
inef>,non corpori,cui nunquam de fuit Aduocatus, qui impotencia? nrxtextu
dcfendercr. Lahi ^incHnt Kk 4 Paupct- yao Andreas A. ^^MP?^ t Wm fum mis ingeni
js pbeffe, ne prouehantur. EMBLEMA .: T\ EXTRA tenei lapidem, mantis altera
fuHinet alas: ^ Vt rne fluma leuat, fic graue mergit ontis . Ingento poteram faper/u volitare per arces, Me nifi
paupertM inuida defrimeret . COMMENTARII. 1» ADoL1sc1NT,t L V s pfopoin- 'qiia
vrgente neqiiic proneW, I icct ingeuij JlV tnrfli er hic baibatnliini exprene-
bonitasomnia famma fibi poliiceatiir. La- lit pidorjcui manii dex^ja
ponrlerofiu.de pis paiipertatiseft fymbolnm, proptergra pendetlapisj finirtras
v^6 eiiis ala2 aiEx^e iiitatem,&: d^lficulcatem ponderis.Citatur funt
Ieuilfin)SE vtqj has alreiam corp(3!i?*"a mulfrs hic fenarius : partera
eleuant.fic onusalrera depri.niit . ^S^iv 'Tsriytet^ /3a,puTepoi' i^i ipoprlov,
AdoleScentis ingcniofi efi pro NuUum pauperie moleflim efl omi^ . ^opopai3,qui
de paupertate conquetuur, Conf]ueritur,in(]uamjdextra regeftarelt* pidepi
Bmbkmata . 52,1 XII. ' jidcm,qiTaet©tius corporishabec tcgimc; nam hoc in
finiftra aliquo padocfTct fcteii dum. Huic noti/rimum illud luuenalis Sa tyr.
3. Uaud f^ale emergunf, quorum virtuttbtu . obfiat Jies dngufta domi .
Idetnque: \,.^Cmta>re fub eintYo Pierio,thyrfumve potefi centingereJanA
2*aupert(tf,atqi Arts inops,quo noSie dieq; Corpm egef.fatur eFl cu dicit
Horatim ohe . Wa quid Pcr ala5 (iue pcnnas.vigorcro iugeni j et acii f»c loco»
mca ihtellige. Et ha:c querela multis alijs €ftcommunis,quibus
fiquidluppcteretad ftudiorum progrefliim, non fane ita ha:- rcrcnc in
pulucrcfed ad fummos dodrin? griaduscueherentur. DEXTBA tenet lapidem] manus
dcxtra duro faxo rctihetur et depriraitur,pauper tatc fciliccr»qua nihil
grauius . Manu6 aitera] la:ua alata eft : ingenij ^exteritas me fubuehit. Pluma
leuat] leuem facic agileraq; >i- gor ingei]i j mcfacit promptum ad erudi-
tionisculcum ptrcipicndum . Ingenio poteram o^c.] fummumhono- icm cx do^twx frudu
confcqui . Paupertas ] Hoc verbo puco intelligi cgeftatcm duris in rcbus
vrgenrem.vt Poe ta loquitur. Pauper enim di*5lus eft a par- uo vcl pauco
aerc:at egens,cuinullagens, velqni nuUiusfamiliaejquafi cxgens,vi eft apud
Graroraaticos vetercs : nam,vteft in proucrbio, pauperi ne parentes quidem a.
mici -i Scncca ait epift. 17. Noneftquod paupertas nos a Philofophia leuocct,
fed ne cgeftas quidem.Idem cpift.f^.Quanta nobis vcrborum paupertas,im6 cgeftas
fic, nunquam magis, quam hodic intcUexi . Plinius Sccundus lib-^.cpift. i
S.Exprime ic tcntaui Latine cpigrammaca cua, in de- tcriuscamenaccidic
hoc,primum imbecil- lirace ingenij mei,deinde inopia,ac potius, "Vt
Lucretius aic,hac egeftate pacri j fermo nis. M.Tuilius 1. in Antonium: Modoe-
gcns,repentediues. Sedde verborum diffe lentia fatis . Inuida] noxia . E s T
haec ( vc diximusj iuuenis inge- ntofiprofopopQeia, quaoftcndicur pluii- roosob
ingeiiij felicicatem celebres et cla- ros futuros, nifiinuida paupcrtas depref-
tM onus fos rctardatet.cfteuim illamoleftum pon ^raue . Pauperh egen tis dtfe-
IV, THUfer- .dus,vr pletiq^iio/Te nolIent,pIurium nam quc
iftequotidianuscibuseft.Qiii fumma laboranc inopia.non poflunc prouehi,neq;
cnim parentes habenc auc cognatos, aut a- lios etiam bencficos ftudiorum liberalium
nutritios, qui fumptus necefiarios fugge- ranc. Hinc benc dixit Architas
Philofo- phus,fapientem vnicum habereincommo- dum,pauperratem.Exclamat etiam
Comi cus in Adelphjs paupertatem efie onus mi ferum,& valde grauc, vfqi
adeo vt etiam nobilem ignobilcm faciat . Sed ne tranfi- liam tam Gfcitanter eam
vulgatam &' fo- ^ lemnem ftudioforum pene iniiumerabiliu quere!am,qrii
miferam fuam fortunam vi txq; gcnusincufant.-quot quasfoia olim, et hoc noftto
tempore adoJefccntum my- liades effc conftat, in quibus ea fit ingeni j
dexteritas.vtad Jiberalem omnem difcipli- nam non imbuti, fed fidi a naturaelfe
yi- dcanturJAt in puJuere coenoq; miferoh? rcrc coguntur,& cum meliores
frugesno poftintjfiliquas afiedaturjimo vcro cum grauibus et moJeftis admodum
colluclan'« tur difficultatibus: quia quamquam inge- nij mentisqj pcne diuina:
pennas expeditas et alacrcs habeant,nullum tainenautami- cum,aut locupletem
hominem, vcl certe M^ecenatcm bencficum nancifci pofiunt, qui nodum,qui faxum
illud egeftatisadeo vrgentis,qui validum fortunse impedirnen tum roljat. Quis
laborio'uro et induftriu CleaHfnem in hiftorijs Jaude dignum non ccufeat, qui
nodibus aduerfns paupcrta- tem, diebusaduerfus ignorantiam depu- gnabai?nam
inopia cogente,no(51:is magna partem in aqua haurienda impendebar, quo fibi
vi(ftiim compararec, interdiu ve- ro Chryfippidod:rina2 opcram darec . Ea
demum,qua2 a pra:cepcore nicnte concepe rac.boum ofiibus et teftis fidiJibus
peifcri berefolebac,CLim pecuniaad emendam pa pyrum non fuppecerec. Nam i.e
longius abeam, nuUus noftrum eft, cui compertii non fir,vbiu!S geniium
permultosefle Ou- dio additftos adoJefcenres, qui inciedibili amore fiagrent
eas capefleiidi artes, qui- bus humanitas et erudi:io com pa racu r . Qui
tamenardiorcnimisq; violenta pau pertatis remora fic interdum piohibecur, vr
ciim ijs facultarihus omi ino care-mr, quas ad hoc iter conficiendum
neceflaria; funt,ad arres quafdam fordidas .tanquam in piftrinum,fortunaj,vt
ica dicam.tyran- Uide Txcurfu^ in mifera adolefcen tum feli^ cijfmi in gentj con»
ditione . Cleathts indu" ftria . Andreae A. fni/eri. Jdulu in mia fcho U.
nids compclliintur: vel ti qiiid fpci reli- qiiuni fic,non tamen
pofTuntemergercnifi dciiorent infinitas iu ftudio perfcquendo moleftias.Nam aut
pardagogis onera fufti iient (qua conditionejl cum alijs confera- tur,
nullaalia niiferiorj aut deterius ali- quod fubire nuinus, et viliores quafdam
partes, imo vero labores indignos liieratis nominibus peiferre ac
paticoguntur-Q^i? ingepia cerie acuta per fe et viuida, fed inopia; tamen
nimijs moleftijs fopita ni- miumaclanguidafi quisliberalianimo ia-
cenriaexcitaret, nondubiumeft quin lon- ge plures habcremusin rebus Theologicis
cxcrcitatoSjgraucs profedo et eruditos lu ris vtriufq; confultos, fidos et
perfpicaces Mcdicos, Dodlores longe plures in omni
literarumgenerejMatheraaticos.Phyficos, Logicos,Oratores,Poetas, Grammaiicos,
ad Reipub.nonminimum &ornametum, et adiamentum.Quod cum ita queror ne fcio
(aitMinos^ profedo, an dicereaufim qux mihi nunc in mentcm veniuntrnempe huic
inopix diligenter, magnaq; liberali- tate fuific iam olim occurfum a noftris
maioribus, fapientibus ccrteac pijshomi- nibus,qui tot fcholas hac in noftra
Parificfi Academia ('vtde cseteris taceamj a funda- mentisexcitarunt, legibus
et inftiiutis in- fbrmarunt.rediiibusetiam ac ccnfibus an- nuis
locupletarunt.-quas opes rebus primii ijs,qujead Religionem pertincnt,&
paupe ribusaiendis.ijsq; quibus nimis cfl!et arda fupdlex,afiignari voluerunt.
Qnaspiacer te et Chriftianis hominibus digna benefi- ccntia.inftitutioq;
libcralis, mirumquam hodicimmutata fit.Huncenim adolefcen- tum ftudioforum et
paupcrum cenfum nc fcio qui fcholarcha: malis artibus intcrdu occupantrex quo
fit.vt qua: iufte conferri debebant in vfus pubIicos,mifere ab ijfde et iniquc
rapiantur .•neciam inopes ij ad- mittantur, quos folos participesefi[e par crat
hniusmunificcntias, fcd ignaui quida vcnttes impune fan£tcs illoS rcdltus
5ep<? cuIentur. Sed de his alias fortaflecommo- diils . lure Canonum rcAe
conftitutum eft, vt omnis fordes ab Ecclefia rcraoucre- tur,fed in primis
cxadlio prctij prodocen di facultate,quamquam id iam olim ex ali qua
confuetudine,veI vrentiuin morerccc ptum efietiid enim fapcrcSimoniam Cano
nift^E a{reueranr,vt Abbas c.i.ext. de ma- giftr.NonminuscoDfuIto prouifum Con-
cilio ptimiim Latcrano,deindc pancelticis comitijs AureIiai\enfib.vtpra»ceptori
Gra matico,& Dodori Theologo pr5ebend« frudus adfignarcntur, vt iuucntusin
litc- ris humanioribus informarctur, et Chri- ftianus populus fidei fandlas
rationem addi fccrct.Me no fugit,quod quamquam paii per,non egens
tamen,«tyTct/)X«Valioquifa- cilius aliquato ad Philofophiam pcrucniat. At
contigit Plaroni et Ariftotcli, inmagna rcrum copiabcatis,vt Philofophi? cultum
alfumeret.-fedhasc verborum philofophia, non morun fuit. Diogcnes
fanc^treffisho mo, ac diobolaris, pallio tcnus philofo- phus,ncc tam propofito
animi, quam nc- cefiitate.AriftippuSjfcurra nitidus,beneq; pcxusin aula regia.
Hinc Cleanthis iu«c- nis induftria,& laudabileftudium mctito Jaudaridebet,
cuius >; 'Trivlet. 7tiv (roptctV thAyi . Qjiid multis Laudat pauperta- tem
Seneca fplendide et magnifice,ipfe M men in fumma rerum affluentia diucs:qui-
busnon rcfignauit, nifi ciim niortrproxi- museofibi nomineinuideri fenfiffet .
Nec enim abiecit,vt qui fado naufragio ad pal lium fefe contuIerunt.Cxterum
dextra: la pisadhcerens referri non incommodc po- teftad impcdimentiim
fcribendi.Nam pr? inopia nihil eloqui poteft, vel fcriptisman-
dareadolefcensifortuna" bonis oipnino de- ftitutus.Et certe talis futurus
crat Virgi- lius,ta]isq5 Horatius,mfi liberalitatcm M€ casnatis fuiffcnt
cxperci.Sed niiqc OccafiOi ne elabatur,apprchendenda . Prie$p ribu4 i pendia
fignetU lapts in dextrsu quid» Jn Oc- Emblemata-); fz^ In Occafionem . EMBLEMA
AIAACriSTlKnS» T r S 1 ? P 1 hoc oftis eBi Sicyon cui pdtria . Tu quu ? Cun^a dortians capti
temforis articulti^ . €ur Jfinnis Ifas ? Vfque rotor . Talaria flantts Cur
retines ? ?apm me leuis aura rapit. 2n dextra eB tenuis^ dicy vnde nouacula ?
AcHtum Omni acie hoc fignum me magis efe docet • Cur in fronte coma ? Occurrens
vtprendar.At hemtu% Dicycur pars caka eli poHerior capitis ? Ne femel jtlipedem
Ji quis permittat ahire^, Ne pofsim apprenfo poHmodv crine capi. Tali opifex
nos arte tui caujfa edidtt, hof^es : Y omnes moneam^ pergtila aperta tenet.
5*24 Andrcae A. ^ COMMENTARII. I. L o B o iiififtit mulieris ftatua, fere V_X
nuda, pcdibus alatis, frontecapillis longilliniis Iuxuriante,parce
pofticacaluaj jnanugerens acutifTimam nouaculam j et talem
LyfippuseffinxicOccafioncm : II. Id fumptum ex Gra^coPofidippiEpi-
grammate,quod fic habecur 4.1ib. Antho- jog rir. Kcttpov . Toyislm- r^-^
rTro^iv o TrAttnif; 7iKvmtoi • ovvoua hlematis. J^y] rh ; TiVre ^^'eV eiKpA /^i^nKAry (Ih jpo^dica^ T/
TAp^^S /^c/os*. ^eipi cTg cTgJ/TgpM T/ (pipHi^vpov j dvS^pet coi AKiJLni mdi^i]
f o^vTipos TiKiBa • >; cTg ^3//);,^T/ KcLT O-^tV ; UTTAVTtATAVTt Vi] J^/fit
T i^OTTthv 'TTpOf ri (f^AKAKpA "TTthH ; TOV yAp ATTA^ WTHVol^i
TTApA^pi^AVTci «T/^ ed-' ty.eipcov S^pA^^Tcu i^ovrr^zv . TO/OJ' 0 Tt-^^t^^^S
fJLS «T/g "TAc^fel^ iiYtKiV vy.ic<)V . :. ~^ ' > ' |e7j'g, K^i gV
fpoBupoti 9tiice MtictiCii- hiiiy . -
Multi hoc epigrafnnia Latino carmine ^o- narunt,fuo quiscjj modo.Saudius vc
intel ligi duntaxat Gr^cum pbffir^fere verbum verbo, et verfiim verfui vc
refoondeac cu- . r .^ rauic : ^ figulti^ ? Sicyonius . Huiu4 nominA Verfio Sd
profer., cfij, LyjipptiS.^Uus tulOccnfto cmdla domas. Cur pinnts Hdi^.Vfq-^
rotor . Curaccipts alas SubpedibusgemmaslVt leuts auravolo. Jit dextrn vnde
nouacula fit ? Mortalibws omni Sic acie o^endo fim quod acut-z magts . At coma
cur vclat vultm ? Sic obuia pren- dor . Cur villis capitts pofleriora carent ?
Si femel alatvs homines ejfugero plantts, Nepojfim parte hac pofleriore capi . Tali opife.x veflra me finxit imagine caU' fa^,
Hoipes,o* a-nte foreSjVt moneamypofuit. Verfio Mi Minos fic elcgaiuer, vr omnia
reddidic : neis, Quis vnde pIaftes?Sicyonius.NomS verl quod ?. Ly fippus.Tu
vero quis \ Occafio omnii domans > Ciir vcro fummis pcdum vnguibiis incc-
dis?Sempef rotor.Quid vcro alas Pedibus habesbiformes? Volitoleuis. Mami dextia
quid fers nouaculam ? Homi nibus documcntum, Quod acieomniacutior fum . Coma
verd quid verfus facicm ? Vt a pra:- iicniente capiar . Pcr louem, pofteriores
partcs'[capitis] adquid caluse funt? \ Nam (emel pennis currentcm me pedibus
Nuilus deinceps expeccns ptfehendeta tergo. Talem me artifex eSinxit vcftri
gratia, O hofpes, et m veftibuUs pofiiic adhor- camencum. . » §utsfinxit
plafles ? Sicyani/ts. Dlc age no- men . ; Lyfippt^.Tu qutsfSu Dea cnn^ domns,
Ctirfummi^pedibusgradeinis^Semper rotor, Alas ': Curtalis habeasfKempe
leuis^volito . Cur dextra-ttbi acuta nouacula ? Acutior omni \, • : lp>fa
acieyprofiant hAc documenta viris ^md crines in fronte? Capi a venientibus vltro- ' l^ojjum . ^id caluum efi occiput ?
ipfa refer. ' Nafic pennatts volitante prendere plantis A tergo nuUui vel eifo
me petis efl . Talem m^Artificisfinxit ^anusi ho^eStift omni Veflibulo.cuncios
fciUtit vt dd^ceam . Lofdem verfus Auclor Chiliadum,in pro- wzihiOiNofce
temptis* paraphraftic^as reddi dic,id eft,mufapaul6 fufiore,hocmodo : ^£patria
artificitSicyoii^» ^o nomine t AuSii Nomen - - r ' •;. c/?/// Lyfippo dicium
efl. Ipfe quis es? loqucre . ^f^fjf lUa ego cuncla do/nans Ocpafio . C//r, age^
pinnis InfiBisiVoluorq) ac rotor ajftdue . Cur gemina inpedibus geslastalaria?
Di- cam: HuctUuc volucrem me leuis aura rapit. ^id dextrA fibi vulf inferta
nouftcula t Signum hoc, g^od Emblemataj . §iupd quaAis acie fim^ mage acutd,
do- cet . Te^acapillitio facies quidnam admonet ? lUud» i §^isq', vti me
yquotie sofferoryarripi(tt . Cur autem capitis pars poj^icaria caluet ? §luem
femel alatis pr&terij pedibus, Is quanquam tolet,inde cito meprendere curfu
Haud liceatyfimul ac vertere terga viro» Hac itaqucj idqi tua me finxit imagine
caufcL^t IioSpes,fcalptoris ingeniofa manus : • V spe^andamq-ydomus hic frima
infronte locauit, Scilicct vt cunBos ^ monea,^ docea • Aufoiiiiis Gallus in
Epigrammaris codem fcrmc argnmentodefcripfit Occafioncm, fed Iiuic comiccm
fecit Mctano5am,id cft, Pcenitcntiam,mutaco etiam artificis nomi- KC.Sic ille :
ifonita Cuius opus?I>fjidiA,qui fignie PaUados,eifis Occa' ^l^T*
louefecitytertia palma ego fum . o. Sum Ded,quA rara ^ paucis Occafio nota.
§^id rotuU infifiis }Stare loco nequeo . G^uid talaria habes?Volucris fum,
Mercu- rius qu£ •>-' Tortunare folet>trado ego cum volui . Crine tegis
faciem ? Cognofci nolo . Sed hem tti, Occipiti caluoes? Netcncarfugiens. g«A
tibi iuncid comes ? Dicat tibi.Dic, ro- goyqudfis, SitDeajCui nomen nec Cicero
ipfe dedit. Sum Dea,qu&facii,nd faBiqi exigo poenai. Nempe vt poeniteatific
Metanocavocor» T^modo dic quid agattecum f Siquando volaui t Hac manetihanc
retinent quos ego prA' terij, .., ' 1u q uo^'y dum rogitas, dum percunclando
moraris, Elapfam dices me ribi de manibus . De Occafione hac vide qua: habct
Politia- nus Mifccl. cap. 4y. Rctulit et Gyraldus 5yntagm.i. fed Grtccos
imitatus Casrum "Vocatoccafioncm.generemarcuIino.Apud Latinosenim Gccafio
fingitur focmina, a- pud Graecos pucr, 6.\dc\\s nstJipos . Huic lon Chius
hymnum concinnauit,fingitq; natuminimum filiorum louis. Er Sadius affitmat,in
Salnianticenfi Bibliotheca ho- die vidcri rtatuas lapideas ita alFabre expo- li
ws i Yt cum ^iuiquitatc pofTuit certarc, qux omncs typum Occafioris oftendunt. Eftenim
illic (aicille) puerglobo infidenr, Statua capillitio fuperoculos etfufo,in
manu ha» '^^ bens noiiaculam,cum infcriptione;tcft/poV, S^lmafi- quarvox
occafionem fignificat. Hunccii- c um lia n t Mcrciirius et Fortuna cum co r- nu
copia^jper qua: innuimr pofie Occafio nem tribuere,quidquid Meiciirius& For
tuna pofTunt. Sequitui hos vetula vultu pIorabundo,qua2 Metana:am,id eft,Pceni-
tentiam refert.Sed nuncfingula quid figni ficenr.indicandum . LrsiPI'1 hocopf^
eff] Lyfippus ftatua- riusei Sicyone vrbe Peloponiiefi, multis _ i varijsque
fuae artis monimenris nobilita- ^yppp*^ ' tus,vt Alexander vetuerir, nea
quoquam pingcretur, aut fculperetur, prarterquam abApelle&Lyfip po. H o ra
t . E p i ft . i . ^diSlo vetuit, nc quis fe,pr£ter ApeUem, Fingeret,aut alim
Lyfippo duceret Ara Tortis Alexadri vultH firy^f.i/a.yjfia. Idem
Plutarch.Iib.De Alcxandri fortuna. LegePlin.cap.7.& 8.1ib-3 4- Lyfippiquo-
que mentionem facit Martialis. Aufonius huius ftatuaj audorem facit Phidiam .
Cun^a domans] Defcriptio Occafionis. Voluit autem exprimere Gra^cum epithe-
ton,;ca//>oV c '7seLvS'eL[J.a.7eop Occafio rerum Occafio- omnium vicirix .
Nam rcbus permultis nisdomi' caufam et initium datOccafiojVtetia qu? nium,
porentem e paupcre fjciat,ait Mcnander.- <7rohKo)V 0 Kcupo^ yiyviTou
'TrcLpcuTns^, Multarum rerum occafio esl caufa. et iiGup^ Tu^cvv ydp 'TTtodyJi
ivyya ^{yet . Reddit potentem occafio vel paupere . Imo 'TroKKt^^ 6 Kcupoi
eivi^pcti ^K, cVTets 'TToift, Occafio facitfirenuos qui non erant, Qapti
temporis articulm] Momentnm breue temporis,fiue pundum.Prouerbiu, TemporispunBum.Eh
cmm occafio breuis Q^^^r quazdam opportunitas,qua:nvuItum valet •/ ad res
conficicndas et omitrendas.Occafio " nem innuitTcientius in fene
feipfumex- crucianre.-i^z^^-w/^or^.inquir,^^;? eam venh quod rerum omnium
efiprimum. Et in A- delphis.-Fr^Vz ipfo articulo oppreffit . Capti temporis
articulum (vthic vocat Alcia- tus) Calliftratns in Ephrafibus cgregic de
fcripfit. Vide Phxdrum lib.j. Fabular. Cur pinnis fias?] cur lalaria in pedibus
^ « habes ? Hoc fignificatur,voIaticam e(re& fluxam occalioncm, idcirco et
talaria pe- dibus,vt Mercurio,ei tribuuntur. Sadius hoc loco : Pimia et plumam
fignificar, et p;-;,^ alas 10 ca Andrex A. KouacH- occa- fionis . TorttiKA
fimula- Occafio calua a tergo . Occafio /trripien- Occafio prueps .
alas,quibusinnatant pirces.Hic aiitcm vi- deciir ijgnificare
fummitatcspediim.-quafi dicat,cur fammisinftasdigitis? Hacillc. Ponit autcm
pinnis,pro pcnuis.* vt,F;W^j al tna»aftapinnis . Vfquerotor. ] Snm volubilis,
facillim^ fluens,verfatilis vt rora. Talariaplantis] Talaria funtcalccamc ta
alaca Mercurij . Hinc proucrbiaiisalle- goiia>T/»/^r/;« induere.^io eo,quod
eft,fu gam adoraare, et quafi vcllc aliquo auo- Jarc . In dcxtra elf tenuis»
dic, vnde nouacu- la}] Curnouaculam dexcra oflentas.'CuI tor ra(orius cciam
acucinimum temporis momencum exprimit. Fuit etiam Fortu- na: fimulacrum
pila^infiftens, cum noua- cula,nauali clauo, &copia: cornu. Noua- cula
/ignificat foeliciratis araputacioncm, pila eius voliibilitacem.clauus vica;
noftra: curfum fubeius diciciiC,cornucopiie bono rum largiiionem . Acutum Omni
acie C^r.] nempe hoc Ci- gno docecur, quam repente mucacionem alTerat rebus
occafio:quod monofticho in- dicat Menander : lAyjcrbcu 0 Kcupof fAiTA^epH Tfifc
f^Fpeiy' fA.etTet . Qelerrime occafio permutat res . Curtn fronte coma?] Hoc
vno verficu- lo fignificauit quisquis ille fuicqui Caco- iiis libelium
compofuic : Tronte capillata eUy pofihAc occafio calua. Vbi Sandiius legendum
cenfet,/><7/?ic^ cafiocalua.N^ia in quacunque re pars au terior dicicur
antica, porterior poliica no- minatur.;t*/poV recaluafter occipicio a co- ma
iibcio, capillis in fupercilia diffluenci- busolim pingebaturj talemqi
priiisfinxic Sicyoniusille plaftes Lyfippus. Qu^ofigni ficdCur,port negleclam
occafionem ea frui nojiamplius liccre.Hinc Ouidius i.de rc- medio : Sed
propera»nec te venturas dijfer in ho ras\ ^i nou eft hodieiCrasminHi aptuserit.
Marcuiisitem ; Non ber,e difiulerisyvideas q^pojfe 7iegari, Vide
prouerbia:Pr^we»^/^ occafioy Sc,Ca- pere crines . Comacam aucem in frontc oc-
cafionem hic dicic, ica vcfacies eiusnuf- qua appareatjquare Gra?cis c«^5/3//w
di<fta. Mefemel alipedem] Celerem et velocc, quafi alas pedibus habencem .
A.ifoniusdc ;ctac. animal. ccruam alipedem dixic . la- telligc hic dc motu
praecipiiioccafionist alioqui.quod in iuredicitur.mora modici tcmporis non
nocct.j.fi dcbitori, a^.fiF.ui. dic.Vel quod Ouidius: Differ -y habet parUA
comoda magna mort » Sunt tamen res qua:dam,in quibus rapien- da poiius confilia
func, quam quajrcnda » quod dixit veterum vnus. Exempla in tu« multu,naufragio,incendio, in quibus
mo- raomnis.vel minima periculofa . £t quis vnquam vidic occafionem,i.ifi fere
codciH momcntoabeunccm.? Qiiarenofter Dida* tor Hippocraceseam prajcipitcm
vocaci. Aphorif I. Hinc verbuiii Occare, et no- Occw men Occa; quamquam occafiodefledirur
cx ob et cafus . Liuuib: Rcbus in afpcris et tenuibus fortiflima qua:q;
confilia tutifr' fimalunt : quia fi inoccahonis momento» cuius pra:teruolat
opportuiiitas, cundla* tus pauiiiai fiicris, ncqmtqua mox omif- lam qucteris .
Tale opifex nos arte] Lyfippus co arti- ficio exprcflam reddidit occafionem .
Hosjes ] tii quicunqjhanc efligiem a- fpicies . Vtq-y omnes monea ] Admonet
fpcdato- rem imago.docetque, cuius leigiatia, 5c propterquam cauflam locata fit
ni loco vndiqj parcnci,fcilicec, vt omncs et quof* cumqj obuios fui negotij
admoneat et do- ceat . Fergula aperta] Pergula a pergendo,Io I^ergu. cus eft a
multis laceribus aerem cxcipicns. Apelles in pergulapoft tabulas a fedepi- dlas
iatitareconfueuerat, vt indemulioru iudicium de piduraexciperet. Pliniusj j. de
eo fic:Perfeda operaproponebat in per gula cranfeuntibus,acqj poft ipfam tabuia
latensjvicia, quarnocarencur» aufculcabac, vulgum diligenciorem iudicem quam fc
prseferens . Lac^antins i. cap. zi. cx Lu- cilio : J^ergula pi^orum veri nihil»
omnia fi^4 . Bud^us dicit peigulamefl[cpartem domus exporredlam 8c
propendcntem. VndcPU- nius lib.ii.cap.3. Cum rofacea coronain- terdiu c perguia
fua in foruro profpexiflc diLlus.IunsconfuItispergulaeft locuscx- poneiidis
rebus venalibusaptus. Vlpian.in l.harres de iudiciis.Incerim non ncfcimus, quid
pcrgulain naui,6c vineis fignificet, Admonemvr hac icene, occafio» jy, nem cum
fefe offcrat,ftatim eflc ariipieii- yij dain ; ciuscniAi tanta cft
opporiunitas, vt fienu» Ple- Emblemataj. ^^7 flcmmq; civoliiptatc trifticiam,
cx (fam- mo lucrnra > cx honcftoinhoneftum parm- lijt,
&contra:brcuicerq; rcriim naturam pcrroucct.lnaggrcdie.ido icaqj
&conficie do ncgotio praecipuum habct mometuni, vc nou ab rc veccrcs eam
donaflTe diuinita- tc vidcantur.Occafioncm Ciccro definic li bris
Dcinucntioncparccm temporis, in fc liabcucm alicuius rei idoneam faciedi aut
noiifacicndi opporinniratcm.Eam qui ob- latam arripmnt.qmq) cum maximc tcm- pus
poftulacaut dicuntaliquid aut facirif» ledle illi fjpcre dicuntn r Quscdam cnim
funteius generis,vcquanquam honefta pcc fe et vcilia videri po(rnnr,nifi
tamcntempc ftmc/iancplane vilcfcut.M.Cicero ^.An- toniana Cicfaris Odlauij
virtutem verbis augec y quod opportuno tcmpore pericli- taucem Remp.iuuerit.
Siccnim: C.Casfar a^t)Ief cns,>u»crcdibili ac diuina quadam mcnce,atqj
virtutccum maxime furorac deret Anconi j.cumq; ems a Brundifio crii delis^
peftifcr rcdicus^ timerctur, ncc po- ftula«tibas,ncc cogitantibus,nec opinanti»
bus quidem nobis (quia fie ri poflc non vi- debaturj firmiffimum cxercitum
inuidla gcnerc yctcranorun» milicum compara uit.ldem oraiione pro Pompciojaudat
cil Imperatorcm,quod prastcromnium fpem brcuitemporebellum contra piratas fufcc
ptura confeccrit;Proh di j immortales ? tan tanc vnius hominis incrcdibilis ac
diuina firtustambreuitemporelucem Reip. af- ferrepotuic?&c.Et Aeneas
Virgilianus Di doiKm laudat, quod lola miferis Troianis opcm
tuIcrir,quotemporemaxim^opisin digerent : Qfola infandos TroiA miferata
laiores, nus rcUiquias DanaHyterrdq^ marisq\ Qmnihus exhauflos iam caftbus,
omnium egenos: Vrbet domo focias. ■ QjLiantum ctiam poftitobferuati tcmporis
ratio tcftatur Ouidius,cum ait : Temporibus medicina valet, data tempore
frofunt t if data non apto temporevina nocent . 'mpla> Nccdelunt veterum
excmpIa.Gyges.occa ^ptA fionedata, vfurpauit regnum Candaulis, tfio" ^
rcgem interfecit,qui viQ.rcra nudamcx hibuiirct.Occafionem ftuprajpdaf
Lucrctia: arripuitSexcusTarquinius,quia cum Ro Jinanis principibus Ardea
obfidentibus au- difTct a Collatino marito fuam vxoicm put dicam impcns^
laudari . Ad Capreas palu- dcm difccrpcus Romulusarreptaoccafio- ne.
Etoccafione Lucrecia; violatx pulfi Tarquinij,& nnitataRcip.forma. Plcbis
feccmo in facrum montem cxtorfic a patri bus tribunos, et fic fcfc vindicauit a
con- tcmpcu patriiiorum . Dcccmviri fublati occafionc corru ptas Virginise . De
cxfciu- dcnda Carthagine Cato confilium dcdit, occafioncficunm, quas Patribus
oftendir» • C^far Gallias fubegit occafione fadlionum intcr Hcduos et
Scquanos.Occafione mor- tisC^faris fcnatusau(floritatem fiia.m ami fit, et
popuius quafifurcnsad libertatem procIamauit.Rix^ implacabiles inter 0(5la uium
et Antonium,occafionc vxoris Anto nij,qua2 (bror Odauij.Quin et occafio dc dit
cxitio HcliogabaIum,6afl[ianum.Cali- gulam,Domitianum,Maximianum, Gal* lienum Et fexcenta occurrunt alia, quas nou
nifiiQ^aiore otio pofiim cumulare. Improbis cnim praetcr occafionem nihil
deeflead male agendum, difputat Plutar- chus in opufc.Ciccro pro Murcna.-Dies
in- tcrmiftiis vnus,aut nox intcrpofira fa:pe turbatfomnia;& parua
nonnunquamcom- mutataura rumoris. Idem y. Philippica; Minimis momentis maximas
inclinaciones lemporunft ficri, cum inomnicafu Reip. luminbello. Et u\6.
DiesatFert& hora magnasclades. Athenagoras pro Chriftia» nis; ol fJLiV ydp
7cv eUpet 7oy i^iet Kiy^" criv.ol <re ?t6t//)5V.Horacius I. Epiftol.ad
Bullarium ; Tu quamcUqiDeus tibi fortunauerit hora ©eeafiff Grata fume manUtnec
dulcia dijfer in an- non negU ««^» • genda • Plinius lib. i.cpift.S.PIcraq; qu?
funt agen dae rei neceflaria cadem pcrfcvfla,nec vcilita tcm parem, necgraciani
recinenc. Idcm e- pift.^.feq.ad finem ; Tu ftrepicum iftum, inanesqj labores,
vbi piimum fueric occa- fio,rehnque, ceq; ftudiisadere . Pulchri Tull.ad
Brutum; Defiderabam nonnuHis in rcbus prucientiam et celericacem: qua fi c(femus
vfi, iampridem rem recuperaire- mus : nou enim ignoras, quanca finc nio- menca
in Rcpub cemporumj&quidinccr firidemillud vcrum aiue,an poftdecerna
tur,fu{cipiacur,agacur.Omniaqua; feuer^ decteca func hoc cumulcu, fi, aut quo
dic dixi fententiam, perfeda eftenc, et nonex dic indiem dilatataut quoei
tempore fu^ fceptalunc>Ytagerentur,non tardara, Sc procra.- fzB Andre^ A. p
roc ra fti iia ta, t>e 1 1 u m i) 11 1 1 11 m habc rcm 11 s . Et qiiamuis
inomni re occafio plurimum Pfd/ey' valeac, camen in rc bellica (quoci vfiis
iple ttm in re docuitj poteftid quod maximum cft.Hac beUica . cnim optimus
quisqueimperator fummo fludioac celcficate complcdi nititur,qiiip pc cuius
nariua (if,vt ardua in planum fa- cile vertat . 5ed in omni occafione capien-
da,incocptisquepiofcquendis duo feruau- da potiHim.um func; alterum, quodfacflu
opuseft jimaturc id vt fiat. Quid cnim occafione breuius aut fugacius? Al
rerum, vt fuo qusque rcsgeratut Grdine,quando in rc,pracfertim militari, nihil
ipfp ordine potiusacmaiusfic . Imoomuium rcrum humanarum momenta in occafionis
per- ccptionc confiftunt : Nam fi pcr ignauiara quis fortunam paratam
ncglexerit, fi fua culpa ab ca d^feratur, ncqiiaquam illam, fcd feipfum accufet
. Facit huc Valer. Max. lib. 7- cap. i. De Scipionc Africano, qui diditabat,
cum hofte non aliter cfle confligendum, quam autiioc.r cafio venilTet^aut
ncceftitas incidifiet: nam et profpere gerend^e reifacultatem omit- tere
maximam dementiam clTc . Accidit cnim plerunqj ci,qui occafioncm ncgligit, id
quod D. Auguftinus ait, vt ciim velit non polTitjquia quando potuir,noIuit :
id- co pcr malum.vellcpeididit bonum po/Tc. Demofthenesepiftolis de concordiaj,
can- dem fententiam Athcnienfibus inculcac : jf«V tTe 'uetpovTA aoupcv -c^Zv,
ihoy/ivcov (j.iV \jJJ.m TdiS^tovreti ctlJ.et S^c^Av 0-6)- T^ptaV
XeflihiV^ii^tttV S^UVdfJ.iVOV^KTth ffctffScu, K fjLcvov vixlv, «tAAct roli tfX-
^o/f ctTreta-iv iWno^tv . d,yvoi)aavTcov «Te ii^TffApetKpOVffSlvTaV y if
petS^tOV ctO^tf TOV ^ujov hcLKdLfiHV» coiiQMV ^ptlVCt4Tih (ptetu 7t yvwy.nv,
co^ iyo wtpi t^tcov y.(a-ov Snveu.id cft:C«i» aHfem videam hmtnue ejje
occaftonemyeiuA fireBa confilia capert* tts tfimul ^ falutem libertatem pojfit
tomparare.non modo vobHjed ^ alijs om* nibu6 GrActs\fin errauerins» deceptive
fue-^ ritis, non facile eandem occaftonemrecttf perari:exifiimaui quam de hts
haberem fen tentiam,in medium ej/e proferendam, Re- fpcxit huc Pindatus
Pythior. 9. o ^eKgu-' pcf,op/.ot6)( TTctVToi s^H KopvpcivAd cft;Ot- cafio
fimiliter totiu^ negotij perfeSlionem in fs habet, Sic quoqj HcfiodusoCcafioncm
laudat z.Gcorgic. fxiTpct ovhdL^ffls-^eUi KOUpof M TTct^/y eipt^OV . . ;
Mcdiociitatcm obfcrua, occafio autem irt omnibus optima,,, Obfcrttato modumi
nam rebu>s in omnibui illud, : . ./ i
Optimu eritfi quts tempuifpeSiauerihaptS^ Huc nonmale quoqj quadrabunt Lucaoi
vcrfus ad Calphurnium Pifoncm li ' Temporibiu feruire decet-, qui teporiicertii
Ponderibus penfauityeutnfi bella ^taJjut Miles eritfi paxypafitis mg» gefiiet
armis^ Nitn c fo re pacatu^bellante cafira decebunt^ Eft itaque Occafio
tcmporis opportuniras rcde obferuata,omnia regcns et gubcrbas» vt teftatur
Plutarchusin vita Niciae:. Hajc oblata ftatim cft arripicnda,neeairrecup€-' rabili
fortc amilTa, mox o^citationis et nc- gligeiitix frtiftranospoeniceat. Vide
pto- uetbium, Nofce tempui. et quse Philippns Beroaldus habctin Hept^Iogo
fapicntum. Proftatitem liber de Occafionis arrcptac et ueglec^^E commodis et
incommodis.pul cherrimis iconibus ajre incifis ornatus,Au tore loanne Dauid
Societatis lefu, qucm omninomihi vide ;dum nos ad Faunum coruu inflantem
propcramus. 4 Infu- Emblematal) . $2.p In fubitum terrorem-j. EMBLEMA F t-' F
SO cernens fugtentes agmine ttirmas : ^is mea nunc inflat cornua ? Faunm ait
COMMENTARII. FAVNVs homo {emicaper ( qiialem dereripfimnsriipra EmbIem.72-&
5>80 rediniicus eriic^e foli js,currenti fimiliscf- fingitur,manu gercns
magnum cornu : vbi velicm cornu tor Jle eiprimi,quale Gix- ct
;to;){^\ovappelIantjnam cale PaninucnifTe dicicur. Antebunc confpiciunturequicu
fiiis feflbribuscitatinimocurfu aufugerc. Lconicus lib- 1 de var-hift.cap-
i^.narrat, Faunos,qui ctiam Satyri et Siluani appel- laHtur,c/re monftra A
Ethiopica,fpecie hu irianajCornigera.barbata, et caprinis pcdi- bus,velocifl)ma,&
valde Inxuriofa . E^x Poliaeni au^loris Grasci Stratager iMaC(5nlib. primo
tra^flum id emblema vi- deo:fenrentiam ita redderceft Minos conl Origo cer tus
: Pan Bacchi diix fuic . Is Pan priiTius t'lfma. acicm inuenir, quam phalangcm
nomiua- 'Emblc- uit.Dcxtrwm ctiam et fii;iftrum coinu in- niatis . ftituit :
quas caulfa fuic cur ei cornua tri- Fan difx buanrur.Primus eriam fuit,qni arcc
et cal- Bacchiy liditatc hoftes intercepit . Cumcnimali- 0^ eius i-n quando qui
mifli fucrant expIoratum,re- uaitnm . tulinTenc hoftesinaltera fylu^ concanx
rsr te caftra mecari,Pan eo acceptonucio fuis prafccpicyt ingentcm clamorem
tonerent, quibus ita conclamanttbus, locis ccnerno- fis fonus exceptus multo
quidem n^aior cxaudirus cfl::quarc perculfi meru hoHes » ftatitn fc in pcdes
coniecerunt . Q^io fl:ra- L 1 tage- f3o Andre^ A. tigemarc cui» ?an Tu^tit
\C\\s, Echo Pani amicaenTe fiiigiciirrideoq; vam no<fliirnifj; tcrrores
Panicidicuntiir ; hasc ferc Polia^- nus.Alij vero ad huncmodum cxplicanr, fcd
non ira fcic^ et verCj meo quidem iudi cio • Putauic anciquicas Pana paftoruni
Deum rcpcntinos tcrrores,& animi cofter nationesimmitccrc vfqj adeo
imporenccs, vr non racionc modo, vcrum et nicnre ca- rcantrquemadmodum non raro
vfu venirc folcr in cxerciru,cu nulla mouente cauffa fantct gq^jj afq. homincs
perturbantur. Phornu- 'inulttis cus Panicos terrores ait dici de rcpcntinis
terro' et (ine rationc fa<flis: itacnim nomiumqua res, gre2;c5 atq; armcnta
pauerc videniur,cum fonitus aliquis vel ftrepitus furgit in fil- uis,aut e
fpeiuncis, aucex terra: cauernis . Theon Araci intetprcs ait, Pana Deum
militafreaduerfus Titanas^primumq^ eum videri concham illam cottiiem et
turbina-, rara,qua pro cuba vtuntur,inueni(rc, quae Ko^\of, Qj-^Q^ >co;^Ao?
appellaturrfadumqj ipfius opera,vt fe armanii focijs interim fierec co pia,dum
fonitu illoquocunq; qui panicus vocatur, infugam Titanes agebantur.Plu« tarchus
in apophthegm.Epaminunda The bano exercitum duccnre, nunquam pani- cus et
repentinus terror in caftra incidit. Itemaluis eft pra?clarus Plutarchi locus
dc Panicoillo tumuUu,in vita M.Antonij> quo loco tradatcxpeditionem
Parthicain. Magnus enim metus incefTit Antonij mi- litcs,obaurca quasdam vafa
Mithridaci li- bcralicer ab Antonio data. Hic terror Gal- los inuafit, ciim
Brenno Duce Deiphos pracdacuri accedcranc . Terrorcs quippe, inquit,nulla certa
cauffa cxiitenrcs a Pane oriri produntur Si!ius lib.i^.Punicorum, fcribic
hocccrrore Panico Annibalem fuif fe pcrculfum,cum ad vibis moe iia accef-
fiffet eam expugnaturus . Apud Suidam Polybius aic: Cuni Luna defe(5tum cftec
palfa tcmpoiibus Peifei,Macedonum Re- giSjvnlgo rumorincrebuit, hoc qua^ o-
ftcuro reg.s mortcm fignificari • Quse rcs cifeci t, V t Macedoncs
confternarcncu r,i pft- quc Romani animos fumercnt, !'anici ler- foris qnoq;
mentionem facic Ciccro in cpi ft. la ad.Tyronem,quce pofica in poftrcmo
familiarium. volumine; fic enim illerEcfi. Atticus-nofter,qui quondan) me
commo- ueri 'T^AvfKoli intellexit, iHem f^mper pu- taCjuec vidcr quibus
prsfidijs Philolophi? f^^nus fliD i herclc quod tin;^idus ipfe eft,
Sopvf^oTraiH- Quo itcm vcrboidem Cicero vticur in cpiftola ad Accicum lib. y.
Scis cnim,inquic,qua»dam 'TretvtKO. dici.Sic ecia Nicetes Choniaces non
fpernendus au£lor, Panicorum memuiic phancafmacum in fua quapiam oracione . Sed
et Nonnus Pocca Dionyfiac^n lo furencem defcribens Acha manta,nuc infano Panos
flagello furiatum ait."nunc incra iplius aures bombum lilura infonuinfe
Panici Sacutnij flagelli, verba ica habent : C/r/JH^-wV A^-d-atft*/ udLVtcoS^H
Tretvof U A'f< cTg 01 ivS^OV AKHll^ . Agitatu6 Athamas infano Panos verbere»
Semper vero ipfi t?itra aurem . I cem : 'TTCtvMof KpOVitlf iTn^Oy.jSH J^^TTOf
6- y.a<T^K)H - Panici SatHrnij infonat bombm flagelli . Ha:c fere,& aiia
plura habencur apud Po- litiaiuuTi Mifcellan. 18. XFFF^O ^^»2/«^] Fufis
copijs.difperfo II et perturbato cxercitu . Mecaphoia ab a- quis ad milices .
Turmds] Turmaeftordo milicaris&c- Turm quicumjficd (fta quafi terma,vel
terdena, quod terdeni equites ex tribus tribubus, Tariaifium,,Rhamnen(ium, et Lucerum
fiebant:coiiftabat enim ex criginca duobus equitibus.Ef- qui illi prarerat,
Decurio di- cebatur,vt Varro et Vegetius tradiderunc latinu}] Faunusalias
Pan.Deus ruftico Jmn) rum et paftorum a Poecis fingitur, nemo- ribus et altis
montibus gaudens, de quo Virgil.3 •Georg. Pan oHium cufios ^ Ouidius z.
Faftor. Horar, 3. Carm. Odc j 8.Macrobius,& nos fupra-Mantuanus :
fimonticolas Paunos vel Pana videbis . Huiuscornua credebantur imn\itrcre tcr
rorem,vtdiximus. Vnde ctiam illud : Tt
r.apripes concujftt comua Paunus^ Fuit Faunus filiusPici, Latiniq; patcr, A-
boriginum rexapud Virgilium.Poft mor- tem Deus
habituseft,di<n;us,vtaitSeniius, afando,id eft,vaticinando.Pocras Faunos>
Siluanos, Panes, Satyros Hepe proeodem ponunt.Sidonius diftiniine vidf tur t
Pan pauiduSyFati?ii rigidi,SatyripetuUtes^ E X iam dicfiis latis- rupcrq;
conftat, vctcribuscreditum fu!fte,Pana rcpcntmos timores Sc animi pertu
rbationcs homini. biisinimitterc, fcd omninoinanes, qualc» flc- Emblemata T
^ler iinque in bcllis accidcre folcnt . Vndc Kivet T? 'roK(iJt.\£ • Id quod
fignificac Ci- cero pro Caecinna : Exercicus,inqaic,ma ximi pulfi fugaciqifaipc
func tcrrore ip- fo,impccuq; hoftium,finc cuiiisquam non modo mortcfedcciam
vulnerc.Huc refcr provierbn,Panicus cafus. SCylnanis mttus, tiMulta. belli
ineinin . Diodorus lib. i .ca de rcnoiinihil. Quo aurem piaculo caccam
pulcherrimos Valerij f lacci vcrfus fupcr hoc ipfo,po/Itosin lib.j.Argonaucic.
jnnnf, \\\Q^\\\x.y&therelonge Signa tnbAyVox medijs emijfatenebrisx Hoftis
habet portus foliti rediere PeUfgi, KHpta quieStDeus dncipitem lymphnuerat
vrbcm Migdonid Pan iujfa ferens fiuijpma ma- tris j Pan nemoru>belliq'f
fotens,que lucis ab oris Antra tenent, patet ad medias per deuia noSies
Setigeriilatus,^ toruA coma.ftbila frontis. Vox nmnes fuper vna tubas^qua
conus, 0* enfes, flua trepidis auriga roti^, noSlurnaque muits Claufira cadunt,
talisq; metus non Mar- tia caffts, Xumenidumq; com&, non triftis ab s.there
Gorgo Sparferit,aut tatis acie raptauerit vmbris. Ludus ^ iUe Deo,pauidum
pr&fepibus au- fert Cum pecus,^ profugi fiernunt dumeta iu- uenci .
Quineciain lib. (J.apud eundem barbarus quifpiam ad terrorem incuciendum fimu-
lacra Panos priEtuIit.Sed et Sozimus hifto ri^eG r^cusauclor Iib.j. dicic,
quempiam apparuifle pelIitum,monftrofoafpe(5iu,Al banis, Romanisq; prxlium
commillinis. Etenim pcum Pana belligerum fuiife vel ex argumento Nonm
cog\3ofcimtis,vel ex TheocritififtuIa.Eundemque fuifte Athe- nienfibusauxilio
contra Perfas alibi lcgi- mus,De Panico terrore Mait.Anton.Del- riusin
Adagialibus facris, Comina^uslib. 7-cap. 1 1 .Q^id Ci quis referat ad eum pa-
uorem, qui omnem fapientia: vim exani- mocxpedorat? vt aic ille; vcl ad
confter- nationem terroremque^cui virietiam for- tifl^mi nonpolfuntefle
aliquando pares : non videbitut abhorrere fortafle a mence Alciaci.Red^
fiquidem Pindarus^: Timor virorum domttor Adimit fortitudinem animis . Opinio
caiT.cu prxccps ac volacica,& qnac Ariftoceli non temer^ comparacur cum fta
cuis Dsdali volicaucibus,ea perinde fe ha^ bet vt fama »,fn/ilfi qno non aliud
velocius vUut Mobilitdte viget,viresq^ acquirit eundo i JParua metu primo, mox
fefe attoUit in ati.- rof, Ingrediturque folo, caput inter nubil^ condit . Ec
quid tandem ?opinio fa:pe rcrrorem iii ducicjhincq ; confternationem.qua:
fapieii tiam omneni ex animo expedorac . Nos nou deficirexempluni domefticum
proxi- mi cumulcus Gallici infanda fufcepri oc- cafioiic, nam qui in m.axiir.a
trepi Jatione pra:fuerunt,omnia terroribus mifcuerunr, dum fuppetebanc caraphra<5li
cencum, ia- diabanc mille: fi trccenti vel quadringenti pedites,aiebant efle
decem, aut duodecim milliarerterorum copias auxiliares no nifi multitudine
innumerabiles habere fedice- bant:im6 tanquam caftra Xerxis,auc Tur ca:
principismagnoapparatu nobis obijcie bant. Sedquidillis inflabac cornua ? vani-
cas,im poftu ra, perfidia,fu ror, rabies,& m e tira iniquitas fibi
Matth^eus Bofliis Epi fto la 50. de Ludouico Sfortia : Qui et fidos atq;
optimos in eum fuos popuios fpolia- uerac opibus atqj pecunijs, per execrabi-
lesacq; nefarias exadiones et muldlas,vc cali rapina dicacus, omne fcrme folus
au- rum pofliderec Icali^e, fuorum ciuium et omnium pene hominum in fuam
pernicie (quod eftauaritia?} odio cojitrado, adeo vt vix audico quod Gallicus
aduentarec hoftis,nullis amicis agnitis, fed fibi quoq; diftidens, dimiflis
vrbibus, oppidis,caftel- lis, arcibusq; munitiflimis, tjmore foctnj- nco,ac
vcluti damula,vitam fuga (ibi qiia: fieric, &c. Scriptum reliquit
Sigeberrus, quo modo Anno 900. per leporem capta fic Roma.Cum enim Arnulphi
Imperato- ris a Pontifice Formofo propter fcditione ciuium euocati, militcs
Icpufculum ver- fus Vrbem fugicnrem inreclarenttM^fum clamore.Romani timore
exanimari fcfede muro deiccerunc, et hoftibus per favflosa- ceruos murum
afccndendi locum dede- L I 2, runc Opini» quantu.H pojfit. Ludcni- cus Sfor. tta^ Roma per leporem capta-j.
rffeeins . Andrej^ A. luiit.Videplwra apuc! Q^ercetanum Di.-e
tcr.roIyhift.Scd:- i- c. 8. Vchjjcmilla fi- ciam,raccurrit illud apui Ouidiura
Pcac lopesad Vlyllem : ^uando egonon timui grMui»rM perieul.% i-erii ? et
deinccps : In te fingcbnin violentos 'Trociiifnroi : Komine i» HesJoreo p.iUidA
femper era, Idem iu epiftela Laodamij; pulchrc afFe- €lum timorisexprimic;
K^sfumus incertd : nos anxius omnia co- git, ^lii^ poffunt fieri.faBit futare
ttmor . Omniafane malaplus terrerc roicnt cos, quiipfa futuracxpcAaut, qua« vbi
lam acciderint moIciUrc Metus cnira tam im- probus eft.vt multi rem,qflam
memuiYt, ipfimet anticipcnt. Vt qui lu nauitempefta te periclitantur,
noncxpedaca fubmerfio-. ne nauis^maiuis (ibi pritis infcrut. Q^em-. admodum
aues (inquit Scneca epift. /j.^ inmis funda: fonus territat : ita nos non ad
aiflum tantum excitamur,fed ad ftrcpicuj intcr fafpcc^a male viuicur. Infirnius
ani- mus antequam malis opprimatur, qucri- tur; prsfumu illa, et anie tcmpus
cadit* Qa^idautem demcnrius, quam ang.futU' ris, nec fc tormento rcfcruarc,fed
acccrfe- rcj fibi mifcriasJ In illaudata laiidantes . EMBLEMA. INGENTES
Galatf^m fcntiermi mlliie turmas > ^ S^cm frxtcr tre^idia fud^rat
AritiQchu6\ Ijicarnm Emblemata-i: LUCArum cum faua houm vis^ ira, prohofcisy
Tum primtim hoHiles corripuijfet equos . Brgo trophdia locans Elephantis
imagine pinxit; Infuper et focijs, Occideramm, ait % Bellua feruajfet ni nos
fcedifsima harrus : Vt fuperajfe iuuat,fc fuperajfe pudet . COMMENTARII. n3 1N
triincis arboriim ramis trophxiim furpenriim pingitiirjd eftjfpolia cx ho- fte
reportara, et varia arma bellica > iiixca quajelcphas, immaneillud
anima!,appiii- gitur. Trophajum pulchre defciibicVir- gilius in principio ii.
AEueid qucra locCi mox adducemus • I. Ex diiplici fonte Emblema hoc hau- 'or
'Em ftumede deprehendo : Primo ex hiftoria, liM^. quas habecur apud Clearchum
^oienfem, quidevaria hiftoria non minns eleganter quam erudice fcripfic^cuius
hsec funcvcr ba,lib.iz.ca.i^.AntiochusSyria: rex.cum Galatas expugnare
f^atuinec, copiofum c- xcrcicum colIegic,tam ex milicibus,quant clephantibus
quibus tum cemporism bel- lis periculofis vcebincur. Galatx vbi pri- ipum
hoftes femiarmitos confpexere, vi- ftoriam fpcrantes, iion dubicarunt cum
Anciocho congredi . Inico cercamine ffer^ ailum cflet dd- Anciocho, nifi
derepencc clephantijquos fecum fdlicus erat in pne- lium^iJtpferrrejhoftium
Gahtanim cquos corripn ilfent,ac infugam ve^rti/TcnE : quo infperato auxilio
Anciochus Galaras pro- fiigauic ac penicus fubegic Quare cum de more
crophjeum,id eftjviiHiOn^e figha ioca rcc,elephancis pinxit imaginem,elephanti-
bus potinsquam fibi vi^ioriam tribuens. Hacc ille . Sed eandem hiftoriara
fufius et degantius narrat Lucianus in Apologia quadam,qu3e infcribitur Zeuxis,
fiue An- liochus, eius verba ha^c fmic; Ciim lion ire- ignoraret Antiochus
Soter,& corporis vi- (j» ribus,& ahdacia Galaus efie prsfdicos, in- ex
iifitatamqueillorum nruilmtidinem vide- no. tet, tum phalangem forcirer
coniundlam, a tergo vero seneis thoracibiis indutos bel- lantes, prxt^rca in
profundum fempcr ar- 'Matps vi^iirrTfJrratuor ordinatos:in vtrum 'qiie
auterf|^(?Otiiu cquiratum, qui viginti "hiillibuscq\\itum conftabat,
difpcrtitum efleiporro h mcdiootftoginta curriis falca iochi tos erupturos, ac
ciim illis bigas bis totl- dem. Hajc,inquam,cum videret,fpem val dcmalam animo
concipiebat potiundse vi- d:oria?,tanquam fi cum inuidis eficc agen-
dum.Siquidem ipfemodice inftru(5toexer cicu,neq; ampliter,neqi pro belli
dignicacc et apparacu.auc magnitudinc, fane perqua paucis comitatus
aduenerat,ac illos quJde vtplurimum fcutatos &. nudos. Itaquc iam de
petcndo foedere, fercndisqite pacis conditionibus, et bello coiuicnientifrime
componendo fecum agebat. Atqui Theodo tas RhodiuSjVir excelii et generofl
animi, inftruendx aciei non imperitus, cum pra?- ftocffec, regem pcrturbato
animoeffenon finebac. Eranc Antiocho vndecim in exer- citu elephantes, hos
Theodotas iufiicinte- rea haberi quam occulti[fimos,ne ex acic apparentes
confpicui fierent hoftibus.Vbi vcro tuba fignum dedit, et manus confe-
rendasforent,ac hoftium equitatus impref fionem facerer, &GaUca? aperca
phalange currusimmitterent,tunc vna cum qua^ tuor elephantis vtrinq; equitibus
efle oc- cuircndum docebacj odlo autem reliqiios aurigis et curribus elfe
immittendos. Hoc enim fadojinquic, illorum equi perccrrc- buntur, ac recro
fugiences in ipfos Gala- tasillapfi impccum faciec.Nec opinionem eius rei
prrcdiwlra: euentus fefellit. Cumc- nim antea nullum elephantum vidiffenc, cum
ipfi Galaca:,tum equi eorum adeo no uo et inopinatoelephantorum fpecftaculo
animis confternati lunc, vc longe adhuc a bclluisconfticuci, pofteaquam folum
ru- giences audiflenc, dentesquc candore reUi- centes vidiffenc, veUici ex
toto" nigro cor- pote, tum etiam probofcides ad piardam et dircptionem
faciendam fublarasj prius- quam ab arcubus tela extorfifieiit, verfis rctro
habenis, nulloqj feruato ordineau- fngerunt. Sed enim pcdices aliquancifper
alternacatde fcmct haftis confodicntcs,con L 1 5 culca 5-34 Andrc^ A..
culcabantiirab cquitibiisin illonim ordi- nenuliapfis.CiirriisaLitcm
fiibucrfi,&: illi deinceps dcniio in fiios noiicicra fanguinc ferebantur,
ac plane iuxta illud Hoineri, Snbucrfi currpii pajftm i.icuere fupini . At vcro
cqui pofteaquam fcaicl a rcda via auerfi (]eclnia(rent,c!eph5LorLim impctum
nonfuftineMte«;, fcflores do- fo cicucicbat. Currus ftrcp.ebant
profcinJcntcsacutis fal cibrts quoscun<]j cx amicis comprchcndif-^ fenc.
Nonpauci vero vt in tali tumulcu eicdi profterncbantur; hos clephanti infe-
qucbanrur pedibus ptotcrentcs atqj con- culcanres, fimulq3 inaltLim
probofcidibus proijcientes,acdcncibus corrcptos trans- ucrberantcs.Adcxtrcmum
illifumma opc nitcnics Anriocho vicfloria pepcrcrunt.Ca: teriim Galat^ealij
quidcm dimicando oc- ciderunc ingcnci cladc cditas alij viuicapti invicloris
poteftatcm perucncrunf.pcrpau ci fuga in montes fcmcc abdiderunc.Porro autem
Maccdoncs, quicunqi cum Ancio- choiiipraclium defccndcranc, Pxanacanc- bant,
fimulque clamorc irrueuces regem coronabant vuT:orem . Ilie tamen profufis
lacrymis dixifle fercur : otlv^^va/xe^a, co SfATicajau, oti yi « (Tc^Ty.ftct tv
ivacu^i' Ket lOJTQl^ 9npioji iyivlTOyCOi H //»; TO KCL( VOV T« ^idLUetTGf
i7ri7rk>10 7»V 'TTOKi' /x/ks', t/ Iv «//«^f «//ev ^pof «'^Ti^V j gV/- Tg tS
TpOTTctic^ K6\iVH AAXO fAilS^iVtiki- felvTA «Tfc 1^0 vov iyy.oKdL-^ . Hoc efl
:P«- tiore afficimuryO milites,qtiibus falwi in hi- fce vndecim fietit bellHvs,
adeo vt mfi s}e- Haculi nonitas hoHium a.nifnos terrutffet ^ quid tandem in eos
potuijfemus? Itaq-i tro- fh±Hm nullum aliud quam Elephantem iuffttfculpere .
Ca:rcrum cum hoc Ancio- chi rtratagemate coniungo hifloriam certe StriitM^e-
iiobilem de Megaicnfibus, quiaffliCiiab fna Mega Antipatro ad exitium vfquc,
ilicq; vterc- ftnfiHm» turcIcphantis,cxcogitarunt porcos piccob litos,&
iniedo mcxigncHammatos inelc- pliantorum gregcni immiflbs t quofado clcphanri
ftaiim in ftigain conicdi vidlo- riam Mcgarenfibus rdiqueriinr . Ec qui- dcm
nullum animaleft seque muifum ele- phanco atqi porcus, adco vt cius pr^fcn- t a
nuilo perfcrrc modo poflitj atqj cli pri n»u auditgrunirum,fnga clephas
arripiac. C-tccru vctercsin beilis raulctl fuifle vfos clcphancis fac le eft
videic apud au<ftores e^e- lerii antiquarum.Amm.MarceIlin.hb.19, ^h.mt^
Luxuobis adueiiic mcsftiflima, Pcilarum II manipulos formidatojoftcntani,
a4icftis tx At clephantorura agminibus,quorum ftrido- mian$ rcimmanicaceq;
corporum nihil hun>anx mentcs cerribilius cernunt.Item eo iib.vbi de pompis
fancbribus filij regis Chionita- rum Grumbatis.inobfidione Amidse vrbis balifta
pcrfofli:Occidcntali port^, inquit, oppofiti func Segeftani, accrrimiomnium
belIaLorcs,cum quibus elata in arduum fpc cie elcphantorum agmina.rugofis
horrcn- da corpotibus, Icuirer inccdcbant armatis onufta,vlcra omnem diricatem
tecri fpcdla culi formidanda.Idem lib.iy.vbide lulia ni in Parchos
expcdirionc:Poft hosclephaii lorum fulgencium formidandam fpccicni et
truculenros hiacus vix mentes pauidas perfcrcbacjad quorum ftridorcm,odorem-
que et infuecum afpeffium magis cqui ccr rebantur.quibus infldcntcs
magiftri,manu briatos cultros dcxteris manibus illigacos geftabanc,
accepc^eapud Nifibin memorcs cladisi& fi fcrociens animal vircs cxupcraf
fecrcgcncis,nc reuerfum per fuos, vc cunc accidcraCjCoIIifam fternerec
plebem,vercc- bram, qux capuc a ccruice difterminat, iv5lu maximo teiebrabant,
GALATVM] pro Galacarum, pcr Syn- ^ ' copcn.Siinc auccm Galacas popuIi,qui Ga- ^
' laciam habicanc, quje cft rcgio Aiiaeraino- ris,Phrygi:K et Birhyniae
finitima, de qui- bus Liuiuslib.S-Decad. 4. &. luftinus lib. ij.Plin.
lib.;.cap. ji. Hieciam dicuncur GalIogra:ci: nam Gallos olim ex Europa
vcniences hanc habicafle regioiiem, indeqj Gallogr^cciam diifbam^audor eft
Fcneftcl- la.Ad Galacas fcripfic D.Paulus, maxima eccIcfliE cuba Semiermi
milite ] fcmiarmatis copijs > non beneinftrudo militc: nam fcmiarma-' cos
fuiile fc ribic Clearchus locoaddudo . Fuderat] Dificcerac.repu lerac . Liuius
lib 1. Excrcicum fundic, fufum pcrfequi- tur.Sic,Funderecopias, apud Ciefarem
1« Bell.Gall.Ciccroncm pro Rabirio et i-dc finib. Lucarum loum]
Elephantorum^qui pri Eleplh miim ab Icalis vifi func in Lucanis.vc fcn- Lstc^
tit Plinius lib.8. cap. 6.& Solinus PoIyhi-««. ftor.cap.i8.Varrolib.6 dc
lingua Latina. Vegetms lib.j. cap.i6.de re milit.loqucns aic. Hos contra
Romanum exercitum pri- mus in Lucania rex Pyrrhus eduxit.Poftca Hannibal in
Afiic3,rcx Antiochus inOri.c te> lugurcha in Numidiaco^iolos habuc- Emblemata
1 T3r tnnt.Qnxverljarepctit Modcftus inlibcl lo Dc vocabulis ^ei
militaris.Critolaus au- tcmin j.rcruniEpiroticarum ait,Paulum Aimilium cx
vivA:oria,quam contra Pyr- ihnm Epirorarum regem cft coufccutus, ccntum
fcxaginta turrcsgeftantcsclcphan- tos Romam mififlc.Lucrctiuslib. Indg boues
Lhca turrito eorpore tetros Angtiimanos hlli docueruntvolnera Foeni Sufferre,et
magnai Marth turbart cateruftf, Silius Italicuslib.?. Kam proue^ui equo
moderantem cu!}ide Lucat Maurum in beUa boues Jlimults maioribus Ac raptare iubet
Libycarum armenta fe- rarum . Cur vcro Luca bos,ciicatur clephas, duo- bus
modis inuenio fcriptum : nara in Caij Ailij commcntarioerar,a Libycis Lucasj et
in Verginij commcnt.a Lucanis Lucas, abco quod maximam quadrupedem, qua ipft
habercnt, vocarent boucm, et cum in Lucanis Pyrrhi bello primum vidiflTent apud
hoftes clephantos.identidem quadru pcdcs cornutas Cnam quos dcntesinulti di-
cunt, cornua funt, vtprobatex Paufania Ccel.Rhodigin.Iib.ij.cap.i8.] Lucas bo-
ues appellafre . Scd fi a Libya dicfVx funt Lucaj,panthera; &Ieonesnon
Africansbc ftia? dicerentur,fed Luc3e:fiab Lucanis di- dacvrfi curpotius
Lucani,quam Lucidi dli ? Quarc cgo potjus Lucasab lucc di- €tas reor,quod longe
relucebant, propter inauratos regios clypeos.quibus eorum tii ornatas eranc
turres. Vide Prou.Pr*/^ locU" Sia Lucam bouem pariet.W bi dicitur, auti-
^uos Lucasappcllairc boucs ob magnitu- dincmj qua; antiquitas non probatur San-
ftio.Etin id*Lgio, Larinum verbum^ habc* tur,Latinos veceres Lucam dixjfte pro
gra di . Eft cnim elephas fcu elephantus (nam truraq; dicicur; animal
hoirendumjqua drupedum maximum, terrorem hommi- bus et trepidatioiiem
incuticns, maximc nonaftuetis. Aiunt Piutoni facrum elfe hoc animal. De illius
natura et docilitate inter cxtcros habctur feftiua lufti Lipfij epifto- la,
quam vidc . Porro Lucani { vt ?c hoc obitctnotcm) populi funt inter Calabros et
Apulos (itiiquos a Samnitium duce Lu cioortos, Sempronius tradit in libel lo Dc
diuifionc Italix . iMa vta] immanitas,fctociji . Ira] fummusimpctas. Editio
Rouilia- na hahit, dira probofcu . Frobfffcti] Trpo^Q^M fyro(\tum elcphan-
ti,fiucctiam mufcsc. Eftautcm parsfiue /^'^ • corpoiis porrcdio naribus
inhsercns.in clc phantis nianusdivfta, quod ca manus vicc vtantur,teftc Plinio
et Poniponio.Did:um putantaliqui a verbo 'Z7/)o/S5crK«y,quod cft antepafcere
Dicitur ctiam Promufcis . Hojliles equos] cquos Galatarum ho- ftium . Ergo
troph&a locans] G raece Tpo-is-ctiov » '^rsthiin ATro 7«
Tp{7reiViaconuertendo.c\v.od qui ho ftes in fugam conucrtcrar, rrophsuni mc-
rcbatur,quod in loco publico cciifpicuum erar,vt vidorias fignum . Prinuini
fiebant trophasa cx arbonbus decifis ramis.Sc irun co fpolijs hoftium decoracoj
fiebantqj vbi hoftes terga vcrterant . Prinuimquc tro« pharumexolea conftitutum
traditex Dio nyfio in artib.Coelius R hodig.lib./.c 19« Pofteaeiia ex eie
lapidibusqj tropharafa- brican ccpta funt.In his tropharis hoftium arma
afhgebancu r,incifo gcrium vi(flaru« titulo. Vnde Virgilius ii.AEncid. Indut0sq
\ iubet truncos hostilibus armu Ipfos ferre duces intmtcaq; nomina figi . Eodem
loco pulcherrimam tropha,'i defcti ptionem haber idem Virgilius ; higentem
quercum decifis vndiq-yramu Ccfiituit tumuloyfulgentiaq-^ indutt arma^ Mex.enti
ducu exuuifiAi tibi magne trophi.fr, Bellipotens-y aptat rorautes fanguine
crtftaty Telaq-^trunca viri, ^ bvs fex thoracape* titum Terfofjumq; locts,
clypeumq-^ex Are ftnitirA Subligat.atq, enfem coUoJus^endit eburnil, Sic etiam
luuenalis Sat. 10. Bellorum exuui&,trunci4 affixa troph£ts Lorica,^ fracia
de cajftde buccula pedens, Lt curtum temone iugumy vici&q-^ triremts
Aplufire. et fummc trtfia captium in arctti Dctrophxis plura habet pra^rer
alio*; An- toJiiiis Valciinus De re niilicari vertrdm Ronianorum, Iib-7 c. 10.
Occideramu6,a:t] Pericramu'>,dixit An tiochusSoter . Ni nos feruaffet] ni nobis
vidoria obti- gilTet elephantorum beneficio • BeUua. foedtjfima]
vaftiftirT\a,contemptir {ima,vt rcferasad verbum (cc\i\cc\s, pudet, Minos legi
mauult fidtffima,quin\ foedijfi' ma. qua; ledioetiam toIera;i potcft. Barrus] Barrum Nonius Marcell.
clc ^ir?;: Ll 4 p han- Andreae Alciali . IV. J nperato r:s tpfioj-y principes
jApe^ hone Jlo vtile^ prAferut . ZyfMdri phantem dlclt.* bairirc eiiim proprium
eft eIep!iantorum,inqiut M.Varro. Indebar- ritiis^talis vox . Apuleiiis
Florid.j. Vtefl: raurorum grauis mugitus, luporumacu- tus vlulacus,
elephantorum triftis barri- tus, &c. Sed et pro clamore militari vfur-
p2rur.Veget,lib-3 cap.i S.Clamor, quem barrirum vocanr, prius non debetattolli,
cjuam acies vtraqj fe ianxericCorn.Taci- tus; Sunt Germaiiis ha:c quoque
carmina, quorum re]atu,qneni barricuni vocant, accenciunt anijT(os,rntur^qj
pugnaj fortu nam ipfo cantu augurantur- Amm>fic lib. i(J.Cornnri et Biacari
vfu pra:lioram diu turno firmati excipiunt eos,iam geriurien- tes barriium
ciere vel maximunvqui cla- inor ipfo feruore certaminum a temii fu- furro
exoriens paulatimq; adolefcens, ri- tuexrollirur fludl:uum cautibus illifoiLi.
Idem lib.2.,5. de Procopio agens imperium faede ac mifere mercatorpro
terrificofre- mitu que.m barbari dicnnt barritum.nun- ciipatum Imperatorem
flipatumq; de mo j^e confentientes in vnum, reduxernnt ad caftra.Libro3
i.fic:Et Roraani quidem vo ce vndiq; Martia concinewtes,a minore fo lita ad
maiorem protoIIi,quam gentilitate appellant barritum^vires validas erigebat. Vt
fnperajje iuuat] Viciffe vtile quidem, fed non honeOum. Alluditur ad illud, Lu-
crum pudori prdfat . Et quod quidam ait in Plauti Trinumo : J>ol pudere,qud pigere
pr&flat totide liitervs. EPidem fenfum ahter extulit in Pfeudolo: Nimio
id,quod pudet,faciliusfeytur,quam illud quod tiget H o c exemplo belli duces
PotiTimu notantur, qui farpifiime hanefto vtilean- reponunt.Anrigonus rogatus,
quo modo effent hoftes aggrcdiendi,dixit.- Aut dolo, aut vi.auraperte, aut
infidijs. Sed impro- bius Lyfander,quiexprobranti cuidamar tes et dolos quibus
in prxlijs vteretur:Si, inquir,leonina petlis fufficerenon pofTit.iii duenda
certc vulpinaeft. Innuebatqui- dem ad artes confjgiendum
efle, fi quid virtuteparari non que.it . Huic quidem Chilonis aduerfarur
fententia ; Damnum inquientis pr;^ferendiim effe turpilncro: (iquidem illud
femel dolemus, hoc femper cnm infan^ia durat . Ac vt Choroebus apud Virgilinm ; dolu^ an zirtus quK
in hofie requirat? ^uod noftiis tcmporibiis (proh dolor ) in quibus virtuti
fortuna comes e/Tedebac- rat, magno noftro malo plufquam fatis elt, experimur. Quando enim vberior vi- tiorum copia? quando maior
auaritias patuitfinus ? Imperator Ethnicus et Barba- rus falfusefl- fe fuperafie
hoftes non vi,fed dolo,vnde& tropha^nm iullic erigi:pleri- que vero
Chriftiani duces Cquod grauare dico) fxpenumero dolis et iniidiis hoftem
circumueniunt, idq; virtuti bellica^afcri- bunr : nec efi: quod apud eos de
vincendi viadifputetur, quashbet Marcis alea vel a.- perta vel infidiofa
commirtitur:ficque, Cura quid expediat prior efl, quam quid fit honefium . Rex
Sapor lcribens ad Conftanrinnm, a- pud Ammian.xMarcellin.Iib.iy.interalia, tum
hoc eleganter: Ideoq; Armeniam r,e- cuperare cum Mefopotamia debeo ■ auo n;ieo
compofira fraude praereptam . lUnd apud nos numq^iam acceptum fuicquod aderuis
vos exultantes nullo difcrimijie virtutisac doli, prolperos omr.cs landari
deberebellorum euentus. Ifocrates in Pa- ncitbenaico iniufla bella icaexagitat
:^.fitu- fj.i) j'^5///^3-/t' a.'.7')^iisc e^vcj, -rKHOvaV OVuS^COV //gcotj-, w
TctS- ilTTct^ Ttff AVtV Ktt' x,ieti e-v[j.l2cuv«a-ct?' xsu TctvTct etS^cTi^,
oTi (jLiyd^cu S^vi auH^-y -joytucu Si, toA- Aflt;t/j- ytyvovTcfji npHTT^?
avS:mv o-tt^- ScUCdV, KivSvViVHV l/7?fep T»f TATpi- cTar TTpOCUOOVfxivCOV '
0V< ToKV /SliCAlOTi» pov civ i-^auvoiiUJtv, ii tov^ ^r^ipi Tav dx^ hOTpim
ATO^VVICiiHV iToi {J.&J? i^zKOVTAfi yjU To7$- ^SVtKoh ^pATZVfJ.ctlTtV
Sfxoinf OV' TCt^ . TAVTA fJLh' yrip i^lV hyst .TTOVl^pr^V eiv^pcoTrevv ToSiTH^
"^^oijr^^ ivioTi p^^f* pov dycovi^icr^a/ tmv cfSiKeiv /SnKofjimv^ ^iWV AV
Tig Ct[J.iKHAV HVOU (pilffHiV • id cftt Mtror autem fi quifunt, quipr&Ud
vi' ciorias pr&ter iu4 ^ &quum partaSy non eff^ turpiores,Qr^ pluribm
plenas ejfe prohrt^ exi flim£t,quam clades fine ignaUia acceptni: pr&fertim
cum fciant magnos exercitm, quamuis fceleratos fdpe fuperiores cjje t irts
honeHis, quipro patriapugnare non dubi" tant: quos laudari multn ftt
&qtiius, quam eos, qui alienarum opum cupiditate mor- tem oppetere non
recufant, conduifitiji rni' litibui fimilesinam h&c facia funthominH
improborum §luod vera boni liri nonnun.' t^uam infelicfWf qUAm quifiudent
iniurijs infi' IXCUf in foea O fid 'Ltolat res pri pes . Ifocra l0CU4 bello t
fio, Eniblemataa 5^37 linU miet d vet' infereYidvs.pY&limtUY, id Beorum
incuriA fortajfts efl tribuendum . Rcde Theodo- ricus apuJ Caffiodorum lib.i.
Variar.ad Marcellum Aduocacum fifci : Nou qno- ties, air, TupereS; fed
quemadmodum vin- caSjinquirimus . Nou qua:ras de poteftarc noiira.fed potins de
iure vidoria^-quando Jaudabilius a parte fifci perdiiur, cum iu- ftitia non
habetur, &c. Noh minus re^^^ Claudiais koiiorium admoncns,.vc non quod
liceacfed id quod deceat in vitapn- uata et publica fpedet : Non tibi quid
liceat,fed quidfecijfe decehii Occurrat . Et lurifconfulti tradunt nonmodo quod
liceat.fed &quod honeftum fit,videdum elTe, J. feinper,,,De riru nupt. et
I.197. de verb. figji. Ega Emblematis epigraphen traducoad ciiriofa homiimm
ingenia»<]a£e vanitatibus plerunqueoccupata illaudata fc q u u n t u r,fpe p
r od u c erid 3e fa m X, inte r im negleda virciite nunquam fatis laudata, qu^
folaimmortalitati confecrat.Hinc tot extant in vita» abufum et perniciem oble-
tftamenta, quale eft illud tormenti arnei formidabiJcinuentum, omm admiraiione
et execratione dignumj armorum fatnica &officin3e, pliiItri,ciGutaj,aconiti
mortife- ra codT:ura,po2narum: inftrumenca et mil- le fpecieSjCrudelis ingenij
funefti parcus et ryraniiidis^filias, natar communi orbis ma- lo, illaudaca
fane et pcrniciofa non curiofa folum induftria . Hajc ipfaquid inaufum
&intentatum tranfit,incrcdibili vanitatc, ^ 6c prarientis cerebri
deteftandis commen- tis? Hinc magi^e porteVita,& arufpicufn"de' liria,
(ortilegia et diuinationes, prseftigia et impoftura»,& quidquid ex
phantaftica illaofficina infaniae ; a quibusnatura rui- nam fui &cuerfioncm
iam pridem metuir> cum moliantur, qujeillanullo modo pati poteft,
necattingere : dumin ipfasrerum fpecies conantui inferre prodigiofam ne- fcio
quam metamorpho{in,& ab inacceftis mundi fuperioris parcibus nouam quan-
dam cftentiam j quaj diuinum oculum in prima molitione vniuerfi operis turpiter
fctelleritjclicere, yirtutjs y potentias ftu- penda: &admirabilis,qua
pigmentis et in- cruftatioDibus aureisomnia transformant, ccoperante illo fuo
Philofophorum lapi- de,Hermecis figillo, luto fapicnfiae.& pul- uifculo
quodam ei piftrmo Louis aut Mcc curij. Scucriis admQdum fit oportetac li-.
gidas frontis, qui videns in Alchymift/ca fua coquina taleni magiftrum, rifum
tc- neat. Sedet ibimyfteria artis,gnauiter edo Alchyfr.i dus, cum fcobefuaac
rafuracoeli, intcr ci piciKm carbones atra fuligine fordidus, fnlphur rA->.
oIens,vcnena et locia,pannofuserniiens,fo lohydrargyrio fatur, ad paralyfin
vfque et membiorum oninium torpcdincm,ftilli cidip narium et oculprum pcrperuo
diucs, vaporibus exhaiKftusiinduratus fumojcar- bonario fimilis, et nigcrrimo
Satana ni« grior,nec probior fqrcalTe,fraudum et me daciorum
archired>ura,quam excrcetiqui pro tribus aftibus ctijni animam venalcm
habeat&deuoueatinferis, pro vno leporc viridi,aut dracone caudam fuam
deuoran- rc. Sacratifiima arcana funth:sc videlicet, nec
nifiartis,vtdicunt,filijs cognira,& qui huiusmyfterijs mitiati. Sed quid
indefprae ter vahum tumoiem et ventos, nihil:mu- fculi quidam et minutuli
foriccs prodcuc cx aureis iftis montibus,auro,fide,veftc ri« diculptum
eiufrnodi artificum, in fortuna tis illisnMgarnm cauernis, corrofa ad cu- tem
vfqj &, pfra.Njhil vilius hoc hominii gencre,nihil vanius, nihil
flagitiofus ciiam aut peruerfius,vt non immerito quasftio- ni pleriq;
fubijciantur,nec carnificumma nuseffiigianr,qui vefpillonis officio functi
inaere fepeliuiitpabula coruorum. Ab
his
ralibusgjutimina,fequeftrarioncs,&
diuer fas raetallorum
tempcraturas, non inutili quidcm
(fatendnni eft) curiofa
ramen et fumptuofa
molitionc 3 qua
licet recondita et fupprefia
in (criiiio natura»,
vita huma- na
hihiTomihus ingcniofas huius
vanitatis ignara,farta tcd:a
manfifiet. Ab his ceruf- fa,purpuriftiim,ftibium,& reliqua merc-
tii^tia pigmcnta: ab histindura? &adulre- racionesmonetarum,fucati et
falfarij num mi.lapidum figilla et imagincs,ftillado ab ijfdem decifus
fudor,olenm et fpiritus,elc menta ipfa ffi fas credcrcj et inaiH.imaci ani ma.
A pyrotcchnicisad plaftica et fuforia veniamus, quse certe non minus importu-
ni ingenij artificia funt, ad oftentationcm pariter et libidinem inuenta . Ad
fpecula- Optlc/t^ riadeindcquorum tot illufioncs, ludibria vanitei^* et
impofturaj,vt non tam hominem quam diabolum aliqucm autorem liceatopinari;
quorum tamen originem et rationem con- ficiendi abOptica acutuli ifti
dcriuant,ex- cogtcatis tot tamq; diucrfisgeneribus, in
ca\iO,conucxo,plano,coluninari,pyrainida li> 5*38 Andreas A.
lijturbinatOjgibboro, rotiin<lojanguIari,in i jciant; vel ab rcmotiflimis
ctiam f^acijs J ucrro,euerro,pellucido,roIiclocorporc auc beneficio Solis,
deferantaliundc idola per vitro,fic vt fufceptam i/i)agincm non om- multa
milliaria • et fiftant iii obtuiu vcUit niaintrafc repraefcntent, Tcd rcmotius
in pr^fenti rc-Nonaddo verbum>ira mibi oca acta foras rcic(ilam,velutacrcum
quodda los perftringunt& fafcinantmagiciifti ra- fimulacrum et phantafma,
vidcntibus ob- di j.Abitco curua redorum iudicia . In momentaneam felicitatem •
EMBLEMA CXXy. A E R I A propter creuijfe cucurhita pinum *^ Dtcitur, dr grandt
luxuriajfe coma : Cum ramos complexa^ ^pf^^^ ^g^^JT^ cacumeny Se prAHare alijs
credidtt arhorihw . -1 Cui pint^ : Nimium hreuis esi hdc gloria ; nam te^
Frotinu^ adueniet, cjux male perdet^ hyems* COMMENTARII. CV € VRBITA
iuxracaudiccm pini fc implicat.Eftautcro pinusarborproccro "Btnm
plautatafuifumferpjr,& raraisilims et craflbcaudicc.infcriorc cjuidcm paric
fiudo. Emblemata>>. 5*59 im4o,(cd fapcnoreadmoclum ramofo.Fo lia habct
fetae equina: fcr^ modo tcntiia, oblonga,cacuminepungcntia, et aculcata, qua;
non dccidunt . De,hac arborc plura diccmus infra Emblematc loj. cx Plinio,
Thcophrafto,& Diofcoiidc S c R I B I T Guicciardinus Italus fcri I ptor, id
A. carmcn affixum fuiflic ia- ';!tf£w cuiufdam hominis Angli, qui fadlus ItA pe
iufolcntiorobprofperos rerum luccelfus, M w • pcrmuhis inuifum fc pra^bcbat .
Idem cft apologus apud Petrum Crinitum dc ho-
neftadifciplinaIib.2.cap.i4-5atacftolim, inquit, cucurbita iuxta pinum arborem,
quaegrandisadmodum, et ramis patulis «xtabat.-cucurbita vcto cum mulcis plu-
iiijsatq; cccli tcmpcramcntocreuiflec.la- fciuircinccpit, et ramulosaudacius
porri- gcre.Iam fcrpebat in pinum,iam furgere, iam ramos et frondes inuolu^crc
audcbat i ampliorafoIia,candcntes flords.pr^grandia poma et vircntia
oftcntans.Itaqj tantofa- ftu atq; infolcntiaintumuit, vt pinum ar- borcm
aufafit aggredi . Vides, inquit,vt tcfupcro,vtampIis folijs, vt virorc prse-
fto?Etiamiam ad cacumcn profurgo. Tu pinus, quae (cnili prudentia et roborc
pol- lcbar, nihil mirata cft cucurbita: infolcntis audaciam,fed ita
refpondit:£gohicmuItas hycmes,caIorcs, asftusj^ariasq; calamita-
tcspcruicij&adhucintegraconfifto: tu ad primos rigores minus audacias
habebis^cCi et folia concident, et viror omnisaberit . Eft et alia huiufmodi fabella
Laurcutij Ab ftcmijjde cucurbita et olea. 1 jiZRlAM] editiflimam,altiflimam, vt
jt^ifts» diximus.Virgil.i.Ecloga : Necgemere aeria cejfahit furturaif vlmo, et
3. nam^'^ TlOtaui. Ipfi locum aeriA quo conge(fere paluml/es. Sic pafllim
Ugis,Alpes aeriA, Arces aeri^t Cacumina aeria, &:c.pro altis . fropter
pinum ] id eft, prope pinum . ipter, Tercntius Adclphis : P prop}. ^imium iSioc
abifii, hic propter hunc af- fi(le. M. Tullius in Pifonem : Hic vir clarifll-
mus.qui propter tc fedet, L. Gcllius &c. Idem i.de Inuent. Fluuius Eurotas,
qui propter ^accdasmonem fluit. Ouidius 8. Metamorph.' jPropter humum volitat,
poniit^; infepihm OUiX^, I pctdicc loquitur.Eadcm vox Propterfux eadcm
fignificationcaliquandoponiturfi* ne cafu.Tcrcnt.Adelphis : £11 ad hanc manum
faeellumftbi angipor tum propter efl . Cucuri/ita] planta cft hortcnfis
notifll- Cucurbi^ ma,in altum afcendens,mirum, fi propius, adfitcui
innicatur,feexcendens,naturactia fublimitatis auida:hyemem maxime odit, de hac
Plin lib i^.cap y. Grandi luxuriaffe coma] fua folia dila» taflc,fuas frondcs
in latum porrcxiflc.Di- cuntur autem arborcs luxuriarc,cum abCi dantius ramos
cmittunt fiuc producunt » Cum ramos complexa] amplexara pi-
num,cuiusbcneficioexcreuerat in alcum • FrdHare alijs arborihus] mcliorem cfle
vel anreccllere . Nimium hreuts eff] Tua ifthaic ia<flantia
brcuidurabit,primisenim hycmis frigori- bus excuticrisjceleriterqj decides . M
o R A L B huius Emblematis^ft,non jy^ efle fuperbiendum ob fubicum profpcrae
forcunaeeuentum.lllaenim vicreaeft.cuHi quc maximc fplendet, frangitur:vfq;4d-
c6 etiam leuis et iuconftans, vcciciflimS quae dcdic,repofcat. Hincrcdte
torquetHr lneos»<jui in eos,qui ob momentancam quandam foe prolfe-
licicaccmgloriancur.quiqjplushabencofte ^os fuccef tacionis et pompaj, quani
faculcatum aut ff^ intu- virium . Itaq; non mirum videri dcbec.fi j^efcunt, dum
fe ali js prasferunt, magniquc videti volunc^fe alijs, et quidem nafucis
homini- bus ridendos propincnc, et camquara ficci quidam flofculi citiflime
exarefcanrac dc cidant. Cerceapud Onirocricas cucurbita fpes inancs
prie{agir,vtpotc qua» ciim vcn tricofam admodum fpcciem pra: fe ferat,
Cucurhi'- multumq; idcntidem uutrimenti pollice- ta quid ri videatur,illud
tamen tenuc, et nifi cou • aUegori' dimenro aliquo iuuecur, egregie facuum .
eft, vc refert Picrius Iib /8. Eodem plan^ modo fefc habent Thrafones illi,
forrunaf fuas momentancas iadatorcs.vel qui fecuti dis vcntis plusaequo
rurgefcunt, ncqjad- uertunc fcueriflimam iilam Nemefim quasde fupcrbis et
faftuofis vindidlam fu- mit. Id apertis veibisPaufaniasSimonides, abeodem
conuiuio lautiflime exceptus fi- gnificauit . Roaatus enim vtquidpiamcx arcanis
Philofophixadferret in medium, ''^/'^*' vidensque Panfaniam reUis fuisnimium; '
fidere,dixit : Memineris tcin tanto rerum^' (ucccjTu hominem efle-At qua: eflcc
vcibr huius vis,quodqi pondijSpparum viditPan^ fanias. f4o Andre^ A. fanias.
Icaq; ciim ipfe iam in fiimmo vitx di(dimine con(litimis,mortem (ibi impen dere
int^'lligerer,exclamiaflc rertiir.-Quam iuani perfuatione decepfus eram, qui
Ccci hoipitis faluberrimuiii condiium ad mc pertiuere non putabam: vnde nunc
mifere l^hiUpp-is peiiiecogor. Recle Philippus Maccdo, Macedo qui ne felK itate
nimia fc elferret, cx pue- ex infole- ti^ aulicis vni id muneris demandauit, vt
timodera, fummo mane cubiculum ingrenus pro- ttis, inwiCiaizt^Av^pcozffQ^H
c/A/TTg • Hcmo es Philippe . Cuius rei facienda: occalioncm fortanb dedeiac
Archidamus Agedlai fi- liuSjquicum a Philippo poft partamvi- (!loriam ad
Chctona;ain accrbas et mina- rum plenas litciasaccepillcc, huic refpon- «3it;
Si metieiis vmbram tuam, Philippc, liaudquaquam reperies illamfadam maio
rem,quam erat ante vidoriam. Aliud, fed vitx' priuata: apponam exemplum in Mx-
na lib(frto Pompei j,quem inledatur Hora tius Epod.^.Oda. Hunc popuhis indigna-
bundus Romanos ludos e primis.quatuor dccim ordinibus fpcdantem, nuper fer-
uum,nec modo fojpe viudum, fed et ver- beratum Ibericis fuiiibus,dunsqj compe-
dibusperufta Utera cruraquc habentemi quod cciam grauius cftjmagni alicuius dc
lidi cau fa fcruilibus affedum flagrisrmo- doJcpcnteq; Iiberum.opulcntum,
fuper- bum,delicatum,pra:fedum clalfi aduerfus piratas • Carmen Horatianura
quia fltiii omuiura manibQs,facile prartermitto. In terca tamen ad hunc locum
multaobferua ri facle poflunc. Prinuim, eos longe arro- gantiores .clTc^qui
nuper diuitcs eualf rfif, quam qui in amplo patiimoniQ cJ.ucatio- pes et
fortunas acceperuiu .a maioribus, qiipd notat A ritlot lecundd dearte, dicen-
di-Deinde fa^pcnumero iieri.vt diuicixmc tcm pcritringanc, vc horpinem inib
cntem ;eddant:qu3mobrem noflev. P''iccus,5/«/- iiti^m p.iriuKtur opes . et
Publij iriimus : TortnnA Fortuna qucm nimium fouc:, ftultum fa- vflrict.ts .
ciCivc Ciccio de^imicitia dicit, uihi.l quic- quam infipiente forcunaco
intolerabilius. Adco vefiim cft quod multorum cft kj o- re,fortunanvuQnfolLini
ipfara efle cxcaiu^" : fed etiam cos,quos amplcxa flr> cxcos eit- ccte.
^alluft. Res fec.undseauimum e.aapi fapicntum facigancVirgil ic.AeVieid- > .
Ne/cia mcns hominum f.%t:,fort{sq\ftitUrAi Et ferii.xrc ?npdum rcbu^ fullat.t
fecundn. Idem Oiiid i.artis : Dixuriant ani?ni rehtu plerumq; fecundu<
Adha;c non polle non indignari viros bo- iios et cordatos alioqui, cum vident
abic- dos,viIes,improbos inaltum prouehi,opi bus et honoribus augeri, potentiam
confc- qui,qua tamennidigui func,. luueualis Sa- tyra prima : Vatntiosonmes
opihus cumprouocet vnus, 0^0 tondente grauts iuueni mihi hnrbafa'' ?jahat y
Cumpars NiliacAplehu,cii?n uerna Canopi Crilptnus^Tyna^- humero reuocate
lacernas Ventilet Asltun?n digitis fudantihus aurUy Nec fnfferrc c^:ie.%t
m.iioris pondera gem£, pijfctleefl Satyrarn ?jon fcr^bere*. Sequitur :
^idrefcram quantaftccum iecur ariLeai iray &:c. Sed in fumma, fere fit vt
cum fortuuaita blanditur.captacnm vcniac ; quod fubindc debemus meminilTe,
neopprimamuc iu? cauci:nam fallacia func et caduea qu^ECiui que a ibrcuna
pcndenCiOpes^diuiciie^honaf res,cIjenccIa:,magiftracus,pocentieiaffluuc fubico,
repentedilabuntur, nullo inlpco ftabili nixa fadice confiftunt-: fed incerto
flatu huc atque illuc ada quos extuleruut in fublime, decurfu improuifo
deftitutos mifenime dei jciunt.Seiani fatum atrocifl firaum mihi occurrit,fed
quia iara aiio loi. co addudam iiiemini, facile tranfilio- Ve? nit in menrem
quod Dion retu|ic de Nar- ciilb quodam Iiberto Claudij Ca;faris. C5
cxpcditionem Britannicam legioncs detre- darent, ncc duci militia: Plaiitio,
laudato viro,parere vcIlencKarcilfirs ab Irapera- tore mifllis fuggcflum
confcendit,verbaq,* fac^^urus pro coucionead miittes,prohibI- tusit.il omnium
acciamatipnil^us, vfurpa- to e\iara in^cuiYi diuerbio, lo Sacurnaiia* quia in
Sacurnalibus ferui herili cultu jii^ diiti epulari confueucrant. Hoc aatem^ai-
derium noninniquam m eos r^orquebacur* qui luxconditionis mimemores inlolcfcc-
laanc- Non eft igicur prudencis ob fortunx fucceilun.) inrumefcerc, fcd opus
haber^.t fe proprijs,iion exiernis bonis mctiatur,.JEc quidem ledc prazcipere
videntiir,quijpo» iienc, vtquaniD fupqriores iuirius, raiito lios fumniiilius
geramus:ti'menda ei^ciinm vel-maxrme forcuna; .voiubilitas,q^nje tan^ tiim
conftaiis eil in leuitatc fua,,,v,t^Nafb ^ic . Ca:tetimi ad hanc cpigrapEen i4
-ad- TCt Emblemataj. io\caret o^iS"' dLr^<tKi{ 'TCdiv v-^os iv ^vhtcS
yivn, tvuh . Q 'TnptirpiA-^v « •^ovof th » (pdrovof, iTAV i^Tr' U.KpOV T/f TB
Ket\W( TrpctT^eiV j^pA^H . Ait ApolloH. Comiciis.Sic tcio Latin^: Habent
pemmplA donft fortunA metjim, TeYUuloq^non cdrent prdufiria : J<lec vUa
celfatuta funt mortalibus, euertere vel inuidia,vel tempus folet, Jeticitatis
culmen vbi quvs attigtt . Eodcm rpe^ftant vcrba Hccuba; ad Vjyf-
femcxEiiripidc:, Oy ;^/J>; Tot/V ivTV)^VTAi g v i^oKtiv '?rpA- PeiV dei '
K'ety6>yslp »v '^ori, dkKa. vvv •UK fi'/^* 67/, TdV TTAVTO, cT'
o\CoV,t)lJl.Ap tv (J.' d.tpeiKiTO. ^on decetfelices exifiimare fe felices Jem
perfofe, lEgo enim eram quondam, nunc non fum Amplius : CunSias fed ope$ dies
vnicft mihi ahffulit, T4r Citatur illiid Menandri : XlV iuKoKoif 'TriiTTOvuiv
eu Ka.yLTTpau rw- yan . facile cadunt qui Jecunda fortun* vtuntuY . Ad id
accedunt mimi quidam vctcres, vt illud.-Cito ignominia fit fiiperbi gloria.Et
hoc: Cito improborum lasta in pcrnicicn» cadunr. Salluftius: Lafciuiarii atq;
fupcr- biam alunt res fccunJ:e. Et Seneca:Profpc laanimos crfcrunt. Q^urtius
li^ i.Fra- gijiratis humana; nimia in rebus profpcris obliuio cft.Etappofitc
luucnalis Satyr.i. iam nunc ad culmina rerum Iniuftos creuijje reor-.toUuntur
in altum, Vt lapju grauiere ruant . De Mario tyrannorum feptimodidu cft,
Mfinui, quoJ vno die fadus eft imperator,al tcro vi fuseft imperarc, tertio
intcrcmptus cft a militc, qui pcrcufiiirusillum dixerir. Hic cft gladius,qucm
ipfe fecifti • Alludcnsael ^roi\crbiiim,Tuo te gladio iugulo . Fucrac enim
opifex ferrarius Marius, antequam ad irapcrium veniflet . ^ ' > Exdamnoalterius,
alterius vtilitas. EMBLEMA CXXVI. Andreae A. II. Torjs Xm hlemafis. JEfipi.
III. T\ y ^ ruerent in mutua vulnera telis, ^ Vngue le.ma ferox > dente
timendm aper \ Accurrit vultur (pe^atum > et yrandta capat, Cloria vi^oris,
fr^da futura fua eli. COMMENTARII. LE o et aper acerrima pugna intcr fe
dimicare videntur, cui vultu r in arbo re non procul inde fita infidens, fe
fpedato rem prasbet . H o c peritum conftat e Gabriaeapolo gis:fic enim eft
tctraftjchoii Senarijs iarn- bicis : Kicov ^a.-)^)V IVw^g TpCf CTOTg KetTffpo),
yC^TTi^ «T' divM^iv i^Ko^Tnvov im epiv, t^pM^tv 70V innMvTdL Troiria^cu Tdiydu
' ^iAn^ cT' opavTif iWi-^^vv Tcov ihTriS^av > Qnos fic vtcumqj reddidit
Minos : Leo pugnam aliquandoinftituit in aprnm: Vulturesautem exalto loco
obferuabant ' icertamen [vt] pabulum, eum (^ii vinceretur,facerciit ftatim fibi
. Amicos autem cum vidiftent [eosefle fa- ^os] exciderunt fpe . In (tprum leo
certare quandoq', aufus eB^ ^lups longe ^pediabant lite mota vultures, §lHt
"jinceretUYvt-vorarent. attamen lis tandem amicis tota fpes pr^da excidit
. Sed meo iudicio videcur potius defum- ptumex AEfopi quadam fabula, quas fic
habet . Lco et vrfusfimul magnum nadi hinnulum, deillo pugnabant.-grauirer igi-
tur a (eipfis affedi, vt ex multa pugna te- iiebr^ oculis oborirentur, defenTi
iacebant. Vulpesautem, vt circumeundo proftra- tosillos viditjhinnulu in
medioiaccntem, per illorum medium percurrens rapuit,fii gicnsq; abijt . llli
aurem ipfam videnteSi atq; furgere non vaIentes:Nos miferos,di- cebant,qui
vulpi laborauimus . Fabula fi- gnificat, alijs laborantibus alios lucrari . Huc
ptopefpeiTtare videtur Claudianus in Ep grammate : Toruus aper^fuluusq^ leo
coiere fuperbis ViribuSihic fetis,f&uior ille iuba : Hunc Maysyhunc Cybele
laudat: domina- turiterq; Montibusy Herculeus fudor vterq; fuit. DVM f&uis ruerent] Dum
cerrarent in- tcr fe graui et peiiculofo Martcatrocifli- ma contentione, leo
quidem vuguibus, et dentibus aper truculencis . Mutua vulnera] Ailudit ad illud
Ouii dij j.Mctamorph. Marte cadunt fubiti per mutua vulnerA fratres . J>ente
timendus aper] Sic Ouidius in Epiftol. . ohliquo den te fimendus Aperi Et
Martialis libio 13. D£nte timetur aper^ defendunt cornua cer' uum . Item
Ouidiusalio loco : Tulmen habent acres in aduncis dentibus apri, Mariialis:
Vulmineo spumatis apri fumdentepetita. Conftat apros cum ira fciucnc, deucibuS
vrere,!n ijsq; aliquid.igncuna contineri,vt tcftatur Xenophon ii) Cyncgctico .
Hoc dentium fiilmcn reuocat mihi in memoria id i quod Theocritus habct Eidyll-
19. dc aproAdonis occiforc. Qiiem quia totu lin gua Hetrufca loquente fecit
Rcuciendif* finuis &dodiftImusPafcr NICOLAVS DE ODDIS,
AbbasS.BcnedidiNouel- li Patauij>nihil verebor tam eleganti poe- inate meo
labori autoritatem conciliare, vtcandidus ledor exvnoaut altero car- mine
pafllm fubiungendo, virum, tan- quam ex vnguihus leonem agnofcat:obni xe rogans
audorem, vt pro ingenita fua bonitate,ficut mihi iHud priuatira commii nicare
dignatus eft, fic id quoque publici iuris (quod auide expetitur) facere,&
fibi pofteritatem deuincire,non vltra difFcrat. Sicaute fua linguaTheocriti verbacanit: ^luando pur
vidde morto Adone Citereo-j, Pallido ambe le gote^, Con Vimmago di Mortt^
Dipinta nel bell vifo y i" con capelli a^perfe ly atro e di nerd fanguc^,
A gli Amoretti fuoi Commanda, ch' il cignalcj Vccifor del fuo Adonea Venga di
lei prigiontj» g^uei Nko s de C Thec tU % ( idiot t Itali Eid) Thec Emblemata^
^uei dihattendo r ali Tuttn d'intorno intorn» La gran felua luHraro, Stn ch* al
fin trouaro L' homicida cignalt^^» JE da ben mille nodi Ligato e riligato Tu
auanti a lei portaio • Vn Amoretto haue^ 11 laccio e le ritorte^ Ben cauto in
fua bali^L^, V t altro poi con Varco Da tergo anco ipinge^ La fera pigra e
lentt^, Che Citerea pauentx->* A cui dijfe adiratru» La vaga Citere^t-tt
L'immortat bella Dea : Empia fera crudelt^, Tra le fere piu fer<x^ Tu fofii,
che la cofcicL^ Terifii al mio fedelcj. Tu che profonda e larg^ LafciaHi in lui
la piag^* Sd ella : O bella Dea, Giuro per te> e per lui, Per quefii lacci giur»,
Ter queHi tuei qui Amori Leggiadri cacciatori, Cy io ferir gia non voUi 11
beUiJflmo Adofie » 11 tuo giouine amato j Ma repente ch' io viddi Le nude carni
e belle^ Mirailo e rimirailo §iual cofa diua e facret^, £ d'amor arfiy e corji
A fatto forfennata, Ver quella cofcia amat^ (Auenga ei mi cacciafifh^)
Intendendo baciare^, l^on ferire o piagartj, Tu quefli ipeXj^a e tagli:L-i Tu
quefii piglia e puni E fuperfiui e nociui Denti miei amatori, Amatori e
vccifori . A che lafciarmi quejii Ifiromenti funefii} JE le labra pur tronc^ Se
non hafiano i denti Troppo, ahi troppo pungenti» Moffa a pieta la De^ Commmda
the slegato Sia lihero lafciato . jEi manfueto e humil^ Tofcia non piu fen gio
Tra le piu occolte felutjt Ma fendo dentro e fuore^ Tutto foco d'amore^ Arfe
pofcia per fefnprtj In amorofe tempre^. Accurrit vultur] fpectatorem egit.ViiI
Vultur o iwt auis rapax.ferta r bidiio aiu tridiio p r? doratu fcntire futara
cadauera, ob iiifignem odo- poUet, randi facultatem. Plin-lib. io.c.5.. Frandia
captat] Inde commodum fpe- rat,aliquid fibi pollicetur . Captarepran- Captare
dia.eft hic, nifallor, prsedam expedare : quid, quod explicat fequenti
difticho,ni(i tame captare,aItiorem quendam fenfum habear, vtapud
lurccon(ultos,apud quoscaptare proprie dicitur, quidolis& illedamentis
quibufdam aucupatur lucrum . Sic haerc- ditate captare dixit Vlpianus.pro eo
quod dicimus,artificiose niti ftru(5lisq; tecnnis, vt eam ptseter defundi
voluntatem corro damiis, l i. fF.fi quisaliquem teft. £t vo- tum
captandseroortis, ardens ille afFedus eft,quo flagrant iniufti quidam homines,
exmorte alterius lucrum fibi pollicentes, vitaeqj infidias alij parantes,l.de
fideicom iTii(To,C.de trafad.Martialis hoc verbum ita vfurpauit vt proprie,ita
lepide: Capto tuam,pudet heujed capto,M(ixime» ceenam : Tu captas alias'^iam
fumus ergo pares . Idem alio loco Dum me captares mittebas munera nobis:
Pofiquam cepifti, das mihiyRufe,nihiL Gloriavi^orts,(^c.] ex vidore ipfo pra:
dam capiet . SvscEPTVMid videcur fpcciatim in Principes Chriftianosjqui cum inter
fe iion longe ante decertarent, Solimanus Tttrca,quafi fpcdatorem ageijs,fuam
non parum ditionem auxit, et in Germaniam irrupit, magna et ingenti totius
Reipub. Chriftianaecalamitate ^damno, Q\iod Georgius Sabinus hoc hexafticho
periccu tuseft : Mutua difcordes faciebantprdia turdi» Acris alitibas pugna
duobus erat . Vidit vt amborum pr&do certamina nifus%. Vnguibus roffro
dilaniauit aues . Sic mod dufaciunt difcordes prdia reges,. Turcicus Eut^a
diripit hofiisopes . Ex qiiofaciU mt^|Jigimus,qu3ntuni mali afFerat IV.
Principu Chrifiia' norum ri xis au£iil efi Turci-- ctim im'^ perium* r44 Andre^
A. Ciuili bel lo nihil e- Kitiofius . Iranc- Franchi' afFerat in:eftiimm
clifridiiim nonraodo ci- uitatibiis, red et icnpcrijs tum labefaitan- disjtiim
ctiam eucrtendis.Nikil cnira ciui- li bello pcriculofiiis clTe poteft, nimirum
t]uod horti externo iwn paruas addat vi- rcs . Hicego non incommodc rcferam ex
lu ilini 8. hiftoriam nobilem dc Philippo Macedone.qui fc vulturem prarftitit
indif iulioduorunxThracia: regum.Sjcenim lu ftinus:Forte eucnit, vt Philippum
fratres duo iegesThraciaf,non contemplationeiu ftitiae, fedinuicem metuentes,
nealtcrius viribusaccederct,difccptationum fuarum iudiccm cligcren:. Scd
Philippusmorc in- genij fui.aci iudicium velutiad bellum,in- opinantibus
fratribus, inftru<flo cxercitu fnperucnitjtegno vtrumq; noniuiicismo re,fcd
fraude latronisac fcclere fpoliauit . Extat Chriftianaelegia, quam dcijsbclli
remporibusfcripfit Franc.Franchinus,ho- mo ltalus,cam hicaJijcere non
putauialic num,ncq; ingrarum ftudiofis.Sicergoille; Gallia cui paret,cui partt
Bxtie^ tellus, conferre tnanu Marte furente parant: Tamq\ animiSi^tam
concHrYUntfortibus armis, Turbidus vt iamid fanguine Sabis eat . tame amboru
ceruicibus imminet hojiis ThraciuSyin pharetris acer,^ acer e^s. ^lui maius nil
mente petit» nil voce pre- catur, femel vtpugnethi duoMartepari. Sperai enim
nojiris confraciis viribus,emne Zuropam paruo pojfe laborepremi .
ife,Beges,netantA animis difcordtbus irs, Negerite hofiili bella. petita prectj.
lUius in vires ^ peSiora vertitejerrum, Sternere qui telis ardet vtrumq-y fuis
. Jt,ema rogatyPaulusjj rogatjdat^ armatdat aurum Taulus,(3^ ad tant£ prAmia
laudis opS . Tu Deus,ex alto qui pro^picis omnia coelo^ ^uiq^ vides, maneat
quanta ruina tuos, Confule militibus,facris ^ confule teplis : His ducibus
prohibe bella cruenta geri. 2ii pietate grauesyduo funthi lumina pa- cis :, Bi
dud funt bellifulmina.magne pater. Infer te medii<,liquidis da nubibus
imbres. lac rapidum tumidis fufnen inUndet aquis : £ caBris ambosj-^ iube
difcedere nb armist Coge domu armipotes alter altereat: Se^ putet neuter
viBum,fed ia^et vterque Viciorem populis fe red^ffe fuis ., Non male quadrat
hoc Joco belli erymo, BeUi i, quod a bclluisdcdudum volut: fiquidem mon
bclIuaram,non hominum cft inrcr fccon- fligcrc,hoftiliq; odio diftidcrc
Grauiscft et cordata Thcodahadi cpiftola ad Franco rum regem, Iib.5. Cafliodori
Variarum Amboeftis, inquic, faromarum gentium regcs.-ambo xratc florentcs; non
lcuitcr vc- ftra regnaiquam^^fatis C\ data partibus li« bertatc
confligitis,virtus vcftra patria: noa fiat inopina calamirasrquiagrandis
inuidia eft regum » in canflis leuibusgrauis niina popnlorum . Ammian-
Marcellin.l1b.14, Sarraceni,inquir,nTiluorum vita:fimiles, qui C\ prsedam
defpexerint, cclflus volat» ^ rapiunt cclcrijaut fi impctrarint,nihil mo-
rantur Cicero 1 3.Philipp.Qiiod fpedacH lum adhuc ipfafortuna vitauicne tidcret
vnius corporis duas acics, lanifta Ciccronc dimicantes . Val.Max. lib. 7 Cip.6.
Caio Mario& Caio Carbone CofT. bcllo ciuili cum L. Sylla dilTidentibus, quo
temporc non Reipub-vicftoria quasrebatufjfcdpra:- mium vivftoriae res erat
pnblica-Ncc video R^^' curidcm Emblema non etiam dc rabulis forer. forcnfibus
dici qucat,qui hoc vnice agut, vult.i vtlingux Icnociniolitemcxlitcnetflcntcs,
fogAi et iurgia protelantcs locupletcntur,atquc itaex malis aiiehis rem
faciant, rura po- tiusin id danda eflet opera,nc iites fiercnt pene immortalcs,
et vitx modum exccdc- rent. Vnde Apuleius hos tales non infcitc vulrures
togatos appellat . Quo fenfu et Ciceroin Orat- pro Sextio, Gabinium et
Pifoncni.qui prccioomnia nundinarcntur, atqjad fe raperenrjvnlcurios paludatos
no miuauit.Quam in rem extat clegans Em- blcma loachimi Camcrarij Cent. ^.Em-
blem. 36« Vultur prA dd inhians efi captatoris imago: Heuquam plena etiam
funtforavul^ turibus ? Bonti
Eroblemata-» . 5*4 5* Bonis aufpicijs incipiendutnj . EMBLEMA. \VSP1C11S res
cafta malis, hene cedere nefcit. Felici qux funt omine faSta, iuuant .
^itidquid agis, tnusiela ttbt ft occurrat, omitte : Signa maie hac fortis beHia
praua gerit . COMMENTARII. VI A T o R feii potius inftitor domo fiia
egredienSjitinen accinduSjobiiia habet miifle)am,animal qiiadiupes ex mu luim
gcnere ; omcn non fatis faelix et aii- fpicacum . ^i^ Piog^niano refertur tale
adagium y(LK))V h^i. id z^\UH(lelam hahes.lw eu quadrat, cui omnia funt
inaufpicara, tau- quam fatis et Dijsiratis, vtaiunt . Olim creditum eft.hoc
animal inaufpicatum io- fauftumc]i cfTc 'js,^mhaberent,domiqj ale rent : vc non
admodum diflidcatab illis, 'Equnm hp^bet Seianum. &> Aurum hp.het
Tolofanum Ynd^ nunc etiam apudquafda genres,nominatim apud Britannos,infelix
omen habetur,fi cum paratur venatio, ali- quis muflelam nominet . Cuius ctiam
oc- curfus vulgo nunc habctur inaufpicarus . Vide Alexjndrum ab Alexandro
libj.cap. JEq^^tfi iii 13. Mcmini mealicubi legere, equum in ingrejju ir.grenii
itineris cefpitantem,aut prioribus itirurts bpfum pcdibus,pro inaufpicato figno
a ve ce^j;itr^s - M in tcribus i^ndreae A. tcribn^accipi foHmm fuifTc. Ciim
cnim Sulpiciiis Galba in prouinciam cxicns, ad forram ipfam canterium fuum
cccidifle animadiicrrillet: Ilideo,inquit,cautcric, te iam lapfum efTe, CLim
tam lonf^um iturus itcr,vix iiigrcllus /abeiis Qux hifloria pro iicrbio locum
dtdit.in cos,qui animo defi- ciunt ipfoflatim negocij principio. Multa: funt
eiufdcm argumenti apud M. Tullm hif^ori*e librisdc diuinatione . Huc refcro
(upcrfiitiofa vercrum aufpicia, qui nil ag- grcdiebantur ni(i confultis
arufpicibus.Sa T. Clau^ niiis P. CIaudius,c]ui primo bello Punico, ditis aU'
ioco quoda omina irridens, c]ua: de puUis gurift irri gallinaceis maiorcs
ioliti fuerant accipcrc . dit, Nam cum ^ cauca produdi pullicibum non
attingcrent,idq; orninofum ccnferetur arma capeflentibus, mergi illos in aquam
iuflitjVt bibcrentjfi nolient edere, ac mox inflruxir acicra . 5ic Prufias
rex,exulante apud ipfum Hannibalc, et hortante vt co- piaseduccrctrrcfpodir, fe
no audcrcquod cxta prohiberent. Atcontra HannibahAii tu,inquit,caruncnl?
vitulint^ mauis quam XMcttUtis^ imperatori vetcricrcderc?Lucullum itcm, CLim
pridic Nonas Ocl^obreis contra Tigra nem Mithtidatis gcncrum copias cduxif-
fet,& ex militibui quidam ncfaftum dicm cflecundcm prasdicarcnt,atq; ad
capefTen- dum bellum non vidcriidoncum jdixille tradunt; Ego, commilitones,ex
arro hoc die feliciflimum rebusbcncgcflisefficiam. Refert Fulgofus lib. 7.
cap.i.de Mifonia- 110 Hcbra?o,equite infigni,qui cum moran tcm cquitum turmam
infpiccret.in qua ip fc cum Romanis miliribus crat 3 et mor*e caufam
intelIigercteffe,quod augur priLis iinfpicerc vcllct,. quid augurij capiendum.
cflet ab auc,quam forre m viaoffcnderat ; ille aliud fe agere fingens,arcum
tctendit, primaq; Htgitta confofTam auem in reri"am dciecit,atque ridens
ad comites conucrfus ilixit: Parum coiifilij atq; opisab irratio- nalibus
animatis poffe qucmquam fpcra- rcpoftcaquam parcat,ea nefciie,qua? ad fe ipfa
pertincanc. Et rc, et vcrbo auguriiTva- naertir, ftulteq ; eis credi oflcndcns
. Talis qiioque fupeiflitio mulros cx plebeapud nos Germanos habet, vtmonachum,
aut Sshe- anum mcicntcm^auc Jcporem obuium,pro in-^nfpicato j lupum vero pro
felici omine habeant.Qua? res feruocnidam occafione ^edir liiudendi rultico:
nam cum is lepo- sjEAj pej. viam cranfilientem. confjpexiff&c,, 91 us He-
in filuam ciim iumeris pcrgcrc prohibuit ; fequcnti vero dieCLim lupum habcrct
ob- uium, bonam fortunam augurabatur. Cu vero lupum ipfius iumcntum deuoratem
inuenilfct fcruus, accifrrcns ad ruflicum nunciat, bonam fortimam iumentum oc«
cupalTe . AVSPICUS res ccepta malu] Res ma\h \ incepta inicio, non fortitur
fclicem exitu : at qua: ccepra feIicitcr,non viCi bcnepoteft cadcre . Aufpiciii
dicitur auium inlpcL^io, jb &qua:cx volatu eaium et vocibus figni-fin
ficcntur . ^idquid agti] C\ quid incipias . Mujlela tibi fioccurrat] Occurfum
mu ftela? ominofum fuiffe tradunc audlores, et nosiam rctulimus . Eadem pid:a
infor» tunium fignificabat : animal cnim putaba- turinfauftum efle,maliq;
prasfagijjijfquc maxiiTie,quorum domos habitet. Dicitur enim infidiari
domenicis animalibus, pra:- fertimq; altilibus, eafq; ad interneciouem Yfq;
perfequi, aic Pier.Iib. ij.Idemq^oc- curfum plcrifq; rcligiofum haberi dicit .
Adhasc in ncgoti js obeundis vcl nomcn ip- fum,vtpote efficaciar contrarium,
multos remorari • Muftclarum tria funt gcncra, ^ \ Galcs,Idlis,McIes,de quibus
vidc Plinium lib.19. cap. 4. Varronem de re ruft. lib. 5. ., cap. 10. Signa
maU] hxc cnim portendit ncfcio quid finiftri . 1n fufcipienda re aliqua non
parum conducit fauftum principuim:ira non mi- C nimum adfert incommodi>fl
vel malo, vel f inerti, aut eriam flagitiofo principio nego r/ tium ordiaris .
Citatur illud Sophoclisa ^ Plucarcho.libro de Poetis audicndis : ifyisS^i
TTAVTos )]v'tis ap-)(iiTa.t kaKco^, fCjTd^ TiKiVTi^ eiKSf liTCdS 6^V. ^^icumq,
rem recia ratione inceperit, Bonum tUius certo F^erabt^ exitum . i ydip oTov
Tg.aitPoIybiuSjTK rsM^^ '^^yXf' veiV, ixyj^ Tii^ a,p-)^i iv^o-xnaAVTet : Mini-
me enim fieri pot^ft, vt finem rite confe- quatur, qui de ptincipio non rc(fle
primii conicceritatq; cogitarit . Tantam vim di- cuntineflc bonis fauftisq;
negotiorum fu- fcipiendorum principijs,vt ca vix bcncca- dere poflint, qua^
infelix initium fortiun- tur . Et fane omnia diligenrer aduertenda efle,graues ncc
poenitendi ausflores cenfuc- runt. Redc quidem et prouide, modo ab- fit
fuperfticiofd illa et iuutijis obfcjuatio, quse Emblemata' qiijc Kumanos animos
tcrror^ nefcio quo afficic,& corqiict. Nam vt in rc aliaua, fii' fcipienda
noii pariim condticic faumim fe lixqi priacipiiim,qiiaDdoqiiidem vel Poe- ta
tefte, 'Fa^i dimidiHtn qui bene coepit habet : Ira non parum adfercimpcdimenti,
aut c- tiam iiicommodi,fi malo principio ncgotm aggrediaris, tum cnim muftclam,
id eft » rere omenhabere inaufpicatum dicimur, cum flagitij alicuius a nobis
perpctrati, necda expiari purgatique animoobrcpit finiftra quscdam
cogitatio,qua: nitimam confcien- tiam Vviberetatqjlancinet: quo fit,vtfri*
gidius et ignauius rem alioqui magnam aufpiceris. Red^ Aiax apud Homerum. lo» '
Deosinuocat fefeadarma componcs, p^* neq ; enim putat fibi felicius rei bcne
gereu aufpicium capere po{re,quam ab muo cacione numinis . Cur poecicum
illud,vc yere Philofophicum celebratur, gx. A/cV dpx^^lAzSA &, Ab
loHefrincipiumMufA} ^ Cui Rornani fuorum confiliorum et Sena '-^ tus habendi
ducebanc initium a facro illo tio' precationis carminc,cuius cam fa:pe men-
rioeftapud fcriptores ? Sed et in deledu militum ijdem,vt legionibus
confcriben' dis,operam dabant,vt qui primus vocare- tur,aufpicatum nomen
alFerret. Ncqj ve- i6 ad vtramq; confitmandam partem (eo rnm ncmpe,qui omina et
aufpicia vel nc- glexerint, vel obferuarintj nuiltis verbis opus eft. Exempla
fi quis euoluere velit, pctata Valerio Maxim.Iib.i. cap. 4.Non folum,aic Cici.
Dedfuinat. Deorum vo- ces Pytiiagorei obferuarunt.fed etiam ho- minum,qux
vocant omina.Quas maiores noftri qnia valcre cp,\jfebant : idcirco om- nibus
rebns agendis, Qjv o d b o n v m, FAVSTVM^ lELlXjfORTVNA- TVMCijE Esssr,
prajfabantur; rc- busq, diuinis,qu:E publice fierent,vt f a- VERENT LINGVIs,
ini pcrabatu t : inq; ferijs imperandis, vt litibus et iur- gijs teabftinerent
ltemqjin luftranda co- lonia,ab co,qui eara deduceret;& ciim Im perator
exercitiim,cenfor populum luftra recbonis nominibus,qui hoftias ducerent,
cligebantur.Qnod idcm in dcledu confu- lesobferuant, vt primus miles fiat bono
omine.Celcbreeft quod retulit Cedrenus, Grxcus auclor, de Perfis, apud quos
fol- lcmnefuit, denulla re graui et feria quic- quam ftatucreprius,eamqi
aufpicari,qua oratio&colloquiu rcligiosc habercrur.Lii nienhucadferc illud
Ifocratisad Demoni <i\:co^ay ^^ihij '^ovi^et^r^eu <^t^'i:f>AyetSov
hoVTdLi . fitop^M y.iV yd^ (pihictf, iTrciivof, g*p^3-ps6r «Tg -^oyos. Si velis
tibtpnrare ami coSjbonum quid dicito apud eos, quod ali- quu illt6 renunciet :
namprincipium ami- citidLylaudatio eii\inimicitiA autem vitu^
peratio*Hzvic(&ntti\i\zm varie vfurpatam luriscon» reperio lurccotifultis.
Origincmenim rei fultorum aiunt infpiciendam,I.i.{F.dc orig.iur- Ec, de re
a'A.- quae malo funt inchoara principio, vix eft i^icanda- vt bono peragantur
cxitu, c piincipatus, fmtetia . i.q. i.apud Gratian. c. miranuir.fii dift.
Item,quod abinitio vitiofum fuit,trav.'t(i temporis conualefccre non poteft, 1.
quod ab iiiitio.ff.rcg.iur.l.fi tibi-decera. § fi pa- dus.lf.de pad.AIioqui
faciscft beneince- pifte, quamquam dmcrfus fequatu r etfs- dus.I.fed an
vltr6,§. i. ff.de neg-geft.Nec resfubfiftit, cum adeum cafum venic, a quonon
potuic incipeicl pro partc, ff.dc feruitut.Item,vbi nullum principium cft,
nuUus finis fequitur,!.in vniuerfis, Cqui dar.tut.Et difpoficio fada
inhabili.cui lcr ab initio rcfiftit,fi conferaturin tcmpus ha bilchoc eft.in
tempus permiffum.non va« lidatur.l. fi minor.ff. de feru. cxport. 1. ia
tcmpus.lf haired.inftit.Et alia huiufmodi fcxcenta occurrunt, quse ftudiofi pro
fuo arbitratu pofiint fublegere, Sed audiamusi hac quoque fuper re Plautinam
Mufam, qux fic in Perfa : Si quam rem accuresfobrie aut frugaliter» Solet illa
re^e fub manus fuccedere . jitq-^ £depol,ferme vt quisque rem accurat fuam, Sic
ei procedunt pos7 principia deniq-y Si malus aut nequam' fl imale res veitunt,
quas agit . Sin autem frugi ' s},^eueniunt frugaliter . Hucquoqi colliinat
fenccncia Denionhc- nis. i.Olyath.Si inicio ftatim piudenter Sc diligenter
adminiftraremus omnia,res r.o- ftra! meliore loco efient, et molcfti js,quas
parit focordia,carerenuis. Vnde
autcm no bis fint ducenda principiadocet Cicero 2.. de Lcgib.A
Di)s,inquit,immortalibus sfit nobis agendi capienda initia. Etcnim Og» eTfY^ct
VTOfdp^h isS^iv T"' KC^hVfy.A. De9 monflrante prtncipium,nullus cfficit
obex . M m X Nihil Andre^ A. Nihil reliqui . EMBLEMA QCILICE T hoc deerat poB
tot mala, dcmque nosirk LoctiHit vt raperent qmcquid inej^et agris . Vidimt^s
innHmeras Et<ro difce tendere turma^t £lu^alia non Atyt^, caHrave Xerxis
erant - Ba fcentim i milium ^ farra omnta confimp feruntx Spes et in angufo eH,
Ttant n ft vota fuper. COMMENTARII. i. locnJlA PIngk legstc caflis aiit
depaftisfpi- cis, qnam tiirmarim circumuolitcnt Icculti*, irjfedi illiui genus,
iii perniciem frugum nacumiqiias tamen veiuus veffus jnare fpirans gregatim in
illud propeliere vidccur. Locuftam hc defcribic Claudia- nus in Epigram. Mc:
ret apex c.ipitis,7fedi9 fera Inmina fnr v-tnt VertieeyCOgnatus dorfo durefcit
amiEius . Armanit 72atii-ra cutem^dHmiT^ ruheyitei Quip:dil>us p.irais
7nultis acucre rubores • Singulariiim locuftarum dercripcioues et pi(5luram mox
tradcmus ; Vbi aliquid ad illudrarionem huius epigraphes perciuens p
rajmiferimus . NIHIL RELlsiVl] Hcc cpigraphe pro 1 1. Herbium olcc, ei
limilc^quod vfurpauit Epigrm Ariftides, ph<^ Emblematar Anftides^eV Koya
mift t5 'jApet^^eyf^a,- TOf * 0*vJ^iv IT/ av . NihilampUuj. Scd hxc oratoris
verba> Ybi dc NeftorC: To^^e- y9lj(.ivov (Th t»t/, «tTgV it/ «i» «V iautcl V
23-0 yiipAf, iHxta id,quod dici foletj nihil Mmpltus exijiere pydfemo.
Cuicomicnitil- hkdiPrAter plorare nihil.qiiod Horatiusin Satyns,&
tsi.TulIius vfurparunt . 'ri4 I P L H T horribilem quadam caU- raitatem,
cjuafuit alFeaa Iimibrum Lon- • gdbardia circa annuin, vt coni jcere licet,
i;4i.Eleuacaenim nube locufta: dicutur cxaerececidifTc, qaaslcgumina,herbas, et
grahaferme omnia depafta?,induierunt fa incm,& quorundam defperationcm.quod
poft tot tantaque infortunia nihileflfet rcli- dum.Habebanc digJti
longitudjnem, tiir- gidacapita, vencres obefos, et fanie rcfer- tos.Itaq;
cxtinftas intolerabili fcscorcaerc corruperunc,vt etiam corui, corniccs, ac-
cipitres, aliaeque aues cadaucribusalioqui inhiantcs ferre nequiuerint. Qood
coliigi- niusex Commentarijs eorum, quinortri lcraporis hiftoriam congeffeiuncl
jdeii.qj tradunc, in regionibus Polonia» regno fini- timisincrcdibilem faifreciufmodianimal-
culorum multitudinemrnullas primoalas habuilfcjfed magnos dcdifle faltus: paulo
poft, quatuoradepcas, tantoque nwmcro conuolaft'e,vtduo milliaria in longum et
latum cubico tenus ita occuparent, vt ip- fius quoqj (plendorciTk Solis a toco
illo ter las fpacio fuadeiidtateexcluderent: vndc colligereeft.facilliraum,
re.bds humi na- fccncibus damna innumerabilia inde fub- fecutaelfe, qua: ad
radices vfq; omnia de- paftaee(fent»X2um vero (iiccrcuiftent alx, crancdigici
humani ma^^cudinct turnq; in fruges atrocius gralfabantur Caecerum hae ncqi vi^
neq; induftriaalia propulfari pocuere.Lbc.uftarum etiam in Africa mul-
licudincm pirodigii /imilem fuiflc tradit Auguftui.inlib.De ciuicace Dei
certi6,cap. Ylcimo, cLim iam populi Romani prouin- ciaelfet.Confumptisenim
frUiHribus Sc fo- liis lignorura,ingenti nube in mare dicunt €(fe
<leic<flam;qua mortua,fecuta eft aeris corcuptio. qua! tantam aduexit
peftilcn- tiam, vtinfolo Mafinilfae regno odlmgen- •ta honunummillu periilTe
rcfcrantur, et multo ampiiusin terris litcoribus proxi- n^S' mis . Haec ille .
Hertmanus Schcdcl iu Chronicdc danis ab eodcm animaliu genc imel • K ilUm
itacomcminic.-Lotharii Imperato ris ?eporc, ait,i Carolo Magno tcrtii,Iocu-
ft^innumcrabiles fcxalas|iabentcs,& den« tcs duos lapidcduriorcSjin Gallia,
vcluti nix,tcrram opcrucrunt;i\erbas^ fegetcs ^ arborcs» ac vniuerfa
viriditatcm habentia deuaftarunt.Tandcm pioicdlr in marc * Sc ad littora in
cerram eicda: » (ecuta eft ma* gna putrefadio; et indc mortalitatem ma- gnam,
aercm inHcicnces, gcneralemq^ ho* itiinum iateritum fufcitarunt » Idcm au« Cior
hac de re (tc alibi fcriptum reliquic : Temporc Caroli Burgundionum Ducis» filu
Philippi Optimi,locuftx per Italunt vagata:, Brixia; agrum deuaftarunt.cum in
Brixiano agro iuroaxima mulcicudinc aduolarunt: qux Brixianis Sc Mancuanis
maximum damnum intulerunt, Qu^ibus ui(i Ludouici Mantuani Prmcipis folicitU'
doobftitiflet, fata quoq; in toca Lombar- dia corroflflent. De locuftarum
depaftionc ferc quid firaile narrat Grcgorius Tura- Gregorius nenfis hiftoria:
Francix lib. 6.cap. 3 j. fub Turonefu regno Childeberti proninciam Carpicanea
de locff- grauiccr a locuftis fuilfe vaftatam, vc non /?// • arbor,neq;
vitis,neq; fllua,aucfrucex, vel quidquan» viiide remancrcc,quod nonlo- cuftis
cucrtcrecur. Etcap.4-^.. Locufta: dc Campania prouincia, quam pcr quiiiqua
corroferant annos,progrcfl[a:, quaflpubli» cum tcncntes aggerem . ad aliaro
prouin- ciam huic vicinam le receperunt. Harum fpatia extendebantiir in centum
quinqua- gintamillialongitudinis; laticudo vcrp ia ccntum millibus
tCrminabatur.Harc ill«. Locuftarum ctiam meminere Iinpcrato- ' rcs in 1. a 8.
C.de loc. et cond. Exccpto» aiunt,tempore, qut)edaci locuftarurn per- nicie
fterilitatis vitium intcrceflit, fequen- tis temporis frutflus, quos libiiuxta
pra;- teritam confuetudiiiem deberi conftiterit» reddi libi prouinciae Prajfes
iubebit.Huius quoq; depopulationis locuftarum defcri- ptionem elegantem habemus
ex Pifide, co libro, cui nomen fccic ^6/>/ )ic<r^.ttpyitt(, Ea fic habet;
TlftK^pATevH 'iTAyKiVif Ttiv AKplJ^A ; Pefcri' E"0vOg 'TTTipeOTOV (p^OpAV
A/^VTTT/W, P^*^ ^^^**' hlKof ve(pah( e| c/h/^» 70^*71;, fieirum, Aoy^^iv
iToliJLiiv, AVTOKlvin&v J^opv» ix I^iffife, HvKVilv (^AKAyyAy
f^.vptofrof/.cv ^ifof, HilJ^yiTiKtiv i^TTAK^lV a.9ATiS (JLA^i)f \ Ov-)^ hATOU
yAp,AKKA TTKilTTei, T^t^, E pTTinTA TOp^ei, KKovei^TTTtpisixiVit, £^9KH /e
^tvyHV » '7rAKivj\fofA.o( fxtvtt, M m I pQeipH Andre^ A. 1pvya.Tet ^u\\A,T»v Tp
vynv CoTKiTaut (TVKK iyn TA KeoX A, yJjl THVH -TTdLKtV ' SHa^Tnp Tci vivpA tuv
/2e\avo/ to^otcu, ^lmffiam in ftciem inducit hchfiarum agmina ?
'Aligera.collecia in neces Mgypticu, Vt nubilHm telum abditifagittarij, laculii
paratum^hafiam^ymotam vifua, jyenfam cateruayCKnticipitemq; gladiumy Saliensqi
pyAfidium inquieti prAlij f Locujla enim nonflaty ferit^y ^ curfitaty Vdjlatqt,
repens, peruolitatomnia loca, Juga^(f^ftmHlat,reciproca (^fifiit via, Acperimit
ante tempus, ante diem metit : Arbufla marcerC)^ rigere herbas facit: Cruda
lignorum exfugit humorem omniu : Vindemiatfolia, ac vorat vindemiam : Cadauera
mod^o congregat,modo dijjlpat, Keruos fagtttarum vt fagittipotens folet,
ithoflium corpus fuorum vulnerat Ufifiilibus crnrum recnrHorHm horridis .
Laiirciuiiis Pignoriusfolcrshiftoticae vc* Pigm ritatis indagatOf, hanc dc qua
loqnimur folerh Inrubriim dcuartatiotiem.a locuftis fadla, ^ in annum i j
^i.incidifle refeft,& figuram illarum locutUrum eleganti effi^ie fideli.
terappingi curauit; Sic enixn illc in Tuis Notis ; Locuft^B anno. Domini. i
;4i. dic iS.Augufti It>fubriam,& Vencciam de^flO" puUtaefunt. Id
vero quo ad aninim Meo verum cft,vc ambigere non Uceat. .Prasibat porro illarum
agmen (vti rtaditum eft^ monftrum,quod nos hic appingeiiduni curauimus, cum
locuiftai imagine, vt rci rncmoria perennec, videautq; Prpuidpntiv^ diuiua:
hoftes, fyntaxin DEIOPT. M A-X. in poenisetiam infligendis, act quas non fine
mente et confilio prodit fapieu- tiflimum illud Numen.Ec huiufmodi pa- rergo
v(i funt tunc temporis Phrygioncs (vtiegononfemelanimaduerri) in aala:is
exornandis . Hasc iUe. Pidlura yero ta- liscft. Effigies Locu-
ftcs,&monfl:ri ipfaai pr^cede- tis, anno 1542-- Lombardiam Infubrum infe
ftantis . 4 lixc plaga locuftarum Cait San<flius)in Loiigobardia Infubrum
depaftis omnino ^rugibusjin Narbonenlcm prouinciam euo iaui^t: Auftro vcro
flante,tandeiii diiiino na w m aurc ptaecipitaLa dt . r FOST tot mala] poft tot
acceptascala mitates . ^ LocuBa vt. raperen^] abfumcrcnt, depa- l^^' fcerentur.
Locuft? noxi^e hintfrugibus, ^uas exedunc &. perdunc «id iiiternecionc •
Vnde Emblematij? kmi CA' H,qf(id* Ittijla 4. loCU- fr vefce »1 3 ♦ Vnde
qui^quid noxium eft et incoramo- dum,& pernicicm afFcrt alicui rei,merit6
locufta vocatur.Ariftoteles 3» Rhetor. cx Stefichoro
prouer.vfurpauitjC/f^^^e^/^/K^ eos humi cftnent . otov^eiTif hiyot^oTgip
'^T»ITi-)^p0fivA0Kp0i( HTiViht ¥ S^H CCpt ^Af HVOU, oVwf f/t»; Ot 7tTriyi(
'^dLlJl.O^iV OjS^aa-tv • vt fi quis dicat id, quod Steficho» rus in Locris
extulit,nonoportere conuicia ri,ne cicadd humi canant . Voluit poeta
vaftationcm retum omnium,ruinamq> ex tremam intclJigere, adeo vt non
a:dificia moddjfcd ne arbores quidem ftantes relin quantui-,omijifaq3
foloa?queiitur,vr cicad? nihii habeant )^]noinfidcant . 'Hqc indedu-
^lum,qu6dcicadic arfeuftis maxime gau- deant Exempliim eft comminarionis,quo
/ignificatur cunda arbufta fuccifnm iri ftirpitus ab hoftibus,ita vt fic
truncatis fti pitibus cicadse neceilatio cogantur humi cantiliare.Apud
Theocritum puella depa- ftrixalieni patrimonij,xctAct^it/<:t ^AyTtf
appellatur,id eft,Iocufta, qux' menfem in- tereipiat. Arcendi$ locuftis multa
veteri- busprodita funt remedia, fi vacat, legea- pud Caftium Dionyf.de
agticuitura Jib. 15. cap. I. Delocuftarum autem ortu &: natura vide Plinium
lib.i i.cap.29. Locu- ftis vcfcebatur fandliftimus Propheta loan nes indeferto,
quamuis aliqui aliterfen- tiaHt,dicentes,sc;tp/J^gs->Iocuftas fignificare,
&cacumina& fummitates ; vtintelligas D. loannem arboium aut herbarum
fnm- mitacibus vefci.Sedhis nonobftantibus.ve rum efte mihi peifuadeo,D.!oanMem
locu ftis viditafle, quse inter aniinalia munda numerantur in Leuitico,cap.i
i.Teftcm ha beo Adamantium,qui 1 1. Honiilia in Lu- cam dicit : Ex alicibus
vero noiy grande pra:pingueve vllfi.quo fe Jiberiiis inuitare poffct^habuictnon
aeriuoIum,quod cibum praebeiet delicariorem;fed exiguum admo dum volucre,quod
vix a cerra ejcfurge- ret,faltitaietq; poridsquam volaiet. iiu etiam populiin
AEchiopia& Iiidia,qui Jo- cuftis procibo ymntur,de quibus co^ifule
Diodorum,S<: alios . Vidimus ijmumeras turma.s] innumera-
bilemlccuftarummultitudniem flaute Eu lo concretan-i faltitalfe.Eft au tem jiic
alle- goria abexercitu, qui rutmas et ducem habet . Euro duce] Eurus ventuscft
calidus ab O ricntc fpi rans, v t ai t O u i d i n s ; Zurusad
Au^dmmtliJalathAaq'^ regnAre- cejpt. Di(5lus,vtquidam voIunt,cfcTo ecapecop, ii
cfl t ab aurora fluens . ^alianon AtyU] Dc Atyla, fiue At- ti!a, quoniam uoneft
iniucunda hiftoria. ncmini,puto,ta:dium afFeret plenior vcr- borum copia .
Primiim omnium Gotthi > dcinde VandaIi,poftrem6 Hunni Hunga- riam ingreffi
funt, et hi poftremi terram retinucrunt,vnde et Hungari^appellatio- ncm fortita
cft . Crudelis hiclocus maxi- mam cladem vniucifa: propemodum £u- repxintulit.
Atylaex Hungaria exercitu Rreccntorum milliumduxit in Germania (aliidicunt
jooooo.j plurimasq; petentcs vrbcsdiripuit, intcr quas Bafilea, Augu-
fU,Argencoratum,V Vormacia, Coloni.i, et pluresalix' fueruiit. Inde in Galliam
progreftiis, Burgundiorum regem cepic, Aureolam obfidione cinxit, et ftatuit
to- tius Euiop? fibi dominium vfurpare.Erat autera runc in ea parte ' Galliac
citerioris, qux a Casfaribus.adhuc teoebaEur, Roma Busdux Aeriusthic
fcedusjniir cum Fran- cis,& cum GotthiSjvr iundis viribuscra-
delifiimotyranno Atylx lefifteretur. Aty- la vero.quiatimuir fibi a vuibus
Gotrho- rum,foIlicitauitDiethricuni eorum rcgc, ne quidauxilij Romanis
fuppedirarcnt : fcd pro fingulari conftantia fua Gorthi re- cufarunt vilam vel
amiciriam, vel confoedc lationemcuni tyranno baibaro concrahe- re. Itaq; in
campis Catalaunicis vtrinqiic infeftis fignis cor;grefIi funt . A Romano- rum
parte Accius,Gotthi et f lancijab al- tera Atyla.Et teftancur hiftori^cnunquam
in Occidentetantum ab vtraq; parteexet' cirun>,tantamq; mulritudinem
collcclam fuiire,perindeac eafuit. PugniccGnrii/flus ab exorcu Solis in noclem
vfque durauir. Tandem in fugam conuerfus Atyla ami- fir cenrenaofloginra
miliia.Ipfe eriam ran ta anguftia exagiratus eft,vt non procul ab elfecjquin
feipfum peremifiet . Aetius ve- r6,Ffanci& Gotthi,etfi viclores erant,ta-
me Gotthorum rex Dicchricus,fiue Theo doricus,inco conflititu peri jr.Morrem
pa- tris filius vlcifci voJuir,& ftaruit colledis copi js Atylam, et
reliquum cxercitum prorfusdefere:&deIeuifler haud dubie,nifi cx Aerij
confilio fentcntiam fuam immu- talfet.Sed malum hoc fuit Aerij cofilium, nam
parua manu potuifier tunc vinci Acy Mm 4 la Hugaria vnde fic diBa, Exerct- tus
At]'- U, Atyla vf - cius . AndrccC A.. Ohfitiio AquiUUi Sxcidiu, Origo Ve
^etiarii. Atyld flx h Poftea vero fciiarriisin Hi!ngariam,re- parato eicrcitu,
et collcdlis viiibiis, poft Aetij.deindc Valentinianicxicni redijt in
feftior,& Italiam iniiafit . Irrumpentem Atylam cxcepit Foriim luliirin eo
diutu r- niorem moram fecit oppugnatio Aquild? muniridiraa; vrbis, quam
tricnnio obfefsa folo asquauic. Cogit ratio longoeobfidio- iiis,vtineam
defcendamus opiiiionera,vni ca Aqfuilcicnfis populi vi non pocuilTe to- ierari,
fed Patauinorum, et aliorum, qui prope erant Romanorum ftudioli, auxi- liis
fuffiiltam tam diu (lecilfe concra tan- tum barbarorum exercitum. Aquilciaex-
ci(a,quae concra a4u€4»tantes barbaros pro pngnaculum ItaIia:fuerat,Atylas
Concor diam,Altinumq; diripuit&incendicNec exitium Patauini efFugercquorum
vrbem pro viribus reludancem demolitus icem cxullit. Excidium Patauii coiitigit
anno abipfius origiiic iffJo. Chiifti vero 4fi. PatauiniSjVti Aquileienfibus,cajrerisq;
vi- cinis, nouaciuitas Venetiarum, inii^fulis afftuariis (quarura maxima et
raagis cul- ta.imo magiftratu decorata, erat Riuoal- tus) nuper acdificaca
confuluir, quo nobi- liorcs familiae, et preciofa qua^que relaca func, vt
meritoineam dicacur conceni^fe quidquid decoris et diuiciarum in cota pro
iiincia ex pra:dis barbarorum reliquum fuit . Et iam Atylam ipfam imperii arcem
Yrbem Romam pecerefama ferebac, ciim Ciccurrcns ei Leo Pontifex Romanus fup-
plexpeciic.vt retrocederet . Fertur dixilfe Atylam, vifam iuxca Pontificem
aftantem viri cuiufdam imagincm, minitantcm fibi ftri<^logIadio, et terrore
perculfum pro- mifldeTe recenfurum. Porro in Hungaria rcucrfus folenncs
nupti3segit,& prima no cle nimio vino obrutus, prarter expeclario ncm efFufae
naribus fanguinis copia eft fuffocatus. Exitum hunc hab^iir hic tyran nus,quem
nonpuduit publico tituIo,F/^. gellum D.?/,fc appellare. Ha:c concigerunc circa
annum Domini 4f5. De Atyla et Himnorum bello vidcpluraapud Paulum Diaconnm lib-
ry. CaFir^ve Xerxts erant.] Xcrxis hifto- riam ramlacc profequitur
Herodotus,Ii- bro 7.vt non fic iudicium ean> huc referri. luftinus
q-.ioq> Iib.i.& Plutarch.inicio li- bri.cuiParallela nomen fccic,
pluribus de eodem agLit;hos itaq; adear,qui integram hjftof iara vclic:nos
pocioraj&quacLhLic ma. gis fpcdant, dcccrpcmiis. Xerxes rex fuic Perfarum,
Darii filitisiinccptum a patrc bcllum in Grasciam inftaurat.Dc numero militum
ficait luftinus loco citato : lam Xcrxesfeptingentamillia de rcgnoarma-
uerat,& trccenta millia de auxiliis,vt non ^j^ immeiito proditum fit,
fluminaab exer- ^^''f « cirucius ficcata, Gr^ciamqueomnem vix capere exercitum
potuilfe . Hcrodotus in Polymnia,c. 15". fic: Nauium fumma triu millium
fuic,ineis fuerunc virorum vigi» tiquataor myriades,id eft,ducenca et qua
dragiiica millia. Hasc igitur cratclaffis er Afiavnius& quinquaginta
myriadum vi- rorum jn vniuerfum, et prxcerea fepcem milliafeicenci decem .
Pedicacus fuit de- cies fepties cenrena millia,equicacus offlo- gintamillia-
Q^iibusadde Arabes, qui ca- melos; Poenos,qui cut rus agebantjquGC fa- cio
vigintimillia. Q^ascopiae
claftiarice et cerreftresin fummam redacfl:.^ fiunc cer et vicies cencena et
decem et feptem millia CQxct\\x.\ et decem . Huic tanto cxercitui obuium fe
tulit ad Thermopilas Leonidas cum quadringencis Laced^monijs.qui etfi omnes
mortem opperierunt, tamencirct- cerviginti millia Perfarum prius ftraue-
runt.Tandem Xerxes a Themiftocle Athe nicnfium duce fufus,turpiteraufugit. De
eodem Xerxis exercitu fi mauishabere fi- dcm IfacioTzeczi, Lycophronrs
incerprc- ti, hajc habe ; Numerus exercitus Xerxis erat
^quingentajniyriaries.nauesmilledu centae et fex^ginca: quadringentis talentis
opus erat exercitui fingu lis diebus.De eo- dem Claudianus i-in Rnfimim : Haud
aliter Xerxe totofimul erbe fecutus Narratur rapuijfe vagos exercitus amnes,
T.ttelis vmbraffe diem, cum clajftbus iret Perfcopulos, teHumquepedes
contemneret AOjHor . H£ foe?2um,^c.] interceperunt omncm^ annon^E fpem . Farra
omnia confumpferunt] Rei diffi- cultas fpondaicum fecic. Priores ediciones non
farra omnia,ied,corda elegan- tiushabebanc Corda autera non a voce >
corcordis, fed a cordum cordi, quod eft fecund\im faenum, poftmelfionem prima
germinans,vc ex Plinio Iiquetc.28.Iib 18. Spes^ inangujlo efl.] Reftar
defpera- tio. Videcur Meraphora a capciuis. Stantnifi votafupcr.] Id eft,nil
nifi vo- ta.fiiperfiin':, vthabetOuid.lib. r. Trift,. Elegia. Xerxci aui.
Cordft' Embleraataj . IV. atenata stlamit^ enes \uhtiea Elcgia t. Hic cnim
notanda Tme5s,& Anaftrophc. D o c E T Emblcma . qiia raiionc et modoDEVS
TER OPT. MAX.popu- lum fuiim cocrccre Sc punirc fokatjCui; nc mo rcfifterc,imd
ncc cfFugerc porcft j ec- cnim calamitatum ac miferiarum talium catcna cft, cui
illigatiomnes implicamur, ncfcio quofaco:communi cerc^,nec muen to vno, qui
libcr Cit auc exemptusab hac lege.Cafus,fortuna,periculum,arbitri sut humanarum
rcrum,& Hiduntnobifcum, conniucntc Dco et probantc, fi qua confi- ^cntia
aut fpes Inipfum. Permittit affligi, tcntari,turbariimaJos,vt pcrHacj bonos,vt
merirum augeat,& coamplior fit pr(^mio rum cx diuinociuCiem finu refufio Da
mi hi pundiim horaj » non dico horam, diem aut menfem,vbi fcrcnitas et plcna
hilaritu do msntis,finc'pun*flura et fclle,feu priua- ta fpe(ftes,feu
publica.Epiftolam traditta- bellarius ('ecccabfynthium et ne<5I:arinco dcm
vafe) Jego, placeut exordia, fed triftis cxitus.-rifus in fronte,in calce
lacrymae. In villam cogitas laxatum curas, occurritin porta paterni lethi
iiuncius.TCgrederis, in lurbas incidis,plaga infligicur,dcIor et ira
occupantmcncem : vix bene contingis li- men ♦ clamorcs audis, filiolus crus
fregit, materconcidic prasdolorc mortuje fimilis. lacct in ftabulo feruus
anTultu cqui com- minuto femorcNonneconncxio hxc malo rum, et funiculus quidam
per inccrnodia fua diftint5lus?Referanc finguli.faftos con tcxemus et
commencarios iiicegros . Scru- fturam molicur quifpiam domicilij, fer- ucc
opus,educiturjinuoIat fulmen et abfu mit iumenta, et quidquid ineft fupellefti-
lis : dc renouando folicitus cft, lignacoies miccit fuccidend^e matcrias, ruit
qucrcus prajpoftero cafu,ftragcs miferanda edicur: defcendicin animum accepca
clades et vel- lit prascordia, concabefcic ludlu, morbus corripiCjpcriclicacur
vica.Coniux prasuifa: orbitatis pra2fagio,& communidamno per
territa,dcfcrit anchoram fpei.Iaqueo inne- ftit gulam,& infami obitu
fpiritum excru ilit.Ncc finis cftin his talibuspriuatis.Hic torrensexundat,
trahitq; aquarum et are- nac molcm fecum publico cxcidio:flamma
alibierumpicferius deprehcnfa, grafTacur &dcpafcicur omnia. Hic terrae
latera con- cutit fubintrans et colleaus vcntorum tur bo*& fubucttic
acdesjimo moutcs aonuuu quam, vt nupcr vidimu$:grandinis ibi fa- xeusimber
firlminac, et conccric femeutc: alibi locufta et infe^florum pcftisdepopu-
laturfpem anni: ciuilibus bellis implican- tur alij :muItos penuria fubigic, et
extrc- ma fames excrcet^alibi peftifcra lues et ae- risinfsvHiio . Nufquam
nonfoscuuda fegcs malorum. Deijcicur, qui humi rcpir, nec accollicoculos ;
vcqui in medio mar« flu- d:us cantum ^peflac, non ccslos. Meminif- fe,nosad ha:c
procreacos,iuuat aliquid, et hebetat communem huc doloris morfum. Prseuiderc
finem horum in alio fseculo, et fertum vicftoriscimpellicad refipifcedum et
anrurgendum,vc caucius ambulemus,& y[niiYos^< moriamurlibentius.Audi
qua; D.Ambro- . fius de hifce plagis, et figiHatim de locu- r.- ftis fcribac
lib.y.Hexaemer.cap. 14- Vfquc ad locuftam,aic, quoq; gracia diuina pene-
trauit, qu5e cCim agmine conferto regio- nis cuiufq; occupaueric lacitudinem,
in- noxio primcim feitur habitacuIo,nec fru- dus inhofpicaliincurfione
dcpafcicur,nifi diuinaj figiuim prxcepcionis acceperit.Et enim ficutin Exodo
Jegimus.ea quoq; cce lcftis vlcionem ofFdnfioniscxequicur, pi^e miniftra
vindidx. Hanc quoq; auis deuo- rat Selcucis.Sic enim G rseco haec auis nun
cupatur nomine,daca ad remedium malo- rum, qua2 locufta confueuit inferre, cui
creator inexplebilem dedit deuorandi na^ turam, vt infatiabili paftu plagam
fuam pofticextinguere. Wxc Ambrofius. Simi- lem locuftarum plagam eciani Exodi
10* j^^q^i minicacur Deus Pharaoni per Moy(en:Ec ccego, inquic, inducam cras
locuftam in fines cuos, qua: operiec fuperficiem terrar, ne quidquam eius
appareat • fed depafcet refiduum quod faIuatum,quodq; reliaCi eft vobis a
grandine . Corrodet eiiim om- nia Iigna,quiegermiiiantin agris,& imple bunt
domos tuas, &feiaorum tuorum, &omnium AEgyptiorum, qiiantum noui
vidcrunt parres tui et aui. EcAmos/.cap. Ec ecce foecus locuftarum venit
macuci> nus:&cccebruchus vnus Gog rex.Eterir,, fi compleueric, vc
deuorer fosnum cerra?;. Vel fecundum communem et approba- tam verfionem :
Ececce ficlor locufta: i:v principiogerminantium ferotini imbiis:&-.
ecceferotinus poft tonfioneni legis. Et fa- (ftum cftjciim confummafiec
comcdere hcrbam . Vide eciam in Apocalypfi cap.9; et apud lofephum iib. 1. A nciquic cap. 1 3 Mai.^- rr4 Andreae A. Male parta
male dilabiintur • EMBLEMA 1. 1 1. \AILVV S edax, nimU quem naufea torferat
efca: Hei mihi, mater, ait ^ vlfcera /ib ore f uunt* llla autem: ^id fles \ cur
hxc tua vifcera credas, ^lui rapio viuens fola attena vomis ^i COMMENTARII. DVo
milui fibi oppofitiaffident,r]iio rum altermagnoconamine inteftina euomere
cogirur;alter tanquam obftetrix parturienciafliftit . Miluuseft auis rapax cx
generc accipitrum,(ie quo Flinius lib. lo.cap lo. Tbtrastichon hoc paiicis co-
mutatis mutuatuscft Alciatus cx apolo- ty- po Gabri2e,qnod Hc habet : iyyy^ •
Tcov a-cov ydp ^Jiv, dhh' e ixei( j dhh«- t^' -jplojv . id e(l : Tpiov . Bouis
puer cum edinel diefefto vifccra: Hei mihi ?gcmcbatj quia inteftina, mater j
emicto, II la autem ridens.Nc tirae,fili,inquic j Tuorum enim nihil,at
vomisajienum . I^uer die fefio Iohp$ cum vifter^ VoraJJet-.Hei matericlamat^mea
effluunt Inteflina.Ai ridem Mt:Tiliihaud time, non tua h&c funt.folA At
aliena vomu, San(flius EmWemata-»; 5anftius id paululum alitec, reddidit; Bouts
puerfejlo die cum cornedtjfet vtfcera: Hei mihiycUmahaf ^quod inteiftna effun^
da,mater ., ; Hd c ridendo ait : ehneof yfili, Non enim ex tuts quid^uam yfed
vomis a- liena^. • III. MILVVS edax] .vorax miluus feu mtl- uius,qucm
idedPIinius loco citato rapacif fimam et famelicam femper aiiem vocat .
miluihte ^tphilorpphi antiqaiores, quidiodrinam roglyphi» jjj, AEgyptijs magna
ex parie mutuati ^^*^ • funt,dcqi kominum moribus per palinge- nefis
figmentadiireruercper miluium ra- pacitatem intelligi tradiderunr,hominesqj
cos, quiauaritix ftiiduilTent, promptique femper ¶tiad
imbecilliorumexpila- tiones, et rapinas, et violentas tyranuidcs fuilfent^in
miluos ac Iuposcoaueiti,vt So cratesin Phsedone difputat. In diuinis quo qiie
literis miluus pro pr^edone et grafl*a- tore ponitur.Ariftophanes ad hanc
rapaci- tatcm alludens dixit:/;cT7j'<* TrAvraip^ttK- fjLOVi^ eLp^etyct
rpiipcov . AliturM omnitnu (tc rapacem miluium . Pierius libro 17.
Hieroglyph.Ouidius quoq; volucrem ra pidiflimam vocat miluiu, i. Metamorph. Vt
volucrts vifis rapidijjlma miluiti^ extts, Cicero ad Q^Fratrem:Renunciare ribi
Li cinium plagiatium cum fuapullo milui- no tributa exigere, ^luem naUfea
torferat] Qui prae inglu- Naufea ♦ uie vomebat. Nanreaeft ftomachiad vomi tum
concitatio. A naui dcdudlum nomen, qua(inautea,ex cuius fentina mouctur fto
machus.Cicero 2.Philipp.facere naufeam, pro vomere po(iiit : Modo ne naufeam
fa- ciat,quodin Numitiaporticu fecir.Sic le- git Budasus . Vifcera Vifsera]
Vifccrafuntdiiiifiar.Vnde Pc^ fro nplope Ouidiana : fjff^ YifceranbfiratHA
diripiuntur opes, "Et vulgariter diciturapud noftrates;E«W5» quifuum perdityfenfum
perdere . Vel;^« cenfum perditfenfum amittere> Suiu cnim ^nfJt.A7ci tl4'Uyii
f^ ^cati ^/>9To7r.yt eftin quodam Gra»*coiumepigrarrirtiate'. Cice- 10 pro
Qu_intio:Non pecuniam mod6,vc i^m etiam hominis propinqui fanguinem
vitamqjcripere conatur . Extant verfus 'G raeci, Antiphani adfciipti :
'TApyvpt6v iJ'iV St^et 4^Pc" ' oytfJ^i lA.n 65^« 70VTO fJt.ijS'' iKTiWctTQ
y i79f(AiTd^(av7»v ri^ynKog ^iptTrttTfi. Sangut^ hominihu4 ^ /tntma sut
pecunid, Has ergo quvsof^uis pojfidere non potefl, Viuos inter moYtu^ts
deambulat . Huc facit M. Tuliij ex Syllana defenfionc locus,de ijs, qiii tanto
amore faas pofTef- (iones amplexi tenent, vt ab eis membra di uelli citiiis et
diftrahi ponie videantur.Am mian.vero Marcellin lib. i/.Dum nullus obfifteret,
3cc. ex barbarorum vifceribus alimenta congefta funt . Ab ors fluunt] Re^fte
ftuunt;flux3 enim et caduca efte folent t<* -^^pi^iJt.cLTiK TtCtiiTct . G^i
rapto viuens ^c] ex fu rto et ftaa- dc viditans.egerisnon tua, fed qaasmalis
artibusparafti. DIcIrVR. in eos, qui
quse rapto et IV- fraude congelferunt, ajgre perdunt, ac li -^» fura'
fuaclfent. Procul diibio non ab re di(5lum ces ^ra^
cft a Chryfoftomo,Pauca male parta.mul ptores, ta benccomparata perdere : vt et
a Sallu» ftio (quieft Emblematis titulusj Malepar ta maledilabuntur.Et Plaiirus
Pcrnulo: ^Ma./.^ partum male di^perit . Hoc fi veairet aliqiiando in mentemijs,
qui cam impenseanimo fecum agirant, vt faciendi lucri rationem conquirant.huc
&c illuc pecunias corradant,nec interea vnde habeantcurent;aut certe
timercnt,neamic tcndi alea fortalTe aliquando impotentius cruciarentur ; aut ne
iuftam in fe numicis ttam prouocarent : aut faltem cogitarent, quara hajc fluxa
fint.quamque fragilia ea fortunaebona.quorum habendorum caufta tot tantisq;
curis diftringutur.Refert Cor nelius Tacirus i.Hift.grade gaudium Ro manos
inuafiflc, quod ij tam pauperes fo- i:ent,quibus donaflet Nero,quam quibus,
abftuIiflfet.Huc rcferoillud Menandri: KipS^Tl 'TTovApa. ^tif/.tct.v deiipipH .
Lucrum malum damnum femperferi. Etillud: Tot <r' KtpS^n^^vff.popAs
ipyct^iTctt», At calamitateslucra turpia afferunt . Sed audiamus longe graue et
cordatunx Plauti monitum Sic cnim Rudente r O GripeGripeJn Atate hominum
plurimA tiunttranfennAt vbi decipiuntur dolts . Atqt Adepol in eas pleriiq',
efca imponitnr j; §luamfiquts auiduspofcit efcaauariter, Decipitur in tranfenna
auaritia fna . lU,e qui confultefdoBet atque aslute cauet^ IDiutine, vti bene
licetpartum bcni^. PorcQ Ciccro Phijipp. 2, vfurp.^nit hoc Andreas A. Adagium
Plaiitinu, trandalita ; iti Anto- nij rapacicatem et irigliuiiem, his verbis :
Acquam infoleacer ftacim heliio iniiarit in eias viri ( Pompeidm intelligic )
fortii- JiaSjCuius virtute cerribilior erac populus Romanus exreris
gctibus,iuftitia charior? Ineiusigitur copiascum fe fubito ingur» gicarTec,
exulcabat gaudio, pcrfona de mi- mo modo egens.repcnce diues/fed vtapud Poecam
nefcio c^WQiWyMalepart^t wale di- la6f{ntnr,'mcrQdibilc ac fimilc portenti eft,
quonam raodo ille tam mulca,quam paii cis non dico menfibus, fed diebus efFudc-
ric . Cclebracum eft iam olim doiflorum radiuitei hominum vocibusiDiuitem aut
iniquumt pf2iejUof. aut iniqui h^redem. Qu^od diitum cire fu- fpicor in eos
t3ntLiin,qaiquicquid omnino auide cupiunt,iure vcl iniuria congerunt . Qui
verofieri poteihvc opum facultatum que tam expedica facilisq; et pene momen
tanea,vt ica loquar,adeptio,conqui(itio,pof fe,Tio,iufta effe et legitima ceufe
ri dcbeat? luuciialis opcime : _^ diues qtii fierivult » J/ cif^i vult
fieri.Sed quA reuerentta legumf ^^i metM,aut pudor ejl vmquam properan ti4
auari ? Hisicaq; violencis Sc iniquis harpyijs, id cfli^furacibus hominibus, fi
quid aduerfa forruna detrahac, aut alius quidam cafus eripia^ ( quod
no'inumquam foletaccide- rcj laduram hanc non tam molefte ferre «lebent, quam
certc boniquiq; et honcfti Tiri in lucro effe deputarent,beneque cum mortalium
rebusaclum efTe non tam gra- liatc dicerenc, fi qus iniufte poflTedcrunt iniqui
iIIicaptatores,ad veros randem pof- Miluij fo fefToies redircnt.Eo de genere
furum funt refes qui. pjeriqj forenfes rabulac.atq; importuni fy-
cophantie,& maiime a:rario publico non- numquam pr^rfeJli a:rufcatores,qui
a:quif lima numinis vlcione, aduerfa reflancefor- luna,plerumq; fumptus
faciunt.quos nii- quam putafrcnt:& f;:epenumer6 cicids qua
TelIent,euomuntquod concoquere non po luerunc. Id eciam vu?g6 tricum : J)e male
qudfiti^ non gaudet tertius h^res, Mulieres Itala; probare volentcs, non diii
duraturas efTe illas forcunas, qua: vfuris, •ut huiufmodi
facinoubusacquidtxfuiir» kac vcuntui cauiilena .* Cio, che vien dirujfa tH
r/tffkt Se ne va di buffa in baffa . Forta(feetiam huc rcferri potcft illad Bc«
mocriti, nxh^iot atto KAKtii ipyttsrittf <ar|. piyiV9^ivo{ i7rtpAv(T6pov ro
ovhI^os kIk^ TnTcu, Et Hcfiodus, mala lucra dnmnH ejfe /imiSima cccinit :
KAKAKipi^ieL tffA dLT^Vl « Cotra laudat ;)^pM//*Tct ¥;c«/3T«exT<6,qu5« que
func ^io^S^iTtt. Sic enim illc :
')^Y\l/.ATA S"' It^ ctpTTAKTA QgOSrS^OTet TOK* AoV A^etva. (res, PecuniA
non raptA a Deo datA mulib melio* Scd praiftat audirc Graicammufam Euri- pidis
et Mcnandri,quorum illc : eiS^iKccK J^i y.ii KTa ^p>1fxa.T'i h ^«am ^okCv
X9^vov,y.i\(t^poi( i^iMVHV- Tct J^' aMKag OtK^fi^^ih^OVr', tK ffCOT)lpidLV .
Iniufie ne pojfideas pecunia^,Ji velts longt Tempore in Adtbu^ manere-^^ic^uid
enim inique Domi cumulauerps,nonpotefi effefaluUm * Ifte vcro fic .*
'TrKiovi^tA y.iyt^ov dv^pa^oif kako^ . 0/ ydp SihovTif 'TTpoiha.^HV ta tcov
'TrihAU ATTOTVy^V^sa-t 'TTOKKAKti VtKCiyLi\<il, TA S^^lS^tA 'TrpOVTt^tA^t
Tolf OKKoTplOiS, Ctipide habedi aliena^maximum malum* Aliena namq\ qui fludent
afcifcere % S&pe excidentes fpe fua,contrabonts Alijs addunt ipfimet tandem
fua . Hoc nonnuUis concigiffe tcftatur etiam Xenophon.Narratquoq; Cornelius
Taci- tus (quod fupra atcigimus) libris Annal, quofdam fub Neronis principatu
locuplc- tcs, quicLim tandem fadie/Ient omniHm egentiftimi ac miferrimi; et
populus Ro- nianus Isetabatur fortunam ita conuerfam* fimulq; p^nas dare qui
meruilTcnr.Nec ab hoc loco alicnum iljud lurifconfuItirNpn videtur recinere
poffeirioncm, qui eam fic na(flus eft,vt retinere non polTic.l. non vid« tur,
rF.acq-uir.pofrefT. Et videmus fingulis diebus fingulari Dei iudicio fieri, vt
plcri- que balatroncs,qui medio tumultu ciuili, fub titulo fandli foedcris,^
fanguine bono- rum ciuium locupletati,'tandem vrbibus rccepcis,& rebus
compofitis fiantomnium defpedifnmi& paupcrrimi. Sic quoq; ty. ranni folcnt
fa;pe cfle prodigi bonorum ^ quas rapina ab alijscxcoifeiuiu • Salatrs net.
Scmpci 1 .Embleniatir ^^j Seraper praefto cjfTe infortunia . EMBLEMA . T V
DEBANT partti tres olim atate puelU ^ SorttbfiSi ad Stygias qua prior iret
aquas^ At cui iaCiato male ceferat alea talo > Ridebat fdrtis C£ca puella
fua : -iKymz. Cum fubit)) i^a caput labente eH mortua te&&^ Soluit dr audacis debitafatdioci. kebu6 in
aduerfis mala fors non fallitur\ afl in FauHis > nec prectbusy nec locm eH
manui . COMMENTARIL TR i s puell^ talis rortiuntur.iii qua-
♦T|5ei>/<4K,incerii autoiis.PiiclIaf tres.eiur. Em^le- rum vnius capuc
tcgula h tc(flo dela- dcm fere ^tacis,conuenerunt,lufn fcu for- Tnatvs chft pfa
incidit,vndc illa moribunda corruit, tc tc lalorum ccrtantcs, et tcmcrari^
tentan- ra^er . liquis ftuporc et timorcactonitis, tcs (vt func petulantcs et
audacular) quar- OL^GYM hunc in i. Epigram- uam prior fatocIIctconccfliua.Cum
ver^ IQAtMu Grsecotum habes > titulo #V J^var- iia Yna ilniftra et triftis ilU
cccidiile: fors ean»i Andrcae A..' Ix Lucia no ferefi' mkltj. e«n nimiriim
Cictcras mortc dcbcrc antc- 3re,riciens illa.nihiliqj hzc facien?,tanqua vana
ac fwuoja neglexit . Sed prarier opi- nioneni tegula quacdam defuper cx tedo
cadensjcaput eius percuflitjficq; rirui& vi tx finem dedit- Hoc modo mifera
temera- rij et ftulti iociferio poenas dedit,merito- cjr.cdi^bita fata {\hi(ic
acccrfita perloluit. Nam in rc.bus aduerfjs iniquafor' vix vn- quam fallitut j
in profperis vero nec pre- cibuSjuecforticudini locus eft . Grscum
cpigrajranaeiufmodieft : «i Tpixsau 'TTQll ^alS^ii iv aKKyiKv\7iv KKi]p(0, T/V 7S'po7ipyi
/StyiTCU ffj" dLlS^))V- TpU f^iV "XppuV i0AKoV KU/SoV ' ^K^i S^i
TTCL^icoV eV u.ictv rici"' zyiKa,
KKtfpov c^p^Kop/.ivoV' (k TiyiosS"' ap ciiKTrTov a.7rcoKia'd'»76 Tri-
cn)fj!.ct ' Sv^y.opof, Hs eiiS^flV <r' l)Kv^iV, <y/ iKct- «^St-i^fV 0
KKilpOSyOTa KetKov . eV cTg To" K0)0V \:t iv^/ox SvijTols ev^^Q^t,
i^Te^^peg. Trc5. qnondam puellaj vna ludebant Sorte.qux prima itura efTec ad
infcros. Et tres quidcm e manibus emiferunr talil: vcnit autem ex omnibus Ad
vnam:ridebat autem fortcm debita. E icdio vcro inopinatuslubricolapfu ruic
cafus . Infortunatain Orcum dcfcendicvt erat forrita . Non fallax [eftjfors
cuimalii [xmminet:] ad bonum autem Neq; preces mortalibus [fum] pcrica^
iaculandi.neq; manus. Tres quddam fimul vt lufiffent forte puelU, ^luA prima
infernos ejjet itura, lacui: Tresj-^ emififjent talum^cecidijjet at vni E
tribuiyhdc fortetn nfitinepta fuam . Tum
de tecio inopinatia ruit impete cafui, Zx forte infernas lapfa repentc domos .
Sors minime efifaliaXy impendent cui ma- la,fed cui Spes bona, vix tenet hanc
vel prece, vel pretio . Fere flmilc habctur in quodam Luciani dialogo mortuorum,
vbi introducitur iu- uenis,qui cuiufdam fcnis hajreditatem ca- ptabat,multa
propterea iadabundus temc- re dilapidans, fperans fubitam decrcpiti mottem.
Accidit auccm vtipfcmec tegula tcdHtadus atq;intercmptus fuctit . Cui deniq^,
apud Charoncqn j^nuJcuro couquc- renti rcfpoiifum,Q«are ftaltus 'alienae hac
reditati infidiatus fuiflet,ignorausfortun5 incertos et ludicroscuentus?
LVDLBANT] aniirium lufu rcficicbat. Parili Atate]
»fA/;c/a>Ta<,co2tanca:;^qua Icsarratc. Sortibus] cnbisjtefteJJis.Ciccro
inDiui- nac.Qnid eft enim fors?idem propemodii quod micare.quod
taIosiacerc,quod tefle- ras Tnplex gcnUs ludi eftc deprehedimus. Vnum.quod fola
(ors regir,vtcft lufus ta- loium,tenerarum,chartarum SccAItetu, quoartemagis
qu^mforte res^agitur, vc crt lufns latruuculorum,ludrequeftres,pi
Ja:,&c.Tertium ei his rnixtum,vr eft in al ueo luforio,vbi etfi ia(ftus
talorum ex for- tc pedeac.tamen calculos arte djfponimus. uidStygias aquas]
quse prior fatis con- celTura circt:ac mors eft incertior quati;! fiC cubi
iadus . Sty r inftrOrum fluiiius, a.7ro T» ^vyipi didius, per quem vcter s
puta- bantanimas tranfirc poft mbrtcm.Ladan. Jib-i.c II. Hancphrafin mutuatus
eft ex Martiale.-Nam inprimo ficy^-epigr. Decreuit Stygios Tefim adire lacm .
Idem lOi. Nec priui ad Stygias f^ului defcenderat vmbras . et dein : ^, Dixitad
infernas liber iturtts aqutu, Mox lof. V- . v,.J Lt Stygias &quHm fuerat
pairem iffe fuh vmbras . Libro etiam 4.75. Ltiam per Stygias ejjet iturui aquas
. Deniq; vndecimo hb.Sj. ^i nondum Stygias defcendere quArit ad vndas . ' At
cui ia^aAo]_ cui forte, obtigerat mor tis pra:fagiuoi, quas lada,teflera fe
prius moricuram viderat . Aleatalo]- Deludo talorum et tefl[cra- rum diximus in
pra^fatione huiusoperis. De teflerarum ludo fediciones,inimicitjas, et imminentia
pericula prajlagiente difle- rit Arteniidorusjin fomn.interpret.Iib.j".c.
i.CiEterii Socraces alea: ludo humanam vitam comparabac j 'ttitthcl tivi ioiKiv
0 Bios, y^S^H cocTTrep ^-^ipov TivATi^icr^eu Tc (7vij.Ccuv9V . b yetp i^iv
avcd^ev ^ctKiiv, fccTg di^rScu Ti)v '\i)^ov-Aledludofimilis efi vira, ^uic^uid
euentf, vsluti quandam tejfernm Styxy Alei • do vt homi, coparif' Emblemata*
fejferkm deponere epertef, Non enim denuo iacere licetfne^', tejferam
ali*erponere. Cm et conuciiit illud T«renri) iii Adclphis : Sic in vita ef}
hominum,quafi cum ludas tejjervs : Si illud, quod efjt maxime opus, ia^u non
cadit, lUud quod cecidit fortCiid arte vt corrigas. Kidebat] ncgligebat,
contcmncbat,quia putabatcfle ludici u cx iavftu mortis omen. Sortu cAca\ ignara
cxitij futuri, quod impcndebat. Cumfubiio &c ] ciim ftatim cftillapfa in
cius caput tcgula,vel tcdi ruina . Dicit autem/^<5?<;j lotnm pro partc,
^uve^cTo- yjy^cos . ^ . . Solnit ^ audacis debitafata ioci] re- ipfa cft
experta,non efTe tutum in ea diui- iiationcludum . Ergo fatius etiam omnia tuta
iimere,quia mortis prasceps eft et in- opinatum vadiraonium . Rebus in aduerfis
] aducrfa fortuna vl- tro nobis obtingit,vlf ro feoffett, incxfpc- ftata
venit.Prudens quifq; omnia,qu? fibi fperanda funt,non inmcliora.fed in peiora
conftituat: vt Ci quid praster fpcm accidat, id tanquam lucrum reputct,vt monet
Co- xnicus.Ouidius 4.dc 1'onto : Tu quoq-yfac timeas ; ^ quA tibi Utavi-
dentur, Dum loqueris,fieri trisfia poffe puta . ModeHia 'Eauflls] fed fors
felix et profpera decet vel "^^ ptece nec prccio comparatur,etia expc
maxime ^^^^^^ vocata nos fugit.Huc forte non in /•-*,.v=^ commodc transferes
iJlud Demofthen. tortuna" «,, s . -/, / tos » ^ ' / / X ' Tret^^siry} T^X^
)^paV70UyT07i TAffO» Tttv ffTnsS^ih TpO^ 70<7a^pOYHV i^X^v, iS^tv yAp KTg
pv\A7TOfj(,ivoif ^TOf ^MOV eo^ efc^yAfifc- KTOV HVCU jlJTg oKiyap^fflV,
dLTffpOTS^GKi)' rov 'TTA^^v. id th'.?roborum hominum of^ ficium eff, cum
fortuna vtuntur maxim^e prosperaitum fummum habere modefits, flu dium.Neq-,
enim quicquam tamformidt- hiletquin vigilantia pr£caueri,neq'y vUum malum
efl.quin ofcitantibui euenire poffit* \y. MoNEM v R, cum non faperc, qui
fortunae fuas ita fidit, vt cum ca fe tuto pofTc lufitarc paret. Cafus enim
aducrfi femper vltro cadunt,profpcra nequc funt in noftra manu, et cum ca nobis
iuterdum Malave»- obtingunt, fiftiadnoftrum arbitrium non niunt ff- poirunt.Crabroncsigiturnonfuut
irritau fiam non dii& fccuuduni iUudiPythagoricum f/m?- vtcat^. bolum,
Ignis gladio nonfodiendus.hoc eft,. pcr fc mala non.prouocanda, ncc tumens
indignatiocommouenda : plcrumq; cnim faciluisdc fumoad flaramas,quam e con- tra
deueniri videmus, qiiod fignificatada- gium, Mala vel inuocata veniunt: illud-
que apud Grascos vulgatum,cf^/^>;//6'fo/^/ TOLyA^di y.OKl^ TTApAyhiTCU, Tdi
Si KAKA X5U [JLriSt^iiuAvoKTt. hoc cQ^iMala vel etia non qu&rentib:u
obtingunt,bona vix acce • dunt etiam qu&reniibus . Idcm rclpondic Diogcncs
rogatus,quid dc hominum for- tcfentiret.-Miferam et infortunatam homi num
conditionem c(fe,dixit,cum bona qu^ rentibus vixobtinganc, cadant autera in-
fottunia.non tanttini non quajfita,fed pras ter omnem cxfpedatiouem . Plautus
Mo- ftellaria :,imum hoc fcito,nimio celerius Venire quod molefium efi, quam id
quod cupide petas . Accedit adagiu illud, Multa inter os ^ of- fam.^yMultainter
calicem^fupremaq; la • bra,cx vetcrc quodam. Notant fcholiaft.t! ad
§.illud.Inftit. de rer. diuif. Q^Curtius lib- 8. Contra obfequia forcnnas
nonfatis cauta mortalitas cft. Et ilkid veteris mimi/ NuUa eBladeo
bonafortuna,de qua non pof fis queri. et Nefcis quidoptes aut fugias,ita ludit
dies. Facit huc Virgilianum ilhid ad finem !• Gcorg. cx quadam Varronis Satyra
; Nefcis quid veijfer ferus vehat, vndefsm renas Ventus agat nubes -
Idemconfirmat Ouid.4. de Poto,EIeg.i* Omniafunthominumtenui pendetiafilo, I.t
fubito cafu quA valuere ruunt . Idem Elegia 5. Jjudit in humanis diuina
potentia rebu4, Et certam prAfens vix habet hora fidem. Nec folum mala in
procliui funt, fed ctia pcrtinaciter et afiiduo affligunt, id quod apologus dc
afini pelle docet.Etenim cum afiiuisoneribus et verberibus afflidus ex-
clamaflet: Aufer mc mors, et eripe me hi$ miferijs . Illa fe inuocancem
exaudijr, et pracfto fuit.Moritur afinus,at pcliis ipfius Ap6logtm in tympana
intenditur, et exanirais etiam de afini. tundicur.Harc etfi ita fefe habeanc,
ramen ^elltj.. paflim vitijs noftiis accerfimus belladites, morbos,& mille
iiiforrunia, quafi fponce fua parum adfit malorum . Sedceifo, ne Atc mihi
indignctur • Rcrac* ^6o Andrcae A. Remcdia in arduo, mala in prono eflo*
EMBLEMA. mm Mm 'mwwmmmMmm^m JETHER11S pUcjuAm deitcit fedihf^ Aten Jupitery heu
vexat quam rnala noxa viros ? EuoUt hi€C fedihti^ celer et fernicihm alis,
Jnta^um^ nihtl cafihus ejfie finit . jErge LitcCy proles louls yhanc comitantur
euntem^ Sarturd cjuidquji fecerit illa mali, Sed quia fegmpedes y lufj;,
laff^g^ fene^fa > " Nil nfi poH longo tempore reffituunt . COMMENTARir.
AT X Dea alata,vncis Tolucrum pedi- bus.habitii fcEmineo, in alcum auo-
lat.quam Litx, tres aiiicula; ftrabaj.rugo- la!,c}audx,rcipionibus (cnilia
mcmbra fuf fulcientcs,a lou^e fec]uiuuur»nunquapiar lcquuturjc. HoMERicvs Agamemnon lepida 1 1»
fabulam narrar Gra?cis de Ate, lib- 19. Tahul/i-J
Iliad. Quam ego quam breuillime porc- iie Ate > ro colligam. Aie louis
nuncia> noxiacun- coelo de- Jlii, mollibusnon ingrcditur pedibusper tHrb^t^*
tciram,fed hominum inuadic lazditq; capi la. Emblemata . ti.Nec abip^b
Deoru(nhominumque pa- rcntcabftinuit.Qu^em Iiino,licet fecmina, fic deccpit.
Cum lamiam Hcrculcsin lii- cemex Alcmcna eflbtproditurus, Cic Di- uos Hipitcr
cft alloquutus : Audite Diui Dea.'q, omnes, hodie ex meo gcnere prolcs
uafcetur^viciiusomnibusdominaturaXui Iuno:Nunq«amcredam,nifi iurciurando
confirmaucris . lupiter haud lentiens do- lum,maximum adhibuit iuramentum . Tum
luno cceiodelapfa Argos pctijt.con iugem Sthcncli rcptimcftrem vrcrum fcre tcm
facit vc parcrcc,Alcmen5B partu impe dito, Inde ad louem reucrfa dixit: lupucr
Qmnipotcns,i^m vir «atus eft Euryftheus cxfemiue r;io,qiii mcritd doroinabitur
Ar gis.His audifis lupiter Aten,cui hanc frau demimputabat,comis apprehenfam
iracus e fummo coelodcturbauit,iuratus, nun- <juam fe poftcaillam in fupcras
fcdes rc- cepturum.Sic illam manu rotaram homi- Bum operibus perniciofam in
terram de- iecic.Hicc ibi.Atenhac Chriftianajpietatis ifere au^ores
(pcoT<popov>id c(i,Luciferum,c cc£ ds' lo deturbatum interpretantur, vt
maxi- atui* rne luftums Philo(bphus et Martyr, Eu- febius PampliTl.Suidas.^^
Budaeuscx Bef- fauionc Cacdinalej (icenim illelib.j.in ca- Jumniatorem Platonis
: Luciferum vcro, inquit, fua cuipa eie^f^am in rcrram, cxe- crandumqjilli
quoquc didiceranc ab Ho- mero fuo ThcoIogo,q'.ii fiue beneficio quo dam
naturse, fiue Mbfis prophetse fcriptis fno carminc expofucrat lapfum Lucifcri,
quam ille Aten appellat. Cosl. Rhodigin. Jio 2.cap-7.Sroba2us Elegia ynpi J^iKetto-
a-vviH, exSolone hocdiftichon retulit, vbi emergentera e dijs noxam facit :
A'V>; S"' i^diuTCOV dvsKpcttViTCU y OTTO^ Tetv ^t/V Tlift-^»
TC4^oiJLiVo,ii,a.hKoTi a.KKo^ t-^ffi- idcft: JEa; illis Ate apparet,quam vhi
lupiter ipfe Miferit vltricemttunc alia alter habet. . Sed cft alius Homeri
locus Uiade 9. vnde 'P^*' hocemblemacft defumptumiibi eiiim Ate "^* Deam
fiagit morrales varijs implicantem ^ * angiiftijs&: perturbationibus,
eorumquc mcntes feduccntem, vari jsqueopinionum mouftrisafficicntem.-ad
qusemala farcien- da placandaqi Litae louis filiae opponun- iur,qux tanien non
ftatim polTunc inftau- rareatq; componere, quod ab ca motum atq; diftediHm
fuit, fcd id lcnigo tempotis intcriiallo fieri ait, vtpdtc qiiae flnt lufcap,
tardis pcdibus, et fcnio confedaj . Vctfus Homcricoshucadijciemus : J($U y(tp
76 KlTCU (i^lS^lOi KVptU ^iyttKoiOi yooKeu T^tpVirouTetTretpcL/SKa^vSf T o^^AK'
fJL<^ . OU pATi fJt.eT^TtsSsV etTilf ctKsyiSa^t Kl7- ffOU . H S' ATH
(rSiVetptiTi xsf^ dpTtTrof, tsviKet TCt^Ctf TOKKOV VTTfiKIZpO^iH, <pSoivei
S^i TZ 'TTATttV ilg OAetV ^KA-TTTHV dvSpeortig . tU S* i^eLKiOVTCU l^^V T ouSl7ZTeu
Klipetf ^/Of etoTOV tii^retf * TOV Si iJ.iy avn^etv, yjfJi T iKKV^V iv^d>
y.ivoio . oV Si K eiviivincU, Xffl T6 ^epi^f d-rs^OHTiJ; KiosovTcu S' oifct
Tcuyi ^iet Kpovicova. KtV' ffOU, Tb) ATHV iTTi^^eu, ivct /2Ket<p9eff oi^O'
Tt<rif . hoc eft : Ecenim Lita: [i.Prcces] funt louis filia; ma gni, .,
Claudasq; rugof-ecj; fttab^eque oculis . H^ et poft Noxam curant cuntes : Noxa
vero robuftaq; et pedibus inreg-ris, ided omnes Longe praecurrit: antcuertit
autcra omnc per tctram .. Lasdens homines:ha:q; medcntur candem- Qui certc
venerabitur filias louis propiCis accedentes, . . . Hunc valde iuuanr,&:
cxaiidiHnt prccantc: Qu^i autem abnegarir, et protcruc recu- farit, P^ecantur
quidem hx loucm Satiirnium \ euntcs » Hunc vt Noxa fimul fcquatur^quo lasfus
luat . Namq^ LftA foholes magni louis, (^pede claudo, UugojA^obiiquoq-fOrHloy
medeantur vtilU, Aten feBantur. Celeri pi^Auertitur p mn es lUa gradu y(^pajftm
damnum mortalihui afert . H& vero aButum fartursL-duna fequuntur^
Cociliantq; fuis cultorihu^ optima femper. Atfi quis reicit pr^fracie,ac
pernegat illisy Tunc adito leue patre,pr€cantur, vt lUcet Attj> Iluic
adfit,poenas(jfuo det deniqv damno. Cbiliadum z\\(Xqi in adagio, cr^nium N n
r.?/- Andreae A. III. fardijftme fenefcit, corundcm carminiim {za(wm (\c
reddidic : yi.%m Lit.is eridgefiuit SatnrniHi irigenfi Kngof^s,pedtbu4 clauiis,
nc lumine Ufts. ^4 Ates i tergo veniitnt, meAemtnr tt tlli . Jpfa
Jltepedtbrisq'^ valeSy^ roborc fn-AflaSy i^roinde grad(4 celeri longe
prAUertitnr j omnes OccHpat,^ terr^is prior aduenit ilLx per omnes Mortiiles
Udens ; vert)m kA pofi tvrg^ fe - ^Huntur y Sartura quidquid commouerit illo'
m:i' lorum, At veronatAs loue qui reueretur ^ audit, Sefimul ac <tdiere,huic
commoda plurima gratt Conciliantjjuiusq-y vicijftm vota receptat. Reijcit atfi
qtns prs.fr Acte,^pernegat illis » Tunc adito loue pntre, precantur, vtilicet
Ate Huic etdfit,poenasq'^fuo det deniq-, damno. Id fignificac, ofFenfas quidem
&iuiHrias Ycloces, femperqjin prompruefle, recon- ciliaciones vcro et
malorum corapenfacio ncs admodum cardasatq; raras euenire- AETHERUSfedtbus] e
ccelefti fede. Ouidius i 5.
Mecamorph. ^thereas fedes^cognataq-jfidera tanget . Deiecit] dcturbauit,in
ccfram pra:cipi- rauic . Aten] A't/1j h^. noxa.calamiras, nocu- racncum,
'Tretpx 7s ddi-ucUy la»do, noceo. Eftautem Ate velociHima, qn« proprer inocum
ceIereiT),ii forcuniorum a!eam ma jcim^ fubiram et improuiram figniHcac . Vexat
mala noxa viros] Homerus, fihdii-T^(T ciy-^pro^t^.Lddens homines Dc nom ne nax£
8i noxia j hxc placec addere c commaKano Alciaci ad cic. De\c;b li-
gnific.Noxam dixere anciqui, aic, id quod nocet.-quaptoptcr cuIpa,poena,
detrimen- tum^pcxa erijvnde& lib-J j. T.Liuius,no XX exoluercji eil, a
poena capitalis frau- dis libcrarc,accepit.Seruus quoqj qui con- tra kgeni Aquiliam
alicui damnum. dedic, noxa cft. At noxia folummodo de malefi- cioipfo
dicicur,nc;C cam gencrali fignifica lionc accipicur,ficuti noxa-Ciccro lib.3
.dc Lcgibusj Noxias poena par cfto, vt in fuo Yitio quifqj pledtacurjvis
capice, auantia wuldla, honoris cupiditas i^noniinia, M. g^uinetiam infeltx
vtrtuf, et ncxiafeUs^i Piautus Bicchidibus : Satfit,fufpeui:isfti^m, cum caree
noxia, Quo fenlu et in Moftellaria, et in PfcH- dolovfuscft. Terentuis quoq; ia
Phor' mionc : In re incipiundaad defendtdam noxiam . Scdin Eunucho& Hecyra
adcundem mo dum.Nec noxam eos afcripfilfe quifquam dixerit, ciim ratior
carminis non confaui- rec. Qua: adducere volui, vt palam ficrec, quan:>
iniquo iure luihnianum in Elegan- tijs fuvsinfcactur Valla, et Seruium Be-
roaldus, dum adicfliuetancnm dlci 'noxia opincnuir, contra vecerum
aiK^toritatem .' Ha:c ilIe.A<5lius Menalippo, Tccfie huttf notas obnoiium.
cirat Feftus.tradcns no- xamelTc peccatum.vel pro peccato p^ua . EuoUt hAc
pedibm celer] Sic Homcrus: » <r' «TM (T^evctpihe yjiu dpTiTrof, Scc. Scd hic dicendum fucrar ce/ffr«^
: «ait» ce- ler, celens, et celere rc(flius diccs qnam alitcr . Int:i^umq-j
nihil ^c.] omnia malis ini plicacnihil rejinquitintadum, quod cala- mitaiibus
non compleac . ErgoLitd,] A/T», j/^-jfupplicatio, a vcrbo htTavrJO), fupplico,
vocaprecesq; fuppli- citer fundojiio. Vnde KiTctvicu, Litania»,
ideft,prcces,non Lerar,ia:,vc pafiim barba- ri fcribunc. Sic licacum, pro
coquod alijs eftfolurum, deditum Deo, quali^IuitatM, aic fcftus . Suntergo
Lica? prccacrices et reconciliatrices aniiciciarum, quas Ace dif (uiCi vnde
eandem fempcr comuant ur.Li* tas awtem Deas claudas interprecantur Mythologi de
i)s,qni precantu r,=quod ge- nua fleclant : quas rugis obficas effe Poetaf
volunc, ad delignandam imbecniitacem ^ Has aiunt e(]e ftrabis Iuminibus,quod
coii niuere videantur in qnibufdam,rcd'po(^re- mo nece/fitace ad fupplicationes
de^.ecli. Photnutus claudas efle cradicquod rarde et vix acccdancad cos
fupplicandos, quos ante affecerint iniuria : rugofas vero et ftrabis oeuIis,qu6d
grauirer 5c ore parum hilari mcueantur quos offcnderunr, et a quibus veniam
deprecanrur . louis porro fiiias,qu6d vcnerabilcs finr- Hsc ille. ha- que id
transferrurad illatam cuipiam iniii riam, cuius difHcuIter mcmoria coHatur cx
animo;iniuriarum enim et contumclia- rum memori^ tardilTimc fencfcic, Tt kih
nonnifi moice deicatur . ^roles l!<fiir nu s (i 9 Celt Lit4 LitA fcAl
Emblemataj . s. eui' Proles louts.] Rcde proles louis, quia e lo* vt Dei
proprium itiuarc mortalcs, ait PJi; niusiiiitio hiftoriiemuncliiflc nulla
rc.aiia magis ad Dei naruram accedimus, quani falutem hominibus dando, vt
Tullius Li- gariana. Sic Strabo,
ivipyZTAv i?t ^i^i fxiiJ.H(T^cu . Be?iefrcere ef} Oeos imit^ri » Coacra
Afabuhis apud Horac. i. Scrmon. f .nomcn hjbinc cc^ro Ttf 7»VATm /ia^hfiv, quod
daninum,noxamq; ferrec. SareurA] compoficursB, reparacura;, fa- nacuras. Sed
quia /egntpedes] ^Kctt » luuenal. Sac.8. ^ . rvitnj'^ trahunt epirhedia coUo
Segnipede^-. Lufc&] Tap A/^hMTT&^ T 6(p^AKi/.v.fira- l/Aocults.Qm
dicinCu r Iafcij& lufciciofi, diximus Emt)leiu.'72.. LajfA!i', fene^d]
pvreu- rugofA, (enes, vt quibus curllis inimicus . Non TnnuicofFenfam efTecita,
xeconciliaciQncm cffe tardam, propcerea quod iniu.raS diu folenc homincs
meminif fc.iiixra ilfudiCiceronisrCui doler,racmi«»^ nit:cui placec,
oblinifcicur . G 1 N 1 R: A L I s ea chefis,pra:fixa Em blcniati,ad quascumq;
humanas calamita- tcs et incommoda poteft accommodaii : parocmia ajLiCem eft
mcdicis familiaris.Ea ; confcrre placctcum aureailla Nazarij fen tentia,ex Panegyrico,
qucm Cajfari Con- ftantino dixit: Facilior, inquit, et multa procliuior I^dendi
quam commodadi fem pereft via;?ulncrarc ifltegrum,quam fau
ciatomcdcri:diiTipaic rapta,quam diuul-, fa compoucre. Hoc autem Homerico fig-
mcnto (ignificatur, quam celerimomcnto rcs aducifa: nos impetant, quamque fera
ijfdem mcdicina adhibeatur . C^od vul- gus Gallorum, vt et Italonim,accommo-,
data parosmia effert, cuqi didlitat ^^Malx ^ Agrttudines in cquis accedere, id
eH:, ci- tifiimc nos aggredl : fedpedibas recedere hoc eft,tardc,Tenfim,&
lenrogradu aLire. Itcm lUndiU mal ziene a lillre, e^vajfe- ne a once . Huc
traducetur non omnino Cfy. maU, quod habet Corncl. Tacitus in vita lus 'le- '4
vn %d- '.na^ tcce- itar. ce' lulij Agticolacfoccri fuirNatiira infirmi-
tatishumana:, inqnic, cardiora funt rcmc- dia,quam mala:& vc^orpora lentc
auge- fcunccito cxtinguuntur.-fic ingcnia ftudia que facilius opprcflTeris,
quam rcuocaue- ris . Sic Seneca Epiftola 92- Eligit aliquid noui cafus, per
quod veluc oblicis vires fuas ingerat . Qu^icquidlouga fctics muU tis
Iaboribus,multa Dei indulgcntia fluxit, id vnusdics fpargirac diflipac . EfTec
ali- quod imbecillitatis nolhxfolatium rctum que noftrarum, fi ranco tcruporc
repara- rcnturcunda,quanco finiuutur. Nuncin- cremcnta lente rteunr:
feftinaturin dara- num; nihil publicc, nihil priuatim ftabilc eft,
tumaltua(itibuscaufrismala,vndc mi nime exped:abantur, erumpunt.Huc pcr- tiuet
Scytharnm legati fentcntia cx Cur- tio lib./.Quid tu?ignoras arbores magnas
diucrefcere, vna hora extirpari.? Ponticns Heraclides difputatione de
allegorijs Ho- mericis,eodem pcn^ modo inreljigit: quo lococos
arguitiraperitias, qui Hoaacrum vitupercnt, qui Litas louis filia» impie de-
formi et mutilocorporc finxcrit.His Poe taimagincm cxprcflit cor-iim, qui
fuppli- ccs funt. Qui cnim peccarunt,cx confcieti tiae verbere tardiores cfTc
folcnt: eofq; vc- rcntur aggredi.quos la:ferunr,& a quibus veniani
impetrarc poftulantrpudorisenim fui funtipfi continuo memorcs.Ncc vcra
praefentianimoeflc pofllmcaut conftanrcr intucntutjVt qui retro aucrtant
oculorum aciem.Primo itaq; fupplicum animus nul lum pras fe lastum rnborem
admittic, vt qui pallidi fint,dcmifl[p vultu, mi/ericor- diamelicerc
Conantur.Ea ergo caufla fuit, cur Litaeitafucrintab Homer6 depidtae. Contra valida
cft et pernix Atc, cuius ni- liiirCim acris et vehcmens ftultitia homi- num
nonmodd ccruicibus, fcd et animis impendcat . Nam toto impctu et finc ali- qua
rationcfcrturad omnc flagitium . Is crgo Pocta pcilndc fe geflTir, vt qui
picflor cflet humanorum affeduum, quos alfc- (flusDcorum nominibus allcgoric*rs
effin gcrc folcc Legc Lucian. in Imaginibus, 3c Tragopodagra . nel^ Ta, citi .
Potlci He raclidts allegoria de Ate^ Lins - M« % Ex fS^ Andreae A. Ex arduis
perpetuum nomen. EMBLEMA. II. C'^REDIDERAT j/Utani ramis fua pigHora fajfcr, Et
bene, ni fauo vifa dracone forent . Clutijt hic pullos omnes, miferam^^
farentem Saxeus, ^ tali dtgnm ohire necc^ . Hac, nifi mentitur Calchas,
monimenta laboris Sunt longi^ cuius fama perennis eat, COMMENTARI1. IN ramofa
placano nidus confpiciriir paflTerum, auicularum genus ralaciffi- mura, quorum
puUi eie(fti a dracone feii ferpcnte deucrautur . Platanus arbor late fpargit
ramos, folia lata habet, alias ftcri- lis, cuius non eft aliamaior commendatio,
quam folem asftate arcere, hyemeadmic- terc . L oc TS cft cx Homcio,
Iliad.i^.quc cundem repcrics in vita Homcri,e|ua» PIii- rarchinominc a
quibufdam circumfertur» &apud Ciceronem i.de Duiinat. Cum in Aulide
Bocotiae portu,Gra2COrum ad Tio iam f;uertcndam nauigantium clallis ad- ^^J^
uerfo vento dctineretur,Calchasaugur pc ritiilimuscuio cxteris G ra^cis
profeclus Agamemnoncm docuit,qua ratione Diana irawm placaret, et ex fcrpcntis
vcl draco- nis ro d. ttClf CaL' Emblemata-) . MS augario fqiti inarhorcm
fubrepcns iio uem palTcris pullos vna cum matrc dcglu ticrat) dccimo tandem
anno Ilium captum iri praedixit . Nam pro paflcfibus annos, pro anguc tempus intellcxit,
vt cxplicat Picfiiis'H'crogiyph. lib^ lo. Homeri car- niina Ciccro loco citato
conucriit fub per fona A^amemnonis, cLun debcant citari fnb pcrfona Vlyffis,
vtannotauit Politia- mis m MirccIIan cap. n'<^armina Cicero- nis hacc funt :
Verte -vtriy&duros animo tolerate tahoreSf Augnris vt nofiri CMchantts fata
(^uea^ Scire, ratvs ne Meant, an vanos peaorts orfus . Namqueomnes memori
portentum mente retentant, ^Hi jion fHnefiis liquerunt Inmina fatts 'jirgolicts
primum vt veflita efl clajfihws Aulus ) Vriamo cladem TroiApesfemqi fe- rebant
: ^os circum Utices gelidos fum^jilHs aris Aurigeris Diuum placates numina
tauris tub platano -vmbriferaifons vnde emanat ncinai, VidimtM immani I}ecie,
tortftmq-y dracone Terribilem, louis vt pulfu penctrabat ab Homerum fatis
feliciicr aemulatus cfl: O- uidius Transforraationum lib. ii. vbi fic canit: •
' Hic patrio de more loui cu facra parafferit^ Vt vctus accenfrs incanduit
ignibusara, Serpere cceruleum Danai videre draconem In platanum, ceeptis a^uA
ftabat proximx facris, iiidus erat volucrum bis qufiituor arbofe fumma\ -
^^asfimul matrem cintimfua dathn^ volantem Corripuit ferpens, auidaq^
recondidit aluo * Obftupuere omnss, at veri prouidtis augur Thefiorides:Vin
cemus,ait:gaudete Fel^tfgit Troia cadet;fed erit nofiri mora tonga la^, boris .
Atq-y nouem uolucres in belli digerit annos-l lUe,vt eratvirides amplexus in
arlore ra^ mos, lEit lapiSi^ feruat ferpentis imagine faxu-» Porrd Alciacus id
carminis videtur imita- tus c Gr^eco incerri cuiufdam Poet^.apul qiicm tamcn
noii cft eadcm concIufio:ciin> dc hirundine verba faciar,cuius «idum fer
pcns deiecinrct& exturbaflet, in coqj tan- dcm igni ardenti Combuftus cfTet
. CREDIDERAT platani ] commiferat platanojnidificauerat . Platanus dicitur h
'TTKdroi, latus. quod lat^ fpargat ramos §luiplafani in ramofotioru
tegminefcptos De platano C\c R uelliusiNomiiie apud nos Corripuit puUoSyqttos
cum confumeret ocioj SJona fuper tremulo genitrix cUng^r^ vo- labat t
Ctiifertii immani ianiauit vifc^ra morfu. Jiunc,vbi iam teneroi volucres
matremq; ptremit, -§lui luci edideratygenitor Saturnius idem Abdidit, duro
firmauit tegmine jaxi . l!!tos atitem timidi fiates,mirabile monfiru Vidimm in
medijs Diui4m verfarier aris . ^um Calchftf hdc efi fidenti voce loquutus:
.§luidnam torpentes fubito obftupuifiis A- chiui ? Nobis hAcportenta Deu dedit
ipfe cr.eator, Tarda c^fera nimis yfed fama ac laude perenni . JAam quot aues
tetro maciatas dentevi- dftis, ' Tet nos ad tr^oia belli exatlabimus ann^^i
decimo cadet,^ poena faftabff A- chiuos . £didit hdc Calcha<s detts, ^UA tam
matHra vt- caret, rariorin GalHa: omnibus inuifum arboris fpcciem demirantibus,
et nomen cius et naturam ignorantibusia4ioqnin pe- regrina eft, et vmbroe
duntajtatgratia cx- ]jcrita.VidePIrn.Iib.ii.cap. i.A poctis vo- catur Gcmalis,
quia fub ea conuiuia cde- brantur.Ouid lo.Mctamorpb. Sua pignora] fuos pullos.
Pignora fsepc pro fili js capiuntur, quoniam filij viden- tur tanquam pigtiora
eilc inter virum vxorem,tum vmculi.ncalioqui d^uortium fiat:tHm charicafis ; vt
diximus Emblem. jo.Ouid. Dulcta follicitA geflabant pignora niatrcs. raffer]
matcr. De paltcre vidc Plinium 'lib.io.cap.3 <>.Pa^rerem temporis annui
hie Toglyphicum effc tradunt A igyptij. Pic- rius fib.io.Hieroglyph.circa lincm
. Et bene] tuto quidcm,nifi cos f^uus dra co obfcruallcc . Saxeus] vbi pnllos
cum matredeglutijf fetjiii faxum rigcscft rraMsforniar,us;rn6rs fua crudcluatc
condigna.Fatalis Rnpes crt, N n 3 iiccBcn platanu^ vnde di' cipur . Pignora pro
filijs, Serpensft x:hs . Andrea» Alqiati iKcnoii pcrpetua: belli Troiani
niemorias pet mcravnorphofim ferpentis in perpe- tiice cluritiei {axum.Sonac
etiam faxeuSjdu rum,c/udelem.inexprabi]eni, <juiq; nuUa fle(5ti prece
po/lit. Huc pertinet quod alio loco.'memini i etulific me de i-jlo angui,qui
Tarquiuij Superbi animum Ihipcfecic^ac- tonitumque reddidit,cum a colunina li-
gnea repente lapfusomi-es infugarn vertif fer,rei miraculo con(lernato5;uimirU
por- tendcbac ille ferpens nouum et inexpeda- tum priucipem,eundemqj aztate
floreteiw lun^vun Brutum, de lignea colnmna, hoc cft>iiuporejquem dui
fimulaueiac» ne op- primeietur a tyranno, proditnrum . HdCynifi mentitur]
Sivera dicic augur. Ex nonem cum matre pa/fenbus aiebac bellum decennale
fgnificari. Nam cx paf- feribus annos, ar.gue vero tempus, quod omnia
deuorac,inCtIIigebat.Serpensautem faxeus fadusarguebac perpctuam huius,
reimemoriam Calchoi * ' C;^/f^fl^J Calchas augurum prseftantif- iliinuSjvr
aitHomerus, Theftoris Troi^ani filius, vnde Theftorides didus . Afbllinis
monitu fecucusefi: Grascos, Achilli valde charus. Poft cxpeditionem Troianarn
in Colophonem lonias vrbem perucnicCum c]uee(kc in luco Apollinis Clarij, cura
Mopfo augurcpr^ftanciflimo tncertamcii diuinandi defcendit . Cui propofuir,quot
jficus habercc caprificus quajdam . Qnx CLim Mopfus diuinanTec, et Calchasquoc
jfilios haberetia ventre porca.non redeex plica(]cc,pra2 mosrorcdiem obijt.Vide
h?c iacius apud Nicolaum Leonicum lib.^.dc varia hiftor.eap 65.
Cuiusfamaperenis] Homerus i. Iliad. Tarda,
fe nimis, fed fama: ^ l aude perenni Sic
enim Cicerohtjnc vcrfum vercic • Vi- dc adagium, ^^-e fero contmguntfed ma-
gnifica . SIGNIFIcATVR, ex
difKcilibus (tiuturnisq; laboribus candem maximam KulUglo mcmoriamq^ pcrpecuam
refilirc riamjine y^^^ enim .vel nacura fic coinparacum efl-, lahore pa acduas
ac memqrabiles gercreglo- rari ^ liorum, iraeas finemoleftia et vitasdifcri- nune
perfici non po(fe. Nonenim rcs ma- gnae,vt dicitur,finc raagnis pcriculis
fiunt; cx cjujbiis tamenpxirabiics, tande/n frii^u& et glpria pcr cnnis
rcfnltant.Hiuc M.Ty^ lius 3. Tufcul. Ecenim nulla poceft efle; diuturna
gIopa,quam labor ftremius et in. defeffu&prirpum no n auceccfleric . Qujs.
enuB magna coronari contendat OlympiVc duleisflne puluejc palma^? Vulgo
tricuni' 'li,Tci Kct^siTftJ^ucriioAet. Dijjicilia qUA ptil, c/?r^.Pra:clir^
Xenophpn ATffofxvny.. 1. cu^ S^lpiH.ctpTipieJL^ iwilJLtKHCfjt TcoV KdiKcoV
a.yft^av IpyM^ i^t)tveia^cfjt 7roi^f<^^ (pct(T/v 01 ciyct^oi etvS^pe^ AiyeiSi y^~7[^ ntjioS^o^,, . V ; -> Ti]v f^iv^yctp ..jtsiKoTmet. y^. iKKtl^iv iWtv
Viypust ^ _ g AgVSrt/ ^ ' ficulteri pw/cT/r^? . Ag/y fjiiv oc^iV, fAetKet «T'
iyyv^t paratHl vauH • t;k dpiTtif IS^pcdTct ^go/ Trpo^TffdfOi^ev e^HKctv
dSctvctTot • y.ctKpoiJ^i ){^ opBios oifj.of iir A'JTm, J(5U Tpi^yjjf TG TTparoV
' ^Ttih <r' HS-ciitpQV imTcu, - [j.ctpTvpH JV -iC i7ri-)^ctpfJL0f iv TaS^i,
tkv TTOVCOV TtCOK^O^iV i)[JLlV 'TTAVTCLT dyct^ii OiOl. Id e(i:Cur<ii qutdem
Uboriof& efficiunt,vt ad pulchra& honejla facinora peruenia' tur^,
ficuti virorum optimorum habet ada- gium.Ait enim Hefiodus : . / AmpleSi vitium
cumulatim C^- ftimere promptum efi :, Hamc^m iter id facde efiy neer.
ep.v.icinius -vUum. ., •, f.^,^ At Dij fudorem virtutipr^.pofuerunt.% Ad cjuam
tonga via eft atqyardua,^ ia^9 ra multum Offertur: tamen efi vbi ad alta
cacumina verttum, P;> facilis ypri mo fuerat quA tam ardua virtus . .
Tefiatur autem. Bpicharmus^A dijs omnim nobis vendi iaboribus . Memorix fuccur-
ric& illud Clemccis Alexadtini Scromar. «T. gr/ T/V Koyog TdLV apiTav vcu.eiv
S^vjctft CdTotfiTTi TreTPcaf • vvv SifJ^iv ^oav pctV dyVOV CtfJ.^iTTHV .
>sSi TTAVTCOV CKi(pdr- poii ^vctTcov i<ro7rTOf, wv [j.i\ SctK.(^V[j.oi
ISpuf evSoQiv [j.^Ki) j finnT' is uKpov dv- SpHdi<;. quorum verborum hafc
eft fencen- cia : ¥ama eH, virtutis domicilium ejfe in. quibufdam rupibus, dd
quds dif^cilis ad- modum fit afcenfus ^eamq-^ celerem iucole- re locum
caRum.,Ea vero non con^icitur qHibt*fcHm<i} hominum oculis : neque vn^ quam
1) Emblemata ^Hftm ad eam ^Hif(fUAm peruemet, tam' tjusm adfortitudtnis
propugnaculum, nifi primum fudore ac labore animum a^cien- te fuam induffriam
proharit . Qmd eiiim tyria gloria: Alerander.quid Epaminodas.quid ilica
Thctniftocles fibi compara^eiu, nifilabo- %de du. riofis et
molcftis^xpeditionum ^ngiifl^js e us con arduam virtutis iter fibi conficiecium
pro t it . pofuinrentPi? {'jTW^^ia. ta miJ,tu'ov, aK aic in Craflfo
Plutarchiis. id eft: Non tam fortunA profper euentus Romanorumpote}!- tiam
auxityquam egregia virtus, ac fum- ma in lahoribus afferisqt, inYehus_poleran
tia,aduerfts cafrhus fuctumhitenefcici. \\. Jud cria i-inhi fuccu rrit Pindari
ex Olymp. 6. AkLvS^UVQI S"' ApiTOU «Tg TTetp divS^pdL^tV icT gV vetvsrt
MiKau^ tI^IOU • 'UoKKoi «Tg [J.ilJLVd!,VT<U, KAAGVeiTt TOVeffSA. id cft :
Virtus periculorum ex^ers neq; apudhomt- nesj n£q} mari hahettir in pretioiat
mutti memorant ^-fi qutdhpnefli lahoriosepera- Bum efi . Q^id-^Jauiiis^CartaT
eUec confc- cutusjfi facilc jlli fiiifTet BritaQnisioferrc bellum ? Aut Annibal
qiiamum fibi.famje cumulaflctifidum Italiam adii^et, pcrtiias Alpes citra
puluerem et fudoTcm, acnon magna fuorum cardc fcci/IccJRcia^ Nafo TriftiuAi 4.
Ardua per prAcepsgloria vadit ittn^- - EtProa€j:ciiis 4.EJ€g^rum .•, Magnumfter
afcendo: feddatmihiglori» vires : Kon iuuat exfacili le^a corona tugi>, Idem
quem iam adduximus-, I^iadaTusO*- Jymp.y ait : dfjL(^ iipiTet((Tt
vravoi^a.'Tai' IttTi jJLdLpVtiLTeU j irpof ipyov KtvJ^UVO) KiKtiLKv[JL[JLivoy .
id c^,^ Circa virtutes Lahor fumptusq^ '^ v*'' terpetuoimplicaritur^-vt V,*.
Opus dtfficultate ohteHun? affequart^ Sed propius apwd Pjiitarfhum.!^jiccki;Ii-
des^T/fo? yAr^ 'kuS^o( vipira. . Firmam oloriam habet virtus Sciihit ABltanus
va- riar.hiftor.Iib.ij.cap.ji.Socratem aliqua Ho in colloquium cum Theodota
mcrctri- cc-formoiilTima vcni(fc,quaccum diccrct: Ego te,6
SocratiSjmuIrismcvlisantcccIIo. _<^^am^cuni neminem ex me»s a mc pollii ab
aIicnare,ego ciim libitum cft,tuos o.Tincs a teauoco. Rcfpondicis.-Qu^id hoc
mirum cft ? ifiquidem tu ad decJuieni tramiccin omiics rapisjcgo vero ad
virtutcm cogo,a(l quan»aiduus et pjerifqj infolituscft acccf fus,. Afperamautem
&i.ifuaucm virtutis viara nimia facic vitiorum confuetudo, <:faas:'(i in
alc^ram parrem transfcratur, Jc- uis imicniecur iaftltis fcmita. jLcifle Plaio
dixit, vittutis ramoi fudarcac laboribuj produci:ivam virtutem iilico ^ffequi,
vir fieri poteft . QuorHodo enim quam mini- miir Jaboribus ren^ omnium maxinia
quis quam aftcqui quifar ? Huc non infcitc referoinyfticum illud biuiuiri.quod
diui- iiioris teftimonium comprobat, &a(iipii- latur confenfus do6lbrBm,
'& vniucrfa Ch ti^liana: ptofcfllonis autiqiiitas. E t du- plicem
illam'p6rtiam non itiinusialceram, •qux mortis regiairi intrantibus aperit,ca-
pacem &jam^alteram, qua: vitaj, et virrutis,nimis angtiftam iJIam ic
humile, quogigantes illi teiieftres, et grandia fpi- -rantes Polyphemi non
infcrunt pedem » ^quo nec Saii_anapalu§4)enccrar, ncc Epi- curus cum turgido
faginati vcntris firi lympano: vbicrumcna taJentispra^gnans^ et
reccnticrapulafnmausingjuuies,& bul lientis choJcTa» tnnyor, et fpuma
libidii,ifis circum prajcotdiaolFeruefcens,& pitatus ftcrtentisignauiae
Ientof,aditum nufquam inueniunt,& in primo ftatim veftibulo ma guo cum
dcdccore rctnnduntur.SoIa vir- ttis pcrimmenfos labores et anguftias,pcr aeutos
tcpres,niues,& faxa penetransfcB- liciotrtandem hofpitioexcipuiir .
Socrfif-i' cumThco dota colo quium . Aiiufit ad hiuitt. Herculis* Na 4 Exli-
Andrea? A. Ex litterarum ftudijs immortalitatem acquiri. EMBLEMA r. EPT V N I
tuhicen {cum pars vluma cetum » AEqmreum facks indicat ejfe Deum ) Serpentls
medio Trit$n comprendttur orhc^, S^i caudam inferto mordicuj ore tenet . Fama
viros animo infignes, pritclara^ g^^^ Profequitur, toto mandat e^ orhe legi .
COMMENTARII- Ttitonft TR I T ©N Ncptuni cx Amphirrite filius et tubicen,in orbc
fcrpaitis caii dam mordicivs apprchendciuis clauditur, concham fuam inflans .
Haiusautcm fu- prcma corporis pars Tfquead vmbilicum cft hominis,ati!iferior
vlqiad caiidam Dcl phini.Tritoiiefn iw dcpingit YirgUms la. A Bneid.vbi de
apparatu nautico Mczcnti | Hunc vehit immAnts Triton, et ccerula concho-^
Exfemns freta,cut latertim tenus hispida nanti Trons hominem prAftrttin ^riftin
deftnif aIhhs, Emblemataj» . ^69 ^Hmea femlfeu fnh peBore mmmmat Qui diligentms
figuram Tritonis expri- mete conati riuir, illi eius capillosapio pa- luftri
finiiles efTe dixerunc, cCim reliqiul cotpiisexigiiis fquammis iiitegcretur du
ritielimae perfimili.Branchias habet pau-- 1,6 inferiorcsaaribus,naresq; hominis,cii
lidus tamen oris elTet paulo lacior; den- tesq; pantherarum dentibus
perfimiles, oculifubgiauciimanus et vngues,& digi- tifimiles runcteftx
conchyliorum ; tum pinn^fub ventrc et fub peaorcficut viruu turindelphinis,vr
fcriptum cil a Softraco lib.3.anima!.Duos etiam pedcs priorcse- cjuinos
habui/rcdicitur,Apo!ionius 4- Ar- gonaut.ipfi caudam dupliccm in Lun§ for mam
tribuit.Sic cnim ipfius vcrfus Lati- nc fonant : Varfuemt formn fuperis
hurnerosqtte ca putqi £t la^em, partes fupremoi corporis om* nes,. Inferius fed
enim cftuda hinc pendebat\0* illi/ic Immanis ceti, tum Ipints verberat alti
Tergafretiy hA LunAfifniles curHantur in orbem . Ettaliforma in Lufitania»
licoribus Tibc- rij principacus tempore fuilTe confpe£tii » teftatur Plinius
lib. cap. 5. De quaeius forma
plura Leonicusde var.hiftor-Iib.i. cap. 84. I D pccicum apparet cx Macrobio Sa-
ns Em turnal.i.cap.8.& Oro ApoIIine. Macro- matis, -^*) ^^^"'^ verba :
Illud non omiferiro, aic, Tritonas cum buccinis faftigio Sacuriii xdis fuperpofitos,
quoniam ab eius com- nicmorarione ad noftram setacem hiftoria claca 8i q^uafi
vocalis eft:ance veia muta, et obf<;ura,5i iiicognica:quod teftanturcau dx
Triconum humi merfte et abfconditac . Id Alciatus ipfe Annotationibus in Taci-
tum fic atcigit:Veteres,inquit,in templo- ii^pona jmy, Saturni ianuis
imagunculas Trico» mvm ftatuebant, non aiiam ob cauftam, q-uam vc ab eo
cocpifle hiftoriam,aeccriiira temq> illis dcbcre Dcos oftendcrent, quo- tu
pr(jconio fuiifcnt cclebraci.Ego occul- tatam veram rcligioncm ancc Chrifturo
in terpretorrqu^poft Chrifti aduenrum cla^ rilfimo fandorum Apoftolorum
prsecor- «ioabomnibus Chrifto Dei filio credcnti- bus cclebrata fmi.Qtus ficaic
libris dc;Hic II. roglyph.AEgyptij mundu ngnificare vo- serpeniin
lentes,fcrpeiitem pingunt,fuam ipfius cau reuolu. dam deuorantem, diftindlum
fquammis, ^j^^^ ^ pcr quas mundi aftra figurant- Et grauif- fimum quidera hoc
janimal eft, quemad- modum terra. Eft etiam lubricum, et in hocaqu^efimile; ac
finguloquoque anno pellem vna cum fenio cxuit,.fecundunV quam rationem,&:
in mundoannuum tem pus mucaiiouem facies iuuencfcic. Qj.!6£l vero procibo
corporefuo vcitur, fignifir catid, quaecunqj diuina prouiJentiagene- rantur in
mundo, haec omnia in eodcm di- minucionem paci. Vide adagium, Fefiina lente
KcfcTini hoc figmencum ad memo- riam nunquam incermorituram viroruiri dodorum .
Tubacnim famae &commen- dacionis notaeft,vt quaromnibusexaudia* tur.
Serpensin fercuolutus annum defi- gnat,feu 3Ecernicatcm,vtapud loannem de
Sacrobufto inlibello dc racione anni anno" tatum eft 5 Serpens annus ego
fum, Sol fn circinat in- ^^ifiuxit prideflatus efinunc teporls ide* Orbcm etiam
totura circuli figura demon Circulus ftrari ( vtomnes alios omitcamj pulchre
orbem de Plimus oftendic lib.a.Nacur.hift cap. z. notat . NEl^TFNI tubicen] Sic
conftmo ; Tr/. j j tonNeptuni tubicentcuiusvltimap(trs, \^ e{\iCaiida'jindtcat
effe cetumM eft.pifceni magnum. Ec/*;;?a>^, fupple indicac e(Ie Veum . Is,
inquam.Tricon comprenditur medio orbe ferpentis,qui ferpens tenet cau dam ore
inferto mordicus.xd eft,cenet infer tam caudam ori, per hypallagen . Eftau- tem
Tiitoii Deusmarinus.Neptuni fiiius, Triton,.
buccinator,&armiger.VndcStaciuslib.5. T>2us tna Thebaid. rinus . Stat celer obfequie
iuffa ad NeptuniaTritS. Ec de eodem lib. i . Achill. Perfonat autem
&circumtonac asquor cubacanora., ideft, perforaca concha.ciensomnes et
cxcirans ^ vt Virgilius i.& y.AEi:eid.& Claudianus de nupcijs Honorij et
Mart. affirmanc . Eius concham fic defcribit Ouidius i-Me tamorph. CaeruLeum
Tritona vocat,conchaq^fonanti Buccina InSpirare iubet yfiuciu4q\ ^ fimninafigno
Tritona la reuocare dato'.caua buccina fumitur tlH^, Tortilis in UtuquA turbine
crefiit ab tmoi. Buccina,qu& medio concepit vbi aera pbto^ Littora voce
replet fub ztroque iacentifc; Vhoeh' Hunb: 770 Andre^ A. * i< TritOiU
Tritones qtii fint, yiri ani' mo infi' Hunc proptcr smii!ar:onem cantusocci-
diffe Miteniim AEncx tiibicincm, rcfert ' Virgiliiis fexco AEDciiiosiiis plane
verbis: Scd cum forte caua dum perfonat &^uor{i eonchfL-) i)emensy^ cantu
voc^it in certamina Di- uos, JEmulus exceptum Triton (fe credere di- gvum eji)
Inter faxa vi^-u fpumofa immerfer/tt vnda,. CuiHs pars vltima cetum] crui cauda
tc- Hus pircem refert.qui parieinferiorc pilcir cil, fa periore Deus .
Plucarcluis de Ifidc commerarioaic? Amphitritem rainorcsq; Dcos
marinos,Tri:oiias dici . Eosdefcri- pfir vbertime 4. Argonautic- ApoIIonuis .
EiTc autem autfuiile aliquando Tritoiies qua pinguntur forma, confirrr.at
1'limus lococitaro libri? cap, /. Paufanias fe Ro- mx vidifle Tritonem affirmac
in Afcadi cis-Circumferturetiam cpiftola cuiufdam Alcxandri lurifconfulci
Ncapolitani, in qua mira de Tiitonibus leguntur : qua:da fc vidiflc ait,qua:dam
teftimonio Thcodo- ri Gazas et Georgij Trapezuncij confic- mat. Qiii vero plara
dc hac rc cupit,ad- cat Siluam varixIedionis,quam vcrnacu» Jalinguacompofuit
multa eriiditionc vir Pccrus Meflias; vidcaturctiam GcIIiuslib. ao.cap. I
i.Macrobius loco citato, G yral- dus Syntagm.y, funt enim prolixiora,qua TC huc
attcxcrchabeam ncccfle • Serpentis medio] clauditur orbe ferpcn- tis,quiqHafl
mordeat orc caudam, qui rc- fcrat animlum rotundum . Tama viros animo injtgnes]
clari et il- luftres viri fama nominis immortali donan tur,corumcj; gefta
prceclare pcrtotum or bemapud pofteros celebrantur . Sicinitio panegyrici
Maximino et Conftantino AA. didi : Equidcm fcio gaudentium ftudia nunc ita toto
orbe florefcere, quacunq; fa- ma vltra naturam, qua fugitur difcurfio
YoIucris*mutuata,& plufquam millevo- cibus fonora pcrcrebuit.vt omnium
nario- num gracuhcionibus cofecrctur.Scd quos hic \oc^iviros ayiimo infegnes,
illi etiani dicunturcleganti verboGrxco, ol -Trohvpn IJLOitivS^piiAvKoyiiJLot i
y^i vS^o^oi, qui et tiyKcLoi Homcro Qu^a: fane laudatio peti- tur a virtutibus
priniarijs, fortitudine, et iuftitia.-quali clogio donati hcroes,toto or-
bc,omniqi poftcritate celcbrati . H c
pi(^ii£a ofteudicur,do^iiIimos > lifcrarumq; ftudiofos quosqne fama per
totum orbcm terrarum, noraincqi perpe- tuo cclebres fieri: et prasclare eos,
qui fc rerum maximarum perusftigationi, puta PhiIol"ophia;.aut ctiam
ingenuis dilciplinis dedicant,fjcile,&magna quidem maiefta- te casreris
hominibns anreirc. Quin &: pef cofdem fummotum viroriim ics fortitec
prarclareq; geftas immortalirate 5c mcrao ria femprtcrna confignari. Nam dodi
nbn folum viui et prajfentes ftudio(bs difccudi erudiunt atq; doccnt, fed hoc
idcm etiam poft n'.ortem literarum nionimeniis aflc- quuncur. TibuIIus idcm
flgmncat hi« rerbis ; • . §ltiereferent Muf&,viuet,du rohora tettus, Dum
coelu feellas, dii vehet (trmnts aquat, OuiJ.j.Triftium : Singula quid
referam^nil non mortah tt" nemus, Fecioris exceptisingenijq; bonis . Zn
egOyCiim patria carearhfVobifq; domoq; Kaptaq-y fenty adimi quA potuere mihi :
^^uilibethanc fs,uo vitam mihifiniat enfu Me tamen extinBofama fuperfies erit
0^6 fpc<flat EudaraiJaj illud > qui foga- Tus.cur Laccdajmonij ad bcllum
profe(^u- ri Mufis facrificarcnc, ciim nullum cum Martc habercnt commcrcium:
Vt,inquit, poft prjcdarc fac^la, mcmoria apud po- ftcrosmancat. Pcrtinent huc
arguti et inimitabiles hymni Pindarici, in gratiam corum fcripti, qui vidores
redierantcx Olympijs, Ncmcis, Pythijs, Ifthmijs : itcm qu2E ab cpicis, et
tragicis grauidc- fcripta clvaraderc, ad ics geftas poftc- rismandandas . £t
qud maximepcrtincnc hii^oricotum monumcnta, mfi vtcgrcgic fa(fta a mortalirare
vindiccnt ? Et pcrimcc adcxemplum,bonos6c pr^eftantcs viros honoribus aflici,
nec modo dum in viuis funt, fed etiam farofunjflos.vt virtuti fuu rcddacur
prajmium,quaj fane laudatacre- fcit : &:id permulros accendic ad fimilcm
virtutem, et fada fimilia. Virtus cnim fo- la f^eculisdurarura componic. Quod
ab arce& fortuna vcnic,fata in manu habcnt, rcnui filo fufpenfum: virtutis
carenaaia- raantina cft.quam Parcarum forfex non in cidit, quidquid innexum
huicauc inuolu- tum, durat memorixconfccratum et po- ftcris. Oftendc fishodie Romanar
magni- ficentia^admirandailla, quacfamas dcdica* uicambuiofaanci(^uic;iS,
arcus, tropha:a, columoas Bo^orl viroru; nentin Sparti curMs anteb% facrtji'
bant. Sola r- tUS At -i ttificit crat Emblemata_j. $71 .omi- z vitio m prA- •um
coliimna$,porticns,theatra,amphirhcacra, naiimachias,nymph£a^ palatia, thermas,
circps,pontes,vias,porcas,colonbs,ftatuas, a^ylon, Capitoliiim, AugLiftoriim
fepul- cara.pyramifleSjobelifcoSjtaliainnumcra; liicerna indigeas claro die
fcrutaiidis vefti gijs ; iningluuiem defcencderunt vetuftatis deuorantis omnia,
ncc nifi nomine folo in orbe amplius . Quacre virtutis &ingenij
monumentajfod.ailluftrium Heroum pr? clara et infigaia, rcs virilitcr 3c
animose, conftantcr et intrepido animo patratas.tan quam in primo flore
adhucfunt, vigenc, viuunr,intad-a ab obliuionis falcc: fortitu- doenim&
magnanimitas pepcrerunt aeter nam proIera.Da fapienti?anriOites,omnia
manibusadhuc teruncur, vclut recensna- fa, corum opera, vicenis cricenisq;
faecutis cuolucis. Nunquam cxiccacur elychnium huius iampadis, quam virtus
accendic vi- uaci flamma, pingui fucco nutricum cre- fcentisgloriac,
quae&ipfa pene immorta- lisa bona ftirpe,fru\5tus autmerces virtu- tis ; a
folida cnim radicc afccndit in perfe- dum robur, quod fit par fuftinendis arui
ii)iurijs,nec raetuat famcm temporis, cu- ius dens comminuir^cuins venter
deglntit vniuerfa. MagnumToIarium cft homini, propagandi itoniinis fccundum
merita pre uifa fpesj <i f'ipcrfte^;a|iquid poft ofta rc- linquai
in«tcriis,^uod breuis rrna non pof fit capere. Beatum hliftc pronunciem, cu-
ius mor4ka'fognita,vt viaerc tum primii vere incipiat,cuin fcpulchrali lapide
prcf- fus,ex oculis in memoriam tranfijc hono rifico et fpiraiiti prasconio.
Quis ardetem in latcrna candelam tcclam dixerit, dum circumfufam lucem rebus
communicat ? Tale fepulchrum laudati virijopcrtum et cx abdito lucet, marmornon
capitnec ag- gertus terra?,quin exiliant honoris fcintil- las et diffundant fe
Inglorius iacet, quem nudumabhoc virtutum comitatu flagitia fequuntur,& vel
obliuio excipit,vel nobi- litat ignominia, exemplum et fcandalum faecuIr.O qnam
mallent et ipfi talcs in li- tura et filenrioefte fua nomiiia Inter vi- nos
fuuc, fed in turbid.a node, veluc fpc- ftra c^uxdamac Umijres^ tcrreanc&
of- fendant. Ncmo mihi kic famam nomincf» fed plurium astatum cOnfenfu
tcftatuMi dc dccusrnemo ftatuam crigachis ralibus,au^ vcxillum (ufpcndat in
tcmplo honorisjve- lut infamcm furcam in triuio afpicias * vbi dantur
eiecrationis et publici odi j dc- tcftaiida monimcnta . Non indiget virtus
aduentitioaliquo et cxterno fulcro perpc tuand2gIoria:,propriamoIe fc fuftincc
ac probat icris nepocibus, admirationc fui in omnium animis concitata atq;
semulandi ftudio. Paucis contingit hsec fceliciras ho- die, dum aducrfa via
quilibct graditur, ^ qua2 non ducic ad facrum illud et augu- ftum
Euphymiasdelubrum.Vis dica qu» caufa fit? At vcrcor,nc vcritasodiu pariat: dica
tamen.Chryfsea rcuocat,fpcciofa illa merccrix cumpera^ftia talcntis grauida »
Scquuiitur pleriqio qua prompti,6 qua **^f^^rHrn proni . Trahitauri fulgor, qui
tamen (i- ^ cut lignum fcintilians noc1:u Solen» non " fert,cxilccnim
quippiam fouet in fe putri ^^ocat • di humoris,quod maiori igne taAura cua
ncfcit.Et in mctallo quid aIiud?Rctundi« tur fplcndor virtutispra:fentia,cuius
ma- gna et asterna qusdam luxcft. Nunquam vidiftiiucundum illud puerorii
ludentiil fpe(^aculii,ciim ralbfmegmatc aut feuo impinguant pauxillu aquar
vafculo infu- fum,& cxeo modicum quid attra^ftu cul- mo difflantcsjn
ingetes f?pe globos,difFun detc lclcntorelubric^& vifcofa»marcri^, finc
artc et labore tornant? Vccolore mcn- tiuntur volitantcs illa: bulla:,&
purpurcil cum viridi atqj aurcomifccnt? vt vitreum quid &criftalIo fimilc
rcferunt? C^Icftcs orbiculosdicas, nidefint ftclla». Sedcrc- pant repcntc fub
manu fingentis, fpiritii nimiumintc«dcntc.Atqui vbi rupturjc fi- gnum ? vbi
imago fic clegantcr conflata? tia vcftigium, oftende locum, fragmcnta
colIige.Fucrunt.-vnnm hoc fencs.Confidc- ra iftos argyrophilos, nonnc fimilcs
nugas _ cxercent? Vcnfofisoccupantur,& in vacu» fufpcndunt fuas delicias,
forma &colorc deccpti.quse fallaci ludibriodum tra^flan- tur,fuginnt. Sola
virtus in AEtcrnitatis tcmplo trophxa figic . Tiima- Andreae A. Tumulus
loannisGaleacij Vicecomitis, primi Ducis Mediolancnfis. EMBLEMA CXXXIV. T)i? 0
tumulo pone Italiamy fone arma ducts^^^ ^ Et mare^ quod gemwos mugit adufcjue
Jinus» Adde his Barbariem conantem irrumpere frufira % Et mercede empta^ in
fera hella manus . Anguiger f aH fummo fiftens tn culmine, dicai : f al. et
^uis paruis magnum me fuperimpofuit ? ^VeJt, COMMENTARII. HV 1 V 5 EmWcmatis
Hgiira incxfe- niariclaufa, qiiam circnm/lant a ^extris ris
cditionibas,antcquam Pignorij quidem arniaca militum acics, a finilhi^
induftriam eflTct experta, rel ipfi Heracli- vcro Mauri feu Turcx deui^i.In
tumuli to rifum mouiflet Sic autem, vt vides,illc vcro fummicare rtat vir
habiru militari, icftituit intumuli fcu coHicuIi antica par qui dextra galeam
gerit»in cuiuscono Me tcapparet Italia, fquam ali) cruri,a!ij diolanen/iu^m
infigiie cminer, ferpcns fcili- folio cjuerciuo fiRiilem faciunt ) duplici cet
infantcm eru<5laas . Hsc verd Pigno- Emblemata ^73 fij pi£lurameram
fapitanticjuitatcmivlim fiqaidemmos inolcuerat in moiuibns ii?- figniu
viroriim, pK^feirim, Re^um et Prii> 4tolim cipwm, fcpulchra eonftituendi . Nam et irmonti Aiiguftimis lib.S.de ciuitate Dei,cap.
i<?* • Afclepij auum,mediciii? repcrtorem»tem plura habuiffe ait, et lumulum
in rriontc LibyXjiuxta littus Crocodilcum.Et lofias Rex.fuperftirionis
vaniflimarhoftis.fepul- chra,qua:crant in monte,deturbauit.pio- icdisolTibus,
prxterquam Prophetarum, qu2e cx elogio et infcriptione cognonit. 4. Reg. 13»
Eodem fpe<5latinfamis ill? fpiri- tus apud D.Marcum,qui obnoxium habe bac
homincm, dieac no<^l€ in montibus ac iiionumentis verfantemrquem gencrishu-
mani fofpitator Chriftus valetudini men- tiq; priftmaj reftituit, multipjici
expuKb, daimone.Marc.^.Indeqj naiumaugutoE, vt column2e& Pyramides in
tumulis col- locaientur,quemadmodvim Seruiusad il- lud VirgiJij annoiauit lib*
ii- AEneid. i ^'"gfyji monte fnb
alto Regi4 Derceni terreno ex ^ggere buBum • II. EpITAPHIVM eft loannis Galea-
{lea- cii,primi Ducis Mediolani,quem cclebrac, eo maxime nomine^quod forcifTime
Tur- cisin (taliam irrumpere conantibus refti- terit, et Remp. fuam legum
audontate compofueric . Huius HiOoriam repete ex SabellicoEnnead.iP.lib. 9. Sed
maxime Paa lum louium confule de Ducibus>4edio- depeti lanen. Videtur autem
Alciatus id confinxif nEm- Grascorum quorundam Epigramma ima . ^»"1
in^it^tionera,vt eft Germanici quod- dam lib. 5. quo Tiiemiftocles rerum a fe
geftarum commemoratione indicat,quo pado a Gxsecis fepeliri velit: alioq,yi
nuI- Jum fatis magnum et dignura fepulchrCi luis virtuubuserigi poffe.Q^o
fpedat et Parmenionis in Alexandrum,cui pro ma- gnitudine reium non polTe
fcribi dignum epitaphium, fed Europam et Afiam, qu.as f«biugaui£,eius efTc
fepulchriim rradit.Si- m ile cft q uod in Hedoris tum u lo fccit Poc ta
qHifpia,m:in quo Hcdor non vult com- parari fepulchro aut tumulo j quippe qui
TuiuetfasGr^ci^e reftiterit,& cuiusamplif fimum fepulchrum fint IJias,
Horaerus ipfe,Gr2ecia,& Achiui fugientes. Eodem modo Tt dignusGalcacio
tumulusad per- petuam noniinis commendationcm cxtrua tur.ait
Alciatus,defcribendam efte Italiam ynuicrfam,Duc« ipfos,regiones com^rmi nas, ^
Eaibaros totQijnpctu Italia! ccrui- cibus imminentcs; poftremo
conftituat"ir Aiiguifer, qui fymbolum habeat fcriptCi, Tr ME MiKPofs tcVn
meTan E'NTr0ETE; Quod autem ade6,magni- ^^^/^ p^ti ficum wimulum ipfi Galeacio
cxcitarit ^-^^ tmntt Alciatus,id optimo iurc fa^flum cft: nerao enim Regum
Cfcribit louius ) ornatiorc aut fumptuofibre exequiarum pompaela tus elt. Ne pigcar legere qu^e de ipfo
habet Corius,SeA.4. Sed hucapponam Germa.- niciinThemiftocIcm epicedium,quod
imi tatuseft,& ferme integrum (vocabulisali quot dumtaxat immutatisj
mutuatus eft Alciafus.vt videreeft : itvT/ T"£tc5tf KiQolo Bis ihha.i^ct,
cT' iTTt chara- 7(iu7A ^ ^ £ier Em- «TsjictTA, Ca,p,3AptKAf cr'j[/.^oKctVAV^'
blematis Tv^./S<5j K^i^wli^A TrsplypApe '7rep<rtK6v ^aKaS'' a <t AhA
^/.U iTTiK^aneu, ^pydt, hiy^o-A 7A[j.A'7i <r(AtKpoli Tov (AyAV ivTi^ ^i7i ;
Pro fepulchro lapideo pone Grseciam, po- neadh^ec Haftas ba.rbarici fymbola
Haufragii : Ec tumuli [ni]apicecircumfcrib(!f Perficil Martem, Et Xerxem ; in
ijlis humo conde^TLic- miftoclem . ',
Columna vero Salamis fuperimpouatur, gerta refercns Haecmea: Quid vero paruis
magnum imponitis? Marmoreo in tumulo Hatuatur Gr&cia^ deinde liaft&
barbarici fjmbola naufYagij : Verficm &> Mauors apice aflet detnde ft-
pulchri, I.t XerxtSy^ humo conde ThemiBoclea. Bac mea gefta canens
Salamisponenda com lumna : §luidmagnum paruis impofuiffe iuuatl Sic autem
Latine reddidic Francilcus Sau dlius : Vro tumulo exiguoterras appone PelafgOit
Armaq-y barbarics. fymbola militiA . lnq\ bafi tumuli circumduc Perftca bella^
'Et Xerxei hi^qifuperpone Themiftoclea. JEtSalamis noftr/i, '^jhtutii buccina
dicat : paruis magnum me fuperimpofmt^ 5^74 Andreae A. cenota.' fhium .
Vicecomi tes fami' lid. III. Italia in- ter duo tnaria fi- Ciim his, qiise
antea diAa funt ad cnmn- Inm Galeacij^Hccji infcriptione illamagni, ^«^^ paruis
magnum me fuperimpo- fnit} velim anncvfli qnx mihi nuncoccnr- rnnt cx ali js
cerc^ non pocnirendis an(flo- ribus>5rcigirur Horatins Epod.Oda.9., ./f/»'/
c^nOiCui fup e r Carthaginem VirtUifepulchrHm condidit . Velleinf T^aterculnsde
Carthagiiic; Eam trbem inuifam Romano nomini Pub.Sci- piofunditusfuftulit,
fecitq; fux virtutis fnonumcntum. Sed interca dum hxc mc- diror,ncfcio quomodo
mihi pr^ecxteris placet Martialisfaneargutum et lepidum de Pompeio&
filijscenotaphium : Fopeios iuuenes AfeayCttq-y Europafedipfum Terra tegit Ijhyes,fi
tamen vUa tegit. §^id mirum toto ft ifargitur orheUacere Vno non poterat tanta
ruin» loco * Dion Nicajus in Adriano: ro(k]uara renic in Gr^ciam,fpedauit
myfteria ; cumque per ludieam in AEgypttrm veni(IctVparen tauit Pompeio,dequo
hunc verfum fertur Jixifle:^ Ojfa viri magni tenui quam claufa fepul- chro .
Porrohic obirernoto, K/>^c<?fw^/ nomen cfllefamilisBin Italia ( vulgo
Vifconti) non officij • TRO ttimulo] ad eicitadam tumuli ma gnificentiaro
Galeacio . ' Po»e Itali/im] id efl:,appone,affinge,de- fcribe totam Jta!i3m,cum
fuis viribus, Fone arma-.] Pro dcfcribe, aut difponc, non placet Fomeiio, vc
quod a mera lin- gua Romanadeflevflat ; quanquam Cicero initio y.Anronian?
dixeric:Pacem vnlt An tonius.arma ponat.hic enim, prodeponar, vfurpari liqucr.
Et mare^quod geminos] Mare ftVpcrum et inferum intelligic . Nam Italia qnanta-
qtianta efl:»inter duo maria procurrir,Tyr rheiuim fen iiculum et Adriaricum.
Ica- /i:Eaucem ficum,amrnitaccm,ferrilifacera, glociam, cam Cofm»>graphi
quam Hi(\o- rici plurimi lara dcfcrjprione profc ^juun-
tur,vt;Plinius,Mcla,S61inus,£Iondus,Scra bolib.;. Albcrcus Leander,
&nouilIimc omnium loan. Anconius Maginus Pacaui- nus. Dceius quoq; poccncia
et virtutebel jicfl.clcgans cft oracio Regis Agripp? apud lofephum
Hiftoriographiim, de bello lu- daico Iib.2.c«p.i<?.Extat et Belfolis Regis
pcrpulcra epiftela apud Criniium, dc ho^ irefla di{"ciplinalib.8.cap. 1 1.
Mugit] Translacio a cauris.Sic quoquc Virgilius mugitum amnibus tribuic, 3.
Gcor. ^crehrpi mugitihm amnes y Arentesq'^fonant rip£yCoUesq',fupiHi . Addehts
Barifariem] adiungc barbaros conances irrupcioncm faccre, fcd fruftra . Et
mercede cmptas] milires mcrcede con du(5los,auiiliarcs copias.Ge/Iit auccm Ga
Gahac leacius per duodccim annos bellum cum ^eUiico\ Florencinis, quo cemporcStcphanus
Ba-'^^^^ uariic Dux e Germania conduftusa FIo- '^«^f rentinis,in Italiam contra
Galeacium ma- gnoexcrcitu vcnic, nihilqj gcrens mcmo- rabile,candem in patriam
reuerfus cft.Poft liUnc lacobus Armeniaci Comcs Mcdio- lano belluminfert,
acceptoa Florcntinis ftipendio,magnamq; manum ex vltcriorc Gallia craducit 5
qui profligatus intcrijt . Sequutu? eft hos.,alrquoc intericd;isannis, Robcrtus
Impcrator, quigrandem pecu- niam a Florentinis accipiens contra G alea- cium
Mediolanenfium Ducem roaximo exerciru in Italiam tranfijt j inde nulla tc gefta
mcmorabili, inglorius reuerfus eft . Tandcm Galeacius dum pcr fuos duccs Galeac
bellum in FIorcntinoscontinuat,H30titur, ^ors . AnnoDomini 1405. Vide Sabcllicum En- ncad. 8. et
louium de DuCibus Mediolan. Anguifer] Angnifer, id eft, illc, qui pro
infignibus fert angueni,qui eft ipfe Dux. Allndit.n. ad infignia Ducatus
Mcdiola- nenfis,de quibus copiose diximus Embl. i. Parut^ magnum.]
Ancichccon.In Gras- co fic habecur : t/ <rfji,iKpolf rov f/.syetv
ivTt'^BTi;qu3ifi diceret:Quis mc cicracx- cepcioncm magnum rcbus minimisasqua-
re voluit? Apud Caietamin fepulchro mat morccxncaq; vrna,h?cinfcnpta repcriun
tiir Sci pioni Africano : Deuicfo Annihale, capta Carthagine, Aucio ■ Imperio,
hos cineres marmorete^ui ha^ hes . ' Cui non Europayno ohffitit Africa qHondJrt
(ReBice res hominum) quam hreHisvf na premit ? IIIudHoratij 3.Carm.occurrit: J
Aefine^ Magna tnodis teuuare paruis . Sic TuIIius diccbat, Cn. Pompcij gIori««
Fmjpet non ghri4 Emblemata. S7S. limtno [ V. hnores c ris vi- tultUTA Bon
regionis vnius, fcd orbis vninerfi fini- biisefle tcrminandum. Ec Ajexandcc Ma-
^ gfuis,Iliadem Homerinon ^^tbiam, fed ' tuba.n videii concelebrandam . Et
nefcio aii poiriinhuc aggrega.re illu^ Epaminon- daselogiura.de quo luftinus-.Vnus
vir plu ris fuic quam vniuerfa ciuiras. Non abiu- dic Salluftianum hoc in
Catilina, inicio, quo loco ait videri fibi difHcile hiftoriam
fcribcrejquiadidafadis aiquanda funt : H o G Ernblema mihi reuocac in me- monam
fpv-cies vn^^ecim honorumj quiab Ariftorcit ftatuuntur Rhetoricorum pri-
morneaipcfacrifici^, monumenta vel car- mine, velaracion^ (blura,prxniia
cerca,Iu- ci, fuperiorcsrn ^eJendo leci, fepulchra,
imagincs,public;e^pul9,& quibus vcunrur Birbarijhabicus adotantium, et
cofpcdus euicaciones,mnneraiqua:apud quafq; gcu tcs in precio (tTiritiDe quibus
figillacim aii- quid dicet?e nij^i! }iic rjccefle habco. Dc fe- pulchris et
moniimeqH^ agimus, quas in- tcr honoifes noh jipa^ruos podi folerone iam olim
fuic' Conj^nfaneam enim veritati& obfcruantijCr imo fndubitaturii eft
fapicn* tibus, quasdam cognata efte nohisfemina immortalitatisj cuiu^
adegappeceutcs fu- mus,vt& fepulriuse pfofpiciafiius, et no- limuscadauer
ndftrura male haberi. Nec cnim admittcnda cft vecordium'quorun- dam fententiaxaiTimam
noftram a /:orpore folutam ii>terire cjiftimanMvii / fane ha;-f rum pecuuum
aniiTircamintipidi nunqua vixerunt cum fuis fententiis. Hunianiim vero
iogeniiiratqWd anttli^ i^oftra; viseft, cum fe fciat immottalCjOptat illud
etiam vc corpus ipfum quoq^ et comeS;& domi- cilium fuu, qUoad
ficrip6ffi^,eadem feli- cicate perfruatur.Acqiniaiia cadauer ueqi fencicneq;
tuum cftampjius ? at.fuit: et nuiic fenfuseft mihi viucnri earum com-
moditatum, quas pafTtVtnm 'C\i cadauer mcum.Ei quidcm qiianra liobis viiiisfepul
tura: cura clTe folcat, tum' quotidiana re- rum experientia, tum etiam
vicasmagiftri docenthiftorici . Nam et AEgyptiorum Rtges ad vitam iuftam et
honeftam nihil tam adduxiflelegimus,quajr. fi (ccus face- rcnt, metum atque
formidincm denegatae fep,uItura5.Diodorus lib- i.Hincretiam eft, qiiod de
fepulchris et monumcncis, quae defundorum domos Cpnftantius ap^ellat inl.4. C
de fepulch.vicil. tam prouia^ et sgpuUhrd religios^ iniure multa finc piodita.
Naoi ^^* et mo- et voluntas dcfundj monumcntam fieri ^f^f^gnto fibi
difponentis, falua confcientia, et citra '^^^n reli- infamiam negligi
i^quit.l.militis, y.C.de ^^.^ relig.& fumpt. fun. Vti ncc ipfum monu- ^
mentum obligari.l i.C.ditt.t. neqjlcgari. l.monumenta. i4 C.de legat.
ncq;permu- tari l.i i,§.i.derelig^& fumpt.fun ncqja- lienari
veldiftrahipoteft.I. 1. et 9. C.d>t. q^uia fcilicct rcligionis intcreft
monumen- ta cxtrui&exornari.l.i.§.interdi«5lum,de mort.infer.Vndcciim
monumenta memo riajferuandasgratia exiftaut,!. i.§.6.fF.d.t. fatisinhumanum et
durum fuerir,mcmo- rias vendereraortuorurR. Can.poftquam. i^.q.i. Q^apxopier
fvtpropius ad rem) non immerito Galcacio tam magnificum coftru&um fuic
monumcntum:talis enim illc vir fuit, c^ualem Plato in Rcpub. cflc deberc
pr^ecipit; vt puta qui fibi et patri« vtiliftimus, qui fingulis astatibus
fempcr probatus et immaculatus exiftit, is cuftos et princcps ciuicatis
conftituenduscft.Ho- norcs huic tribuendi et viuenti et mortuo, fcpulchrorum et
aliorum monumctorum maxima munera fortienti . Haic Plato in dialogo 3.de Rcpub.
Talis quoquchoiior qui Galeaciojolim contigit (nealios infini toshuc congeram)
Menandro B^^trorum regi,horainimitilIimo,in cxpcditionc qua ^ -/^* dam vita
fun<5l:o, cui^ciini^ae' r«^ni ciuita- • tesjcunebiq; populiinferias de
raorc,coni- muniq; confenfu foiuerunt . Sed dc reli- quijs CLim diu certatiim
eftcc, quibus iu primiscommendarentur,>fix tandem intcr omnes conuenit, vt
aiqn^ p^rtiti fingulis diftribuerehtur rata pr» partc, ncmpc vt illius viri
mouunjcntum apud omncspa* riter cum vencratione cxifteret : teftis eft
Plutarchus coramcntario,quociuiIcm ho- minem inftituit.Nunc bonoprincipi fuc-
ccdat OpimHs ciuis . Optimus Andrcae Alciiiti. Optimus ciuis. EMBLEMA. \V 'M
//^^?!^' pairiam Ttjrajylulus vwdtcdt- 4rmU > Dum^fimultates pnere quemque
iuhet, Concors ordo omnis^ magni inftar muneris y illi PaUadia fertum frondis
hahere dedit, f inge comam-i Thrafyhule, geras hunc folw honorem ', In magna
nemo eft amulm vrhe tihi. COMMENTAR t L IN corona ciuiiim gratiilantium et las-
ticia gefttetium meduis ftatThiafybu
luschlamydatus.cuitiscarutcaecericerta" tim frondibus oliu? honoris graria
cingru. HAN c hiftoriam noniniucund.l paii 16 altius reperemus cx libro 5
luftini Hi- ftorici,nam Xenopbon latius fe cxtendtt, <]uam vt hic poftit
commode coardari; quin nec omnia,qu9 in hanc fenientiam di cic luftiiiuSjhuc
transferrc cft animus/ed carptira potiora . Athenienfes iraqj lon- giffima
obfidione pre/Ii a Spartanis, poft longam famem et aftiduam } cftilcntiam,
j^ijio duce Coiione,a Lyfandro Lacedxmoiiio- 'xhm rum dnce vi(fti pacem
peticrunt,quam tan dem impetrarnnt ca condicione,vt ciuitas Athenicnftiim a triginta
viris Lacedxmo- niis gubernaretur.Hi fibi tria miilia fatd- litnm ranos
Emblematij . 5*77 litiim ftatmint,& qiiafi paruns hicad con tinendam
ciuitateni exercitus efTcr, (eptin- gentos milices a vivSloribus accipiunt.Dc-
. inde miferas vrbis reliquias cardibus et ra- pinis exhauriunt;& fucceffu
temporis ho- rum taiitacreuit tyrannis& fa:uitia,vtbo* ni quiq; ciuitatis
principes et opuIcnti,be- neq; nummati homines ad fugam in exihu adigcrentur;
repkbatarq; Grarcia Athc» nicnfium exulibus. Sed cum Lacedjemo- niorum edifto
ciuirates recipere exules prohibcrcntur, onincs fe Argos et Thebas
contulcruntjvbi no folum tutum exilium cgerunt, verumctiani fpcm recupcranda:
patriae rcceperunt.EratintcrexuJes Thra- fybuhis,vir ftrenuus, et domi nobilis,
qui audendum aliquid propatria,& pro (alu- tecommuni eciam cum periculo
rarus, adunatis exuhbus caQellum Phylcn Atti- corum finium occupat • Nec deerat
qua- rundam ciuitatum tam crudeles cafus mi- fcrantium fauor:fic et Kmenias
Thebano- rum princeps etfi publicis non poterat, priuatis tamen auxiliis
adiuuabat. Et Ly- iias Sir^cufanus orator,exul tunc.quingcn tos milites
ftipendio fuoinfttudosin auxi- lium patna! communis eloquentiaj raifit .
Fitigiturafperum pra:hum:fed cum hinc pro patria fummis viribus.inde pro aliena
dominatione fecutius pugnaretur,tyranni vincunturrvivTti in vrbem
refugerunt,qua cxhauftam casdibus fuis etiam armis fpo- liant.Deinde cum omnes
Athenienfes pro- ditionis fufpe^flos habercnt, demigrare eos cx vrbc
iubenr,& in ruderibus muiorum, qui diruti fuerunt,habitare,extraneis mi-
litibus imperium tiicnies.Poftha:c Thrafy bulum corrnmpere, imperii focietatcm
poHicenteSiConanturrquod ciim nonobti- nui(fent, auxiliaa Laced^cmoniis pctiue-
runt . Quibus adfcitis iterato pra^Jiantur. In eobcllo Critias et Hippomachus
tyran norum fasuillimi cadunt . Cajterij vidis, cum cxercitus,cx quibus maior
pars Athc nienfium crat, fugeret, Thrafybulus ma- gna voceexclamatrcur fe
vidotem fugilr, potius quam vt vindicem communis liber tatis adiuucnr? ciiiium
memineiint illam. acicm,uon hoftium effe,& ca^tera quscad- iecit Xeuophon
in Thrafybuli oratione. Tandcm lyranni in exilium mittunrur, qui aegr^ ferentcs
exilium, Arhenienfes in- nadunt ; fed pcrinfidias comprchenfi tru-
cidantur.Atq^ ita ciuitas pcr multa mem- bra difnpata, in vnam raudem corpus
rc- digitur.Sed vtintcr Athcnienfes ciues pax cflet Aabilior.intcrpofita fide
publica Thra fybulus legem fanxit,de abolcndis prxte- ritis iniuriis.quam
A[j.v»^tcLV nuncupauit. Q^ocirca coronam ciuicam magno totius ciuitatis
applaufu meruit. Vide proucr- bium, Ne tnalorummemineris- De Thra- fybulo
piarcer luftinum et Xenophotem agir AEmiliusProbus iocius vira,Valerius Maximus
lib.^.cap. i- Meminit etiam Paii faniasin Atticis,& Plurarchusin vita Pc-
lopida^. Hucfpedat adagium, ThretrfybuU Dionyfium fimilem effe diciti < . M
a r u 1 1 u S in eam ferme fentcntiam fcripfit Epigram. macerte venulUim .• Cum
fugeret ciuem ciuis deuiBus vthojle, Inpatriam fcelerts confcius ipfefui :
State viri, Threifybulus ait, viBoria ve- firacfl: Nec mihiyfed vobis vicimus,
^patrid» Bixityper mediofq-^ ruens enfesq; virofque, Parcendum pajjim ciuilus^
ingeminat . 'DVM iuUis patriam ] pro faiute pa- tria?, qua nihil debct efiTe
charius j et pro qua morrem oppetere fapiens nondubira-i bit. otmos dif-is^oi
d^.vvtix^cu Tnpt tcc- T/5£t/.ait ille:& qux pietas pi ior, quam ia patriam
et parentesrimo quxarma iuftio ra, quam quaj capiuntur ad vindicandam patriam ?
Thrafybulus] quafi audax tonfiliarius\ vel potius homoaudacis fiue audentiscon
filii:nam ^pct7Vi,audax.S>c l2>iK^,cdfilium fignificac; iiomen fa^flis
conucniens : nobis Germanis fonat KuenratyVt didum in Pra; farione Emblematum .
Et certe appofit^ iftud inditum nomen Thrafybuio qui au- denti confilio rem
magnarn aggrcfliiseft, et feliciter perduxit ad exicum . Arqui, quod habct
Publii rnimuSj/» rebus dubijs plurimi efi audacia. Quo fere fcnfii Euc- nus
dixit, ad fapientiani permultum con- ducere audentiam : feorfum fifit, noxam
adferie. '^Tpof a-cizletv /y.evs)(^v ToK[j.a.v //afc KctKoTiiTct cepet. Iniure
audacia c rca li- ciraadprobatur.l.Celfns,io §.videoduni. ffde Iib-&
poftum.l. fi quis in rantum 7. Cvnde vi. ViTde rede Comicus: iUTo^y.Of eivou
icp/Vg.ToA/y.wpcV Uii. Audens ita eflo ft procul zt audaci.i . . Dumq-j
fimultates ponere ] fuadec abo- iendas vcicrcs iniuiias . Naparumfuilsct O o
arma 1 1 1. Thrafybn lus vnde dicfus . Audaciii cjuando licita . S7S Andreas A.
Corona ci uica • Oliua /a- Olea pacs dicata . a J^oe e- mi^a. armacepiffeaJ
cxpellcndos tyrannos, ni(i hoc alreriim fapieiicer et proiiide indii- dum et
perfaaXum efTec. Allufum eft au- tem ad AU.Vi)'^ictvM cfi:, malorum ohliuio-
nem. fic enim Athenienfes vocabanc illnd plebifciiumjquo multde fediciones
fuerru fublaca;. De quo vide prouerbium, Malo- rum meminijfe.&i. Valerium
Mai- lib 4.C. I.& lib.j.cap.5.qui pulchre narrac billo riam.Obiter noco,
fimulratem dici odium per rti'T/^/)!*jr/j', quia mini.nc fi ic(in)ul, qui fe
odio profequuncur . Vcl (1 mauis a fimulacione dedu .i.quia iiiimici occulci
fi- mulata loquuncurad inuiccm.-nam fecun- dum Vallam.fimulcaseit odium larens
. Concors ordo omnis] omiies Achenien- fium ordines, opcimates cum ple^de vna-
nimes . Magni inffar muneris] fummi honoris loco ciuica eum corona
donarunt,qua* da- batur ei ciui, qui ciuem in bello ieruaue» rat:fiebatq;
exoliuas fronde, autquerna, incerdum ilice.Gellius lib.5.cap-6-& Pli-
niuslib.i6.cap.4« ValladiAfertumfrondis] oliuas,que Pal- ladi facra,vc diximus
Emblem. 14. et ali- bi,& teftatur Phniuslib.il. cap. i.fuicc- nim illaoleas
iniientrix, Ouidio6. Meta- morph.aflcrtore. AEmilius Probus.fiue is fuit
Cornelias Nepos, in Thrafybiilo: Huic pro tantis meritis,honoris corona a
populo dacaeftjfa^laduabus virgulisolea ginisjquam quod amor ciuium,& non
vis expreflerat, wullam habuicinuidiam,ma- gnaq; fuit gloria. Ciagebantur autem
co- rona ex olea feruatores ciuium, quod ea paci dicata efret, vc referc
Hermogenes c- i.deoratoria. Eceam geftantibus indiciii crat pacis. Hinc
VirgijiusS AEneid. JPaciferaq; manu ramum prAtendit oUha . EtOuidiuslib r.de
Ponto ; AdtHnat in bello pcicct,t& ramus oliu& . Scdenim non a
Grazcorum fabulis, ncque ab alienigenarum gentium commentis.fcd diuinituSjvel
ab ipfo fere noui mundi pri- mordio inefTe oleas pacificationis vim no- bis
demonftratum eft. Diluuio cnim celTan te,a Noe coIumbaemifTa.quac pr^peci vo-
latu regioiiis aliquanculum circumlaca, paulo poft oliux furcu lum habens in
ar- cam reuerfaeft: eoq; argumcnco lascatus Nocfenfic cempcftacem dihuiii iam
defa:- niiffejCerramqi ipfam pacatara, et rcmit- tepte inundatione iamduduna in
emeifu elTe . Sed quid illud? cum fcrtum.ferriq; vfus bclloin primis
inferuiar,& fymbolice probello ponacu r.canram inefteoleo vim, ^^^* ) vcid
emolliac,&ad feiiedi vfum inepcum ^''^ &inucile reddac^ fiquidem fabri,
qui fer- • rum Iencefcere& emolliri volunt, cande- fadlum id oleo intingere
confueuerunt.O^ leaginis iteni coronis vcebanciir miniftri triumphantium,
quodMincrua Dea belii elfe credebaui r.PIu ra de olea* fymbolis ha- bes apud
Pienum lib.55. Hieroglyph. GeY(i4 hunc folus honorem] qui caeceros virtute
anteftas, foluseo honorc dignus repertuses. Seneca epift.41.ln homine id
laudandum eft, quod ipfius eft. Famiham formofam habec,& doirjum
pulcram.rmul tum ferit,multum focneraturjnihllhonum in ipfoeft.fed circa ipfum
. Lauda in eo, quod neceripi.nec dari poteft. Quod pro- prium hominis efr
qu2Eris?animus et ratio in anima perfecfla . In magnci vrhe] Athenienfi.Olim
Athc na: <*Vt/ didarjper excellentiam;vt Alexan- dria toA/ r . Nemo eji
Amulus] omnes tibi optime vo liint,nullus non tibi debicum honorcm de ccrnic
Haec lausquidem tanta «ftl, vt non podit efte maior in homine cinc; qdeo vt
yiyf^^ vix fidem inucniat . Virtntienim fet^iper ^^^^^ comeseft inuidia et
aemulatio: Vnde rc^te ^^-^^^ il|e,quisquis fnetitiOptimaycibtis inuidiA. Et
fane in Comitijs vrbis noftrxolim (ver ba funt Laurcncij Pignorij Patauini^cum
ciuis quidam omnibus fulfragijs, quoc- quot interfucrantjconfecutus fuiftec
hono-^ rem,quem petebar,illum Pr2tor,qui adc» rat, de facie nofcere cupiens
gratularus eft,qnod omnes illum amarent: at Prajfe- ctus dolerc fc, quod
neminem inimicum haberet. Vt
enim inquit Publius, Miferrima eff fortuna,qu& inimico caret . C V s V M
videtur Emblema in ciuem ly aliquem Mediolanenfem, ciuilis concor- j^^f^^^
dicE,& Reipublica: ftudiofum. Confueuit ^^^y^ .n. Alciatus fubantiquorum
per^ona viros fui ?ui in fcenam inducere,qua bonos.qua malos; qna nobiles, qua
inglorios. Et hu- ius reiin Emblematis fpaiGm non obfcu- raapparent veftigia:
uimirum ffi.YuituA ohnoxici, ^luia, quA volebat non audebat dicere, AffeSi^s
proprios in fcibellcvs tranHulit, Calumniamq-^ fiBps elufit iocu . Illttd quoqj
argumento eil, quod de met' math Emblemata . $79 ^dioU' gnft o/r^^ loqnatiir ;
Mcdiolaniim autem r.fnm/)t' magni nomeu obtinere velipfi plebecula: gtm .
not«m,qua: pairiin de Itaiix vrbibus: Bo- mn fanta,Venetiaricc(t^ Milano
grande, Napoli gentile Fiorenaa heUa, Bologna graJfa.&ic.Cxtcnim tunc
remporis et Bri xiani fuam Thrafybulum habuere, Bene- itedi- didlam vidclicet
Maximum, cuius excat fi/ Ma- fotma Reipublica: Brixianx coiiftitiwn xfJU4
prasclarum confiliuni» et de eodem non f xia- ignobilia Encomia carmir.e
coiifcripta Sed hoc Emblemateduoporiffimuinculcatur. I. Traditur lex
a,afHr/W,qua: confor- Imittite ^iscft oraculo Euangelico dciniurijs re- 'Jimit'
mitcenf(is5^obliuioneddcndis.Q^od qua "^^* tum coducatad ciuilem
focietatem, nemo izwx (XiQwi^^ nercif- Iiiiuria cnim femel rc- mida reuocari
non debet, c-fi illi, 13.^.4. cx Gelafio.Etqui diffimulat iniuriam.cal-
Iididimuseft.apud Hebiasum par^miafte Prouerb.c. ii. Sed hic callidiffimus,
pru- dentirtimuSjVt apud TuU Parricionib.Rc- fcro huc locum cx Aufonij
paiicgvrico,ad finem peiie,vbi decombuftis foeneratorum nominibus, vtnouiE et
vetercs rixandioc- cafiones tolIerencur,aufpicc Graciano. bo- no
priiicipe.ExempIum aliud celebre Con ftantinimagni, de combufti$ libellis expo-
ftulatori jscpifcoporum, cjuiad Nicenam Sonii fyuodum conuenerant. Niliil
peccaucro,fi l ^^ff-^ cum Thrafybulo noftrocontulerofa6lum yeict, Solonis:
vtcjiim iUc legem dy.vij^lct^con-' diJit, fic irte legem crei^ct-^^Hctv
fanxicCii enim (eptem libi taienra ex patrimonij fui iutedebercntur, ea primo
lemifit, ac rtli- quosidem facciedeberesxemplo fuo pro- nnnciauit Quajlex
agpeUata eft a-Hcrei-)^ ^Htt.Aiso 7» o^tiHV To U^^^o^, ctb excHtieu- do onere .
Vel vt Laertius exponic, awo t» *Ta^«3"ctsr^au Tst /^ctpw icov ^'ctVHCdvM
eft, ah excutiendo" £rt4 alieni intolerabitem far einam . Latini Tabulcvs
noua^ vocarum. Practcreaficut Thrafybulus patriam a ty- rannide
libcrauicjitaSolon infulam Sala- t»nis mina rcftituic fuis ciuibus.Nam cum deca
' ^ • inter Athenienfes et Megarenfes ferc vfqj ad inccrnccionem armis
dimicatum eftet, multisq; cbdibus acccptis capitale spud AthcnicnrescfteCjfi
quis legcm de vindican dainfulaferrec.SoIiciCHsSoIon, ne vel ta- cendo parum
Reipub. confuleretjvel con- I fulcado fibi noceret, fubitam fibi amentia I
fimulac,cuius prsEcexcunon di<fl:urus mo. do prohibita,fcd et faaurus crac .
Defor. mi habitu more vefanorum in publicum euolat,fa<5loq; concurfu hominum
fuadc- re populo coepit quod vetabatur,omnium que animos ita ccplt, vt extemplo
bcnum aducrfus Mcgarenfes deccrnerent.&infu- ladeuidis hoftibus
Athenienfium fieret. Laertiuslib. i. de vitaPhilof. Plutarchus in Solone . %
Optimiciuis munuscftedoccnt.Rep. officium fuamnon modo legum mctu vincirc, fed
y^^j^i Sc omnesomnium animos pacis vinculo ^ continere, omnctr.q; rixarum et
vcterum conrertionum occafionem adimcrc- Id exc pIoThrafybuli palam fit,
dequoiarr» plc- ne dixinjus. Bonr.m ciuem bieuiter et di« lucide ex oppolcis
nobis depmgit Cice- ro, Orat.pro Seft Hi& audaces.inquit, et mali,&
pernicioficiues pucanrur,qHi in cirant populi animosad reditioncm, auc qui
Iargitioneca»cant raeresimpericoium; aut qu» fortes et claros viros, et ben^ de
republica mcritos in aliquam vocant inui» djam . Qujvero fceleratorum impctus
et conacus repreft*erunt, quiaiithoritate, qui fide, qui magnitudine animi
confili js au- dacium reftitcrunt, ij boni ciues fcmper habiti funt.ldem ad
Atticum Iib-^.Nihil viro bono,& quieto,& bono ciui magis co uenic, quam
abcftea ciuilibus contioucr- fijs . Sed cum bonum virnm audio nomi- nari,
ftatim me coUigo &dijudicoidubia enim eft vox,a latiori fenfu rcftringcnda
. Quis in tanta malorum colluuie bonus ?. ^ . Phoeniccm appellem hominum, cui
cinna-, r t r, o /T/^ j ntatur vl mafubfternam et aiomaticasmclies.Qiud ^^^.
ais?virtutis hic homo lypuseft, et faadli- monias exemplar.O vide,ne in fpcciem
ta- '^*^* lis, non a folidabafi: lubrica funtiudicia, et in peiora facilis
lapfus aut flexus. Potcft videri,fiad Lydium probes,faIIit;in fibris morbus
latetcircum praccordia, ncc a fi- gnis apparcntibus euidcnsconicdura . Sa-
nitas in vultu et habitu toto corporis, vi- uidus coIor& vernans,gratia in
oculis, iu labijs fuauitasjcompofitaad niodcftia; pr^ fcriptum vtraq; nihil
exore, quod inqiii- nec.nihil in facie,quod ad lafciuiam piouo cer, auceuagecur
potiundi afFcdii ; veftis non ad pompam, fed necefiitatcra, placan- do ventri
vidus,potus torturic et artisex pers, morum elegaus barbaries et rnftica
ciuilitasjinfra faftum,fupra fordes,ad con- ditionem vitas temperata-Cur
nonbonum hunc talcm et (anum nominem ?Non cer- Oo 2. rc ^So Andreae A. te . 1
.him^ftcf^an bonum fimplicircr ? vix afHimem . De^ ralie faruam et iiifpicc,
v.x- uosorrcndes maculas . Ad legcm qui- dcm ira Ier'qi fe componnnt
/luppreflis vi-i;s &. I ) abdico fepofitis, vcca faluajom- IJCS i\o:
cl1:acis numeios compieuille (e, et pr.Tciarc fuudos officio boiii viri.fibi
pror fus pctfu.jdeant. Vatia Kius, et fimulara, imoloimidjj.e pcrria; violc
.ter extorra bo nitas:abrogerur lex > impunicate couceHa » liberimnis
curfuserirad omnc facinus,& Jlffcclt{4 ^*"^ rubore reccabitur . Caufa
eft intrinfe- fraui in quidam &occultus fomes,quem vel emni ho»
fcnuisafriautisauix fpiritus fopuum redi tnintj."-^^ *
^of""'!^!'^^ fub cmere iacenris afFe- <flus et placati ad tempus
igniculi ifti, non moriuncur, et quajrunc exicum mterdum cruprione,fi
coerceantur ardiori cuftodia. Quorusquifque eft, qui couceptam de fc praecl.umi
opiuionem virtutis, ad exitum vfq; rtabijem &ii)concunam conferuec ?
Conuerti& peruerti, communis praxis . Non opus exempla ab antiquirate
petere conteftandaz fidei,finguli dies fuggerunt, labi abum aiium refurgcre,
necconfiftere din veftigio immobili . Sa:pe caftitatis flo- icmillibatum perduxit
verecundus iuue- nisadmetam etiam virilis a:tatis, infami fcorto tum primiim
venditum.Ssepe con- tinuitmanus aliquis et linguam a fpolio fama» ac bonorum in
mulram a;rarem,fe- dudtus randem erumpeiire illo afFcdu, quem tot annis iniedo
ca piftro fraenabat . Ablkmios vidimus a laL^e mateii.o ad prasrextam aut
togam, in media crapula fufFocacos claufide diem.Quamdiu radix in fundo, ^ermen
dac et fruticefcir, vel in caulem &folia ccnis menfibus Juxuriac, cohibente
iam frigore. Simile quiddam in homine : planrarium quafi quoddam in
cordcnurrit, vnde vitiorum illafcges et pullulario.quamoccafioeducit aut retun-
dic Nemo iion cxpcrcus, quilibct Lernam habet fuam, Hcrculeamanu purgandam :
labore opus fuccidendis tot capitibus par- turicntis mon'>ri huiusj multi
conantur, Nihil ex pauci fti(ic'\\.\\M.Nthil ex omni parte bea- omni par
tum.\tiws et vcrum divftum,pro Dclphico te bea- oracuIomihi.Prodear qui
deiniuria polht tum . hic qiicti . Viiiuetfalis Maxima eft-^tangic
fingu'os,ncminc cxcepto,ncc a:t^tis,rcxH«, condicioiiis.ordnjis, fiacus,
dignitatis vllo priuilegio. Vcmors commu.iis, itacaufa mortis ; crahic (ecum
hoc onus quisquis nafcitur, &domeflicun3 hof^em circum- fertdum fpirar,6
quam turbulcntum fs- pe et implacabilcm, nifi altior visdomet, et rompha^a
aliqua e coelefti armano:qu^ ccrre omnibus ncccfiaria ad truncandam hanc
Hydram. Neminem igitur fepouis, inq uis, qucm nobili hoc et pra^claro boni viri
titulo cxorncs ? Neminem cxafi"e,cui nihil defit ex omni parte • Sed vti
citharos- Nemo dum bonum,qui fuauiter ludic» quamuis (tjfe k peifedusnon fic:
icaciuem bonum,cuius nu^,fed acta,vita et morcsciuilibus ftatutisaccor- cundut
dant, appellarc confueuimus; icabouum legcm. milicem,qui impcrata ducis
exequitur;bo num QEConomum, cui ratio conftac acce- pti &expenfi : bonum
monachum, qucm nutus (uperioris et regula concinent inof- ficio. Talis omnis
Refpublica et commu- nitas habet.iufloSjhoneltos, pacis amantes, non
publiceincxemplum malos; tolcran- tur et probancur,qi)amdiu Jex et magiftra
tus.Moralis igitur quxdam et politica vir tus fit bonicas, qu^ rJgidi eciam
ccnioris virgulam Jeuiufculi crroris afperfione fu- flineat. Sed vbi aJtera
illaabfojuta et pcr- fc<fi;a?nondura reperio;Mathematica efl: et
imaginaria,qua: in vacuo rhronum fuum fixit claufo mundo. Vbi homo, ibi
vaiiitas et corrupriojiusflus et miferia, prauitas et error, lege propagationis
et communi for- tc.Porro de ciuilibus pra?cepcis et ofhcijs iDuIti fcripferunt,
inter casceros confule Marfiliura Ficinum lib- i. cap. 77. Jib 5. cap'i I.&
lib.6.cap. j-y.Magno eriam om- nium tum ciuium,tum Jittcraroriim defi- derio
cxpedatur Tradatus dc bono ciue, quem compofuic IlJurtriffimus Nicolails
^sZzV^?// Contarenus Venetus,Senatori j ordini<;,Po conta. roinus mcus ob
prolixa mctita onuii obfer, uantia fufpiciendus:quod opus non pofFc efFenifi
omnibus numcris abfolutiifinuim, iudicabut mecum omne?,qui ilHus V.Ui di uinam
prudetiam,fingularcm asquirarem,' vita; innoccntiam, inorum fuauirarem,
multarum rerum experientiam,& folidam litccraruin fcientiam pcrfpe(^a
habueriiic Stre- Emblemata^. ^ti Strenuomm immortale nomen: EMBLEMA. Zp* ACl D
AE tumulum RhostdO in Itttore cernis i flerumque fedes vijitat alha T hetis .
Qbtegttur fcmfer vtridi lapis hlc amarantho\ ^od nunquam Herois fit moriturm
honos . Hic Graium murus > magni nex He^ioris . Haud pla^ Bebet Mxonida,
quam fibi MMnides . COMMENTARI1. I» T V X r A marc in litrore faxo excifurn Jl
coufpicitiir repiilchrum,ad qiiod The- tisinconcha marina, dclphini dorfo impo-
fitaappcllic, idcmqj notoamaranthi flore II^ confpergit &orn3t, CiYd' E X r
A T lib. j.Grxcoriim Epigram- *natum carmen in Lacrtas tumdu,quod h matH,
q"iafer^ ad noftrum cpigramma fpcaar, iiuc adferibcre placutt. '^n-X^ »g
'^TiTpnv c^^oKv^ yjoVQSt i^is^i^ XlV KetepTeto To J^' fipio r. 0 ^'^(tS^ov dn'-
BdiioVATrOi '^'^Xpeov KciCiTeu viTm* O o 5 A/A^A»- Andrese A. Ay.ChtJVHV itav
[Ktiv i^ihv^) S^uva^cu . Saxei cauat tepus.ferro ntc tepora parcunt, Omniafed
moUit tempora longa dies . LaertA fec bufia terit qtioc^y littora propter Aethere
de fummo deftu -^ imber aquu. Immortale fedyheu, nomen delere vetuHas
HeroisMufa vindiceynuUapoteft . Cauat «Sd pefraxn longu rerapiKs,!ieq; fcrro
Parcit, fedviia omnia pcrdic confum- ptione . Sicctia Laertae tumulus, qui
propc litcus Paululumabc(l,frigidis liquitur a plu- uijs . Nomeu quideherois
femper floreiis.Non enim carmina Obrcutarc a»uum,etiamfi velir, potefl: . Longa
dies faxumq-y cauat,ferriiq\ retUdit, Curfibus &ternvs omnia ubiq-^ vorat .
Sic quoq; LaertA tumului.qui littore ab ipfo Faululii abe/lytenui tunditur a
pluuia. Nomen at heron manet immortale . Nec Auum Tielere (vt veUet) carmina
dia potefl . Apponam et illiid argumenti eiufdem : 'T6[/.^os A')^tKhiios
pn^tvopos, ov ^ot A'- ^aij.iia-a.v, Tpcjrov S^HfJLA i3SQiJ,{vcov. AtytAK^ S^i
vivvJKiv, hct 9ovct)^iyt ^a- KvJ^ouvotTo 'TraJSTiifdKtAs&iTttPos •
Hicpofitus Gra^stumultupugnacii AchiU Its, HardanidA cuim membra fepultA ti^
ment. Adiacet ad littusypelagi quo murmun na- Laudetur Thetidts contumulatus
humo. Caeterum Philoftratus in Iconibus,ad tu- Jlmarttn jj^niosexornandos
fcribit amaranthum v- ^ «/J^d- ^"^P^^"^ AiinTcorto a The/Talis
initio,qui ^« a^» Achillis fepulchrum eiufmodi coronis re- fojtsus»
^limirenc.Idem confirmat Antonius Thy- lefius in libello, quem de coronis
compo- fuit,vbi (ictThenfali Achillis fuimonumen tumamaranthocoionabanttvt
oftenderct, quemadmodum flos ille numquam inte- lit, fic eius famam perpetuo
duraturam. . Ad hoc refpexiiTe videtur San<fi:ius, cum in Heroicis
cpicaphijs dc Achille loque- letur : Heroum iacethic flos immortalis AchiUes.
VideCcEl.Rhodigin.antiq.Ied.Iib.17.cap. ii.Vel certe referemusEmblematis huius
piateriam ad id quod i.AttictctuTitPau- fanias deincolis,nifaIlor,SaIaminis,qui
tra duntapud fc poft Aiacis cladcm, floiem '^yp**^ quendam primuni enatum
candidum, roo jEw^/i dice rubentem, lilio cum casteris partibus ''5'^'« tum
folijs minorem, infctiptum ijrdem, quibus Hyacinthum,liceris .
.S.ACW.S.tumulum] Ac\i\\\'\s fepul- chium.Dicitur autem Achillcs AEacides, - ab
ABacoauo paterno,TeIamonis et Pclei -^^ci^ patre . Rhoet£o in littore] Rhast^um
oppiduni IRhoeti et promontorium Troiadis, Aiacis fepul- chro a poetis
celebratum.ficut et Sig^um fepulchro Achillis. Id quod ex Cicerone pro Archia,
Melalib. i. cap. 18. Pliiiio et Strabone liqucr.Hinc A. videtur y.y»
'r''"^ fj.oviKov elua.p7iiij.A, deceptus enim eft fe- ''^PJ^-
qaeudoSolinura, qiii criam ntalc intelle- ' disPIiuij verbis Achillcmin Rh^raro
fe- pultum aderit. Piguorius tamen nullum hic peccatum fubefleaflTeritjgenuina
Plinij Ie(flione pcrfuafus j quam mihi nondum coutigit videre . Fedes vifitat
alba Thetti\ quem inteidu inuifit Theti<;,pedibusalba Dc3, KevaoTni^. Ei\
autem Thetis Dea maris.Achillis ma- Thett ter,qu^e quia femper in aquis
habitet, pe- des albimmos dicitur habere a Poetis.Oui dius in Epiftol. Thetidts
quales vix reor ejjepedes . Accipitur ctiam aliquando proipfo mari, quamuis
diuerfa ortographia et quantira- te : Tethysenim fcribitur, prima longa, Teth
qua in Thctis,pro Achillis matre, breuia- pro n bis . Sed mirum eft, hanc
confl:ru(flionem aliquos, ctiam Gr^culos fibi vifos (nc dica graculos)
torfirte,cum merus (itGiaccus Ioqucndimodus,& apud Homerum vfita tiffimus,
qui faepe fic ait: et quidem i- I- hid.dpyvpoTt^A SeTtSyid t^.argenteoshn bens
pedcsThetta.ydyalbapedes Thett^, id cft, pulchra. Sic lunoapud eundcm voca-
tiir hevKa^vos tipn.id eft» albas vlnas ha- bens luno. Dicitur autcm Thetis
argcnteos Thei pedcshaberc,proptercaquod marisaqua cur inlocisprofundiseft
obfcurillima, &-incx pede tremis partibus clarior et pellucida- The- tis
vero faepiiis vifitare tumulum Achillis ideo dicitur, quodmariuifludus affidud
cundem alluant . Ohtegttur femperviridi] faxum hoc fe- pulchialctcgitnr
amarantho vitidi . Ideo autera amaranthus dicitur viridis, quia Attn nunquam
marcefcit:vnde nomen habet ab thu. Emblemata_j . 4& pnaatiua,&
iAApauifofj.cu,marce/co,cni3iCi minquam marcefcens.Plinius lib. ii. cap.
^.iiiquit: Amaraiitho non dubie viucimur. Eft aucem fpica purpuica, veniis quam
flosaliquis,& ip(e fine odore, miiumq; in co,gaufieredecerpi,&l?ciLis
renafci.Prou.e nif Auguilo menfcjdurat in autumnum . Alerandrn:o palma, qui
dccerpcus aircrua tur: mirumque poftquaai defeccre cundi fiorcs,madefadusaqua
reuiuircit,& hibcr nascoroiias facic . Summaeius natura in nomine
cft,3ppellato,quoniam non marcc- fcit.Amarauchinacorona D-Petroin epift.
I.eaeft,quam interprcs vcrtjtimmarcclci- bilcin, t6\ AiJ.ctpxv^mv Tiii
S^o^m^iftA' voVtSc norauic oiim A. Auguftmus . Qu^o rerpexide videcur Clemens
Alciandrinus, Pa:dag.cap, 8- Pulcraenini amaranthico- ronaeieft repo(ica,qui fe
n^ft gefTeric.A- niaranchus autem eft immortalis Poetis . Hucpertincc quod
narrat Philoltracus in Heroicis, Neoptolemo coronas amaran ihinas primos
Theftalos ad fuiiera cxlege conftituifle, vccciamfi vcnti nauemabdu-
xifsccminime riaccidasac defornies adfer rtnt.Venetijs porro Cvc cft illa gens
florCi mirc ftudiofajob rariratem cx tcii% et hor torum pcnuria,puto) menf^
hyemc in con uiuijs aniaranrho exofnantur,quein hunc vfum coco anno referuanc,
vt adhibito a- qux cepidaslenocinio.mox ad libitum reui rclcac in purpuram .
§l^od ?2H?2quam hevots ^c.] Tav tlpaccv • KAsOf d^eivetTOf. Hereum gloria immor-
talts. Euripidcs Hercule furence ; Tivveucov a.p6Tcu 'zsrovcov Toli Qa,vov7iv
<LyctKy.dL, 'Fortium laborum -virtutes MortHU etiam decm . JHic Graium
murui] Princeps Gra»co- riim forciftimus,quoftance Grasci manfe-
reinuitli.Elegans meiaphora,murus, pro munimcnco 6c robore.-vtapud Maronem,
duofulmina bcJli Scipiadas, et Cic.in Pa- radox. Duo belli propugnacula. Eo
{enfu Pindarus in Olyrapijs He<5lorem Troiaj columnam appellac : o'V E^KTop'
eVoctAg Tpoletf ctixctyov, d^petCii KiOVct- id f rt : qui HeSiorem fubuertit
inexpugnabilem^immo bilem columnam .dc Achiile loquicur . Huncquoqjprajclaris
nominibus honeftat Ouidius li.Mctamorph. lam ttmor iUa Vhrygum, decw et tuteU
felafgi, Nomints Macldes»caput infuperabile bello^ 0^6 refcrri poftunc
allcgoricals 4 lutrcn^ lc didain emencicos nobilcs,qui ia<5lant ma. gnificos
gcncris titulos : lAtfc.Yum efl alien& incumbere famA^ Ne coUapfa
ruatfubdudiu teSia columnts ^ Magni nex Heciorts] qui Hedorc Tro- ianorum
fortiftimum incetfecit- Effedum proeificientc. In Appcndicibus Virgilianis hoc
legicur; Defenfor patriA,i»uenu fortijftmm Heiior » murus miferis ciuibus alter
erat . Occubuit telo violenti viBus Achtllis : Occubuerefimul Spesq \ decusq -y
Fhrygu, Referc H yginus, Achillem ciim bigis alli- gatUiTi Hedoicm rapcarctexcIamaftcrTro
lam cxpugnaui . Reuocat mihi in memo- riani mors Hedoris id, quod fcnbit Ae-
lianus ii.var. hiftor. Epaminondam accc- pto mottifero vulnere in pugna
Mantineii fijdelatum incaftra iuftiffe acciti-Daiphaii tum, vt eum duccm fibi
moribundo fuffi- ccret: quem cum in acic cccidifte retulif- (ent, rurlum
lolaidcm vocari imperaflc i quem ctiam intcrfedum cum dicercnt,ni- hil aliud
habuifle^quam vt fuadcret pacem cum hoftibus eflt faciendam,nullo iam d«.i c«
Thebanis fuperftitcln Euripidis Hecu ba fic loquirur vmbra Polydori : tVf) «Ti
TpoletS' E")i70pO$ T ATraMTO 4'-'^" i ' Tpact9'i<rlct
KctTiffKctfpn-Vbi Troia»^ He- iiorps animm perijt, &pat^i/ lares diruti
funt. Hjecetfi commuuifcr ira tcneantur, ncmpe Hedore ab Achilleoccifumrfcianc
tamen Hcdoris ftudiofi, extarc hbellum Graecum Dionis, de Troia non capta. vbi
multo alirer refcrtur hiftoria,qua ab Ho- mero defcribitar,Achillcm fcUicetab
Hc dorcoccifum.^C^od et ipfe Homcrus vi- detur aliquibusin locis fubmdicaflfc,
fed tedc. L gclit)clIum,cui£ortafl"cplushabc bis fideiquam Homcro- Et ( vt
ingeiuid fatear quod fentio) fi caufa fub meo t uhu» nali decidenda
foret,pr^cO'ii^im»quod Ho merus Achilli tribuir,n»ulco melioic lurc Hedori
adiudicarcm,vt qui illum virf. ti- bus heroicis muUis parafangis ance;. erjr . Fuiceuim Achiiles mutieratius,
nacr^dus, iniuftus,crudclis,addo et auarus. NamcCi primis iuucmtutis annis
pucUari habicu '\ \ ter filias Lycoinedis laiitaret, Deida i iam vitiauit . Imo
obercpram fibi Brifeidern tancas excrcuic fimulcates, vtimllis prcci- bus,ncc
prccio adduci potuenr,vt laboraii Oo 4 tibus He^or eCl AchiU<^ occifus .
Dionls U' ber, d'^ Troi% nf capta . AchiUes vttijs g' noimibus obnoxim. fS4
Andre^ A. tibu' Grscis firiccBirCrct, ptiiiifam volu- ptarcni commaiii patria:
pcriculo antepo. r.cns . Etquis vnquam tantani crudelira- Ecm in hoftem
excrciram Iegit,qi]antam il- le in milerum Hcv51;orcm exhibuit ? .quem ter
circum muros Troiae currii raptaiiit j cumqi inftar fcendentis bcllua^immanira-
tcmexplcui/rec, cadauer fcris Sc volatili- bus obiccit,n,'c patri, ni(i
numerata pecu- nia,rcfl:i:uere voluit; id quod vixfcrarum 'cft.Equidem,vt cauic
Ouidius in Trift. Qerpord magnauimo fatts efl proflraffe leor.i, THgnd fuH
finem cum iacet hofli4 hahet. Ac lupnii^ turpes inflant morietibus -vrfit Et
quAcunq-y minor nobilitatefera efl . AchiUes Hinc non immerico mulcorum
incurrit Tenedis odiaretenim Tenedij adeo infenfurr», habue tdiofns, runt.quod
Tenedum deuaftalTecvc fuppli cio afhcererur.qui refticuco cemplo Achil lem
nominanec Alex.ab Alexandro lib.i. cap.14. Tale prorfus nihil de HcLtore Ic-
gitur,vt quiarma iuftiflima pro patriae de fenfione fumcrc coadus fuerit . Sed
in hac recuiqucefto libcrumiudicare j nos redi- musin viam, a quanos
Achillcscum He- dorc raprauerat . Haudplw dehet MAonid^] Achilles non plus
Homcro debet, a quo eius virtutes celebrata; carminibus, &(ine quo nomen
Achillisad pofteroinon peruenilfecjquam Homerus Achilli. Cum enim fibi propo-
fuidet tara cxcellentem hypochefin lliados in ^eftis Achillis carmine
decanrandis, id eft, im pcracoris (ine exceptione magni, ca materia fi
caruilTec, nomen eius ignocurn fuiffet pofteris,eiusq; docflrina filuiflec.vis
- que tam diuini ingenij vna cum homiiiein terijffet Fuitergo ingenium par materi^e,
quo.i aic luuenalis . Ec proinde Homerus Achilli mulcum debet, IV. NVLLVs
vnquam heros tanto lau- datus cft pr^ecOnio,quanto G rascus Achil- les ab
Homero eft coramendatus, tefte vel Alexandro Magno, /audatiffimo rcge. Ex
quonunquameft intermoricura illius fa- Famsnu nia, qux deiignatur purpureo
amaranthi quamin' flore, quera Thetis ipfius fepulchro m Si- termori-
promoncorio fico infpergicjquiq; nul Jis hiberiiis rigoribus viuidi
colorishono- rem deperdic: lic quoq; omnium heroum fama perpetuo virefcensad
poftcros Sl fe- ros nepotes tranfmittetur . R e<5le Sopho dcs iM Piiilo(n:cta
Tnfi evyi/Sf^cer^cjiiodide tnra, 'prept AvS^pcU; intelligerspar eft : wgW-
^«Ajinquic^ui/cTs cruv^viiTyM BfOToig.Kiv ^^7t, Kav ^dvcojiv, HK dLTrohKviau .
Ec Pindar.Ifthm. y. non obllterari prolixum Uhoremvirorum,d.\.:-^Tot
7iTj(pK»7au //.ct« KC9^ avJ^pMV . Hxc porro cpigra- phe reuocacin memoriam
illud luftiuiani principis,§. filijdc cxcufac. tut. inftituc. Hi.qui in acie pro republica ceciderint, \n perpetuum
pergloriam viuere intelligun* tur . Vlpian.ini. belloamifTi, eod. tiV.Sie
Tullius !?.PhiIipp.I-Iorum morcuorum vi- tam in memoria viiiorum ponam . Idem
i4.PhiIipp.O fortunaca mors.qua: narura: debica.pacriascft potiirimiim
reddica.Bre- uisnobis data vica eft;ac memoria bene red ditx vica:
fcmpiternajqua: fi nonenfet lon- gior,quamh^c vira.quis ellet camnmens, cjui
maximis laboribus et peticulis ad fum mam laudem . glonamq; contenderec? Ec
oratione pro Cornelio Balbo, cojjftiruic difcrimcn iuter gratiofos.ambitiofos
ciues et fortcs, quod illi viui fruuntur fuisope- ribus : Horum ctiam mortuorum
fiquif- quam,inquic, huiusimperij defenfor mo- ri poteft,vincicau^loricas
immorcalis.Nec ^vero apud Romanos cantum, fed et alios ^-^^^ prifcos populos
h^c gracia reddira eft his, qui pro Republica vicam fuam profudif- J^y^^^ fenc.
Exftacapud Thucydidem ea de re ^^^- iTtJciptof hoyo^ . Ec non Ibliim ijs, qui
morcui func, hunc honote-n efte cribuen- dum,fed eorum quoq; proximos confolan
dos,aic Cicero i^.Philipp Ec quiJem pa- rentibus hanc effc cofolationcm
optimam, quod tanca prasfidia reipublic^ genueruc. Deinde addir,atq; eriam
cenfeoj P.C.qnas prasmia miluibus commilimus, nos rcpu- bl. recuperata
tribucuros ea viris, vivflori- busq; cumulate.cLim tempus venerit.per
foIuenda.Qj2^iautem exijs,quibus iila pro
miirafun?>propatriaocciderunt,eorum pa rentibus,Iiberis,coniugibus,
fratribus tri- buenda cenfeo.Scribit Ariftoteles z.Poliri- cor. Hippodamium
apud Athenienfes ali- quando Icge cauiffe, vtex pnbiico alercn- tur
fiIij,quorum patres pro parria cecidif- fent . Quodapud Thucydidem Pericles /
faciendum fuadet. Ciceio i .Tufcul.retu* lit cx quodam vecere : DiC) hosles,
Sparte"*- nos te hic videre m- centcs, "Dum fancii^ patrisL legihn4
ohfequimur . Pefama: porrd &glcri.'e ftudio Fulgofus mcmo- Erablemata_;
ir.emorabilc narrat Gxcmplum lib. 8. Vix addiici po(rciTi,inquir ibi,Tthac
a:tace uo- flra, in qiia vna cum virtutibiis non pauci folura fic,veriim eciam
pen^ defpedbui ha- betur fama, aliquem fuilfc credeiem, qui tm/i de f^'"^:
defiderio morti {e obieciller,!iifi ego lerium ^P^^ libellum legidem, Hieronymo
Ojgia- ierony- to diflante,cum torquerecur rcriprum, i Olgia ^"^is ^ quacuor
fucrat,qui Galeacium, Sfortiara Mediolanenfem ducera confode runt.In eo enim
libro faOfuseftjad id faci- nus Ce adduc^um folo gloria; ac magni no-
minisdclidcrio,«|no hiccnfum {cdicchae ^ ciim prifcorum hominura res prsclare
gc ftas puer adhuc in ludo littcrario legcrcc . Adeo autem eois fuit animo, vc
notarius, quiraoricnti aftabat,fcripferit,cum cxtre* mam pen^ animam Hieronymus
agcret, Latine hasc verba fub carnifice efFudi/Tc, CLim iam cultro non admodum
acuto pc- clus illi incideretur, commemocato tam acerbie morris oprato prxmio:
Colligc tc Hi«toayme, ftabit vetus mcmoria fasfli j mors acerba,fama perpetua.
Hzcille .>4.,. Nob iles, 6c generofi . EMBLEMA \VREA Cecropias mBehat fihuU
veHes, Cm comuncia tenax dente ckada fuitx Calcetis, Arcadtco fuherat cui
lunula rttu, Gelf atur patrihcis mullea RomuUdis . Indigemts quod fe
adfererent, h^c fgna tulerunt Amtqua illusires nohilitate viri. Andreas A.
COMMENTARII 1. pud vete- res vfus. FibtiU ntatertA Fibulo-j I/npera- tOTHm . AD
pi<flHrara Emblematis illufirart- d.ini, qnxdam paulo altiiis funt rc- •
peccnda. Et iii primis fciendiim,vcrere<; K- bulatogam fubne^tere folicos,
fupcriuse- iiim annexa fibula in finum fundebac to- gam,inftar veli vento
inflati;inferius &: in cxtrcma parregrandiorcm habcbacacum, cum acrco aiu
aurco fi!o,quo etficicbatur. vc illa abfq j vlla diflicu Itatc quafi fluifluas
vagarctur, ipfius prxfercim acus cufpidc in canalicula,qua; in alcera fibula:
partc e- ratjimpreda. Fada erat potidimum in cu fincm,vt togam fupradcxtrum
humcrum conncdercc, in quoduic illa: parccs fubic- ^am acum in didacanalicula
ftringebant» Ncc cnim aftuta panno crat fibula,fed duas togSE partes
aftringendo,non vcro transfi- gcndo fubnedebac . Quod ipfum ctiam
Virgiliusintelligir, cum ira canit i. Ab- neid. Aurea purpurea.m fubneBit
fihula veflem. Nondicit,fr^«^/%/>,fed fubne£lit,c[m^ con ncclcbattantiim et
ftringcbat; fubticdere cnim proprie cft,quod Itali dicunt aggrop- pare.Sic et
Ouidius S.Metamorph- dixit : Rafilu huic fummam mordebatfibula ve- flem . quia
nimirum veftcm morderc vidcbatur. Quaproptcr fupra fibulam nodus quidam
confpiciebatur ex toga,qua cum venuflate et elegantia dilatabatur . Eodem modo
et chlamydemconnodabant, veftcm milita- rcm.Dimicatuii enimad pcdus eam fibu-
la aftritflam fubnecflebantjvt fcribit Plutar chus in vira Cokiolani . Quandoq;
etiam cingulum aut bakheum connodabaut, m primis vcro cum pharetram fagictis
ple- nam aliigarent. Q\i^od Virgiliusfignificat in j.AEueid.vbi ita ait : lato
quam circumpleciitur auro Baltheu4, ^tereti fubne^it fibula gtmn . pibulam
nobiles et duiites ex auro confi- ciebanc, quod eciam hic innuic nofter Al-
ciacus.Mediocres ex aigencojinfimiex ^Ere aut ferro.Milicesaigentea vcebantur. Au relianus tamen primiim illis
auream con~ ceriit,tefte Vopilco. Solebantquoq; duccs militibus.qui generofo et
virili animo pu- gnaftenr,inter «i jia pra:mia& aurcam fibu- lam donare.vt
crcbio meminit Liuius.Im peracores acum, &interdum criam fibula ipfam
gcmmeam vfurpabaiu, cuiufmodi illa fuit a Virgilio modo dcfcripta, quat
Auguftifuificcrcduur,cum fsepius rcgios ipfius habitus defciibcrc ille
(bleacHsecfc re cx PanciroUo lib. L-Rcrum mcmorabi- lium . Idem de
caIceis:Nobiics &:cquiie$ pcronibus inducbancur coriaccis,ad genua vfque
adfurgcntibus, indc ferro armaban- tur. Calceis vtcbantur feread exernplum
fratrum,qui Cappucini dicuncur,nifi quod hicalccos rcfti ligant, illi vcro
laneofuni- culoaftruigebantjvtinmultis ftatuis niar- moreis confpicicur. Scnatores Lunx ima- gitiem c
purpura calceis aftuebanc, quos mullcos appellabanc. His pr^emiffis pinge
grauem virum,ciara& toga irifignen., qu^ in humeio dexcrofibulam, veftcm
dido modo fubnetflentem habcac,adiun(5la cica- diCimaginc. Huic opponatur alius
paliia- tus, abfq; pileoCvcrcrcs cnim pileura nca vfurpafte,nifi cercis
tempoiibns, &incer- tis perfonis, praiter alios teftatur Lipfius in
Satutnalibusj pedibus calceo inuolutis, cuifigura Luna» afiiua fir, vt diximus
. In noftra hac figura neccJcada in veftc viri At tici,nec Lunula in cakeo
Romani apparet, quia vel p;clor,vcI cselacor omittenda du- xerunt,quam ob
cau(um,ipfi viderint;cer- te arquus rerum arbiier ofcitaiitiam et ftu porem
interpreratur . NOBILES £T GENZKOSl] Quod ad epigraphen Emblematis arrinet,cx
eruditis hominibus,ijsq; maxime, qui vetciadili gcntcr obferuarunt,difcimus,
inter Nobi ies,& Generolosinrercircnonnihil Arifto- celes animaluim
hiftoruie t .gy^gi^eV sV/ T9 a.yctd^ yivnf, yivvetlov cTe ro /-cw g J/- ^diJLivov
7iif AVT^ 0C<7iws. Nobileid efl i cjuod ex bono genereprofe^um eff: genero^
fum,quod a- fita natura non degenerat Exe plumq; apponic m Iupir> quos
genc.ofos, et leontbus, quos nobilcscflc dicic . Idcm pene i.De arce diccndt,
quo ioco ait pra»- claiius eftegencrofum quam nobilem di- ci ; nobilis enim
maiorum tanttjm virtute gioriaque nititu r.generoftis et virtute ma ioru.&
fua commendatur: icaq; gcnerofos omj.esefienobiles.fed nocon a nobiles gc-
ncrorosomncs Quidam n.nobilcs degene ranca virtuce maioium, et humili ac de-
mi(fo animo fiunc,atq; ad ignauiam focor des delabuntur . Ciceroin Bruto,Scipio- num ftirpem gcnerofam
vocacquod inea multi Cf.Uer Romai\ rum qt lcs . Pi^un E7nble matis II. ^^il.
Gener Emblemata. r87 miilti cxccUcntcJ viri fucrint. et Oflic. i. Pyrrhiim
Epirotam, gcncrofum et poten- tem dicitrvr in defenfione C?Iiana,CIodia
inipudicam mulierem, &nobilem, et no- tam appellar. Idem J.de Officait
Phala- lidis praetercaeterosnobjlitarem crudelita tcm.Ex quibus
apparet,nobileaccipietiam inmalam partcm .•gencrofum non nifi in bonam .
Cornel.Fronto, nobilem appellat rerum nobilitate, gencrofum vero cogna-
tione.Eam fignificationem Ciccroin Para- doxis obferuattlpfius, inquic,Iibido
lapfa cftin muliere ignota, dolor ad pauciorcs pertiiiec,quam li peculans
fui^Fet in aliqua generofa virgi/ie ac nobili.Ea de re differ- ratio nobilis
clt euoluenda Phauorini apud Gellium cap.zj.Iib is.Ccrtednoh^c tam quam
fynonymacoiungi ccrto fcio, et in- letdum etiam confundi.Apud M.TuIliu, Rofcij
Amerinj patcr, gencre& nobilitate fui municipij princcpsdicitur.luucnal.7.
Satyra : lelix et fapiens, ^nobilts ^generoftn . EtOuidius in Heioidum
epiilolis : Si te nobilitits ygenerofa^ nomina tangunt. Scd vt vno
verbocIaudamus,hi nobiles gc ncraliter appellantur, qai vel familiseno- minc,
vel alio candem modo innotucrunt : gencrofi verd fpcciatim,qui e nobili genc-
re oitum duxerunt . mBle- 1n adagio,rcrr^///«^, habctur, apud at^fos,
P^u^^^iai^iS^raboncmjatq; alios id genus audorcs Icgi, populos quofdam
tiv7o)(So- appcllatos,qui non alio refcrant origi- «cm luam.quemadmodum pleriq;
faciur, vtrum exipfo folo nati videri vclinc.qno- icxd^L^ '""1
dcnumero (unt Athenienfes . Apud }bihta- hos cicadanobilitatis infignsfuit
:aureas iinfignt eniin cicadas crmibus innodabant.vt figni- thenien ficarcnt,
fciudigcuascffe et nobiles, id eft bm . (vr Grajco vtarverbo ] dLuio-^ovAi,
yvfiirlovf yovu twV tsretTpIS^o^ TroA/Tcfcj- . Quod Cicerocxprcllit Orationepro
Flac co;. Id vero ridcbat Antifthenes,vt rcfert Laert.lib. aiebatcnim hoc illis
cfle cum cochleis et teftudinibus communc; quipp^ qui aliundc non
commigraIfenc,nec vnqua folum mntaflcnr.Hincergo liTTtyo^popoii
idt.({,cicadig£ri didi Athenienfcs : ha^c e- mrn nota indigenas et ingenuos ab
aduenis et feroisdiftinguebat. Huc refpexiflc vide tur VugiliusiuCiri :
Aureafolenni comptum quoqifibula ritu Mopfopiojereti nc^ebat dente cicad^ .
Huius rci caufl^ra nojinulli adferur,qu6d CicadcC intcr alia animalia indig^nae
pra;- cipue vidcantur,qu6dinca regione,inqua nafcuntur,viuant,cmoriantur,reIiquafere
omwa migrent alio, neque fedcni vllam firmam habcant . In quaqj autem ciuitatc
et municipio nobiliores eos agnofcimus, quoruni maiores pluribus ante annis ia
fua patria claruerunt,aitPierius lib» ^6* Q£ade re Plato nonnihil in Mencxeno,
Hcrodotus in Terpfich.AElianus lib.^.Va riar-hiftor c.ix Scio ego per
conccmptum dici cos 7iTTiyu)V dvcty.z^af, cicaduoper" m,glorioIi
quidamiadatoreSjobfoIetis ia et nimium vetuftis vtentcs . Vidc proucr-
hi\xm,Cicadtipleni.Iet:c oblitus eflemjhuc apponeteillud Dcmofthenisaducrfus
Ae- fchine '^epi '7rctpA7rpe<r/2Hctgi quo ioco dc Athenienfibus, et
Arcadibus verba facit, [jLovot ydip ctTTef.vTuv vfjLeif duToy^ovif i^tiC
tiLKHVOt> Euripidts hajc refertPmtar- c hus commcntaiio dc Exilio : H'
'prp^TA {y.iv Aecv d ovk iTrAHTOi aK^ hofjiv, A'vt6)^^ov&s i''i<pv[JLiV.
cu S"' AKKeU TO' Hioscov ofJLotea^ S^iAi^opnQei^Tae /SoKAt^, A'\Keu irAp'
AKKcdv HUtv e^AyaytfAot . Frimum nec inquilinti4 nos populfa fumff^» Sed
indigenA • ctues at aliarum vrbium Sunt comparandi tejferarum iaElibm »
^luAalijs ali&mittunt ciues ide^itidem, Romanosautem, qui nobilitategencris
a- lijs excellcrent,aiunt,lunulas in calccis ha buiflejfortaflc vt
fignificarent Romani Im perij conditioncm, quod fenfim crcuit,&, temporum
lapfu dccrcuir, vtiaLuna; hc- micyclis fieri folet. Alij piuabant fignum cflc
eiashabitationis, qua iji Luna eflc di- citur, et qu6d poftmortcm anicii rurfus
Lunam fub pcdibus habebunt. Vel fuper- bos homines admonebant rerum humana- rum
inftabilitatisjcuius rei Luna fitexem- plo,quaeab obfcuro in lumcn, inde in ob-
fcurum redit. Philoftratus de Hcrodc fo- phifta narrat,eum fratri degeneris fui
cla- ritate mulca iaftanti dixifle: Cette nobili- tatcm habes in talis.Quod
fignificauit lu- ucnalis,cum de Fabioloquitur hisverbis : ^ nobiln ^ generofus-
Appofitam nigrd Lunam fubtexit alutA. Quin& Zonaras,audor Gra:cus,aic,pacri
cios geftafle in vibe calceos corrigiarum inflexioue, et formas iiterse C,
adornacos ; c\viod Cicadif-^ cur nobi- litattsfim gnum . LunuleLa in calcevs
RomanO' ritt etcur. y88 AndrefeA. III. Aurea fi- rum. z/aria fi- gnificata.
TihttUre. ^uod et Phifarch. retnlic in Problemat. Fortcad (ignificandum numernm
ceiuena tium.cuins C, litera nocaeft, quod initio patricij fenatorcs ccntum
fuerinc ex Ro- muli inftitutione.I(idor.lib.i9.c.54- Brif- fon.lib.j. felecft.
interprec. cap. 17. Huius Romani moris etiam facit mentioncm Bayfiusde re
veftiaria^Calccus lunacus,in quitjinfignc Ronianorum nobiIium,vt vo- luic
Plutarchus, additalunula circatalu . Y\Azzd^gmtniCalceos mutare . Budasum in
Pande>ftas,Alex. ab Alexandro lib.j-cap. iS.Cql.Rhodigin.lib.zo-cap.iS.
jiVREA&c.] Athenicfium vcftesnedle banturaurea fibula,cui annexa eratcicada
dentata.Aureaenim fibula folis nobilibus, vt diximus, competebat . Et in
Romanis legionibus quoqj folis Tribunis aurcas fi- bulas habere
Iicebat,gregario vero autma nipulari baltheosaut phaleras argento de- coratas
ferre permirtcbatur . Cecropiai] Athcnicnfes, fic di(5l:i a Ce- cropcprimo
Attica,' regionis regc,dcquo Emblemate j". Fihula] Pibula pr^teriam di^am
figni ficationem, plura figniiicat: nam in asdifi- cijsfignificatid,quod vulgo
clauem vo- cancqua tigna inicr fe conncdluntu r. Item minus os tibi^i et vncum
in arcu m.aiore, qui neruum retinet,ltalis,//* nozetta.Cci: tn^nSidie
?2ujfc\naii nuculam dixeris.Me diciquoqj fibulis vtuntur ad contrahcn- da
vulnerum labiaad mntuum cotadum, decuiustamen forma et materia diflen- tiunt.
Vide Hicronymum Fabricium ab A- quapcndcntc in fua Chiruigia. Fibula dc- niq;
olim ini jciebatur pudendis Comoedo- rum et Citharosdoriim ad reprimendum
coitum Venereum,ne fcilicet Veneri opc- ram dantcs raucedinem contraherent. Vn-
dc et libulare, et eius contrarium Kefibu- lare, Qiiamctiamin rcm exrat
Martialis Epigrammalib. 14. J>ic mihi fimpliciter > Comoedts ^ Citha.
rcedti Tihula quid prAflat \ cariws vt fntuant, Mulieres enimin rem negatam
pionx^ma gnoprecio coitum ab hiftrionibus condu- cebant . De ratione fibulandi
vide Celuim lib.7.cap.4-& if. Tenaxdente] cicada,qu« dcnte tcncbat cftem.Prorfus
mihipcrfuadeo, Alciatum refpexilTcad iliud Ouidij,quod fupraci- tauimus :
Rafilu huic fummam mordehat fihula vt^ fiem . propric enim dcntibus
mordcmns,cicadas aucem dentes hahercquis dixerit ? C\c nec fibula mordct,nifi
mctaphorice. Si non te- tigi.vel cicadaraemordeat. Cicad&] curcicadx
Athcnienfibus tri- buancur, praitcr iam didam rationem oc- cn r rit ex Tzetzc 3
o i .Hiftoria. lo.Chiliad. vbicicadas Athcnienfium refertad eonun nimiam
loquacitatcm : J(5t< OTl Kcf^Ol TiTTtyi^ j KCtToJ^H^OV Tolf 01 attim}
o^oifds J^i Tet^iv Tay fxetyti' yopojv ' KAKCdVii ^pA^XVKoyoi H TiTotS
a.7rtVeLV' tIco^. id eft.* ^luod cicadA fint loquaces, compertum tfl omnibu^,
Sunt eodem modo Athenienfes, qui multi funt garruU in perorando : Contra
Lacones paucis vtuntur verhis . Calceu4(^c.] 5ic con{[n\c:Calceu4 mul lea,cui
lunula fuherat ritu Arcadico,gefta tur a patrihu6 Romulidis, Arcadico ritu] ad
morcm Arcadum . Arcades populi in medio Peloponnefo cal ceos lunacos geftare
fo]ebanr,quod a dilu- nio Deucalionis primi ipfi Lunam feinfpc xifTc nafcentem
credidere,quodqi putaret vniucrfiim genus mortalium aquis obru- tumperijfle, et
a ferurfus originem pro- pagationis emanafle. Referc prsetcr alios vetuftiores
Pierius lib. 44. De faciis Ae- gyptiorum literis.ApoIlon.Argonautic.4.
a,pKctj'ei', oi }{£fj 7rp6(79t ai\i}vctins vWck- TCU . 5craboin 8- Gcograph.
/oxfT «^g 'TtdbhtUQ' TcLTcL i^Vn €iVCU TA A' pHAJ^tKci T^V E'A- Kr\vo>v. Sic
primo Faftorum Onidius: Orta priorLuna [de fe fi creditur ipfi) A magno telltis
Arrade nomen habet, Idem Nafo huc videtnr refpexifle x. Fa- ftorum.* Ante louem
genitS, terras hahuijfe ferutur Arcades,(!3»ljma gens prior iUafuit, Iraq; cum
fe Luna velienc antiquiores di- ci (adco fui generis antiquitatem iac^a- bancj
didi funt a Thucydide initio hifto- nXiTTpo^iKnvot.iii eft, ante lunam editi,
fnitantelunares . Vndc cft iilud Scnec« Tragici di^lerium,in Hippolyto : Stdu4
poii veteres Arcades editum, Currus non poterit fie^ere fandidos . Athenl fes
loqu, ces . i Arcad primi nam feruw Arc4t cur 7,- dicli . Emblemata_> .
Pr^terhas rationesaliasaclfert Plurarchiis in Problem. Adduifla etiam lumen
capieuc ex i)s,qu£ apud Tzetzcm legimus iii Caf- fandrani. Ideo natos dici Arcadas ance Lu-
nam.quia nucrirentur ante Lunas coitum, coquendo glandes in ignc. Vel
'TrpojiKmot didijTst^ae 70 ^fj07iKHV' quod eft afficere /«/«ri;?. Apud alios
vero pro (hilcis habe- tur, quia putent fe Luna priorese/Te. Sed fic fe haber
ratio; Aiuium,mcnres,a?qiiino- titia,& his fimijia omnia,qua* func arcis A-
flrologic? rex Arcadum,fiue Acl.-.s fuerit, fiue Posnus, a Luna fuppucans
adinuenir, poilea Thalcs. Vidc adagifl, Beccefelemci, et
CoeI.Rhodigin.]ib.20.cap.i8.cicato . Lunula] parua Luna, ad morera hemi- cycH .
F^itrihtn Romuiidts] patricijs Romani?, quosprimiim Romulus inftituic numeio A
vete- cencum.Hoc loco quasri poceft, an veteres z/i calceis vcerentur ? Rcferc
Dio,Senatores cis . olim difcaIccacosfni[Ie,pra?ccrquan) fi pu-
bliceconueninTenc. Multo magisigitur& ali/ abfq; calceis inccderunt .
Confirmat id.quod ipfeSaluator nofter Chriftus ma- ximam vit^e fu? partem
difcalceatus dege- ric . Indeq;eft, quod ingrefib Sjmonis le- profi a^des
Magdalcna pedes lacrymisla- iiit, et capiliis ficcauit fiquidem Simon iftam
lotionem omiferac,qu<B camen admi niftrari lolebac hofpitibus, qai quoniam
abfquecalceis ingrediebantur, locioiie ea quam maxime indigebanc Sed contra
ftat aucloritasTerculliani, qui cog.^cermea- tum proprium calceos fuifle
conrendic, Jib.6.de Pallio,his verbis.-Calceos nihil di- co.proprium coga»
cerm.encum, immun- diirimam pedum cutelam . Quoinloco pto tormento, qnod
omnibus pa/fim exem- pIaribusobrepfer^c,legend'um efie/^rw^;? tumyvhi
falicecroga rcrminacuriviii Joai cenlcnc. Sed calceis ij vcebantur vel
puri^-,,lcet velmulleolis . De vcroqi idem Tertullia- inu/n mis fic: Impuro
cruri purumauc mulleo- 'nrti, liim induciccalccuin. Vbi pcr mullcolum
hauddubieincclligitcalceum lunulatum^ pcr purum veroeum, quicx purocorio
finelunulafadtuscrat,quod poflcriuscal- ceannentigenus Pcrones vocabanc . Qiiod
vcro Chriftus difcalceatus incefieiit,idcm que Apoftolis fuis prarceperic, nc
calcea- inentiim pedibus inducerent, itainterpre- tatur
Adan-.anru,s,vtipforumpedes,qui ad aununciaudam felici/Tim» vnx perpe- tuitatcm
properabanfjomni carcrent mor talitacisiiidicio: vti etiam in Mofc Ifraeli-
tici populi duce conftat ., ;/ • MuUea] G rapaldus de partibus xdium jj
indiclioneMullus, lib. i.cap ^-Nomenci ™^ Fencftella a colcre mulleorum
calceamen * torum datum cxiftimauic.Tu rnebus con- tralib.9. cap. 24. mullcos a
colore pifcis mulli didlos iudicat Feftus a mullando.id eft,fuendo,deducit
nomen.Fucruntautem muileicalceiregum Albanorum primo, deinde pacriciorum . Vndepatricij calcci nominancur in ea infcriptione :
AEDEM . HONORI. ET. VIRTVTI. FECIT. VESTE. TRIVMPHALI. CALCEIS, PATRICIIS.vc et
pacricia Luna apud Papinium : Fa-tricia claufitveffigia. Luna . Martialispcllcm
hinatam vocac,Iib i.Epi gram. Luna,t% nufquam pellts, ^nufquam toga . Quod
fciliccc Lun^efigura his calceiscrat afluca:vcl fibnlacburnea corniculans, in-
ftar Lun^:qu2eomnia copiofius cra(5lat A- lexander ab Alcxadro lib.y.
dier.genial.c. 18 Icalis ctiamnum crepid^e dicuncur M« Muli » /^,
voceanciquicatem redoIencc.Sicutetiam Veneci mulierum foccos, voce diminuta
dicunc foccuIos,Z(7cfi>/i.Quamuisibidem ^ geftcncur alciftimi, grallis
inccdeie dicas. Hacde relulius
Casfat Scaliger perface- rum parris fuididum refertlib. i. Poeti- ces, cap.13. Eiufmodi nempe vxorum di- midio tantum inledis frui
maritos,altero dimidio cura foccis depofico. Vndeccum Vxor fe- cuiuldam
querela, qui fe vxorem femili mili- gneam duxiife dicebac. Qjias ideo et luue-
gnex^, nalis itridere videtur, Satyra 14. breuiorq}, videtur Virgine
pygm&a^nuUis adiundia cothurnts\. Paruara enim pueJla: ftaturam exprimic .
dumeam cothurnis adiuixflam, et non e' concra, aic . Sicuc Cicero de fuo
gencro.\ Quis meum generuni alligauic gladiO? vr erudicilfimus vir Giifpar
Schoppius cx» plicac,lib.4. verifimil.cap.io. Indigenoi] Indigena>quafi mde
genitus, Indige- nec aliunde nacus . Gra^ce dLuio-^cov, 8l n&,
^y}J'^"^^ ' cui opponifuraduena . Sic eria cicadx dicuntur
otuTop^^^-ai/gf, nam ibi fo- lummodocantanc, vbina(cuntur, neclo» cum rnucant.
H&cfigna] fymbola . Antt^ua iliHflr:s] c^\x\ antiquitatem fui geusris S90
Andreae A. generis vellcntoftentaie . IV. Q^v o R s V M hxc atrineant, non pla-
Inemen- ncconftat.nifi ad communcm locum retu titam no lerimusdc nobiliiare,quam
fibi muhitri- hilitate . bnunt,vanis quibufdam fchematis et ima gmibus maiorum
tumidi :quorum arro- gantiam intolerabilem quibus maiimc ver bisinccjere
debcam,planc no habeo.Quis cnim fuftincat aliquem toliere ctiftas, fibi-
quearrogarc quidpiam, quod tamen pro- pric non poflidcat? Atquigcnus fuum qui
Iaudat,qniq; atrollit animos ob maiorum nobiIirarem,& alicnum Iaudar,&
falfis no- minibus fibi tribuit, quod ad feminime pcrrineat. Qui procul
dubiomihi non vi- dcnturabfimiles fugitiuis ijs,qui pr^ me- tii cum ad aras fe
receperint,tamdiu later, inq; turo feeffe puranr, quamdiu eo per- fugio
viipolTunt.At cum inde fuerintetu tij quid ijs fupereft quam cerra qusedam
crux,aut extremum aliquod difpendium ? Sic vulgares ilii nobiles,qui nihii
prseter maiorum nomina crepanr.ad qua; fola h^e- lentfuisdiffifli
virtutibus,veraquegloria, quam nullam habenr, non fenriunt quam miferi
fiiit,& q uanto in errore verfentur. 5ed retineamusaflenfionem cun) ijs,
qui nobilitatem in animo generofo fitam efle voIunr,& qui pecudum
nobilitatem in cor pore validoac vegeto, hominum autem in vir*e morumq;
bonirate ponunt . Lauda- tura Dionc Chryfoftomo Thebanorum optiniuni &:
sequiflimum inftitutum, qui eos in fetucrum numero non habebant, . ^ qui per
vim et iniuriam belli ferni fadief- jHi yere fgntrCur ignobiles ccs efle
vulgari opinio ne iudicamus.quorum fl virrutes ^eftimen tur.fl moderatio
animijfl prudenria, (i (a- gaciras,alios quos vulgus admiratur, infi - nitisjVt
ita dicam,fpatijs anteuertunt.?Ma gnum fuit& plenum azquitatis eorum, quos
proxime nominaui .iudicium arque confiIium,qui folos eos nobiles eflc cenfe-
banr,qui ad vi rtutem ^topenfl clfent .• ne- que tam curiose . imovcro
fuperftiticse quicrebanr, ex quibus orti parentibns ef fcntjde quibus aliquid
ftatucndum videre. tur.Sicautcm vna fccum rationes conficie bant:Antiquitus vt
in animalibus quibuf- dam mutis, ira& in hominibus idem no- men peidurauit.
Nam in canibus, equis; nolfiles. rogat an eius pater fit cx Arcadia»an Thc i-
falia.faris enim cflTe putar,qu6d equus ani- mum generofum habear.Iu cum canis
ve- naticuscgregie adcurfum valcreintcllig;- tur,nihil opuseft fcirean
ortumduxeru e Caria,vcl Laccda?mone,fcd exiftimatur ef- fe latis.quod generofus
ilie canis fit.Ideni dcgallis,deq; ali)s iudicium,ide]nque po- ftremo de
hominibus {cntiendumi ex qui- bus qui virtutum ftudiofuseft,qui iuftiiia
colit,qui humanitatis iura,qui religionem obferuat, is reueragenerofus cft et
nobiliSj tametfi parentes eiuiHem &auos ncmo vn quam fortafl^e nouerit .
Democritus, ma- gnus inprimis& catus philofophus, iam olim,vtaitSatyricus,
materiam rifiu inuenit, dd omnes OccurjHi hominum : ^ cuitu prndentU monjirat
SummosfoJJe vircs>^ magna exempla da- turos VerHecu in patria, crajjo^fub
aere najci . quod rorum cfleconftacin liiperbos quof- dam ementitasnobiiiraiis
homines,qui or- riftirpe Komana cjereros prse fcnihiJi du- cebanr . la.»ftent
itaq; fuum gcnus, qui de parentum virtutc nibil habent pixter ima gines.quos
nihilo tamen puto n tlioies ef- lcquam equusaliquis non re, f dopnjio- ne \ u Iga
ri gcne rofu s habi tu s, q u od f r ^nos aurcos,qu6d ftragula,qu6d oruamentaex
lerna onmia exquifitilTin-a circumfcrat . Non eritautem alienum, abhuius carmi-
nisargumento,cle iure imagi uni qu?dara lubijceie, cft enim res nonindigna
cogni- tu, neqjcerre iniucunda ftudiohs. Fuerunt ginu cigoimaginesinfignium
virorum fimula- ^Z»»' cl.raad oris fimilitudnicm artificiosc fi- f^^r. da,
coloiibus et pigmentis adumbratum corpus refcrentia,ca^j mdomus parteali- qua
celebiiore pofira,iigneoqi armano in- clufa . Licuit auttm non omnibus habere
y^^^ imagineSjfed ijs taniiim, quicurules ma ^^;^/^ giftratusgcflinentreajcjj
vaicbantad mcmo (. riam pofteiiratemq i piodendam, et vt lis pr^ quafi
infignibus robiles ab ignobilibus di ftinguerentut M .Cicero oraiione i. Con»
traRuIIum : Eft hoc in more pofitum, Quirites, inftitutocjj maiorum,vt ii, qui
bcncficio veftro imagines famili^e fua: con- fecuti funt,cam primam habeant
concio- I. cap. gallis criam gallinaceis id facile eft aduer- nem,quie gratiam
bcncficii veftti cum fuo leie: quia equum fi quis animofum et ad rum laude
coniungat. I tem in Vcrrem curluiii idoneum fado periculo noric,non adione
poftrcma : Ob catum rerum labo- rem • Erablemata. fcmac
(blicitii(lincmfrii(5tiis illos datos, aiitiquiorem inSenacii fententias
diccnd^ lociim,togam pr2Bcext.im,relJam curule, ius imaginum ad memoriam
poflericateni que prodendam . Quod ideo dicitur a Ci- ceronc, quia tuncxdilis
erat,& qua:(^ura iam perfuniftus, nempeius hocimaginum non tam nobilicatis
et generis,quam virtii tis iufigne fuit,quanquam et gcneris etiam cfTet.Qj^i
enim famiiix imagines et generi fuo confequcbantur,iion dubiuni efl quin et
nobilitatem afFerrent,at nefcio quid ma- ius et exceHentius fuit, pofle vti
imagini- bus . In orationc vero Syllana flc.-Ipfe, Ci erit veftroiudicio
Iiberatus,qua?habet or- namenta,qua: folatia reliqua; vira?, quibus I^ctari et
perfrui podit? Domus eric,credo, cxornata : apericntur maiorum imagines,
ipfeornatuni ac veftitum recuperabit.Om nia,iudices,haec amilTa funt,omnia genciis,
nominis, honoris iufignia atque ornamcn- ta, vnius iudicii calamitate
occiderunt. Hocdicic Cicero, quia Pub. Syllaconui- dcisambitns cum Pub. Antonio
ius ima- ginum pefdidit, non vtcenfcridefineret in ternobiles, fed vt
eiusmortui imagocum maiorum fuorum imaginibus non portarc tur, nec horum
imaginibusfunuseius or- narctur . Ad id oftendcndum mnlto aper- Piiif
et,adducoin mcdium Plinii et Polybii 0(/^jf audloritatem certe locupletem .
Plinius e- '^oritcu "'"^ lib.j 5.cap.i. Apud maiorcsimagincs lurt^
^^"'5 crancquae fpcdarentiir, no figna, jl_ externoriim artificum, nec
aera, aivt mar- ii^ ^ mora.Exprcffi cera vultusfingulis difpo-
nebanturarmariisjVcefTent imagines, qux comitarcnturgentiliiia funcra:femperquc
defun(fi:o aIiquo,totus aderat famili?eius, qui vnquam fucfat popuIus.Polybius
ve ro lib.6.fcribit,Rpmanos fcllis diebus, a- pertisarmariisimaginesexornalle:
cumq; ex domeflicis mortuus clfct aliquis, easin fiincrc cxtulinTe, addito
rcliquo corporis trunco, vt magnitudine quam fimillima: apparcrcnt. lus aurem
illud imagiinmi non fic rranfibat ad pofteros, vt iis vti om • nes et finguli
polTent.-id enim vfurpaba- tur ab iis duntaxat, qui fimilc ius adepti erant .
AnTeruabantur autcm domi, et in geiitilitiofunere cfFcrebantur.ad exemplu rerum
cgregie geftarum .Occurrit Valerii Maximi dicftum prxclarum,lib.5. cap. 8. vbi
de Manlio Torquaco Iaiifc.agit;Vide batfeinco atrio confediflc, in quo illius
imperiofi Torquati feueritatc confpicua imago pofita erat : prudentillimoq;
viro fuccn rrebat cffigies maiorum cum titulis fuis,idcirco in prima a^dium
partc poni foIere,vt eorum virtutes pofteri non folu legcrcnr,fed ctiam
imitarcntur. M.TuI- lius Pifonem vellicat, quod obrcpferit ad honores
errorehominum, commcndatio- ne fumofarum imaginum . Fumofas ima- TumofA gines
appellat bene antiquasjquibus oppo imagines niintur fubira; imagincs apud Plin.
lib. 8. ^«<e. epift. pro rccenri et nuper nata nobilitate, aut ccrte non diu
duratura . Ec haec qui- dem hadenus de imaginibus, quarum v- fum fuiflTc tum
primum antiquatum pu^ to, cum Impcratores in Chrifti familiam
trafierunt,relid:is fuperiorum temporum deliramentis, obmctum nempe fuperfli-
tiofi culfus et idololatrix, quxnonmi- nus facile infinuari potuit ca imaginum
ap probatione, quam olim Dcorum et fimu- lacrorum indudaperfuafio. Nam adora-
^^H^^^' tionis cultum ftatuis et imaginibus Impe- j^^<^^ ratorum et
Rrincipum fuifie exhibitum, cx Pliniolib. lo Epiftol. 97.non.obfcure "colligitu
r. Sic cnim ad Traianum fcribit: "'^^^^^^ • Propofituscft libellusfine
authorc,muIto rum nomina continens,qui,negarcntfcelTc Chriftianos,aut fuiirc:
cum prajcunte mc Deos appcllarent, et imagini tuz, quam propterhoc iufleram cum
fimulachris nu minum clfcrri,thure ac vino fupplicarcnt; prsetcrea malediccrcnt
Chrifto.- quorum nihil cogi pofledicuntur,qui funt reucra Chrirtiani . Et mox:Omncs et imaginem
tuam,Deorumq; fimulacra venerati funt. Legimus quoqjcapitale fuiflTej^irca Au-
gufti fimulachra feruum cecidiflTe, vefti- menta mUtairc, mimmo vcl annulo
effigie imprefl[am latrinjc aut lupanari intulifle, Vnde et Scnator
quidam,<^t cft apud Scnc cam lib. j.de Bencfic. maieftatis poftula- tus, ob
id veniam petijt a Tiberio, quod matellam contingere putauerat priuSjqua
annulum.quiexpreflam Tiberij imaginera pras fe ferebat,digitodetraxin*et.Nunc
vc- ro adeuitandu idolomaniae pericuIu,Ioco imaginum nobiles et gcnerofivti
c^perut ftcnmiaris gentilitiis.de. quibus paffim di- ximus. De iurcimaginum multa
collegit Rofinus lib.i.c.i^.rcrum antiq. Duodc- ^pz Andreae A. Duodecim
certamina Herculis . EMBLEMA CXXXVIII. RO BO Rl S inuiBi fuperat facundia
laudef . Di^a Sophiftarum, laqueos^ refoluit inanes • I^on furor, aut rahies
virtute potentior vUa e(l . Continuum oh curfum faptenti opulentia cedit .
Spernit auaritiam, nec rapto, aut fxnore gaudet . Vincit fcemineos f^oliatpf,
mfignibus aHus . Expurgat fordes > cultum mentihus addit . llltcitos odit
coitus, ahtgiij^ nocentes . Barharies feritas^ dat impia denique feenam . ynius
virtus colleHos dtfsifat hoHes . Inuehit in patriam externis hona plurimA ah
orls . Docia per ora virum volat > et non intertt vnquam^ COM- Emblemata^!:
f5?3 COMMENTARir, h r T E Sl c V L E s claua fiia armatus a- JlI ftat,exiuiiis
leonis tc<fliis,ca!tcra nu- dus : circa qucm duodecim ipfius labores
vtcunque cxprimuntur; nimirum pugna cum Iconc;hydra;aprojccrut>}Scymphali-
fliibus; Amazonibus ; in Augiae ftabulo; cu tauro;cquis;Gcryone;pro malis
Hefpcri- dum;cum cerbero: 8c tandem fupremolo cocxprimitur ipdus rogus, in qucm
fe conieccratcomburcndum . HxRCVLES louis cx Alcmcna fl- lius, ob fortirudincm
et gloriam creditus eft inter Deos crtcrclatus . FuifTe autcm tresHercuIcs
fcribit Diodorus. Alii fex autumant.vt teftatur Ciccro j.de Natura Deor.
Primus, qui ccrtauit cum ApoIIinc dctripode. Alter Nilo natus Asgyptius, qucm
aiunt Phrygias literas confcripflffe. Tertius cft cx Idseis iiidigenis, cui
iufsrias ofFcrant.Q^artus louis eft et Aftcri2,La. tonx fororis,queni Tyrii
maxim^ colunr- cuius Carthaginem filiam ferunt . Quin- tus in India,qui Belus
dicicur.Scxcus Tlie banus,ex Alcmena& loue tercio genitus, cuialioium gcfta
aftlgnant. Hcrodorus fcribit Herculem vnum efleex duodecim Diis A Egyptiotum,
Gr^dosq; ab A Egy- ptiis lioc nomen mutuatos filio Amphi- tryonis
indidiffe.Varro quadraginta tres Hercules nominat: vcruntamcn omnes, qui robore
pr^ftiterunr, hoc nomine ab Hercuie Alcmen? filio appellatos fuiffc
afHrmat^Hunc cnim potilfimLim celebiat ob varia certamina,virtutemq; bellicam :
cuius duodecim labores pr?cipuos (long^ cnim plures perfequicur Diodorus rerum
Antiquarum lib. 4 j compleduntur alii, quoshic fequicur Alciatus, quantu ad la-
borum numerum pertinet, qnid pcr vnd- quemque laborem fit intelligendum alle-
Ai'Tfi~ goric^s enarrans: eum ncmpc vi eloquen- riifalrO' tia: robuftos quosquc
et viiil)us pr^dicos r« Her fuperanTc^Sophilbs retudiffe Logica: facul rUf,
tatisbencficio:vircure furo;cm coeicuilfe; continuis laboribus opes com
parafle: aua- ritiara afpernatura eflc : libidinem mulic- brcm
rcprcfllfle:cultum animis adiccifle : nocentcs abpgifle:de barbaro homine fup-
plicium fumpfifl^ecfiia vnius virtuce hoflcs in vnum coeuntcs difieciflc:mulcas
fecum opes^ locis exteris in patiiam rcportaflc.- iiSMm nominisnunquam
intcrmorituram rcbus praiclar^ gcftismcriturricfle . QuJC (ingula laciiis in
progrcflii profcqucmur, fi priusaliquid de laboribus Hcrculis di- xcrimus. In
CoIIcdaneis Epigrammatum Graicorum hoc habctur hcxaftichon B7- zantij Philippi
; (6hl7dL TOV Vil^.iAf ^W/ etThiTolf, ahZfA TAVpQV, KA-rptU J"' A^piTtVA^A
^yivvv . Q^^vip' ihKJajA^, rrahiif eT/o^iJ/eos' eihov, ^puireA ^.)]hA KhA7A(,
ynpvovnv ihA^ /Sov ' ^ AVyHAV iS'Ai]V, Kt^A( » ^vy^V, tKTAVOV opvti • KipCipov
viyAyoy.m], avto{ ohvfjLTrov Peremi Nerocae feram tcrribilcm, pcrcmi et Hydram,
Et tauium.apri circumcufli maxillam, Cingulum detraxi,pullos cquinos Diome- dis
fuftuli . Aurca mala poftquam frcgi,Geryoncm cepi ; Augiam noui [i. rcpurgaui]
cerua non cf- fugit .• inteifeci aucs [Stymphalidas] Cerbcrum extraxi,ipfc01ympu
habeo. I.xt 'tnxi Nemees monjirum, Lernafnci^ pe- remi, "Et tauYum,
cecidit dilaceratu^ aper • Balthcon arripui,Diomedu e^juosq; cecidi, Geryonem
JiraHi,pomaq-yfulua tuli . Augianoui.capta efi cerua^atq-^ -volucrcs, Cerberws
ahdnSiu^, l&tui in ajiraferor . Vcl fi magis placet ifta vcrfio: Dextra
feram KemcA petijt meet, perdidit hydram, Zt taurum,malas inde cecidit apri .
Baltheu4 eji captusySutaurea mala relata, Geryontsqi bouesy^ Diomedtf equi .
Augiasme nonfugit.non cerua, volucres, Cerberus educiu4-^nunc fed Olymptu htt»
Herculis labores nonnullos ua breuiter confcripfit Q^iinrus SmyrJ]a:us :
Tp&iTfit (xiv, gV Ne//g'>i /2piApQv KATiri- 'V^Vi hioVTA. AiVTipOV y
iVhipVVi TTOhVAb-J^VOV ahiJiV vJ^pi)V ^ TO TptTOV AtjT iTTl TolfipVfXAv9tOV
tKTA^ Vi KATrpov . ^VaoKipaV cT' thA(poV lJ.iTA TAVT HypiV' ffi TiTApTOV - P p
'jrirfxTTof Dtiodf cim iah) ret Her eulis . Smyrrj-ti curmcK de la&o--! bus
Hc- culis . Andre^ A. vov . QySoOV, i/. kpVTV^ S^i TVpiTVOOV )]KcL7i TcLUpOV .
^VATov iK^pviKv.i SiouiiSe:^ iiyetyiv it- yMpv^v^ SiKctTov CoA^ vyAy'iV g| icv
y.tL^sPiV ivSiKATov K-Jv' dv>!yAyiv diSAO ' AcoSIkATOV S' i k6 lJLl7iV
«>' IWASAypd- CiA U.'i)KA . Qua: carmina Latine proounciata habeii tnr fic
in A npciicibiis Virgili j,Iicet vnde- cimi &: daoJecimi firinuerfus ordo.
I^rima Cleoy:s.s ulerata &rumy7a leor.ts . Froxim.t ler^iJL^im ferro face
contudit hydram . Mcx ir)m.%nth&u vts tertia percuUt apru . Aeripedts
qu.trto tulit aurea cornu.x cerui . Stymth.Tlid.%s pepulit tolucres difcrimin:
quinto . Threici.im fexto i^oli.zuit Am.izon.i b.<il» thee . Septimain
Au<riifl.\hul-i4 impenfa l.xborirS. O^.xu.x expulfo numsratur adore.z t.turo
. In T>:o?ned£ts i'tciori.i non.% qundyirts . Geryone extinBo decimam d.it
Iberi.-i p.%1- m.xm : Vndecimum m.xla Hif^eridam dis7r.ia.i triumphum .
Cerberus extremi fut>rem.i efl mcta l.rborts. A: Q^Smvrn:Eus decimumrertium
addi- dithborem hoc paflo : 76 Tci^yjuSiKATov ^Tolov Kvypcv i7yiv eti^KoV,
fiL>Sy0Vvyi TiVTiV/.OVTA^VViKi^lLTO K^pCfUi. Tertiml}inc decimu4 labor efr durijjimus,
^^i7iqu::gi);t.-i fimul flupr.ntit nocfe puel- IrZf . Apoll naris Carm. 9.
etiam plures tangit, licet vfitate duodecim numerenturj lic e- cim illc :
Konhic Hercults excol.%m labores, Cui fus,cerua,leo,gigiis, Am.%z.on, Hcfpes,
tJiuru^, Eryx,itues, LycuSyfur, N :jfus,Lt b s, i :ig.i ypom.t, zirgojerpens,
Oet.T,Thr.'>ces equiyboues Ibcrji, lji^i.xtorfl:i:{iui, cOrnii tnformis,
Fortatusq;polus' polum dederuni NonpoHum tranfuolare Martialis carmp ^^-^rti dc
Herculis labor:bus,Iib.9. Epigramran- tepemilcimo : dem. Si cupts Alcids,
cognofcere fp.^A prioris i Difce-.Liby:: domuit, aureapom.r tulit,
Fclfat.HScythico dijcinxit Amazona nodo, Addidit Arcndio tcrga leonis apro .
Aeripedefiluis ceruu, Stymphalidas z-ndis Abjjulit^a Stygia cu??i cane venit
aqua, loecudam zetuit rep.trari mortibus hydrd, Hesferias Tufco lauit in amne
boues . Labores Herculis dec.uat etiam Homerus Iib.i i.OdyfTetQjralaber late
Iib.6.de ic liclis ab Homero.Cicer.i.Tufc.Diodorus Siculus lib.4 c.3 .Sillius
Iralicus lib.^.Mar tialis lib.5-.Epigr.66 Ouid.9.Meramorph. Perottus latilTime.
LiliusGregor Iibellu de Hercule compofuir. Teflatur Sanclrns de fuo rylade,
loanne Mallnra Hifpalcn- fi', cum tam mgeaiose in duodecim cantus labores
Hercuhs digeflnle, idquc Hifpana lingua, vtiiihil ibi deeiTe credas, qund ad
eruditionem &leporem fpeclct Vide qiio- oueNatalcm Comitem ^lytholog. Iib.y. cap.i.&: alios plnrimos . ROBORIS
i^niiJii] quod non polle vin- ci videbatur. Allegoria ed huius, Prima Cleon^i
tchrata &rumna leonis . Piimum Herculis cerramen fuitcumleo- ne Nemaro
inter Cleonas et Phlinntem . / r^^;. Erat leonis illius rellis nuUo ferro
penetra j^grc, bilisjficut luno inftiruernr, qu.T odio im- l^g^. placabili
Hercu!em perfequebatur.In huc ^;,^^- Hercules multas fagittas fruftra
coniecit,, neq; omnino \x'^z ; quare exhaufta pharc- tra cum claua feram
infecutus eft, qus cu in fpeluncam bifo:em aufugilTet, alterum oltium
occIufit,dcinde br^chi js cir ca col- lum coniedisco vfqj afTiaam tennit,do-
nec fufFocauitjquam fuprahumcros fum- ptam Mycenasafportauit, ciusque pellen
inuu!nerabilem detra^flam in poftcrum profcuto geftauit.Fuerunr autera tres Ico
nesab Hercule interfe.5:i, Heliconius, Lef- biuSjNemc-rus.Qu^o inrelhgi
datur,facun ziu4 ( diam corporis vinbusefTe pr.Tflantiorem; goria Nonenim
viribus,aut velocitate, aut ccle- fitate corporum res magna! geruntur,fcd
confilio^rationcpruuentia.eloqucniia.Ncc vero aliquid magni momenti vires obirc
polfunt aut fufcipercnifi confiiium, et in- genij dexteritas antecellerit .
Suntquiali- ter konis Nemexi cxdim inrerprctcntur. Memoria: II i Emblemata. 19^
Memoriac prodidit Chry fermus lib. z.re- riim Pelopoiuief. Iiiuonem
fiippiiciiim de .LiN«- Hercuie fumere volentcm, Lui)am in au- diHS . xilium
acciuiO[e,carminibus magicis vfam,. qucciftam fpumaimpieuit, ex quanatus cft
iiic leo . Hunc I ris in gremio ftringcns inmontem Opheltam deportauit, a quo
cademdie Apsefamptus paftor fuitdilania- tus,vt ait Demodocus in rebus
Heraclea:. Anaxagoras fabulatus eft.in Lunafuiflela- tam quandam regionem,e qua
hic leo Ne- mea;us dccideritjquid mirum, car» idem Solem etiam non minus ftulte
maflan» fer- ri ignitiappellaret ; eft enim non ignobUis ftulritias gradus,
vclCinckioiS quid dicas, raraen vcllede rebus propofitis hanc vel il lam partem
ftabilire . Huncergo leonem inermis Hercules interfecit, vt ait Pifan- der.-
hoccft iram cohibuin ac repreflit,qu2e in fortium viroriun aniuiis maxime re-
g»at., ' . JDipia Sophiftarum ] Sic ille : .. lydrit ^roximo l(^rnAam ferro ^
fmc contudit hydram. - • Secundus Herculislabor eft,quo hydram belluam fepcem
capirum ( Zenodorus no- uera, HeracJ[;des Poncicus quinquaginta capita iili
fuifle tradideruntj, in Lerna pa- ludeomnia vaftantem, pugna perdifficili,
vicit,&feriofacibusq; opprefiit. Quoar- guitur,vuum fapientem et facundum,
mu Uipliccs Sophiftarum argutias,&; elen- chos vericatis fpecie adumbratos,
ingenij viribus retundere. Hydras vno capite refe- dtofeptem alia
repullulabant: quod uotat artis Ibphifticae captionem . Si enim agas cum
Sophifta, vno argurocnto reprehen- fo,,niuUa alia tibi ppponet,teq^i (ni
diligen ter caueris^ ad abfurdum, vel el<S^vvATov adiget Cerramen hoc ad
alios vfus conuer tuntalij,vt ad diluuium,ad vitia. Quade re prouerbium
Qi^iLerna malorum. SCtHy dram /^c^.Socratcs apud Platonem ni £u thydemo fatetur
fq multo imbecilliorem Hercule.qui pugnare fimul non potuit ad ucrfus Hydram
fophifticam, cui propter vnam fapientiam pro vno fcrmonis capire amputato mulca
repullulabant. Vide pro- uerbium, Hercules aduerfus duos. Adhsec Pierium
lib.i5. cuolue. Chiliadum autor putauit hydram inuidia: refcrre fymbo-
lum,Horacij decepcus teftimonio,ciim ni hil minus illic intendat Horacius. Vide
ada Z^^^t^ercHki lahrss.Ohh^i noto, 5o- Laquei. Aper Eryman th£us . 4. Cerux
Aripes . phiftas olim ditflos fuilfe Philofophos &c Sophifs.^ iapientias
profeflrorcs,deinde vero Kheto- res,poftiemo abijtnomen ininuidiam, vt Sophifts
dicerentur,qui ficlam quandam fapicntiaj fpeciem iaduarent. Vide C^Iium
Rhodigin.lib.19.cap.17. Laqueos] Paralogifmos et captiones,va- nasillas quidem,
&ad oftentationem fcu fallaciam comparatas. Laquei,pro quacun que
re,quahomo capiaut inetiri poteft > frequentifllme fumuntur. Non furoryaut
rai/ies] ExponU hoc : Mox Lrymdth&um vt6 tertia perculit apru,
Tertiocertamineaprum terribilem in Ery mancbo moncc Arcadias omnia vaftantem
cepit,& ad Euryftheum viuum perduxit^ Q\iodinnuit,virtutem furoti et
rabieino ccderCjimo longe antecellere. Impetus e- nim et furor peraprum
indicatur, vtdo- cet Pierius Hicroglyph.p. Virtute] cti/cT/Jwcfcjeft enim
propria viri virtus . 1'otcntior] valentior.firmior . Continuum eb curfum] Siz
Voztz: Mrtpedis quart) tulit aurea cornua cerui Q^arcoceruam eripedem,&
celeriimam, aurea cornuageftaiitcm ccpir,qnam in nalomontc liabiraiirem nemo
mortalium curfu comprehendcre potuit . Hanccum ncq; occiderc,vt Dianie facram,
neqjvui- nerare vellet Hercules,amuim totum cur- rendoeftinfecutusjfed
iUatandem feflain montem Artemiflum confugit.&ad Lado nem amnem iamiam
tranaiura captaeft, et Mycenas fupcr humero deportata-Sunc tamen qui
dicant.inepte fidum a poctis cer uas aureacornua habere, cum omninocor nibus
carcant. Scd conti-a hos difputac Coel. Rhodigin.Iib. 7. cap. ly. Hocquid-
Jllegorifi qnid eft ad fapientem referendum eft, cui eius . et ditiflimi cedunt
et opuIentiflimi:cerua enim cori^jbus aureis donata diuitiarum fymbolumeft.
Notum illud Ariftote- lis in Politicis, facile cfle ditaii Philo- fophis, fi
velint . Hinc cum DionYfius Ariftippo talentum petenti diceret: Non- nedoccbas
fapientcm non egere ? Da, in- quit,& refpondebo. Dedit iex,acmox re- fponfum
eicgit. Tum Ariftippus iNonne verum dixi, lapienccm non cgere ? Vidc iL^z^ywm
^Sapiens non eget. Spernit auaritiam] Hlud eft : Stymphalidas pepulit volucres
difcrimine quinto . Pp a Quiiita ^p6 AndreaeA. c. Jues Q^inta pugna fiiit,auuim
Stymphalidum ^jsyf^jph^-i luimaniscarnibus vefcentiiimcxpulfiojfo- . i'if"
cuiuf-iam ahcnci inftrumenti,quod a VulcanofaLium Pallas c6 adcunti HercU' ]i
conceirinTererunt. Qu^odeft lucrum ina- ne,& auaritiam refpuerc.
raptumqucom- ^ nrm putare nefas. Stymphalidcs cnim vo- -.fympioa jy^j-gg
auaritiam referunt, propter incur- ^iiies ^a. ^j^g viigues, quemadmodum et
Harpyia: apud Virgilium.Sed qua: poteft cnTe volu- crum cum auaritia coilatio.?
Volucrespcr acrcm volitantcs, in quo tamen vidum compararc non poilunt, cupidi
et auari ho minis cogitationcm (alijsatq; alijsopibus femper inhiantem,qui
tamen nec partis bo nis vtatur,fed tcnuillimo vidu geniu de- fraudet,& in
quoconfiftat non habet) fatis oftenduntrqui quoniam Velnatura dcpra- nata,vel
vfu longo induratus cft,ad rcfipi- fcentiam aliquando pertrahi potcft qui-
bufdam accrrima: orationis crepitaculis, quibus aut arccatur,aut a
propofito,maIa queconfnetudinc dimoueacur.AIij malut hocintelligi defcOrtillis
quibusdam et im puris mulierculis,quarum i!Iecebras& in fldias detegimusajneo
fapienti^crcpitacu- lo, quod tanquam tuba in auces pcnctret, vt
Bafiliusloquitur; vix cnim aliifugan turrationc communes illa; peftesadolelcc,
cium.Sed rcucra fuerunt aues,quie Stym- Hijlorta phalidcs vocarcntur,in locis
Arabi^edefer iis,nihiIomagis quam iconcs aut pardi mi liuum .
teshominibus,fiquidem vcl ferro, vel 2Erc tcdacorpora roftris percutientes,
integu- mcnta facillime pcrfringebant ; quare po- ftca inucntusfuiccortex, quo
homines te- difi percutcrcntur roftris,iII«defixo to- ftro inillolibro tanquam
vifco.aut aliqua cenaciftima matcria caperentur,vt ait Pau faniasin Arcad-
Fucrunt autcm ibibus Ae- gyptijs pcrfimiles, fed roftro refliore et validiore,
corpore mulco maiore. Mcmo- riaeprodidit Timagetas,StymphaIidas il- las,qua2
repulfaj fucrunt ab Hercule, alas et roftra et vngues habuifle ferreos, quas
modo (TiS^npoTrTipnf, ferrcisalis fciliccc, niodd ^iS^npovvyjtii hoc eft,
vng.uibus fer rcis,mod6 (nS^y^popiyx^i ^io^ns fcrreis no jninauic. Vidc Coelium
Rhodigin.lib.i 5. cap. II. . ^, Necrapto autftxnore] Atqui tatum ab- «ft vt
fapicns rapto gaudcac, vt ctiam ab onini turpi lucro abhorrcat. Foencratores
«uini iuopum fanguincm hauiiunt, a quo vitio nos pafiim facrac dcKortantut
Yitttx, Pfal.i3.& 14. Luc^. Bencfaeitc, et mu- tuum datc, nihil indc fperantcs,&
crit mcr ces veftra multa . Vincit faemineos] Illius eft dcclaratio : Threiciam
fexto ^poliamt Ama\onA bal^ theo . Sexto certaminc muliercs Amazonas dc- 6. Ai
bellauit,carumqj rcginam Hippolytamce '{onut, pitjcui ciiigulum
militarcabftulit . Quod Yegin'. eft aftutiam muliebrem et dolos, fallacia-
Uippo quc coercerc, et vafiiciei materiam peni- tcLj» tuseriperc, meretricias
artes omnes detc- ftandojinqj ordinem cogendo,& fpoliando ornamentis,
quibus homines capiuntur . Vcl eftdetrahcrc ornamcnra,quas non mc- rctrici,fed
honeft? matrona; debentur.Eft enim hic Amazonmulier bellicofa, mere- tricem
referenSjqu.-e vel forfillimum pof- fitdeuincere. Allufum autem videcur ad
id;quod dicitur,3i();7^w/o/«^re. hoceft,de ^^^^ uirginarcNoua cnim nuptaolmi zonala-
^^^^ nca et innodata cingebatur, quam prima nodle fponfus foluebat . Expurgat
fordes] Eft illius iTny.u^ioV'. Septima in Augi&fiabulis impenfa Uborti,
Laborefeptimo Augix ftabulum vnodic j.At cxpurgauit;. Quod arguic vitiorum
crro- Jlabu ru^mq; innatorum,vel ctiam qui fuccrcuc purgt runt aiTueiudine
quadam longa, ab anirno expulfioijem. Nihil eftenim tam horridtr, tamq;
fordens,quod eloquenti.i uon poftic excoli . Etquia fapientia prima ftultitia
caruilfejdcbet ad ciirandos animos antece- deiediligens prxparatio. Suntqui
Augix jj-^^ ftabulumadhiftoriam rctorquent.Dicitur enim Augias Solis fuide
fiIins,tantHmquc ^^^^ habuifte arm,entum,& coc gregcs, vc pars maximaagri
fimoobduiia ociofa et incul ca iaccrctjnam quidam tradideiunt ibi fta bulari
confucuifte tria millia boum, quod ftabulum nunquam fuerat pargatum .
Hcrculcsigitur vcl aliqua parteagri, vej alia quauis mcrcede fibi promilTa,
Alpheu fluuium inca loca diucrtit,omnemq; fimi copiam deleuit.Deinde cum regio
ad ferti- litatem rcdijiret, ftabula Augiar purgairc didus cft. Augias illi
m.crcedem ncgauic, quia vidercturnullum prope laborcm fu- ftinuilfc illis
ftabulis purgandis: nam in- fulfi plcriquc non animi,fed corporis viri- bus et
laboribus prxmia proponunc. Cultum me7itibui addit] cultus animi cft Philofophia
. <S> lUicitos
Emblemata-> :97 home cum equts liibicos.FabuIa fic habec : O^aua expulfo
numeratur adorea tauro . Odautt
caurum igncm naribusefHancem ludamine domuic » et ex Creca expulic. Qiiod cft
rontesabigerc,& omncillicicum facinusfcelusqj cxecrari.Ve/ furorcm ant
truculcnciam animi cohibcrc. Edaucem taurus animal Vcnercum,quod macrcm et
fororcsinirc folccihincaddidic, iUicitos o- dit ci>/>w.Taurusiccm et
iaftaurus in Hic- roglyphicis func obfcoena vcrba,de quibus Pierius
Hicroglyph.j.CoeJ.Rhodigin.Iib. ii.cap.ii. Ahigitoi]nocentes] Hincnomeu habnit
dKi^tKAKis. nam et plcrifqi didus cft na- tus ad homines iuuandos .
BarBaries,feritasq-^ Exponichoc: In DiomedM ziBoria nona quadrigts . Laboi
nonus eft, quo Diomcdem Regem Thracias crudeliftimum,qui fanguine et carnibiis
humanis equos alere confueuc- rat,perdomuit,& eius exemplo ipfum fuis
cquisdedit pabulurarplerunq; enim bar- bar: quas paenasaJijs intulcrun^, ipfi
tan- iJem pcrferunt. Qu^od fi^nificat, Hci-cu- Jem eloqucntias et fapientia»
viribus barba- riem et ferocitacem ab omnibus, quas in- cojucrit, rcgionibus
fubmouiffe.Equus au tem peculiari epitheto/fr«j dicitur,&/^- r^jAr.Horaiius
i.Scrmon-Sac j. lEqui /o Ejfe ferifimilem dico . Virgilius 4. Aineid. $tat
fonipes etfrmaferox Ipumantia man dit, Vn ius virtus] 1 1 1 i u s c ft fol u
tio ; Geryone extincio decimam dat Iberia faU mam . Dccimo iabore Ceryonem tricorporcm
et tricipicem bcli o expugnauic, Id eft, colle- ^am, et vnai)imcra hoftium
multitudinc fua vircute compteflif, indeqi vi(frorcua- ^t- De GeryOnc fatis
didum Emblcmate 40- vnusenim diccbatur, cum tres cffent f^atrcs . V Inuehit
ihpatriam] Huic refpondet : Vndecimum rhala Hesperidum detraBa triumphum .
Vndecimo aurea mala Hefpcridum,occifo prluspcruigilidracone, fuftulir, et fecum
iu Graeciam portauit. Argumenrum boni et lau<Iati viii,qui patriam
exteruarum re- ruai fpoUis locupletat.Fama cft,Iunone, cum mipfi/Icc, lom in
dotcmdedi/rc mnl- taspomos, quaraurea mata producerent » q\\x apud Hcfperidas
nymphas a dracone peruigilicuftcdiebancur. Eoigicur intcr- empco Hcrco Ics au
rea mala dccerp (I c, et ad Euryftheum dccuIic.Quod cft refcrcdum ad ilIam,quado(fli
et fapicnces homines a- bundancinngnem rcrum copiara, quaeos fuaforcuna vic^q;
conditio beat. Alij ma* lucrunt, illum admonicum a Promcchco fm{fe,vc Aclantem
ad ea pto fc fnittcret>ac ipfe cam diu coelum, dum redirct Aclas* luftinercc
. Fabulam fic cxplicancj dicunt Atlanrem magiftratum gerentcm in quan- dam
rerunr maximarum aliquando inci-. dilfcdiliicultatem, qui eiim Herculis fa-
pientillimihominis coJifilio rcm prarcJar^ tranfegi(fet,tres oues Hetculi
largitus eft, quod mun»is,vtea fercbant tempora, noii. parumerat honorificum .
Cum vcro Kct,S<. oucs fint,&malafru»fiusapud Grae cos,locus darus eft
fabuIae.Quidadixcrnc mala a nymphis Herculi fuifledonata. cu' dyaconcm cuftodem
cecidiifet: xjuia Dta- co paftor fuit violentus, pi^nc homo » &, immitis
aduerfus omncs.Huius oues ma- la di(5la fuut a^rea, ciim clfent oucs aurei
coloris . DoSia per ora virum] Poftrcmum hot cxplicatur : Cerberui extremi
Juprema cB meta la*' borts . Duodecimo et poftrcmo,Cerberum trici- pitcm ab
iufcns tradum adauras deduxk, quod forritudiacm per omnia omnium o- xa
voIitantem,& immorcalem nominis glo riam apud poftcros fcmpet vidnram pci^
fpicu^ fignificat.Nam,vc cft apud Diodo- rum,magnos muIcosquc,dum vixicjabo-
res et pericula fponcc adijt Hcrcules, vt profuis erga omncs gentes beneficijs
im- mortalirace donaretur. Cic.i.Tufc Abijc ad Dcos Hercules .• numquam
abijfTet^nifx CLimincer homines efl'ec,eam /ibi viam m* niuiffecFacile
tranfilio Pindari |ocum,vc« pote longiorem.ds Hercule,i.Nemeoru. Hsec
(meaquidem fcntentia) eft apochcofis Hcrculis,^ rogo Oet^o viJelicet in c^Ium,
vtilli fabuIaiitur.Minucius Fel.Hercules vc hominem exuat,Oet?is ignibus
coficre. matur.Julius Firmicus: Cremat et confc- crat Hcrculem triftis
Oetas.Seneca in Her cule OecaEO-£t hanc videnrur fuifle asmu- laii Romani in
Auguftis fuio coufccrandis. P P 3 D« ria^. l i.Ctrhe ruitrue-' ps. fis Herci^
iu Andreae Aldati Cerhem ex infe ris trahe rp, ^Hid . IV. dis locHi, Dc qiio
morcvide Herodianum itj Seiie- rianis. Qu^arc prseftantes viri poft prascla-
gefta viminr.perpetiia hocn niim merao ria,adeo vccciam morcui prxfentes cnTe
vi- deaiuui: virtucisenim et famaslumea nun qiiam exringu.rur.Horatius ; Viuet
extenU VYOcnUim mo . Hancallegoriamcxplicacius proculit Ru- dolphas Agricola
lib.i. de Ijiuenc.cap. j. Magni,inquiCjfudoriseft, Ccrberum trici-' picem ab
inferisexcrahereihoc eft, ablhu^a et in rerum inceriore recclfu larencia pro
ferreinlucem,& canquam fpedtanda pro- poncrc . NonnuIIi.hoc craduci malunc
ad auaritiam thcfanros in tenebris occlufos alferuantem, nec in lucem erui
permicten- tem.Ea cam en, fi a viro gloriascupido co- erccatur,&exanimi
recelTujin quo locum occuparat^expellatur, opesquc ill^confc- lantur ad vfus
hominum,magmim ccrte momefifum afferunt ad obtinendhm no- jTien : licet cnim.
vera gloria fita non Cnin opibus et ficulcatibus, ad gloriam tamen obtincndam
magnura adiumetuhi adferLu. Videtur aurem" hic nofter ver/iculo hoc
poftremo allufiffead nornen Hpa6>cA»V, cjuod a ?cXs'o^'^ >ff * . At «f*
ponitur pro acrc, nedum lunone, vc cradic Macrobius 5acurnal. Hemiftichium eft
Ennijvetcris poeta:,relatum a Cicerone i.TufcuI. __^Volitd doBa per ora -vimm^
P E R. Herculem eiKi^iitdDiQV, qui vir magnanimus, prudens et eloquens faifle
prerhibetur, inceiligenda eft coniundla cum lapientia& vircntefacundia. Ac
perduo- decim,quosexatIaffe dicitur]abores,xctT*' dKhnyopldvciL fiint
inrelligenda,qua5 Em- blema explicauicHeraclidis Pontici difpu tatio ad Homeri
allegorias mire ad hac no ftra facicexplicarione. Verba eiiis autfloris li^c
funt : iipitKKfet vo/At^-ioy ia ctTO aed(JLet 'ititYi^ S^UVdLlJLiCOi
a.Vct)(P(v7A TOcraTQV tO")^ jffcu, Tol? J^i )^povoif,dKA' elviipB/^PpaV
}fjU 70 ^leti ipdLvlov ixu^ilfyCo^TrtpH KetTct CetOeictf' Ayh.XiOi >
iTriS^iS^VKVtdLvi^^eoltTi TW^tKO- troptetv, KetTetT^ip 6 [JUoKQy^ s-^v^
^o'i>icoy ot J*QKti/.o/TetTot . Tipi y.iv ouv tZv AKKav a^hfav, o-TFocrot
Tijs Trctp' O^fAMpo) fjLVi^fj.i)s Orep»^/ > cTf/ 'TrdLpet-ii^pov
iKfjtiiKvvc-tv CtKOTi^XyoVVTdLS \ OTt KAZirpoV fJLiV UKi TilV i7rilT0KdL^ii7a.V
dLV^pCOTTOlf dL)LoKdL(rtdL? ' i^ioVTdL S^i Ti^V ekitplTO}^ Op{JL^7dLV i<p dL
f^ii Sh ^opctV KdLT clvTO Si ^V^.is AKoy^lr «:^£-iTiSi!T:t^^l oy 'JjSf
i^nVTdLvpov ivoiJ4ff% iK T» TilV Kipe6vvlAV iKdLpoV'. l^ iti (^TpiTrco;
OVOtjLdL^OfjLiVOf d^-^KOf iKfJtifAO^" ^VTCU yStdLKdLSApdL^TOS «L»T? 7*«/
gV/Tpg'- -^ffdLV A^.SldLv. opvHf S^i TdLf &vvy^nyL\:f iKTlSdts.dufSo^K^a-t
7ov /Slov nfJLCovetTiT KiSdLJi «TS ^ Ti]v TOKVl^VV KOTTpOVy*^ ^O- KVK^CciKOV
vSpdLV,VtTtS QT dLV iKKOTTn, 'TTdi* Ktv cLpyiTou /SKA^ctVHv r^VTrip euSpttetv
Tt Vdi SlZ-TVpO^ Tiis' TdLp%ttriji»s i^iKO-^iV ' divTOfyi yJv 0 TptKiipdLK^i
S^^^^hS rKlta Ktpi^ipOJ HKOTols «V t»fj/ 7.p'7-/-SpJJ b/A!)(7'a«' pidLv
v-^MvirTiTcu • 70 u.iv ycf^p AVTm Ko* yiKOV.TO Si ipVTiKOV, 70 cTg ii^iKOV
OVQfJLet ^iTdU . TdLVTdL (Si aTTip dLp iVOf iK7ri<P'J' KOTdL, Tpt-)^
KdLTdLTiiv KiZdLKijVjAipl^t" TdU . TipiJ^i] TJV dLKKaV a>7Tip h^tsov
0" Kcov iv (rvv7oiJL(^ 'SiSi\Kw7cu- Qiiorum fen tentia Verbo^um haic
^'^'.hAinime putandti etiMercHUin coYpd^t^ "jirtbm oHm tantum
prAftarep6tuyfe,ar cum prudens ejfet,^ c(Z Ufli Jdpientii^ pUnm, ceupYofuiidci
caligi- tie demerfam Fhiloftphiam illuJirauifquA fenteniiA ttiam priricipum
Stoicorum efi, DeatijS itaq-^ certaminibus Uerculu, quJt ah ^HomeYQ
nonmemorantur, quid attinei dd ingen'^ ofientationem muUa pr£ter rem verba
facere ? Aprum enim cepit,hoc eSf ^ 'verfantem intcY homines intsmpeYantiami
Uonem domuit,nempe impetum temeYe ruentem quo minime decet. Eadem ratione cum
brutam iracundiam comp'efct'Ajjet at- que fr&nafjet, taurum cdrnupetam
diSim eji afirinxif[e ExpuUt etiam &propulfa' uit e vita mctum,quod per
Ceramiam cer- uam osienditHY . Et quoddam etiam cer- tameny quod nomindYe non
cohlsnit, idem fubijtjYepUYgaia, quapYiki ienebatUY,animi foedttate. Cohibuit
^volucYes, netnpefpe inatieni ^ ventofam ^qud hominum vitft vt pluYimum
laclatuY . Adh&c pluYimum fimi expuUt » muUi4 capitibm hjdYam fupeYauit,
qu& abfciffa renafci non defihei- bat.Uanc pcuti i.\SpHdLV,id
eli,impeYitiafi^ aUquamligni excidit, hoc efi, admonitW" ne. lam vero
CeYheru^ ffif^J>:^ lucem pef' tYa^ifi, nonmaUtriplicem phiUfophahdi rdiionem
innuit.S3tn't'enim PhiUfophiApai^ tes,ea qu& rationts isfiy Logica:qu£
natUY€^ Phyfiolcgia: qu& moYum, Zthica not^ina" tUY: ^ e& quidem
tanquam ex vna cerui.' ce pYognatA,tYipUci etiam modo iuxta ca- put
JifiribuuntUY . It h<£c quidem de alijs laboribm di^a fufficiant . Haclenus
He- jaclides^ Embkmatar SPP l «cJUes; cum^qua. jnflgiillpco velim yna conferri
quae difputat Ladantius diuin. Inftit. i.cap.9. Caecera cnim perc.cnrcrcni- bii
acciueCj,uiG maxime ad rem faciac. Quo in argumenco dum animus elaborac, mihi i
tf arrific qobilis difpucatio Dipnis.Chrylbfto h fofta mi, qui Hcrculis tt^K^f
feu iaborCS vel ti ctts. rumnas ija celebr^c,vc eum.cx ^duerfo
athlecisoppou3i;*& Principcm fbr cifliimum atq; iufti/Timumlraciac.
Periiigil &tenuis erat,inquicil!e,vc Icones, neqj enim caroi-
bTiSromHlns,vt aThiccar,potaiflct Afiam 'Ba ropamqj peragrare . Acute
videbjiwai^ audiebac; neqj hyemisaucicftirs \^iVclii*i> bac.vc a
prajciarisa;5lionibus xeuocare|ur. Sordida pe!Ieiniut«s,!ncerdamTamct:or--
fepcus.bonisopem fcrebac,improbos vero aucdemedio toilebacaucinordmem cogc- bac
Dioniedem enim Thracium delicijs affluent^m,.& liofpitesafficietitem
iniuria, W fuofq; fubdiCos mi.rere fernffccogentcm, claua percuifunv de medio
fuftuUt^Gcryo--. nem boues pcrmulcos,& multa pecuaria poflidencem>vt
opuiencia Principesomncs, ui in Occidence edenc, faci!^ fuper^rcc, ed
tameneundem nimia fuperbia eiacum, irna cum fratribus incerfecic, eorumq^ ar-
menca corripuicldemcdm Bufirim offen derec cercaminibus tocos dicsoccupacumj
tocos diescqnuiuia agicanrem, fibi vnic^ placentem,q1i6 egregius
Iu(flatoreircc,pro ftrauic Amazonum regii)x zonam foluit, qu3e illum faerat a!
pernatatquo congreflTu oftendit.fe illiusforma minimefuiflTe fupe ratum, vel
mulieris gratia potuiile vnqua a rebusexcellentibus, quas primum ani- mo
conceperat,auocari. Ne autem videre- tur arduis tantum rebus et gioria dignis
operam impendifle, fimum iacentem in Augias ftabulis, a mulcis annis colledum
fterquilinium repurgauit . Putabat enim iion minus e(fe (ibi aduerfus
gloriamde- ccrtandum> quam belluas et hprninc? fce- leratos.Ha^c pene Dio
Oratione 8.de virtu tc . Idem iabores Herculis rctulit ad pur- gationcm animi
et vitiorum cjcpulfipnem . Oratione y. Sed obirer admoueo, plerofq; cxiftimare,
vt Liicianns (quemadmodum poftea dicemus Eitiblemate i'8i.J Hercu- Hhi lem
virum fuifle Gallumi qui tum folerri * quadam prudentia.tum admiratili eloque
tia.quamaxime valebacprasclara facinora infigni forticudine fic
exantlacus,& ingeni j dextciitatc fummas quafqucdifficulcatcs
fuperaric/quae tamen omnisGra^ciaquam plurimum mendsr,ad armorum gloriam
conuertcrcmaluic. Pra:tcrmiferara Apu- Jeij iTTt^CBioVt quod imprimisad rcm fa-
cit, zx 4-,Fioridotum : Quod Herculcm Poctas oiira mcmorant monftra ilia imma-
niahominum acferarum virtutefubcgif- fe,orbemqj;ejcras purgaflrcifimiliter
aducc fum iracundiam et inuidiam.atq; auaritii ^ac.libidinem^,,ca:teraquc animi
monftra ac fiagitia Pluiofophus iftc Hercules ifuic . Eas peftest>ntflcs
mei^«I>»t€«egit,familias HercuUs .. C^rgaijiXmalitiam perdomuic.fciDinudus
'vitia dg* ^&iipfc^-^ claua infignis, etiam Thebis o* mans . riundus, vnde
Herculem fuiife memoria extat. Huc rerpexit'Poetaiquidem Itaius, fane feftiuus,
dum in hominem cnormi» bus vitijsobnoxiu inuehicur talicarmine: Se'l Ciel mojfo
a pieth de' dami nojlri » MifnddJJe tn tcrra vno Hercole noueUo:, JOe dopisir
nQ.n4>DtrebheyQ crtido e fello » su -uenutQ dagli Stigi/ chiofiri Che s^egli
d^iegid morte d tanti mojiri, Vinfe d diuifa pugna hor quejio, hor quello, £ tu
di tuttiinfteme. d vn Jol duello, Le JembiaZeyeH poter gli haurejii mojirit
Crudo cor, man rapace^e bocca ria, Farerti fannoj d chtlguardo vigira, Tiero
DragOyCmpio CaccOiinfame Har^ pifi-j. JE fei cinghial ttorgoglio, e leon d^ira,
£ di tofco Hidra. Hor chi ti conteria\ 21 gran mofiro de moHri in te fi mira .
Videram pridem locum Plutarchiin Pro. biem quo rationem reddit.cur olim Her-
culi atque Mufis communis ara facfta fit ; quia nimirum Hercules Euandrum lite-
ras docuit, vt a luba memoriiE tradicum eft.Hoiieftum enim et liberale
ducebanr.fi amiciac propinqui literarum &fapientia; cognitioneperpolirentur
. Aiij-;nihil aliud yercufem elTe quam Solem credidcrunt, j^^^^^j^^ qui propter
niiagines Zodiaci duodecim labores abfoiuifl:e dicicur.Atqj vt funima- tim
coiiiga»ii,iliaqua2 traditafunc de Her- cule non folum ad Solis naturam, fed
eria ad humanas vita» inftiturionem tradira silt: quippe cum alioquin
fruftrajau 'cs Her- culis commemorarentur, cum illa inon- ftra,qua: dicunturab
illofuiire domita.ne- queita eflfe potuerintjneq; fi fui{fenc,no- bisobefl^enr,
vt canic Lucrctius lib. 5. his verfibus :• Pp 4 gf'^<^ 6oo Andrca? A..
Nemeiu4 emm H$his nune magnm Vnguilus ArcadU voluerfS S^ymph^tU £9» hidtui
lentes ? lUe leonts ohejjet?^ h&rrens Areadius fm > Aureaq^ HeSperidU
feruans fulgetii* m/il€ Denit]i quidCretA taurus, Lern£aqi pejlis A^er^
acerbatuens,immani corpore fet* Hydra venenatu pofjet vaUata colubru ? pens,
^utdve tripeSlo ra tergemini vvs Geryonaif Arhoru amplexfn Jiirpem ? quid
deniqi oh^ JEtDiomedis equi ^pirantes narihusignem, effet ThraceniBiffoniasq j
plagas, atque Ifmara Oeeanipropter litus, pelagiqi fonora, propter, neq\ nojler
adit quisquam, nec harh^" Tantopereofficerentnohufvneuq', timends rus
sudet f In nothos . EMBLEMA - TJ ERCVLEOS Jpurij femper celehretk honores : Nam
njeftri frinceps ordinis ille fuit . ifiec prm ejje Deus potuit, quam fugeret
infans Lac/fibi quodfraudis nefcia luno dahat . COMMENTARII. IN nubibus Iiino
fbpita dccumbit, cu- culcm admouet,fpe£lante fuo armigero » ius mammis lupicer
ipfe iuEiHteA) Hcc aquila nimiiu^i • seus ix ilciati r 1 1. \pWij . de ficdi",
A l e I A r-is s Hbro 4- Parcrg(»i>,cap. ^pfatctiir hoo Erableirta riimptum
clfe cx ■tntiquo illo adagio,^<^ Cynof(irges, c[\iwi cxplanationem vidc ibi
in Adagio . Vcrba porro A.in iiio loco dc adoptione lo- qucntisfiint:Apud
Graecos fcripcum legi» loucm,natoHcrcuIc, quod (purius cfret, ncc in Dcadum
numcrum pouet admitti, .<Jormicnti coniiigi fuae lunoni eumclam .
fuppaUu(rc,& cxudo de mammis ab ea la f6kc,inf«wccm>ccu natalibus
reftitutum,di- uinitatisiuraacquifiuiirc Guius rei et Hi- .ginus mcminit, et
Arati interpres, et qui • Coikftauca rci ru fticsc Conftantino Cae- (ari
infcripfir.Hincqjfavftum eft,vtnothi ad Cynofarges,vbi tcmplum cft HercuUs,
.cxcrccrcutur.,qnoiiiam is Deus illis pr?eft. Cuius rci et iii Emblcmaiis
mencioncm fc- cimus. Haclcmis Alciatus. Hsec hiftoria bis rcperitui ia Ifacij
Tzetzis comrneuta- tio ad Lycophronis Cadandram . Vndc chuicacceptura rcferc
Emblemacis chara- . ^ercm Minos . .Sp v JL I i] Spnrij et nothi,i!icerto pa-
crc nati, non debeucadco ycreri, quod ica nati finc, Hcrculem enim habent fui
ordi- nisantefignanum &qualipriacipem. No- thi dicuntur illegitimi, qui
incerco patre nati funt, vcl qui nati funt illegitimo coa- cubitu,l.vuIgo
quajfiti, fF.de ftatu homin. et l.Diui, ff.de captiu.Spuri j diftinguun- tura
vulgo conceptis.-funtenim ij, quoril patereft inccrtus,d.l.vulg6,vtqui nafcun
tur cx vulgari mcretrice.Sed et qui pacie quidcmcercum demonftrarc pofluuc, fed
noneum.quem habcre Iiceat,veluti qui na ti funt ex concubina.x'/*/^^
concepti,^t im- propri^ tamcn et translat^ dicuncur, d.l. vulgo quasfiti, et I.
Adoptiuus, if. de ritu Jiupc. De nothis et fpurijs vide ipfum Al- ciatum.qui
praetcr locum citatum lib 4 c j.& lib. 10. cap.S.Parcrgon, Putat di(flos
fpurios (teftimonio luftinianij quafi vul* go conccptos,Ttftpcfc To
CTffopaJ^iiv . Quod non fatis probatur,fiquidcm repcrio aliim apud Plutarchum
deriuationem, qui in Romanis quxftionibus fic ait: Quid eft, quad cos,quorum.
patrcs ignorantur,fpu rios vocant?nonenim quod Graeci opinau- tur, et in
eaufi^oratores dicunt, quod ex colluuicquadam, et feminis communione
piogenerati fint. Sedeft Spuriusintcr pri- ma nomiua,vt Sextius, Dccimus, Caius
. UascYccdpcitna nomina Lacini nonint«- grafcribunt, fcdaut vna litrcra, vtT.
L. M.Titus, LuciLis,Maicusiauc duabus, vc Cn. Ve. Cneus, Vcrriusraut tribus,yc
5ex. Ser.Sextus,Seruius.Eft igicur Spurius in- ter ca prima romina, quae duabus
littcris notancur, S& P.qiiibusetiara orbos paren tibus fcribunCjCu.Ti finc
patreefledicunt, per S,fme\ per P,patrcm (ignificantcs. Hoc igitur errorem
fecit,quod fine patre &: fpu rius ijfdeKilitterisaMiiotantur. Ha:c Plu-
taichus.Huiusttiain Ht mentio in adagio, Ne patri4 (piidem nomen dicere pojfit.
Ca:- terum quos vulgo Baflardos vocanius,ui- terdum fpurij djci poirunr,
intcrdum nnn pofliint:vc huquos priacipes agnofccre fo- lenc.quosq; adopcare.
Spurios ver6 et no- l\ios Mulos nijcupari apiid Icalos,non tam fxculinoftri mos
eft, quam remocioris e- tiam a2Cacis,ob adulcerinum, qui nulh nou innocuitconcepcum.Cy
lus tamcn, quamr uislegicino macnmoniogeneratus, Mu- lus eft didus,piopterea
quod generonore matrc natus eflec, Aftyagis quippcRegis filia, cum pacer
Medorum i.Tiperio fubie- iluscfrec. Necprius effe Deus] nobilitari non po«
tuit,& quafi natalibus rcftitui. De Hercu- lis apotheofi Ciceio 3. Offic.
Pjinius lib. 35. cap.i I.& Ouidius9. Metamorph. 'ilnam fugeret infaps] quam
ei hxredi- taria quasdam portio bonoiuni obcinge- ret . Hiftoiiam ptaicer
Alciacum Cupra ci- tacura et Tzeczem narrac Higinns in pcc- tico Aftronomico,
de circulo lacleo lo- quens,r.empe lunonem infciam dedifle lac Herculi infanti
: fedpoftqnam refcic- rit pelliciseflrefilium, reiecille cum a fe, Herculcq;
qui nimia auidicate lac^tsmul ticudincm orccomprehendcrat,nonp^c^if fe illud
ore continercficq; exeiusorepro fufum ladeum circulum in cceio fignaf-
fe.Tanta: molis crar laflea haec diuuiicas . Alij dicunt, vbi Pallasad lunoncm
accc- dens perfuafifl*ct, vc mammatn praiberct infanci,ciim puer fupra^etatem
violentius fugerec, lunonem indoluiirc, ac.pucruni proieciffc. E o R V M,
quinati funtex iniuftocon- cubitu,mifera videri conditio poreftjquan quam cnim
ex nobilibus orti pareutibus, nobiles tamcn dici non poflunc, neq; in ius
hasreditatis ac familia: fuccedunt, nifi foU uantur legibus, et a piincipibus
agnofcaii iur,quafiqi adoptcutur ( quod vuigo di- cirou* Hereutes infans . IV.
Notharti conditi^ 6oz Andreae A. •c^miis adiiolierc) mnccrtirh fucce^iercin
"familiaEn poflriiiic/ed naciualem illam ma- culam cielere minime vnquam
poflunc. Quadecaufi Solon ft^tuic- fpurios uihil debere parentit>tis,a
quibus iiifamix labem accepidencSed &: Athenienfes locum quen dam habebanc,
in qno fpurij feorfum ab ingcnuis cxerceri eflent (oliti ; eum Cyno- fargem
appellabantr nam conraminari no- bilitatem putabanc fpuriorum confuetu- dine .
Themiftocles camen, aftuto ingenio vir, adokfcetes ingenuos et nobiles fendm
primus ad Cynofirgesblanditijsallexicvc collerctur ea fpuriorum Si. legitimorum
pgCHniA dtfferetitia.Pecuiiias autem,qua; noiho ex nothiA, pafcrnis cribuebantur,
Arirtophaues Vo^HA yp>t/y.£tTA, id eft, ndthicti pecunMn iiuncupa^t .
Erancvero drachma: ad fum- mum mille, vc meminic contra Aritlocra- tcm
Dcmofthenes Coel. Rhodigin-Iib. lo. cap.i.Aiuiq. lecl. et Iib. 24. cap.6.Revfle
quidem et prouide conftitutum a fapien- tibus fuitjvc paretcs vaga vfi
V<;nere,qua(i in filijs punirencur,& effr^nes homines faii dli connubij
quafi cancellis vi legum con- tincrencur. Sic turpifiimis clericorumfi-
lijs,exfosdo concubita prognacis,dedecus mericd impingicur, et a facris
Canonibus cap.propofuifti,dift.8i.& a lacro Concilio
Tridentinojfefr.i^.cap.i^.ab omniccclefia fticoofHcio et beneficio, quod
flagitiofus parens poIIidebat,arcencur. Ec hoc ideo.vc difcrimen feruarecur
inter legitimos et il- legicimos parcus.Hi et honorum &. bono- rum
paternorum hasredes iure fiunt, edq; admoneri dcbenc paternx
vircutis.-acillegi* limis nihil fo^pcnumero pr^rer viueietri- fte relinquitur,
adeo vc conqueri poHinfj qtiodadco infeliciter nati malequeacce- ptiirfic .
Sunt tamcn pcrmultiex ijs,qui omni alia ope dcftituti,omnia fuain feipfis
ponuiu.fuamqj induftriam excitanr. Re- ferc Alciatus noftcr Iib. de fingulari
ccrta- miucjcapic. i9.ArnuIfam,qui primus&au te Othonem ex Gallia in
Germaniam Im- perijtituiam cranftulic,ex Caroli Magni pronepotibus fpurium
fuifTe. Fuerunt in Cypro Reges.fuerunc \biqueetiam ap- probacilfimi ducesinon
abfimilibus orti na talibustvt veriflimum fit illud Platonis o- raculum,feruos
a Regibus>Rcges a feruis oriri.Ncq; cnim ciiiquam dubium cfle po teft, qui vel
paulum aiTueucric in monu- mentis vccerum,pefmultosfui(rc fpurios,
qiiiforcitudine et animi iettctitatc kgi" timis qHibufqueliberis
aui»ec«ilucmtttiq\ii que fufceperunt aiidcnti 'maghoqueaw- mo,& certe
pcrfecerunt, qua; legitimi^ipfi liberi numquam exeqrri, ncduniattingcic
pocuere.Talis.HcrcuIes fuit, ipllq' omiics louis fiIij,Poetarum.fabuIis
Hccantat! . £0 de numero fucre Themiftoclfis,J\cnca«;» ThefeuSjRomuIus,
luguttha ^ifcAi&jipjfe Alex^nder Magmvs/ibtiitS' fctntiieiCEbqqitls -dbmicor
:- quibus ad;i'|ciam' j2oniftaliti(uiai :Rlagn ti-m, T heod&r ic w fG o th
11 iiaUSuiiel- m u m N a r m a n 11 ii nr, /& a I ios q iiampl ats^» qui
nifi hafrediticealiqua ipatcrua/fwti ci^ fent,vix auf numquam
pcrcJiigcrc^pDtaif- fentad tantds rerumfucce/ra^:|:st.ipfeHct culd3,^<1i ne
fieri q uidem Deus^pottrif^* id- eftjimmortatemfamaminonfibreaaicd-
paraifeCjqua omnium voc-epi^edicaiiLrjui- fi mammas lunonis infci« fflxiilctv
vt pil- taritnc Thebam, ciftis cft eoeliTiis Riiodi- gin lib. if.cap. ii- Ec
•ceri^-mirum*e£l* quam plerunq; auiinofi& audadcsrifiiitnii fpurijrctiius
rei cauGm egq reor, quod vt plurimiim in fumniio Veneris Jetuorc,.nc dicam fu
rore, plantentur.Hintlnobis Gcr- manis feftiuum de ijs eft prouerbiu: V^as aujf
die bancKgemachtvvirdt y lajjt fich nicht geyn ddrunderfioJfen.NuUi enim fa-
cile fubijciuntur.Vnde cricum ilUidj; ; Ipfa quidem na^ura nothti dedi.t .hAc
triit Vt fmtpGmpofiymendaceSiluxuriofi . In fpurium et incerco pacre nacum
Floren tijB hoc didlerium quafi Atviy[jt,ct.JooS^ii vulgo ia6latur:£«// ^
vfcito dalla.caja grd de. E' vndici once. I tem : dixtnta albn- mk iSi TATpo^
ovd(JLA HTreiv-g-yHi Td< fft : l^dtrvi ndmen ditere nonpoteJi^SedtiJ^atrt^
vt capradicitur.TriffXi}7i)po^ af At^ ka\h Tfit/.Id quod ab Homero manafle
videcur, apud quem Odyfl' i*TeIemachus rogacus, num Vlyfliseflretfilius,
refpondec in liunc fcufum ; • HJJe quide iJlim fHater me ait-y a^ ego fane
Nefciomemo fuupatri vnqua nouerit ipfe • Uxc enim in re folius matris
coufeflione ftandumeCaueaiK igitur coniugat3E,qua» (c ali js
commifcenl,&'fclCra ilira mawimonij violant > ne et ipfam ptolem vna cum
ma- rico iurc fuo ha^reditario dcfraudcnt . In hanc renj placec fnbiungere
hiftoriam lcpi- dam,fed niatcri^ non ineptam. Circaliitas Oceani^quod
Biitamiiam ab aducrfocoiv» fpicjc mthi hles» Spurjjai DiBeriA in ^pn- rios .
Emblemata . iptda hi fpjcit,ante noii multos aijnos.fama cft fuif- /r//» de
mulicrculaminopemjfcd formaappeti- tfiUera* bili,& infigni lafciuiajhxc
daod.^cim par- «os filios totidtmex viris genitos liabebat anmiis ajtatiim
intcrftitrjs uitcr fc diftan- tes.Inftantc aiitem mortis hora.vocaripro pere
virum iubetjNon eft,inquit,afnplius ludi tempusj nullus horum pueroriim ad tc
fpedbac, praeter maiorcm foJuni, primo enim anno nof^ri connubij cafta fui .
Scde- baut tunc fortt^ pucri omnes humi circa fgnem,moreget)tis, aliquid
mandiicantcs . Stu penteigicur viro, atq; illisrei Jiouitate fufpenfis^illa
fingulorum patrcsordinc no minat^rqiiod audicns' omnujm minimus, qui
trftriniserar,panemdcxrera et rapam, quam-febebar in manu alcera, in terram
pofu/t, 'acdcfiderio tremens, et arababus inanibus adorantis in morcm in altum
ere- €lis: Damiiiuinquit.o mea matercula, ali- quem bonum patrcm . Cumqjilla in
finc texborum paruulipatrem uominalTet, et famofum quendam diuircmqj hominem,
rcaflTumpto in maiiibuscibo : Bcnehabet, inquit.boiius eft pater.Ha»c quidem
aper-, . te crimenfaifa eft, fecus alia m ulier pudi- ^^'^ citiacparum probats.quaecumaftringerc-
^^' tur confcientiaj ftimulis marito prokm a- ^^^^ " dultcrinam
roanifeftandi, excogicauit egre gium commcntum (vt eft fexus ilJc ad
confingendos dolos prascipue appofitus) Compulit cnim precibus maritum,vt per-
fonatis, qui tum fortepcr plateasdifcurrc bancipfc quoqjperfonam indutus fe
adde rcc fociumjatqueexeo ludo cum amidus theatrali (chemate domum
rediret,mulier infantem nothum complexa,his verbis al- loquicur.-Quis hic tibi
vii videtur,fiIiolc? cacod^mon profefto eft,IaruatuSjaut men te captus.Abi hinc
vir inepce,non tuns eft hic filius, aliura patrem habe-t.. Quibus verbis
fatisfadum maricoarbitrabacur.Scd iocorum plufquam faiis . ;?ni;lX;EMBLE
Imparilitas . M A . \7 T fuhlimt volans tenum fecat Aera falc», " Vt
fafcuntur humi graculuj anfer, anas : Sic fummum fcandit fuper athera Pindarus
ingens Stc fctt humi tantum ferpere Bacehylides . COMMENTAR II:. tter rw- AquiU
L.c G pingiciir iii fublimc remigio larum hctus euohns, fub cjuo humi
pafcuiitur a!ia auiurn genera,velur gracu lus (quem in'Hac pidiura defideroj
anas, et anfer. Epigfaphen aliqu^c editiones ha- hcm ilmpa.rita^.c^woA idcm
cft. I D apparec c PinJaro tiafVum Sicenim dereipfcii) Bacchylidem,OJymp. X. . CO(pOi'
6 TTOh' id cft; Snpiens multarum rerum Gnarus eil natura . • ^ jit difcentes,
procaces ' ' • i- - Inepta garrulit/ite^ vt.corui ImperfeBe garriunt Aduerfus
diuinum loun aliUm . Ad quem locum lcholiaftes : d-zsoieiViTeu /g' TcaV 70V
BctKyvkihiv, yiyovt yoip «UT6) a.vTttyrovi?'iU ' Inuehitur in B^cchy-
lidenfaii:t6 ipft aduerfarit^s,A\ms eft ctiam locus in Ncmcis.oda 3 .in fiiie .
sVi AtiTOi CoKV^iV 'TTiTctVolf, •V ihctf6iY etf-^et TtlKo^iV
y,iTct[JLCu6lJLiV0< ^ct^oivov Aypctv TQO-iv . KpctyiTCuJ^ KOKOIOf TATreiVA
VifJLOVTeU.i. Zfl aquila velox in volatiltbut, ^luA corripitflatim de
longincfuo vefiigans Cruentam pr^dam pedihus . Qlamofi vero gracuii humilia
pafcuntur . Qu^ibus verbis incelligimus Pindarum fe cum aquilaconferre,alios
ver6,vc Bacchy lidem,& alios Bacchylidi fimilcs,nunc cu coruo,nunc cum
giaculis. Sic Scholiailcs; /o;t« TictvTct THvetv (ii EctK^^vhiS^nv, i}V ydp
civfolf nff) ^a>pA<rif 'Trpo^ th^KnKii^ . nsctpct^ctKKHS'' ictVTOV fJ.iV
diTlS, KoKo/p /5 EctK-^vK/S^iiv . Ca;terum mihi videcur alluliile ALciatusad
vecus Adagium,y^^«/ la in ««^/^«i.Cuius explicacionert: ftudio fus vbi
euolueric,nounjhil /ibi ad hums lo- ci dilucidatioi^em facijitatis compnrabit.
Vidc eriam proucibiu*v^^ Ji«;7ij/er^m.Pv.e- II ucra tamen fufpicor,id A.ifn
traducc- re voluiffc in quofd»m lcgum Do»ftorcs iibi nullo modo conferendos, a
quibus ta- men vel impcteretur,. vcl fugillarctur; vt colligerceft cxeius
aliquot fcriptis . V T fublime volans] volatu fummum aera pecens.Ponitur autem
adiediuum ncu rrum pro aducrbio.morc Graccorum • Secataera] Sic Virgilius
i.Gcorg. ^luacunq-, ilU leuem fugiens fecat ^ttherA pennis, . : Valco] Falco
auis rapax et pr«datoria> cScaccipitrumgencre ; ita difta (vtFcftus innuic )
quod vngnes aiorc falcis habcat introrfun>fle»€)s.Varij autem gcncrisltinc
.falcones, V t' B ri cannicus,G yrofalcus, Mon
*ranu|jPeregrinus,Gibbofus.VerumfaIco- nes omnes (vt hodie a Principum aucupi-
bosobferuatum cft) fceminae funti marcs -vero.funt, (j.ups vuJgus hodie Yocat
Mo- fcardinos . Vafcuntur humi] humi gradiontur.Pin d a r . Tfit 7r« rct ^/^0 V
TfiW . Gractiltttyanferyanas]
Dc his auibus vi- dc I^linium lib, ro. Sic fumtnum /c«;?^/r] eleiiatur fclix
in- genium Pindari . " p/»^^r«^ PindarusThcbanus, jpind noiiem Lyricorum
poetarum princeps.AI- r«f, tilTimus fertur et verborum et fcntentiaru copia, vt
aic Q_uint:ilianus : grauitate ar- duus.conftrudionc ac QxAmt immcnfusac
prolixus. Quem eciam fion imitabilcm di- cicHoracius. Eius educacipncm videia
Imagimbus Philoftiiaci, tit. PiW/ir/*i . cx quo hjEcfumpfitPdicjaiuis; ^f
Aerios procul in traBus C^nuBsU fupra Pindarm tt DirciLU4.olor,cui neci^re hladf,
Os tenerum libaflts apes,dumfefla leuaret Mibra quiete puer^ moUe S}irantia
fomnii. Is cun» Thebis aliquandoin poctarum vc- Pint ninbtcommiilioncm, per
auditorum infci rusa A' liam a Coriima quinquies vi<flus fcrtur . r/»» <•
Hjc cft ille Pindarus, quem iiaamafTc A- Sius pollo fercur,vt illi oblatorum
portiuncu- iam /mpar|ir«tijr ;quiu et a lacerdocc ad coenam Emblemata. 60^ V.
?»/<;- Utai* CGcnam cum Dco in faciifici js fubindc vo- caretiir.Veriini et
caiminis Pindarici ania torem fuifle Pana, Plutarchi monumcntis teftatum
eft.Eius mortcm refert Val. Ma-
ximus lib.^.cap. i i-de morce non vulgari: namin gremiodiledi pueri in gymnafio
mortuusinuentus eft. De eo vide pluraa^ pud Macrob.^.Saturnal.Horatium lib.4.
Carm.od.z.Phnium lib.7.cap.i9.& Alcia tum noftrum lib. 10 Parerg cap.8.
Humi tantum ferpere] tenui ftylo vti . Sic Horatjus ilTArte : Serpet humi
tHtpts nimiHmttimiduiqi pro- cbUa . Eti.Epiftol. .ne/'. fermones ego maUem
"Repentes per humHm . Hi funt Pindaro/^o)/a/ ydL}J.ajL7riiii{' Ser- mones
iacentes . Bacchylides ] Lyricus Poeta,Cousgene re,filiusMedonis nothi
Bacchylidasathle- tae.vt ait Suidas . Tres fuifle Aelianus tra- dit:hunc
primum,alium Athenienfemjter tium Arcadem.Porro mirum videri poteft cur hic
Bacchylidem adeo extenuet, qui dictuseft Siren,obcarminis fuauiratem;fic cnim
inepigrammate i-dvSo^oytAf, Quodimitatuseft Politian.Nutricia iJec vulgare
canit dulcps ab lulide Siren Bacchylides . Proptcrea LadahtiusinPhosniccCfi
tamen cft eius poemation^ luleas voces, pro fna- uillimis&delicatiflimis
accepit, vocabu- loablulidc, Bacchylidis melici patria, dudo . H A c
fimilitudine docet Alciatus,ali- quam fcmper obfeiuari facile in ingenijs
inasqualitatenj.Sunt enim, qui vtfalco vel aquila volatu prasftentjid eft,qui
ingenij vi ribus caetcris antccellanr.-funt et qui dum- taiat humi
gradiuntur,vt aues illae dome- ftic*c,quibus vnapft cura vulgatiora tantu
confedari. Quod ccrte refercndum eft ad dcbiliora quiequeingenia et minus
viuida, quae tenues cogunt filiquas: quiqueplura et magisardua velint, quam poftint;
cii, vtlimperiti pi(5Iorcs,nihiI fcianrpr^terqua fimulare cupreflum, vt
loquitur Flaccus. Primas tenct inter Lyricos Poetas Pinda- rus,Bacchylides
inferiora taniiim confeda ri dicitUT. Huie conuenit illiid ex O- lymp.i 0. iv7i
ydp a.K>.tu oS^aVoS^Ot TTCtpctlTipcU . fJLtA cT' ii^eLTretVTetf cf^fXlJH
T/Jg^M fj.iKiTct idert: Sunt quidem aliA ^ ViA alijs excellentiores . Sed vna
non omnes nos alit Exercitatio . Aufoniusad Paulinum : Si vitulum tauro, vel
equum commtttu 6- nagro : Si confcrs fulicas cycnts,^ aedonaparra :
Caftaneucorylos Aques, viburna cuprejfts, Potcft huc non iiiconcinne leferri,
quodin Oracore Cicero ait ; Si quem aut natura fua.auc illa prasftantis ingenij
vis fortede- ficiet,au t minus inftruftus erit magnarum artium difciplinis,
tcneat tamen eum cur- fum,qucm poterit.Prima cnim fequcntem honeftum eft in
fecundis terti jsque confi- ftcre . Nam inPoeris non Homero foli lo- cuseft (vt
de Grascis loquarj aut Archilo- cho,autSophocIi,auc Pnidaro, fcd horum vel
fecundis,vel etiam infra fccuiidos. Nec vero Ariftotelem in Philofophia
deterruit: a fcribendo amplitudo Platonis ; nec ipfe Ariftotclesadniiiabili
quadam fcieniia^ copia cieterorum ftudia reftrinxit . Poiio quam magnafit
ingeniorum difiimiiiru- do,nos quotidianus docer vfus, et ipfe M. Cicero de
claris oraroribus,itemqi fabius Quintilian 5ed c^ nonnunquam compara tio
iTattfeam in mulrdrum narcs concirat ; et funt qui ne quidcm louem pro riuali
fe rant, et fecranium oprimos haberi velint; Nam et Palsenionijgloriofo
Grammatico, Varro togatoriim peririfllmus difplicuit : et Maro ipfe Bauium et
Naeuium auerfa- tuseft.ficuti Pacuuium Perfius, quos fuo a?uo
placuilTecredibilc tft.cum alij melio res noneftent. Sic fverba funt Minois)
qui vixere temporibusauorii noftrorum,Ioaii ncs Meunus,Quadrigarius,Marotus,San-
geIafius,pro bonis habici,cum nondum po lita pcefis Gallica foret: fed fi
conferutur cum fequentis xui noftri poeiis cgregijs,
Ronfardo,Bcil3io,BelIaquco,Barfaflio,id perinde erit atq^ anferibus olores
adasqua- re . Nam quis ea vecordia eft,qui Maroni Ennium comparer,vcl Homerum
Chaiti- lo, vt aetare fuperiore quidam Budaeo Ba- dium conferrenondubirarunt?In
materia quaijnquam diftimili comparationis cxcau diiit Catullus, fuam ^afi^m
non xqu^ laudari Kon om* nespofsut primas te nere . Compam tio inter- dum odi»
6o6 Andreae A. huciaii queftus : Tecum Lesbia noflra eonfen^atur ? U f&clum
infipiensO' inficetuml EcMartialisin quemdam, quifc pro amico fidohaberi
vellet.* "Di^^erecimifi tu Pyladi
pr&^ta^e fnittetlan^ Dignus es/aut porcos pafcere Pirithoi, ' Sed hxc fatis
ad alia properanti . In defcifcentes • EMBLEMA CXLI QF 0 D jine egregios turpi
maculauerts orfu4y ' In noxaw^ tuum verterts of^ctum j TeciHi quod capra >
fui mulciralia la6iis Cum ferity pro/^rias calce profundit opes^ COMMENTARIl.
II. *Typu4 £.mbUm matis. CAPRA pedibus pofterioribus inul- dlralc lade plenum
impeticcoqj fiit- uerfo lac cfFunditjhuic artat ancilla capri- rnulga, gelhim
fubirafcentiseiprimcns, E X antiquo defumptum eft adagio, /«fc.id
c{\.:CapraSc)ria, Conuenic in cos > quibencficiup pialeficio coiium-
punr,aut qui virtutes adiun<flis viti js Con ranunantatqj obfcurantrquiuc
re<^le infti tuta non rce^e finiunt . Veiuti capta Scy- ria, quod fera Ct,
muldram quam vberc diftrento impleuerat,eandem pedcillifo di- ftringit, totumq;
laccoIledumefFunditj ficquc beneficiujn quoddedcrat jipfamct pcrdit% Emblemata
. 6oy II. xnpU rr, qui ejue- '41'. vir' ti. perdit.Epigraphe ifla
cognacionemaliqiia habec ciim Emblemate 83. «JrOD fine turpi] f^io exitn.id
efljpoft perfediim opus cum aliqua laude ftatim defciueris, labem cibi
afperferis immemor laborum anceaclorum; indecore, infolen- tcr,fuperbe,
impudenter tegeflferis, Zgregios orfml o^umwm principium . Liuiuslib.i.Vtorfis
tancioperis fuccefrus profperos darcnc • Cicero z. Diuinat. ex Homero : Scire
ratosne haBeanty an vanos pecioris or- fm . Dicitur enim et Orfu^ym-^0rfa,orum
. In noxamqy tuum] cxbeneficio malefi- cium admiferis j commodum coiiuerteris
in noxam et incommodun\ . Proucibialis locutio,cum officium dicitur in
maleficiri conuerti . Denomine;>z^7;f^,diximus Era- blem.131. Tecijli quod
capra] itidem atquc capra, quaevbie diftento vbere muldrale com- plerit,calcis
i<^lu difpergit, quod erac iam vtiliterparatum. Mul^ralia] Mulc^lralcvas in
quo mul- gctur:quod& Muldlra, et Muldrum di- citur.Horatius Epod.i6.
lUiciniuJJk veniunt ad muWra capellA . Columel.lib.y.cap.S. Scdmuldra ciim cft
replcta ladc, non fine tepore aliquo debet efTc.Virgilius ^.Georg. imhUhunt
mulBralia vactA . Calce] extrema et
pofteriore parce pe- dis.Ouidius 3.Faft. lUe cadit pr£ceps,& calce feritur
afeUi . CvM quifpiam ferm^ totoascatiscut- liculo prudencer probeque fefe
gcfteric, et in excrema fcnedlute, ycl etiam j>o J,prx- clar^
fadajcriminisaliquid aut virifadmit tit,nec gloriaj debicum fibi pr^mium cxpe
dat.efficit vtcapra, quxmuldram moto^ pedcdifpergitjtotumq; lac emiftiim, iam-
qucin muldrali paracum efFundic. Eiuf- raodi fiinc,qui e felici principio,id
eft,pue ritiii benc& liberaliter inftituta.deflediunc ad
morescorruptiffimos, vicamqj deplora tiffimamjvc Nero,Tibcrius,& fimiles
Ro- manae Rcipubl. peftcs, qui e prxclarisini- tijs femper in peiora
procefIcrunt,& vitam omnium infeliciffime clauferunt.His annu fncrari
poteft MetcUus Pius,qui ca:tero v i tx tcmporc coiitinentiffimus, ad cxtremu
iam fcnex in Hifpania Conful,fosdis indul fic voluptatibus . Idemeiienic
Horrenfio, et LucuIIo, et apud Graecos fapientiffimo legislatori
SoIoni.Antiocho magno,Xerxi^ &alijsmulcis; &, vc eriam ex hiftoria fa^
cra colligcrc eft,SauIi,SaIomoni et Samfo- ni,qui in peiusprogrefli futit.Sed
id in mi- noribus quoq- contigifle legimus . Euthy- damas Rhetor cum aliquando
oboraroria clarusatque vtilis effec Reipublica?, poftea ad tyrannidem
inclinabat. IIlo mortuo e- iiis amicus Hybreas.-Euthydame, aic,ma- lum es
ciuiratis pernecefParium 3 nam nec finc tc,nec cecum viueie pofllimus, Archi-
damas Periandro, qui cum eflec arce mc- de''dicelebris,&in primis
'audacus,carmi- na fcuiberec infelicia: Quid, ijiquit,tibi ac- cidic
Periandcr,vt pro elcganti medicoma lus poeta vocari concupifcas? Notans ho- minum
mores, qui res honef^as aggreffi, degeneranc ad fbrdidiora,cum confulcum
ficvnumquemque in ea fe arre exercere,in qua valec plurimum, Huc referri
pofTunc adagia,><4«m Bataua. Sc,Mandrahuli more res fuccedit. Sc,Primum
JEcina optimos pue ros alit.ltemiPrimum M4rs in filijs lauda^ tus e/?.NoCum
quoq; eft omnibus Neronts quinquennium. &, 'TniKov ditfjLetrt crvijLTrz-
(pvp(xivov. Lutum fanguine maceratum.Ao. quo Rhodigin.lib, 1 1 .cap. 1 2.
Domitianus quoq; ivt referc lib- 6. Fulgofus) primis imperij initijs non modo
abhorrere vide .bacur,vt humanus Ipargeretur fanguis,ve- rum etiamea loca
tanquam moleftadeui- tabaCjin quibus ca^fis ad vefcendum anima libuseorum cruor
manaret:reli(ffasqjha:« redicaces repudiabac Mox e bono in pefll- roum
conuerfus, leuiffimis de rebus nobf- lilTjmos quofqs virosoccidic, bonaqj eoru
publicauic,mortuorum bona inuafic, qui vel vno tcfle probarencur dixifTe, velle
bo norum fuorum hxrcdem Priucipem efte. Prorfus igitur a fuonitate atq;
abftinentia, quam primis ini ijs ortenderar,ad ingctem immanitacem atq;
rapacitatcm fe tranftu- lic, et generof^ primordia foedo exitu ob-
fcurauic.Alia etianj cxcmpla fubminiftrat Val.Maximus cap.D.e mutatione morum. &forcuna?. Euthyda mas .
Veriader\ 'Damitlaf'^ ni muta.- tio . AErauJaricft 6oS Andreae A. AEmulatio
impar . EMBLEMA I l A LT IV0LA M tniluti^ coynitatur degener harpam Et prada
partem fzpe cadentis habet . MullHm profequitur ^ qui Jpretas fargus ah illo
Praterttas^ amdus deuorat ore dapes . Sic mecum Oenocrates agit : at deferta Hudentum Vtttur
hoc lippo curia tanquam oculo . COMMENTARIL j T T A R P A, auis rapax,prxdani
criicii- i Jl taram vnguibus tcnens iu altum euo ht.cui miluus fubuolat,
deciJuas prxdx rcliquiasexcepturus. Subtus in aquis ena- tat fargus, qui auido
oic pifciculos emer- gcnrcs deuorat . JY. EivsDiM ferc eft argumcnti cum Xmble-
fnpcriore dc Pindaro.fcd fimilitudmes funt ma fcri' oblcunorcs.Aigie fcrebat
Alciatus a^mu- pHm m ittpi quenipijtra elTe fibi fyndrommn,cum quidc legum
interprctcm auditorcs qiiof^ dam male afFedos allicientcm, qui quan- ' tum
poterat,opcram dabaf,vceiusglonam ^**' obfcuraicCjvel eciam crudicior
habcrctur; quem tamcn vc imitatorem ignarum gra- uius pungat,pcrbclla vtitur
fimiliiudinc, ac tum non fibi tcmpcrata conuicijs,ncm pc incum
coficf^onomincc/t^ox-pATWoquad Ofn ' dicas,vinipotensaut mcripotor:& randcm
^^jj lippum ocHlij ap£cllat, quod ad uidicij impcriciam EmbleMafi. tmperitiam
rcfcrtur.Quemadmcxliiin, in- c|uir,mihuisdcgencrcomitatur harpam al tc
volantcm, vt ijs vcfcaturciborum reli- quiis, quasex eius roftrofruftulatimcon-
cidunc ; vtque fargus marinus pifciculus mullum pifccm confequitur,vt qu« prx
tericrit,arriperequeat:eodcm modomecu agit Ocnocrates ille, ludimagifter bibax,
qui reliiflos a me quofdam auditotcs cx- cipit : quo iidem vtuntur tamquam
lippo ocuIo,id cft,nullius i{.idicii dodlore,& im- pcritojegum intcrprctc,
cui fit lurisciui- iisabftrufa fcientia pcnicusincognita.Eum itaq; homincm
maJedicentias notat, vino- 'lcnti«,ftulra:cuinfdam imitationis et im-
peritix.Himcfuiflc Aleiandtinum nomi- ncjiuris interprctem Alciatoinfcftum,non
leui coniedura fallus Minoi eft Germanus Audcbertus, Regiis cributis Aurelia:
prse- fe^lusjcuius viri finquit idcm Minosj ccr- t^ dod:i et amici non potcft
uoii cflTcmihi graciflima iucundiflimaq; recordatio,quc fcio a permultis
eruditis hominibus offi- ciose Sc honorifice cultum > et cum quo
f^epedelireris fermones vltro citroqi ha- bui fuperioribus
ant^a(f1:isannis,ciim iuri ciuili operam darem apud Aureliancnfes . ALTIVOLAM
harpam] Harpa auis vo raciftimaj«To Ta etprret^HVy^ diripiendo di fta,dc qua
PJinius. Belium gerit curo tri- •rche.Ariftoteles 9.de hiftor. anim.cap. i.
Amici, inquir, funr piphex,harpa,& mil- wus. Vocatautem altiuolam,<\i\\z
aues vn« cos vngues habentesomnes fcre funtalti- iiola2,tcfte Pliniolib.io.cap
i^. Vel fi ma- »is allegorice intelligere de
dodoie pra:- ftanti,& fublimisingenii,quemc?tcri non poftintaftcqui .
MHhu^] Mihiusauis rapaciffima& gu- Io(i<Iima,dc'qua i'liiiius lib.io.c.
lo Mar- tial.libf?. Uinc prope ftimma rapax miluus in affra volaf . Dc miluo diximus
ctiam aliquid fupra EmbJem.r^.Miluum vcro dcgenerem di- cir.vt fuo Antalciaro
Oenocratiaccommo det,qua(i extra ordinem do£lori,feu potius triuiali.iiierti et
imperico leguleio . MuUum profequitur] O rdo cii : Sar^us, id cftjpifcis ifte
igwainis, profequitur muUii, id eft.alium pifcem marinum, quiy fupple C^tgas,
auidus deuorat ore dapes Spretas pr&teritafq; ab iUo, fupple mullo. MuIIus
cftgcnusmarini pifcis et fluuiatilis, qni quodgeminsbai-bainngnicnr,barbatuIus,
barbo,vel barbatus dicitur : licct Santffcius ncgec,& alium magni prccii
pifccni clledi cat Huius mcntioeft apud Plin lib^.cap, I7.&<5.c, II.
Quomododiffcranc intet fe muilus fluuiatilis et tnarinus • notcnc curiofi.
Martialis: Kolo mihi rhombum ftntu, muUumvtt bi» librem . Sargu4.] Sargus
pifcis, de quo iam ant^ Sargu^ - Emblemate 7$. in mari uafcens A Bgy ptia» co,
vteft apud Feftum: qui, teftc Pl.nio, eum, quem Lutarium nomuiant, comira-
tur:& illococnum fodicnte,hic cxcitatum pabulum deuorat. Vnde hominem ex
aliis laboribus fibifru(flum et gloriam vfurpan cem,& alienam,vt dicitur,
meflcm deme- tentem,qui velint fignifica.i,fargu et mut lum pingUDtjfequitur
enim fargi lehquias mullus, atque vbi illeexcitato hito abieric (fodere enim
poteft mullusj defcendit et pafcitur, imbccilliorcsq; neeodem adna- tent,arcet.
Ariftoteles Iib.8. de nac animal. cap.i.& Pjerius HieroglypKjo. Dapes]
Dapes non tantumopiparosap» Dapes^ paratus, aut rcligiofos, Ccuii plerunq; fi-
gnificare,fed et virabilcs et infandos cibos, audore Virgilio, pofrumus diccrc,
in As- ncid.j.Cyclopera defcribens : Nafimul expletu4 d<ipibus,vin»q;
fepultus- Et in Bucolic. ^^as iUi Fhilomela dapes, qUA dona pa* rarit .
Oenocrates] vinofus quidam dofflor: o7- O tvoKp^ vo( vinum,dc
Kpa.Tia,vfnco.qi\afi quod vi '^Wf* no vinceretur . Deferta Budentum curia]
VpaviKa^, a me lelidadecuria ftudentium . Curia pro decuria, quam claflcm
Parifini dicunt, id ert, aucHitorium . Ergodefeita ftudentum curi 1 erir
decuria illa^quacefferat ante AI- ciatus.Porro dc curi? nomincfi <racat,cuoI
Curia. uecapati5. lib.i.Genial.dierum Alexan- dri Ncapolitanirnon enim mihi
vacac om- nesminutias perfequi. Lippo oculo.] IpCcmct Alciatus prouer- Oculolip
bialejioc diccndi gcnus interpiecaturJPa- po» rerg^n lib- 6- cap. ii.Vti
tamquam lippo oculo, inquit, prouerbialiter dicimur dc re, qua carere non
pofliimus, cum tamen daranofa nobis fir.Elegauter Plautus adjfcr uos improbos
traxir,quos,quamuis domi- num dccipiant, tamen rctinctdomifius, et vt
poteft,corum opera vtitur.ciim vt velic Cijl non Andreae A. flon poflit. Eius
CJfincn cft ia Perfa ; S-ro neq-, Manter Jsruiot neq^ifiim htrd ex fententia :
Sed c[Hafi lippo oeulo me meus herns vti^ tury manum Uaud abjlinere quit tamen,
quin^ imperet mihi, ^^uin me fuis negot^s pr£ficiat . Sed et apud eundcm in
Bacchidibns fic fc- nex loq uitur : Lippo ilLic oculo feruus eft fimillimus :
non eft, nolts effe^ neq; defideres . Siei^, abftinere» quin attingasynon
c^uecu . Sunt autcm hiEC carmina non folLim ab in- icrpretibusmaleintelle^la,
fed ctiam vitio cxemplarium corrupta.Hasc Alciatus.Vi- dc prouerb.Ii/j/^o oculo
fimilus, SCtVbiquts dolety ibidem et manum habet, ly^ Et s I Emblcma hoc
fcriptum C\t in triuialcm quendam legulcium,A. fyn droroon,tamcncommode referri
poteft in omnes, quiineadcm arte verfantur, pro- ptereaquod inter hos artificij
fimilitudo riat^is ^mulationem conciliet quam benc- iiolcntiam . Quorum
mutuaminterfe in- uidiam Hefiodusin Operibus et dicbus fuis, copUiribus
mctaphoris indicat, haud tamen damnans id genus artificum conccr
tationem,im6probaHS &laudans: propo- fuerat cnim duplex smulationis geuus,
JEmula- q^ojum altcrum fit vtile, pulchrumquc iio dU' ^^Qjjaiibusjalterum
fccdum acpernicio- ^^^•^ • fum.Hoc homincs ad rixas ac bella conci-
tari.proptcropum honorumqj ceitamina: illo vero tanquam exemplis propoficis ad
induftriam et honcftas artes expergefieri . Et quia acmulationc virtus
cognofcitur, «onftatnullum fcr^fuifTe virum feu bello. £uc coga clarum^qui non
fuos ;emulos cx pertiis, fit.PIato vir rummus,& Xe«oplioii haudexpertcs
fui(fe creduntur talisaffe- Ausiid indicio eft,quod neuter altcrius mc minit
vnquam,cum multa Yterqi fctipfc- lit.ambs clari,& inter fe alioquin
noti,So- cratic?qj fapientia: ambo alumni . Habuit Virgilius Bauium et Mcuium,
Homerus Zoilu, Cicero Hortcnfium et Didymum AIexandrinum,M.Varro Rhcmmuro Pa»
lemoncm Grammaticum, CatullusSico- nium : qui omnes multo facilius aimulo- rum
nomen,qua propofitum adepti funt. Quid?quodconcraipfos Deosaufa infur- gerc
acmulatio perhibeatur ♦ Hasc cnim Marfiacpellem detraxit,Arachnen c trabc
fufpendit,Sirencsin monftramutauit. Ta quoq; MifencnoHcircs vndis fubmerfus,
nifitua temcritas Tritouem ad certamea cantus prouocaflet. Atqjvtinam rcs intra
semulationis terminosconfifterct, faepe ia aperta odia&: bella erumpit:
namvt re<5le Ciccro in LajIio,peftis nuUa maior in ami- citijs efle poteft,
quam in quibufdamho- noris et gloriac certamen, ex quo inimici- tiae faipe
maximas inrer amicilTimos extitc- runt. Notetur noftrorum quoq, tempo- rum
vehemetia in fyndromis quibuldam, quam clandeftino laborent odio,quam mutuis
conuitiorum alFulribus collidant cornua • Ecquod propofitum prsemium?
V3nae& inanisgloriolas ftrepitus,& popii laris appIaufus.Pro his
continuatos annos et faecula fiidoribus& vigilijsfrada,tras- mittit
lucubrantium folertia : pro his ars et aetasparibus pcn^ fpacijs decurrunt,na-
fcentcs cnim confecramusdifciplinis,quas tamenimperfe^flas abrumpitmors,
iiiuida huius gIoria:,& terminus ajmularionis. Vi- dc adagiuni, Figulus
figuU inHidet . Vise \ quu m tui ^ j eLmu i AlhxitV) Erablematajr dii Albutij
ad D-AIciatum,ruadentis,vt dc tumultibns Italicis fe fubducat, 6c in Gallia
profiteatur . EMBLEMA CXLlIt QV\AB dedit hos fruHliis drhory coslo aduena mUret
Venit ab Eoo Perjidis axe priits. T ranslatu faCia eB meliory qua nojcia qmndam
In patria^ hic mhis dulcia fomajerit . Fert folium lingua, fert poma fimillima
cordi : AlciatCy kinc vitam degere difce tuam. Tu procul a patria in pretio es
maicre futurm% " MultHm corde japiSi nec mtnus ore vales^^i^pnnxm^^r^ COMMENTARII-
Iy V1N1 s in patinaaiifert mala Pcr- rcm vcto honim pofnorum fcraccm ipfe fica
\ proxima arbof c deccipu. Arbov Alciaiiis iflcpigrammacc depingit, vtquie 1
habcaf 6iz Andrca A. kafeeat folia lingiia! fimiIia,poma vero cox dis formam
quodammodo rcferentia . II. Hoc cpigramma non eft A. > fed ^nreliu^ Aurelij
Albucii huifconfculti, Grsci et MbHtim Laiiii» (crmonis periti, Poctaj
infignis, et iC. quidern Med^iolaiicnfis, non Aureliancnris, vc pcrperam ab
aliis traditum eft . Eoni- iientura Caftillionajas: In vico Cliuii mc-
tnoriolas funt Albutiorum, cjui mihi funt accepiiflimi, quod.ex iis tam
anticjuilfi- misnatalibusorti funt Aurelius Pocca egre gius,ab Alciato etiam
celebratus,& lo.la- cobus &c Eiufdem Aurelii vidimus Chri- flianarum
Inftitutionum libros trcs, car- minc clcganti pcrfcriptos, quos Carolus
V.diplomatc,& A-Alciatus epigrammate comraendarunt. Audiuimus etiam
fcripfif fe Hymnorum Iibrum vnum, decem vii- ginitm vitas,& libruni lobi,
aliaqj Albucii quoqueeiufdem memiiiit Alciatus lib. i. PraterraifTorum^Legi
apologiam quadam ciusnomine aducrfus Petrum StcUam, et Longouailium.Iegum
Dodores.Hic itaq; anonet,vt Alciatus a tumultibus& fadio- nibus Italicis
fefc fnbmoueat,& florentilli- inam Galliam pctat,in qua futurus Iit co-
xiicndatior . Sumit argumenti materiam a pomi Perfici traIatione,quod in
Pcrfide vi- rulcntum fuit,in Italia veroconfitumdo- ci mutatione toxicum habere
defiit . Eo- dem modo fi patiiam relinquac, in exrera legionc admirabilcm
futurum Alciacum fperat,fiquidcm nonminus lingua, id cft, cIoqucntia,quam
corde, hoccft, dodrina et prudcntia poHeat; quod etiam fadum . InGalliacnim
Alciatus per aliquot annos 116 finc magna gloria profeirus cft . Quod apcrte (
vt carniinis noftri cnar acioncm hab^amus magis perfpicuam) Alciatusip jilctati
(-gnig-p cxplieuit orationc q uadam Fcr rari? ^nadam j^at>ita,hisomnin6
verbis:Scio,inquit,plc- trattO' ^j^ . fpe(^am cflTe pofte tam frequentcm
mutarioncm mcam, qui nunc Aucnioni, luinc BiturigibuSjnttncTicini,nunc Bono
r\\x profcfliis fim : nec dceruntqui incon- ftautia: hoc tribuant, tamquam
nufquam pofTim confiftere, et quod in carminc Ho- ratianocft,,, 'RomA Tibur
amemyventofHs Tibure 'Roma. Etcnim non bcnecompofita: mentisargu- mentum cft,
ci\m quis huc atq; illuc va- gus difcuriicnccquiefcerc potcft.Cajteru mihi
excufatiocft inpromptu,notifljmri- ^ue omnibus eft,mejdum bdlicos cumul- i
tus.Tubtcrfugio,tufamqac ftuJils melsfc- dem pcrquiro, diutiflim^ cflc
percgcina- lum, Principumq; iiiflionibus huc aiqj il- lucagicatum,ccrt3m fedem
tenerenonpo tuifle.Idera clarius Orationc Ticini habi- ta fic.-Qu^apIurimi
vcftrum optim^ fciut, Alter vt bclli calamiiatibus eie(5lus,rcli<5la patria
w trans Alpcs profedusfum:ibi profeflbrio ^^f^' muncriaddid:us,aliquot annos
fumma cu gratia moram traxi; quod an illorum hu» manitati tribuam,an
qualibufcumquc no« ftris ftudiis,non fatis fcio . Tria cert^ ma- gniflcahac indifcipliua
tribus inccleber- rimis gyranafiis mihi contigerunt,qua: nc- fcio (quod citra
arrogantiam didum fit) ancuiquam alii:primum vt Aucnioni.cu numquam ad eamdiem
cathedram afcen- diflem,ftipcndium fexcentorum mcrcrcr» et a^tate longe
impar,fenioribus tamen x- quarcr;alterum in Biturigibus, qiiorum
liberalitatemagiftratus Chriftianiflimi,ip- fo Rege adiuuantcfecundoquam eo
venc rara anno duplicatum mihi eft honorariu, et millc duccntique prsftiti ;
tertium cft, quod tam a longinquis partibus in patria ab excellcntiflimo Ducc
noftro acccrfiius» Senatoria dignitate ornatus, hancacceflio- nem ne qaidem
cogitans, tantum abeft vt petierim,fum confccutus . Haclenusille. jjjc « Simile
eft quod Erafmus in quadam ad Al f^ij, ciatum epiftola
fcr»bit;Pietatiserat,inquit, £r<i quod patria: tuse potiflimum bonum ci- uem
pr^ftate volueris:fed Dcos voluitetu ditionem tuam velut in edito luccte plu-
ribus.Nam virintis fplendor nefcioquopa Cto in fua cuiq; patria fere obfcurior
ob- ti^it . Nec ver© praetermittendum, hoc Perfici fynvbolum a Paulo louio
explicari incoDiaIogo,qiiieft de notisarmorum et amoris,cum
infcriptione,TRANSLATA PROFICIT ARBOS.ipfiquc Alciatoa- fcribi. g^M dedit hos
fruiius] W\c Perfcacn I Perfico vidctur confundi : quod an Jiccar, alii
viderint. Qui verd poroum hoc venc- narum in Perfisgigni putauerunt, decepii
fortc funt nominis vicinitate, nam id dc Perfea dilige«#tiores
tradunt,Nqu2:omnino fif* alia cft, myxis ^ubcfcentibus fimilis (pru- na
cafuntfbrbis inCita) in AEthiopia lc- thalis,in AEgypto falubrisjquamuis Co«
lumcllapoctica liccntia vtramq; confundc rc vidcacur, qua» camcn ex Nicandro
ma- tuatur, &ex hisfoice Alciatus, Emblemata 6^ Pfie/*p9 i lcam 10- 4 ores
ia.m spla t me- ?/ • Cxlo ciiaenei n&firo] noftro folo im plan tata.cum
primiim in Pcifide nata cfTcc . Venit ab Eoo] Ciim Perfae aliqiiandoin Romanos
bellum gerercnt.nuilris in locis ItaiixPcrficaimpIantarunt, qua^in Perfi-
dcvcncnnm prajfentancum ferunt . Hac tandem arborc hoftescxtinftum iri fpcra-
bantrfed in Italia mucato folo naturam c- tiam mutauit,quain opinionc cft
Columel la,vbi refert ; pnynM cum bdYbdYti Petfts Miferat,Htfam£i efi,patriti
armata uenents: At nunc expofiti paruo difcrimine leSii, Ambrofios pr&bent
fuccos oblita nocendi . Alij hu nc frudiim ab AEchiOpibns in A e- gyptum malo
animo midum.naturam fo- Ji benignirate commutaflfe tradunt. Calli machus
Perficum in A Egypto primiim fa tam a Perfeo afhrmat.Nicander vero My cenis
primo fatam contendit.Plinius adue- dam quidem hanc arborcm e Pcrlide fa-
tetur, fed noxiam apiid Pei fasc{fe,S: trans- latu mitef.crv,id vero pernegat
Eius verba fuut Iib ly.cap. 1 3 . (n rotum quidem Per fica peregrina.ctiam
Afi^e G ra^cia^queelfc ex nomineipfo apparet,atq; ex Perlide ad ue6la.Ec paulo
mfciius: Falfum eft vene- nata cum cruciatn in Perfis g'gni,& pcena
rumcaufa, a regibus ttanslata in AEgy- ptum,& terra mitigjta Sed
Plinioaduer- fantur GaIenus,r^iofcorides,Paulus AEgi neti,PIucatcbus,& alij
. Transl^tH faSia efi melior.] Quafdam arboiesmucare naturam proregionum va
rietate, teftis eft PUitarch eo libro, quem infcripGtjDe facie.qiiaeapparet
inorbe Lu nae PIin lib, 17 cap lo. vbi agit dcarbori bus,qua;auuIfione
nafcuntur^omnja ea no ftari 1) moris eft infua locan.fcd prius nu tnci
daii,atq; in feminarijsadolefcere, ite- ru.nqi migrare . Qu^i tranfitus mirum
in modum mitigac etiam filueitres.-fiucarbo- rum quoq; vc hominum nacura,
nouitaris ac peregrinacionisauida cft:fine defirenden tesvirus reli iquunc,
manfuercuntque in iradatu.ccu fcrc dum radici auellitur pla ta. amilci!lud
Plinij hiftori^ mundi lib. i.cap. 9<S. In Cruftuminio natum foenum
ibiiioxium,extra {alubreelfe.Ex quoititel lige qusdam ioli mutafione fieri
melio- ra.alta deteriorajqnod rei ruflic^e per)tiau aores
obferuant,Pailac-iius,rolumeIIa,Ca to,Varro,alij.Ex horum cenfu habeture- tiam
arbor Perficarvnde pomum Perficum notam fuiflt cius, qui in alio coslo mclior
fiat,tradit Pierius lib-H' facris Asgy- pt. litteris . ^^u^noxia quondam]
toxiciim fercbat. Extac epigramma Grxcumlib i. Ancho- log.wj-
J^gVcT/Jifc.incerto au tore,in quendam Theognofti filium,qui comcftis pomis
I*cr ficisintcrijt. Idfichabct: tK q)ovi(ov Tle()<Tav ^oviov <pvTov
iiyctyi Tlouj^i OioyvaTis BctvoiTH vpoipA'' ctv . id cft : Ex mortifens Verfis
mortiferam plantam duxit Perfeu^, Filio TheognoBi morti4 caufam . Huc quoq;
refpicerc arbitror Cquidquicl alijdicanc) illud a Philodemo, vel vtalif volunr,
epigrammatario Platonc didum nobili difticho : lAilKoviye», ^AKKh (pihGiV
ciTtt.dKK i7ri\iV70V AdLvbilT^TrW .)lOLyco Vi^ (TU iJLApeuvo[Ai^et- Cuius
fentcntiam proiurcfuo fic rcddidit Pierius : Vomum ego, ^«/^3 tibi me dat^te
deperit, audin Tlauiaymarcefcam nernp&egOituq'-, etid' Bulcia poma gerit]
Martialis 13. Nux Perfica • Vtlia maternts fueramm pr&coqua ramts', Nuncin
adoptiups Perjica cara fumu/s-, Pert folium linguA.] Piutarch commen tario De
Ifide&Ofinde, Perficam arbo- rem Ifidi confecratam fuifte Icribir, quod
Iniguae folium habcar, frudum cordi fi- milem . Eius ha»c verba funt : tcov «T'
iv MyvTTTO) <PVT6)V ptAKl^^cL TV\ SiG) HCthi- pco^Bcu hiyiKTt Triv 'UipcricLv
^ oTt nttp' i^ict fji.iv 6 KetpTTot dvTiit, yKaTTi^ to (!>vKKov ioiKiv '
iS^iv ycip aV civSpeti^^ot ty^v TriovKi ^HoTBpov Koyn, K) (J.a.Ki<^dt 7»
Tnpi Qtav.iS^i fj.H^ovct po^ZtfnviX^ "^pof ivi^co.fj.Qvictv J^ioTa
fj.ivei; rcyjn^^piov ivTctvSct KctTiovTt 'Zirctpiyyvevfj.cu, o^tct (ppoveiv,
'iuo-^HfJ.et Kiynv Tieftirpibtv^ JE- gyptijs maxime crnfecratam T>e&
aiunt Per fe^m.qu d eius fructti^ cordtSy foliu linau& ffeciem referat. Nam
eorum,qu£ in homi- nem cadere poffunt, nihil diuiniu^ eft ora-
tione,pr&cipue vefnde Difs,neq; illa res a- lia maiu6 ad felicitatem affcrt
mom'ctu?n. Itaq-y htcprAcipitur ei, quifitoraculum a- dituru4,vt fanrtepieq;
fer.tiat, ^ wcdefte loquatur, Refert idipfum Poiirian. s Mi. Q_q ^ fcel- Vcmuni
Perficui"j- quid fi- gnificet . Plutar- chi locia dc arbore Perftcr^ .
Andrcas A.. IV. NulUs propheta Acceptus in p.%^ trift, fcellan.cap. Sj.fed
hancarborem Harpo- crari facrara facit . A.\ Mallem lcgerc,^/{,/?/^,nomiue
genuino familia: Alciaconim . Vidc Em- bkm.j, Ttiprocul apatria.]
Virgilianaimitatio e lo.Ecloga : Tu procul apatria (fiecfit mihi credere)
tantiim Jilpinasy ahydura niues . . Apud Euripidem Hercule furente : . iit
gV^-' oTrii 'TrAipctV . Nun efi vhi Strenue quid age/>s teflem habeas
patriam. Verba fuuc Amphitryonis ad Lycum,qui- busdocct magnorum HercuJis
operum tc fles cHe genres exreras . D o c B T V R hoc fymbolo, neminem
propheram in fua patria propria acceptu, luisqjgratum aut eiiftimationi elTe,
fed omnino neglcdum,fpretum,& vicinorUiH inuidia, pefte illatetrica,
qu*ealterius re- busmacrefcic opimis, piorfus deprefliim: id quod atteltarur
omnium maximus et veraciflimus auvflor, Redempror nofter, l^atthaM i^.Luc?
4.& ioannis 4.C. Quod coniigit mulcis oJim fapieiicibus.qui tamc longinquis
peregiinationibus noriores fa- ifli,fcfe toti orbi commcndarunt: vt hi, dc
<]uibus B.Hieronymus prologoad Biblia. Suppetunt ea de re exempla longe
multa apud Diogenem Laertium.Philollratum, Eunapium Sardianum. Occuriitex vete-
ribus vnus Anacharfis Scyrha, qui apud fuosnullo in honore, Athenis admirationi
fuit. Romas non ni(i fero adn.odum exce- pca& admilfa Rhetorica: et
Philofophise fchoIa,fubaufpicio Grarconim fapietum. Et fajcuiis fuperioribus a
maioribus excc- ptusfuit Alcuinus, feu Albinus, Scoticae gcntis, quidodrinas
liberales primus Lu- teti^fubpaaamercedefic plaufibiliterdo cuit,vtfundamenta
pnncipis Academi? til primum molitus dicatur.Taceo dc Alcia-
to,homineextero,quiiuris fapienti^ nito- rem primusapud Bicurigas
celebrauit.Fic autem f^pe, vt patria prajclara ingcnia no capiat, fed ad loca
magis illullria propel- lac . Sed plerunqi liuor et inuidia cuies luoseijcic,
qua^deceftabili &iniuftomaIo eosniaxime profequicur et infcftac, quos ad
virtutcm rediore tramite prodeuntcs cernit. Vnde rede de ea Sillius Italicus
lib. 13. O dirum exitiu mortalibu^.c nihil vnqua, Crefcere,nec maq^nas
patiensexurgere lati* des luuidia . Hanc vc declinarcnt m.ulticx patria fpoii*
te eiceflerunt, et in aJieiia rerra vixerunt % vt fecit Iphicrates in Th
racia,Conon in Cy pro,Timoth?us in Lefbo,Chabrias m A e- gypto,Charesin Sig^o.
Vfqueadioautem dira et abominabi!iseftiIIaIues,vtin fuos tantum nocos atqj
vicinos faEniatinenj hu- manigeneris Seruatori benignilTimo peper cent^qui
innocentilllin-isfoJainuidu mor teignoir.iniofainterijcvtcopiose Bafiluis in
eleganti fua orarione G ra^ca de Inuidia, diffcrit.De eadem prarter Virgilium
in £- pigram.dc Liuore,Ouidium i.Metamor« ph-lexcentosalios, pulchre fcnbit
Phitar- chus in lib.de difFerencia inrer odium et io uidiam.Nuncaliquandiucum
Regibus& Principibusnobis res cric. Princcps Emblemata-j. 61 f i| Princeps
fubditomm incolumitatem procurans* EMBLEMA 1 1 1 I . i-\ TITAN11 quotles
conturbant <tcjHora fratres, l^um miferos nautas anchora ia6ia iuuat : Hanc
piu4 erga homines Delphin comple^itur » imis Tutius vt pofsit fgier illa vadis
. Slii^m decet hcnc memores geflare infgnia Meges. Anchora quod nautis, fe
jfoputo efe fuo . I COMMENTARIL ANcHoRA vtrinque hamata et e- ptione nominisrin
alteracnc^-anchora, c«« redla pingatiir, cuius mcdiiim dcl - ius medium
dclphiii.obuolutus compleftc phui,pifciscclerrimus.complec^atur,eiqj retur. Hoc
numifma fe vidide teftarur ^ ^uaficircumvolutusadhasreat . Chiliadum auror,in
prouerbio,F^//>?/» /^» 1. T^Tvs Vcfpafianus olim roandauit'ex Id autcm
fymboli nihil aliud fibi vcHe 'u^mm cudinumifma,cuius alrera in parte ipfius
affirmat, quam illnd Augufti C^efarisdi- eltfift' Vcfpafiaui facics cfTct
cxprcflaicum infcii- aumiff^wjv/e jSpctJ^icof id eft, Fe/^tna len- Qj 4 6i6
AndrejE A. g.jtus an chors. . Belphi' Anchora, Th.ilaf fiarchi Gallici . III.
Titanij fratres, f^.quiaaiiciiora tarditatcm,delpliin celeti- cuem aptc
repraefenfcc.H^c ibimultisver bis tra(ftinrur,nec male, vt videtur.Sed no fter
Alcucus, qui ab illo autore iualiqui- bus iocis didcncire ioIec,aIirer illius
numif mans figuram interpreiatur. Nam perdel phinem cum auchoia, qua:aduerfus
pio- ceilas et tempcftates faoricata crt, legem ipfum,& .regium munus
vuicintelligi, ad quem percinec calainicati et pei cu ibaiioiu
fubuenire,feditiones Sc pro:el)as coaipone ic,& .-erumnas fubditorum
dcpeilere,p3ci que incumbereridq; ex delphini nacura di fcercqui (vcaic Pimius
iib. 18.] fururam tempedacem prarfagire folet. Quocirca vc <piKctv^^oTsoiS\
nauem vencis agicacam of- fendeiiCjCuciLis vc hgarur,anchor3m quad humano
quodam inrtincl:u dirigicrfic Prin ccps qnifq; fuorum maxime ftudiofus ef- fe
debec,pocilIimLim vero (suience tempe ftate& impecu belli, vel etiam infortunio
quodam alio impendence, ne Reipub- fta- tus poflitaliquomodo perturbari,autetia
comminui • In fubueniendisetiam miferis debet Rcx imitari deiphini celeritacem,
quiE maxima cft,& pene incrcdibilis,vt te- fertPlinius lib.9. cap. 8. et
Ariftoteles, et Oppianus. Cazterum delphinum anchorae illigacum proinfigni et
ftemmate publico praerer Vefpafianum olim gefTerunt alij Principes&
Imperarores laudatiflimi, vt Auguftus Caefar, Sclcucus, et Nicanor. Noftro
quoq; faeculo Aldus Manutius, nobilisapud Venctos typographus,qua de re eft
elegantilfima Trctpi/.Cetcrtsin proucr hio, Fefiina lentt; . Gallicictiam
imperij Thalafliarchus.quem Admiraiium vocar, hoc infigne hodie ctiamnum
cjrcumfert, vtnuper laudatus ille Philippus Chabo- tius.In fcuto Vlylfis
delphinum depidtum fuifte fcribit Plutarchus ad finem difputa- tionis,qua
qujErit,vtra animalium plusra- tionis habeant,an terreftria.an aquatilia .
TITANII quoties] Hoc primum mo- ncOiTitanif hic riifyllabum elTe, nam duo
ij.eoeuntin vnum per fynaJrcfin.Dicuntur autem Titanij fraties venci,a Titanc
auo: fuitcnim Aurora Titanis filia, qusmifta fratri Adixo peperit iili ventos,
gigantes robufti/Iimos, autorc He/iodo in Thco- gon et ApoIIodoro lib.
i.Bibliothec.Hinc Brixianus Pylades Iib- 1. Theogon.fic ait ; Aarora AsirAopeperit
Titaniafratrt A^rA^s^vitoSjOi^Hi freta longa premUt. Vndecciam eofdcm
Aftrxosfratresappcl- lat Oaidius i^.Metamorph- Aeraq\ ^ tumidii fuhitis
cbcuffibtis Aquor Afir&i turbant, et eunt in pralia fratres. Tum miferos
nautas] Epiihcron couuc- niens,vt illudeft Lucani Iib.8. miferosq-yfallentia
nautas Sidera non fequimur . Anchora iacia] Naurxanxij ad ancho- Ortog ram
confiiguinr.Solent quidam dubicare, phia fwiibiudumne fit anchora^ cum
afpiratio- chort \\^,:kv\ancora.Qno pado fcribas,meo iudi- cio,parui refert.-
fi enim autoricatcm Val. Probifequaris.fine afpiratione fcribes, ille enim
dicir.tria cantum nomina Latina poft c afpirationem h^h^rcLurcho^Fulcher^Or'
chw. Cui videtur adftipulari Graecum a.yiL'jpet- quod fine afpirationc
profercur. Vliis camen fecus fuadet. Fiu4 erga h&mines Delphi)>].^i\etV7pcv» TOf.id
eft, amicu-s hominum^. 'De pietate delphuii III iiomincs piufa dijcimus Em-
blem.yG. quibus adiungo, delphinum ob ^^^^ amorem inhominem elTecapicalemcroco-
diIihoftem,quononeft aliud infeltiusani- mal hominibus. Infuper in delpliino
ma- gnaeft charicas erga iilios, quos eciam a- dulcos diu comicacur. Aucor eft
Ariftocc- leslib 5 de iiiftor anim. Sic rexanimopa- terno elfc debec in
fuos^alioqui no eft rex, fed tyrannus,vtin Politicis docetidem A- riftoteles .
Tutiiis vt poffit] vt firmiiis &fccuriLis figi poifit vadis pelagi . Nam
anchora pcr metaphoram pro refugio &fecuruatc po- nicur.Vide prouerbinm,
Anchora domu^. Anchora quodnautii] ^nchora fymbolum boni principis.quo fui in
fiibditosoffi cij admoneatur. Vide
prouerbium, Ancho ram facram foluere . f uic autcm anchora prasiidij et falutis
typus, Pienus lib. 45» Hierogl. Ad gloriam et felicitatem rctu- lit Pindarus 6.
Ifthmiorum : Si quis, inquit, hominum fumptu et labotc di- uinas virtutes
exequitur, Deus illi a- mabilem gloriam prsftat • et nh) ^^pos oKI^qv ^elKKtT
eiy/,vpci\j ^iOTifxof icav. id cft : TeUcitatvs iactt anchoram dtuinoho- nore
au^us.Quid fi huc rcuocemus aurcri, Pluiarchi monitum e vita SoIonis:quo to- co
dicit^Senatu velut anchora firmari cmi* latem.Memini et Euripidem in Hccuba,
Polydorum gcntis familiascjuc fuae ancho- ram iiomioare, cV i^ovos otKuv
ayv,vpa.r. Emblemata-». diy efJLeov-qui iam folm genervs fuperejl ancho- ra
noHri . Arirtides orarione Paiiathenaica prima,(licic Grascosomnes vbi vifos
fiiiflc in portii quodam duabus nixos auchoris, quafi geminofultos praefidio .
Rcferhuc iid2g\\xtn,Anchons duabm fHltm . Praeclara prajfenri Emblcmatc
cov\unzi\.\tyveoiJL\] yl^rinceps fubditorum in- columitdtem procurans . qua: fimdis
mihi videcur fententiaj Marcellini Amn)iani, qui i^.lib grauiter
pronunciauit,Imperiri curam efiTefalutis alienas . Principes enim debenthabere
perfpedum, fe fibi minimc natos elfe, fed ad publicam omniuni quie- Of.i^.
tcm.Qnadrat huc optime illud Xenopho •ttXeno '''a.7ro[j.vi)iJt.ov. vbi facit
Socratem di- 'htulo (P"t3ntcra cum Dionyfiodoro:Quam ob ^ cauflam, inquit,
Homerus appellat Aga- memnoncm 'TtoiiJAVdL Keccov, uifi quod vt paftor fuarum
ouium curam haberc de* bet.quohabcant, quae funt ad vi^flum ne- cc(Taria,
ficetiam Principem curarecft ne- cefle » quae popnlo expediant . Non enim
tantiim laudatur Agamemnon vt KpetTe- pof cu^fAiiTth,Ccd maxime vt i^A(Tth.ivi
ee^cfc3"(5V,qui non fc modo bcne regerec,fed €tiara fuis felicitatis canfa
eflec.»^ ydf ^0,- trtKtvs eupitTcu, i^tveiietVT^ KcLhcof iTTt- lAihHTeU, Ahh*
heCY^ 01 ihOfJLtVOl^tATi' Tov, eu TT/jfltTTK^r/ . Rex non eligitur vt fui curam
haheat,fed vt per ipfum, qui eum tlegerunttin felicitate viuant.Hwic fimi-
lccftilludex Spartiano, faspenumcro in f oncione et fcnatu dixiflc Csefarem
Adria- num,ita it Rcmp.gcfturum,vt fcirec po- puli remefle,non propriam. Et
Capitolin. Antonino Pio:Huius primnm hoc fertur, quodciim ab vxore
argucretur,quafi fuis parum rcli6lurus,dixit,Stulta, poftquam ad impcrium
tfanfiuimus,& illud, quod habuimusante,perdidimus . Elogium et - .. hoc
vcridicu Traiani ex Plinio lib. 3 .epift. J I ^® ^""^ quidem ciida
fub vnius aibitrio, tiat 10' ^^^- pj.^ vtilitatc communi folus omnium *
ciiias,labortsqiicfufcepit.Idem panegyri- comagniiiceiitius: Rona confcientia
priD- cipatum fibidclatum acceptat.qui iioiiifi animo feruandi illud acccpic,
&. quem ip- fius Reip. vtilitas et vox ad illud arceflit, nonfua. Idem
ibidcm: Qiiod precatuses, vtilla ipfaordinacio comitiorum bene ac felicicer
euenirct ncbis,Reipub.uonne tibi tale eft,vt nos hunc ordineni votorum co-
mitcere debeamus: Deos den:que obfecra- re,vcomnia quse facis, qua^q; facies
pro- fpere cedani: ribi, Reipnb nobis: vel fi bre- uius fit optadum,vt vui
tibi,in qno& Ref- pub.&nos fimus. Cicero S.Phiiipp.O dij
imraortaIes,quam magJium eft perfbnam in Repub.tueri principis, quse non animis
folum debec, fed etiam oculis feruireci- uium ? 111 ud Ifocraceum perplacet ad
Ifocratps Nicoclem, regem Cypriorum : if)y^^.i- locm» V0{ yi ^^v IvdL tS}v
r/roKKeov, a.K- Kei 'WoKKcov ovTet Tvpctvvov,fXi) Ttiv dvTih yva>y.i]Vi')^V
TO^i^a.KKoify fJDf^i t<* cr-TTK- (S^etlct TcoV 'PTpctyy.a.Teov, fAnS^i Ttf^
gu^po- VovvTets Tcov OM^peaTreaViTctlf ^S^ovoui AVet, KplveiV, AKK' iTTl Tmv
TTpct^ieov Tcov ^ilJLcav dvTolf ii^oKi/xei^HV . Oportct exifli- mes te non vnum
ex multtijed multorum principem exifientemy non tuam ipfiui ha^ bere mentem cum
alijs i(id eft,aliorum in- fcruircafFedibusdeberej neq-^honej^a con filia,neq-^
reffe fentientes homines volupta^ tibui Aftimarejed vtilibti6 aSHonibui pro-
^^r^.Coronidis locoadduco Epaminondas Epamina Regisexemplum, qui cum Thcbani
dicm dA exem^ feftum agercnr, omnibusq; libidinibus et plum . corapocationibus
indulgerenc, fadus eft / cuidam h familiaiibus obuius, fqualidus et cogitabundus.
Admirance illo, roganre* quc quid tandctt) cfiTet rci, quod folus ad
cumaffetflHS modum obambularet? Vr vo bis,inquit,omnibus cbrijs ac focordibus
ef fe liccat. Innucns cum maximc vigiladum cffe principi,quando populusmaxim^
in- dnlgecgcnio.Nunc a priucipe ad fenatuni appellamus, 6\ S Andrex A. In
Senatum boni Principis . EMBLEMA CXLV- DIALOGISMVS. IJPFIGIES mambus trunc^
ante altaria diuum Hic refident, quarum lumine capta prior • Signa potejlatis
fumm£ ^ fan5iij^ Senatus Thebanis fuerant ijia referta virls . Cur refident ?
Sl^ia mente graues decet ej?e quiet/t luridicos, animo nec variare leui, Cur
fine funt manihus ? Capiant ne xenia > nec fc Pollicitis fle5ii muneribmve
finant . Cacus at eH Princefss quod folis auribusy abfquc Affedu, conHans iufa
Senatns agit* COM- ; Emblemata. 6ip COMMENTA RII. L II. }ns Em JtCM ex II
CON8rLIAR.IORVM C?tlIS tO- gatus afTiJer vcnuq; regiui (oMo Ic- cato.-quorum
matms ambse abfcina; runc, ipfe vero rex captus ocuiis eflingenclus cft.Sed
nofter pi<5lor iu/liis eiTingeic prin- cipem caecum,videtur ca:Iatori anfam
pra; buifle,vc videnreni expiimeretj& confilia- rios caecos . I D agalma iudicum Thebanorura e varijs audoribus
peti po0e fcio • Certe Plutarchus attigiclibro de Ifide et Ofi- ride; quod idem
Sermone 44. Stob^us re- tulit ex eodem Plutarcho; his verbis ; 7olf oy.
1X0.0" IV y a>{ eiJ^eopov a.[j.ct Ttiv S^iKCfu 07UVi)V )C5«
dLv(v7ivy^7ov ^o-ctv, id t{i'.Thebt4 imfigines con^piciuntur ludicum mnnibus
cciYentes\cit fummi ludicts imago conniuet ocults : eo quod iuflitia nec
muneribus cci- fi^nec hominum vultuflecti debeat.Aloa- tusipfe Oratione quadam
in laud5 luiis ciuilishaic ait:Chryfippus luftitise imagi- ncm itaexpreflit,
vtpuellari virginis for- ma, afpedu vehementi, himinibus oculo- rum aceriimisconfpiceretur,
quod vide- licetiudicem incorrupto efleiudicio, fan- Oumjfeuerum, contra
improbos inexora- bilem,viac maicft<itc 3equiratis,verita:isq; terrificum
elfe oporteat. Q_uapropter me jnoriaeeft traditum, vnagiftracuum ftatuas a
Thebanis ita folere formari, vt fine ma- nibuseffent; Principuni vero claufis
ocu- lis,nimirumeamiuftiti5enaturam efleoftc dentesjvt incorrupta fit, nec
pretio preci- busve,aut alienae vlli voluptati cedat. No verebor 111 vfum
raperemeum, qu^eretu- lic audor induftrms,nailc5eque ledionis, Alexandcr ab
Alexand.Iib.^.Thcbani, in- quic,vtincorrupcam iuftitiam (ignarent, nec variari
gratia, ludicum imagincs flne inanibus,Principis vero flfie oculis in foro
propofuere, vc fignis oftenderenc, ludices afFedibus capi non oporcere;
cauflaq; de- finita damnacos vndecimuiris poenis affi- ciendos cradebanc Huius
rei quoq; men- tio fic ii) ikdagio, Scarab^t^^s aquilaquArit . Nuuc fingula
fufius expliccmus . EBFlGlEi manibus truncA] fimuUcra manibus cruncatis . Ante
altaria diuum] facris in ^dibus, ia templis Deorum, Lumine captaprior] prima
effigics,qu? Frincipiseft, oculiscaret. Signa potefiatvs fummdi] fymbola confef
fus optimi Principis, U integerrimi Se- natus . Thebanvsfnerctnt] inuentum
fu-ic viro- rum prudencifliraorum ex ciuitare Theba rum in Grrecia .
Currefdent?] Conftatex veteribus iu- dices federe folicos,cum quid ftatuendum
elfcc^vc clare luribus exprefllim eft, c-fin. de reiudic.lib.6.1 qui pro
tribnnali^fTeod. ^"^^^^^ tit.Itaetiam luftinianus Nouella S.Deiu- ^J^^ J^'
dicibustSedcbiinc autem,ait,hi pedanei iu ' dices continuc, et nunc in regia
bariiica,ia quibus&. tunc donuinculis iudicanr. &c. Idem in Nouella,vt
ab illuftnb.& quifu- per eam djgnit Secundum quod, ait,datil efteis
fuperhoc piiuilegium,ne cogantur aut federe cum iudicibiis cum iudicant, aut
itare rurfus ranquam litigantes. Mar- lianus lib.y.ff. Quod raec.cauf Confeftim
autem pro cribunali te fedentem adijc.Sic inl.i lF Ad fenar. Tercyll.
fedeiedicitur Frastoi.-Confeftim aucem fic eiicaccipien- dum,vbi primum poruit,
id cft, Piastotis copiam habuit huic rei fedentis. Etin I.7. fF de in
integ.reftit. Confcftim autem pro tribunali tefedente adijt. Bonifacius m c
fin.De fentcnt et reiudic. in 6. Sententia, air, quara lcriptam edi, a iudice
litigacori- bus non recitari,vel quam ab ipfo ftando • nonfedcndo profern.
contingicnullius pe- nituseft momenci.Gellius lib.7. De Scipio ne;Et quodam
die,ait,ius in caftris fedens dicebat.Plin.Iib^5.cpift. Sedebanc ludices,
cencumviri veneranc,obferuabanc aduoca- ti fi entium longum,&c. Cicero pro
Rabi rio; Accufaui de pecunijs repetundis, iu- dex fedi.Idem ibidemrModo vos
ijdem in A.Gabinium iudices fedutis. Apulcius A- polo^. I. Quod fi modo iudices
decaufa ifta {edeient CFabricius^&c.Proper.lib.j. Minos fedet arbiter Orci
. Idem libro 4. pofita iudex fedet Macu^ vrna . Sedentautem vel ideo
iudices,quia eosgra ues,quietos,& conftantesefle oportet, nec Sedera facile
commoueri, vt habetu rapud luris- ^^^^^ ^'^'
confultosinl.obferuandum.fl^deofllic.pr^ ^^"^^ ^j^ fid.HincPlautusin
Moftellana : Himio plus fapio fedens, SufFca- 6zo Andreae A. Ajfectu4 fedati in
iudtci- IsitmtYct iion dent accipi ^ iudici' bus . Siitfiagantur quoqi uctx
literaj.vt Exodi j8. Sedit Moyfes vt iudicaret populum, qui ei atliftebat a
mane vlq; ad vefperam. Cui dixit letrorCur folus {edeSjik omnis
populusprsftolarur? -Sic.Et ex verbis Da uid dicentis:Exomnibus autem
filijsmeis elegit Dominus Salomonem, vt fcderet in tluono
regni,&c.i.ParaIip.i8.Quin et no uo Inftrumcnto.dicente Chiillo A poftolis
fuis : In regeneratione cum federit Filuis hominis in fcde maieftatis
fuacfcdebitis &: vos mdicantes duodecim tribus Ilrael.De ic cnim magni
momenti confulturos opor tct efie animo fedato et benc compolito, talis autem
magis efle poteft, cum eciam corpuseft quietum.Cicero ad finem proce mij
Dialogi De claris Orat. Sed quo, in- quitjfacilius fermo explicetur,
ledcntcs,(i videtur,^igamus . Cnm idem placuiflet il- Jis,tum in propatulo
confedimus.Hxc il- le.Perfonae Dialogoruro fedeie vel dicun tur.vcl
nuelliguncur.-Dicunturquidcm in libris Oratoris, inquasft. Acad. in lib- De
iiat.DeOiUm, in i^hasdro Platonico: Inrel- ligunrur libris Dc finibus
quatuor,in Lx- lio.in Catone,& multis PJatonis Dialogis. Ccrtc M.TuIltus
videtur iemper ambula le.cum Peripateticum 3git,vt 5 De finib. i.De diuinat.i.
Dc legib. alias vt Acade- iDicum,vultfedere,quo fignificet aliquid ftabilius
difleri . ^ia mente graues'] Ariftoteles in lib. 4.de
moi:b.defciibensmagnanimum,inter aiia,hasc addit : Iiiceirus etiatr» magni viri
tardusfit necefle eft,vox grauis, coiiHans, et firma oracio . Ncc enim aut
feftinai is, qui p.iucis rebus ftuderjauc vehemenseft, cui nihil magiuim elfe
videatur . Huc illa Calhftrati verba apranda, qua; habenrur I. I9 ff-de
oflic.Prxlid- Sed et m cognofccn- do in, neque cxcandcfccre aduetius eos, quos
malos pucat,neq; in precibus calami- toforum lacrymari opoiret. IJ enim non eft
connantis& recli iudicis, cuiusanimi motum vulcus detegic.Ha:c ille .
Curfmefunt manibui}] ne videlicetius dicentes vel fenatores muiiera
accipianr.fe ve donis aut promiflis quoquo modo cor- rumpi patiantur Etenim
inter lcges,quas Dommus in Exodo pra:f ribic iudicibus, ha:c eiiam rcfertur :
Nec accipiesmunera, quaret am exca^cant prudcnres, et fubuer- tunt verba
iuftorum.Et in Deuteronomio iterum ficiudices monet:Non<ccipiespcr fonam nec
niunera,quia muneraexc^canC oculos (apientuni, et mutant verba iufto- rum.Xenia
et dona (inquit Ecclefiafticus) cxcjBcantocuIosiudicum, et quafimutus in orc
auertitcorreptiones eorum • Quod etiam uirc ciuili,legibus,& grauifldmis
ho- die prohibctur pc]enis,vt inl. plebifcito, fF. deofficio praefid.vbi
vetatur,nepraefcs mu nus donumve capere,nificfculentum,po- culentumq; quod
intra dies proximos pro digacur.Et grauius Authent. fcriptum cft
exemplar.§.quapropter,iHfin.colI. i.Imd isetiam, qui re^fle quidera iudicat,
pra;* mium verd remunerationis vel foliim cx- pcdlacfraudem in Deum
perpctrat;yc cle gantilfime in c.qui re(fle,& cap.non licet, ii.q.^ .1
venales. C- quando prouoc. non eft necef Apud Gratianum fic:Cic6 vulnc ratur
auro iuftitia,nullamq; reusculpam pei timefcic, quam redimcre nummisexi-
ftimat.Pauper dum nihil habecquod ofFe rat in iudicio,non folum contemnitur,fed
etiam adiscrfus veritateopprimitur,i.q.3. Vel prece, vel pretio mall verum
exami' nat omnti CorruptU6 tudpx. aicilIe.RefertPiinius 8.Epift. lulinm Baf
fumaccufatum repetundarum, quod in Eithynia qusedam munera ab amicis pro-
uincialibus accepifl^et . Lex cnim dona et ^, munera a magillratibiiS accipi,
imo vcro " et quii emi vefat,nifi vivflus quotidiani caufla.Hoc tamcn
addamus licet: Non in ^^'^Z'' totum xeni)s abftinere debet proconful,' (ait
Vlpian-in 1 6.fF.de oftic.proconf ) fed modum adijceie: vt neq; morosein toru
abftineat,neq; auaremodum xcniotumex cedac ; qua de re verba b^ec funt Seueri
et Anronini:Quantum ad xeuia pertinet,au- di quid (entimus. Vetus prouerbium
eft : jfVe 7[du\ncLf>i7i '^ra.vToTe, yrg 'Tretpoi 'ttoLv' Tiwi/.Nam valde
inhumanumefta ncminc accipercfed pafllm viliflimnmeft, et per
omniaauariflimum.&c.Qua ratione Plin. epiftol.j.ad Seuerianum.air, m
caufisagcn dis& exercendis iudicijs nonmodo pa<5lio ne, dono, munere,
veriim ctiam xenijs Cc (emper abftinuifl!e; vbi rctfle fubijcit.opor terequas
funt inhonefta, parumque deco- ra,non quafi illicita,fed quafipudenda vi- tare
. Sic Spartian tradit Pefcennium Ni- grum falariaiudicibus epublicodari vo-
luiife.necuieflent oueri: adiecifleq; iudi- cem nec dare debeie,ncc accipcre.
Videfis qu9 Emblemata^r 6zi ^tweliac Captt re Emblcm. 3 1 . dida fiinr.
Capiantne xenia] Xcnia propiie fiint xnuncra hofpitaiiratis, nam ^ivcs 3 ho^es
cftjfiuc percgrinuj. Scdiam vfu veiiir,vc pro quocunqjmuncrc accipiarur •
CdLCHi at eft Princeps] Oculus in Hiero- glvph progratia,feu,vr ira dicam,
fauorc Itt ejje vuirparur, vt traditlib.53. Pierius. Non f fes, cftquod
Aifpicionibns aut coniedluris ali- quid vfpiara tribuaripfc iudex, neclirigan
tium vcrbis ha;reat,fed probationibus ma- nifeftis vcritatcnj inueftigct.Qtiod
elegan- ticompjcxus cft flionofticho Poeta nefcio Kede Ute pronuncies tnift
vtramq', fartem prius audierts . Decretum iddicitur propri^ quod caufa cognita
pronunciarur a iudice : nec cnim decreriirn dici poteft, njfi vtraquc audita
partcTertuIIianus ApologcticorRcfpon- dendi.altercandiq; pote^as patct, quando
ncc liccat inauditos et indefenfos omnino damnari . Huxc conucnit 1. i. C. de
con- dem.rcis;& vcrcnim confuctudo,qui reos no qifl auditos
condemnabant,quonia qui audiri non cftent,pro indemnatis habeban- turjCX
Lycurgilegibus; vttradit Valer. Max- cap.Dc tapienterdidis et failis.Tri- tum
illud c Solonis elegijs : itp-^^eov a.Kt6 J^tKcuav K dJ^tKtov . Magiflratum
gerens audi ^ iulia ^in- iujla . Tnlliusad QJratrcm cpift. 1. Conftantia eft
adhibcnda et grauitas.quse rcfiftatnon folum gratiaf.veriim etiam fufpicioni.
VI- j)ianus ICijfdem infiftens vcftigijsj.genc lalitcr 24.ff-defideicommin'
libertat. Nc aliqiiam, alt,
ambitionis vel gratia:fufpi- cionem Praetor habeat . Plinius Secundus
^.Epift.i.Primum religioni fua» iudcxdc bct patientiam, quse magna pars
iuftitia? cft . Succuriit Jaudata illa Hieronymiad- monitio.* Alicnum tc a
pcrfonis omnium icddc iudicio,ac propter iuftitiam rn iudi- cio paupcrem non
defendas, nec proptcr gratiam diuiti indecenteraftiftasjaut fi no
pctcsfaccrcjcognirionem refpue canfaru. Mcmini mc legcrc Athcnicnfcs iudicia dc
c^dibus habituros,ad Areopagum, Mar- tis vicura,irenodu foliros : ijsq; quicau-
{asdiccrcnt, a^Fedibus abftinendum fuiftc •cftatur Ifociatcs Arcopagitico. Nolcbanc
cnim ludices mifcrabilium
pcrfonarum iii tuitujvocisq; lenocinio, quod magnas ad flc(5lcndum,pcrturbandumq;
vires^habet, commoueri.Longe alia Romanorum
con fuctudo fuit,qui
quocunquc modo iudiccs ad iracundiam vel mifcricordiam flc<flc- bant:quod Cicero
faccre folct in
peioratio nibus. Celebreeft
cxemplum Sergij Gal-
baj,qui reus a
Libonc tiibinioplcb.accufa- tus, quod
prartorcontra fidem Lufitanos
quofdam interfeci/rct,cum nihil
haberct> quo fe purgarct, paruos
fuos liberos flens commendare coepit; quo fadto itaiudiccs permouit, vtnihiliu cum
grauius ftatucrint. Hanc rationcm producendi rcoruni Jiberos
Fabius lib.^.cap.i.nicmorar, vt et
Valcr-Max.S cap. i.camqj tci vfurptitam
memini a M.
Tullio, ncmpc pro
Flacco » proSyllaj
proSeftio. Idcmin Planciana
fic:Nou opibus contendo,non
audoritatc» nongratia,fcd precibus,
fed lacrymis, fcd
mifciicordia,mecumq3 vos fimul miferrimus et optimus obtcftatur parens: et
pro vno filioduo patres
deprccamni. Pro Fonteio: Tenditad vos virgo Vertalismanus fupplices cafdcm,
quas pro vobis Dijs immortalibus
tcnderc confaeuit : caucte
nc pericuiofum fuperbumqj
fit,eius vos oblecrationcm
repudiare, cuius precesfi Dij afpernarentur, harc fahiaefte non pofl!cnr.
Quibus cx locis intcIJigiraus, quam gra-ucs ille motuum faccs admoueat, vt iudicum
aniir.os ad lenitatem et mifericordia
impeliar . EpiGRAMMA^e ipfum
fatfs clare cxplicat,& nos iam multa de eius inrentro ne diximusifcd
rcftantadhuc quxdamcir ca otficium iudicum et fenarorumadmo- nenda Et in primis
lcgibusdiurnis&: hu- manis iudiccsa muneribus capiundis ab- ftinere
debcntjcft enim oblariomuncrurt» tinea rcgiminis,vtinquit Caffiodorus.Id- circo
hic truncis manibus pingnntiir.-quod non praeterniific Pieriivs Iib.3 f
.Hierogly- ph.Adhaec omnes fedenc,qu6d aniraus co rum debeac eflc oprime
compofirus, nec hincatqjhinc fiedi,qnodeft icnicatis: fe- dendo ctcnim et
quiefcendo fic aniraa pru- dens,ait Philofophus.Euftathiusad Iliad* nocac
ftatuas Mineruar olim omncs fc- dcntis fpecie fieri folitas Interdum cnrm
fedcre,idem eft quod confilium caperc, vc apud Plautura is, quiniraioplusfapcre
fe fcdcntcm aft«rit. Vulgatura4»e cft illud, RomMnO' ru fiudt^ in iudici hu4
fie- £iendii • Cur Je- deantite^ dices, Sedeye- pro cofnS-' tare »
AndreaeAIciati Roaiaiiiis (cdcn.io vincit,id cft,cotirultan* do.Pier lib 45.
Lubeiis hnc referrcm cjua» de iulbcias im^giiie olim a Carneade ex- preifa
Gellittsaddotauit Iib.14. cap. 4. fcd ejiiia libereft iii omuium maaibus,
facil^ tranreo. Vclim pscius id obferaari diii^eu tetr.quae concise lib, i 4.
Hiftor. vax.fcripfic Aeliau.Olim apud A:gypcios cofdeni fuif fe ludices, cjui
faccrdotes eraut : quorum Priuceps natu maximus in omnes ttacuen- di ius
habebat, quem omnium oprimum acqucarquiHimum eflfe oportebat. Iscirca collum
imaginem c faphiro gemma confe (ftamgeftabac, quas Veritatis nominc nun-
cupabatur.Atqui.ait ille.Iudex veritatcm noii tam in lapide fculpcam auc
exprelfam circumferrcquam in animo nficnteque in luiicx no fitam et infixam
habcrc debct . Quod au- fit a.cce- tem Prasfes oculis captus /ic, figinticacn c
ptor psrfo illum auribiis tanCLim,abfq; omni affedu nnmm» feu perfonarum
refpedu vel accepcione, confiancerac iufte fenacus dccreca iulfaq; pcragsre
debere, finegratia iudicare, fine odio,amore,vel proprio commodo caufas merita
cognofcerc et difccrnere,iuxta tex. inc.fummoperc,ii.q-3. Nam vt pie mo- net Ifidorus
Iib.4- de fummo bono; ludi- ccs iniquierrant a veritate fentcnti?,dum
rcfpiciunt qualitatem perfonx*, Scexulcc- rant fcpc iuftos, dum improbe
dcfendunt Alpho}ifi iuiqiios.Hxc illc Vnde Alphonfus A rrago diciam, fertur dixi(le,fi fibi concigillec na fci
temporibus,quibus Romana Refpub. florebac, fe conftru<flurum fuilTe contra
curiam tempUim loui Poficorio, in quo, priusquam vcnircnt infenatum Patrescon
icripti, od{um,amorem, ac priuatosafFe- ^lus omnes deponcrcnt. Allufit ad
prifco- rum morem, qui louem multis cognomi- nibus infigniebant, nunc Stacorem,
nunc Gamelion,nunc Gencthlion.nunc Pbilion, iiuncXcnionappellances. At (i
tammulta polHc Iupitcr,illud in primis praeftandui* eracvt in fynedis.in
uidicijs,iu fcnatibus, ia quibus de Repub-conful tatur,nihil ha- b^rent
moaienti alFedus priuati : nam hi fant, qui frequenter et ciuitatcs k rcgna
belliscommictuntjac peflfundant dcniquc. Panormitanus lib j.Apophthcg. Alphon-
fi.Ncq; amicorum habcndam clTe ratione ludex notat Ciccro 3 .Officiorum,
diccnS;Ncque qualu < contra Rcmpubl.ncq; contra iufiuraduiw fedi^et ac fidem
amici caufl!a vir bonus fcciet, nc fi iudex quidem erit dc ipfo amico. PoniE
enim perfonam amici cum induit iudicis. Nam (i omjiiafacienda fint.quacamici
vc* lint, non amicitia» tales, fed coniurationeS pucandai f.inc • Quocirca non
oculis vta- tur,fed auribus,ne cito moucatur:& cum ipfi dicenda eft
fententia,mcminerit fe Deu habere teftent, ideft, mentem fuara, qna nihil
ipfededit homini diuinius . Sed aec pauperi qnidcm iniudicio mifcricors fic
iudex:vt Exodi z^.&c.nc amiiro.vhi pul- chre Auguftin. 23. q.4. Asquumautcm
oninibus omnino fic iudicium, vtitama- gnum iudicetac piruum.cap.nouic,de iu-
dic.Hoc quo exadlius fiat,iurciurando ad- ftringendos cflTe iudiccs omncs
minorcs fao eicumeft in Authca iufiuran. quod praeft. abhis.§.&
a;quus,col!.2.praetercos,qui fu periorc non recognofcunt.His tamcn fi fc- cus
fecerint,terribilius iudicium erit ; Deo narnq; infpe(ftorc adhibito,caufas
profcrcf dirimcndas.vt in l.rcm nonnouam.§.cuni igicur.in fin.C.deiudic.
Aducrtant igiturj moneo.caucant et crubefcant noftri fsecu- li peruerfi qui
funt iudices,a prifcis olim, et plane ethnicishominibusincorrnptaa- nimi
integritate fuperari, vt quibushu- iufcemodi pcrpctrare religio crat.IIlisaa-
tcm Chriftianis longc maiuscfljc piaculii, iniogehcnna! fupplicium imminerc
pcr- pcndant,iuiibu$ et teftimonijs ia ^dduiUjlr Emblemataj; Confiliarij
Principunij. EMBLEMA . TJT BROV M gemtos, magnum fertur AchiUem In Habulis
Chiron erudijjfe fuis . Semiferum do^orem, et femivir^m Centaurum, Afsideat
quisquis Regibus ejfe decet. Eji fera > dum violat focios, dum proterit
hojles : Bjlj^ homOy dum fmulat fe populo ejfe pium. COMMENTARIL CH I R o N
Centaiiriis fiipeiiore fui amica Phillyrain infula Phillyfeidc coi-
partehomcequus infcriorc,fepofitis ict,Rhea vxor cius fuperucnir.cuius pras-
•rcu et pharetra,ferula armatus pucros fcntiam veritus fe in equum conuertit :
«Uquosclocet.Pidor nofter Cctanroaliud cxinde natuseft Chiron,ab vmbilico fupc-
inonftrum addidit* ncmpccquo vngulas riores partes corporis habenshominis, in-
bifidas . ferioresequi,vt rertatur Apollonius lib.a. CHIRoN cx Saturno et
Phillyra O- Lacftantius tamcn ex Pelopsea eum conce- ccani filianatusfcrtur.
Nam vt autor cft ptiim efle dicit j Suidas Chironem vna cus 5«ruius iu 5.
Georg. dum Saturnus cum relTquis Ceiitauris Ixipnis filium efl!eccn^ fcv. 6z^
Andre^ A. Chiron tHS fcr.Hic cumacJoIciiiffetin {iliiasabijt,pn- nuisqi vires
hcrbanim obferuauit > vr aii- <n:or clt Pluiiuslib.y.cap. 56.A quoetiam
«omen acccpit herba centaurca, qua: et Chironion,de qua videatur Plinius lib.
ij.cap.dT.Ruclliuslib.j. cap.6.&7. Mal- ihioius,& alij Prajter
cognitioucm herba- ruin, rcrumquecoeleftium fertur Chirou mirificc fuifTc
cithara: puifandar peritus €)ua ctiam rationc nonnullos morbos feda- uit,
vtaitStaphylusIib.^. rerum Thella- lic.& Boetius in Mufica. Apud hunc cum aliqnando
Herculcs diucrterer,illeq; Her culisfagittas vcncnohydra: Lerna^as illiras
trailaretjfimulquemiraretur, quod tam breuibus fagictis tam magna Ccntaiirotu
corporauiterircnt, vna illarum in pedem tiusceciditrqui dolorc vulneris diu
difcru ciatiis, ciim natuselletci immortali pa- tre,mori non potcrat. Qii^are
Deos preca- tuseft,vt fibimortali eflcliceret, vttcHa- tur Acufilaus,&
Cratinus,qui huius argn- mentiaclum compofuit.Id vcrocum lo- tnter jtde ui$
commifcr3tioneobtinuiiret,inter fidera reU- £^^jt relatus,&in illud fignum
Zodiaci con Merfus,quod nunc etiam afagitta illano» menretinetiatqjitaformatur,
vt videatur fagittam e vulucrc cxtraftam oftcntare . Ha:c magnaex partc ex
Hygino. Ouidius in 5. Faftor. idcni profequitur, fed latius et elegantius .
Vndemirari poHis Zenodo- tum,& Chiliadum autorem in Prouerbio, Chironium
vulnm. qui fc ripfcrunt Chiro- ncm cum cxteris Ceiitauris, quibufcum Hercules
pra2liatuseft,inrerijffe. Hic itaqj Chiron non modo Ceiuaiiros cazteros, fed
homines quoq; iuftitia fuperauitjquod te- f^atur Eunpidis Iphigenia ni Aulide
his verbiS i JEgo liro a. pio ecLHcatnsJum puer Chironey mores fimplices
tantHtn imbibi . lile enmi prascer AE^culapium, &aiios Heroum fiIios,ctiam
Achillem inftruxiiic fcrtur, quem praeter citharzc pulfandje ar- tcm,&
vllim herbarum,periciam venaudi et iaculandi,& artis medicse,Ieges ^quica-
tis& prudentias docuic, vt tradit 5taphy- ius lococitato.Vtcnim ait
HomeruSjfccit eum oratorem verborum, fadorum vero lerumridciK S^lS^AVmiliVtU
Tc^-cTg 'TTU.VTct fJLvdaV Tg pMTWf' ifJitVCU, 7rpi)K7»f>s(; 7t ip.yuv .
AchiUes a Chiro ne erudi- tfts . Id quod •tiara ab ipfo Alcia to eipHcatiini
cft lib.i>. Parcrgon,cap.i 3 . his omnino vci bisrln Grarcis
audorJbusamiotaui,a Chi» rone Ccntauro Achillcmjaliosquc Rcgum filios cruditos
fuiflt fingi.quod folcant do dores et coniultorcs^ Pnncipum natura quidem
fcriclTe, et prompium ad afpcrio- raingenium haberc:humanitatcm vero iii
fpeciem tantum prae fe ferre . De Chironc porro phirahabet Statius in
Achilleid. Sc Orpheusin Argouaut. Vjdectiam Mytho log.Nat. Comitis HEROVM genitos ] Libcros Hcroum . Nam prxcer
Achillem etiam Aifculapiu et lafonem erudijt Chiron . Magnum fertur Achillem ]
Magni co- gnomen paucisquibufdam, et ijsilluftri- bus tributum eft,vt
Alcxandro,Pompcio, &alijs. PlutarchusinPompcio. Virgil.4. Ma gnom quibtf
tribHt Eclog. At^ ;it.rum adTroiam magnHs mittetHr Achilles . Ouidius ij.Metamorph. Si mihi cum magno non fit
corhmunis chiUe . Achilles dicitur quafi /Ine cibo,ab d priua- tiua
particula,& ^t\of,cibHs,nutrimentUf fuccu s . qiiotiiam primo Achillcm
aluit Chiron vrforum,leonura,aliarumqj fera- rum meduIlis,poftea ei nihil
ciborum por- rigebat,nifi ipfe Achilles venaretur fibifc- ras,quibus
vefceretur. Videin Imaginibus Philoftrati,^f^;/Z«^ cibus. 5unt qui Eufta- thio
tradcnte, dici Achillcm opincntur, quod bello yidis tnftitiam immitteret. Alij
quod liicufcs mocroie coijieccrit . Hac dc caufa (cribcndum fucrat Athilcs,
fimphci 1,& duabus primis fylIaL)is bieui- bus, vtcftapud Homerumiu primo
ver- fu Iliados Sed iden» Homerus paulo infe- riusmetri caufa duplicauit II,
vndc ob^i- nuit vfus, vt Achilhs Graece A^-^^ihhiOg fcnberetur.Non
defuijt.quiabat^oi-.quod clidolor. 8c ^va,folHO, k foluendo fciiiceC doiore
nuncupatum Achillem contendati Medicuscnim fuit,a Chironc medicinam cdocftui .
InfiabuliA in fua quafi fchola.lnferuit figmento,quod Chiron ferina; natur^ fue
riti ferarum cuim cft in ftabulis et autris ha bitarcVirg. 6. AEneid. Itur ad
antiquam filHam,fiabuU alta ft* rarum . Confi- Achu vnde Qhs, Emblemata. 6z^
Confidera, anfort^ refpexerit Alciatusad Aii(reequinam,«cabequino vcntrc
pro,coI id Virgilij ^.AEncid. qui Centauris, inter lo ventrem et formam
hominisconfurgc- quos et Chiron, ftabula videtur afHgnare rc, totamq; confpici
fuperiorcm partcm, ipud inferosjdum ait .• if^ vt equitantis hominis forma in
faciem Centauriin foYibu$nabulmt,ScyUAq',bi» intuentibus videretur. Q^uidam
putarunc formes . pofteriores tantum pcdesfuifrecqunios, at Chtron] yn^cdv,
Latine fonat deterior. priores humanos, vtait Paufanias in Elia- Vnde eft iocus
Diogenis apud Laertium . cis prioribus . At Lucreiius lib. ^ - neque Nam
confpicicns Diogenes formofum ado hac, neque illa forma cffe potuiflc Cen-
lefccntemad conuiuium cuntcm:Chiron, tanros omnino contendit . non fojum iuf
di. inquit,redibisjid eft,peior. At ille cum re- dijffetdixit Diogeni :
Reuerfus fum > fcd non Chiron.CuiiIIc:Non Chiron, fed Eu- rycion.Eratautcm
Eurycion alius Ccntau nis, qui lateinccdens inrerprctatur. Hxc ex Alciato.loco
fupra citato,qui leprehen- dit Chiliadiim au6lorem,& interpretem Lacrtij,qu
6d hunc iocum mal^ vcrterint, aut in corruptum exemplar inciderint . Eft
&apud eundem Laertium fimilisio- cus ciufdem Diogenis,cum cnim duos Centau
ros inter fe pugnantes in tabula pef- Citnt pidos
confpexi{ret,interrogauit:vtet corum "^poiv eftet . Vifiis eft de nomine
quaerere,cihTi fenfu,vter deterior eiTet^in- tcIIigeret.Q^uod etiam non rede
explica- uit Chiliadum auftor . Alij ob peritiam Chirurgiae,& ob leuitatem
manuum in tra ftandis vulncrjbus,Chiioncm nominatum volunt.Eft enimmaximum fere
argumen rum pervtias Chirurgi dignofcendse^fi ma- Kus habeat leuiflimas in
tradandis vul- neribus . Semiferum dc^orem^ qm prasceptis in- ftituatfaeuis et
inhumanis^interdum tamje aliquam prefeferens humanitatem . Allu- fum autem
videtur ad illum verfum O- uidij : Semibouemq-y virum Jemivirumei\ bouem.
IdemOuidius i.Metamorph. deChirone loquens : Semifer interea diuin& Jiirpts
alumno LAtus erat . Semiferum Centaurum.] De Centauris veio ca mihiminime
repetenda funt,qua2 ftudiose traditPaia^phatuseo, quem fcn- pfit.Iibro De non
credendofabulis.ld du- taxat c PIinio,lib.7.c.; 6. Pugnaie,inquit, ex equo,
Thefialotum inuentum eft, qui Cemauri appellati funt.Hinc natafabula, quod
biformes dicantur^cT/euHf ab Ifocra te,inferiori parte referentes equum, fupe-
/ tiorc hominej-n. Quidam igitur purarunt «,«- infeiioicm paiicm vfqj ad collnm
forma i\Un quod duaj formas tam duicrfsc fimul cfle non poflint,cum altera
vigercincipiat.du altera fenefcit ac fit inualida; veriJim etiam quod omnia ^
certis feminibus oriri nc- cefle fit, atque in omnibus vnam naturatn excellere,
cum duse formae dinerfx pares- quc viribus fimul efife ncqueant . Q_uarc ita
canit : Sed neqi Centauri fueruty nec tepore in vUo JEjJe queat duplicinatura ^
corpore bino lEx alienigents membrts compadiapotenas^ Hinc iUinc par vk, vt non
fitpars, ejfepo^ tufit. Jd licet Unc quamuts hebeti cognofcere corde^.
Trincipio circum tribus aBts imfiger annts Floret equu4ipuer haudcjuaquam.cjuin
fApe etiam tunc Vbera mamaru in fomnts laBantia quArit. J^oli vbi equum validA
vires Atate fencBa, JAebraq^deficiuntfugienti langutda vita\ Tum danum puerts
auo florente^iuuintas Occipit, ^ moUi vejiit lanugine malas : Neforte ex
homine, ^ veterino femine e- quovum Confieri credasCentauros pojfeineqy efje .
Pinguntur autem Centauri a Poetis I- xionis et Nubis fiiij ; vnde etiam Nu-
bigena: didi, quafi nubegeniti» eo quod caftellum habitarinr nomine Nepheien;
et i/2^e'A« nubem fignificat. Dicunturvero Centauii, )civ7ctvpoii Jiei 70
kzV7hv 7^ retvpHyid cft, aSiimulandts taurts. Sic etia i'7r^QKiv7dLv^ott€quorum
fimulatores Lu- ciano nominantur,id eft,equites, nec mo- do qui vehujitur
equisjed qui funt afl^ue- ti pia:dis; quales funt et aulici permulti, &ali
j quidam reguli;vt et vicani illi pra^- fedi, qui apud Gallos honorifico nomire
Gentiles homines appellantur.-i j fu nt,quos Oba^reos, vel potius Obasratos
(nefcio ob quamcaufam) vibana petulatia 1 omii ar. Aliundeducit etymon Cenranri
Tzcr^cs y.Chiliad Hiftcria 99- nimirrjm a y.iV7o)V R r Centauri vnde di- ai.
6z6 Andreae A. IV. Terina Chironvs natUYCt, Mftcehia neUius /- tfilus . »5
dLvutLS^cL nihil aH hoc noftrum argumcn tum.De Ceiuauris plura Perottus,NataIis
Comes Mycholog lib.y.cap. 4.& nos non- nihil Embicmate 1 16. fem dum vioUt]
re vera Chiron, Pnucipum coii/iliarius, ferinam naturam induiccum foci )s
feexitiofum praeftat. Homo dumfmiHlat] verfutus, vafcr, vc ille, quidefcnbitur
Emblemate 5. F E R I N A in Chirone natura varijs modis expoiiitur a
Mythologisrfed hic no tantur maxime Principum Regumq; con filiarij, quiferinaro
quidem et pluiquam belluinam naturam referur, cum fuo prin cipi praua confilia
fuggcrunt, vr popv-Ia- res fuos pecani js cmungant,vcl fuos com- znodojReipub.
procurentincommodum . Speciem humanitatis habent, cumiuftitiac et pietatis imagine populum fibi
deuin- ciunt . Et fane qui publiciboni et aequita- tis pra^textu occulte populi
fubftantiam deuorant, quauis fera funt immaniores. Huc collimare videtur
Macchiauellius, audor Iialus, de quo quid egocum ali j.s multisin totum
fentiam, nihil habeo dice- re . nifi quod exiftimero cum in ciuilibus negoti js
alioqui perfpicacem,& magni cer te mgenij virum.fed in quo tamen parum aut
nihil plane fidei (it et ver^e religionis, ■vt eiusfcripta quasdara
teftanrur.IIIe ita- que fere fic difterit capit.i S.cius Iibri,que de Principc
linguafua edidir.Primum qai dem Principi fidem hofti et ali js,cum qui bus rem
habet,feruandam efle drcit,fed ea tamenlege,ne fibi noceat.Si quid enim no- i^e
importatum iriob fidem datam Prin- ceps metuat, ei fuadet ad fraudem et aftus
•fle liCcurrcndum.Docet pcrfpicue coocer tationcm omncm legibus vcl fraudc
infti- tuiatq; perficiihas quidem hominum cf- fe,hac vero bellnarum.Sed quia
interdura |eges non fatis efte firma:ac ftabiles videau tur,inclinandum animum
ad dolosillcpr^ cipitrPrincipem enim dccercvt humanam &belluinam naturam
pra: feferat:quod a veteribus figmcnto quodam expreflfum notat in Achillis
educatione, quem e Chi- rone Centauro inftitutiim tradunt,vt figni ficarent
Principeni quemcunquchac natu ra duplici prxdicumeflfe debere.E bclluis autem
duas in primis proponendas, Lco- iiem nempe et Vulpem:iIIum quidem vi- di^^
ribus,hanc aftu et vafritie permultum va- lere: illum, vtincautuseft,non raro
fe in retia temere coniicere.-hanc, quianon (a- tis virium habeacfallaciis vti.
Q^iibusar- gumentis, parum quidem Philofophicis, iiedicamimpiis, Principemcum,
qui res magnas& periculofas aggrediacur, easq; tuto ad exitum perducere
vclic,fraude in- ftrudVillimum efledebeie, docec non. tatii TrohniKOi Avfipi
quam ct^ios . Hucfer^ pertinet Ciccronis illud cx piimo Iib.Of- fic. Duobus
raodis fit iniuria, aut vi, aut fraude:fraus quafi vulpecuia: » vis leonis
videtur.fed fraus odiodigna maiore.Cum probro daretur Lyf^ndro.quQd pleraquc
aftutia,dolo firaul et fraudegeretet, nou palam virtuteconficerct,hac parte
Hcrcii- iisgenere indignusjridens dixit:Vbi quod vellet non aflequeretur lconis
cxuuium, ibi vulpinum applicandum efle . Sentiens quod honeftis rationibus non
pofleteffici, id fraude dolisq ; perficiendum . Sed reli- (kis talibus lcouiuis
vulpccnlis,progrc4ia- muradalia. Opulett* Emblemata ^ 6z7 Opulentia tyranni,
paupertas fubiedorum_j . EMBLEMA CXLVII. TT V M ANl qmd Jple» eU corperis, i»
populi re Boc Cxfar ffcum dixerat ejfe fuum . Splene auHo, retitjui tahefcunt
corporis artus ; Fifco auffo, arguitur ciuica pauperies . COMMENTARII. IA c E T
a'ger nudus ledo innixus, cKi abdoinen circa hypochondfia in ma- gniim tumorem
elacum effingirur, leli- quis membiis tabidis et cmaciatisrlicet hic nofter
pinguiufculns appaicar, fort^ a pi- iftorcfolo ben^ habitus . H o c fait
Traiani Cajfaris apophiheg- I ina, quod Eutiopins et Sextus Aurelius Vi(5lor i«
Conftaniii feu luliani vita ira re- ftruntr jompeia Plotina, incrcdibilc diaCi
cft.quantum auxeritgloriam Traiani.- cu- iusprocuratores cum calumniis prouin-
cias agiraient,ade6 vt vnus ex iis diceretur locupletum quemqueita connenire,
Q^iai habcs? vnde habes? Hsec vbi didicerat ad- debai teriuim,Pone quod habes.
Illa con- iiigem corripuit>atq5 increpans,quod glo- ria! fu^ efTet
incuriofus, talcm poHca red« didir,vt exatfliones imprcbas derell-ans, fi- fcum
Jicncm vocarer,qu6d coCtefcentt rc R r X l;<]ui Andreae A. liquiartus
tabcfcant. Idem inuenies lib.8. Apophthegm.in Traiano j et apud Alciacu Curhene
lib.g.Parerg.cao.^. Huiiis autem rei ratio auclo CA-
reddicArifto;elesinProbIemat.qa6d j^r' ^P^^^^ multamad fe trahat maceriam,qu£,
vra defi- cederedebebatin alimentum . Conftatc cmnt . nim,ait ilIe,homines
parui fplenis pingues effici . Idem quoq; fentire videtur 3.de parr. anim.Lien,
inquit, vapores vacantes diuertit et attrahitex vcntricu!o,& conco quere
eos poteft.vt qui fanguineus fit ; quod fi plusexcrementi adfuerit, parum- que
infit lieni caloris, corpus immodico languefcic alimeiuo,& humoris
confluuio fit, vtlienofusquis euadar, &obdurefcac venter . Hoc autem morbo
affedi fplenici feu lienofi dicuntur, quales vt plurimum Stmtoni'
f""'^ Cauniiin terraCaria prope Rhodu. eifcomd. Vnde illud Srratcnici
Githaroedi fcomma apud Stcabonem, quiillosintuitus colore admodum
viridi,dirit,hoc illud e(re,quod poera Homerus cecinilTet : Tale quidem genus
efh hominum,quale eB foliorum . Cumqjillum incufarenr, quod vrbem vt morbidatjj
carperet;Ego,inquit,eam mor bidam dicereau(im,vbi morcui ambulant? 1 1 T.
HVMANl quod sfilen] quod fplen eft in Splen . corpore, hoc fifcus in re populi-
Splen au- teni vifcus eft in finiftra animalis parce, fuccosad feattrahens
craffos &meIaiicho licos ii) hepate geriiros . Lacini lienem vo- cantjde
quo Galenus iib.4. de vfu part. c. palfim Anatomici, C^/^r] Traianus . Jtfcus
Tifcum] Fi(cus,recepcaculnm nummo- qnid . rnm eft,proprieq; principis,
l.i.§.hocin- terdi6lum.if.ne quid in locopubl- Resfi- fcales.ait Vlpiin.quafi
proprix et priuac? principis funtia fifcis,ideft, fportul is, vt apiid Afconium
i.Verrina, quas nummo- nim receptacula funt ad maioris fummae pecunias
capiendas Hinc confifcare defle- xum verbum, prodeferread fifcum prin- cipis.Et
apwd Sueton.in Angufto,confifca- ta bona,qu3; fifco fun»t adiudicata . Acra-
lium vero publicurr. eft> populiquc Ro- mani, quod Plinius lunior teftaturin
pa- iiegyricorNon eadem,inquit,feueritate fi Vifci fcum, qua xrarium cohibes .
Vnde patet drarij dif difFerentia inter fifcum &aerarium; fiqui ferentid'
dem ad fifcum fpedare videntur extraor dinarii redirus:hinc confifcationes
rccentio rilHis nun^upatas.Atiarium vecd R«nw- num tributis.conftabat et
ve<^igaUbus SpleneauSio] intumefcente,tadlo tumi- dioreei imbibito fucco
melancnolico . . Tiibefeunt corporis artus]Qxiti2iCOi^O' ;fis mcmbra tabida
fiunt . Artiis propric funt partescorporis incer iundluras connc x^e,fic
did>,quod incer fear(5tencur; vndc minoresartus per diminutionem articii»
los vocamus,qu3les funt di^itorum.Hinc decirtuo verbum, quod eft per artus
diui- do . Q^idam a G rasco ap^pov dedudum volunt: et diftinguuntur arcus et
mcbra, quod artus dicimus offacuni ueruis et vc nis;membra autem proptie
vocamus cat- nem arcus tegentem . Interim faspe hajc duointer fe confunduntur •
Anatomicis artus funtraerabra ex corporis triincoex plantata, vt func manus et
pedes, Grascis vocancur xaSAct . Arguitur ciuicA pauperies] aTgumento eft
popuIi,reiq; publica: cxef^ et commi- nutae paupertas . SiMiLiTVDiNE
ofteorlicopulen I tiam tyranni cauiram efle fubdicorum mo lier. piX' Vc eiiim
incorpofe humano fi fplen fictn fitaudior et cumidior, rabem et maciem casccris
parcibns inducir : ficmagno certe regni et Reipubl.malo Piinceps auarusna
fcitur,cui nimiru m ceiifns publici, et vc- £ligalia plus a:quo placeairt . Quo
fit, vt rr.ilecrima plebecula cogacur ad egeftace et extremam panperien),cum
tyrannus in fuorum pofTefiionem violenter irruic, eo- rumqj peculiuni
depeculacur. Cercacim a dodis illud Tiberij celebratum cft r Roni TibiH
paftoriseffe tondere pccus, non deglube- ^Ufi re Qno damnabat tyrannos illos
J^Hfxo^O' pns, qui fuisabradunt quicquid poflfunt, & fi^imporcuniiis in
fifcum fuum conuer tunt,vta mifera plebecula nonpellem mo do.fed et carnes
ipfas detradas velinc.Ean dem feutenriam, fed aliis vcrbis cxpreflTam ab
Alexandro Macedone, liceris proditam habemus.Huic^nim cum difplicerent exft
dliones, eorumq; potiirimiim,qui a fub- dicisampliores ve(5ligalium
reditus,quaixi perforcunashominum iicerec, extorquc- bant, apud fuosdid:itabat,
KijTrcopov iJLtffZ TOV iK pi^aV iK7t(J.V0V7cL 70, Aatp^AJ^tft, Olitorem odi qui
radicitHi herben cdueilit, atqjabima ftirpearbores excidit.Artaxer- xes
Longiraanus diditabacAdderc qtiam .auferre,magis eiTe regium.PtoIeipseus La- gi
filius^ Ditare qua«i dite^n e/Te^ conuc- nicn- Emblemata^
liicmiasrrincipi.Malumillud Vefpadani, reipublicx fubclitoseire locuplctcs! et
i m LucriJ)piui^ t^i>dor «t£qua;i;>€ci pon-f perHiwjifc^isq^ akuid^a^^
ftas Imp^ra(t6f iotnanvisiiict6atb|icS pii-- blicasmelius a priuatis pluribus
haberi, cjuam intra vnuni Priilcipis clauftjru*^ rc leruari.Necalienumeftab
eo,quod ad Ni coclem fcripfic Ifocrates: ©•>;fc««i' IV«,in- quit, <TOi
toij KdLK^i /SctTtMu^^^i i^v rtsf p»vf ytvoy.tvnf i^iA Tiji^crtiv i^mfJLiKHtLV
^ Jrgumentum hoc tibi ftt imper^ reBe hone Jfeque adminifiretriy-vhi viXeru
^«s^qni^us prstes, iiia 4itigentia curaque locupietiores ditioreslfacJ&s
Scd ad iIIufHandum idr argumenciim,corcrrepIaCctaliaqu:Edam. Tiicodoricus
fcribensad Marccllum Ad- uocatum fifci,3pud Calfiodor.Variar.lib.
ba^ridf<irtiinatos Lticem tjrioq;^'fa,t4'.\iic argumcnto tyrannicas
rapacitatis locus quilam obuiiis ci. Ammiano Marceliino, vbiauaram fa:uitiam
Valentiniani exagt- Vale7itl- tatrAuiditas plus habcndi^inquit, fine ho- ntant
a nefti prauiq; ditFercntia,& indagandi qu^- «^''^^^^ fti]s variosper
aJicna; vitae naufr3gia,exun nimia, . dauit in hpc principc, flagranrius adole-
fcens.-quam quidam, prajtendentes Impe* wcorem Aurciianum, purgaretcntabanr .
idafRrmando, quod vt ille poft Gallienu, et lamentabiles Reipub.cafus exinanito
x- rario,correntis ritu ferebacur indiiiiresrita hic quoque poft procindns
Parthici cla- des magnirudine indigens impenfarum vc OisprA i-Epift- 2,1.
Nonquoriesfupercs, 3it, fed militi fupplemeuta fiippetercnt, &iropeH>
U*s € quemadmQdum yiiTca^ niquirimus : non ■»odo- quazras de
poteftaqtnoftr3,fed de iurc vi- Aorijeiquando laudabilius a parte fifci per
ditur, curt>|iii;^iaii3onhaberur, N^nili dominus vinicat|bpprefTionis
inuidiaeftrae- quicas ver6 creditur,fi fuppliccm fupera- reconringat .,Et
Iib.4.^pift.37-Cremcnta £fcalium tiributocum iaftiffimofunc pcn-
cliuin,crudelitati cupiditatem opes nimias cogcrendi mifccbat:dilfimulans fcirc
quod funt aliqua qua» fieri non oporteat,etianifi licet:Thcmiftoclis illius
dilfimilis, qui cu ThemiHt^ poft pug.iam.agrriinaqj deleta Perfarum, clts am-
liccnterobambulansarmillas aureas vidif- mus mo- fct hunii pioiedlas, et
rorquem.-TolIc, in- deratns . quicjh^ec (ad comicem quendam prope a- fanda
iudi(2ic^^ui^'ferijientium immiiiutio ilancem) tu qui Themiftoclcs non es: nou
eft huius il-Iatiiyi^ accjilSQ,<^AT-anturnq.<ier quodlibet probans in
ducc magnanimo lu pais illa pro^crt.tahtum fe ha^c a firmita- tc fubducit.Sed l
nobii,.qui fifci vtilitatc ftabili volitmusdiuturnitace confifterc,ex- cludenda
cft difpendiofa fempcr cnormi- tas, ncaugmcnto fuo tumens fummadefi-
ciat,incipiatquc magisdeeftc, quia imma- omaiit continitn crum.Huius exempla
continentia: in Ro- maniscxuberantducibus.-quibusomiftis, quoniam non funt
perfeda; virtuiis indi- cia (neccnimaliejia iion rapere laudiseft) vnum ex
multis conftans innocentix vul- gi vcteris fpccimen ponam.Ciim profcri- Direc
vif^eft accreuille- R^^le icacjue ideri\ ptorum locupletes domos diripiendas Ro
^ Caflioa.llD.i.Fit interdum cauflamala fi- manx plebi Marius dedilfet et
Cinna,vul- fci,vt bonus Priitceps elfe videatur . Rard gi rudes animi et humana
foliti refpeifla- ^- enim (si eiufdem Cafltodori verbis vtaij re,alienis
laboribus pcpcrccruutrv.t nullus vtrumque fubadmiratione perfej^lum eft, egens
rcperiretur aut infimus,qui dc ciui- ^•'•^ vt et fifcuscrefcefet;& priuata
ttiiicas nul li tudu fruclum concrcdare paceictur fi- fcYiptoiu bi conceflTum .
Hadenus Ammian. Apud ciuilii Cafliodorum epiftolaeft Theodorici Gothorum
regisad Senatum vrb. Roiti. (jua 1:°^'^ • Vcnantium laudat honorc donatum Co-
miti^ia!,moxque praefccTium pra:torio,qui fic principis fi(coconfuluit,vt nihil
priua- tis videretur offecifl'e.Scfimusau(flas illa- tiones,inquit, VGS addita
tributaiicfcitis, Ita vrrumque magnx fuit admirationis, quod fifcus crcfceret,
et priuara vtilitas nulla damna petff rret . la damna perfenet . Ex Aiciati
lib.Parer" gon S.c.^ notanda ha:c Pliniana«x Panegy- rico ad
Traiauum.-Quas praecipu^ tua glo ria cft, fa»pe vincicur fifcus ; cuius mala
caufla numquam eft,nifi fubbono Priuci- pe.Bene lurifconfulrus in I.jk) puco,
ff de iure fifci:No putoea delinquercquiin du biis qu^ftiouibus coiura (\(c\x
facilc lefpon dct.Certeiurisaudores vix fifci copedijs nidulferunr.yrneqj
principts boni In Au- thent, vtiud. fiu. quoqjfufTrag. Expedit Q^od 6^o Andreac
A. Quod non capit Chrifl:ns,rapit fifcus. EMBLEMA 1 L II. Veffafia tl9> fiHa
ri ti,'?., T;^XPR1MlT hnmentesy qu/ts iam rnatifi^ceraiahtey ^ Spongiolas
cupidi Princtpis ar6ia manus • Prouehit adfummumfures ^ quos detndecoercety
Vertat vt in ^fcum qua male parta fuum . COMMENTARIL AS T A r Rcxhumidam
fpongiamcx primcDsjcui ex oppofito confpicirur fiipplicij I0CUS&
carnificiua,vbifures ra- paciratis fuajmerirasluunt po»nas. SvMPTVM eft Emblema
cx Sueto- nio Tranquilloiu Flauio Vcfpafiano, de quoira fcribitilIe:Soluscft,in
quomcrito culpetiir pecuniae cupidiras,inquir ; non c- nim contentus omiffa fub
Galba ve<fligalia reuocaffcnoua et grauia addidifrc.-ncgotia iiones quoqj
vcl priuatopudendas propa- liiiB exercuit. Credicur ctiam procurato- rum
rapaciflimum qucmque ad ampliora officia exinduftria folituspromouerc,qu6
locupletiorcs mox condemnaret : quibus quidem vulgo pro fpongijs dicebatur vti,
quod quafi et ficcos madefaceret, et expri mcrcthumentes. Cseteriim neminem
latc- re velim cpigraphen huius tetraftichi tra- €tzm eirc ex cap.Maiores
i6,q.7. fic cnim ibi fcriptum reperio : Maiorcs noftri ideo ^^^^ copijs omnibus
abundabant, quia decimas ^^^^ Deo dabant, et Caefari cenfus reddcbant : ^ij^^^
modo autcm quia difccftit deuoiio Dci, acccinc EmblemataJt <53 acccfTu
indi(f^io fifci . Nolumus partiri cum Dco decinias, modo aiucm tollitnr
totura.Hoc toliit fi(cus, quodnon capit Chriftus. HyMESTES S}ongiola*] humidas
fpon gias. Ei^ autem fpcngia quiddam in natu- ra tcrtium ordincm habcns, vt
ncquc ani- mal, ncqj plantadici poffit, quod Gia:ci ^o^wTofjid cft, plantam
viucntem appcl- lant . Dicitur </^/st To A7ro77r5.\> rd uypct, quod
hauriat humida . Nafcitut fpongia iii perris,alicurconchis& pifce, et limo
: intellc<5lum i js incfTc apparcc,quia vbiauul forem fenfere, contradsc
muieo difficilius abftrahuntur- Auulfa; relfnquiint in petris vcluti cruoris
vcftigium,arqj cx hoc quafi molliorcs pcniciili rccrefcunr. Mcminic huius rci
Ariftoteles i.de hiftor-anim. c. i.vbi dicicjfenfum haberc fpongias: cuius rci
fignum eft, quoniam difficuiter euel- luntur.nifi arte et lareuter fiatinam fe
con trahunt.Videctiam Plinium lib.9 cap.4f. et lib.31 cap.ii. Vfum (uum fpongia
ip- fa defe narratapud lacob. Ponranum.fic : Tethyos vndifonA medijs ego
nafcorin vn- Me^'y cauernofam fifiula crebra forat . IJdinHita graui leuis
impleo vifcera fuccOf ^lue revomo exforptie poUice prejja pritfs, Fentculiq-y
loco menfas extergeo mollts t Et rapio fordes, "Aceraq-^ exfanio . Cupidi
frincipti'] auan Priacipis . Arcia, manua\ Ailuditad illud Oui- dianum : An
nefis longas regibtu effe manus ? VifiWt\hmvc\iLongAregHm manus . Forte non
male arciA manus ^ fumitur pro aua- ra& rapaci,auttenaci,vtpote quaenonpof
fit exteiidi et liberalis cfle.Martialis: Sed nil patrono porrigit, hAC
chiragra efi . Prot*ehitad
fummum fures] id eft,depc culatores. Furum enim nomengenerale cft,hic pro
peculatoribusfumitur. Pccula tus crimen notum eft in iure . Coercet] punic,fu
pplicijs afiicic . Vertat vt in fifcnm quA male parta] Huc pcrtincc illud
Henodiin Georg. /Lt>; KetKoi KZpS^CUVtlV, KAiLA k( pS^ict *t(T He mala
lucrapares, mala lucra &<iualia damnts . Et illudPlautiin Posnulo:
Malepartum, male di^erit.Et Ciccronis illudin i.Phi- hpp. Male parta maU
dilabuntur . Nos Gcrmani: Vbel gevvunnen, vbel x,errttn' nen ' Fifcusaurcm ( vc
fuperiorc Emblc- matcdiximus^cft pccunia publica, (eu re- gis crumcna .
PRiNcIpE s auaricos publicis et maximis fun<5lionibus pr«ficiunr,quos in
gcniofos et ftre mos cfie norunc : vnde nii mirum, fi fifcus ( vt loquuncur
lurifcoir- (ulci) fempcr prajfumacur diues. Hi fi ali* quando ad rem plus xquo
acccnti publica inpriuatum transfiindantCquales potilTi- miun folcnt cfie.qui
fifci rationcs tra<flac^ ita vt popuhim et regiones fibi corami(ra$
cxpilcnc, facpcnumero damnancur capicis» maleque pacca bona
fifcoaddicuncur,funr quc ranquam fpongix, quae pro arbicrio nunc
humectancur,auc arcfiunt ExempU quam plurima funt in monumencis anti-
quitarum,fed et iii Aniialibus& hiftorij^ fingularum rcgionum, quac non
confulca cft huc adduccre, vel quod obuia finc, vcl quodca fcribcndi libercas
quofdam ofFeu dercc . Illud non poftum filencio inuolue- re, cfic quam plurimos
palatinos in aulis Priucipum, quinonmodo foli dominari voIunc,& omnino
ptimas pcncs Principem partcs obcinerc conrcndunrifcd cciam mul torum dcbitam
mcrccdcm et beneficium impedircfibiqj in bonorum pcmicicm per fas&
nefasomnia acquirere^ ac propemo- dum ipfum Principcm, ciusqj Rempub. fpoliarc,
cxhaurirc &cxpilare lummope- rc ftudent. Ncccx rc et dignicate fua e(Ic
putant,aliquos in curia illa dcgercqui opi bus antcccllanc . Has tandcm
hirudines miferorum fanguinc plenas,vt piinccps e- mungac et deglubacaequum cft
quo mal^ parta,quac Chriftus non capit. niaie difpc- reant,acq; itamalis cer
mala euenianc 5ed hos calcs femper placuiffe magnatibus ex veccrum
monimencis,& cx q\iocidiana cx- pcrientia dcprehendo . 'Arit*idcs procura-
torfifci Athenis fuUlc fciibiturjquod mu- nus cum fandlifii;n^gcififict,camcn a
The miftodedelacuscft.ac repecundaruni dam natus. Scd opcimacum fauore iion
folum illi mnlta remiffa cft, verum cciam cidcm muneri eft rcdditus : quod per
fimulatio- nem ita admiuiftr^iuic^vromifla pnftina fc uericate, lenem fe
facilemq; praiberet i |S, qui publico ma'o gaudent ditefccrc . Ho- rum opera
fadum cft, vt populus terrid munus fummis fauoribus cidem deferrcc Aiiftidi.Tum
ilIc:Ob integrc gcftum mu- R r 4 nus IV. Commcn tum prtH cipum uaroni-
Ariftidis integri tas dam- nata. Andreae A. inisdamnaftis, nunc qnomam praitcr
qiium miilta conceffi ciiiitatis cxpilatori- biiSjhoiiore digiuim iudicatis.
Hoc igitur honoic delatcplus mihi dcdecorisarfcrri puto, quamdamnato ac
multatoirroga- llis.Ncrar vir ille quibusartibus ficri pof- gratiofus apud
popuIum,ni{I maluinTet iulhiscire quam plaudbilis . Dc Claudio
C^efaicfertur.eum ficadamaiTe Narcifsii abcpiftoiis, et Pallanccm a rationibus,
vt eos non folum amplilfimisprsmijs, verii ctiam qua^ftoriis pfa:tortisf|;
ornat«cnti$ decrcto fcnatus ornari libcntcr paflfus fit . Adhajc tantum rapcrc
et acquirere permi fic,vt illiquxrcntidcfifciexiguitatc, qui- dam non abfurde
direrit, abundaturum fifciim, fi a duobus libcrtis in confortium rccipcrctur.Hos
Plinius fatetur& Crafib fuilfc ditiorcs . Hcm, illar fpongiaj cxpri- mcndaj
crant. Atnunc Principis expcria- murcleir.entiam. Principis clementia. EMBLEMA
"l / ESPARVM quod mlla vnquam rex JpicuU fget ^ ^Hodj^ alifs duplo corpore
maior crit ; Argttct impenum clemens moderataj^ regna > Sanciaa.. tudicibus
credita iura honis . COM Emblemata^ COMMENTARII. 1. I R c A alueum, in quo apcs
melli- V-* ficant, ipfa:auiculac frequentes voli- tant, intcr quas vna ca?teris
duplo maior obferuatur, quae regem in earum republi- ca repraefcntat. II»
Vesparvm vocabulum pro apum nominc hic fumi )C!tTei^p»?'i)ccof dovfli qui dam
homines coniiciunt . Alii uonmiiius cruditi citia figuram id fcribi arguunt.
Orus Apollo lib. i.Hieroglyph.ait. Popu- lum regi obfequencem fignificare
voletes, jum apes pingunt.-folum cnim iUx ex animali- nrttra/ bus regem habent,
quem reliqua apiu m ul titudoconfeqiiitur,acilli paret, quemad- modum regi
homines. Ca?cera funt laeeia in Graeco,nec legi
po^func. Apum ha:c na- turaeftjVt qucm fequantur,Principeni ha beant aliis
proceriorem, et quafi honore pociorem, qui quanquam imperium in a- lias
habeat,acuIeo tamen caret. Q^od his teftatur verbis Bafilius homilia S-in Hexae
OAA* li •^p7\T0U T^TCJ 'PrpOf CtlJ.VVAV' VGfAOt Ttvif^H^tV HTOt Tiif <pvS-iCdi
CtypAfpot, ctp- ydfcivcu TTpoi Tt}j.a)ptctv TrfV Tm y.iy'i<^o)V ^uvct^HCov
i7rt/ScttvovTct$-id c({:Regi apum aculeu^ eflyfed eo advlcifcendum non vti' tur
. Sunt h&natUTA leges non fcriptAy vt quifque maxima eft potentiapYAditus,
ita tardum adpuniendum effe oportere . Hasc Bafil.Eadem feic retulit D.Ambrof.
Hc- xaemer.Iib.y.cap. lo Aelian. hiftoriaE ani- mal.i.&^.Dio Chryfoftom.
Orac.de rc- gn0 4. Sed audiamus Principem Stoicoru 5enecam. Sic cnim lib De
clen»entia,cap. i^.Maiorem poteftacem non oportctelfe noxiam,fi ad naturaj
legem componirur . Natura enimcommentaeft regeni,qu6J cx alijs animantibus
licet cognofcere,& cx aipibus, quarum regi ampliitimum cubile cft, mcdioqnc
ac tutillinioloco . Et ibid. rra»terea infignis regi forina eft, di(fi-
milisquc ca;teris, tum magnirndine, tum nitore . Hoc tamcn max'm^ diftingui-
tur . IracundilTimse, ac pro corpoiis ca- pcu pugnacillima: funtapes,
&aculeos in vulnere relinquunt : Rex ipfe fi nc aculeo cft . Noluit illum
natura nec faiuum eHc, nec vliioncm magno conftaruram pererc, tclumq;
dctraxit,&iram «ius inermem rc liquit Exempluan hocmagnis Rcgibusin gcns
Qft . £ft euim iiU mos cxerccte le m paruis,&ingentium rerum documcnta mt
nimaagerc. Pudeatab exiguis
animalibus non trahere mores, cum tanto hominum moderatior animus e(fc debear,
quanto vc- hementius nocet . Vcinam quidem eadem hominilexeflet.&iracum
telo fuo frangc retur, nec f^pius liceict nocere quam fe- mel,ncc alicnis
viribus exerccre odia.Ha,'C ille.Idem fermc habet Placo Dialogode rc gno: talem
enim ciuicacibus regemoptat, qualis inter apum examinarex nafcitur,vc
&corpore, &animi dotibus fir infignior et prasftancior.Vide plurade
apibusapud Virgilium ^.Georg. Plinium Nat. hiftov. . VESPARVM] vel apum
potius.De api- j j bus autemloqui hic Alciatum notiuseft, y^rp^ 1, quam vt
argumencis indigeat . tum quia ^p/^f^f^. vefpaeimmunda; funt& carniuora;,
tum y^^n^^i ^ prarcipue quia rcgem non habent,vt autor eft idem riinius lib.
eod. cap. ii.Vfus eft igiiur Autor Catachrefi tropo, de quo Q£intiliamis
lib.S.cap.vIcSoIcnt, inquir, Pocrseabufiue etiam »n his rebus, quibus nomina
fua funt, vicinis potius vti, quod rarum in profa eft . Nihilomimis cum rct
refeio ad cap. i J.lib.^. A e liani deanim.id propric,& fine Catachrefi
didum video : nifi hoc nomine Ve^}>arum,^]\udcve tacitc velit hicnofter ad
Vefpafianos, Fiauium et Titum,Iaudatifiimos principes, dequi- bus Sifeconius et
Tacitus . NuUa vnquam rex ^picula] quiaaculeo carecvel fi haber.eo non vricu
r-Plinius lib. 1 i.cap.i7.1oquensdeapibus:Non coftar, inquit, interautores, rex
nullumne folus habeataculeum.maicftare tacum avmnrus; an dederiteum quidem
natura, fed eius v. fum illi tantum ne[^auerir. Uhid cQuftat, impcratorem
aculeonon vri . Buplo corpore maior] Teftatur hoc idc Plinius Iibrocitaro,cap.
1 6.vbi aic, legcm apum duploquam cxtevxcfk maiorcm. Arguet]
oftendct,fignificabiE. Imperium clemens] regis aut principis clemenriam .
Credita iura] commiffam iurifdidionc, ludicibns bonis] ;Equis magift racibus,
Ait lurifc.Parum eft in ciuitate lu ra eife, nifi fincqui ea poflinc reddere,
l.i.§- poft originem,lt.deorig iur. Atqiiidem bonus ^^f^ p nuceps fimiics fui
iu i^d icqs et m ag j ft ra /''"' '•^ Andrc^ A.- IV. Clemen- tict uerii Frincipis
virtus . ins ampicxatu r,vt fimile finiiji gaudet: a- lioqui non caret culpa,
quihominum nr.- prcboiam opera vutur, ait lurifconful- lus Exemplum in
AlexandroScucro apud Lampri ium;m Cocceio Nerua.apud Au lel.Vidorem^Kiem
niTiaiano, et inTheo doiio:Sagax,muIrunu']i diligcnsad cogno fcenda maiorum
gelta: e quibus non deli- Dcbat exfecrari quor«im fada fuperba.cru
<iclia,libertati inferta l:gerar,vt C n .a.Ma iiUjSuIlamq; atqj vnmerfos
domniantifi, &c. Bcne Claud.i. de laud^bus Stilicoiiis : .,, nnn te gurges
corrupttor Aui Traxitad exemplum : quod lam firmctue- rat omnt^ Crimm.O^ in
lege rapiendi verterat rfum. et poliea : non ohruta, virtus Paupertate
latet,lecies exomnibusoru ILuehiSy^nunqua meriti cunabula quAru^ It qualtSinon
vnde fatus,fub tefle benigno V ruttiir,egrcgios inuttant prAmia mores .
Magnihce PJinius panegyrico^Permagnii, quod teab onuii coDtagione vitiorum rc-
primis,ac reuocas.fed magnificctius,qu6d tuos. Quanto enim raagis arduum eft
alios pr^rtarcquam fe,tant6 laudabilius qu6d cLim ipfe (is optimus, omnes circa
tc fimi- Jes tui effecifti . Ta amicos ex optimis lc- gis,& herculexquum
cft eJfe eoschariJli njosbono principi, qui inuid malo fuerfir. P R I N c I p I
optimohoc fymbolum propofitum eft,vt inter alias virtutes,qui- bus opus habet
ad fua; Reipublic:^ admi- niftrationem, nihil animi moJeratione ha^
beatanriquius. Etenim eius audloritas et ageiidi facultas,etiam{i maior fit
quam in aliis,minime tamen fxuite debet, iisq; qui busprseeft^terrificum fe
prasbcue.Nam in- ter virtutes alias,qu£ Pnncipem maxime deceant.clementia eft-
M. Antouius.qui Phi lofophi cognomeu non ab rc eft confecu- tus,nihil quicquam
elfc dicebat,quod Im- peratorem Roraannm magis decerer, qua clementiam:eamq;
obcaulJam neq; in re- belles fuos fxuitum voluit . Rectcapud Claudianum
Theodofius Honorio filio fa lubte hoc confijium ingerit : St4 pius in primtsmd
ci2 uincamur in omni Munere,fola Deos Aquat clemetia nobis,
Ouid.i.dePonto,cIeg.3. Sed piger Aii po^nas princepSi adprAmia ve» lox:
doUf,quoties cogitnr ejje ferox » Compcrtumcft Caefarem lulium Deoru numero
afcriptum.quodclemensac piaca bilis nieosfueric, a quibus iniuriam bcllis
ciuilibusacceperat. Hadcm virtus Augu- ftum confccrauit : Piicognomen dedit, a-
liosc]; permuJtos niimorcalitate donauit. Pyrrhi EpirotiB laudatur animi
modera- tio^qui luuenes, a quibus niter pocula ir- rifus erat, et conuicijs
impetitus, illazfos abirc fiuir,cum vnuscxi|S refpondi(Ict,id vini caulfa
contigulf . Celebratur c6 plus Augui us Casfar >4i3ms gratiacum Sena- tus
ijs adempturus elfei ius teftandi,qui eum contumeJijs et prbbris aiFcciflcnt,no
cft pallus id decernbvt cft apud Sueconiu. Eam ipfam patientiam initio imperij
fin- xilfc ribcrium, teftiseft Cornelius Taci* tus . Nam libcllosfamolos et
dida in fc mordacia difiiniulauit, eorumque audo- res ad cognitionem vocari
noluit. Vfurpa- batcnim illi d fa;penumer6;In IiDera ciui- tate liberasetum
linguascffc debere : et fi quandohxcapcfta feneftra elTct, nullasa- liasni
Senatu fore lires, et accufandiocca- fiones.Magas Poctaquidam in ludis publi
cis Philen oncm perftrinxerat. Iscum vc- nifTet in Phijemonis poteftatem,ftatim
mi- niftio cmdam Philenion pra?cepic apcrca. vocc, vt maledicocapuc
gladioamputa- rei: (ed clam, vc nudo cnfcccruices actin» geret, moxque vt cum
illa:lijm abire fine- ret.eiquc daret nuces, talos, pilam,&alia quxdam
ludicra. Quibusiiie Princcps a- perte indicabat, feaculcum quidcm habc- rc,fed
co vti minime vcilcrdcq; potcntio- rc malc dicercmagis cJfe pucrorum quam
virorum.Eam regiam virtutem vtad^ioni- busalijs pcrmultis certe heroicis, fic
re- fcriptoegregie probarunt Theodofius,At cadius,& HonoriuSjCuius
refcriptiad Rii finum hsec eft fotmula : Si opprobrium cx leuitatc
procenerit,negIigcndiu:fi cx fiito- rc& infania, condolendum : fiabiniuria,
remittcndum.I vn C fiquis Imp.maled. Q^od poftrcmum vcrbum etfi Accurfius
ibi,& Aymo Ciauctta Confil <?.num. 71. et ali),ita accipiunt,vt
iniuriofus ciufmodi obtredator adipfummet Imperatorem re« mitcendus
fit:ncabordinario iudicc loci, vel pro verbisdurius ille ple<flacur,vcl ob
posnam forfanmolliorem occafioalijs pra; beatur impcratoriam maicftatcm contcm-
nendirfcd potius vt ip(c,quila:fus fuit Im peracoride hoc ctiani Aadut.Magis
tamcn cft lulij fartsc menii Roni que In ratorti Inteli £lusl Cfr Impt male
Emblemataj. Mledi- e.ia non n . 9. . di Ma- grs.
t>t, Ths. Vfafiit ttlij cle n.tsani cft,vt,quod Cuiacius et Mcnochius, duo
illa: thcoria; et praxis lumina, rcde puta- runt,YcrbLi illud
remittendum,^etindc in- tcrpretemur,atq; condonandum,vel nul- lam rationcm iUius
malcdiccntiaj habenda cfTcCuiacius in paratic.C.cod.Mcnochius dc arbitrar.
quzftion. iudic. ccnt. 4. cafu 377.num.9. Etquidcm hanc vcrbihuius remittendi
gcnuinam fignificationem cffe ICtus docct in I.omncdcli(5lum.§.pcr vij mim.fF
de rcmilit Et inpromptu funt cu Impcratorum» tum Regum et Principum cxcmpla
illuftria . In primis vero celebre cftillud Dauidis, impunitatem Scniei ho-
mini (cclerati/fimo promittctis i.Samuel. Sic Antigonus Rex fVfias audiens a
mi- Iiiibus conuicia in fe iadari,qui cum abef- fcputabant, patcfadlo virga
tenrorio; Fle- biris, inqnit, nifi longiiis remoti pofthac male noljis dicetis
. Antifthencs Philofo- phus apud Laertium ait:Rcgium elTejma audire,ciim bcne
feceris.qubd tamen di- kftumctiam Alcxandro Magno quidam tri buunt :
quemadmodum et pauem illius Philippum codem fere fenfu.dixiireferuc,
Principumcfle bene et mal^ audirc . Nec oblitcranda, fed potiusaureisliteris
confi- gnanda videtur Titi apud Xiphilinum fen- tentia : Ncmo, inquit, mc
iniuria afficere, aut infequi contumelia poteft, propterca quod nihil ago, quod
reprehendi merea- lur.-eavero, quaefalso de me dicuntur, prorfus ncgligo. Nam
vt Scneca dicebat, «Tiagnanimi cft proprium, placidum cOc tranquillumq;
&iniurias atq; ofFenfioncs fcmpcrdcfpicere . Occurrunt porro infi- gniaexcmpla
clcmcntijeapud Suctonium, qua? quia longeplurafunt, hxc duntaxat cx
Vcfpafiano.OlFcnfarri inimicitiarumqj minime mcmor, executorve, Vitellij.ho-
ftis filia^ fplcndidifiime maritauit, dota- uitqueetiam &inftruxit &c.
Nontemcre quis infons punitus rej)eritur, nifi abfentc co et ignato, aut
ccrteinuico arquc dece- pto Hcluidium Prifcum,quamuis rclega- tfim primo.deinde
et intcrfici iuffum.ma- gni ajftimaHitfcruarequoquomod^o, mif- fis qiii
pcrcufforcs rcuocarcnt;& fcrHaffet, nifi iam pcrijflefalso nunciatum cffet
Ca: terufti neq; ca^de cuiufquam vmquam \x tatus, iuftis fupplici js
illacnmauit etiam &ingemuit. Idem in Tito fic:Pontificatil maximum ideo fe
profeflTus accipere, v t pu rasfcruarcc manus:fidem praertitic,ncc au-
Telicitas quid . thorpofthac cuiufquam nccis.nec cofcius, quamuis interdum
vlcifcendi caufa non dc clfct.fedperiturum fe potius,quam perdt- turnm
adiurans.&c.Ammianus vero Mar cellinusad finem ii.lib-cum alijs compa rans
Imfcratorcm Conftantium,air itnma nitatcm facile fuperaffc Caligulaj, Domi-
tiani, Commodi, et id vnum egifie maxi- mc,vtquamquam fajuiffimus eflet, iuftus
tamen vcllcc et clcmcns asftimati; quique ex minimis caufis malorum congeries
exci tabatjdiftimilis Marci illius, principis vcre cundiiqui cum ad Imperiale
culmen in Sy ria Carfius furrcxifter.cpiftolaruni/afcem abeoad confcios milfum
pcrlatorc capto fibi oblatum,ilIic6 fignatumexuri prajce- pit^agcns adhuc in
lllyrico,neinfidiatori- bus cognitis inuitus.haberc quofdam pof- fctinfcnfos;
vtq; xt^h quidam fentientes arbitrantur, virtutis erat potius indiciura
magna?,Imperio eundem cornitantium fi- necruorecefii{fc,qu^m vindicanTe tam in-
clcmcnter:vtTuHius quoq; docet,crudc- litatisincrepans Ca^farem in quadam ad
Nepotcm epiftoIa:Neque enim quicquam aliud eft foelicitas,inquic, nifi
honeftarum rerum profperitas. vcj vc alio mododefi- nianr.Foelicitas cft
fortuna,adiutrixconfi- liorum bonorumjquibus qui nou vtitur, faIixnullopa(flo
efie poteft. Ergo in per- ditisimpiisqj confilii":, quibus C^e^arvfus
erat,nulla potuir efie foelicicas: fceliciorq; meo iudicio Camilhis
exulans,qaam teni poribusiifdem Manlius, etiamfi id quod cupierat regnare
potuinTet, Id Ephefius quoq; Hcraclitus adferens moner,& abin- ertibus
&ignauis, cuentus variante fortu- na,fu peratos aliquoties viios fuifle
pr<^ftan tes. IUud vcro cniinere iiner prxcipuas lau des,ci\m potctas in
giadu, velut fub iu- gum miffa noccndi^fasuiendiq; cupidirate, et ira(ccndi,in
arcc vi(fboris animi tropheu ercxirgloriofum . Hadenus Ammianus. Addam etiam
exeiufdem 30. libro,virupi rationcm faneacerrimam Valenriniani Im
pcratoris:Nonnunquam etjam clementias Valenti- fpccicm prae fe tulit,ciim efltt
in acerbira-. ni>-ini trt*. tem narura: calore propenfior,obIitus pro
culcnti.t. fcdoqaoJ regeti imperium omnianimia, vclut praerupti
fcopuli,funtdeuitada.Nec crim vfquam reperitur miti coercflione contentus,fed
aliquories quasftiones mulri- plicari iufiilfc cruenras, poft interrogatio- ues
funcftasnonnulHs ad vfque dilcrimina vi:^ 1 6^6 AndreseAIciati Artaxer- xis
ani. mus mO' deratiii . Lcnttudo pnncipu Affltiit Hntus fo- latmm. vitaj
vexatis. Et ititfratefFafiorad nocen- dum, vc uuilum alinuancio damnatorum
ca^itis eiiperet morte fubfciiptionis elo- gjo iciii.cum id eciam principes
iiuercium fcceriiit f^uiffimi, At>.]ui potuic eicmpla multa coutucri
raaiorum, et imitari pere- griua atqj interna humauitatis et pietatis, quas
fipieutes confanguincas virtutes clTe dcfiuiuutre quibus hsec poui fufficiet.
Ar- caxcrxes Pcrfarum ille rex fapientiffimus, quem Macrochnamcmbri vnius
longitu- docomracmorauir, fuppliciorum varieta- tcs,quas uatio fcmpcr cruda
exercuic,Ieni catcgemiuacafligausjtiarasad vicem capi- Cum quibufdam uoxiis
amputabat:& uc fe carctaures more regio pro delidlis, exgale lis fila
pcudcutia pra^cidebac: quas tempe- rautia morum ita tolerabilem eum fecit 5:
vcrecuudum,vc aduitentibuscuudis mul- tos et mirabiics avTius implctct Grascis
fcri ptoiibus celcbratos . Pra!ucftiuo Pra^tore, qui bello quodam
Samuificopropcrare iuf fus,ad pra^fidium vcncrat feguius, ad cri- meu diluendum
exhibito, Papyrius Cur- forca tempcftate di'^ator,fccurcm pcr li- d:orcm
expcdiri,homiueq; abiccfla fcpur- gaudi fiducia ltupcfa<fto, vifum propefru
ticem iuffit abfcidi:hocqucioci gcuereca- ftigatum eum abfoluit, uon
idcocontcm- ptus, fed ad refiftendum par Alexandio maguo^ficalcalTct
Italiam,2Eftimatus.H?c forfitan Valentiiiianiis ignorans,miuimeq ; reputaus
afflidi folatia ftatus femper cfie leuitudincm principum, poEuas per igncs
augebat& gladios : quod vltimuminad- uerfis rebus rcmedium pietas repcrit
maio rum, vt Ifocracis memorat pulchritudo : cuius vox eft pcrpetua
doccntisjgnofci de berciutcrdum armis fuperato rci^ori,qua iuftum *quid fic
ignoranti. Vnde mo iim cxirtimo Tullium pr^ciare pronunciafie, cum dcfenderct
Oppium : Etcuira mul- tum polfe ad faiutem altcrius, honori mul ris,:parum
potuiflead exicium,probro ne- /nini fuit.Et harcille hadcnus, tamd qui- dem
libentius iueo fermoue certe prcecla- ro exfpatiatus, quam ^gre commemota-
retmultorum principum Romanorum ni miam fxuitiamad fua vfq; remporai npu ijc
gradautem. Qu^ia vero deconuitijs et probris iu principes uon nihil diximus iu
prima uorr;a commeutatiouc.placet attexe re noDnulla cx Tacito, c\\\x ad id
faciant, ficenim iilc oratione Cremutij Cordi a- pud Imperatore Tibcriiun
aCCUfati,qnoJ editis Aunalibusdaudatoque M Bruto, C. CalTiam vltimura Romanorum
dixirtet. Marci Ciceronis libro inquitille, quo Ca- toncm coelo xquauit, quid
z\m(i didator C^far quam refcriptaoratiouc,veIutapud iudices,refpondit? Antoui
j cpiltolaj, Bruti conciones,faUa quidcm in Auguftum pro- bra,rcd multacum
acerbitatc habentrCar mina Bibaculi& Catulli refcrra conturoe- li js
Carfarum leguutur.fed ipfc D. Iulius> ipfc D. Auguftus et tulerc ifta, et
rcliquc- rchaud facilc dixcrim mo4erationc magiSj aufapieatia:namq; fprctaexolefcuntifi
ira fcarc.aguita videutur.Nos multa cx Sene- ca tianfiIiendaducimus,tot cnim
pcne fcu tcntiaj et decreta leguntur apud cundem > quot vcrba.-fatis
habcmus.hunc cpn^nicnta num claudercoraculoimpcriali: SiJiil ta pcculiare elTc
imperatorias maic4aii,quara humanicatcm, pcrquam £olam Dci fcrua- tur
imicatio.Nccarbitroraliani fuiflfc men tem Seueri,qui nummo quodam fuo fimu
lachrum mulieris leoni cxporredo infidcn tis.altcramanu haftam terr?affixam
tcncn tis,altera fulmeu abijcientis oltentauir, vt clemeutiam infinuarct: Nam
et cius id in- fcriptio «ieclarat. INDVLGENTIA AVG. IN. CAR. Igitur, vrdiaum
cft.peculiaris impcriali maieftati eft huma nitaSjper quam folam Dci fcruatur
imita- tio.I.In)pcriaIis,i3.C.de nupt.Authent. vt iudic.fin. quoqj fufFrag.
Bene et Sapicnter Xenophon,quo loco liitietp^^oVTetfci-yctdtg (^ictpipHV
TTetTfpav dyct^afv . Mcmini- mus alioqui patris pacriiB nomen tributii bonis
principibus.vfurpatum etiam ambi- tiose ab improbisjmeminit Corn. Tacir.x.
Annal. Id magnifice declarac Sencca i.de clementia:Hoc quod parenti, principi
fa- ciendura ell.quem appcilamus patrem pa* tria! Ccrtc et fi cognomina data
fint, ma- gnos,& felices,& Auguftos dicimus;& am^
bitiofa:raaiefiati quicquid pocuimus titu- lorum congenimus.-Pacrcm parrifE
appcl- laraus, vt rcitetdaram fibi poccftatcm pa- triamjqu.-e cft
cemperaciffima, liberis con* fulens.fuaq; pofi iilos reponcns.Harc ilk. Eccodem
elogioa PerfisdonacUm Cyrum Icgimus.Iufiinian.Noucll. 7. tTa^ cip^V' TU TO)V
VTniKoevv eo^ etv cretTepBf wJ^, Q^idplura? et T.Liuius ait, Imperatorcs clle
dcbere parentum loco . Martialis ad- blaiidicns Do^niciauo: T/t Zoeui\ ctti di
conuit non cft rante Seuenl Piiftc pa ter triA. Emblemataj; 6^7 TuvefteipatrU
dieeru ejfe pater . miiner.lib.io.I diios.ij .Cdc fiifccpt.prae Pliira de
Clementia habes apud Baptift. pof.& arcar.eofl.lib.in I.his qiiidem. $ C.
Fulgof lib.j.quibus adde, qua:cleganter quimilitar.pofT.vel non.lib.ii.nobis
cnim de hac matcria, et copiose fcripta reliquit nunc curxeft Salti^public^^i,
Lucasdc Pennain l.pIacet.S.C.decxcufar» Salus publica . EMBLEMA CL T)IiOEBlGENA
ereclls Epdaurius infidet ariSy ^ Mitis y immani conditur angue Dens .
Accurrunt agri, veniat^ falutifer orant . Annuit, at^^ ratas efficit ille
preces . COMMENTARIf. r. IN ata cre<Jlusftat fTnuofiis ferpens,co- ram quo
pluresin genua procumbunt, et adorantium geftum fupplices rcfcrunt. AisevLAPivs
infignis Mcdicus, Dianae precibus Hippolytum ab equis di- cuf fccrpmm in vitam
rcuocauit. Quarc fer- tur lupitcriratusob inuentam artem,qua -^^'f^, homines in
vitam reuocari polfent, reper- "^b^am^ torcm artis fulrafnc percuITit.
Poft mor- tcm Deus eft habitus,& fub ferpentis ima- gincdiuinis honoribus
afFedus . Tali cul- tuscffigie Rojnam graui peftilentia Uhor raiKem Andre^ A.
Vnl.M.i. ximi hi- iforia cie rantein cficitur liberafTe, ad qiiam tandem
dcdudius eft a fano fibi facro, quod erac quiiiqaemjllibus ab Epidauro paffuum
. Hiftoiiam hanc fuse narrat Valeriiis Ma- ximus lib. i.cap.S-de Miracul.quam
appo nam,vt fiiudefumptum Emblema concen Jas,pencs te ficopcio. Sed vt
cxterorum, ait, quoq; Deorum propenfum huic vrbi numeu exequamur,
trienniocontinuo ve- xau peftilenria ciuitas noftra,ciira finem tanti& tam
diuturnimaJineq; diuina mi- fciicordia, neque humano auxilio imponi
viderct,cura facerdoium,infpcd:is Sibylli- iiis libris,animaduef tit^no aliter
piiQinam recuperari falubricacem polfe,quam li ab £pidauro A£ lculapius clfct
acceifitus.Ica que eo lcgatis miifis, vuicam faralis rcme- d\) opem authoritate
fua (qwxizm ui ter- riseratamplillima) impetraturam fe cre- dic.Neq; cam opinio
dccepit.Pari namque Ihidio petitum ac promillum eft pr*Bfi- dium; e veftigioq;
Epidaurij Romanoru legatos iu templum AEfculapij (quodab corum vrbe quinqj
niillibus palTuum di- ftac^ perdu(flos, vtquidquid indcfalubre patria? laturos
feexiliimafient, pro fuo iu- xe fumercnc, benignillirae inuitauerunt : quorum
tam promptam indulgentiam nu men ipfius Dei fubfecutum, verba morra- lium
coslcfti obfequio comprobauit.Siqui dem in anguis, quem Epidaurij raro, fed
nunquam fine magno ipibrum bono vi- fum, in modum AEfculapij venerati fue-
runt, per vrbis celeberrimas partcs mici- busoculis et leni tradu labi
cocpit,triduo- que inter religiofam omnium admiratio- nem cotifpeclusjhaud
dubiam prse fe appe tit^ clanoris fedis alactitatem fercns, ad tnicmem Romanam
perreiit,pauentibus q^ieinufitatofpedaculo nautis,c6 confcen dic.vbi QX)gulini
legaci cabernaculum e- rat,inqj mulciplicem orbem pei fummam quietcm eft
conuoUitus.Tum legati perin- dc acq ; exoptatcE rei compotes.expleta gra tiarum
adionccultuq^anguis a pciiris ex cepcojlxri uide loluerunc;ac profperam e-
menfi naaigaciouem, poQquam Ancium appuleriint, aiiguis qui vbique in nauigio
rcmanferac, prolapfus in ve.^ibulo xdis A E fcuhpi/ myrcofrequctibus ramisdiffu
ix fupereiriucncem excelfa: alrirudinis pal mam circumdedit, perq; tres dies
pofitis quibus vefji folebat, non finemagno metu lcf;acoium, ne in trireiiiem
reticrti noliet, Antienfis templi hofpitio vfus, vtl>ifeu©« ftrseaduehendum
reftituit ; atqj in ripani Tyberis egreflis legatis, in infulam, yhi templum
dicatum cft,trarisnauit,aductu- que fuo tcmpeftatem, cui remedio quaefi- tus
eratjdifpulit . Nariauit etiam h^c T. Liuius,Decad. i.Iib i. fcd intcrcidit ;
vide Plori cpitomen.Iib.i I. Sed omnium latilli mc et clegantilTime Ouidius
iib.vlt. Me- tamorph. quare fi rurfus inftes inde fum-» ptum Emblcma,facile
conccdam. Locum Ouidij habes ex illo verfu : JPandite nunc MufA prAfentia numha
vn tum. d^c. Vide pr^tcrea Plutarehum inProblcma- tis, vbiquserit caufam, cur
Aifculapij x- desextra vrbep:j pofitafit . Plinius lib.i^. cap.4-Atquianguis
finquitj AEfculapius Epidauro Romam aduedus eft, vulgoq} paf itur et in
domibus.Mcminit ctiam D. Auguftinuslib.^.de Ciuit.Dei,cap. 17.55 Laftantius
varijs locis, Ei quo notum il- lud Sereni : colti JEgeai,qui Fergama.quique
Epi- daurum . g«i quondam placida te^ut fuh pelU dra- conts Tarpeias arceSi
atq\ incUta tempUpetifii, Depellens tetros pr&fenti numine morbos . Quod
auteraferunr,AEfcuIapjum fuban guis fpecie nauem fponte ingrcfliim Ro- mam
venifl^e, fcribuHt Grajca talc aliquid fibi eniam obtigiflc, cum idem ipfc Deus
draconis e/figie a Nicagora Echetimi vxo- read Sicyonios muloru
bigisinue(5luscft. VHOZBIGENA] E Phoebo gcnitus. Vir gilius 7. AEiieid.
'Sulmine phoebigenam Stygias detrufit ad 'vndoi . Vbi Seruius Ugn
FcenigenamiVn^iXitV^YiSL genitum.Fuitautem AEfcuIapius ApoIIi- nis U Coronidis
nymph^e filius,teftc Ho- meroin Hymnis. Alij dicunt, non h nym- pha Coronidc
natum,lcd cxouocornicu- K-e.quiacoronis vtrumqi fignificat,& nym pham ica
vocatarB,& cojriiiculam, ?t aflc- nt Lucianusin Dialogo defalfo vatc, a quo
twS ita conimemoratur. reriur quen- dam ex antiquis facerdoiibus fcrpcnrcmi
pcrexigaum inouumvacuura corniculae inclufifie,ceraqj ftudiosc oblitum iniuto
loco quodam occultafie ;mox ara extru- ^la populum i« concionem ad cum locum
aduocaf?'^, cOim nunciaret orDnbus palan> fe i Mfcu piut Sicye nios, Mfeu
pius^ Emblemata_j .' mplu Sfens jlutps feDeum e{reoflenrurum. Poftconcionem
incognitis quibufdam vocibus vfus Apol- iinem et AE{culapium inuocauit, vt dcy-
ter et felix illi ciuitati accederet . Deinde phiala aquam hauriens in
profuiidum de- pierfa ouum illud vna cepit, quod pr^efen tibus multis fregit,
pulhui.q; recentcm fcrpcntis inueniensjcundos homines in ad- mirationem rei
induxit.Poftea veroferpen lem infignis magnitudinis paucis diebus clapfis in loco
fubobfcuro oftendens arti- ficiosc femouentemjllum ita creuifTe aie- bat,ac
Dcum eire ABfciiIapium Apollinis filium . Inde vero ferpcntes ineius tutela
crediti funr,& cius geftamcn purarus fuic baculus ferpente inuolutus.
j.pidaurms infidet] Ab vrbe notifTima Peloponnc/i in flnu Saronico,ex quainfer
petis imagine Romam crcditur addu<^lus. Propertius ; £r T>eus exttnSiil
Crejfts Ipidaurit^s herbts 'Reftituitpatrijs Androgeonafocts, Ouidius I
j.Mcramorph. Mquore placatopatrias JEpidauriu^ aras Linquit' De Epidauro vcro
fic Srrabo lib. 8. Epi- daurus,prius Epitaurus,fitaeft vrbs inip- fo Saronici
finusfecefTu intimo,fladiorum quindecim circuitum habens,&c.H5ecau- tem non
parum infignis eft ciuitas,pr?fer tim cx AEfculapij claritate nobilitata,que
varia morborum gencra curafTe fomnia- runt homines. Eratverd templuni a-gro-
tantium mnltitudine vfquequaq; refertTT, pendentibusq; tabdlis in quibus fanati
lan guores crant infcripti.&c.Hajc Strabo Mitts imtnani] lenis et
placidus,qua quani fub fpccic ferpentis . Veniatq-jfalutifer orant]
imitatioOui- dij, qui loco cirato 15". Metamorph. nipnitq-^falutifpY uYbi
. Annuit] Idemibidem: Annuithts, mottsq'^ Deus rata pignora cri- ftis . Atq-y
rata4 effieit] Idem Ouid.i. Faftor. I:fficiat ratas vtraq\ Diua preces . H o c ferpentis
inuolucro ndiil aliud >crius et cxprelfius intelligi datur, quam Seruator
noRer Chriftus,verusapimarum noftrarum A Bfculapius.& falutis humanse
yindei,quifub ferpentis figura in deferto a Mofe
!egislatoreappenfus,omnesomniri itafiihoi et vulneiafartitati reftuuit, et iu
6^9 crucetandcm omnesnoxas et crin^inaex- piauit. Incrucciraqj fakiifica nortra
con- fiftit faluSjhanc afylum quoddam ede Ca- tholicorum profc/Iio et
confenfusdocet, quo jcgri, quo afflidi omnes confugiunt: et hoc manifeftant
prafcelfa: cuiu fd am et cminenris potentia; atgumenta, quibusc- do(fii
noftrarum a^flionum cxordiri f©le- mus ab hoc figno priiicipia,& ardua qux-
que huius aufpicio aggredi ; hoc tcmpora partimur& latentes horas quafi
fruftilla et portiunculas mortalitatis noftr^e. Ab hoc capite conuiuiorum,
quietis, laboris, fcriptionis.Iedionis, orandi, meditandi in- terualla et vices
: nihil palato obfoniorum fapit, nifi ligni huius afperfum puluiku- Io,ni(i
hocconditum et attemperatum a- romate.Cruce nafccntis diei primafaluta- mus
crepufcula;eadem placido fopori coi pora compofituii vigilescuras abrumpi-
mus.In viam fi euocec necefiitas,crux no- bifcumjomnia fubcrucc,in crucc,per
cru- cem,qua; irutiandis interuenit iebus,dedi- candis,confecrandis, vouendis .
Magna cft Romani Pontificisautoritas, et penediui na j magna in c^Eremoiiijsac
ritibus lacris pertradandis concredita eidem a Dcofun dio, qua nulla fupeiior
in mundo, nulla par.Sed isdudi:u& fignaculohoc niyftico peragitiufta
confccrationis fiijgula.fc u cc ram agni c^leftis effigie infignitam lacra
benediiftione luftrec, feu grana prefatoiiis circulisinfertanda, vel
ofcillaalia et ima- gunculas fufiliexxre, aut alio metallo no biliore
conflatas, velloricas etiam et cly- peos.romph^asaut Petficosenfes, paluda-
mentaac trabeas,fceptra,diademara. my-
tras,corolIas,aureosflofciiIos,ferra,ramu- fculos, cimelia alia maiori? precij
folenni benedidioneconfecrara, rcgibus rr ittat& reginisdonaria, virtute
crucis facir, perfi- guram crucis,qua venientes ad ofculnm fufcipit,abcui)tesfelixfauftumq;
precaius dimittit Confideremus gradus fingulos in Chriftiana noftra milirantis
Ecclcfia: Hie- rarchia, FIaminum,A ichiflaminum, Pio- toflanunum ; eamus per
ordinesom.nesac ftatus in fortem Domini felcftos ; fped:c- mus minifterii quo
fungfitur rationen et parres,ritus ac modos, qujbus rem diuina facientes arcana
iHa fuaconceptis verbiso- perantur.Nihil prorfus fineadorando hoc crucis
charadere peif ci niaKifeftum eft, Iviafcicurinfaus,fymboiLim primum ( ft:ai.3c
In cruce ChrifH falus . Ceremt' nid, fa- cr& • A Crucc omnia. in. choatur,
6^o Andreae A. ftianseinaugurationis crux. Nititur in ve- ticiim.annis plenior, expiationis forma
per ciucem . Ludandum cum mortc,uiungi- tur ad pr::Klium pugnatuius benedido
chrifmate.Piccreanda: fobolisiuter virum et fceminam ftabilicnda fbcietas, in
cruce per concepcam et vfitatam formulam li- gandi folennitas • In hoc figno
facrifican- tium habitusjvafa, fuppellex omnis &or- «atus profanis vfibus
eximitur ; tcmploru fundamenta fternuntur &c altarium, cam» panoarri
imponuntur nomina,pyxides con fecrantur et thecx, &:cirierum facrorum atq;
o/Iium preciofi loculi, commendatur terra; cadauera^cceleibbus choris fuperfti-
tes dcfundorum vmbrse, viuentium falus Deo, et fortunarum quidquid poflrdent.
Quoties du(ftain quatuor partesmanu,te- tragonum hoc fchema minifter infcribit
piacularibus vndis, quibus contra6>amab origine labem occulto regererationis
my- flerio eluimus ? quibus occupaio recentis corpufculi dominio, Stygius
alaflor facra^ afperfionis et fignati fontis iinpatiens eiici-
turrChriftianimilitis tefferam ablutus in- fansaccipit ? immortalium
bonorumhaj- res decernitur ? Tremendum elTe facrifi- cium iilud (ubmiffaanimi
reuerentia fate- mur, quoad pr^fcriptum quendam verbo- rumi,& facr*e
adionis canonem obligatus, patientis Chrifti men-.oriam fxpius refri- cat,&
coclefli Patri rcpra'fentat inarafacer dos,in eocrucis figura
quotieseffingitur? Hic fons honoris et cultus: hinc religio cruci fua et
authoritas, cui afhxus generis humani feruator, ciiminfamis efTetprius et in
poenas defiinata flagitiofiflimorum, pra:eminentem fupremaz venerationis gra-
dum in natura fupra naturam metuit . Ah illa funefta arbore hoc germen ; ibi
forma qiia-cfam ac modulus, hic edlypon et ima- ginis fimilitudo : in oculis
habemus et in piecio f gnum,opus ipfum,quod in proto- typOjCcn.muni cmniiim
bono, ccmpletu Saltis pu pia et grata recolentcs memoria.Vita enim ^lica e
noftra ex illa&r riui falutis vbcrrimi, nec cruce . falus aliurde,nec fpes
in aliud, nec requies aut pax fub alio fine hocnec metus^aut pe- riculum fub
hoc fine ali js,nec tranfitusdc niq; ad imn ortaliaiJIa nifi per hoc:chara-
clerenim tft ac nora fccuriratis, viatoium fiontibus infciipta. N uc ad A
ifculapium l oOrum leucrtannir, qutm pr^ter ajios pluiimcs, Pli.tarchus J^cdicorum
pra^fi- dem Sympof.p.quajft.io.tradii.Sed occur JE/cui rit inrereamihi locusei.
Artemidori lib. pim 1 Defomnijstqui air,per AEfcuIapiQ in tem dlcon plo eredum,
et in bafi ftantem, fignificari pr^fei quoddam bonorum pra:fagium . Qui fi
moueaturjaut accedat,m.orbum et peftcm portendit : tum enim maxime horainibiis
eo Deo eft: opus.His autem,qui a:grorant, falutem pr^dicit.Non diffentit
Macrobius iib. i.c.io.cuius fic fe habent verba : Hinc eft:,qu6d fimulachris
AEfculapij et Salu- tis draco fubiungitur,qu6d hiad Sojisna- turam Luna^q;
leferuntur. Eftenim Ae- fculapius vis falubris de fubftantia Solis fubueniens
animis corporibusquemorta- lium. Salus aatem naturae lunaris effedus
eft,quoanimantium corpora iuuantura fa lutiferofirmata temperaincnto. Ideocrgo
fimulacris eorum iunguntur figurxdraco num,quia prxftant,vt humanacoi;pora vc
]utinfirmitatispeIIedcpofita,ad ptiftinura reuirefcant vigorem,vt reuirefcunt
draco- nes per annos[finguIos pelle fcne(5lutis exii ta.HiEC& alia plura
Macrobius.Phornu- tus in lib. de nat. Deor. eadem ferc quae et Macrobius
fcribit, cap.de AEfcuIapio.Ca:- terum nonimmerito falutis notam fcrpes fibi
videtur vindicaflc,a quo nimirum mul ta in humanum genus remedia proficifcu-
tur,tefce PJinio Jib. ij.nat hiftor.cap.^. A- pud laclantium legis, idui
viperino prje- iens admodum efie remcdium vJperam ip- fam exuftam et incinere
redadam. Apud Cebertm obferuas,viper£E dente femel
ta« dum quenipiam, nulla deinceps venena formidare. Traduntalii,qui
viperjeiecur conditum femel hauferir,nullius indefer- pentis idum pertimefceie
debere . Quid vero illud, qucd a Diofcoride tiaditum eft,homines, qui viperis
conditis incibuni vti confueuerint,Iongiora vitae fptia pro- ducere,&: ad
fnmmam fenedurem incolu- mes perueniie? Ifigonus Cirnosmemorat Indon m
gcnus,quicentenis quadringenis annis viuant, quia viperinis carnibus alan- tur:
adhxc neq; capiti, neq; veftibus coru roxia corpori incfie animalcula • Eamquc
caufam videtur Tcrtullianusafferre, cur tanta fitccruo viuacit3s,quippe
quodipfc a^tatis fux arbiter ferpente paftus veneno augefcit in iuuentutem Ex
vJperarum car- nibusfingulare remediu grauioribusmor- bis excogitatum eft, qucd
in huncvfque diem a maximc fera pcrniciofaque beftii Hetr' Emblemata' 6^1 jtAr'
i^^yjv Tlieriaciim vocamns . Qu^» quidem commcmorarc libuit, vt non im- mcrito
tot numifmata cufaexiftimemus, quaefcrpcntcm habcnt cum infcriptionc » I SALVS.
vcluticftille nummus infpiram fitmi coIle(flum fcrpcntcm habens,cuius
infcri-,U-4ot ptio, SALVS ANTONINI AVG. Iti u. fer" alioeiufdemnummo
ferpenscft tra6lu fi- ifi*, nuo£b tortiliq; obrepens virgae, quam fi- gnupi
ibidem adiedum dextera humi ap- plicat . Atqj inalio Dea ipfa la:ua virgam
gcrit,dcxtera poculum «nguiporrigit^in- fcriptio cft,5ALVS AVG. COS. III.
Inaliisipfe fcllafcdeiis patcram porrigit angui fuo de loculo cxcunti,caputqj
patc- raeadroouenti, infcriptionc adicdla, SALVS AVG. In numrao vero M. Aurelii
5cueriAlex. fedcnti fimulacto pateramqi porrigcnti alfu rgitangui*s,cum infc
riptio- ne, SALVS PVBLICA InnummoAn- tiochi Soteris, SALVS Dea Romanis ha- bita
piiigebatur forma mulieris,habiru rc- gio fcdentis pareram tcnentis, iuxta quam
crat ara, et ad aram inuolutus anguis ca- put attollens. Scd nc fingula
commcmo- rem,qux quidem funt innumera,Commo di,Crifpin2e,& aIiorum,per
angucs dcniq ; omncs Salutem intellexerunt. Pleriq; no- ^ngUU ftraajtatc
viricruditi coniiciunt, ab Alcia- ' tohic tacitamefte fa^flam allufionem ad
fi^^^ Ambrofianum illum anguem.qui Medio <^' lani vifitur in marmorca
columna crcdus ^^^* • ipfa ?de D.Ambrofii.Sed fatis,vtauguror, anguibus
inuoluti hajfimus,age ad liberta- tcm afpiremus. Refpublica liberata. EMBLEMA
CLI. Ss CAIS.iRIS Andrcac A.. Srutl nu Tnei Af» Bruti ♦ ^JB S ARl S exitio, ceu
Itbertate receftd, HdC ducihus Brutis cufa moneta fuit . Enfculi in prtmis-,
queu pileus infuper aHaty ^alem mijfa manu feruitia accipiunt . COMMENTARII.
jfii pileK IN niimirmatecxprefrus Jepingitiir pi- icolusiiKer dao>
pugioncsfitiis » Hauc p»diira(n in aliis ediiionibus vitiofam, re fticuic
Pignorius.monitus fortc a Sactio, qui fub iioc Emblemace fic ait;Numifma ego
do:i«i habeo>fed pileum obloiigum ha- bct iiirer d uos pugioties credros:
Qiiarc hic cmendanda cfl pi<n:ura.Ha:c illc.SufFraga- tur etiam rei
vcritasjnam Dionlib.^/.fcrt bic,nummum percuffum fuiflfc cum Bru- tiimagiDC, et
pugionibus pileoq; Excatc^ tiam apud F. Vrfiuum ciufdem figura, in
gentelunia;5c apud A. Augultinu n Dia- log. i.vii Pignoriusedendam curauir. An-
tiquam vero pilei formam Lucianusin DipOde aitfnilTedimidium corticis alicu-
xus oui . Nam apud Garamantascx ftru- thiorum ouis fingulisin squaspartes dif-
fe<ftis,bini fiunc piIei.Tantaibi eftciusoui niagnitudo^eoq; capitis
tegumento illi pa pulifibi plurimum applaudunt; fi verum cft, quod
PieriusIib.40.HicrogIyph.pro didit. In hocigitur a petafo diftin<^lus pi-
Ieus,qaodiIlcad vmbram facicndam mat- ginatus: hicabfq; margine fuerit, quales
dormitorii &: nautici pilei O e c 1 s o in Pompeii curia, vbi fena- tu s
habebatu r, I ulio Carfarc a B ru to, Ca fio,& cxteris coniuratis.ii ccu
libertatc po puloreftituta, fabricari numifma voliic- runtjin quo (culptierat
duo pugioncs ad- ie«5lo pileo.Pugio cfdem patratam omnino figmficaba:;pileus
vero libertatem.Rcfcrt Politianus Mi(cclian^ cap.yo. Si quis (in- c^uit^
uumifma Bruti rcperiat ipfius c^ela- fum imagincpr^terca pilco et duobus pii-
giuncuUs,ncdiutius in cxplicanda rationc caufaqj laborer.Iegat Hiftoriarum
Dionis lib.47.Nam ex his,inquit, Brutus figniff- cabat ab fe et Caftio patriam
liberatam . Sed enim pilcum geftari ab his folitum, cjuilibertatem nad>i,
vulgatius manifeftius quc eft, quam vt fii autoritatibus confir- mandum.Hacc
Politianus. Hic fclcotfcrrr ancepsqua2ftio,quam in graciam ftudiofa rvim paulo
fufiustrav^arcplacet i Anfct- licct vetercs viilgari hoc capitis tegminc »
quodbirctum fcu pilcum vocamus,fuc« rinc vfiJEgo fic iudico, eos hoc non vfos,
fed vel nudocapice fui(lc, vcl caput vefte velaflc Siquidemnulli invetcribus
Roma norum ftacuis, nulli in xneis quoq; nura- mispilei vifunrur; nulla cciam
pilei nca- pud Homcrum quidem mcntio Sic nudf capitis confaetudoa prifca
Gra:cia,cui ca- pitisopcrimenca vficata non fuere,du6la vi deturTurnebo ^^.8..^
cap. 4 idquc Euftathius Homeriinterprcs difertefcri- bit.Sed miftis Gr?cis ad
Romanos conucr tamur . Suctonius de IuIioC(jfarc prodi- dit,eum caUiitii
defonnitatem iniquifti- me tulurejideoqideficienrem capillum rc uocarea
vcrticcadueuiftc i et cxomnibus dectetis fibi a Senatu populoqj honoribus,
nonaliumaut recepifle, aut vfurpafteli- bentiiis, quam ius laurea: coronas
perpc- tuo gcftand?,idq; ad caluitium celadum. At verominime hanc tantopere
expetiif- fetjfi pileus in vfu fuiftet, long^ fcilicct a- ptioc et fidelior ad
caluitium diftimulan- dum quam corona.Sed hacin re intcr tem tlifii pora et
homines diftinguendum, quibus /«r. ius et vfus capitis tegendi . Temporibus
Lipfiusannumerat facra, ludos, Saturna- 1 ia, pc reg r i na t ionem, 5: m il i
t i am . Sac ri ficia PiU vclatocapite pera(5lafuilIc,prifcoquodam ft44 i et
obuio ritUjomnibus notumcft. Vnde &c cru Flamen Dialis,qui intcr reliquos
Flamincs maximas dignationis crat, nomen videtur focticus,quod capite
velatoeftet, &caput filo lan? praecindbum haberer. Cuiaftipii- latur
tcxtusin Can. Cleros. §. Saccrdos, ii.dift. Sacerdotesgcncilium f inqnit Ca-
nonj rncapirehabebanc pileum, in quoc- ratbreuis virga dcfuper habens lana:
ali- quid: quodcum proptersrflum fcrrc non poftenc, filo tantum capita rcligarc
c^pe- . ' runt.FIaminesigitur dic5li vel a gcftatiouc pilcorum,qua(i
pileamincs;vel a filo illo, quafi filamines : vel ab infulis, quas flam- mas
appellabant:vcl a flammeis,notUlimo velaraiuisgencre . Illud autcm geftamiuis
genus Emblemata-i: 64i ere' 4tt9' tt»' gcnns etiamapei Jicebatur . Plan^ fcdis
dicbusSaccrdotcs filo Hcpofito pilenm im ponebant,pro faccrdotii cmincnria,vc
difcr t^dicit tcxtiisin d. Can. Cleros. ii. dift. Autvt Varro fcriptum
rcliquit,album gc rcbant galerum. In ludis quoqj Saturnali- bus pr2cfcrtim,hoc
cft, libcrrimai vicaedic- bus,pilcus admittebatur.fignum fi:ilicct li-
bcrtatis.Quo fcnfu Martialis vocat Roma pilcatam .* ^ermittts.putOypileata
Roma, $cd et pcrcgrinatio fibi capifis tegmcn vcn dicabat, quod erat pctafus
Cde quo in Prx- fationc Emblemarum nonnihil diximus) qui ad vmbiam facicndara
marginatus e- rat,&adHcrfas pluiiias,acftus,ac vcntosin primis idoncus.
Plautusccrte percgr^cun tibus auc vcnicntibuk pcta^uro vbiq> aptat. Sic cnim
icuricnicm defcribit militem ; O- pu4 efi chUmyde,&* mach^ra,^ petafo, Et
Ciccro, tabellarios pctafatos venuc ait, et comitcr expedaread portam.Deniq;
&in militia quoq; pileorum vfum fuiflc, fua- dct VegeciustVfqj ad
prxfentcm, inquic> ascacem confuctudo pcrmanfic, vt omncs militcs
pilcis,quos Pannonicos vocant, cx pellibus vicrencur. Hinc p lea Diofcuris,
Caftori& Polluci attribuca legimus, quo habicu fuifTe Laconcs volunc, hi
enim pa- trio infti Lu to pugnabanc pilcaci.vc animum in baibaios et tyrannos
indoniitum figni- ficationc libcrtacisoftenderent. Aiquc ha:c de cemporibus,
qua: a commnni morcex- cipi diximus. Sed infuper cxcipiunturetia ccrti
homines:& ex his primnn» libciti no- ui.Clim enim fcrui n aoumiciebantur
rafo capitc pileum accipicbanc^vcco quafi fyni bolo tempeftatem fciuitutis viderentur
cf- fugi{re,vc naufragio libcraii foknt.Dcnau fragis ita luuenalis ;
^..^gaudent tbi vertice rafo Carrula fecuri narrare pericula nautA . Quo eciam
rcfpexic Petrouius inSatyri- co . At manuminus illc apud Plautum in Amphitr.ira
aic : Vte^ohic hodie rafo capite caluus eapiam pilieum, Legimus etiam pilci
impofitionc libcrcos confticuiiu l.dire^tis, lo. Cde tcftamenc. manum.Vbi haud
dubie inccUiguncur fcr- ui,qui pilcati funtis defundi ducebant;vcl vt habccur
in l.vn.^.fcd et qni.y.C.de La- tin.liberc.coll qui domini funus pileati an-
tcccdcbant,vcl in ip(6 kaulq ftantescada- ucr vcntilarc vidcbantur. Hos cnim
liber- caccm confequutos fuifl[e,& cx locis iam al legatispatet, et ipfemcc
ctiam Dionyfiui Halicarnafleus tcftatu r.fcRomsecoropIu- rcs de iftis
importunis et intcmpcftiuis li- bcralitatibus querimonias audifte.Obcrc- bram
hanc fceleratocum quoq^ (cruorum» per pilci impofitionem • conccnfam manu-
mifiionem, fadum opinor, vtquiiiifigni- tetimprobus vcndcretur fcruus^ab unpo-
fico piieo pileacus diceictur.Eoipfo cnim, quod impofito pileo vcnum ircc»non
cantu improbus eftc et nequam feruus iftcinnue batuf^fcd et vcnditordominus
teftatum fa ciebat.nihil fc fuper co pclliceri vclle.quod pofteaad pia:ttjndum
cogi poflet: atq; ita omni fevinculo cxfoltiebat, quo alioqui ad
rcdhibitioncm.tralH poterat.Dc quo vi- dcacur Gellius lib 7. No*51. Atric cap.
4, Ccclius Sabinus,& alij . A communi por- rd morc capitts apeit^ gercodi
excipiiui- tur ciiam a^gri, quibus capitis firmaiidi gratiapileo vri licuit.
Sic ei inj Ouidius fuum amantem dc morbo et pallorc fii>geu do
inftrucs,pilcolum ei intet figna tribuit: Arguat macies animumtnec turpe tarti
Hleolum nitidu impcfuiffe comts . Ideai et (eitibui licuiflcNicephorus Gre*
goras oftci.dit lib. 10. vbi morem cum cum Ronia^o Impcrio Byzan iiim etiam
tianslatum doccns, dc capins tcgminc ait, n.oris a^ ud fuperioics fuifle, vt
ac- lare proucdiorcs aulici piTcis turbiiia- tis vtciemur fcr co rextis:
iuniotcs au- tem omnes prorfus nudis eflcnt capitibus. Dcniqueconuiuas quoqj
pileolos vfurpaf fc ex Athenaso.quamquam fludnans non- nihil probat Lipfius
libio dc ^mphithea- tro cap. ip.Lxtra mcmorarascigo has per- fonas, omi;cs
nuc*o& apcrroerantcapitc . Nec conrrarium euincic Plucarchi ando- ritas.qui
rcribic,qu6d cum Draco rigidif- fimas luas kges iecitarcr,quil^us ctia ciim
qnis vcl olera tantum (unipuiflct, capitc plcdi voIucrat,populus iiatus
petafis& tu nicis in ipfumconicdisaufugciit 5cdpo- puIoaduerfusSoIem
pctaforum vfum fuif lc, vltro conccdimus . Idem Plutarchus fcriptum rcliquit,
Syllam ncminiaducu- tantiadfurrexifle.ncqj ctiam capuc dcnu- dafle, nifi cum
Pompeius vcniflec . Addo quod et Varro aflcrir, more maioium in- ftitutum
fuifle,vt vcnicntcmagiftraru qui- 5s 1 Iiber Serttt ne^ quamtdii: vendebd 4nr,
pile^ Mgri pi* leati * Sene9i ConuiuA, OhieSfio' nu pro lei vfti dtjf^lu- tio,
Andreas A. tis imctno ctir iioen capiit aoeriret . Confcntiunc pafHai
aa£loricates Plini !,Sallulli j, Seiiecas,Nice- t3».& aliOium qiii viris
dignitare prgciins, et nonore digms, ^ quocafu Qcciirrerenr, ob:,ios capuc
aperire confueiuire prodide- runc.Sed hoc deijs incelligendum eft, qui operto
capite aliqua ex caufa incederenc, \t mili^^es cafIide,facerdotes
flarainejferui pilec,?d omnes pluuiotemporegakro,au: fub Sole peraro et
vmbena,vtdocec Alcia- tusnoO:erlib. S.Parerg cap.ia. Aut vero tettio illa
capitis,& apertio.non lam de pi- leo, quam de toga: laciniaeritaccipienda .
Laciniamenim iftamincapuc faspc rei)cie- bant,contra vencum,aut 3Eftum;eamq; de
trahebant in honorati alicuius occurfu> . quod exPlutarcho (atisdocuit
Lipfiusde • Amphitheatro cap.zo. Illud plane fingii- ifea, ^* qnod Hippocracis
imago pileata ab anticjuis celcbretuiv; vt inde admoiieren- turhomines, eam
partera maxime cufto- diendam,inqua taquam in domicilio prin ceps animus
refidcrct,totaque intelligeudii tis coilocataefTct. Alij cx Gra^cis folara
iiobilitatem hominis inde intelligi vohint^, vtpotequi cognationem ab
ApoIIinc&ab Hercule traherctrnam cnm ab Ai'culapia oriundum lenatus
Athenienfis tcftatus eft publicisetiam monumensis. Id vero fi ad libertatem
referamas, cui potius libcrato- ris nomenaccommodaredebeamus.quam
illi.quitotmortalium corporatoc morbis obnoxia Irberauit,& bon*e reftituit
valetu- <Iini? Sed ad mamimidionem feruorum re Tetrm tiabor,monitiis a
Reuerendo et biimanif- Paulu^ fimo viro D.Petro Paiilo Venturino Vero Venturi-
"^i^j^^g^^^ri meo fautorcde cjuo verc af firmare aufim id, quod olim dc
FabioPi- doreCiceromcmpc et iuris, et antiquira- iis,& literarum bene
peritus eft. Atq; vti- nam loci diftantia illius viri praefentiara
mihinoninuidifret, certe hoc opus pluri- bus,i)sqj rarrs flofculis, quibus
foecudum y. illud ingenium abundat, ornatius habere- Sfgna h' j^^jg, Is igitur
fignaadeptaslibcrtatis c(Ct herta,tts ^-j. ealuitium,pileum,& in nonnuHis
cali- adeptA, ga,roga,corona, qua^ odiolaurca? Ca^fatis triumphalis defijt.
Verumadhuc Romse nios.cum aliqui ob facinuscapite pleiftci> di libertatc
donantur, togas et coronie. Qjiod autem non omnibus toga et corona jRatioma
obtigerit,inde cft,quod crcs manumitieii- niimitte- di rationes cranc .
Prima.qiia maioicm et ii tri* iaftamlibeicatem confequebancur,itayc etiam ciues
Romani fiercnt. Altcra, qna Latini fiebancex lege lulia Norbana. Poftrema,qua
in ordinem dedititiorum ex lc ge AEliaSentiaadfcribebantur. Trcs has
manumittendi fpecics tangit Boecius i. eommenc Topicor. Apud Tacitumduas tantum
iiiftitutas reperias.Qt^as vero Boe tius eniimcrat,funt cenfus, vmdida, tefta-
mentum. Dequibus lurifconfulti paftim, Acronad Horat.i.Sat. 7. et Alexander ab
Alexan<JroIib. 4 cap.io Ficbatautcm raa- \ mimiftio m templo Feroiiia?, qua:
libcrto- ^'^^' rum Dea,vcnotat Sefuius;quam et Varro libertatum Deam
dicic,(]uafi Fidoniam.In eodem templo Tarracinaj fcdile lapideum fuit,in quohic
vetfus incifus crsiV.Bene me rsti ferui fedeant fnrgant //'^m.cjuod Sca- liger
e fchedis vet.Seruij notauicEratita- que pillcus libercatis iufigne . Perfuis
Sa- tyraj. Hac mera liBertcw.hoc noBtspiUea donetnt» Hinc& illa locutioapud
Suetonium, Sc- Hecam lib. ^.epift.^j. Lininm Iib.4. dec.5. Adpilsumzfocare .
VideGeliinm lib-j.c.,l 4,Macrob i. Saturnal. Bayfium de re ve- ^gg^, ftiatia Iib.io.Schotcum
ad.cap.69. Aiircl. Vidoris et alios. Hiftoria deniq; de mortc C lulij Csefaris
notiftimaeft . Vidc Sue- tGnium, CMSJRIS exitio] lulij C^efaris morte» II Ceu
liheytate recepta] tanquam cxcufTo tyraani fugo, fublato dominio . Ttticihm
Brutu] vtroqj Bruto, Marco et Decimo,Cafiio,Trebonio,alijsq3 coniu- ratorum
caprtibas in Ca^farem. Csifa moneta] cufusnummus. Moncta Mon fic dicitur, quod
figni imprcllione vel au- doris vel precij nosmoneat. T.nficuli in primts] vna
ex partegladi*- li,alcerapileus manumifiorum.Hinc patet perperam hadenus fuilfe
hic expreffum nummum.nam tam PIantiniana,quam Ro uillianaeditio vnicnm pugionem
habet ; quod tamenauiftonsmeti, et hiftoriarum monumentis aduerfatur, vr vjfum
cft. MiJJamanu feruitid. ] Scrui maimmifJ fi.Iiberi fadi,aut libertate
donati.Sernitio- rum nomcn pro ferni<;, pra^ter caeietos in Catilinaria
vfurpat Sa}|aftias,& Ciccro i% pc.Vt in 4 CatiI. Hic adeuertendafunda-
menta Reipub. Gallos acccrfiuit, feruitia concitauit, Catilinam euocauit . Item
7. "^^err. Et tamcn co^ptum effe in Sicilia mo ueri aliquo: Igcis
lcruitiuin fufpicor . PiR Emblematal». 64 s P E R Briiti nummum liberatam pa-
triam fighificari oftendit prasfens Enible- ma:pileum',enim fuine libercatis
fignum, exfupradidis,vt opinor,liquid6 conftat, fed fuppctunt prxterea exempla
plurima de pilei vfu geftatione. Aurelius vidlor fcribit,mortHO Nerone fic
cundas prouin ciasjomnemqj Romam exultalTcjVt plebs induta pilcis
manumiffionum, tanqiiam f?uoexemptadominio triumpharet. Eade forte caufa Grxci illi,
qni noftrorumpa- trum temporibus tyrannidcm Turcicara fugientcsin Italiam fe
receperunt, inge- nuam fuam libertatem et prifcam nobilita tem pilei fui
geftatione profefTi funt. Quid enim memorem pilei celebrem lauream iamdiuin
fchoHs non temcre yfurpatam? co fiquidem indic9tur,fchoIafticos a difci- plin^
feruitutc ad Doaoratus vel Magifte rij libertatem rranfire.Quid? quodctiam
inplurimis locis vfus obtinuit,vt baptiza- tis veftis alba cura pileolo
inducatur, tan- quam ex diabolica; poteftatis crgaftulo e-
repcis,&Iibertate Chriftian? donatis.Huc quoq; faciunt nummi veteresquam
plu- rimi,in quibus eft pileus cum infcriptione 'Ijhertatts, Vt in nummo Tiberi
j Claudii Cxfaris videre eft figillum, quod dextra pileum tenet, Ixuam quam
latc poteftdi- fcapedinatam exporrigit, cum infcriptio- ne, LIBERTAS AVGVSTA.In
Anto- nini item nummo pileus a manu dcxtra pendet,l2eua haftam tenet, cuius
infcriptio eft, LIBERTAS COS. IIII. InSer.Gal- hx nummo fimulacrum eft cum
iaculo et pileo, infcriptio verd, LIBERTAS PV- BLICA Haec prifcorum funt
fignaliber- tatis;at nobis,qui fub Praetorio Chrifti ve- xillofahuari
facramento deuindi milita- mus, et in nouas legesgratise fubfcripfi- mus,aliud
noftrae libertaiis fignum propo nitur, quod fitpremus Chriftianas militi^ Imperatormalto
Caluari^ vertice trium- phans erexit; quo mediante nos in liberta- tem ac
poflefiicnem c^leftis regni fumus afferti, vniueifus Chriftianorum c^tus fi-
dei Zc charitatis vinculo conglutinatus : fub quod.ftrudl^nationesidolorum cul.
trices,fimulacra impicfatis excifa,ricus fa- cnlegi fubuerfi, propagata
pom<^ria pr?- potentisDei. Etquoniam huc me trahic rempus Dominic? paflioni
facrum, quo h^c commentor,paul6 aliius libertatis no. ftr^ primordia rcpetam .
5aue ex omnibus bcncficiis,quibiis humanum genus locu p!c cauit pr^potens illud
et ^ternum c^Ii Nu- men,vnum velutin faftigio pofitum fupcr
c?teraeminet,Redemptionis . Necefle fuit redimi,quiacaptiuum et fiib
feruitutisiii go ; et predoinfinito, quiadelidum tale, OfFenfusfuit Deus,rcs
increata et tcrmi- nis carens,qui placari potuic,nifi ab co,qui ^qualis natur?,
in aflumpto tamcn habitu viliori, in quem ?rumn?,tormeta,&mors caderet? Hic
igitur veluthonorarius qui- dam arbiterac mediator inter reum et of- fenfum,ad
pacis conditiones,duras quidc illas et iniquas, italibens volensqj defcen
dit.vtjuendi asris,quo tenebatur obftri- totusmundus,fummain fejtranslaca»
chirographum infiniti debiti, non alionifi fauguinispreciojad necem vfqj
exhauftus, atqj inter ipfascarnificum manus et oppro briaexpirans.deleuerir.
lam mihi vagien- tem inpraefepi audirevideor tenerum pu- fionem,ftipatum
agreftibus lumcntis et fo licita matre.ftipula teftum et vili carice, lugubri
ploratu eraendicatem fpiraculum tcpidi halitus ad rigoreni temperandum. lam
ftabuli magalia fuheunc,acqj humilis tugurioli collapfa vecuftacc rudcra, fub
quibus fons et largicor bonoruni omnium, reli<5lo maieftatis folio,fuprema
rerum pe nuria prefliis, fuxit rorantes papillas inta- Oix Virginis.Iam furias
meditor,& crucn tum fanguinarij rcg s dc trucidandis ma- fculis bimulis
diploma,cuius velut fren- dentis apri declinans rabiem mater,ad exo- ticas et
barbarasgentes,deftitutaomniuni folatio, pendcntem a collo delicatam illa fuam
farcinulam,cum priiis tefl^cram ho- minis peccatoris,fe<flo prasputio, in
carne fuftinuiflet, trifti fane ac lamentabili fpe- daculo profuga deportauit,
Hi gradus fuerunt ad Crucem : haec piima adfune- ftam ludam f rjeludia . Ad
hanc vt para- cior defcenderec, cenerioris xtacis periodo decurfa.vitam
reliquam fic inftituic,vc vi- gili js confumpcus cotus et inedia,dum fa- cram
illam &coeIeftem falutaris Euange- lij fementem in cordibus hominum mira-
culorum et diuini eloquij viribus paula- lim fufcitar^t,
durifl1maquajq;indefefliis pugil exantIauerit,donec ad ipfos carceres ventum,
vndein mediam arcnam inftante duellofefeefFundens,acerrimo pra^lio cla-
uacrucis armatus, mortem ipfam ac da;- m.onem meriens proftrauit. Terribilishic S s 5 iiflus
Modtt4 re demptit)- ni gene» rts. Viflorra Chri/^i in crtiO: . Andreae A. idus
erat,ftupeiiHusc?Ioj terr3e,elemcntis omnibus, ipfieriam j)aturaj piocieatrici
rernmrcuius fragoie ftupefaiflus Sol, fub- traxir repeiite lucem mundo^&
amabilem illam (uam ac fpecio(am faciem aureis ra- diorum virgis comantem et
fulgida, quafi prsfagium ruituto protenderetorbi, pio- digiofaatque horribili
obtexit nigrcdine. Tam fubirum planetx principis caligautis deliquium adeo
rurbauit aerem, vr pr^po i^eram legem velut miratus, teporemillu fuum viucnrium
fpirationi conrempera- tum,in humenrem fubfrigida; no^flis vm- bram medio
dieconuerterit . Diffulrantis humi concudas crepidines fubfederunt in
plana.diuulfqe fuur rupes, difiedlamontiCi ahiHimorura cacumina, confternati
defun iftorum manesjfpiraculo vita:reparata ca- dauera,& in confpedum
mortallata patc fadis fepulchris denuo produdla.Qu^in et ipfas inferorum fedes
penetrau-it et confu- fionis fempirern? clauftra inauditum illud collifi
fragoris tonitru, ciim eodem rraba- li contojin quomacflatus videbatur,nuini-
tus vidor per vmbrarum obfcuras illas cauernas,ftipatuscceleftium turmarum fa
tellitio gradiens, portas Furiarum confre- git ferro rigenres et
adamante,imperiiim- quc fubucrtir,ac iura efFr^narx tyrannidis. lacet hoftisjio
vidloria: io triumphe.Plaii- dite hominesjfigirerrophaum, erigire au- guftum
monimentum partae Iibcrtatis:ctt- dite nummum crucis figno impreffum, qui fit
in precio,ui oculis, in labris, in cor- de; fedinfcriprio, LIBERTAS CHRISTIANA.
In vitam humanam . EMBLEMA. PLFS Emblemata* 6^7 PLV S folito hHman^ mnc defle
incowm^da vif^ HeracUte : fcatet plurihm ilU malis . Tu rurfm ^fl quando alias
^ extolle cachinnum Democrite ' illa magii ludicra faCta fuit . Interea h^c
cernens meditor, qua denique tecum Fine fleamy aut tecum quomodo Jplene iocer,
COMMENTARII. PH I L o s o j? H I duo fibi oppofiti depingiintur,quoruni alter
proiedo libro cfflidim gemere et plorare videturi tlter iu cfFufum rifum
foluius reprsfen- raciir. I, HiRACLiTvs quoties dojno e- ^cliti Sr*derctur,
ineptias humanas fletu folebat Sy et ^xcipcre,qLid(iomnia illi mifera et deplo-
randa vidcieiitur: contra Dcniocritus ca- dem de caufTa ridebat cfFufius, quod
hu- inanas acliones ludicras et ftultas confpi- ccretrqui fi hodie reuiuifcant,
ampliorem quidem et vberiorem vel ludlus vel rifus materiam ofFendentjquam
vnquam anrea, cum omnia in dics decctiora fiant. Qn^an- doenim vberior vitiorum
copia ? quando maiorauaritias pacuit finus?Ca;tcriim Em blcma fumptum cft cx in:crti
Poctaj G ra:- I ci Epigramraate, quod habetur lib. i.An- thoIog.tit.fi? Tov
<iv^pa>7nvov l2loVj8ct'n\C- ?le- modieft. fj ts* ToV /^iov,
"^pAKh^Ti, icToAy nx^hiov i^Tn^ AdiKpVi. VUV 0 ^ioi IV ihitiVQTipOS • ToV
(^iov ApTt yihdL J^niAOKpm 7o 'Trhiov ii -zopiv ' Nvj' 0 Cioi TTctvTcov i^^i
yzhoionpoi . E/V Cy.idLi cTg y^AUTQ^ opcov i TO y.lTA^O (jLipiy.va yihA(TCO .
Vitam,Hcraclite, multo plusquam cum viuercs Defle; nunc enim vita eft
rniferabilior . Vitam nunc ride, Democrice, plus quajn anrea ; Nunc enim vitaeft
omnium maiore ri- fu digna . In
vosautem &ego contempIatus,interea cegito Quomodo fimul tecum lugeam, quo-
modo viva cecum ridcam . Umdefley Heraclite, magt6<^Hamfleuerts olim r Vit»
hominum pr.Afens efi IftcrymoflA magt6, I.t modo,Democrite,a4 rifHm teimpenfim
ejfer: Omnid funt rifu nuc qmq'^ digna m^gts» Vos dum cotemplor, certt fum
nefcitu iJtrH Uunc ridere mihi,feu modo flere licet . Dehis duobus Philofophis
loquitur quo- que luuenalis Satyra 10. lamneigitur laudas, qmd de f(tpientihi44
alter Kidehati qu&ties a limine mouerat vnum, Frotuleratq; pedem-.flehat
cotrarim altert Sedfacilt6 cuiHu rigidi cenfura cachinni, Mirandum efl vnde
ille ocults fuffecerit humor . JPerpetuo rifu pulmonem agitare folehat
Democritu^ . &quaj fequuntur . Meminit et Horatius Democritiin Epiftolisv
Si foret injerrts rideret 'Democritus . Vide adagium,/?(9«« viri lacrymahiles .
PLVSfolito] Magis quara vnquam fo- j j lituses,6 Heraclite, lugehumana vitam.
Heraclite] Heraditus Philofophus E- Heracli" phefius,vt tradit Suidas.Hic
nuJlum inuc nitur habuifl^e pr^ceptorem,tantiim natu- ra &diligentia folus
profecit; quidam ta- men audiHe Xenocracem et Hippafuro Py thagoricnm volunt .
Floruit temporibus vlcimi Darij, circa ^i^.OJympiad. Libios compofuit
deinduftria adeoobfcuros, vt \ix a quoquam etiam dodilTimo et plu- iinuim
infudanti intelligi potuerinc,ideo« que tenebricofus cognominacus fuit Hinc
eciam Socrates ait,fcripta Heracliti Delio natatore indigere . Hunc aiunt,cum
erfe-: hyJropicus, Medicis fpretis fcuo bubulo oblicum Soli (iccandum fc
expcfuiffe, dor mientemque a canibus dilacerarum efTe . Huiusvitam plcne habes
apiid Laertium lib.^ in principio. Meminitetiam eiiis Ci- cero j. Tufc. Huic
itaq; omnes humanae S 4 adioncs Andrefe A. Cachin- ToUere ckinnii. Democri ti{4
. DemocYi tm Gela fmtfs . atfliones videbanriir fumma miferia, qua- proptet
domocgrediensfemper ftebacSed de hoc flecii nihil meminit Laertius . Scatet
pluxihtu illx malts] hoc noftro tempore longe pluribus miferijs redudat vica
hiiniaiia.5catere, eft ita plenum effe, vt exiliat quod continetur . Extolle
cachrnnHm] EfFus^ ride.deridc, nafofufpende adunco. Huius vocisoiigo eft a
vcrbo itcLy^^si^etv y quod Suida: eft ct- Bpoco^ yi^^VyeJfuse ridere, et inftar
ruden- tis afiiii claiigorem quendamore didud^o cdere . Vnde y.cty^^cfy^o^ eft
iK-)f^To^ yi- ho)? effu f rifa-s. qui Ariftophani eft cr/xcV-Eteft vocabulum
fidlum peronoma top?iam,imitando fonum, qui ni profufo rifueditiir. Vis autem
talisrifus appofite notatur verbo?i7//^r^,feu extoUere,€[110 etia Cicero vfus
eft in lib.de Fato. Horacius in Epiftolaad Pifon. Romani toUent e<^uites
pedifesq'^ cachinnu. PerfiusSat. I. Ingeminant tremulos nafo cri^pante cct-
chinnos . Hinc eft cachinnatio.Sc \etbum cachinno, Cew cachinnor, Democrite]
Democritus ex Abdera o- riundus.teftcDiogene, Pythagor^ imita- tor,non autem
auditor.Is cunj duos habe- ret fratres maiores natu,ab eis difcedens h^
reditatem fuam accepit,quam in pecunia redadlam breui tempore peiegrinando ab-
fumpfit.Nam primo ad AEgypti facerdo tescontendit,abilIis Geometriam acceptu
rus.Inde rubro mariemenfoad Chald^os, et vt quidam volunt, ad Gymnofophiftas
inlndiam penetrauit . Poftrerao Athenas redijtad Socrateni, vbi fegloriatur
omni- bus ignotum fuifte. Hic itaqj inomni Phi- lofophiaegcnere magna cum laude
verfa- tus,tandem feipfum obca»cauit, vtprom- ptiusSc fubtilius natura: fecreta
rimare- lur.Refcrt Ciceio f.TufcuL quasft. Cen- tum aut co plus vixit
annos,tefte Laertio, apud quem vide eius vitam lib.5^.Democri tiquoq;
facitmentionem Plinius varijslo- cis.A.Gellius Iib.io.cap.i7.& Cicero Iib.
^.Acacl.qu^ft.Hicomncs a^^us hominum folebat ndere,quiaomnia ei videbantur ri-
dicula. Inde Gelafinum cognominaturn . fuifteob rifus petulantiam notant
pleriq; vetercs.Huius tamen rifus nullaeft men- tioapud Lacrtium. luuenalis
Sat.io. Kidebat cftrfK,necn9n ^^gmdia vnlgt. ^^uadeniq; tecum Fine] Finis tam
foe- minini quam mafculini gencris poetis ac oratoribus non inufitatum . Splene
iocer] Abunde rideam, Licn fiac fplen fedes cft rifus . Vnde illud diftichon
Cor fapit> et pulmo loquiturtfel commougt iras, Splen riderefacit, cogit
amare iecur • Perfius Sat.j. Sum petulanti iplene> cachinno . Scd liencm
rifus caufani eftenon per fc,fed SpU per accidens intelligendum eft, quatenus
ratiL fcilicet fanguis huius beneficio clarior.lu- f^tri cidior,<fc calidior
fit,& hominem in nego- caUj tijs peragendis ftrenuum,audentem, ma- gnanimum
&gaudeutcm reddit, in parti- bus fpiritalibus ir.ouet ticillationem, per
quam ridendi motusinfurgit, animi afFe- dlus arguens . Veceres rifus caufam in
he- pate qujeflere : fed hanc opinionem a mul- tis Phy ficis et Medicis in
dubium vocaram deprehendo.Cardanus rifus caufamcx ip- fius anim^ domicilio ded
ucendam efle pu« t,ar;quam fententiam etiam lulius Scaliger txereitat.^ 17.
fed;. ^.approbaie videtur. Quas fane intclleda, concra noitram non pugnant.
Vide quaj huc faciunt apud Rho digu1.lib 4.cap. I 8. P Y THAGORAs aiebat,
fimilesfibi I videri vitam humanani,& mercatum eum, viti^ * qui habeiecur
maximo ludorum appara- mM. \t tu totius Grajciie celebritace. Nam vt illic ^im-
ali j corporibus exercitatis gloriam&no- mih bilitatem corouas
peterent,alij cmendiaut vendendi qu^ftu et lucro ducerenturj ef- fet autem
quoddam genus eorumjidq^ vel maxime iDgenuum,qui ncc plaufum, ncc lucrum
qu£ererent,(ed videndi caufa veni- rent,ftudioseq; perfpicerent, quid agerc-
tur,& quomodo. Ita et nos quafi in merca- tus quandam celebritatem in hanc
vitam fumus profe(5bi, alij gloria: feruiuMt, ali) pecuniae,rari vero quidam
funt,qui c^teris omnibus pro nihilo habitis rerum natura et a(fliones humanas
ftudiose intuercntur, qui appellantur fapientia: ftudiofi, hoc eft,
Philofophi.Ec vt ibi liberalifiimum eft fpc darcnihil fibiacquircntem;fic in
vita lon- ge omnibus ftudijs rerum contemplatio et cognitio prasftat.Heraclicus
itaqj et Dc mocritus in hoc vit^ humanae^ercatu rc penituscontemplantes.vterq;
pro fuo ingc nio bcnignani inuenit materiam, hic qnidc xifus,ille flctts .
C^uare hic dubium relin- quitur Emblemata. quimr, Ttru fequi fit fatius,ciim
fit vtru- quc nec plan^ tutum, nec omnino proba- lum.Senecainlib. Dc
tranquillitatc vitx, X.cap.i j.opinionem Democriti meliorem fui(re,&
adimitandum accoramodatiore, quam Heracliti fletum,ait. In cjua fenten- tia
fuit etiam Satyra lo.Iuuenalis.Sedpr? ftataudire Philofophum eundem lib.i«De
ira,fic difputatem:Heraclitus,quoties pro l\lcher (jierat^^ tancum circa fe
male viiienrium, SVecA lo -^^^ ^al^ pereuntium viderat, flebatrmife ^ • rebatur
omniiim,qui fibi Ia»ti felicesq ; oc currebant:nntianimo,fed nimis imbeccil-
lojSc ipfe inter deplorandos erat . Demo- critum concraaiunr numquam fine rifu
in pubJico fuifl!c,ade6 nihil illi ferium videba turcorum,qusE ferio gerebantur
. Vbi ifti hic iras locus eft t A.uc ridenda omnia,auc flcnda funt. Non
irafcctur fapicns peccan- tibus. Quare? quia fcic neminem nafci fa- piencem,fed
fieri:fcic paucifrunos omni x- uo fapientes cuadere,quia conditionem hu manae
vitie perfpedlam habet . Nemo au- tem fanus naturae irafcitur. Quid enim, fi
jnirari velit non infilueftribus dumis po- mapendete ? quid fi miretur fpincta
fen- lesque non vtili aliqua fruge complcri ? Ncmo irafcitur, vbi vitiumnacura
defcn- dit. Placidus itaq; fapiens et jequus erro- iibws,non hoftis, fed
correptor peccanciu, hoc quotidie proccdicanimo; Mulcimihi occurrunc vino
dediti, multi libidinofi, multi ingrati,muiti auari,mulri furijsam bitionis
agitati . Omniaifta tam propicius afpicicc,quajii segros fuosmedicus . Hxc
Sencca. Sedbona pace canti viri dixerim qiiod fentio:mult6 benigniorem deprehen
docgo flendiquam ridcndi maceriam, cu obmoresindies in decerius declinanteSjtu
ob miferiam et fragilicacem humanam-Mo res in peius lapfos audores non pauci
per- ftrinxerunc Virgil.i.lib. Georgic. fif- omniafcttis In peius ruerct^ retro
fublapfa referri,6cc, Horatius fic : JDamnofa quid non imminuit dies ?
J£-tfispetrentum peior aupsytulit i^os nequiores, mox daturos J^rogeniem
-vitiofiorem . < Salluftius in Cacilina:Sic.impcrium a bo- nisad non ^qu^
bonos deriuacur.Ouidius; Vtendum efl Atate: cito pede Ubitur &tM, Hec
bonatamfee^uitHrt ^mm honn prma fuit, " — luucnalis Saty r. i. hlil habet
vlterius quod noBrii morihui addat Vofleritas\eadem cupientyfacientq^nepotes,
Res hodieminor eflthere e^Hamfuit^ atc^ue eadem cras . Vndeaucem h^ec rerum
omnium depra- uacio proficifcacur diximus Emblera. 75. lam fi humanam mifeiiam
ab ouo ad mala (quod aiuntj confideres,hem quantam fe- getem doIorum,angorum, et laborum of- ^^f
fendes?Ageanatomiamquandam exerceamus, et iiifpiciamusnos tocos interioribus
P^* ociilis.O fcrdiratcm, fi corpus feorfim &- inaffam illamex humo
intuearis.Quae vis coegit purulentum et lubricum opus ? Horret vifus. Refpicere
iuuac ad initia, et contemplari formationismodum,quo me, quo tcquo casteros
effinxit Natura • Ca- Tormath uum materni vteri ac interior recefTus^mo hominis
. dulus fuicj cam lepidi videlicet acdelicati plafmacis : ibi de pruriente
carnemafculi primum excifus, et in fecrctius matricis rcceptaculum,interaluum
et veficam fitu (opulchrum habitaculum fcilicet ] inci- dens vifcofus quidam ac
lentus humor,iu fito calorecoagulari coepic,& paulatim co ftringi,ficut
ladis flos (blct in cafei forraa. cui Inieamenta infcripfit virtus iunata, et
figuram fuis quibufdam velutorganis,vbi yitx fpiracula mearent,diftin(5lam,,qu?
per fcctamcmbrorum proportione marurita- tismetam contingens,animam haufit capa
cem coeli e coelo, diuinas Mentis fignatam cffigie.Separetur ha:c,vides
c;scera? Profc- minarunr parentesdamnatum priusquam cderct,conceptum in
peccato,nutritumiex ipfo : hic cnim modus nafcendi generalis omnibus,coniagio
de ftirpe in ramos fluit; vitium cft in (emine, vnde vitiofum quid- quid cx eo.
Conciliatrix amoris libido eft, filia libidinis amor, carnalis, inquam,ex quo
nos humana profapia et ftirps vniuer- fa. Prasclara origofcilicet, et
quseiurefu- perbiseigniculos inferat mencibus; iriitant profecto exordia hxc
genituras cam illu- ftria tumcntem fpiritum,& alas inflanc lc- uitatis
aurajfic.fic.Progrediamur porr6, crepabitbulla fortaftis, et fubmittct illa fua
pennarum fpecula, deformitatem pe- dum fi refpiciac purpuratus hic pauo,Ho
mo,inquam . Maflam hancquam cgleltis illehalitusanimacnil praeter locu a luri-
* dodiftinguic cadauerc;hoc tumba^illa veu lie AndrexAlciat: Infans treclaudiruriveiner
fepiiIcHru eft crefcen tis corpiifculi, hocanimje. Aperiatur cry- pra> vb?
defun^luscubat,tangethorror fpc ctatem et naufearaperiatur itidem vterus
f(32minx,qua: parturiens obijt, vixaliud; flmilis afpecflus (experto
credej& fordiu iacuna.Sed perrupit infans natiuiratis iam clauf^ra,&
c^Iofruitur^quid tiim ? Viua friferia!imago,& fafciculus dolorum, te- nui
obuolutus cuticula, nuilius mali noii capax, expofitus fortuna; et fato, qua:
ip- fum ficutpannos fuos fullo in mortario laboris continuo fubigunt et
exerccnt. Crefcit interea
tamen et anfurgir, qua fo- Iicitudinc,proh Deum ? Qnod vitriarius ampullis
fuis,hoc fedula mater partui prje ftatoflicium.Qu_am ille molliter tradat, nec
fine metu fradionis deponir, leuat, in- iioIuit,humeros fubijcit,portat?quam
trc pida manu,quam lento pafru,& ad regu- iam velut dimenfo.?Sic ifta
farcinulam fua habet delicatc,tenere,damni prouida,nuu- quam fecura pericnlij
tagit,palpat,fcabit# fricat,Iauat,tergit,ftringitfafcijs,refoIuit,
papillisadmouet, complecflitur vlnis, le- ^nlo reponirj& hasc omnia
Ianeis,vt lic di cam,digitis.Nec mirum, de lutoenim ver fat vafculum, ficut
teftam quse in clibano ccquitur fragilem.PIaftajiam fubiranimo
figmentumexargilla autgypfo^ quidibi hominisjdic fodes.pricrer fpiritum defide-
ras? Arris rubfidio morari contingat ima- ginem PauIi,PauIum dicesjita viiio
re<"pon detin omnibus proportio, figura, color, quse in fictili.In
fumma,homo eft, fi vox adfit. Ruat h bafi fua fubmotus paulifper Homo fi KyP^
homo, quid nifi puluercm vi- BUi (Id deas,ac comminutas aliquot particulas et
tltl com- ^J^if ruderafubuerfx ftrudur^? " Tale prorfus Moftrum
plafma.Iabile et lubricum,fi mens feparetur,&: virtHS motrix qu^ regitrvno
verbo, luteus homo, feclu- fo(piracuIo;im6 vero necfeclufo, talec- tiam vas hoc
corporis,dam agitatur et Cti rat certerSpiritus enim inambulanshoc fa cit in
membris, quod ventus folle conce- ptus in oiganisaut fyringcmufica i incr.
rat& vim fuppetitelidendo foncficutlo- quel2 vitalis alter, voci.qu?
articulis claii ditur,aperiendo fcnfui.Sileat hxc vis,trun cus ent in quo «ili
quod dormicntis habi- tusdefignat. Cum reHanris fortunx fro- cellaingruit,
concutimur, nec firmo fta- ftiu5 pede : cum mors fagittam collimat, et
metatorem prsmittic morbum, labi- munfrangic incidens iaculum tandem dif-
(oluit&conrerit malc compa(fVam fabri- cam.-fluitad radiu
tiretisfati,ficucccraad Solem.Mira infirmitas,& cop/ofa lacryma rum
materia. H^c cxcarne,incarne, qu^ eft concreta quasdam libidiiiis fpuma,&
ti- tillantis lafciuia: fluor inter ftercus et vri- nam conglobatus . Habesjnunc
ridc Ci po- tes.Confirmat hac meam fcntentiam loan- nes Baptifta
Marinus,ItaIicorHm Poetaru noftri temporis facile,princeps,qui quoda loco
canir,homines prius ad fletum quam ad lucem oculos aperirc.Sed quid vetate-
legantiftlmum carmen coronidis loco ad- duccre.in qno breuibus verbis,id quod
nos fufius diximus, illc perftrinxit ? JpYe
thuomo infeliee allhory che nafce In que/ia vita di miferie piena, Fria ch'al
Sol, gli occhi al pianto j ena- to apenx-i Va prigionier fra le tenaci fafce .
Tanciullo poi, the non piu Utteilfafce : Sotto rigida sferza i giorni mena :
Indi in eta piuferxnayepiuferena^ Tra fortuna, amov more e rinafce ] g^ante
pofcia fonien trifio, e mendico Fatiehe, e morti, infin che curuo e laffo
Appoggia a debil legno il fianco anticof Chiude alfin le fne ipoglie anguHo
fajfo Ratto cofi, che folpirando io dico, Dala cuna ala tomha e vn breue pafjo
. Can cm ABrc Emblemata-ii d^i JEte quandoque falutem redimendam^ EMBLEMA . Tu
T pedibm fegnis ^ tumtdd et pYopendulm aluo ^ Hac tamen infdias ejfugit arte
^her . MordicHs tpfe fibi medicata virilia vellity Atque abicit y fefe gnarm ob
illa peti . Huirn ab exemplo difce non parcere rebm, vitam vt redimas^
hojlibtts ara dare^. COMMENTARII. FIBRVM venator accelerans canibas incitaris
perfcquitiir, Ctd ille genitalia fibi dentibiis ampucare fingitur. Fiber,qui et
caftor,anima! eftamphibium, ex albo cinercum.in dorfo nigricans,quod partim in
aqua,partim in terra vi(n;itat,& ex vtro- que loco pabulum venatur,IutrarHm
mo- do,quibus valde fimile eft.cauda exccpta, ^wx caftoti glabra eft et lata,
et pifcium moclo fquamofajlutris longa,rotunda, hi- fpida,rufa,& ad
caftancam accedens,vc et totum corpus . ApoLOGys AEfopicus de caftore, j j.
cuiusifte eft fcnfus . Caftor ex quadrupe. Q^a^l^^ dumeft genere, vt plurimum
inaquis vi- fQii^f^^ ucns, cuius pudenda dicunc medicamenris effe vtilia . Hic vbi videtie ab hominihus
indagari (nouit enim quaproprer indage, lur) Andreae A. de cajio- Locus A'
puleij . An fiber fibi teffes exfcin- dat co/i' trouersil . III. tui)
fecansipfius flbi virlHa, proijcit ad- iierfus inreqiiciites,& fic ralutem
confcqiii tnr. Fabalaoftendir, pruHentes homines pro rahite aciipifcenda debere
nullam fua- runi fortunarum habere lationem . Huic fententias videtur
adftipulari Plinius Iib.8. cap.3o.Eardem,inquit, partes /ibi Pontici amputant
fibri periculo vrgenrc, ob hoc fc peri gnari . Caftoreum id vocantmcdici .
Solinuscap.ij.iremcap. 38. dc elephanti- bus hocidem fc ribit. Sic Afilianus
hiftori? animal.lib.6.cap.5 3. air,a caftore caufam, ab infequentibus
venatoribus, cur tam cu- pidc petarur.non ignoiari:idcirco mordi- cus ipfe
premcns vfq; incumbitad eliden- dos teftes.quoufq; abfcideiit, et ficeos ab-
iccerir, tamquam homo fumma prudentia in latrones incurrens,quajcumque portat,
ad fe rcdimcndum exponit.Qu_6d fi poftea quam ciedus et ex periculo leruatus fue-
ric^ab infedanribus ircrum vrgeatur,hic fe fc alleuans,atq; quamobrem infequi
vlte- rius pergerenon debeant, cauffani often- dens,ad reuertendum, quod iam ea
partc, quamexpetuntjcareat, venacorcs inducit, 52Bpe etiam nunc tefticulis
pra?ditus,cum a venatorura confpcdu fe longifTimocur- fu remouericeam partem
defideratam ita aftute comprimic et occuItat,vc non habe- rc vifus infedatorcs
fallat . Ha!C illefere. Sed et Apuleius lepidiftime in lib.i. Afin. aur. apud
quem Socratesquidam loquens de Meroe anu faga: Amatorem,air, fuum, quod in
aliara temeralTctjvnico verbo mu taui, in feram caftorem:qu6d ea beftia ca-
ptiuitatis mctuens, feab mfequentibus re- prarcifione genitalium liberat,vt
illi quoqj fimiicqnod Venerem habnic in aiiam,pro- ucniret.Sed longe alia eft
(entcntia Diofco- ridis,qui de caftore totum id pernegac lib. i.cap.z^.
Vanunijinquic, eft, quod tradi- tnr, teftes ab ipfiseuelli,& a fefe abijci,
cum venatu vrgcncnr ; fiquidem tangi ne- queunCjita vt in fue
fubftrivfti.PIinins rur- fus in hanc fentenciam vidctur pedibus ire, CLira ait
lib.3 z. cap. 5. Spedtabilis nacura! potentiain hisquoqj quibus &in terris
et inaqua vidus eft,ficut& fibris,quos cafto res vocant,& caftorea
teftes eorum. Ampu tari hos ab ipiis,CLim capiantur,negat Sex- tius
diIigentifiimusmedicin2E . Qu^inimo paruos efie fubftridosq; et adha;renres fpi
i3.i',nec adimi fine vira animalis pofie . I.T pedibu^ feint^] quanquam fic
tardi- pcs,tardo ingreffu . Tumida o* propendulus atuo] venttcm habens
pendulum, fit tumenti et pendiilo ventre . lnfidi(ii\ venatorum . Tiber] caftor
. Sane caftor et fiberidem eft animal (etfi non defunt qui id neganr^ didus
quoq; canis Ponticus.quod Seruius et Rittershuf annotaruut in Oppianum . Inde
caftorea,hoceft,tefticuIi fibri, apud Virgil.i. Georg. Dicitnrverd caftor, vcl
quod fe caftret (quod tamen nugatorium cfireliquetj vel quafi ycf^riip, quod
praster vcntrem alioquin nihil vtile habcat . Dici- turfiber, quafi fimber,
qu6d incxtremis fluminumoris et tanquam fimbrijs degat. Veceres excremum dixerefibrum,
inde fi- brasin animalibus et arborum radicibus. Hinc lux Plaucinoillo decur:
Sic me fubes cotidie, quafi fiber Jalicem . Nam quiin fimbrijs fluminum degic,
fa- Jice delcdatur.Hasc et alia de caftore eru- dite difputac loan. Ludouicus de la Cerda Toletanus.
Vide ctiam Pierium lib. 13. Hicroglyph. Mordicus ipfe fbt] ocTrtf, morficatim,
mordendo: qnod ramen falfum iam dixi- mus . Cajterum fibrum effe animal adeo
horrendi morfus,vt arboresiuxta flumina perinde ac ferro ca:dat ; et hominis
partc comprehenfa,non prius morfu refoluere» quam frada concrepuerint ofla,
teftatar Plinius citato lib.S.cap.jo.in finc . Medicata virilia] medicinis apta • Sic
MartialisIib.p.Epigram. mcdicata pocu- la,dixic . Columella lib.
i.cap.5.medicata vina. VirgiI.6.AEncid. medicatisfrugibus ofFam.Et luuenalis
decaftore Sat.iz.,adeo medicatum ijiteUigit mguen . Has autem partes genitales
caftoris medici vocant caftorea, medicamentum cclcbre& multi vfus,inquit
GaknuSjadeo vt Archi- genes dc caftorei vfu totum confcripferit librum .
Excalefacitautem manifeft6,fer- pentum venenis mcdetur,menfes et partus valide
ciet,Iethargicis, veternofis et verti- gineopprefiis prodeft, ncruorum afFcdi-
bus medetur.vt tremoris.paralyfi, ifchia- dijcofert et ijs.qui affedo
funtftomacho, alijsq; morbis . Atq; abicit] abijcit,genitalia linquit vc-
natoribus . Sefe gnaru4 ob iUapeti] vcrbafunt Pli- nij loco proximc
citato/Eafdepa partes fi- bi Cafiof[ fiber i liber 1 de ftc d Morfus fibri.
Emblemata IV. ^uid per fUum. hi Pontici ampntant fibri periculo vrgen- te,ob
hoc fe peti gnari . Sed fcicncium eft > omnibus anitnalibus natura
duccoftefum, vt et coHimoda (tia norint,& nocentia con trariaq;
fciantdeclinaie . Nonparcerere^ui] non efte parcendum
fortunis&facultatibus, rt vitse confulas . Vitam vtredim(ti] Vtquiapud
Saluia- num,contemptis diuitijs,viri js non fuccu- buerunt,auri et argenti
cupiditate non vi- ai,fparfis,quoddicitur,rcdenieruncciimi nanummis. llofiiitu
Ara dare] nummos abijcere,pc cuniam hoftibus numerarc. Aira,pro pe- cunijsjmateriapromat^riato.^
\ q\ o d *de caftorctcftcs fibiampuiaii- te, et venatoribus proiiciente
fabulantur, id nimirum defignat, or/ lav eivBpcoTrcav oi (ppovi^ot iTrip T»Tf
vetvTm <Tcoj)/)picts if/e- Vct Koyov 7av')(pil(J(.A7cav TTOi^vTcu.hoc td^
VirosprudentesfuA falutis greitia nondehe re vllam pecuniarum rationem habereAd
eftmon^grefercndam efte pecuniae ia<5tu- ram. Potiffimiim vcro vrgente
neceftkate non magni eft ducendum,nummorum di- fpendium faccre, (i modd vitae
hoc pa^flo poiritconfuli . Id Ariftippus fuocxemplo demonftrauir, qui ciim in
eadem naui fefe cum piratis verfari cognouiifet, fuas om- nes pecunias de
induftria in mare proiecir, imprudenter feid fecifte fimubns : prajiut-
deratcnim feab iis,quibufcum nauigabat, fpoliatum, et in aquas propter
|)ccun'am prascipitem datum iri.Vt itaq j abe(rec effc dus,cauftam
fuftulic.Idem CratesTheba- nus ciim thefaurum fpontc perderet:Hinc
abite.ait.malsE diuiti^.-fatiiis enim eft a me vos dcracrgi.quam ego a vobis
ipfe.Simi- le quid apud Plutarch. traditur de Philo- xeno, qui cum
opuIentiiTimam h^eredita- tem nadtuscflfet, et pcftiferasaduenarum
deliciasobferuaftet^P^^^oi, inquit,w^/7- la bonanonperdent, fed ego illa
potius. 6//g rdtZrctT dyct^a. iKd.7rQ- A«. dihh! iyroToZict . Non fecus quam
Catullus ille.de qao Sacyra li.luuenalis, quimaximoin difcrimine teippeftatis,
par tcm fuarum rerum.quibus nauis oneraba- tur,proiccit in pelagus, quo nauis
fad:a le- uior, commodius portumappelleiet. Accidit ^ noflro fimilts fortuna
CatuSoy €u plenus fluElu medius foret alueuSy^ id Mternumpuppts latus
euertentibus vndts Arbnvs incertA, nullam prudentia cani ReHons eonferret
opetftt decidere iaiiu Coepit cum ve?itis Jjnitatus cafiorat qui fe Eunuchum
ipfe facit,cupiens euadere dano Tefiicutorum ., cide)i medicatum inteUigit
inguen . et pluraquaribi fequunrijr.Cui poteft cfle aftine Onidianu illud primo
de Remedio: Vt corpus redimofferrum patierts ^ ignes^ Arida nec fitiens ora
lauahis aqua - Ve valeas animo, quicquam tolerare gabts ? AtpretiH pars
fj&e corpore maius hahet. Referam huc hiftoriam nobilem Conftau- tini
Manaftis ex Annalib.c^uod ad hunc lo cum faciat: Michaelusquidom Imperator
audica tjranni fero:ia,impetu,defe6lione, fuamet fporice throno imperiali
ce(Iic,hoc ipfo fadtodiuinis Chiifti iuflis facisfacies, et ergaperfecurorem
nou alicer fefe geres, atque caftor ftue fiber facereconfueuit. Le gimusenim in
prifcis illis monumentiseo rum,qui de animalibus fcripfere,fibrum a- nimal
efte,quod in vtroqj viuatcjemenco, et teftes habeatarcendis quibufdam mor- bis
fan^ grauibus coducibiles. Quod cum pleriq; venatores r)orint,animal canibus longe
velociiTjmisinfedantur. Huius pu- gn^ cau.ifam ciim ipfe fiber eriam cogni-
tam. 'nabcat.perhibcnt eum raorfu tefcclos tftftes abiicere, atque ita
currencem faUiti fuseconfulere ; quofado venatores ferani perfcqui definanc.Sic
nimirum Michaelus quoq; volens Impcrium refignauit Leoni belluinis moribus
&indoIe ferina pr?dito, qui oriunduserac ex Armenia, &c. Com-
modeobtulit fefe mihi aliisimplicato, et ad aliacogitantijlocus ex AmmianoMar-
ceUmo, ly.lib. quolocofaftuofus Rex Sa- por Conftantio Imperacori fuadcbacvt re
gni parte vltro cederec:Poftrem6, inquir, fi morem gerere fuadent-i volueris
re<fte, contemnc partem exiguam femperlucti- ficam et cruencam, vc cajtera
regas fecu- rus : ac prudencer reputans medelarnm quoque artifices vrcre
nonnumquam et fs care,& partcs corporum amputare, vtre- liquis vti liceac
rntegris:hocque bcftias fa- ditare,qu^ciini aduertantcurmaximope recapiancur,
illud propria fpot^ceamic- tunt, vt viuercdcinde poftint impauide . Hajc
Ammian.quomanifefte allufum con ftacai caftorem.Hnc Gonferadagium,P^;c
Yedimenda. Et huic fimile reperiesadagiil Homcricum apud Par^miogiaphum,om
nib^t Ex CoH" fiantmo Manciffe hifiorix^ de MU chaelo Imperap& miano
Mareetli 6 5*4 Andreae A. ntbus onteueftendA vitAtur/h Optim^ c- bu$ affli(fti
dccHmbant» nc pcnto CUiSaftl fffi fnn tiam hucquadrat illud iuris, Animaeft
jncdico dignum et dcbitum honotarium tatenoi prjEferenda rebus
aliiscorporahbus, adeo darecogantur, fariitatcm &,vitam pccu- parcem
abfurdum quibufcunque cauflis vcl vafis niis poiiponunt; £c hi iuflo Dciiudicio
Ge nummi anmiashomnnimpoftponi, 1. (ancimusC. pc inagyrtas>muIomcdicos,
circumfbra- de raciof.EccIcCc priBcipuiSjii q. i.c fo- neos,& immanes
tortorcs incidunt,quibus luta:, de maior. &obcdienr. Et curpc aui- nuilo
auro fatisfaccre poflruut, abillista» mam lucro vei dcrc, et proptcr vitam vi-
mcucxcarnificantHr,cxo(rantur,&non fa- uendi caunfas perdetcqui
itaniiliranc qua nautur$ (icdcniqshabent fuaslabra lad^u- diu fpirancvt renunciarc
vita: malint^qua cas . At uobisnuiic cura laruis Ittdaob^ carcrccxuuiis
Notcntid auari illi Euclio- latactt. nes, quiflaliquando morbis vel vulnert*
Cum lariiis non ludandum. EMBLEMA JPj^ AC I DAE morlens percujfu cufpidis
Hc6ior% Slui toties hoHes vicerat ante fuos ; Comprimere haud potuit vocem,
infultantihus iUU^ I)um curru et pedihm ne^ere vincU parant . Dijlrahite vt
lihitum efi : fc cafsi luce leonis Conuellunt harbam vel timidi lepores . COM'
Emblemata_j. 6 GOMMENTARII. I. T E • mortiius humi proftrams.ffiipi- JLf nus
hip iaccr,circa qucm magna petu- laoria lafciuir lcporum rurba>barbam et iu
bas cius vcllens . II 1 D fumprum cfte liquer ex Homeric? Iliados Grajci
Hedorem ab Achilleia intcrfedtum circumftautcs impctcbant, et
mortuoijifulrabaut, nec crat quifquam, quieinndlo vuluus no infligeret.Sic cnim
lmH9 Homcrus: »r# . . a^\9i «Tg TipIJ^pctuov tT/sr d.)^iav, 0/ i^nndAvTo putiv
hJ^o^ dytiTov tKTopog- ot}J^'ipoi ol ftf oivouTtiTiyi 'TFet- pi7H . . uJe i^i Tt{
HTTi^KlV IS^COV gV TKtl^hv ciKKoVt o 'Koirot, )] iJLdLKdL «Tjf ixAKAaarrtpog
ci[/.^ ^KT^apt woTg vrittf ivi-rpna^e 'Z^vpt K»\i^' a.pA Ttf tiTTZJKii
K^^TlHjct^Ki TApot,- 9df . ■ aliiautem accurrerunt Hlii Achi- uorum Qui
&mirati funt ftatnram et formam fpc(flabilem Hedonsrueq; ci quifquam fiuc
vulnctc a- rtirit . Sic vero aliquis diccbat afpicicns propin- quum alium : O
Dii,quammult6 profcif^o mollior con rrcdatur Hei.%r, quam quandoin naucs
faeuicbat igne vrente. Sic quifpiamdicebat,& vulncra infligebat aftans .
Atreliqtti Graij accffrrunt cingunt^ca- da,uer, HeBoris eximiam ^eciem formamji
HU' pentes : Nec tamen aflitit exanimi fine vulnere quifqHam . Tunc aliquis
fociofundebant talia verha: Molliorah quanto iacet hicnunc inclitus HeBor y
§luam Danais quando eft iaculatus puppi^ hus ignes, Sicdicensy telis in vulnere
vulnera figit, thU" C^f"»^»!^ rcttium Emblematis diftichon ^*:>ry-
^iin^pturnt-ftcx i lib. Epigram. Graeco- rum,inccrtiautoris,tit.«f
i.vJ^pHAV.^wo^ fichabet : ^oJKKm vvvutTd T9Tfcov g>eV J^e/<cef, OTT/»$
ctUToi HKp^ 9a>(jt.A KiovTos i(pv/Spt^is^t httyoioh Quod fic fonar : Pofl
mortiyDanaiy noflrU configite corpuf j JEt lepores audent c&co infultare
leoni, Paroemiographus fic vcttit : NHc telispetitote meum poflfata cadaueri
Audet vel lepus exanimi infultare leoni, Sic veroThomas Morus : Proijcitote
meumyDanaiypoft fata cadauer» No metuunt lepores defuncii mehra leonis,
Vcrbafunt Hedoris a Grascis bigis rapti, quibus timiditatem et fjLtKpo^^v^^ictv
ab in genuis bellatoribus omnino alienam pcr- ftringit.AIIufum cft autcm
adprouerbia, lugulare mortuos.Sc^ Mortuo leoni &c lepo- res infultant.
8c,Cum laruis lu6iari.8c,Mor tuosrurfus occidere. SCtMortuis non conui^ eiandum
. MACIDAEmoriens &c.] Hedor iam llU morri proiimus,idu Achillis deiedius.A-
Aeaci^ chilles fllius fuic Pelei et Thetidis, Pclcus des, ABaci er AEgina: vnde
Achilles dicitur Pc l^us et A Bacides, vt et alibi monuimas . ^uitoties hofles]
Ouidiaiia cft imitacio cx i-dc Arrc r G^i foties fo€iosttoties perterruit
hoftes • Comprimere haudpotuit] no potuitcius vox ab illis non cxaudiri rn fe
infilientibus. Dum curru ^ pedihus] dum aptant fu- nes pedibuscurrui
He<florisaIligandis.He ftorenimab Achi!leintercmptus,bigis a|- ligatuscft
> et circaTroiasmceniaraptus» Virgil.i. AEneid Ter circum lliacos
raptctuerat HeBorO' mtu ros\ Idem i.AEHcid. Raptatus higis,vfquondam,aterq;
eruento Pulueretperq; pedestraieBus lora tumete^, Narrat idem Creteufis de
bello Troian, Sed tamcn Achillcm, bigis alligatum Hc- (ftorcm non viuum
traxifie» fed mortuum cius corpusnihil iam fenticns>clcgantcrdif ferit
argucndo et ctiam exccrandaCiccro lib»i-Tufcur,quaeft Eft autcm hocloco ^
r«>T/^.datiutcafus,pro r«rr«/.quod prifcis ^^'[^; non mttfitatu.Ti, vt
inillo- Virgilii Ai- ncid.no:atScruius r 'Bleclifequos, curruqivolan^ datlora
fc'» cttndo, Ef ibidem ^ffrcQ mit» Cjtherea * Diihm-. cuxru»^ 6^6 Andrese A.
Arhore qniuis colligitli gna . Birbam IV. Non ma- ledicen- dum mor titis .
lyiftrapjite vt libitum efi] DiTcerpite me pro libitii . Liiiii!s:lcalam
corpiis pairim diftraheiidiim dabis. Sfc cnjfi luce leonis] lumine priuati.Ltix
pro liinnne, et lumen pto vita vfiirpatuT a
Ciccrone,VirgiIio,Luctetio,&quarjlplu rimis alijs. 5i qucm prxftantem
digmtatc et opibus hominem aducrfa forcuiia prar- cipitem dederit,in hunc paflTim
omnes infi- liunr; quem nimuum non iam tunc mor derc pode putant . Quo pertinct
ia(5latum yw\go, Arhore deieBa quiuis coUigitligna, id eft: cTpyoV TgiraV);?
'3r<Af a.v»p ^'jKivin . German.Zi^f ^^»* bnum fo brichtiederman holz, dauony
auch die ihivorpflanzten . Conuellunt bitrbam] Allufum adillud, Barbam DeUere
-c^wo^ irrifionis.fignum cft. PerfiusSatyra i. Si Cynico barbam petulas
Nonariaveilaf, EcHoratius i.Serm.Sat.3. barbam tibi vellunt tafciui pueri . ^
Mariialisirem lib. 10. Epigram.90. wlsc iocaturde Ligella : G^are fi pudor efi,
Ugeliay noli Barbam vellere mortuo leoni . MoNEMVR,nc quid malediccntiaj in
vita fundos efFundamus,aut petulanter ijs obloquamur. Quemadmodum enim in
beliis maxime ridiculum cft, et inauditx cuiufdam feritatis argumentum, fi quis
proftratos atq; iam intercmpios fetiat,aut quoquo modoafficiat : fic
intemperantias cft,& certeiemcntiasmaximaj, mortuos iniurijs probrisqj
laccrare:vt funt qui vcl libriscdiiis,vcl priuatis aut publicis collo
quijs,prifcorum, aut etiam clarorum viro rum dogmata reuellunt,& nigrodcnte
la- cerant, contraquos viuos ne hifcerc quidc auderent . Laertius Chiloncm ait
vetuille. de mortuis male loqui;qu6d igiiauum vi- deretur eos inceficre
lii)gua,qui refpondc- lenon poflTeut; acturpeelfec cum vmbris et iaruis
lu-ftari.nam id cft fepultum quo- dammodo rcfodere,& (vt A riftophanis vcr
bo Vtar) l^S 7i^Vi)KQ7Cti dL73Qit7^VtiV . t?i:Mortuos occidere.Qwx res quam
indi- gna fit bcno atqj cordaro viro.leuis eft con iedura . Quamquam in iusidco
non fint vocandi qui fosdiflimas vit^e turpiflimum exitum hiftorica vcrirate
aliquaiido folenc defciibere : memoiantur enim plerunque huiufnjodi exempla,vc
a vitiis peccaturos ablkneant. Alioquin nefasefTec ncbis iu- dam appcllarc
proditorem,Ncft)nem crti- delem,Gracchos fediciofos.C^farem laxa re proptcr
ambicioncm, et cjetcros itcii fuis depingere coIoribus.Philoftracus Ai- lianum
fcicc ToercuiCiquiaccufacioncmcui iufdam cyranni,Ied iam morcui fcripferaC*
Infticucum iftud tuum laudarem cquidc, aic illc, fi y'\\iu accuCadcs: viuentem
nam» que tyrannum inceffere, viri e£e duco j at mortuo infultare cuiufuis . to
^iv ^avTA TOV TVpAVVOV tTiKOTTTHV dvJ^pOf HVCU VOm f/.i^ra ' TO S^i
iTretlJL^OUVHV KH^tvta, T<tr- ToV. Refcrc Mutarchus de Agefilao, quod cum
Lyfaiidri litcras et orationede nouan dis rebus,deqj mutado rcipublic? ftatu,co
ra excrcitu lcgcre vcllcc, et Lyfandrum dc funcllum efte audirct, noIuitdcf«ndi
im- probitatcm apcrirc milicibus : indecorum eftc putas,fimulcatem cxercere cum
fcpul to . Sic Munacius Plancus cum audiflct in fe oraciones quafdam fadasab
AfinioPol- lione,quas tamcn nollcc antc mortem cius ederc, cum mortuis nonnifi
laruas ludlari rerpondit.Contra Leptincm Dcmofthcncs ait, Nemini morcuo
malediccndum eflc • Referc Zonaras Annal. 3. ci\m Eudoxiae ^ Heraclij Imperatorisfunnscflrrrctur,
E- piphaniam filiam, quod fpuiflct in cada- uer,viu3m rogoimpafita et exuftam
fuif- fcLaudaiur Lycurgus, qni cadaueraho- flium nudari vetucritjred^
profe(Sl6,quip pcqui humanitatismcmor cftct. Vitupcra tur
rontra,viraIioquimagnus, Alcxandcx Macedonius, qui cadaueribus pontis loco vfus
dicitur«Et Vcrriscrudelitas a M.Tul lioinceflitury. Vcrriaa, quodnauarchos
innocenccs non modo vita priuaftct, fcd Sc corum cadauera fepclicnda non prius
pa- rentibus reddidiftet, quam ab eis ccrcam metcedem acccpifler.Re(flc
Horacrus s;)^ cV/>; KTdL^ivQiffiv Avi^pciffiv iv^9- TetetffScu . Non fan^um
efi viris interfeHis infultar» Quodforfitan Virgilius imitatus eft ii' AEHcid.
* NuUum cii viBu certamen et athero caffts, In eos,qui fajuuintinhumanacadauera
lo "DeijSj cuseft Piatonis longe pulcherrimus j.dc fAuiiit Rcjnib.
h^vihiv^ipov S^i k ^okh (piKo ^^omii ^piiy.ctTOVyVtKpov (TVhoiv .y^yvvcuKHttf
Xffji f^^^*^ fff/.iKpa^ S"tCLVOtdi{,TO 'Trohif/.IOV VOfJLt^HV TO CO)(J.CL
is Tidve6)T0{ a,7r07rTtiifAiv>i t» i)^!^^* KiK',]7roToi tTg ty iTTOhif/.c-i
j >/ otn Ti ^id- ^Gpay ^p^.V TbV t;TW/ TVTO TtOtOVVTdL^ TUV Kvyaiv,
Emblemata. 6p iJ^e (TfJLtKpOV, tpU ictJiOV Apet Td^ ViKpO cvhtAs, H5« TdLi rm
AVoup6(re(vv ^iclkco' AiyV«f. Nonne videtur illihemle animi planefordidiimuliebris
ac pufillijcadauer ipoliare, mortui corpus hoHem pusare, cum hoftis ipfe
abierit eo reliiio,qu0 pugnA hatf^uidputas eos,qui ita fe gerunttdiffef* re a
canibus in ia5{os lapides fAuientibuit eo qui iecerit prAtermiJfo f Nihil
dtfferunt frofeSia . Jtaqi ab eiufmodi prAdattonibus abjiinendum eft^obfunt
enim viBortA. Cui qioJammodocongruit cjuoci informtlla quadam
Comitiuaspriuacorum iTonroinus argut^ j quam pie inculcac Cafliodorus
Jib.d.Variarum:Defun(5lorum facra quic- tcm «eqaabijia iuca xwx. confciencias
com- niiferunt, ne quis Veftica marmoribus fe- pulchra nudaret,nc quis
columnarum de- corem irreligiofa tcmeritate pra^rumerct, ne quis cinercs
alicnos, aut longinquicate temporis,auc voraci flamma ccnfumptos, fcclerata
perfcrutationc dctegerecne cof- pus,quod femel rcliqueratmoleftiasmun-
dana5,humai)«s iceium pateretur infidias. Nam ctfi cadauera furta non lcntiunt,
ab omni pictate alienus c(Te dignofcitur, qui aliquid mortuisabrogalfc
monftratur.Poi^ fem huc referre plura delaceffitis mor- tuis,vel fepulchris
fuis occlufis, vcl ctiam in publicis fupplicij locis exiftentibus, ds quibus
mirum quantum blaterat rnde vul gus,& habecnonnuUa libellus locoferio-
rumjfcd nc videarveracum iiibulofiscon- fundcre, nihil vltraaddam . De Morte 6c Amoro^ EMBLEMA II. Ix Guic" ciarAino
deteHx^ JEmble- rtjftma o- rtgo, loi{n. p jR KJ S AT focio Mors iuniia.
Cuptdine : ficum ^ Mors pharetrasy faruus tela gerebat Amor.. DiHertere ftmuly
fimul vna ^ m5ie cuharunt : CACPfi Amory Mors hoc tempore caca fuit . Alter enim
alterius male proutda fiicula /umpfit » Mors atirata, tenet ojfea tela pner .
Debuit inde fenex qui nunc Acheronticus efic » Ecce amat, eir capiti florea
ferta parat . At ego mutato q'4a Amor me pcrculit arcu > Deficio, tnijciunt
mthi fata manum . Parce fuer, Mors
figna tenens vt^ricia parce : Fac ego amem, fubeat fac Acheronta fnex .
COMMENTA RII. MOrs et Amor e fublimi tela per errorem miitata huic inde vibranc
: Amor iuiiencm Icthali fagitta ferit et pro- fternirj Mors decrepitun) fenem
Cupiduiis tclo vulnerar,& libidine accendic . GvicciARDiNvs libdlo qno- dam
Italico, quo res quafdam memoratu dignas,casq; vctercs& nouas, tum etiam
ahcubi feftiuas et iocularcs,exfctipfit, hoc carmenab AlciatofuinTe fc riptura
tcftatur» cjuotempore in Italia vehcmcns peftrlcn- tia ita grafTata eft,vt
permulti iuiicnes er^ trcmura viias^iem claufcrinr,& fcncs fcre illasfi
atqj incolumes pcrmanfcrint. Qjiiod facile mihiprobari poteft.Sed ramen Era-
blematis huius materiam vidco fumptam effc cx ant/qua Graecoaira fabula 'y quam
Gallicis fcnptjs mandauit loanncs Marius Belga,I]I«rttationiim Gallia: fcriptor
fua 7itz't nobilis . Figmento enim lepido fane ac feftiuo tradit, curplerique
fenes amori placido fuccurabanr, quibns pociiis de fa- IQ imniinente cogirandum
cra-r.-contra iu- Viencs immatura mortc deccdant.quorum potius facrat hi/arcm
viiam duccre, et a- tnorcm confe<5lari, habita praffertim asta- tis raiionc
. Hoc cxpteflit non inconcinne aliquis, fcd AVcovyifJiOi . 'forie locum
horroris ple?7u,varifqi timoris» £( Mors, penna prApete venit Amor . J^nm
trepidant animis, ignita Cupidinis. ftrmcL^ Mors capit,0* Mortisfrigida teta
puer . Minc enata Ittes noBros irrepfit in annos : ainc amat ipfe feneXihinc
perit omniSf. Nec vero pigebit afcribere loachimi Bel -^^^^, lai) Epigramma in
hanc fententiam, quod in eius tumulis et poematiis Latinis le- gitur: Mutarut
arma inter fe Mors atqi Cupido, Hic falcem gefiat, gejfat at illafacem .
jifficithdic animum,corpus fed conficit illt: Sic moritur iuuenis »fic
morihundus /i- mat . Vt fecat hic iuguIos,oculos excAcat illai lUa ztamare
docet,ftc iubet ifle mori • Difce hincyhumanA quA fint ludibria -vitAZ
Morsthalamum flernit ySiernit Amor tumulum, Tu quoq-y difce tuM, Natura,
inuertere g^^ ; 5/ pereunt iuuenes ydepereunt^fene^ . Sed et intci- epigrammata EmanueJis a Co ^ fla
Lufitani,qua2 circurafcrunrur cum ti- tuIo,e Gr;£co tale legitur epitaphium .•
Mors et Amorquondam teBum venere fub vnum, Miflaq^in hoipitio tela fuere fimul\
Cum nondumclara difcejjum luce parA^ rent, Mottis tela puer, Morsq; tulit pueri
. Hinc iuuenes occidit Amor fallenti phs^ retr.t-j, Hinc Mors ipfafuoi cogit
amarefenes % Sic Jyidacus perijt Stephanus florentibus annis, Ereptus
Mufis,legibus, acpatriA . ^a Tagus auriferas late diSpergit art' nas y JE/
diiL& EiriA mosnia celfa videt : Hic Emblemata.»? 6^9 II. HiC iuUinem oh
matris funus pietate ge^ mentem > Heu heu, letbali euSfide fixit Amor,
ERRABAT focto Mors iucia Cupidine] pro CiipidHii.Eiiallagccafus procafu.Va
gabantur igicur (imul Mors et Amor.for- tcmporc iWo t(\\xo Amor ftigitiutis i
ma trc qu?rebatur,conueniuncci)im hic figua nonnulla inuenton a Vcncrc
pra*fcripca, qua; nos fupra fimblcmace 1 14.CX Policia- norcculimus j ac non
aufi fiimus Iralicum idioma fubncdere,nccrambe recodla nau- fcain ledori pareremus.Huc
igirurdiffcr fc placuicjvc nouoappetitu aJ nouum raif fam accedas,qiiem Mufa
Hetrufca Reue- rcndi(fimi Abbatis Nicolai dc Oddis fua- aiflimis coticiimentis
paracum minidrac . Frucre hoc iiicerim, donec cibi brcui iiue- grajcpulajcx
vberrimohoc penuapponan cur.Sic crgoloquitur Romana Veuus : Con alti gridi vn
giorno Cercdua it figlio Amort^ Venere efile vocifue d'intorno Riportauano
l'oreu: Chi il fugittHo mio Tra flrctde, il picciol Dio Vidde ? Dicaloi
eprendn-t In premio vn don, ch'il cor dtamor gl* accendx^, Sia di Venere il
bacio ILpremio nl nnntiOi efit^ Premio maggior ch'vn pmo enudoh^' cio A qttel
ch* in mia bartx^ Darallo : via piit cctro H iHfxi tH il premio e raro, Hospite
e pellegrino Chi pregione daraimiil mio bambinOt Igli ha miUe e piu fegni : .
di color non bianco Ma al foeo anxA fimiU, hk gli occhi pregni J)i fcintille :
ed e anco { Benchd in voce lealz^) Perfido e disleal^-^ Altr ha in core, altr
in hocca, £ £ ira acCefo dardi auenta ^fiocca, 11 nel parlar cortef^t i^e V
opr» fcarfo'^ e al vero Iterd nemico : ha milLe e mille tefe^ Rett a glt
amar.ti il fiero, ^lnand' ei lufinga aLtrni Hd minor fede in lui ; Gioca, e 'n
gtocando fiede^. E dolce tn vilia pur fcherzando riede • Haue ricciuta e vag^
Lunga zivizera in tefitSt Che dolcemente i riguardanti appaga . Nel volto ei
manifefirL^ Souerchio ardtre . e c^uelle^ Picciole fue man beUcj Tiedono a
dritto fegno Sin £ Acheronte e di Pluton nel regnt} Ha nudo il corpo, e veittj
D' alti penfieri ardenti La mete. Hau ali al tergo agili e preffe, E quafi
augel trd venti, Hora in feno, hora in gonn^ Di giouin vago, 0 donna Vola i e s
interna ; e fiedtj Ne cori altrui quafi in fua propria fede. Piccioli0mo ha vn
arco, Con /* <trco la faetti-j, £ attendi fcaltro hor cjUefia, horijueUa al
vdrco, Vola ella Leggiadrett^ In Ciel non men ch' in tern-Lj, E i Det (non ch'
altro) atterr^» Da gli homeri gli pendz^ Ricca faretra,oHe'l bel oro Sflendtji
Ha 1% faretra, V adrtj Saette, con quai punge^ Souente amaramente e me fua
madrel ' T. tutt* amaro, ed vngt^ D* vn poco dolce il fieltj* A fe Flejfo e
crudeLLj, E con fua piccioL factj HSole,il Sole iflefjo abbruggia e sfacti In
flretti nsdi allaccit-i (S' Auuien lo troui a fortej) Di lUi /* ali non men
chemant e bracm le fallaci -e accortt^ [cix^, Sue voci attendi e s* ei Pianger
s' infinge, e i bei CapeLli fquarcia, 0 panni, ■ Tuggi, deh fuggi (oime) fon
frodi etn^ ganni . Togti, deh ygLi occhi al rifo : E s* ei ti porge i baci,
Tuggiyo riuolgi aLtroue,ahi cauto,il vifs, 5' ei ti parLa e tu taci, TaLfo e *
L bacio e le iabbi<t^, Han fol veneno % rabbieL^, Pre{x.a i fuoi doni poco,
Ch' altro non fon ch' inganni, altro cht foco . Sprez^a pur quanto porge^', Che
placido ei s' infinge, e fier riforgtj, T c z VoilcM 66o Andre^ A. Ojfea te U
mertn . Senex A iheronti- PolTenthX;; vlden TrApipycd^, fe^occafvo Amoiis
errabuiidi, tiiin maximc vciuiftas poematis facile me exciirabutic . Mors hoc
tempofR c£cafuit] Mors aequc ac Amor caeca fiugitiir; vnde percrrorem meliora
rapjerc reli<5lis deterioribus di- citLir . Male prouida spicuU]
Catachrefls,qiia cribuitur rei inanimatas quod foli animar^ compctir.Taliseft
etiam illa 6. Asueid. 2i>a.nt ohfcuri fola fub no5ieper vmbras . Mors
aurata.] Ab effe^tis et confequen- tibus Morti oflea tela tribuunturrCupidi- ni
vero aurata>qu6d deleftent,videantur- que mente captisin aliquoefTe prctio .
Senex Acheronticus. ] Hwdc loquendi raodum videturex Plautomutuatus,apud quem
fcnei Acheronticus capularem et morti proximum fignificat. Videadagiu,
Jllterumpedem in cymha Charotis hah^re. Aft ego mutato] Adolefcentis c^ profo-
popoeia de Amorc conquerentis,qu6dab comortifero telo fitafFe»5\us . Etfanefer^
fitjvtimmodicusamor in iuuenibus mor- tem arcefi*at : qupd potius imprudentix
et fnfaniar iuucnili, quam Cupidinis fagittis afcribendum eft. Acheron*
Suheatfac Acherontx] moriatur.AcKe- ron,Acherons,fiue Acheruns fluuius infe-
rorum,qui primus animas accedentesex- cipitrfic did;us,quafi finegaudio, a
parti- cula priuatiua *,& X^P'^{onat . Suntqui malintdici ATriT"^
tiyjoi y^'pj«,quafidoloris trifticiafque fluuius. Significationem etiam
Achcrontis explicat Plutarchusconfolationc ad Apollonium, et librode prim.o
frigido.Praitcr hunc aut inferoru fluuium plures alios Acheron- tcsappellari
proditum eft ab au<f^:oribus, quorum vnus ad Heracleam Ponti cft, ita
appellatus, vc refert AndroTellus iv ^^piTKfp.zh Acheronte Mariandynorum
Regc,per quorum regionem.vt tradit Eu phorion,praeterfluit . Is poftea Soonau-
tes a nautis quibufdam Megarenfibus vo catus efl:, quoniam ingentem illic maris
Itmpeftateno incolurDCS euaferunt, vt io Acheron ies plU' 1€S . i.Argonauc.
fcriptu reliquit ApolIomHj!. Mcminit et Herodotus de Hcraclea,qu» Achcrufiam
accols vocant, quo tradic Ceiberum ab Herculc dudum eflc, ibiq; cuomuifle
bilcm,exqua venenum, quod aconitum appclIatur,ortum eft. luflinuj lib. 11. ex
Trogi hifloria mcntionem fccLt Acherontis,qui efl: in Epiro,& alterius a-
pud Btutios,apud qucm Alexander Epi« Alex rotarum Rex trucidatus cft,Dodon?iora
der 1 \ culi refponfodeceptus,iubente vt Pando- ta n fiam atq; Acherontem
caueret . QuaE v- ptu^. traq; cum in Epiro cflcnt, nefcius et vr- bem et
fluuium cognomincseflein Italia, vt vitaret fatorum minas Italiam petijt »
Tarentinis contra Brutios ruppettasfcreSv Qm tandem cum a finitimis auxilia
cou- traxifTent^AIcxandrumiuxta fatalem Pan dofiscvrbem amnemqj Acherufium
trit- cidarunt . Cuius rei mcntio quoq; efl a- pud Strabonem lib.6-& Liuium
lib.S.qui aperte ad fluminisctyraon refpexic, cum aif.FeflUs metu aclabore
milcs,increpans nomen abominanduni fluminis^Iurc A- cheros voearis, inquit.
Qu^ar porr6 hi- florice et fabulose de Achcrontc fcruntur habes paflimapud
fcriptorcs, prasfcitim Parrhafium m CUud. Apollodorum lib, 10. Tsp/ 7MV
-S-e^yV, Natalem Comitcm Mytholog.lib. 5.c»i. ERRoR Mortis et Amoris caufa fuc
runt hoc loco, iuueni quidem exiti j, fcni vero libidinis.Ethoc haud raro
contingit, vt aliorum esroresaiijs fintnociui. Sed huiufcemodi pr^ferrim fenum
gaudia,non Sen> <• nifi errores dici poflimt, qtiod Ecclcfiaft. mor r-
i.cap.oftendit:Rifum,inquit,rcpHtauicr- ror rorem;& gaudiodixi,quid frnftra
decipe- ris?Proinde Iuxuriam,cum omni ?tati tur pem,tum feneduti fGedifljmam
dicit Cice ro lib. i.Offic.& Ouidius : ■ Turpe fenex milesy turpe fenilM
amor . Scd quia dc AmOris potentia tum iniuuc- nibus,tum in fenibus aband^
diximus fu- perioribus quibufdam Emblematis,fupe*» uacancum ccnfeo hic
pluraaggcrtrc . lafof- Emblemata. 6St In formofam fato prsereptam. E M B L E M
A. V ^ puerum Mors aufa dolis es carpere Amorem, Tela tua vt iaceret, dum
propria ejfe putat ? COMMENTARII. MO R s Amoti altam dormenti fii r-
ripicarma,arciini.fagirt?.s, et vharc tramjipfi vero fua vicifrin^ relu.cjait,
fal- ccm cnm clepfydra . £ 1 V s D E M ctl argumenri cum fii- periori,quo
defler caiufiam f.rniofx vir- ginisimmaturum obitiim. Increpat itao; Morrcm
tanquam huiiis funeftifiimi maii cauiram,nimiruin quae Amori dormiianti lela
dctraxcritiquoeffeclum eft, vt poft- modum lethiferis problandis I$tisq; vte.
rctur.Itaferefit,vc puellie nubiles tumii- recondantnr,quas potius thalamo
eraut addiccndas.Rcfpexithiic Claudms Minos, dnm aliquando cpigramma fi;c?eret
in ^ra^ tiam nobilis cuiufdarr adoicfcenti.sqt.f ma gno (lio Jo'ore amicam »
ledifTmiam pn- niseque nobi'K.icisiuue:i iiiam, praemjfir- ramorre fibi ercptam
liigehaticuius carmi w. hjtc fuit p;iis qnaedam Ah virgoinfelix,quid
teLibitt}:a trucidat Tam cit"t foYmofo dtgna. pur Ua 'virc! hiuidit tkaUmo
tumufus, ejuo t^ep- imtts Coniugy t&deti tt Je parabeit Amor - Sic penetrabtltm
telum fw^tifiud Amort4\ Mors aberatimorte cuipide f^cit Amor, Sic malefuadus
Amor, Mortt^qui SpicuiA dirttt T t 3 Arri" Andreje A. Arripuityquarjdo
lcthifer omnu erat, Sed nil nos qHefiu^^^itiuant, moUesqi fu- ' fiirri, Virgo
iaces, thalamrs aptiarvna tun . ^^am rnifereante diem Farcarum Jiami' ne raptfi
Conderv. in tMmuloMgna pueHa thoroi III. JiVSA dolti ps carper'^] dccipere,
falje- re Poetarum cll: figmeniis Iudefc,rebusin- corporeis corpora
cribuere,& quicquid na turale vel fortuuum eft, ad atiem confi- luimve
referre . "-^ Bnm propria effe putat] A 1 lu fio ad erro- rem et
mutatipnem armorum,quam Em- blcniate praecedentc fuse cxplicauit . IV. Ob I
vRGAT fvc di«i^um cft) Mor- tem quod Amoreni ca;cum et pucrum fc-
felleru,tfadensilli arcuro et fagictasmor- tiferas.quibus dujr. pueros&
virgunculas percutic,morcaIe vulnusinfligat.ld autem fit immodica amoris
vehcmentia. Quod Puellaru quidem faepcnumero concingit, vel cum mors prA'
puellae amore captae defperantesexpirant, prop era, mortemqi fpontancam aliquando
malut, quam ab aliqua fpc incerta ac dubia Iad:a- ri duitius:autciim corporis
aliqua regriru dine, vel cau/faaliaminime cognita, quo tempore dcconiugij
negotijs agendum e- rat,ante mori difcunt^quam viuere incepc rint.Sicenim amor
illeca^cus reuera et im patiens, imo vcrd exfpes, corriperc tela mortis
dicitur.ciim iuuenculazilla: tenerx et delicatae aut fe falli fentiunt, auc
nihil fpci fore intelligunt ineo,quem ardeniiani mo concupiuerunt.Sic plcrumq;
malafor tuna profperam illam fallit et iupcrat-Ta enim variajfunt eius vires,
vt cum maxi- me fperemus,rrifti(Timaeueniant5fn- bitoq; ex flore cinis.Nam fara
reguntho- mines.Et venufte canit Ouidius ^.dc Pot. lAidit in humanis diuina
potentia rehus, Zt certam prAfens xix habet hora fi- dem . 1h quoquefac timea^,
quA tihi Uta vi- dentur, Dum loqueris.fieri trifhia poffe puta^. In hanc
fententiam ira philoifophatus eft Lucilius,tefte Seneca:Non rcpcnre in mor- tcm
incidimus.fcd minutatim piocedimus. ^ottate Q^,o,^idicmorirnur, quocidicenmi
demi- turdlvqua pars virse ; et tuncqtioq; cum crefcimus vita decrefcic
Infanriam amifi- mus.deinde pueritiam, deinde adojefcen- liamivfq; ad
htfteruuAi quidquid uanfijt rcmporij,pcri jtihuciprum qiicm agjmti» dicm,cum
mottediui(Iiraus.Mortisautc Manu vencurxtrcs nuncios rcccnfet Hugo.ca- nuncif
furo,infirmitatcm,fcncftutem . Cafusdu- qUi mort' ffiur
bia,infirmicasgrauia,fcneftusccrtadcnun- ciat.Cafus denunciac mortcm latcntcm,
in firmitasapparcntcm, fcnedus pratfentcm. Sed fabulam locusifte pofcit.Qmda
cum morfc pacifcebatur, ne fe improuifum op- primerec, fcd mitteret prius
quimonerct, quique indicarct ipfam appropinquarc. Mors hocipfi recipit,cum
nonprorfusip- fi parcerc poflit, nontamcnincautum ob- ruturam vmquam . His
pollicicationi- bus fccurus, idem elatus, animofecuro vitam egit:cumq; minime
metucret, cc cc mors ipfum ablatum adeft . At mifet tcrgiuerfatur,
refticac,quericur grauiter» fe praetcr datam fidem fraudc circumucn tum abripi,
Mortis accufat vanitatem: nc mincm enim adfuiflc,qui ipfiusaducn- tum praenunciarit
. Sed Mors concia,plii
rimos ad ipfum uuncios ablegatos demo- ftrat . Quid enim ? ait . Nonne annis
abhiiic fcx febrijac poftbiennium rurfum graueJine ac diftillationibivs
laborafti ? Nonne et iuterea f^epe cum tufli capitisq; doloribus cs
conflid:atus ? nonne et nu* per anhelafti ? quibusomnibus, vt aduc tantis
mortis praenuncijs, non longe il* lam abefle commoncri dcbuifti. Q^uin e- tiam
paulo ante mcum huncaduentum gcrmanum fratrem ad tc mifi > veterno- Sop»r
fum illum foporcm,inquoaliquantifper tufrf^ pro mortuo iacuifli . Ita Mors
probata fidc fua, et altero falfi donuid:o » lamen- tantem ipfum et muliebriter
eiulanrem abripuic . Difcant hinc omncs, quibus propriafaUiscuraicrt, quid
facerc nos o- porteat j atq; 6 quam faccremus omnes prudcnter, fi matur^
farcinas coliigerc- mus hinc abituri, et pulchtum exiftima- remus, ante mortem
confummarc vitam, et deinde pie expedare aliquam tcmporis parcem . Ecquem enim
noftrum eiufmo di mortis apparitores non muitorics in* terpellarunt, et ad
migrandum cxtimu- iarunr j Solicet MtUe modu lethi miferos mers mafa" • r r inquit Statuis . Qjun igitur Inruim cuf
fum iioftrum dirigimus, &minicantem, immineticem, et cxterminantem mortem
atccHdimus, ne fimulcuoj corporis fra- Emblemata_». ^uraanima^ ia(!lurath
Faciamiis ? Huc tnt, Mm &ptlmk yapit % deterrimA rc' ctiam (pe(^tat illud,
quod proucrbio fcr- linqule . ' In .mortem O 7 yJm^ allexit, torjlt^^fuellas ^
Pulchrior tota nobilis vrhe fuer^ Occidit ante diem^ nullt mage Jhndm y AreJH^
Sluam tihi, cui cajio iun^us amore Jutto Ergo illt tumulum, tanti monumenta
doloris Ajlruis 5 ^ (]uerulis vocthm ajlra Jeris : Me Jine ahis diUde ? necjue
amplius ihmus vka ? Nec mecum in
itudi/s otta grata teres ? Sed te terra teget, fed fati Gorgonis ora^ Delphmes^
tui Jigna dolenda dahunt. Tr 4 COM- 664 Andreae Aleiati COMMENTARII. I. Gorgonu
formx-}* II. Occsifio Caput Medufd niu-s Ma- legHcita III. Uohilps», TVmvlvs
fplendidecxtrucfluscon rj^icirur,CLniiifciiIptumcil caput Me A\.i(£ inccr duos
del phines D^I phuioruni foiniam paHim ii» fuperrpribus dcfchpfi--' m u s . G o
rgun 11 m fb r jti a m^^d e fc r i b i t A po I - lodorus lib.i. nempcc^ iod
fqaamofaruni aoguium fpjrisobilracapua haberciu, den tes cantos,c]uaiici func
ingentiam apcoiri, manus a!reas,alasc]3 au reas . Defle r amicicuiufdam
praimaturCi obitfijeumq; commendata vultus dignita te, nobi'uategcneris, et
amoriscu Arcftio adolcfccntea^quahtate: hunccj; Areftium prajcxteris
tantiiivfortunij ludus dcbere perfequiair.-quippe qui cumeo ^ ftudijs, &:
vitasnece/Iitudine fucritmaxiine con- iundusjiccirco tanti lu^Clus.vt beneuolen-
tiicmcmoriam fuperftiteiTi profert hoc ce iiotaphio,epitaphio,fnb quo Delphinum
et Gorgonaeimaginesemineant. Delphin quidcm (pihctv^pcoTTo^, et hominum ama-
fiushicnotamamicitia» praefert . Gorgo- neum Medufaecapuc promortis fignoa- pud
quofdam vfurpatur, proqueftupore et admiratione <ivcu<7^ti^tv inducente,
vt apudPieriumlib. i ^.Hieroglyph.diligen tcrcxplieatur . Philoftratus dc PerfcocTo
J^HfA.A T«V yopyH^, i^v a,7rc^i7ov t /xn ivTv)^v7t( ccuTW hitot, ^ISoi
yivcovTcu . Sepofito Gorgonti terriculamento^ine homi' ves lapidefcertnt ipfi
occurrentes. Hclioda lus hiftoriae Aethiopicae 4. n cT* coaTnp liiv yopyvi
SiAfctfxevti KtipA^tiv y it rt tcov ct- TOTTCOjipeOViO^J 71 )(ClLifJLiyA
AViHpAyiV . lU/i autem non fecus quamfacie conipe^a Gorgontiiaut alio terrifico
monfiro, altum vociferata efi Hoc de Flaminio Malegii- cio Regienfi iniclligi
funt qufarbitreiuur, cuiu5monumentum,& aerca effigies vifun tur Patauij
incoemctcria Eecle(ix D. An~ lojiij. 6Jif^J tenerasforma] cjui ob fb rma? digni
tatem a puclliscrat cffli(ftim adamatus . Tota nohilu vrhe] nobilifllmuscius
vr- bis,vel (c|uod magisplacet) notus feuco- gnitus,c]uafi nofcibilis.PIautus
Pfeud. rum ijsmihi Hec locuSinec fermo cfinuenit,tjs nunquam nohilufui . ^
Occidit ante diem]moztc praematura, ffaptuseft. NHl^image fiendtfs.]
Horatianum.iftuc. imitatnr^ i.Carminum : Multts iUe qutdem flehilus oceidit,
Nulli fiehilior quam tiiii, Virgili . -^rffii^ AlliJ^im r a||c|>^nomen Ludo-
. uici A reofti,poeta£ lumm^quem fama eft,, Fjani^niiip Malegucium petamaftc, ca-
ptum fpecie ingenij,& morura elegantifli morum.Areftiusautem redl^,
fueruncc- nim qui creclerent, Arioftos ab Ariftijs manare:& mater
L.Arioftifuu Daria Ma- lcgucia Re^ienfis, Zrgo illi etc.] tumufum excita?
amici(^ fimo adolefcenti,in flgnum moeroiis . ^lueruliivocihus aflra feru]
iinpenfif- fime eiuyobitum defles. Virg.^. AEncid» Vprit Athera clamor . Sedte
terra teget] fepilUus,humo con- dituses. Sedfati] mortishuiiis& praematuri
o- bitus ► ' Gorgonts ora] caput Gofgoilis. Fuerut autem Gorgones tres forores,pueIl£
pul- cherrimae, fiiiae Phorci ^ nempe Euryalc, 5thenio,Medu{a,quae Dorcadas
ihfulasin Oceano AB thiopico fitas habitaflt dicun- tur,contra Hefperidos
hprtps.Hs ab agi- litate nomenhabcnt,5^op^a> tnim agile vel
tcrribilefignific^t. Scribit Diodprnsfoe- minas fuiife in Aphrica bellicbfas,
aduer- fusquas Perfeusbellum geflferit,& earti rcginam Mcdufam
intcrfeccric. Hae foro- res vnum oculum et vnum dentcm ha- bucrunt communcm,
cjuo vtcrcntur vbi domo exitent,cjucm domiin vafculo quo dam reponebant.Scrcnus
tamen dicit puel las fuifle vnius et rarae pulchritudinis ^ quas
cumadolefccntes vidiflfent, ftupore torpebanr;vndc figmcnti fumpta eft occa-
fioj^udd fi quiseas vidiflfer, vcrtereturin lapidcm.Vide Ouidium 4. Mctamorph*
Mantuanum, et Hefiodum in Thcogo- nia . Scriptum reliquit Alexandcr Myn- diuseo
librcquem fcripfic dc iumcntis, Nomadcs animal quoddam in Libya Gor gonem
folitosappellare > agteftibus oui- bus perfimilejquod tamen nonnnl/i vitu-
lo marino potiiis eftc fimile putarunt. E- ius animaliseam vim didus eft habere
fpi ritus, vt omniaanimalia, quae fibiobuia ficrent, interimcret:comamque
habcre h fronte ad ocuIosdcmiflam,quam vbicon- cunens et caput vix landcpi ob
grauita- tcmv J Ludo ctisAri fit^i. Gorga- neg. Vnde Corgt monfl Emblemata->;
d6f ccmafpexiflct,cos pcrimcbat.qui vififiiif- fencrcum alij inquiunt,non e
fpiritu, fecl afpeduoculorumquc radijs id acciderc . Teftatur lib.y.
Atlicnatus,multos Marij xniliccSj cum aducrfus lugurcham milita
rentjhocanimaliiilueftrem oiiem effe pu- tantesjinfecutos fuiffe,ac ftacim
concidif- fe mortuos,quoniam infeqiientium ftrepi tumid animal timens,comam,
quaiocu- los cegit.concufrilTet. Has Gorgones, fiuc f?minaefaerint, fiue
horrenda monftra, Poetac ad inferos ad vlcifcendos fcelcratos pqfteadetruferunt
. Videomnino dehis Natalem Comit.My thorog.lib.7*cap. i a.
I>elf>hm€s^tui. ] Pro amoris nota hic llphm DcJphwicm poni, admonui
fiipra . Dico ir<f?«* adhaeca veteribus quibufdam Detphinc Ct)i(it'- Cupidmi
iunifliim, pro amorii firmitate lipoyKviptKaf exprimi folitum Qiicd fi- quis
per delphinent celerera obitum figni ficari hoc loco concendflcnequaquam rc-
pugnabo : nam delphinem efle ccleritacis fyinbolum,fu p ra^ E rabl . 1 44-
monuiiti us. No N cft alienum abhumaniTatc.inte- ^ura ftaiim in ipfius
luucntutis flore,im- ptoba quafi nacurac lege,mifere nobis pra: ripiuntur.
Quarehoc loco vidcs effl dim fignadoloris ac moeftitiae carminc lepido cxprimi
ab amica, qui orbus re charifli- ma ncquc modum,ncquc finem lu(5lus fa- ciat.
Cum hoc fortaflc non male confero iJlud cx quadam epiftola PauUae et Enfto
ckij, quae legicur intcr Hicronymianas : Mcnfu ram. charitas non habcr,&
impaticn tia,nefcit modum, et dcfidcrium nonfu- ftinet. Haec (an^x virgints .
Eicm plum nonmaIc,vt opinor, quadrat Artcmifia?, quae Maufolaeum excitauic,argumccum
mcEroris perpecui, fed fignum camci» glo riofac iadanciie, de quo GclJius in
nodib, Acticis.PropiUs eft quod Corn Tacicus, de Germanici vxorcmariti
venenoexcm fti.arcc Pifonis, pra:propcrum funus la- mentante,ac vindi(5>am
perfequentc. Ve- tcra ifthaecaliaqi pIura Ecquid enim, vt dec^tenstaceam,Iu(aum
memorem S.Pa tns Hictonymi iu funere Nepotiani,in ip fcflorc actatis extinai
?&quid lamenta »«uiatdi in raorie Gciatdi fiatris,. cuius. 1 [V. i manu iefiere tiftem a ato^ r vt difpenfatoris
opera vicaria vtcbatur? Nnllus tamefi horum fletu vel lacrymis mortem fleiftere
potuit, haec enimomnia squatabfq; aliquo rerpeOu,iuuencs, fc- nes,dcformes et
fpeciofos rapit,vt venu* fte cecinit Ouidius in confolationead Lt» uiam de
morce Drufi : lcortuna arhitrsjs tempu/s diSpenfztvbiq-y lila rapit
iuHenes,fuiiulit illa fenes, §^aqi ruitfhribunda rutt t tetumque pet orbem
Tulminat, et c&cts cAcatriSphatequ^ . Morimur omnes communi et necelfario
Morttsne decreto,cardiiisaut ciciusiqui fanxit Jege ceffitas .
ficutinfinituseft, nec circumfcripcus tera pore aut loco, ira noJuit
determinari aut tcrminati certis interuallis : indicla eft et promulgaca femel
ftricbo iraperio,a (upre mo cribunalijvniuerfis qui fubfunt, irre- uocabili
fententia,natis,nafcituris,primis, infimis,foemma!,viro,h©mini,bruto, feni,
iuueni,probo,reprobo.Suusc«4qj triens in hunc ccnfum confercndus . Tribucum cft
magni Di<^lacoris,a quonulium ptiuile- gium aut immunitas eximic, nuila dies
prajfcripta folutionis, fingula momenta funtj comparendum, quando citamur,
prascifamosa et in pundo.Dura feiuict]S eft,iiiquisjred^,cogirafoncem, et in ce
ri- uulus labicur adhuc quisquis es,bibimus cx eadcm cifterna venenumomnes,ex
quo, debicum hoc mortis . Concrahe tu iam froncem vrut vis,aut explica,redimi
debec et expungi hodie.cras, in ai ticulo, ad nu- lum cicaniis, haec drachma :
curemus vt parata fitCLim exigitur.ln hoc vnico ftu- dio dies
virxcontcramus,nec ram inocu- lis obuerfetur memorias breuicas, quam felix
&optacus cxicus, qui ccftisericnon foliim cermiuus a:ui cranfawii. Qu^are
ma; gnum figiuim conftancia?& forticudinis ccnfcoin homine
Chriftiano,moriem con temnerej fed maius, cauere ne iroprouifa fternat et filum
(cindar.In audacem et fn riofum illudetiam,inprouidum et pru- d;ntem hoctantum
cadit.A Marte et fan- guine gene roficasquiedam deriuacucqu^ formidinem
cxpejlitin prxfenti perieu- Io,a Deo vero et meliori menteduntaxat,,
ncimparatos opprimat, dum in flore fu- naus et incrementis x\\\, auc in curfu
de- uio, qui auertir a meta . Crebro fubear wv mentem, natiuitacis exordianon
raro. fi- ncro efle nafccutiura,& in ftadio hoceos^ q"U« Conditio Omnitim renm vi cijfttuJo 0>
inTeri- 1U4, qiii ccrtant,pt^cctpitan',non-Currcre. In- cermctam et carccres
interrliim vir paf fiis diindit,& pcdeeodem rangitur vcraq;
cxtremitas,qua:iiiducit, qujeeducit. Age verojcxtendamusamplioribus fpacijs, et
largiamur nonannum, fcd fjBCulum vi- Henci,quid tum?morituro tamcnaliquan do
hoc euoluto.Damnatus ad furcam ne fcio quid folatij capiat,cui fufpei>dium
in paucuios aliquot dies difFertltcfatisgran defupplici) genus vel foia
formido.Infa- mis cafafta vindri aiique tenet.aur obfcu rus alius carcet,venic
lidor et fentennam Pra»toiis nunciat:capite Iues,inquit, ad- monitusmature
fupputa noxasvitae,& compoiic te ad mortem.Talis conditio no ftra omnium
profedojedixit funcltum il- lud Sc capicalc dec retum orbis iudex, in
crgaflulaconicvn:! fumus et vincula velut quajdam huius corporis,vndc
rationcalia nullaiiiii viamortis exrrahimur.qu? com munis porta elt Egrcdiamur
fpontc.quan do loluicqui lus habecquoniam nonalia liberatio c carenis iiiis.
Mortales fumus; h^reac vox faltem &,admoncat fortis, et exem pla ab omiji
a!u6 et gcntc- Da homi- nem a primo h(|)mind, qui huic cdi(^lo iHbduxerit,
nehio excipitaut prouocat j nafci apcrire eftcarccrcsad hunc fcdpum» dum
currimuSjmorimur . Qj.ii crcditori ex pacSto obIigathr,foIicitus eft dc
fatisfa- ciendo,& ad licuram properac expungcn- di nominis.'& nos.qui
in rationario codicc generalis tributi huius tenemur deuindi, cura nulla tangat
folutionis ? Ofcitantis aiiimi vitiumcft,& fluxas atq; fupinaefe- cuntatis
. Liberiiis tranfiiur in vitia, vbi memoria iftorum languet aut prorfus cx
cutitur.-receiiti vcro illa et florida,reuoca mur ab ilIicitis,coliibente
toraudincqua: tranfmigrandum hinc tacitc fuggerit,nec ftabilem ac permancntem
locum cffc in hoc ficculo. Ita eninuiero ratiocinari con- ucnitjin rcbus
omnibus uiciflitudo cerni- tur et durario finita, labuntur et cadunr, furgunt
et florent; regni vnius clades altc rius fulcrum eft, natio cucrfa fiirp; m a-
liam fufcitat, et ei rcliquijs nouagcnse niergit, Circularis cft haec ac
pcrpetua qusedam conucrflo, nequc praxisabotfct condito magis trita,quam
deftrui et peri* re. Area: fpedantur inter denfiffimos vc» pres, quibusingcntes
olim vrbes innixa»| veftigiaapparent& rudera aftiffimaemo Iis,meacus&
cuniculifubtcrranei deriuaii disfoutibusroftcnduntur monimcnta,qu5 folam vmbram
adhuc refcrunt, vt dici queatjhic quondam caftclliim fuit autfta tioRomani
niilitisjhaJc Alemannorum fs des et tentoria ; hxcdeuaftata ab Hunnis arx vcl
ciuirasjh^ec a Vandalisaut Longa baidis;hic ripas Rheni,hic Danubij pbtt^ tibus
iunxit C^farj in hoc loco Tibcrij pa iatuim, in hoc Drufi pr^tcritis fafcalis j
hic V.arilegioncscxfind:£e, hic lulij Apo- ftatasihic Allobrox,hic Heluetius et
Suc- uus extiticaftiis. 5ic attowiti pcr Gcrma- niam narramus interdum et
miramur flu xum irtum temporum ac rerum,ita tamc plerifq; noftrirm
oculosperftringit terrC' na; vanitans fulgor,vt abiedio mortis mC tu,yota
mitramus vltra condirionis huma nas Iimites,& quaG nunquam morituri ia' xe
et impune viuamus.Non plus moucnt ruinsedcftrudorum opsrum, aut oftium
cryptjB& fepulchra, autcadauerumaggc res,quam pcrditum latroncm cada^icral-
tcruis infami fufpcnfum patibuIo,vcl tra ie(ftum contojvidet,nec reputatad fepcr-
tinererigida:iuftitiaj publicum illud fpc- (flaculumndem nobis accidit, qui
inmc- ilia morientium ftrage nihil minus quam dc mortccogitamus. Non fic quidam
fpc- (flacas fan(flicatis vir, qui iam fenio grauis inf^nj^ ad infequentis diei
conuiuium inuitatus: ^^y,- ^ Si quid,ait,nunc cxme vultis pr^ftorum; ^^ff^,
quid vero crasagendum fit, vos quibus vacat confiderate, egocnim a raultisan-
nis crartinum nonhabui.O rcr fcliccm ta- lem . Quid enim mifcrum formidarc po»
tcrt,qui crartini curis rcfe<flis, hunc dicm vtcxcremum prajordinat, vt
extremnm afpicit?Hunc certc fummacum dcle^a- tione viuerc neceffe eft,impletis
viraf offi- ci js,& farcinulis rite compoficis adhuc in ter homincs
CHn<^aiuem,& nihil iam prj ter Dci reuocanris impcrium expcfta»- tcm Sed
hic Terminum figamus . Tcrmimif Emblemata. 667 Terminus EMBLEMA CL VIIi: QVADRAT y M infoditur
firmifsima tefera faxum, Stat cirrata fuper pe^ore imago tenus > Bt fefe
nulli profitetur cedere : talis T erminHs elf^ homines qui fcopus vnus agit*
immota dies ^prafixaj, tempora fatts ^ De^ ferunt primis vltima iudicium .
COMMENTARII. 1 It TN quadriQto lapide feu bafi fupereini- Tefiino
adnoJlros,^regemtranfeoTonti, I JL nct tiunca effigies homiuis pedore tc-
I.tCroefH?n,quemvoxiHfiifacHndaSolonts nus.vultu iuuenilijcapillis vtrinqj
pcndu Kefpicere ad logA iuJjfjt^aciavldmavitA, lis.Probaretur meo iudicio, fi
inndlaefiet Et Ouidius 3.Mciamorph. infi:riptio, N vLLi cedo, id enim tertius
..^.^fcilicetvltimafemper vcrfus requireie vidctu r • Expeifanda dia homini
efi, diciqi beatm I S V M p T V M tft hoc Imblema ex il- Anteobitii mmc fuprem
aq-^funera debet » ion A' ^°^i^ifi'"ia 5olonis .Uhcnienfis Philofo 5td lam
ciim5ai <fiio hiftoriam Solonis Hifioria. t niefis, P^? '*'occ,dequa
luucnalis 5at,i o- fic lo- paulo fufius ratrcmus^idqjHerodoti vcr Sohntssss
S^ii^ur- bis,quiiu ii.ouuinQio; 5oIonvir Athc- Hc-rci?^;-* nieufis fo, 66S
Andrea A. Cro^fi the fdttri . Tcllus hearijfi' mu4 ludi catm> CUohts €t Bito
bea» ti.de cjui- bus Virg. 3. Ceorg. menflscum Icges mbentibus Athcmcnfi- biis
ruliflec, deccm annos caufa contcm- plandi nauigando peregrinatus cft, vt ne-
quam legum, quas coadidcrat, abrogare cogeuerur.Nam hoc Athenienfes ipfi face
re nequibant, niax:moiureiurando adadi ai eas deccm per annos feruandas,quas ip
fisSolon coMdidifTet. Harum itaqj legfi, ac contemplandigratia Solon percgrepro
fedus in ABgyptum ad Amafim fc contu liCj& Sardisad Crafum.Eo cum perue-
iiir,hofpiraliter in regiam a Croefo esce- ptus elt,teruoq> antquarco quam
vene- ratdiciuflu Croefi miniftti circumduxe- runc hominem circa thefau
ros,omniaqne qua: ilhc inerant magua atq; beata oftcn- tarunt.ContempIacum eum
cuncla, et vt fibiopportunum fucratintuirum.ialibus percundatus eft
Cr?fus:Hofpes Athcnic fis,quia multusad nos rumor dc tecma- nauicob cuara
fapientiam,tuamqi difcur- f3cio!icm,qui philofophando permulfa vi dendi gratia
es peregiinatus,idcomihi cu pido njcelHt fcilcitandi te,ecquem vidifti ornnmm
beatiflimum ? Sperans videlicet fc inter homines beatiffimumcfle, ica fci-
fcicabatur.SoIon nihil admodum veritus, fed vt res erat refpondcns : Ego vcro,
in- quit,Rex, vidibeaciflimum Tellum Athe nienfem . Quod didum admiratus Cr?-
fus inftat intccrogarc:Qua de re TeJIum iudicaseflebeatiflimum ? Q^i6d,inquir,
TelloinRepub. bene inftituta filij erant honefti et boni,eorumq; fmgulis
libcri, hiq; omncs fupcrftites : ^icuni hoc vitac quantum in nobis fitum
eft,bcne traduxif fct,obitus fplendidiflimusobtigit. Siqui- dem praelio,quod
Athenienfescum finiti- wisgcflcri: apud Ekufmam.hic ciun au- xilio venifl^et,
hortemq^ in fugam vci if- fet.pulcherrimam oppeci jc morcem: que Athenienfes
quo loco occubuerat, iii co loco publice humauerutit, magnificeejue honorarunt.
Multade Tclloac beata vjia referente Solone, eicitatus Crosfus ijiter-
rogat,Q_uetnnam fecundum ab illo vidif- fetiputans haud dubic fecundas le
parces cfl^c laturum . Clcobin.inquit ille, 6c Bi- conem;quippe his et gcnus Argiuum crac,&
vidum fuppcditabat. Adhxc cor- poris robur tantum, vt &" in certamiiii-
bus ambo panter vidores extiterint,& dc iis ha:c mcmorantur.Cum diesfeftus
lu- nonis apud Argiuoseflct,oportcrecq; om nino matrcm horumad tcmplum fcrribo
bus iundlis, hiq; boues cz agris cis ad ho« ram prxfto non cflcnt, cunc
iuucncscx- clufi temporciugum fubcuntcspUuftru pertraxcrunti quomatcr
vchcbatur, &: quinquc ac quadraginta ftadia trahcntcs ad tcmplum
pcrucncrunt . Q£ibus cum hajcfeciflcnt, &ab omnicaetu confpcfti fuilfcnt,
optimus obtigic vita? cxitus. Pcr Satiuti qu£B Dcus indicauit, fatiiis cfle
homincm mini moriquam viuercNamcum circumftan r« qn tes Argiui laudibus
tollcrcnt.viri quidera viuen confihum filiorum, foeminac Tcro torum matrem,quod
talibus filiis prasdita cffct, mater gaudioperfufaciim libcrorum fa- ftu, tum
fama,ante fimulacrum ftans prc caca eft Dcam, vt Clcobi et Bitoni filiis
fuisdaiec id,quod optimum cflethomim conuugere. Poft hanc prccationcm vbi fa-
ciificaruncepulatiqjfunt, quiefccntcs in illodelubro non funt amplius cxcitati,
fed hoc vitseexitu peifunai.Qaorumef- figies, tanquam viiorum qui optimicxti-
tiflcnt, Argii fad:as apud Delphos colIo« carunt.Ethis quidem Solon
fecundasbca- ticudinis parces tribuebat. Croelusautcm c6 cu rbatus ait: H ofpcs
A thenicnfis,adco- nc tibi pro nuHoconicmnitur noftra fcli- citas,vc
nepriuatisquidem viris nosajqui parandosducas .> Cui ille : Indiuturno,
Cr?(e,tcinporc multa vidcntnr, quxnc- mo vclic vidcre,& tolcrantur multa,
quae nolit quifpiam tolerare . Proponamus c- nim hominivica: terminum ad
feptuagin- ca annos,qui anriiconftant viginti (cx mil libus quingenris
quinquaginta diebus:ho- rum dierun» oiT nium nullus pro^fus qua lem alius rem
afFcrr.lta igitur.Croefccala mitolus cft homo. Verum tu wihi videris
&diuitiis vaidepollerc, et permultorum honunum eflcrexi fed dequome interto»
gafti.eurn nondum tC3ppclIo,prJulquam benc vita fundum leaudicro. Ncqjcmm
bcatioreft, qui magnis opibus prafdifus eft,eo,qui diurnum vidtum habct, nifi
ei- dtm omnibusbonis prxdito forcunacon- ceireritbene vica fungi.Prius camc
quam adobicum perueneric, nequaquam beatus ^'^w
eftappeIIaiidns,fedfortuiiatus.Qu3Bom- f^o^^f nia cOiifequi quamdiu fis homo »
impofli-,^'^^1^ ' biIe cft:Omnjs rei opottetinfpicere exitu, '^'^*^ quo fit
euafura, quoniam muItosDeus, quibus forruna fuppeditaucrat, radicitus cucrcic .
Hsec Solon. £c hadcnus dc his, qua: Emblemata-)." 66c? rosfus k ^U2B
pcrt*uenc pticfens Emblcma . Scd qiioniam crebro {bllicitatus fiini aqui-
bufdain (verba funt Francifci Santf^ij) n« in hismeis fcholijsconcifas et
crancas vel fabulas,vcl hiftorias narrarem>clccreui er codem Hcrodoto
Cmonente etiamSocra- tein Gorgia, nefabi.ilas truncasdimirca- muSjfed caput
impoiiamus,neabfqj capi- te truncseoberrentj fubiungere,quas Cr? fo eaenerint,
poft acceptum a Solone re- fponfum. Croefus igitur Oraculo Apolli- nis perperam
intclicdo, in Cyrum expe- ditionem parauit ; vbi a Perfis captus ad Cyrum
perdudus fuit. Eum Cyrus vin- dumcompedibus fuper ingcntem ligno- rum ftrucm
impoHit,ciicaqi eum bis fc» pcem Lydoru /ilios,fiue habens inanimo primitias
has alicui ofFerre Deo,fiue voles votu perfoluerc,fiuecupidus fciedinum- quis
da»monum liberaret Croefum.quem religiofum efle audierat,quo minus pyras
impofitus viuus concremaretur . Crcefo autem fuper pyram ftanti.ecfi in canca
ca lamitace pofico, camen veniffe in mencem 5oIonis, quod abcofibi nutu
DeifuifTec cli<5lum, Ex viuentibus beatum eftc ncmi- nem.Quod diiflnm vbi
fubijt Crcsfo, fc- runt eum cx vehementi defedione animi vidum,ingemifccncem
ter Solonem nomi naflc:& Cyrum,ciim audi/Tet jiu/nfTeiii- terpreteseum
pcrcunL^ari, qucmnara in- uocarctj illosq; accedentes fui/fepercun- datos, et
hunc interroc^acum filentium c- gifle.Deinde cum loqui cogeretur dixif* fe:IIlum
nominaui,qui vtomnes alloquc retur, potiOis quam ingeniem pecaniam prsEoptarcm-
Eum nonplan^ loqucntcm rurfusinterrogant, quidnam efTcr quod dixiflct.
Efflagicancibusatq; infeftancibus interrogacione,inquic,qnemadmodttm So lonad
enm veni{ret,&c.H£Ec Croefo reft- rence, iam pyra incenfa ardere incepcrat.
Cyrusaudicis pcr incerprecem quaeCroe fus retulerat, poenituifte dicitur,cum fe
quoq; hominem cflTe cognofcerct.qui aliu homincm,qui fe inferiorbpibus non
fuif- fet, viuum rogo traderet. Pra^terea veri- tum ob id pcEaam,ac reputantem
nihil ef- fein rebus humanis ftabile, iuftiffe ignem celcrrime extiwgui. Verum
eos,qui ignem conabantur extinguere, non eualuiffe. Ibi Crccfum coguita per
lydos Cyri p?niten tia,cum cerneret vnumquemq; extingue iodeuoUicndoq; igui
incniab€uten3,nihil tamen proHci,crclat^andoir.uocilTe Apoi linem.vc ipfi
adefTec.fi quodabeo donu.» illigratum fuilTecoblatum.ipfuraqj prtc- fenci malo
liberaret . Itacum lacrymis Crosfo Deum inuocance,nymbos repenc^ (cum ferenum
ac cranquillum cftcrj con- fradoseffe, imbrcsqueerupilfe, ac vehe- menciftima
aqua p^uiffe, et rogum extin- xifle.Ira Cyrum cognico Deorum culro-
remcflreacbonum virum Cioefum, cum in amiciciam recepifl[e, magnaqj inobfer-
uantiahabuifle.Hajc cx Herodoto, mul- tis breuitatis gratia omiflis.Nunc de
Ter- mino aliquid dicendum.Olim agri lapide quadrato terminabantur, quifer^
homi- nisformam rcpracfentabar, et ab Ethnicis pro Deocolabatur.quemq; Terminum
a determinando appellabant. Fingunt Poc- tXjhuncnemini Deorum locum conccdc- le.ne
ipfi quidem Ioui:tribuirur enim il- ii id,NVLLI CEDO. Apud eofdem la- pideus
Terminusin Capitolio diuinisho noribus eft celebratus^autoresqj funr, fa- xum
illud fuifle, quod Saturnus deuora- rc non potuerit propier magnitudinem, CLim
louem fe deglutire crederer. Sic illa vetufta fuperftitio tota fabulis commini-
fcendis impIicabatur.De Termino Tibul lusmentionem facitlib. r.eleg i. N^m
veneroY yfeu Jlipes habet defertm in agYVi ^ SeuvetUyS in tYiuio fiorida fertct
lapis . Etelegantiflime Ouidius z-Faftor. Termtnefiue lapvs ifiue es defojfus
in agro Stipes yfib antiquis tuquoqj nume habes. Teduo diuerfa domi?n departe
coTona?it > Binaq; ferta tibij?inaqy libaferunt . Et poftquam modum,quo
Tcimino facra fierent,enarraflet,fHbiungit : Tu populoSfVrbesq ; et regna
ingevtia finUy Omnis eritfme te littgiofm ager . Nulla tibiambitio eR, nullo
corrumper^ auro, 'Legitim^ ferua/s credita iura ftdtj^ Et
dviobusdiftichisinterpofitis.' '^uid noua cumfievent Capitolia ? ne^tpt Deorum
Cun&a loui cejfit turba locHmq\ dedi^» TerminuA (vt veteres memarant)
inuen-t tm in Ade ^effitity^^ magno cum loue teplatenet^ Nunc quoq-yfe fupra^ne
quid mfftdera cer nat t ixiguum templi tecia foramen hahtnt*-- Termt' nusqnid-,
TcYKii' nus C.ipi tolii . 670 AndreaeA. !III. tUTn faxu £ur Ter~ fnino con
ueniens . Ciryatti;. de Ter. Termine,
pojt lUud leuim tibi libera nott ^luapoftttnfuerti in fiationetmane . NectH
vicino quidquam concede roganti t Nevideare homtnempr&pofuiJJeDeo . I.t feu
i-omerihui, feu tu pulfabere rasirUt Clamato :Tutis esl hic ager^ille tuas .
DeTermino pliira D. ^ugiiftinus lib. 4. de ciuit.Dei,cap.i5.GyraM Svntag-i.
g^^ADRATVMinfodttur] Hic ftatui- tnr laxum quadratum . Apte conuenit
Terminoquadratum faxum, vbirefidit, vtpote ftabili,ncc mouendo locornam figu
ram quadratam habenria corpora,in qua- libet partem proieda ceciderint,quadrara
bafi innituntur, ac rede rcmper indftunt. Firmijfima tejfera] Alludit ad
pertina- ciam Termini.qui necipfi loui voluit cou cedere,CLim noua Capitolia
ficrent.vt pr? ter iam citatosautor eft Liuius Decad. i. lib y in calce . Quid
anteni fit tefteradi- (flu.n cft iii Pr^fatione Emblem. pag.3- Stat curata.]
Cirrati (unt.qui capillos habeut cirratos, cincinnos calamiftratos . Cirrus.ad
contorquendos capillos com- paratum inftrumentum, quafi in circum
tortus.Mariialis lib.^.Epigram-^o. Nec matutini cirrata caterua magifiri,
Pcrfius^atyra prima : Ten' cirratorum centum diSatafuiJfe Fronihilopendas}
Itfefe nuUiprofitetur cedere] Sententia legitur hacformula, NVLLI CEDO .
Extatfuper hacre bellum aenigma Var- lonis apud Gcllium lib.ii.cap. 6. quod
foluit Politianus in MifceI.cap.3<f.Eft au tem huiufn»odiin tribus Senarijs
•* Semel mtnuine.an hs minus ftt,no fat fciot An vtrumq-y hortim ivt quondam
audiui dicier, loui ipft regi noluit concedere . Dubitatergo hic fcirpi audlor,
ferael mi- nus, an bisminus fuerir, au vtrumqj ho- rumrer vtroq;
aurem,hoceft,ex femel et bis rcfultat tcr. Quarenon fcmcl minus, non bis
minus.fed Tcr minus fuir,qui la- Bi ipd Rcgi noluit co/icedere .
TalisTerminuseii] Applicat antiquo- rum figmenturo ad f-=-rminum vita? no-
ftra:, ftatutumenim eft hominibusfemel morij vnde inquit vei ;lcuIus,r^/« efi
ter minus . fcilicet vita? hoininum, quivnus fcoptcs agit homines: id eft, ad
quem fco- pum omnesaguntur komines . Efl immotadiet] cerms cft a Dcocoa-
ftitutus mortis teriiiinus-Hanc (entemii fic extulit Senecain Hercule furentc :
Certo veniunt ordine ParcA, NuUi iufjo ceffare licet, Nulli fcriptum proferre
diem . Sic Lucretiuslib.5. C^rta quidefints vitA mortalihus afiat*. Et Sillius
Italicus Iib.3 .belli Punici : Et pace,^ hello cun^t4 fldt terminta 4Mi,
Vide,fi plura dc hac rccupis, adagium » Itnem vitn ipecia . Vnui di Deq-jferunt
primts] Seneca Epift. Vnus ^i^^j diesde omnibus fert fententiam. et Pliu.
^^f^/, Hift.nat.7.c.4o.Ita eft profedo, aliusdc alio iudicat dies, et tamen
fupremus dc omnibus. Qmdenim huc aggeram illucl Pindari Olymp. Metp7Vpif
<TQ(pUTetTQt . Dies pofieriores Tefies fapientijftmi . Sic Ouidius in Epift.
Ixitus acfa prohat . Speflathuc D. Hieronymi locus ad Fu- riam matronam.vhi de
feruanda viduita- te:Falfus rumor cito opprimitur, et vita pofterior iudicat de
priore. Idem ad Ru« fticum: Non eft facile de proucd>a astatc fufpicandum :
quin et vita piaEtetita de- fendit& honorat vocabalum dignitatis . Hxc
Hieronymus bene ac cordate. Alio- qui numquam erratur periculofius, qua CLim
finiftrc de alijs fufpicai-Rur, 2l quae nobis dubia funt,in fiinftiam partem
tra- ducimus.Quod cum facimus,i)oinncmi nimus noshomines eire, ve qnod lile,
Nos temerein nofmet legem fancimusini' quam . Quid ? quosputamus tfft
defperatosac pcrditos.fient aliquado /neliores; et quos cenfemus
frugi,continentes, inculpatos, mutato propofifofientimprobifljmi.Vno verbo,
nonfemperde prinjis ferunt vlti- J^^pf^* majudicium, quia poteft quis toto vitae
ftadio profligatus ex titifte,qui fu prcmum diem beate.pieqi claudat.Occurni
quod Plinius Secundus referc, de qnodam toto vit^ genere diftblutOjqui tamen
moribun dusoptimum teftamentum fecerati vndc colligit, non femperefle
proucrbium vc- ridicum,quod vulgo iaLlatura olim, T^- fiamentum effe S^ecHlum
morumAih,%, c- pift.i8. Hrc Ernblemata-). 671 H t c Termim pidiua nihil vUi
con- Ccdeiitis,morcem rignificac,qiiae iiieuita- biiem habet in res quarcunqne
ncceffira- tcm : adquamcLim perueiiimuSjtum (b- ient hominum.qui fu perftites
funt.libei? de nobis eflc opiniones atqj iudicia.Q£od cnim vltjma quaeq; et
poftremo fada, i- nio vero interdum cogitata tam lynceis oculis infpici
folcant,tamq; fecur^ ac fe- uer^ accipiantur, noftrae partes funt, hc noftrapteculpa
ui conficiendo vit^e huius uoftixcurfu aliquid agamus, auc ctiam inoiiamur ex
quo finiftri quidpiam deno bis ho uines iudicare po/Iinc Quod faci- le
conlequemur,fI Tcrminum, ideft,ex- tremum vic^ediem perpecu6,aur quidem f^peoD
oculos ponamus,quiTerminus CLim minime cedac prin- ipibus etiam vi- ris, de
quibus mortuis ram intrepide fa- ma pronunciacquid de nobis infima con- ditione
hominibus exiftimandumJEt hfic morialicacis terminum AEterrutas exci- pit.id
eft,tra(flus ^ui infinitus,cui foli Ter minus cogicur cedere - Veni Plato cu
cuis calculis et abaco, coponcmyiiades quoc- quot potes, niul tiplica per tot
millioncs j repere magnum illum annum tuum innu nieris reuoIucionibus,non
exhauriesfum mam,no produces,nuila cogiracione mep furabilem . Vc in circulo
cxcrcmicas non dacur aucglobo,fic in fpacioillodutacio- nis, vbi vltima prima
funcfinisq; annoru annos inchoac,vt monas in numeris.pun- <5ta func
principij centurias tranfa(ftae, et quidciuid cffluxit inftans fuic, nec parti*
cula.fcd atomus veluc in immcnfo hoc ue xu.Trahic me hic Terminus in hanc con
templacionis abyfrum,& quo longius pra g|rcdior,minus cango porciijingyro
voi- oor temporum inelu(f^abili vorrice; intcr iniciaconfifto femper, ingciitia
liccc fpa- cia cmenfus: medium vias cum capitc, et hoc cum calce ncvflitur,
retundor enim a fincmoxadexordia,dum fuppuco,nec pri mum cerminum vere
aftignare pofruir:, quia claudens alter excurric /inc cermino. Cicius in arenis
colligcndis ab Erychrajo litcorc,quam ab ifto laborcmccxpediam» Quodeucnire folec
Oceanum ingrefiis, vc quanto fortius impellunt et fugiunt vnda$,tanto
profundiiis intrenc^ idem mi hi in aecernicatis hoc fcrutinio; 6 faiwbri, fi
pictati et fan-^o timoii conciliando,quo ytiqj tcndere dcbcc omnis hacc
fpeculatio> inutilisalias& curiofa,fi ad alium fincm, Cur cnim non ad
meliorem ilium,vcpraj parcc mcnrcm ad fr uendum cum perenni gaudiorum
affluencia ? Talis namqjeft conditio animas noftraj.vtcapax fitdimen, lionis
huius ad hium diuinitatis exteniae, ^^^^^^ magno incomparabilis cxcelleniia?
argu- mcnto;cum Autoreenim hoc commiine habetjin quoapex confiftit fupremjc
feli- citacis, viuere vitam immortalem in flo- rc et vigore,nec fenefcere
vnquam O accr bum priuilegium his,qui in deteriorem fortem cranfcripti tonoris
libidini fubia- cenr,qui ascerni eciam feminis cft et corrii ptionis cxpers .
Nulla cogicatio grauius pungic et lacinat animum quam h^cquie pcrcnnaniis jeui
fpacia& coasquaiam poc narum fericm difctirfu mctatur. Acura fpinacft,proh
Dcu,memininejneruosom nes trcmoratq; ofla pcrccllir,nec ftringit tameu aut
cohibctlafciuientes et indomi tos appecicus.Quo ruimus flaiidum ho- minum et
miferabile vulgus? Voraginem Monaliit videmus& pivteum inferniirremeabiiem,
cuitas. qui abforbct nec reuomitjdu viuit Deusr incurrimus tamen.Nihil commuuius
pec catOjUihilcertius damnationc, quas finita fiefletautcum menfura&
modoaliquo» excufanda quadamtenus videretur cseci- tas ifta &ftupor
mortaIium;magnum e- nim folatium liberationis fpes,& coriigen di non
perdcndicarcer . Nunc cum tor- mencorum meca A e ternitas fir, fponcc fc
implicarcfurorem an rabiem dicam? neii trum.-cleda pernicies eft et
voluntariain- fclicicas. Laxo et hianti n<5lu fefe .ipeciunc inferorum
illasfaucesj inclamatut quoti- die noftris auribus periculum cfle, cauen- dum
nepcsabcrretjfigendum caute. Nos vcro quid ? quafi teniulentus a/iquisauc
phanaticofpiricu agicatus>ambiguo et va cillanti paflii veftigi js errantium
infifti- mus, et fequimur pra^euncesad foueam vfq; Stygi}leonis, exqua
calcaneum in- trancibus obuerfum nondum apparuit J vt prudentior fuerit
vulpccula iila in fa- bulisdecantata,quie pedis ei roic admoni- camacur^
rcfilijcquam nos raMonis lucc pr2editum& futurorum pr^efagum ge- nus. Sed
qud labor, a:rerniras me fere ex- tra terminum fecum abripuicrredeo.Q^ui dam
fufpicamur his verbis Erafmi (vt lc? quuntur ) imtnodeftiam modefte carpi (quod
conicdaneum an probare dsbean-Tj, tiai^- 67^ Andrcae A..' ntii . Im in £-
Irnfmi respanfio iaitim . Dondiim fcio) quod iu anniilari digito Terminum
depidlum habuericcum iiifcri ptioije, NvLi.1 ce£)g: quafi fignifi- caict hoc
fymbolo in literarum cognitio ne (enemini cedcre.Eam ob rem eum plc rique
fugillaruntjinterqi cxteros Carlia- ialus Francifcanus quadam Apologia in
ErafmumjCuius hic verba malo adkribe- re, quam aliquid de meo fingerc . Male
habet Erafmum^inquit ille,qu6d Ecclc- fiaedodores& Enangeliftx ad numerum
quatctnarium fint reda6li,qu6d videat fc non pofieinteriIIoscompucari,neqj cre-
dit fcilliscfie inferiorem, qui nulli cedit.- hoc enim elogio fua fcripta
claudit Eraf- fn\\s,Ccdo 77ulli. EtjVt nemini fas fit igno- rarchanc Erafmi
prxcipuam infaniara, apponic DeiTcrminiefiigiem ccra figna- tam,qui Deus
nccipfi quidem loui cede- bat. Nonnc haec Erafmi infolentia omnes cius
infoleiitias fuperat? Non cedisEraf- tnc Bud?o?noiicedis Capnioni,CIifouco,
Pico^aut AngeIo?Ccdo,inquic,uuIIi.Non cedis AuguftincAmbrofio aut Hierony- ino?
Ccdo nuIIi.Non Hilario, Cypriano, Laclantio,aut Origeni?Nulli.O felixf^e
culum.cui talis homodatuseft ? Hade- nus Caruaialus:cui vt affcdibus plus qua
par crat rndulgenti, nimiaqjanimi impo- tentia debacchanti,animos^ fatisfecic
E- rafmns, his pjane vcrbis : Vtdoceatmc difcruciari, quod nou anniimcrarcr
qua- tuor EccIcfiaedodoribus,profert fymbo- jum annulimeijinquoert figura
Termt- ni;adicci, Concedo nulli Terminm. Et eft lambicus dimctcr:fi
ipucrtas,Trochaicus cft totidem pedibus, r^m/«f^5 concedo nulli. At infufili
Termino habet, >}pca TiKos (MdLK^i ^i^:'nzm Laiinc>Morsvlti- ma linea
r^r«;», indicans mortem nulli cc dere>meqj ipfum admoneo,inftarc fupre- jnum
vicae diem, quemadmodum Pxu- dentius : infiat terminus, ^ diem Vtcinum fenio
iam Deus appUcat 7 Idque fcriproquoque vulgato dcdaraui. Hic itaqi Terminus
dicit omnibus, Con» cedo nulli, non Erafmus. At me ferociter appcllat
Pantalabus.' Quid aisErafmc ? non conccdis CIitouco,non Hilario, non
Cyptiano,non Bud^o.non NebrifTcnfijno Thom?,non Auguftino? Si vis vtmeono mine
refpondeam.nemini non concedo- Si poftulas vt Terminijid eft,morfisnominc
refpondeam,dicam, Non conccdo lconi- bus,non elephantis 5 non cedo Monarchis et
fummis Pontificibusj non ceffi Prophe- tis et Apoftolis ; dcuiqj necipfi
Francifco ccfii»Eatnunc, &ia(51ctTcrmini mei fu- perbiam. Ha^^lcnuS
Erafmus.Porro lu- lius C?fa| Scaliger oratione quadam in Erafmunf cum acute
transfixic, Ythomi- nem, qui Ciceronis luminibus voluerit obftruere, quo fua
vnius fcripta legeren- tur.Cert^ vidco Ciceronianos omnes,qui paulo ante
noftram xcarem non parua fua laude TuIIianam cloquentiam ajmu- lati funt, no
alia caufa vnum Ciceronem in Imgu^ Latinie Capitolium inducereco natoselfe,
quam vt Erafmianum Termi- num indceijcerenc . Deniq; apud audo- rcs coHigere
eft, Terminum fublimitatis et glorias fymbolum eficjarq} etiam difci plinarum
cognitioncm interdum pro fym bolo refetre. Etcnim qui ftrcnue decurfo fpatioin
Iitcrisprofeccrit,& ad tranquil- lumiam vita: portum applicucrir, vnde-
cumq; prudentifiimuse^edus, ncqj fe- cundis intnmcfcitinfolentcri neqj aducr-
fis perturbatur, atq; in vtramque forcu- nam ita fe comparac, vt^quum
&indo* mitum ad omnes cafus animum prsB fcrat. Pierius lib. 5.8. &49.
lulids Scalige\ in Ira mum • Termi- nus ful mitatii fymhh Ojpulcrtti Emblemata.
^73 Opulenti haereditas . EMBLEMA l^AT ROCLFM falfis rapiunt hinc Troes in
armlsy ^ Hinc focij, Atqne omnis turha, Pelafga vet4t . Obtinet exuuias He6tor
> Grricij^ cadauer, tisic fahella agitur cum vir opimm ohit. Maxima rixa
oritur ^tandem fed tranfgithares t Bt coruis aliquid% vultur^s^fntt . COMMENTA
11 COCA » A V fi k proicclu a coruis et vul curibiis difcerpitur : hinc mortuus
ad ceutoriadefertur.illincprasda ^ miiici- bus ad ciuicaceiliarportacur .
PATRocIVs Mcnoetij et Schena- les hlius fuit.qui occifo per iudum aftra galorum
Cleonymo.feu, vtalijs placec, AEaneAmphidamautis fiHo>foIum verces i\\
Phchiam veuir, vbi a Pelco propccr ge- Rcris propinquicatcjn fufccptuseft,&
vii^ I r. cum AchiJle apud Chirotiem e<!Hcatyt, cum eodemaraiHIma
amicitiaconiuaus vixit. Poaea etiam ciira Achille adcxpc- ditionem Troianam
profedus cft, vbi ar- mis Achillis inducus, cum Heaore pu- guansabeodem
confoltus occubuit. Hu- uis interitum quia multis defcribic Ho- merus Iliados
i^.huc inferre non videKi- rur operx precium j fummam rotius rd prxfcnsEmbJcma
coi cinec . Origover6 V u illius Andreae Alciat; m.itvi, III. CtAci H&res
njn 'Vttitures illivis petitaapparetexcoiuiiuio Liiciani, cuius hxc funt
veiba.- lamqiie tollebaiic Arirtxncfus atque Eucricus cxhis, qu^e fibifueranc
propo(it3,fuam vterq; partc. Tum ego qu2emihi,& Chxreas item qu<j fioi
eruiic piopofica,eundem ad modum lon 6l CieoJemus Porro Diphilus eciam Zenonis
digreffi -artem tollerc parabat, alHrmans vni fibiea fuifle propofica; atqj hac
de caufa cuai miniftris Jimicabat, ac vicilTim inter fefe traheb i it, manibus
v- tiinqi ina jeai inietlis, iion aliter quam Pacrodicadauer hinc atq^ illinc
attrahe- re conanres . FALSIS in armt4] indutum armis non fuisjfed Achillis .
Alluditautemad illud Ouidijin Epift.Pe ielop. Siue Menoetiade fitljis ceeidijje
fuh armvs . Rapiunthinc Troes] auferunt Troiani vt interfeclum hoftem .
Hincfocij &c.] Gr^ci impediunt lapta ri Patroclum. Obtinet exuuitu He^or]
de incerfctfto hofte Patroclo. Exuui^dicuntur fpoliaho ftibus detra(5ta,ab
exuendo quidem dicfb^, Ytinquit Feftus.Virgihus i.AEneid. q^f redit exuuiiis
indutus Achillei . Nec fokim hominum tegmina aut vefles dicuntur, fedetiam
animalium quoruni- JibetjVt exuuia: bubultfe,Ieonis,fetpcntis, procorio auc
pelle. Gr£ciq; cadauer]
vt donetur honore fe pultur». Gr<£c/, Grascadidioeft. Lyco- phron in
CaiCsLndzHiTpetiKavAp/^o^Jid eft-, GrAcorum optimus . vbi Tzetzes : Gf^eci
prius vocabantur Hellados habitatores, pofteaab Hellene Hellines funt vocati,-
Vir opimus] locuples . Tranfigit hAres] couuenit, concordac, vt qui nolit alea:
iudiciorum fidere.Cice- ro Attico;Me abfente omnia cum iliis tra
figimalo.Ca:terLim hxres dicitur ab hx- rendojhoc eft.ar(5Ve infidendornam qui
\\% res eft,ha»ret,id eft,proiimus eft ei, cuius eft hxres. Licet nonnulli
haeredem didum velint, quod herus fiat, hoc eft, dominus bonorum,quasad eum
perueniunt . Vnde pariim refert.cum vel iinediphthogo fcri bas,haeres,vel hercs
. I.t coruis aliquid] rclinquit aliquid hse redipetisjvefpilonibus,
fandapilari)s,rabu ]is fo ri . Vide adagium, Coruum delufit hiantem . Vulturibus^fmit]
Teftamctorum ca- ptatorcs vulgata translatione vulturcs ap peHari obferuamus,
<jii6d fenibus otbis autalijs fibi co!ifanguineis,ceu cadaucri» bus
inhienr.Hinc illud Martialis Cuius vultuns hoc erit cadauerf Et Seneca in
Epiftolis : Ac fi hasreditaiis caufTa id facic, vultu r eft, cadauer expe- clac
. Indicauicidem et Cacullus illo ver- ficulo : Sufcitat a cano vulturium capite
. Et Dinarchus apud Plautum in Trucu- leuco .* videvt iam quafi i^ulturij
triduo Prius prAdiuinant,qHo dic efurifi .nt . lllum inhiant oes, ille efi
animus oibus. Cicero pro SextiotEiierant malis omini-
bnsatq; execrationibus duovulturij pa- ludati. Inrelligitautem Pifonem et Gabi-
nium,quos inimicos fibimaxime iiifen(os dicit.ApuIeio togaci
vulcurij.caufiidici et patroni forenfes funr, quodijs, vt Cohi- mellagrauurime
dixir, concefTum fic m medioforolatrociniura;quibus moris eft pra»uaricari,reos
prodere, vendere aduo- caciones,& fanguinaria rapacicare homines
excarnificare . Ecin hac
fignificacione hic vulcuresaccipi palam eft. Videadagium, Si vultur es tCadauer
expe^a . Patrocli fub falfis armis ab He- <fl;oreinterfevfl;i,mythologice
hiftoriam e- narrac, quam pluribus Homerus profe- quitur. Vc enim hoc mortuo
Hc<5tor ipfe eiusexuuias fibi recinuit, Gr?ci vero cor- pusinteremptura, vt
fepulturse beneficio donaretur,magna pecunia redemerunc: fic diues poftquam
fupremum vitas dieclau fic,concercacionem, rixamcji iMCerh^ere- des
depoflelfione relinquit:vnde vulturij iIIi,togat£eq;curi^ hofpites,im6 ver6 et
ipfi rabulas forenfes partem praedasaucu- pantur.Cadauer ipfum humo a facerdo-
tibus pro pietatis latione mandatum,im- pefa^um aliquid funeris gratiafacit.
Ita- que Patroclus diuitum eft cypus,qui fal- fis armis non propri js
belligeranc : id eft, opibus et diuitijs, qu^e extcrna non pro- priabona funt,
intumcfcunr : fuccumbit tandem et profternitur, quod eiufmodi prsefidi js homo
fuam metiri felicitatem minime debeat. Facic huc quodde Sylla referc Marcialis
: No vernas pauit viuens,non Sylla clietes; Non fiuduit proli mt coniHgi auarus
homo, At Emblemata-j. At pojlquam effojfo profudit peBore vita, Mille fettos
peperit,mtlle animfts aluit. Sic Demofthencs cum animadiiertifTer a- iiariim
quendam cfFerri Ifte, inqait,cum \iiam non vitalem vixerit,alijs vitam le-
liquic. jSlofG :xc'\s et vitam et vidum fi- gnificat.Extatapud Valerium Maximum
g CAci- lib.7.cap.i>.hiftoria de Q^Cxcilicqui L. It falla- Luculli
promptiflimo Pudio maximaquc r . Jjl^eralitatc et honeftum dignitatisgradO, et
ampli/Timum patiimonium confecu- li^SiCiim pra* (e femper tuliflet,vnum il-
j/im fibi fore hicredcm, moricnsetiam an nulosei fuos tradidi(ret,Pomponium At-
ticum ceftamcnto adoprauicomniumque bonorum reliquit hxrcdem : fed fallacis et
inCidioCi cadauer Populus JRomanus ccruicibus relti circumdatum per viara
traxit.Itaqj ncfarius homo filium quidc et h^redera habuitquem voluir,funus au
tcm et cxcquias qualcs raeruitXcrte ne- fcio quo fato fiat, vt locuplctiim
haeredi taces hodie fcre nunquam abfque rixis et litibus tranfigantur videas
coniun(5lif- Cmos fratrcs immortales ob idconcipcre inimicitias j olim
modcratius incer fe re- gna maxima diuidebantur,quam nunce- xiguaparciuntur
patrimonia Tantam ob- tinct vim in pc<5loia humana auri facrafa mes.Refcram
huc memorabilem, fcd ni- mis tragicam hiftoriam.quas a Beinardi- l-?oria no
Scardeonio lib j.claf ij.in defcriptio- n a, de ne Vrbis Patauij recenfetur, de
geminis dihus fratribus Limineis, cx familia antiquifli- ftri' ma
oriundis.Legimus,ii!quit, exhacgen- ^ • te fuiflfe aliquandoduos fratres, qui \
t{ ajftatem ruri nodu poftc^nam,cum am- bo fub dio in atriodomus dedjuerfis re-
bus diuerfa in:er fe loquentes ftarenr, fu fpicicnres Sc contemplantes
innumeraS ftellas,quas tunc forte ferenoceelo fu ge- rc videbant; periocum
alterum veJut ri- dcndo dixiire,Precari fe tot fibiboucs efte* quoc ftcllas fulgere
confpicerec Alterum niox iti dem per iocum refpondifle ; V ti- nam mihiptatum
eflct inftar c?li Jatum: et ad fraticmconuerfum dixrflfezVbi tuas pafceres
boues ? AcilJum, In tuo prato, dixilTc.Rurfum alterum,Si nollem ? Te etiam
inuitoialterum refpondifl[e. Tunc me inuito?inquit.Teetiam inuico, ille rc-
fpondicEcita altercando rifu in iram, et iTox ira in rixam, et in ferium
furorem conucrfa, dum neurer alteri cedeie vulc, cxertis vtrinqjgladijs, quibus
forte am- boeranc infeliciter accindi, fe inuiccm transflxerunc Ethinc
vnus,illinc altec humi decidentes, exanimesin fuofangui- ne volutantur.donec a
domeft;cis,qui fios altercanres audierant, delati intra domii fatali hora
properante funt excindi . I^e- £tc icaqjaic Plutarchus; Noftio temporc fracres
et cognatinifi reg:onibus,fluHijs, murisq; con.munia bona diftiogua<it,Ion
goq} a fe inuicem rcmori fint Ipacio,al- tercandi finem nullum faciunt
Q^iisigi- tur aeterno dignam pra»conio non ceiifeat AElioru concordiam ?Etenim
(edecim v- J^-HoYum nius gentis AeIiJ vnam cxiguam domum cdcordta. poflSdebant,
vniusq; praedi) frudibusfc fuftentabant, vnaqucifta indomomuhis cum libcris et
vxoribus habitabanc, incer quas AEmilij eciam,qui duos confula- tus
gefl^icbisq; crinmphauic, filiafuitrne- que cam paupcrtatis viri pudebat, quiti
vircutem potiiis,qua paupertarem f^re- bac, miraretur. Elegansquoq; fiaternas
concoidiasexemplum adducirur a lufti- no lib-i quum inter Arrlitmenem et Xer
j^yfij^^^ xcm filios Dari) coiitenrio de fuccefllone ' f^^^ in regno Pcrfarum
moi tuo patieefl^ef, et Xerxis mu ormaiori natu pia^.atus fuiflec : adeo ei in'
fratetna corrcntjc fu:t,vt nec vitflor inluJtaiicrit. nec vi(f>iis
indcJuerit, ipfoqj litis tcmporc inuicem muneramiferinc,& iucunda ctian.
inttr le, non folum credu- la cohuiniahjbuerint; iudicuim qncque ipfnm fire
arbitris, fine conuitio fueric. St d nn>ic ncftto lieculoquid? IndouinalO'
th Gnllo . V ti 1 Amicicia 676 Andreas A. Amicitiaetiam poflmortemdurans.
EMBLEMA CLX. A RENT EM fento, nudam qmque frondibm vlmum Comflexa elf viridi
vitis opaca coma : Agnofcitj^ vices natt/ra, et grata parenti Officij reddit
mutua iura fuo . J^xemploq^wonet -i tales nos quarere amicos^ Slups neque
disiungat foedere fumma dies . COMMENTARII. II. TypHs I.mble- VLmvm antiquam
&aridani vitis vicina ramis fiiis.pampinis &botris fiirfum repeiido
veftir.Vlmus arbor et vi tis noriores funt^qaara tc longiore defcri
ptioncegeant . Id eGra:co Antipatri Epigrammatc tranftulit, cuius carmeneft
eiufmodi lib. i.Antho!o2 dvTA^ToS^e^iV ' /SoTpVAf, >; TA'J7ilS vx,
tfTgTnAoTe/»;. 70hv [J.iVTOt iTHTA 7 i'Jnveiff^Ct> T/V g'- 7AtfHV, »T/f
a.[XH^AfScU yJjl VSKVy flf/g iJLOViJ . hoc eft : Aridam me platannm irrcpcns
tcgit Yitis,externa afic cifcrmircfccns coma: ' Qux Emblematar '^77 Qii« prius
incls virentibus alcns ramis Racemos, hac ipfa eram non miniis frondofa . Talcm
qmdem cert^ pofthac Cdnftituat [fibi] quifq;amicam, ' Quac rependere mortuo
norit (bla. ficcstm phtanum irrepens circundat dlumnx VitPS.vtexterna
floruitauSia coma ; ^mndo meis ramts teneras circundabat . vua^, Tucfrondofa
illa non minus arbor era. Talem quifq-^fibi et propriam conquirat amicam » Cui
neq; morte virifit peritura fides, Sic vero vertebat 5aii(^l:ius : Me platanum
ftccamfolijs ^ palmite ob- umbrat e VitUy^^ externa contegor ipfa coma i llla
meos ramos creuit complexa vireteSt ■ lllius at ramos vfq\ putabo meos . Hanc
fociam vitA quArat fibi quifq,vl- g« <« fiet in fdto reddere doffd vicei In
hunc fete modu Ouidius lib i Trift. Vidi ego pampinets ornata vitibus vlmu,
fuerat fmo futmine ta^a touts * Sed quiacpigramma Gra*cum Antipatri dc amica
loquitur,qUam nos vxoreni pof funuis intelligere, lubens hic adiungi ve- lim
Menandri fenteiitiam, qua vbi matri- inoniiincommoda enumerauir,commoda etiam
fubiungicjcd iismaxim^ verbis: TA Ti Huic rebws etia comes in aduerfis maneti
TunBlq; fstto funervs curam gerit ARENTEMfenio] (ensaiute arefcentCi vetuftate
atidant . Nudam quoq^jfrodibus] exutam foli js j fuis viduatam comis . ^ Vlmum]
Vlmus arbor eft vitibus plu- "^i* rimuni gaudens,denfa, dura, procera, de
qua Pliinns !ib.i6. Virg.hb.d.AEneid. In medio ramos annofaq^ brachia pandit
Vlmus opaca,ingens, Idem in Bucolic Nec gemere aerea cejfabit turtur ab vlmo,
Etalibi : Semiputata tibi frondofa vitn in vlmo eft, EtStatius lib.6.Thebaid.
nec in hoFpita vitibus vlmut, Ouidius 1. Amor.eIeg.i5, Vlmusamat vitetyVttti mn
deferit vlmUf Separor a domina cur ego f&pi mea t Sic quoq; Petionius
Arbirer .* Paruulafecuro tegitur mihi culminefe- dei, Vuaque plena mcro
fcecunda pendet ah vlmo • Calphurn. Inter pampineas ponetur vitibus vlmos ♦
Pontanus : Tecum inter falices, fub amiSta vitibui vlmo . Complexa efi viridi]
Vc vulnus amica viti cftjfic vitis vlmo doii cft ingrata,qua frcqucncidime
luituriaiuibus frondibas et pampiiis fqcundis ambit»vcftit, et am- pledlicur.Vlmis
autcm aduiJ gi vires fuif- fc inmore pofitumivc etiam hodie in Ita- lia, notius
cft quam vt confirniaie necef- fehabeam Hoiatius : Et vitem viduoi ducit
adarbores, idcm :, adulta vitlum propagincj Altas maritat populos .
Claudiaiuisz de raptu Profcrp.,„,^hic pampinus induitvlmos, Ouid.s.de
Ponto,Eleg.8. Non hic pampinets amicitur vitibus vU mu4i Nulla premunt ramos
pondera pomx fuos . idem lib.io.Mctamorph. ^ampineA vites, ^ami^A vitibus vlmi,
Pontanus : lBlexAq'yfub vtmts Pendula textilibus neBunt vmbracula viies i Haec
vlmi et vitis amicitia poetis occaflo^ nem deditj vcfajpeciusinamoribusmen'-
tioncm faciant.Ouidius epift. Oenones : Non fic appofitts vincitur vitibus
vlmus, Vt iua fint collo brdchiavintia meo . Martialis de nu^ tijs Pudentis
et Clau- diae,libi4. Nec melius tenerU iunguntur vitibus vlmi . Catullus in
nuptijs lulia; et Manlii ; Lenta quin veiut ajfitas Vitt^ implicfit arbores »
Implicabitur in tuum Complexum, &c, Porro flduerte, an huc traduci
poftintc- iufdem Catulli vcrfus hi quodam Epi- ihalamio : • V II 5 Vt Vltes vU
mvs ad" iunSiA 0 Vlmi et vitu eon- iugatio amoru fim militU' do. 67S
Andreae A. Vere ft- mas fem" IV. Amici qtii deli' ce'udt, Vtvidua in nudo
vitt^ qud nafcitur aruop NHmcjuam fc extollitynumquam mitem c- ducat 1'uam,
Hanc nulli agricoU, nulli accoluere iU' uenci : At fiforte eadem efl vlme
coniunHa ma- rito, Multi illam agricoUtPiulti atcolttere iu- uenci . Coma]
folijs.pampinis: nampermeta- phoram coma de arboribus, friiticibus,
arundinibus,itq; eriam herbis frequenter (iicitur. Hinc Catulius dixit,SiIuam
co- xnatam . Agnofcitq; vices naturd.] qux nimi- rum murantur in horas,vt e
pueroiuue- iiis, c iuuene vir, e viro fenex citiffime fiar, immutabili natura:
communis lege. Grata parenti] vlmo, a qua ranquam
parente fuilenuta eft, 5c increirentum fumpfit . Exempioq^monet, &c.]
Sententia Em- blematis,cui aftipulaturijlud HebrxiPa raemiafta: Prouerb.cap.17.
Omni tempo- rediligit,quiamicus eft.Nee eum pro vc roamore cenfemus, qui
mortalis huius vitae terminis concluditur, fiquidem ad mentem fapientuni amoris
vim asftima- mus.Inquitenim D. Hieronymus:Amici tia, qua: defincre potuit,
nunquam vera fuit.Cui confentit Euripides Tioadibus, ciim ait : eV ct oV/^ »;t
dn ^ihn . Non efl amator, qui non femper amat» Deniq; hoc etiam vulgo dici
folitum. A- xnicitias immortales eile debere . V I T E hac vlmnni vigore fuo
iam deftitutam comprehendeute ac fuftinentc (a qua nimirum ipfa prius,cum
tenera ef fet,& quafi pubefcens,incrementi occafio nem matcriamq;
fumpferatj-fignificatur amicos nobis efle deligcndo^ijqui iiec tem poru
di.'.uutnitate,ncc locorum diliantia, fed ne quidc poft moric amare defift.int.
lilcidq; eft qiiod Phocion dixit, vt refert Stoba!US,^>jT«;/ y^j aivS^pet
'riavet tCiOikOVf 70Vi KAToi 71) V diiffeLhKcLym ^lsv 'TTApctuivoVTcLi •
Comparandos ejfe liberos ^maritum <& amicos, qui admo r temvfq-,
conjlantes fint. Refpicit Emble- j-naris argumentum hoc Ouidianum x dc Remedio
: ^smperhabe Pyladem aliquem ^ai curet Oreflcm i Hic quoq; amiciti^ noh leuis
vfus erif, Cicero pro5eftio : Ademit Albino foccri nomcn mors filiae, fcd
charitatem illius necefiitudinis et bcneuolentia; non ade- mit.Virgilins
inobitum M^cenatis: Zt decety^ certe viud tibi femper amicus, Nec tibi qui
moritur, definit ejfe tuus . Ipfeego quicquidero, cineret interquefa* uillas,
Tunc quoquenonpotero non memox^ef- fe tui, Vcrusenim amicus dimidium eftanima:
noftra:,vti Virgilium vocat Horatins, di- midium animse fuas . Qiiod fic
explicac Auguftinus: Bcnc quidam dixit de amico fuo,Dimidium anim^ fuae. Nam ego fen- fi,animam meam
et animam amici mci y- nam fuil^anima in duobus corporibus, propter vim
fcilicetamoris . Etideo iHo mortuo,horrori mihi crat vita, quia nolc» bam
viuerc diutius j fed ideo forte mori metuebam,ne totus iile morcrctu r . Non
viuit quuquis fido priuatur amico Dimidium fiquidem perdidit ille fui . Sic
vere dicitur, Anima eftnonvbiani- mar,fed vbi amat . Non enim praefentior eft
fpiritus noftcr vbianimat,quam vbi a- mat.nifi fort^magis putetureftc vbi vin-
«5lus er neceftitate tenetur,quam quo fponte et alacri fertur voluntatc Sed
fin- cera ha;c amicitia; fidcs prajcipu^ in rebus aduerfis cogjio^citur, tefte
Valerio Maxi- mo:eumq; pr^clarum amicam dicit Plau tus Epidico, qui in re dubia
re iuuat, vbi reopuseft.Similc cft illud Et\vm:Amicus certus inre incerta
cernitur:Vx. enim naii tis fereniras gratior in tcmpcftate aduff- nit,Gc
amicoaffiido amicus. Venim ex- ulceratohoc noftro f^eculonon folum ni- hil
horum inaroicitia ita iiluftre et ma-' gnificum videtur; imo quod nobis Chri-
Itianis fumme deplorandum, odia, difii- dia,fimultarcs,& inimiciti?
pcrpetuassut, amicitia: autem prorfus vtilitatibus et c.o modispropriis
circumfcripta; iacent, ad- eo vt nihil diibitcm cum Socrate excla-
marc:c5/A!j/,ircrf/V (pl^os. innuens veram a- micitiam ferme interiifie intcr
mortales . Vulgares, teraporanei, et ollarcs amici plurimi funt:ar quialrcr
idcm fit, amicu vt fe ipfum diligcns,eiq5 prjefto fitin vtra cue
fortuna,talis,inqua,amicus diu qn?- ritnr,rar6 inucnitur,difficulter feruatur.
£xqiiiramus,fi lubet,& percunamus tQ Amii in ad. fis ce tur . LtquUe j
'fi& Re tafn profanam hiftoriam,o(fto tantum pa- ria verorum amicorum
deprchcndemus: Pyladcm et Orcftem, Nifiim et Eurya- Ium,Patroclum et
Achillem,Thefeum et Pirithoum, Caftorem et Pollucem, Ty- dcum et Polynicen,
Scipionem et Lxliu, Damonem,& Pythiam. Lucianus recitat alia^decem
pariaamicorum,quinqj nimi- rum Gr2Bca,& quinq; Scythica.Hiftorix ibidem
rcquirantur Ic<ftu digniflim^.His nihil dnbitoanniimerarccquitem quenda
Garfiie Rcgis Naiiarrenfis,de quo ita Ful gofuslib. 4. Cil in Hifpaniainrer fe
bcllo dcccrtarcnt Ferdinadus Legionclis et Gar fias Nauarrcnfisreges, Garfias
quod fu- pcrbusaudaiquenimium fxuc rcgni fui procercs habebat, in magno corum
odio vcrfabatur : idqjciim animaducrtcrct v- nus militum cius, qui puerum
Garfiam aluerat,arbitra'tus fi praslium connmitterc tur>Garf»am a
fuisdcfcrtum iri,vtquicx fide eum diligcrct,rcdctei5la, quam intcl-
lcxcrat,Garfiaj fuafit vt praslio abftineret. Vcriim Garfiasimmodici fpiritus
amico- lum et inimicorum conrcmptor, dcccrta- xc pracliocum hofte
dccreuit.Qiiam rcm aufpicatusis, qui, vtdidum eft, contra fuafi:rat,in hasc
verba prorupir: Quantu aduertcre.po(fum,tibi ftatutum eirc video vtomnino
moriaris j cui rei pofteaquam aliud afferreopis ncqueo,id fakemenitar, jie rc
vel mortuum,vel vidum videa . Ita- quegaleara atqj ihoracem exutus,ac folo
gladio haftaqj armatus inhoftium aciem ingenti animo irrupit. Vbi ipfe haudmul-
to poft CKfus, et Gar/ias a fuis, vt ipfe monuerat,defertus fuit.Vidcpli^ra de
ve- la amicitia apud VahMaxim. lib. 4. Plu- rarch.de multorum amicitia,
Ciceronem paflim,& alios, Nec roale quadrabit hoc Emblema in amorem
coniugaIcm,vitis e- nim hicfignat vxoiem Philaniram, mariti ftudiofam, qualcm
defcripfit Flaccus 2. Carm.Ode;. Vlnuim vcro cum vitc ma- litatam
amoribusconuenir<: fupra annui- mus. Alioquiapud Dauidem regiuni va- tcm
Pfal. 1 17. vxor viti foccund^ compa- ratur:Vxor tua ficut vitis abundans.Hu-
ius amoris cft quidam apud Propcrtium charadlerlib.l.hU tdrbis; Terra pritis
falfi>partH deludet armtefr Et citiiis metgnosSol agitabit equos : ^lua
pojftm nojiros alio tr^nsferre calores: Huiu^ ero uiuus, mortuus huius ero •
Ouidius 3.de Ponto ad coniugem : Cumtfj ego deficiaynecpofftm ducere curru,
'Bac tu fuSiineas debile fola, iugum . Ad tnedicu SfcBo venvt fugimttbus
&gery Vltima pars vit& dU mihi rilfat > ades, Virgiliana
Did04.AEncid.dc fuo loqucns Sichaeo : lUe meosyprimus qui me fibi iuni:it»amo-
res Absiulit fipfe habeat fecnm feruetq-jfepuU cro . Eleganter quoqj Lyricus Venufinus
: Jelices ter ^ amplius G^etsirrupta manet copula, nec maltS Auulfus
querimcnifS Suprema citius feluet amor die . Huc non incommode referri poteft hifto Amor fcc. lia
dcfoemina Smyrnca, ficut a Sabellico min& icferturlib. 9. decad. 3. dereb.
Vcnetis. Stnyrne& Cumcnim Smyrna,oIim lonise nobiJifli- in conin- ma vrbs,a
Venetis capta efl^et, ferunt fin- gem de- quitj foeminam florenti 2etate,cum ad
na mortuu. iics captiua abduceretur, mariti fepul- chro,in quod fort^
inciderat, procubuif- fc,ac flebili lamentatione illudcomple- xam dulciflimum
mariti nomen fapius vocaflfe . En,inquit, coniux dile^iiluDe, extremus patria:
cafus eflicu, vtmeiqua nullusamor,milIa vis vnquam quo mi- nus tua fuerim,
femperqj futura eflem, vcrtere potuit,crudeIi{rimi hoftis manus in perpctuam
captiuitarem abducat.Sepa- ror infeiix a tuo confpedu, necdulcem patriam,nec
monumentum hoc dulcifll- mum amplius vifura. Hasego fupremas lacrymas tuis
mifceo cincribus, his infe- riis tuosmanes fupremura ciebo.Sed quid ita?moriar
potius, quam fuauiflimo hoc coroplexu diueilar. Atqi ita fepulchro hajrens.cum
neqj mims,neq; alia vifaci- le diuelli poflfet, a temerario militegla- dio
traieda, hac rcfola felix, qiu) voluit loco, reliclaift. Sed dc amoreconiugali
alibi . V a f Mutnum .. Mutuum auxiIium-5. EMBLEMA. T0R1PEDB M fuhUtum
humertsfert lumlne captm^ ^ Et foc^ hixc oculis munera retribmt, Sluo caret
alteruter, concors fic pralfat vterquc : Mu.tuat hic oculosy mutuat tlle pedes,
COMMENTARI1. II. Tons Em CA E c V s baculo dubia regens vefti- gia.claudum
queudam humeris im- pofitum geftar, qui caeco viam digiro &. orcmonftrare
viderur ., M VLT A funrcpigrammata Gr.Tcain hanc reiuentiam,caq; lib. i.
Anthologise, tit fJf cfcf^TWfi^f . Scd vnumaut alterum attulifl"c
l"ufficiar,& primum quidem Phi- lippi feu Ifidori :. Tv^phof oAimuov.
"^^Kgv TriS^Ai nipTet' ff^HJAV, vot . Cachs claudHm humerii gejlatipro
mme» retanto llle ochIos claudi mutua dona refert* Imperfecii amho coemtt fed
corpus in vnu^ ^luodq-j deefiyfocio prAflat vterq; fuo . Cxcuserrans claudum
pede (uftulit, Oculisalienis mutuum accipiens : Amboquidejn imperfe^i ad
vniusnatu* Emblemata . 68i Jiud e- iifUem iiterU . ram aptati runt, DcfediuT»
inuicem retribucntes [.i-ac- commodanccs, feu pra:bentesopcras inutuas.] Cacus
vt eYrahat claudum pede fuRulit ; illtj Alteriusq^oculos mutuct d<>na
capit» Imperfe^i ambo fefe iunere viciffim, Alterius prompta fic fretus alter
ope efi* Sic autem vertic Aufotiius Gailus ; Infides CS.C0 graditurpcde cLtudus
vtroq'y caret aheruter fumit ab alterutro. Cac^s namque pedes claudo grejfumque
miniflrat, At cUudus ca:o lumina pro pedibus . Idem alirer : Af^buUt infidens
cAco pede captus vtroqy Atq ; alterna fubit munia debilitas . U^m cAcus claudo
pede commodat > ille vicijfim Mutua dat caco lumina propedibus . 5ic vero Tliomas
Morus : Claudiptdem geUat olcus vicinus ocellis, Conducitq-j ochIos artedocatq;
pedes . Cacus fert claudum, atq^ opera conducit eadem, Iflius ille
oculoSyislius illepedes . Excat et aliud eiufdem omnino argumen ti,au(5tore
Antiphilo: o4«^, pi7in . rv^AoV yetp
^wKcTio KATay.aJ^tov CcCpof: a-pAS, diipetTov Q^VHoii ofJLy.ctTiv d}ipol2a.THi
n fAiA <^'eiu(poTipo/i apKeijpuffis • iv ydp TtfAA/^eV, eihKiihotSHS ohov
»pavt^dLV> Ambo mendici eAcus^claudusq^fmre^; Alterat alterius fuHulit arte
malum . Attollens humeris claudum qui luce ca- rebat, Claudi oculis dubiam
tentat inirevia^ ConiHxere fimul quodfors vtriq-y -negarat: Natura ambobus fic
faiis vnafuit. Amoo quide mutili et crrones, (ed altcr quidem oculis, Altcr
veroingredui alterius autem al- tcr fubminiftratio [cracj.i.alteralte-
nferuiebat. Caccus cnim claudi fupcrhumcrale onus, tollens Viialienis
ocuIis,fummis pcdibus ibat. Vna vero vtrirqiic fufHciebat natura ; in vnoquoq;
enim Defeifld inuicem ad totii mutuatacrt: . Mutili ^errones ambo: alter lumine
caf fus, Alter at ingreffu mutua dona dabant. Cacus enim claudum tergo
gefiabat:ocellts Alterius fummis ibat iter pedibus . Uatura vna vtrtq; fatisy
parilisq-y facul" tas, §^0 caret inq^ vices alter ^ alteragit.. Sunt et
a'ia duo ad idem fpe6lantia,q aa: 4 do^^tiscertacim conuerfa huc non adi jcio.*
fed ihud lantum breuius ex Policiauoa- fcribam,qu6d nonnihil Icporis habeat;
Tv?AoV cLTT^i T ijTnv cikh{]hoiiv ^ipA- Tv^phoi oS^nyHTo, vaTopope^To S"'
aynsf, Vt tradant operoi fibi mutuo loripesy atq- Cacus jiter facit hicfertur
at iUe pedes, Ca;cus,pedibusq ; mancus eranc fibi inui- cem miniftrantes :
Caecus per viam deducebatur [a clau- do] dorfo ferebatur pedibus macus . ^ortauit cacus vir claudii in
terga leuatu: Acceptis Qculis pr&buit ille pedes . In hunc fenfumlufiL
quoq; Fauftus Sa- baeus hoc epit^rammate . Matuum auxilium. Mendicu cacus
claudum ceruice ferebat Et ducebatur lumine ab alterius . Ambo imperfecii
corpus iuguntur in vnu, Re^e eat vt clauduSiC&cus vt inipiciat..
Monuitautem Pierius Valerianus h^c no temere,& poetice confidajhabetenim
illc tctraftichon hoc lem.mate. .. In celebres mendicos . §JhiArens edaci
corpori vagus cibum Claudumferebat cAcusy illi fcenerans Pedes,ab iUo
foeneratus lumina . 'gluid non egefias dura mortaUs doce.tf Donecigicur duoaut
plures animo con- cordeserunt, licet diuerfis corporumje- gritudinibus
laborenc, facile tameii mu- tuo fe iuuabunc, et alcer alterius (iipple- bit
defed:um ., Memini me de Biitanno quodam kgere, qui fuit cibi jscotra^lis i ica
vt (i locum mutare vellet, fella veheii- dus.eftetjfuit.infuper re tenui;is
duxit v- xorem ca»cam, et facli caufam dixic : Sic melius,aiebac,incer
nosconftabicamicitia, feremus nos inuicem pares calami!ate,neii trifutuium eft
quodexprobrec alteri. His itaq; tranquillus et inuocens crat conui- dus 2pigram
ma Voli^ timi . bAt,. Hiffortif^t de Bfita^- no ciaHt^ do 6Ez Andreae A. m.
Ues, MtitUo, IV, ynu6 VlYi Gerpnts mythalo- aiis,f(r!ixfaeCiincJita§,
procreatis exifto coniiigio diiociccim fratribus robuftis,miI loqj na:no
deformatis . LOBIPEDEM] Pediim vfii carentcm . Loripes compofitiim efl: a loro
et pede. Dicuntur loripedes.qiii pedes habent in- tortosin modum corrigia:;aut
veriLis,qu! blandos et carneos habet pedes (Inc om« bus,qualesfunt populiin
Aphrica,qaidi cuncur Himantopodes, id eft, loripcdes,
quibusfcrpendoingredinatura eft . Pli- iiius lib.y.cap.S. lert lumine captus]
caecus, vfu oculo- rtim priuatus • Munera beneficia rcpcndit, qux
aciecoaccipit. caretalferuter,&c.] Huc verfum alibi fic legi : Ofcedus
concors:ftc prAftatvterq-^ vicijftm, Mutuat] pro MutHatur:M«/-«<7,/w,ccr tc
apiid probacos au£>ores vix inucnies ; Latini dicunt,iV«*«o^^r^.quod facile
di- ligens leclor deprehcndet . 5ed
danda eft Alciato venia, qui tocies occurrebat Bar- tolis et Baldis . Qiiod Ci terlx aures hoc iion
ferant, potens verficulum vnica ex- punda littera corrigere : Hic oculos mutat,
mutat et ille pedes . Hicoculos] fcilicet tardipcs,claudus. 2lle pedes] nempe
ca:cus . Emblemate hoc intelligi datur, ad fuftentandam fubleiVindamque huma-
n2E vicaj jnopiam,homine homincm indige reivtenim nonomnis fert omnia tellus,
fic quiuis non abundatquibuslibct, vnde peruulgatashabemus paiozmiaSyVnus ho-
moynuUuyS homo : Manus manum fricat : Mult£. manusredduntonu4 leuius:No ahf que
Thefeo-.Sc alia mulra eiufdem generis. Re<fle itaq; Mcnander : dv>ip
ya>p etvS^pct, TroKi^ (rcoi^uns^oKiv. KTVKOV, Vir enim tiirum.et ciuitas
faluat ciuitate. Manus manum lauat, et digitus digitu . Geryonem ideo finguc
multis oculis,muI tis manibus et pedibus pr^ditHm,quod in negorijs obeundis
cnultorum opera vti confacuericjquod in principe.vel alioquo piam,ctti Reipub
fummacrcdica fit,plu- rimum commendabilc habctur:No enim omnia pofliimus omnes.
Idcirco Pelopi- des laudacur, qui lcgationem initurus, cu fead dicendum parum
idoneum intcllige rct, adiutorem fibi rociumq; manens E-^ paminondam cooptauit
. Sic Niciascutai adlabores tolerandos imbecillo admodd corpore&
inexpcrtoefiet, Lamachum fi- bi et robuftam et induftrium fociumac- cepin .
Exiftimo quidem hic allufionem cflfe quandam ad (ryj^^c/iAT^oVjquahomi- Uomm
nes quibufdam veteribus appellati funt ffuvJ^vet ffvvS^uct^/Kot, qiiippt quos
natu ra ita cffin {«/^to/ ^ xeritac formarit,vt greffale*; eflent, et bi-
appellat ni agerent . Exqu© et P -jni dicuntur ^(Sct ToA/T/;tct,id eft,
^.imalia ciuiliatSt ' ad fociecaccm natarquandoquidem eo ge- jj^fj^Sj, nio
finc.vtfola viuere ncqueant.Itaq: prc rr clare ille,qui humanum ingeniumapicu-
"^v \x comparauic.-vtenimillaperiredicitur, ^^^^ fi fola viuat.ita natura
hominis ea cft, vt ' fine operamutua et focietate vitam tradu ccrenullo modo
peflic;vcqucmanus ma- num lauatjicahomohominem mutua qua dam ncceflituiine
atque ope iuuat. In fumma, Integrum ex medijs vnum fit rite duolust \ Si quando
hic oculos mutuatitUe pedes, Quisenim arcifex tam pcr fe fapiac,tantas
quehabere facultaces pucacur,vt non in- digcataliorum arcificumauxilio mutuo?
Id aucem ciim a natura prouidaomnium matreprofcdum fit, vtfinguli quibufda
rebus ad vitae pr^hdium et ornamentum indigeant,quo casab alijs mutuo capiar,
vcipfi mcminerint aliquod fuum officifi efle mutuo et viciflim repcndcndumrccr
te nullus noftrumeft, quin vcl cjeci vcl loripcdis agatpartes, vcqua fitcundum,
minime vidcat,aut qua progrediendum vIteriiis,pUn^ non habeat . Qnid, casce,
confilij capies, quo te in viam huius vicas anxise ac moleft? conijcies?
quid,inquam, homoquantumuisdiuesac locuples con- filij capies,vt te poflls
tandem expedireex inopix anguftijs, qusenon finunttevltra progredi,nifi ducatum
tibi pr?ftetaliquis ocuIatus?At,claude,& pcdibuscaflTe^quo teproripies?im6
veroerudite licctac Mii farum alumne,an telocom0ucbis,nifi pri miimfirmis
cuiufdam opulenti benequc nummaci humeris fuftenceris ? Sed quo- tus quifq;
eft.cuinonperfpicuum fitqua longc lateque paieac offici j huius mutui ff^^
offi- vfus ? NuUumomnino rcrum gcnuscft, ^y^ quod aut auulfum a ca»ceris per
feipfum f^fj fg^v conftare, aut vim fuam acq; aeternicatem ff^^^ confe ruare
polfit. Stoici qua? in terris gi- gnujitur Emblemata. ^83 gnuntnr, aluntad vfum
hominum crcara eflTcrhomincsautem hominnm caiifTa geni tos, vc ipfi aliis alii
prodeflc polTenr; qua in rcnccefle eftnaciiram Huccm oprimam fequi,&
vtilitaces omnes in medium con- ferre officiorum commutatione, dando,
accipiendojcommutandojconducendo, et castcris ciufdem generis,tnm artibus,tum
«pera, tum facultatibus hominum inrer homines focieratem deuinciendo. lam vc-
ro illa fapientfa, vt fapicnter ab Orarore didum,diuinarum arquehumanarum rc
rum fcicntia eft, in qua conrincrur Deo- rum et hominwm focieras quasdam &.
co- munitas intcripros.Quod cum itafit.mc minerimus ad extremum, quod antc di-
«flum eft,vmim hominem pro nemine ha- bendumrvnum, inquam, nihilfere, duos
fimul iuntflos permulta faccre et confc- qui polTc . Aiixilium nunquam
deficiens. EMBLEMA. Cum premercr^ foloy ^cttm premerer^ falo . Imolumem ex acie
clypem me prAsittit\ idem Hamfragnm apprenfas littora admque tulit. COM- dB^
Andrejc A. COMMENTARII I. II. Myrtilu^ quis . matis fons . Horatius Cocles .
III. Vfius in plurali . IVx T A tentoria in ripa (ita Humeii
pr.-eteilabitiir.-i» quo virarmis milira- iiDrts iiiducus, et fcuto Aio
incumbens natac. Hoc e Grasco lulij Leonid^ Epi- grammacecxpre^ric Alciacus.in
quoMyr tili milicis profopop^ia eft, fcutum fuum celebrantis. Is poft conflidum
terreftre na uem ingretrus naufragium p^j^Tus eft,cu quefrangerecur nauis
clypeum apprehen dens incolumis fuper illo enatauit. Ej>i- gramma venuftum
eft et figurisabudans. Grxcum (ichabec.- Tov fj.iv dptTiuffeti, Tov cT'
gV/fMfa/xg- cT* eo-^^v CcoSeisKlKpifJLtviiv vS^cLTt vji '^0Ag'//6>. ^Jf^P
g^i^inum clypeo difcrimen in vno . Myrtiltis, ^ pHgnans fortiter atq-^n^' tans
. Arrtpui clypeum depreffci flaminepHppi IluHibf^s oppreffum, helligerisq^
viris . Vnis pericula duo efiugi [ego] MyrtiluS armis 5 Vnum quidcm fortiflime
dimicando > alterum vero natando • Argeftes [ventus] quando fubiit nauis ca-
iinam,clypeum habui Seruatusdeftniatum aquis et pugna; . Vnis damna duo vitaui
Myrtilus armis ; Vnum acie certans, alterum in amne natans, Vtprimum vento
pulfa rate is adfuit ^^Jtq^ Me clypeus pugna, efi auxiliatus aqu^. Huc refer et
alia eiu fdcm a"rgumcnci £pi grammatalib.i.tit.fYj- j/fitt;66)//oj/ .
Talem quoq; pingit Claudianus in panegyricis Horatiu Coclitem,cuius hjEc fiint
verba: Traiecit clypeo Tibrim, quotexerat vrhe, Tarquino mirante, Cocles,
medijsque fu- perhus J^orfennam re^exit aquis, BINa pericla] duo pericula
j.nempe in terris& in mari. Vnis armis] vno eodemq; fcuto.Vniis in phirali
iungitur nominibus finguJari numero careiuibus,vc Vnas literas, Vna ar ma,Vncr
ardes.Cic pro lege Manil- Abv- nis hoftium copjis geri . Licet apud euii« dem
Ciccroncin pro FlaccoIcg^atafjVnij moribus,& nunquam mutatis legibus vi-
uere. Cum premererq'jfolo] cum dimicarcm terreftri praelio. Cum premererq;
falo] cum in a^guis pc riclitarcr,iisq; pen^ obruercr.Salum ma- tedicitur, vel
a (apore falisj: vel a vcrbo GtXLOffAhivca i quod fignificat fiuduo, fluito.,
Glypeus mepr^fiitit] Clypcus,vt Labie- hus aif,CLim vfriligenere profertur,
fcu- tum fignificac, fic didum atto th KKiTT" TCiV,fiue cLtto Ttf
KcthCzirTeiV To ffoiy.ct' quod clepere feu celarefignificat.CIypeu vero in
neutrogenere imaginem in fcuto caslatam denoiat,diftum attqt'^ yhvpeiV,
ideft.fculpere. Sed tamen T. Liuiuscly- pea fsepe pro fcutis pofuirjvc 6.ab
Vrbe : Clypeisante Romani vfi funt,dcinde poft quam ftipendiaiii faili
funt,fcuta procly peisfecere. Afininscontra clypeumpro imaginc mafculine dixit.
Plinius Iib.i. Du bij fermonis:Vcrriq;ait, indiftni<?ogenc- redici,fed
liteia differre;vc pugnarorium per i,dicarrus cIipeum,quod cleperece- Jare
fitjimaginem veroperv, a cluendo. Sed hxc arbitror Plinium nOnex fua, fed ex
Grammaticorum opinione r€tulifl[e. Nam I1b.35.Nai.hift. cap.j.ait:Scutis e-
nim, qualibus apud Troiam pugnatum eft,continebantur imagines, vndc et nomc
habuerecIypeorum,non (vt perucrfa G ra maticorum (iibtilitas voluit) a cluendo-
A clypeo fitclypearc,verbum, apud Pa- cuuuim in Hermiohaiidemque cft,quod apud
Liuium, paludamentocircum bra- chiiira intorto in hoftes impetum facere,
&abeorum idibifs feipfum protegere . Sc V T v M bellicum olim tancas am-
plicudinis erat, vt totum Iiominem tegc- ret, et a telis omniex parte
defendcret . AdhiEC conuexa eius partccorpus fuften- tante flumen tranari
poflet . Scutum hoc nufquam in quouis periculodeficiens,fed etiam in iis
auxilium pr2eftans,qua; viden turalioqui abhorrere ab vfu proprio
na*turali,typus eft amici veri nunquam no fuppetias ferentis, vel etiam in
iis,qua»vi- dentur a fua facultate penc omnino alie- na efte.Non mnltisid
amplificabo verbis; vnum huius reicxemplum mihi ftatui te, DIOAN* Clyfti Clypv
Clyfi Emblemata_> . 685* )(innet Indreas iolus Ve,Hdi/i-i
.tfquam,noppor,noms i-ufra- .yrtili tj/pCHS» D. lOANNES ANDREA CIOLE, Doiflor
ExcclIciuifHme, amicc incegerri- me, qiii mc non foldm Parauii ( vbi ami-
citianoftra primum coaluit) duminca- ftrisPalladiismilitaremus, ope et opcra
iuuifti i fedetiam Vcnctiis dum faeuifU- mts diuturnorum morborum procellis
concn(rus,& virium,& facultatum iaclu- ramfccifTem.nunquam deftitifti
folari af- flidum,crigcrc iacente, dirigereauium, caq; omnia rcapfe prjcftarc,
qu3B ab alio quoquam vix aufim fperarc. Te remige tandcm ajgre cnaui Tu
nihilominusarao lis tui radiosinmealiquantulum difi-un-,5lum largiffime
difFundis,dum mihi am- pliftimorum virorum gratiam concilias, conciliatam
foues, lircrarum reciprocoal loquiorccrcas,deniq; inftrucfliftima tna
fuppclleftile libraria hunc meiim com- mentandiconatum proraoues. Qu^id ego
viciftim?quod poflrum}redamare,& fince- rum amorem cadide atteftari; quod
hoc- ce publico tcftimonio ago,idqj per iftum Jaborem,quem hicfufcepi
(audaciusfor- quam feliciiis) perennc efte cxopto. Hoc etiam poteft
commodiftime transfcr riad literarum ftudia nufquam non op- portuna,nufquam
noniucunda,quibus ni mirum nonmodo ab aduerfariorum tc- lis,& hominum
iniurijs tuti fumus,& ta- quam oppofito clypeomunimur,fed et eo rum
minifterio vfuque e medijs virae hu- ias fludlibusad tranquillum orij portura
rccipimur.Sic cnim Myrtili clypeum AI- ciatusipfemetoratione quadam Ticini ha
bita intellexit . Tradunt,inquir,Zenonem Philofophum, cCim naufragium feciftet,
dixiflre,fe nunquam felicius nauigafte.qua ciim rcbusamillis vacare Philofophi?
de- inde ccepilfet.Idcm et vfurparc cgo pof- fum,qui CLim in
patriaotioquondam,ni- miaq; tranquillitatc fere marccrcerem, atrocitatcbellorum
demum excitatuspe- icgrinaii coepi,& ad hanc difciplinam con fugi, qua:
mihi plan^fuit, quod Prouer,- bio Grasco dicinu^Myrtili clypem. Fuitis ingentis
animi miles, fcuto pugnarc foli- tus, qui ciim ad maritimam expeditione
nauigaft*et,fubmcrfa fort^ nauicidem cly peoinuixus in tutum portum delatuseft.
De quo hunc iu fenfum Leonidcs Pocta fcripfit: Bina pericla vnti effiigi
Myrtili4>s arm'^, Cum premererq'^ foloycit premererqi falo» Incotume ex acie
clypeus me pr&Tlitit) ide Nauifragum apprenfws littus adufqut tulit . Sic
mihi h^cegrcgia profeftio omni iu te- porc, omni in fortuna auxilio fuitj quod
ccu fenc6Vuti veftras viaticum, vt& vos comparetis, horror fuadeoque. Hajc
AI- ciarus.Apparct itaqj viris cordatis et ma- ^ofdatis gnanimisfortunam ipfam,
etiam inrebus "^' quantumcunq; afflidlisatq; aducrfis, faci t*etfoYSy le
modum auxiliumque miniftrarc. vt eft hoc TibuIIi.quod vulgo dici folet: Vortesi
fortuna aditiuat . luxta illud nimirum poetas : Audaces fortuna iuuat^timidosqi
repeUit» Tefte etiam Scneca in Medea : Fortunafortes metuitt ignauos premit
> Veruro ciim mifcra haec noftr4& calami ^f' rofa vita militia fir fuper
rerram: et ficut merccnarij
dicsnoftri,doccnie lob y.labo remus ficutboni milites Chrifti, vt Apo-
ftolusfedulo adhortatur.anfumpto fcuto illo faIuiis,quod ipfenobisccu digito
de- monftrat; vt pofTimus refiftere feius vtor verbis) aduerfus infidias
di3boIi,& aduer- fus ptincipesmundi,re(florcs tcnebrarum harum.
Accipite,inquit adEphef.6.arma- turam Dci,vt poffitis refiftereindiemalo,
&inomnibus perfe^fti ftarej fumentes fcu tum fidei, in quo poftiris omnia
tela ne- quiftlmi ignea*extinguere,&c-Haiufmo- difane clypeo tam in rerra,
quam in ma- ri,hoceft,diu novfluq; rede nos ab immi- ncntibnsmalis tuebimur, et
diucrfa licec pericula imperrerrito animo illasfi efFugic raus; vt et fauf^c
attcftatur Pfalmogra- phus: Scuto,ait, circumdabit tc veritase- ius, non
timebis a timore no(5\urno: a fa - girra vo|anteindie . Cadent a latere tuo mille,& decero millia a
dextris tuis,ad te autcra nonappropinquabit. Pfalm.^Q. Ar nunc Gratiis litab.imus . tta< 6S6
Andreae A. GraticE . EMBLEMA •T i? £ *!?
Charites Veneri asfiUunti domwamj^fequuntur^ ^ Hinc^^ voluptatesy atque
alimenta farant. Latitiam Eufhrofyne, Jpeciofum Aglata nitorem^ Suadela eH
Pithus, blandus et ore lepos . Cur nudd ? Mentis quoniam candore^ 'venuHas
Conftat, ^ eximia fimplicitate placet • An quia nil referunt ingrati, atque
arcula inanis EH Charitum ? qui dat munera > nudtis eget . Addita cur nuper pedibus talaria \ Bis dat, ^i cito
dat : minimi gratia tarda preti elf . Implicttis vlnis cur 'uertitur altera ? Gratus Foenerat :
huic remanent 'vna abeunte dua . Juppiter ijs genitor, cosli de femine diuas
Omnibus acceptas edidit Murynom^ • ^ " COM- Emblemata^ • 687 COMMENTARII.
>/ Cha- n^m ex 7 lines. T aria ntitn . tn con- fiunt . G' filiA lcis ^ tjnO'
Tgram ft, in C^rites. GRATIAE, qiias Gvxci Charites vo caiK.piiigiiiuiu
luidacfacie virginLi, hilari vultu,manibiisc5plcxis feipfas afpi
cientes,pedibiisalacis: harum vna a nobis auerfa pingitur, reliquae dua: facie
ad nos coiiucrfa.Gratiarum fimulacra veteribus nonfuerecitra indumenca, inquic
Paufa- nias ; ac pofterinefcio curnudas pingcre ac fulpere adorci fiuit,
antiquorum ratio- ue mutata. CoNSTirviTVRhic Charitum profopographia, qualem
ferme &pidlo- tes 3c ftatuarii vetercs exprensrunt.Tres (unc gque nud^,
virgines,iuuenes,hilares, et qua: inuicem fibi aJhaireanc . Nudx quidem,quia
beneficia nonoportetefte fii cata, in quibus fimplicicas et puricas ani- rai
maxime requiricur . Virgines aucem &iuuenes, quod nufquam fenefcere d«-
beat auc intermori accepti beueficii recor- datio . Sibi connexae et
adha»reuces, quia Cvtait 5ophocles) « X°^P^^ 'X^?^^ (pipei, Grati^ gratiamparit
t quodqj debeac c(le perpetuum, et quafi concinuum beneuo- lenciajfoedus .
Adhsec inpedibus habenc alaca calaria.quod cardam graciam efteno liceat. Poftremo
vnam auerfam duaj alia» confpiciuntj quod proaccepto beneficio duplicem, et
quafi cum foenore graciam rependeredebeamus . Has ex Eurynome louem fttfcepifTe
feruntjvtafFedum eiuf- modi non tam humanum quvim diuimim efrcintclligas .
Huius piduras Paufanias in Aeliacis diuerfis locis meminit;& Sene- ca
pluribus agic libro De beneficijs, cap. j.Porrohiic nou grauabor adfcribere in
Charitum eiconem Epigramma nonill^- pidum,quod etiamnum extareRoma:,te ftis eft
Lilius Gyraldus Syntag. 8. afcri- pfitq; Alciatus ipfemetcap.vudccimo li- bri
primi Parergou : SuntnudA Chdrites ynineo de mctrmore^at iUas Diua Columna fuis
Adibu^intmhabet. Far tribus elf facies, qualem decet ejje fororum: ^ar tribm
efi Ata^, par quoq^ue forma tribu4 . Grata
Thalia tamen.geminA conuerfa fo • rori, Implicat alternu brachia nexa modts .
iHppter esi genitor,peperit defemine Coeli III. £unomia,^ Venerti turba
miniflra fuit . Inde alitur nudus placida fub matre C«- pido y Inde
voluptates,inde alimentaDei . Qu^ia vero potiflima huius Emblematis pars,fi
rede conferas,cx epigrammatead clu(5lo hicem accipit,pauca m tranfcurfu in
ampliflima alioqui materia attinge- mus . Tres Charites] Charitcs dicucur el^To
7m x^pA^ia UtitiayVt Phornutusait:fed Charites ¬i(Timo Grajcorum
adagio^Tcfc/j- ;:^fi6- '^- pt<T/ iTTTivS^av tGratijs facrificare,\] iuben-
tur,qui triftes et foliiciri funt.De numero charites vero et nomine Grariarum
varia: lnnt au ^ ^ torum {cntenti^.Orpheus iu hymnis tres "
recenfet,AgIaiam,ThaIiam,Euphrofyna, louis et Eunomias filias.fic : Aevri y.oi
m ^Apm^ iJ.tyAKavv[JLot ec- yhAOTt fJLOt eiyKetinTG, QaKha, ECppo^vvn TO-
KvoK/Se, XetpfxotTvvii f yiVeTeipcu . Huc agite Charites celebres, veneranda
propago De loue prognatA Eumomiaq; parentibt^s ohm, Aglaia^Euphrofyneqi
Thaliaq-y splendida, clarA L&ticiA matres . Plutarchus ifem tres facit in
lib.de difpu tatione Philofophi cum Principe; Sapie» bat,inquit,qui Gratijs
nomen indidit,A- glaiaj,Euphrofynx»,ac Thaii^e : fiquidem hilarem efie et
gaudere in conferendis be- «eficijs,id& maiuseft et pLinus.Has etia
tresinuocat Pyndarus Ode Olymp. vlt. r^oTVKL ^'yhAia.,
(piKY\<TlfJ.OK<ZSlT evzpO' cruVA QetKtoL T e pctirl fj.oK^^i.Qtcav Kpa.-
ti^^is Tsfc/eTgf, i d eltrO ^^enerabilrs Aglaia, amr.hditerq\ d^^mnlceris
EHphrofyne^ ami cej-j ohle^ans Thalia.optimi Deum fili& . Qjiidam vero,vt
ait Phornutusinlib.de Nac. Deor. duas tantum Gratias pofuc- ruut > innuentes
aliqu- s benefaciendi ini- tium faccre oportere,a'iosautem gratiam
refcfre.Homerus Iib 14.Il1ad.vnam Gra tiarum Pafitheam vocat.quam luno Som
Tafithea. uo Dco iiiinacrimoniumcollocar. Huius qtiant 6BB AndreasA. Tpigrjtm in Ra chelem
nohilem pfaltria. . Charites tres . €raiijs «^uis fa- cra pY»- musfece- rit*
ctiam meminit Statiiis lib.i.Thcb. No hoc IKiftthea blandarum prima fororuc
Aufonius Gallus Lefbiam fuam ternario Gratiarum numero adiungit, hoc epi-
grammatc : Tresfuerant Charites, fed dum mea Lef bia vixit ^atuorivtperift tres
numerantur it^, Sic &e2o aliquando ei temporemugina- bar in formofam et
argutam pfaltiiimi dum nobis fuauiflime cithara caneret « Dum Ipecio attento
formofum lumins vultum i TUc dico : £ coelo Cyptia lapfa Dea efl. Mellifiut9
citharA dU iUgis carmina voce, Obflupet (trgutum turba nouena meloss, furpureo
dulces dum fundis ab ore lo- quelas, IlexanimasCharites tttnc reorefferu- des.
RacheLquid dicamlVorr/ta Venus dltera^ cantu jpieris at decima es 5 quarta fed
ore Charis . l^icris abde cheljn, nitidos Venm ixue cultus, Nam Charis iBa viris
nuda placerS poteff . Communior tamc fuit fentcntia,tres fuif fe Charites, vt
inco verfu tcftatur Me- lcagcr Tf/s^j-oi i/.iv^')(d,pnBf,7peiif yWKVrsdp ^iVOi
copcu . Su?it triplices CharitcS,treS HorAycaBn et vtrdqt, Tot autcm ideo
eflcprodiderunt, quia et benefici tnfeinalios debemus, et aliorum beneficia
fufcipere, et ijs, qui in nos fuc- lunc Iibera!es,rerrtbucrc; Dareautcm*ac-
cipere, et referre, tresacftus funt inrer fe diftindi . Ali j ideo dicunt tres
cflc G ra- tias,qaia acceptum bencficium cum f?no 2C reddidebet . Qjjapropter
folebant ita Gratiaspingcrc.vt vna earum auerfam fa ciem tcneret,quafi a nobis
profe^las} duaj ^ero nosafpiccrent,vtdnpIei nobisbene ficium rependi dcberc
oftendcrcnt . Tra- dunt etiam Gratias in Acidalio fbnte,qui tftOrchomcni
Bosoti^vrbc fvbi Eteodes Andrei et EuippCs filius tcmplo xdifica- to primus
Gracijs rcm diuuiam fccifie di cuncj lanari;quoniam puraefTc beneficia oporcetj
et nihil fordidum^ mWlam fpcm KCtikuionis haber^ . Veneri afiflunt.l Tcftis eft
irt Aellacis pofteiioribus P3uunias,& Coeliuslib.18. cap. 1 8. V t
fignificaretur,qu?*voluntas fcr ret fine pugna, citraqi contcntionem vl-
Iam,& qui dati& qui accipit,tranfiger6t. Dominamq-yfequuntur] Hinc
Vcncris pedifTcquac et afiecla? vbcantur . Hincq; voluptates] fuppcditant volu-
ptatum omnium materiam • Alimenta parant] InnuitjCvt cgoqui- demarbitrorj
mythologiam Gratiarum, qua agrorumfercilitatcm,frugumq} abCi dantiam,
quaepacisbencficio lat^ prOuc- niunr, perGratias fignificari quidam vo-
lunt.Vide Nacal.Comit.lib.^.cap.lj.My tholog. lAtitiam Euphrofyne.] Notatfo eft
no- minum . puphrofyne lajtitiam fonat, vel quas hilaricate facitjTct/set 7^
ivppAtvav, Utu reddere.LxidiXwt f^mm in bencficijs et quidar,&qui accipicDe
hac Bap^Pius: Geftibus EHphrofyne blandus amorocHlis. Aglaia. ] Splendorem,
dignitatem et honcftatcm fonat. hinc a,yKcti^o[Aitt^A- yhdLi^fo.honorOiOrno .
Eit enim honeftius dare quam accipere: nam beneficium qiri accipitj libertaccm
vcndit. ait P. Sytimi- muSi Suadela esJ Fithus] Thaliaffl intelligit, qua;
floriditatem et Ijecum conniuittmfo nat,Tfltf£4 70 QdAhfiVyCiiitid
c^ivirefcere» puUulare. H^cauteni Suada fiuc Suade- la, D^a perfuafionis et
eloquenti^, et a Grajcis 'z«r«9ia nominatur . Ciccro in Bruto: Vt horoinis
decuscft ingenium,fic mgcniiipfiusiumcnefteloqucniia, qua vi rum excellentem
prseclare tum illi ho- mincs florem populi efie dixerUnr:Suadie que
meduIIa.Tw^-dy, quam vocant Grae- ci,cuiusefFcdor eft orator,hanc Suadam
appellauic Ennius. Eiusautem Ccchegu medullam fuifle vult, vt quam Dcam in(
Periclislabris fcripfit Eupolis fcfllitaflc, huius hicmedullam noftrum Oratorcm
fuiflcdixerit . Hasc illc '7r«'3-« vcrd (ait Suidas} cft «
TWir^.a^^j/jCuifacrum nihil a- liud quam orafjojquam eciam Gra^ci X^y^y^^
appeirabant,qu6d animum dii cac quo vclit. Eo lenfu cloquentia fleia-
niniadicitur Ennio. Hancfolam morta- libus reginam cflc apud Ennpidem Hccit ba
diiit : ciquc Aifchylus iJLihtyXaxratsi iwdotS^cis tribuit. Huius ctiam caufa
So'* €xate$apud Q^intijianum Tw^tf^ i^niJ-tisS GntU iunSi, Veneri cur . Agror%
fertilit per Gi tioi. luphrt ThaliA Suada EmblemataJ Jicur nii ilfttttS . Sratia li *efra eJli^ yovA^. c^,perfuadendi opificem,
Rhctori- c^n nominauic . Cur nudA?] De habicu Charitiim non cadem eit omaiiim
feiitentia.aliienim nii- das,alii veftibiis Iiicidis et fluenribiis indu
tasfuine volueruur.Panfaniasin B^oticis Gratias antiquicus tam a fculptoribus,
quam a pidoribus, et a poctis cum vefti- bus introdu^Tias fuinfe
teflatur.-quarum ar tifices Pyrhagoras Parius, Bupaius, et A- pelles extiterej&
Socrates Sophronifci il- las indutas i:i veftibulo arcis AthenieDfia
collocauic. Cumigiturantiquitus vefti- busoperirentur,veI quia rurpceflct afpc-
au mulieres nudas fme veftibus confpicij vel quia brunjar fiigora fornVidarent,
inci deruncin rccentiores taquam in latrones, a quibus fpoliatse funt. Quid
igitur mi- rum,fi hoc noftro tempore omncs gratiac frigeant,& nudsalgeaiit
? Mehtis 'quoniam candore] Duas afFerC^ caiifaSjturnudsepingantur Gratia». Pri-
nhajquia- ad acquirendum amorem &gra tram,nece(re cft, vtcor ipfum candidum
trahfpareatjpurum &abfq; vllo fidionis vcloiiii beneficiis itaqi
vjrrocittoq; collo candis nihil oportctefleduplexaut te(^tfi, fed clara omnia
et fimplicia • Atq^arcula inanis esl Charitum-] Sc- cunda caufa prouerbium
cangir,2/^.oi'//tf ^5'AW'id eft : Simonidts cantilena : Nam haec d^ Simone
retulit Srobasus ; XtiJLa- yiplOV «Tg IJL\] cT/^CI/TOf, ^UO HTTiV ilOi gp^
x.//3£ytifV, T\)V ij.f^v )^etpiTcov, TtfV S"' dpyvpta . XSU Trpo f Tis XP^^TcoV
^ApiTeov Kivm ivpia-iCeo otav hoi^oyy 'rijv S^i ')^p^)<Tt'y.iiv [JLovm.
Simonides yrogan te qfiodam vt fibi confcriberet encomium, gratiam fe relaturum
dicente, argen- tum autefn non d.tnte:' Duas^inquity Orrcas habeo,vnam
GratiaTum,alteram argenti:' cum neceffitas exigit, Gratiarum quide arcam
aperiensyinanem ipfam reperio»alte rafh verlfolam mihi commodam . Quo
figi^ificare volebat, fe grjtis donare noJIc carmina. Sic quoqj queritur
Thcocritus in Chariribus, qui Gratias fuas ideouu- dasait.qudd a principibus,
ad quos mir- tantur,indotat? remittantur. Sed hoc vidc ri poffet illiberale:nam
Iibera et vltronea dcbctcflcgratia,no coa<f"l:a,aut illibcralis.
Addc,qu6d pulehrins (Yt di^lunij et Aia gnificentius cft bfrucficiil 'conferrc,
quam affici beneficio. Hincn. iJIud Plutarchi: iTTtKiSpOf, T» tV '7ra.T)^V, 70
tV 'TTOIHV « y.ovov KcthKtov fltAAcftx^ «'//01' eTVcw ^wc/» ^^etpoisyeip isJ^Bv
isTevf yovty.OV i?-tV, «V )^ei^ ptf dLKKdL<fo<pos Hv 0 Tcui ^(^plTt Tafc
ovo- [JLetTet ^iy.iVift dyKethv, *^ iv(p pO(7¥VHV > Xefjt QelKHetV . 70 y^p
tiiyetKKG[xiVOV »9 T» ^^JpOV iv Ttt [cT/eToVT/ T«V ^(dipiV, 'TtKCioV i^i yjfi
KetBetpeaTipov • S^to To '7ni<T')(HV g¥ <U7)^V0VTai 'TroKKetKiS. a.H yetp
etyetKKOV" TtfU, Tueu •moietv . Hoc cd-.Epicurus atf$ non modopulchrius
ef[e beneficio afficere, quam afficiifed ^ iucundim . Nam nuUa tesperinde parit
gaudium,vt beneficentia, Sapiebat autem qui indidit Gratj/s nomi'
natAglaidyEuphrofynA, ^ ThaliA,fiquidg exultatio ^ Utitia in dante maior efl
purior.Itaq; multi pudore fApe fujfundun- tUYiCum beneficium accipiunt: femper
aum tem gaudent, cum beneficium pr&flant, N 5 mihi temperare pofrum,
quinaddam Ci- ceronis illud e z.Offic. Aut opera fit beni gne indigentibus,aut
pecunia, &c.quam- quam in vtnique ineft gratificandi libera lis
voliFntas^tamenalreraexarcaialtcra ex' virtute depromitur:Iargitioq; quaj fit
ex rc familiari, fontera ipfum bcnignitatis cxhaurit . Addifa curnuper] Innuic
audornun- quam depi<5las ha^ftenu^s fuifle Charites pe dibus alatis, fed fc
primum hoc inuenif- fe,vttaIaribusiIIasdecoracas diceretjVt lo cum haberet
prouerbium,^^^ dat,qui cito dat.Vide ibi . Bts datqui cito dat.] Prouerbialc
cft cx Publij Mimis : Bis efl gratum,quod opui eft vltio fi offeras, Icemque :
Beneficium inopi bvs datyqui dat celeriter, Vujgatum eftctiam inhanc
fententiana Luciani diftichon .• coKtleu )^ptTii yKvKepcorrepcu . wV «Ts Cpet^
S^VVMy f '7rdia-et)^ptf KevifhfJLtiS^i Kiyom )^etptf» Celeres grattA dulciores
; fiautem tardA* uerit, f . Omnps gratia vana^nec dicetttr gratia* Vel.vt Aufonius
reddidit ; - Gratia quA tarda eft, ingrata e/7 ; gratia namqi Cum fieri
properat gratia grata^magii Idemaliter; Si bene quid facias^facias citO' j nM
ciio fa, iium X X Gratum A.is^ Gr.zttfS t^- laria ad^, didit . Bis qui dat daf cih Andreje A.
Gratla ut refevi da. Charhes cur louis filtA . Mater Charitu ^uryno.' Charitu
Gratu erit, ingratu gratia tardafacit . Minimi gratiatardapreti efi] In hant
fentcntiani circiimfcrtur verficulus Gras- cus: Tardum beneficium ingratumeh .
Sic Ouidius de Poiuo Grftiaq; officio^quodmora tardat yalefi . Implicitis
zlnis] Brachiis.Eft enim vl- iia proprie f^^acium quantum vtraqjcx- tenditur
mjnus. Dida vh)a, vt placet Ser- uio dLiffo 7C0V uhivcov i a brachijs. De vlna
vide diligeiitcr Pareiga noftri A. lib. I.cap.i8.& Budaeum in priorib.annotac.
Gratus foenerat] Hoc eft, qui primus gratiam miflt, perinde fecit, ac fi
foenori cicdilTetjnam pro vnagratiaduas accipiet. B.emanentuna abeunte
du&.] Siquidem refercnda giatia nulhim officuim magis neceflariiim.Quod
qua?dam accepeiis vtenda>ma:ore menfura, fi modo poflis, reddcre inbct
Hefiodus, et imitari agros fcrtilcsoqui multo plus rcddunt quam ac
cepcrint.Cic. |. Officior.Grauiflime di- ftum a Valcrio Max. dandi et
accipiendi beneficiic.ommcrcium (fine quo yix homi num vita conftat] perdit et
toJht, quif- quis benc merito parem laltem referrc gratiam ncgligit .
luppiterijs genitor] Charites dicu^it lo uegenitas patre effejquoniara a Jquc
gn^ j)is profcdit gratia, -;. j • ididit Eurynome] Quasna fueritCha titum
matcr,varia d\ opuiio . Nam hiec ferme nomina tircumferuntur,Euryno-
nie,Eurydomcne,Eurymcdufe,Autonoe, luno,Euanthe,Aglaia. Eurynomcu dida aic
Scncca, quia Jatc patcntis patrimouii iSt benefioia diuidere . A/ii Eurynomeu
quafi laiipafcuam, a fpatiofis pafcuisin- tcrprcrantur,ct/ro t« ivpi>yi^
viy.ca.hoc eftr abun da?7terretribuo. Dicniit Eurydome- nc ATo 7« iupu
S^JS^eo/jLi abunfianter do» Eurymcdufe vero etTro ivpv i^ ixiSco, quod rego
fignificats quoniam qui Jibera- Jes& munifici fu nt, ca^reris impcrare con
(ueuerunr. He(iodus in TheogDnia .• Tp«f <r' oi.ivpvvofy.ij -^rApnAi TtKS
KAK^ hi'7ra.pi)vi ' Hnius rtieminit c^iam Homcrus Iliad. 1 8. Vide Phornutum de
nat. Deorum.cap. de GT«tijs.Sunt (]ui ex Venere& Marte, aJii cx Venere&
Libero, aliiex Erebo et ^lo^egenitas dicuu.t . Auiixnachus ant^ qui(Gnius poeta
ilJas Asgles et Splis lias c/fe cenfuit . Confule Nac. Comitis Mychologiam loco
fupra citato. S A T I s, vtopinor, expiicatam dcdi- . mus Charitummythplogiam;
ncmpe ticiam,PuJchricudineni,&SuauiIoq,ucii ^^^^^J ^ tiam trcseflc Gracias,
neminem non ad »'^*'*« J fui amorem allicientesi quas nudaseffe o-
portet,fimpIiccs,citra fimulationcm, alic nas abomni fuco ; ad obfequium prom-
ptas et celeres,ad rcpofcedum nouitcra: amorc mutuo acbenigna libcralitatccon
iundias^ex bonis ingeniisortas,afFedu pU necoclefti ac diuino.dcniqj
omuibusgra- tas et acceptas.Quod fi quis pluradefide rat ad locupletaudam
huiusEmblcmatis coramentationem, mnlta habentur apud Senecam de beneficiis
paffim, fcd inpri- misc.j.Iibri prioris Cum hocconiunge nobilcm Ladautii
difputationcm,dc vcro cuIru,cap.vndecimo,& praeter alia c I2.
librii?.MarfiJ.Ficini-/finguIaenim cxfcri- bcrcnon vacat.Ex mulcis
tamen,qua;par^ fim obuia fefe offerunt e bonis audori.. bus,qujEdam fublcgcmus
. Ei iure com* muni didicimus ccncri nosad AvrtSeopA, 1 fed ctfi.Jf.de
petit.hajredit.l.fi vero non remuneradi.§.idem Pomponius.fFmand. I fi non
fortem.S.Jibcrtus, decondi^. in- deb. In Mimo vctcre : . . Beneficiu qui nefcit
reddercy iniufie petit, Prodicus fophifta apud PJatoneni Axio- cho (fi quide PJatonis
dialogus cftj iUud folebat lu Igratos audicores fJedere; dSi Teiv "Xf^pet
vl^H, «ToV T/ KsiCi 71» id tdiManus manum lauat: da aliquid,^ 0*accipies
aliquid. Bcne Martialis,: .^ Bedecus efi femper fujnereinilq^ dare k -
Fatemurahoqui bcneficium vpluifrarium m^^agis efic qua ncccfiariiijiiij.qui cx
cauf- ^eneficiU fa.ff.de bondibert. Ergratia fi npnaccipi ^- tur gratisjnonefl
gratfa. Nam quod St^^ J'* necaepifl.S^.Sapientis eft bene debercbe- neficium,
bene foluere; interdum autcrjj foJutio eft ipfa confeffio . Voluntas cnim
fpe(SVanda,non facujras . Sed .idem tame^, fapiens fuoriiore mouecaculcos:
PJufC^f, | tcrisdedit, qui fine fpe recipiendidcdit.*, Nam h?c bcneficii inter
duos lex eft,alte^j[ cnim obJiuifci dcbcc-daii, altcr accept^ nunquam:ncmpc vt
qui dediibeneficiij[i9> taceac:memorec,qui accepit. Eft; enim Or- Benefici/t
diofu^-n genus hominum officia exprobra non- funt^ tium> &c. 0^0 uominc
gcauiter fucccn* ex^obr^, Emblemata . 6^1 fct Martialis Pofthiimo cuida, qiii
quod donarat, impcnfiiis celebrabat. Lacerat animum,& prcmit frcques
bencficiorum commemoratiojquod ctiam non fecir qui dam libcrtus apud Simoncm
patronum> in Andria Tcrentii.vbi fic : Si tibi quidfeci^aHifacio quod
placeft "Et gratum fuijfe animaduertiffi > halfco gratiam : Sed
hocmolefium efi» namifihAC comme-' moratio ♦ . ^luafiexprobratio ejiimmemoris
heneficij. Non difcedo a ledione Seneca^: Beneficia dando,air,imitamnr Deum, noii
foenera- miir.Dignnscft <!ccipi,qui de remunera» docogitauit. lam q^iod
hilarcs Scnudx hic Gratix repraercntantur,mcra libcrali- tas,nuIIoqi iurc
cogcntc profefta defigna tur.Qui enim dat inuitus,uihil dat-Erg» Fabius
Verrucofus diccbat, beneficuimL ab homineduroafpcrc datum, panem la- pidofum
cflre,qucm cfmicrtti accipere ! c- cedariun) effet, etfi acerbum . "Ar
tKttp9V t^oTKoct 6 <d^goV dyttTr^^Hilarem datorem diligit Deu4.E^ nulla (unt
maiora bcnei- cia,quam qu? funt in accipienris vcrecua dia . Nunc rclegatis
hinC G ratijs inuidtas et detradioni occurrimiis. In detradores . EMBLEMA i y; \FDENT fiagriferi mAtuU, Bttfiiia,
magiBri Bilem in me impuri peBorts euomere^ . ^id faciam ? reddamne vtcej ?
Sed nonne cicadam AU vna ohTtrepcram comp^ijfe ferar ? 6pZ Andrc^ A.. 1 1.
Ctorii, ro mes inut ^id prodefi mufcas operofts pellere fiahris ? Negligere efi
fatitu perdere quod nequea^ COMMENTARir. 1 II. BINAE appinguntur manus,quarum
alteia flabcllomufcas importune ad" iiolantes abigit:altcra vero
cicadamjnotif- /inul iiifedi genus.ala apprehenfam tencr. VERAM fcribendi huius
Epigram- matis occafioncm defumptam video e li- -biojcui lurirpeiiiorum
NomencJatura no nYcn,au(flore incerto. Iscrgo cum fcripta Za(iienumerauit,ha:c
quxfequuntur fub iicir;San^ multum profuit Zafi j pruden- tia luris atqj eximia
do(flrina,a Francjfco FJorido fugillata: in qucm nomine ipfius Zafi
j,Buda:i.A., et caftetorum titu- Io,/;z Franci/cum Oliiium,:iccc]^itni\s apo
logeticum, quod fic habet: Audent flagriferi matuU, ffupid:^ mA- gifiri Bilem
in nol dlidi pectoris euomere • Reddemwne vicem opprohrijs? fed nonne cicadam
Ala vna obflrepera corripere iflud eriti ^luid prodefl mufceu operofis
pellereflagru ? Kegligere efl fatius, qtnequeas regere . Et quidem,vt facile
conijci poceft.vna c« Floiido iIlo,alioqui dodo Jiominc.fed cer te parum
verecnndo.vf eius fcripra teftan tur,malc feriati pa»dotriba2 et inepti ma-
giftelli Alciato nonnihil detraxeranr, adeo folec intabefcercinuidia, fucceffus
homi- num videndo,vt cum Nafone loquar.Vc cnim vix fine fumo ignisemicat: fic
cxcel lens qua;dam gloria comitem inuidiam vt plurimum habec. Qui vir certe ma-
gnus,ciim^gie ferrec fc ab huiufmodi li- teraronbus et magillellis importune
tra- duci.fcripfit hoc Emblcma,diclantc indi- gna:5onis afFeclu,quo reddit
rationem cur pluribusnon refpondcat: quippe cume- xi'timec cum ijscoiicei-tare
fjbi plane in- dccorum efTcquaDdoquidem minorem a maioii prouocari ncc iulhim
nec ingenuu fit. Quo in loco noranda eft veiborum cnergia vehcmens,&
Satyrica: compara- tioncs,fuccin«5lae quidcm,Ted acres admo- dum,& qua; plurimum
ncruoru habeanr. FLAGRIFElII] Flagriones, mafligi^. Per cotumeliam flagriferos
appcllat cuif- modi fciolos et impudetcs obtre<f^atores. Eodem fciin.i
Piaiitvjs i« Pfcudolo dwit ; ^..^eo enim ingenio hiftmt flagritriBd, Vbi quidam
legunc Flagricibd, quafi fla- grorum menf^tjhoc eft, in quorum tcrgu ita flagra
vbertim ingeruntur,vc c^na du- biainmenfam cibi;VcI quod flagris quo-
dammodonutriantur.Idcm talcm in Per- fa vocat Subiculum flagri. quod aflidue
flagris fubijciatur . MatuU] Matula& MatcIIa vas cft, lu quod vrina
excipitur,Iuucnali rruIIa,o">CfiC (fiov Gvxcis y Fefto et Varroni
matcllio . Noiunimquam mecaphoricws vfurpatur pro hominc fc3etido,impuroj vili,
infulfo, meticulQfo,ignauo,vauo: vtapudPlautu in Perfa : Numquam ego te tam matulA
ejfe credidi. Hinc criam dicitur, Aliquempro matula habere. id
efl:,defpicere,pro nihilohabere, et quad contemptim pcimcarc . Plautus
Moftellar. Jam hercle ego vospro macula habebojni" fi mihi matulnm datis .
. Germani dicunt : Fur einen futilumpen halten . Stupidiq-y magiflri] cojnmuni
fenfu ca* rentcs magiftelli . Bilem euomere. ] Virus accrbitatis in meeuomeie,
libellis famo/is meprofcin- dercjblaterare. Ajkgoria abhis, qui con- coquere
nequeunt certos quofdam cibos pr^ftomachi debilitatcj quod prouerb. citatur ex
Aiiftoxeno Mufico apud Plu- tarch.Sympof 7.cap.8.Terenr.Adelph. lbo,ac requiram
fratrem, vt in eum hii euomam . §)uid
faciam^ireddamne vices?] Addu bito,aii par pari referam . 5ic addubicare
Ciccroncm memini ij.ad Atticum,nnm fibi coutemnenda conrumelia fit a fororis
Atcici filioillara, et dillimulanrcr conco- qucnda. vel an fic euomenda fcmel
&aper tebilisomnisacerbitas. Verba cius ha:c funt:Nunc me iuua, mi .\tticc,
confilio, TiJipov (tiKctf y^yo^ ^'^'^ov id eft,vtrum aperte hominem afperner et
rcfpuaro j i? ffKi3>^i£( Oy-mdjojf . vt enim Pindaro, (ic S^i^^ft (J.01
vcof, dTfiKHctv ttTTHV • oinnino moribus meis illud aptius:fed hoc fortaf- fc
tcmpoiibiis. Tuautcrn quodipfc tibi fvja- Fro tuU bertA Bitet Homt Emblemataj.
Citdam m corri fuarcrisjidem mihi perfuafum pucato < - Cicadam Ala,
corripuijfe] RefpeJciC ad prouerbiu,C/c^^/^w ala corripuifii,<\\iod in cos
dicitur, qui quempiam miiiime ct. vfu fuo prouocat.Eltautem hocanimal*
culigcnus mira; cutufdam et prodigiofie garruluacis, maxim^ Sole efFeruerceiite*
Piinius lib.U.cap»i^^. ncgacijs vocem e(- fe,red ftridorem concra<f):uieumq;
fonum emicticnonalis, quemadmodum mnfcart apes,culiccs,nam ijs ftridor fimul
cum vo lacu delinirrac cicadae fi preiTeris alas,ve- hemencuis eciani
perftrepic* Sed m ^t^o*. re aic lubefle duos fpecus,accricuqj mem-
brana:,mobiliaccedencc fpiricujper hos e vifccribusfonum edi . £rgo quemadmo*
dum (Icicadam nacura garrulam alapre- hendas,cIariLis obftrepccrita C\ hominima
ledico praelicasoccafionem {imultacis,non modo non caccbic, fed et imporcunius
ob ftrcpcr,etfutiet,& omnem bilcm euomec> charcisq; illiiiec acris .
Proinde Platonem aiunc admonuilfe, ne quis hominem poe* tam fibi
faceretiuimicum . £t Horatins, Genus irritabiUvatum, dixit. Decicadis
"videporro Valetian.Iib 25. Hieroglyph. et Cael.Rhodig.lib.i^.cap.^.
^idprodefi mufcas ^c.] quid imiat fjLVioo^o^HU. Do6ium virum dedec t cum
impcriris& iiiertibus Grammaticulis con certare . Aliudicautem ad
Prouerh.M^- fcas depellere. cni et illud comiGi. it jiqui- la non captat
mufcas.MuCcatn autem im portunitacis et impudenrias hieroglyphi- cum e(fe
fcribicOrus fVpoIlolib. i. Hie- rogIyph et Pierius Val lib.i6. eam enim vc
fa2piusdepellas,& a te fubmouere con tendas, canta tamen impudentia
praedita cft,vtidentidem rcdire, et infeftare re mi- iiimc vereatui,nullam
commodorum tuo jrum racionem habeat, fiue loquaris, (luc dormias,fiue
bibas,fiuc cibum capias,fuie legas,fiuefcribas,femper parataaftat, vt in faciem
tuam infiliar,infefta,iinportuna, incommoda.nulli rei nifi faftidio de fe con
citando jdonea.Vnde inter Deorum ^ix- lia Homerus percinacem mufcasimpro-
biratem ptopofuicvbi ferox hoftis inful- tac hoftijueq; quierem dat vllam,
donec vulnus inflixcric, et audacije confidentif- fim^ muiius executus fueric .
Sic autem apud eura legitur; ^hilon ludaus de cyno- myia . Vff^^Vtidb S^AKiciV t kApQV
75 Oi cuyJ o7r\s . Quod fic vertic Francifcus Sandius r Er mufcA audacit vim
tlli m prAcordia^ mtfit, G^u^A quamuis de pelle hominis fitf&pe re-
pulfcL->y Affiltt%exoptas hummifanguinis haufius» Sed cur murcje cam impudenccr
fa;pc ab Cur mu^ a(5lae reuolein, alia folet aihgnari caula, fc& f<f:iis
praetciquam qux ab Homero cradicacfti abacl& re quod videlicec fint
obiiuiofse^nec fatis me dea:.t . xnincrinc quanco cx pcriculo pauio antd
fefubduxennc. Aftipulari videcur Plucar chus Sympofiac Duo, inquic, funtani-
mancium omnium, quaznoftio vcur.cur holpicio, mufca et hirundo, qus nuiia
queuncarce cicuiari Mufca nc moleiti quidquam patiatur.prchcnlari horrctjiii-
rundo (uaptenacura houiinem odic. &c. Philon luda^us m vica Moiis loquens
de CynomyiatCui ver3in,Uiquii,appelIatio- ucm impofucrunt peiici nominum, \ t
e- rant fapicntilTimi, compofita eduobus im pudeucillimis auimaiit bus,mufca et
ca- ne;altcra vincencc omncs voiucrcs cemeti tace, alteroomncs tcrreftres
quadrupe» drs. Accurruntcnim
inrrepide,& fiquis arccat,noncedunt peruicacia,donec- latien turcariiibus
et fanguine. Atcynomyia parcicepsamborum audaciae, raordax et infidiolum eft
animal : nam e longmquo cum ftridore in tcli morem,magnoq5 ini- petu
aduolac,infixaqj cuti hiercc pcrtina- citcr. Merito igitur viro foiti eft
odiofa mufca,& fapientiacqj prouidoccmeritas. Q^apropcer Hercules mulcas de
fuofa- celioauegiiIedicicui,Myiodem qucm vo Myiodes cabani caium Deuro
impiecauis ; quem t>eus mtt Bedzcbub d^monem fuilic fcnbirD.Hie fcarum
ronymu^. Beelze- Operofisfiabris] Flabra propric dicun- bub . tur de VI
ventorum Inus camen vocabuli dimiuuciuum F/«^^//;v;w, accipitur pro Fl^beUii^
iiiftrumeco,quo fic vencilacioper eeftatem ad cor|!;us lefugerandum; vei etiam
n u- lcas al^igendas . Maiciali aicitur Mufca- rium^GrsEcis
//tUi6(75^w.Tertn.Eunucho.* Cap^ hoc fiabellumt 0* ventulum huic ftc facito .
Negligere eflfatius,^c.] yvcop/.» . Noii eft quod iaborcra in»peiidas, vei te
cxcru ciesineovcl perlequenHo vel iugieiido, quod vitaienulio n.odo poflis . ^
FiT Andres A. IV. Ii?uidi dc-fnntvi rls corda tis. Turpe e!i cum iner ti congre
di. Fi T noii raro.vtinuidis Iingtiis,&c- xifiali malediceiitias veneno
armati, pro- bo<; ac integr^e vit^e viros,nonobliqua,fecl reda via.ac
ratjone ad honores et dignita- res ter<,lcntes euertere, et omnibus bonis
exuere tsnrent:quod forfan etiam amale feriacis noftio Alciato concigit. Vnde
legi lima caufa mocus aduerfariis fuisbrcui- bus.fcd aculeacis
yerbisrefpondct.Eccnim concumclia et obcredatio (kpe animis tra quiliuri nis
pacientiam excordt, ait Senc- cjl- Q^uare ferendum eum putamus, qui pudorem
fuum purgacSic Comicus pro- logo Andria^: Si mihipergat quod volet,dicere*quod
non- volet,audiet, Beiieficij sfi certajftt,audiet hene . Dcfina,)Tt
maledicere, maledi^a ne no^ fcant fua . Hieronymusid imitatiis,ad Rufinum: Si
<lixeris quas vis,peiusaudies.Quodmcmi iiimus vfurpatum Plauto : Contumeliam
(\ diccs,audies . Et quid tandcm ?diflicile cft iuftum dolorcm tempcrare, I.fi
adulte ri 3 8.§.imperacores fF.de adult. Quin& \eterem fercndo iniuriam
inuitas nouam, vtapud Gcllium lib.6-ex Mimo quodam vetere . ^^udibet extinciQS
iniuria fufcitat ignes. ait Ouidius 5. Artis.Ingenuusanmiusdif- ficultcr
admodum contumeliara patitur, licet leuius fiat paticntia quod corrigi no potcft.Vcrum
ftrangulat uiclufus dolor, et prcflTum enccat, ncc fatishabet virium, vt par
elTe iniuri^e fercnd» poflSt . Homi- ncs ccrte liberaliter inftituti cotumcliam
iropotcntiusferunt, quaj fic illata a con- tempco quodam et inerti conuiciatore
: cum quocongredi vel turpc fit,vcl indi- gnum putetur.vt apud Ailian.in 14.
Va- riar. hiftor .Ariftides Locrenfis morfus a muftela Taiccfia,dixit,fc dolcre
vt qui ma xim^,qu6d moreretur a beftiolatam con tempta i6lus:muItoque
honeftiorcm mor lem fuifte,fi id fibi obtigiirer exmorfu leo nis vcl pardalis .
Itaqueacerbius caufam mortis,quam mortc ipfam ferebat. Huc Cynia refero non
inuitus fed:am Cynicorum, tnufci. qui importunicare et impudentia mufcas miUs
perbellecxpiimunc Namquod molefti c(fent contra ciuiles moresomnia deridcn do,
plurimorum teftimonio clarum eft : quodvero et impudentes, vel vniusDio- genis
improbum facinusindicat,qui velin medioforoj, fpeClante populo, homincm (vtipfe
iatfiabat) plantarenon erubucric. Sed hasc omnium fc rip tis mandata func .
Malim ex eo Emblematisargumento eli- ccre id,quod legirurapud Plinium iunio
rcm,Re(5ta ingenia dcbilitari verecundia » peruerfa confirmari audacia:etenim
vfu- uenirefolec, vtquo quis imperitior eft» fit eo iadantior et fui
confidcntior. Hoc Cixco etiam axiomate confirmatur:ct/xct ^ict fJLiv ^dpcrof,
Koyt<r[j.Gs J^' okvsv <pi- p£i- Imperitia quidem audaciam, erudttu vero
rerum examen timiditatem affert . Exemplum hibemus fatis notum in Zoi- io
Amphipolitano, Polycratisauditore > ^^?/// « quiob genuinam maledicendi
libertatera ig^i^ canis Rheroricus nominaius eft: Is cnim cum iionfol 11 m in
Homerum, Piaronem, aliosq; praedaros et magnos viros ftylum ftringcrer, fed
vbiq; litibus .5c pcrniciolis ctiam contentionibus operam datcc, ro-
gantequodam erudito viro,quarc omni- bus maleloqueretur: Quoniam, inquit >
malefaccrccLir^ velim,non polTum. Ex- primitautcm oitinium malcdiccntium et
decra(Sorum perfonam Zoilus, qui dum non inucniunt, qua ratione fa(^lo ia;danc,
dentibus caiiinis et lingua amatuientain bonos iuuehuncni:. Nunc a mufcis ad
canes . IoaDi& Emblemata? Inanis impetus . EMBLEMATVNA RE M noltu, vt
{peculum^ canis injpicit orbemy ^ Se^ vtdens, alium credit inejj^e canem, Bt
latrat: fed fruflra agitur vox irrita ventiSj Et peragit curfm furda Diaaa fuos
. COMMEN TARII. IN c?Iono(5liirno aflfis mic^nte Luna pleno orbe radios Cuos
demittit, fub qua canis magno impecu et latraiu anTiJie tis forma cxprimitur . VNDE peritum fit hoc Emblema, non fatis conllat,
nihil tamen habet di^fi- cultatis. Videadagium, Inanis conatus. Oryxgenus
quoddam canis[cftapud Ae- gyptios:Is, tefteiOro Apolline, Luuame- xorientcm
allatrat, clamoreq; magno il- ]am profcquitur: vnde pro impurirare a- pud ipfos
h igypcios poniiur. Pliuius ta- men Hb.i.Natur.Hiftor.cap.^o.Orygeni
inquit,appcllac AEgypcus feram, quam inexortu (Canicula? fideris fcilicec) con-
ira ftarc&conrueri tradit,ac velut ado- rarc cum fternuerit. Idem lib.8
cap. 55» orygen inter fcmifcra animaiia numerat .• Sunt et oryges.foli a
quibufdam didi con trario pilo veftiri,& ad caput verfo.Eius quoq; facit
mejitione ColiimeMib.^.c.i. LVNAREM orbcm] Lnium, 0(.).jm ca nis infpiccret vc
fpecuium, vel qnspfii vidc batur vc fpeculura • Ha?c infpcdlio reuo- X X 4 cat
III. r Andreae A. c- : r^:-: :n rr.t .rr::m .cr:^.jn C'j:ui-:a r : . \itm io;,
Sic aucciiic: Veai^s irrusftm fzj;, i u . .% : :.%-s Idcm AigoaaQcicis : IrrrT,i',
r^t.''^£ft^.^.rrst .. i .* E: ' : :7::::-;€ Ttai mi^: m^nUan m Patoi-:;^, . . .r ; ^iiJ.qaod io
Fiuniiaccarri^ Theacrr.as.vbi air.ca- ccm cerrcrl Heca:c rabrcrraoca-Comrjr
tun: .luKiii cj :es eriam icrociois» tcc- r:::> ^o^rois ecEscn - Ct^i?.]
Cdocoi accipi pio comiiciatD- rc. ijiaido, iir podenti et makdicoobcic>
^3^orcnoriuD cft; Ttenam pioadalatoic cirra .Apad HaaDcniiii^ Achinc
C-"er-roa iocclHtnf.Tt XMPftf cfOxAT* f j ;^ *ra/; E a cn i m canis : -fz cum n hi! caie^r Icaqi
la- i : : : X, Oca!«m rs habcic cantDora c.:.ru: :"j:.rri:o ?/::?
smPj^sri??'?^ . ^:!^ -?.' .1: ':: :rritsve»tf . T : > tib ? .cicg.-f-aij
tfccni : Hi-: D : m i». WBtlhi : :r:i.&tlia JimniJi vfr- - : . 1' ' '''tpidcjirrsT.z
(^fre S:::: . Epithc : ': UzTsL2:::i 5 e I cr Ti al^afQm « ', / Diaoamrcrc :;i
CARpTT srr,!3!o? cuofdam ipiira- tot«,f= obtrcdacorcs et maie 1 . iiinz vbcicm
qaandan} g.aii^in iDagooaliqao et cx ccKoriro :o.irpiciai]t,coaDiciiscam pro-
&iadaotcicias qaam imicaatar E :: e : m illad Tolgo optam.^ansAAjt/iAjurr^r
r;^ Wrr i» uiu».^3LsSat. I»
wmif:: ; k agm rrt-^rhr^^i^^e 7^ -Cj .-
'-i imUfMri: v : .-o c . : r* iTe T"! : :; : i C : .~ .t. : f tari. O-:lh:ren(s
citr di- e:..i iz:i r. cs .i::2:c,q J' :-:.C.::Trr5 C2zu D. -::!; 3,-.'; :-
Tfc. : :y, . : Lu::: Ve: .:)0 qui4> r.i- . : : :,ncc mi . 5:;d:x:: Lu-
CSCZbiSilO^,;t, c - g.:I ; 5 exr-c aSasiis., caoda ubi Emblemata l 6p7
Uter&- libi eftopera, nefabitiis irae impctusam- TOiim i fiW fecle et
ftatii, dimoiieatrled dif firoulandum, fingcndaque v^iltn's hilari- tas,qua pr?
teferas, quammiiiimiautnul Ims plane momcnti ea fint, quas falso 3c temer^in
teiaculantur . Sic cnim fiet.vt tua hac tolerantia, calumniarumartifices
definant,maledi6la et nofeant fuaive^imv potenti quodam dolore perculfi rumpan-
' lur,qu6d obede tibinonpotueriut. Inhu- manum verbum eft, et quidem pro iuflo
recepcu m, V l tio;& a"ti^tumclia rion dil^^ fert,i)ifiordine.Qjii
dolorem rcgerit, tan- tiim excnfatius pcccat . M.Catonem m balneo quidim
percufiitimprudensfquis cnim ili(/<:iens «ceret iniuriam?) Poftea facisfacicn
C3to:Nomcmini,inquit,per- culfam me • Meiiusputauitnonagnofce-
re,quanxyindic^te!. Nihil,inquis,illi pofl: tancam p^ulantfafn
malifadtumeft.^Imd niultunii>Qni: coepit Catonemnofle.Ma- gni
animi^ftiniuriasdefpicere. VJtionis contumehofiffimum genuselljnon eirc vi- fum
dignum.cxquo petcretur vltio.Mul ti leues iniurias aitiiis fibi deraifere, dum
vindicant.Iilemagnus et nobilis eft, qui more magnjc fer? latratusminutorum ca
num fecdrusobaudit. Audiamus tandem confultgrcm crptimnm in primis iuxtaqj
Icpidifiimnm Cobicum Philcmonem; IV, n S^UVety^OU, hOti'Of>^(J.iVOV (pipHf .
0* hoiSopeov yaip, etv o KotSop^[j,zvo( fjLif Tpoa^TroitiTeUt KoiSopH^' o
KotSop^v» Qnod ita Latine fotiac : Jucundiu^ nihil efiyneq; etiam cocinnim
JE.fi,qt4ampoJfe conuiciantemferre: Uam qui conuiciatur, eoy in quem
conui" cium iacitur, "Diffimulante tacenteq^ efficit vt fibi ipfe
conuicietur . Ccnfct nullamauribusiucundiorem mu- ficam,quam taccrc
alrerum,aItcro conui ciante. Ciim enim paticnti animo,fed et forti pe<flore
quis maledidta pcrfcrreac pati poteft, cfficitillcquidcm diffimulan
dcvtmaledicus fibimalcdicat,id eft,fnfi morbum prodat,fed fibi potiiis quamal*
lerinoccat.Cum porro impun^ obtredlac quis,nulIo prasfcntcqui contradicat,di-
citur Grascoadagio, iiipoy.ohto^ Siii\),he teromolia caujfa.ln^o vincic
feepe>qui pa tipoffit.Ita Sencca: Viri bom eft fcire pa- ti,non
facereiniuriam .Ide BrHjeronym. ^d EuftochiumtApud Ghriftfaiios, vt qui dam
ait,non qui patitur,fed qui facit cou tumcliam.mifer eft.Ibidem; Irafci homi-
nis cft,fr?numiracundia2 imponere Chri- ftiani . Contemnicuim leuiuscft, quam
ftultitia pcrcutf, ait Mimus vetus. Nem- p^ roaledidum
interpretandofacisacrius, et (i bcne. iijb4.uxeris,fjlfum maledidum, maleuolum
mendacium eft.Ex mulris fe ftiuum fari^ oecuirit veteris cuiufdam Stoici
cauillum,apud Senecam,epift. 91. Elcganter Demetrius nofter folec dicerc, ^f
codem loco fibi cfie voces impcritorum, quovcntre rcddiros crepitus ; mhilenim
rcferrcan furfum,an deorfura foncnt.Ho ratij iftud congruit i.EpiftoIar.
Mordear opprobrijsfalfiSf mutenetolores f Falfus honor iuuat, et mendax infami^
terret, §^em, nifi mendofum ^ mendacem ? Ec Cicero a. in Anconium : Me ijs
dicT:is nefcic la:datanlauder.Sed Hieronymi ifta mihi placent, vi omnia, in ea,
quae eft ad Rufticum:Sicut fagitta,fi mittitur contra duram materiam,
nonnumquam in mitte tc m rc uerti f u r, et v u 1 ne ra t emi c cen tem : i ta
detra<^lpr.cumtj:iftem faciem videt audic tis, imo non audicntis, fed
obturantis au- res fuas ne audiat,illic6 concicefcit,paI!cc vultusjhcbent
Iabra,faliua ficcatur.Nem- pequod Ouidius : Confcia mens re^i fam&mendacia
ridet, Nec fane difplacct locus Senecae de ira, c. 35.tra habetaliquam
voluptatcm, &dul cceft dolorem reddere? minime. Non e- nim vt in bcneficijs
honeftum eft merita meri tis repenfa re. i ra i ni u rias ini u ri j s. 1 1 1
ic vinci turpe eft : hic inhumanum viucerc • HaeciUe. Mcminerit ergo virbonus,
fibi non cnTeiniurias iniuriis comp^iifandas, neque rabie cohibenda
petulantiamrquia, quod Inrifc. Innoccncia reus purgatur» non relatione criminis.1. 1
6,quij j.fF-de pu bl.iudicQu^id tandem? Dura Mliquis pr&cepta vocet ; Scd
pcrlegatelegantem Plutarchi difputa tioncm,Qwoinodo quis vcilitatem capiac ab
inimicis,& fortafleamplius, quod dc- fiderec,nihil eric « Alfquid SpS
Andreae A. Aliquid mali propter vicinum malum J, EMBLEMA. ^APTABAT torrens
ollas, quarum vna meulloy ^ Altera erat fguli terrea faBa manu . Hanc igitur
rogat tlla, velit fihi proxima ferri, lun^a vt pr^ctpites vtraque fiflat aquas
. Cui lutea : Haud nohis tua funt commercia
cura, Ne mihi proximitas hac mala multa ferat . Nam feu te nobis yfeu nos tibi
conferat vnda^ Ipfa ego te fragilis fojpite fola terar . COMMENTARII. OL L A E
Hii? a fluminc rapido abre- i^unc ego verum iUfid verburH ejfe experior ptae
feruntur, quarumaltera rerrea vettfs : et tiglma ot eracompa<fba
praeceHirjfubre- AliqHtd mali ejfeprofter vicinum maltt » ithlm
<l"'ti^rahera ahcnea.Titulus £mblematis Apologvs deduabusollis A e fb-
jj, fumptuscRex Plauii M€rcacoie,ait cnim po afcribitur.cjui videturcx
Ecclcfiaftici ibi Lyfimachus ; -cap.ij.exprclTuSjCum ait5apicns:Pondus fuper
Emblemata-» . 6pp fuperfe toUet, qiw hoiieftiori commiini- cat . Et ditiori tc
iie focius fucris . Q^id communicabitcacabiisad ollam? quatido enim fe
collirerint,cofringe:ur.,Diues in- iuft^egit et fremet: paupcr autem lazfus
tacebic . Fabellam C\c redditam a Faerno huc adfcribara,qu6d videarur admodum
lepida; ipologm Ducts trahebat amnvs oHft^yAnedm le dua- Vnam, altaam autem
ficlilem . M olln . Sed ahend proprio prAgrauatapondere, Stifiqi porro
pr&eauens, Suadere coepit anteeunti fiBili ^ Coniungivti vcUet fibi,
rapidum ac^uarmn fufiinerent impetii lunEiu vtrinq-y viribu^, CuifiSiiltS'.Tua
mihi,ait,vicinit(ts Non admodum placet,foror . Ham ftuete mihi vnda.fiue me
tibi Prope adnatantem illiferit, Vt fo^ltem te dura pr&Habit cutps,
Fragilem meam fic conteret . SicPotentiorum femper eit vicinitos
Vitandatenuioribu^s . III. RAPTABAT torrens oUas] torrenteiu rapidoduas oHa?
natabant.altera e metal- "orrens . lo, 6c altera tenea . Torrens dicitur
flu- uius.qui non de fo!ire,neq5 de viuaaqua, fed a pluuijsjvcl dcmontibus
invalles de fcendit,aeftjtcautem ficcatur, aquis vero hyemalibus inundatur et
currit . §^ar um vna metallo .] Duplcx homi» numfors et condirio, diuitum nempe
et pauperum, toiidem exprclTa fymbolis. QmD fere pettinetillud Aufonii: Tercula
gematis cu poneret horrida vafis, Et mifceret opes, pauperiem^ftmul, Altera
erat figuli ^c>] id eft,erac fidi- lis.TrBpl^peto-ts.CxtQmm hac ficladefcri-
'^orrens ptione rapidus torrens reprajfentat hnma- mid, i)s viraj conditionem
torrencisinftar flu- xam, &: celer i mom eto euaiKfcentem. E c- cnim more
ftucntis aquas labuntur rem- pora,vtcccinit Ouidius . OUa asneadiui- tcs opum
congericonuftos et graues; ter- rea vero paupcrcs fignificat, eosquidem facile
in his vitje huius turbulentis flu6li bus cnatantcs, et peticula grauiora cffu-
gicntcs . Hanc igitur] terream,futcam . Kogat illa] nempe e metallo fa<*la .
lundA vt pr&cipttes] v t coniundic fact- liiis impetumaquarum fiftant. §Hnt
cornmerci^ cfir*] lua confuctudo et vfus Metaphora a mercibus. Eft cnira Commer
proprie commercium libera commeandi cium contrahendiqj faculcas.ab ijs, qui
merces vltro citroq; conuchunt,appcllata . INsIGNIs eft apologus.quoadmo IV.
nemur cum potentioribus aut improbis Cum qui non cfleineundam focieratem.-quia
fi quid bus no fit infortunij damnive acciderit.in infirmio- ineunda rem femper
reclinari folec . Duo crgo hic ficietas, fe nobis ofFerunt luris
prouerbia,qu<^ huc pertincnc . Primum c(i,Potentioribus pa- PotentiO' res
effe non poJJum{i4.\.iAzz\'itn.\\.\Aic.mw rumfa- tand.caufa fa5a,I.nara
magiftratus.de ar- miliayi' bitr.Extachac de repr^ftantiftima elegia tasvitan
Ouidii lib.^.Trift. cleg.^.cuius haec ali- d^^. quot funt carmina; Vfibm edocio
fi quidquam credts amico, Viue tibiy^ tonge nomina magna fuge, Viue
tibi,qudtumqi potes prAlufiria vitat S&uum prduftrifulmen ab arce venit*
Nam quaqua folipoffunt prodefie potentes, N6 profunt,potius plurimH obejje
folent- Reliqua videibi.Idem quoqj alibi : Viuefine inuidia,moUesqi inglorim
annos "Exige,amicitiai tibi iunge pares . Crede mihi,bene qui Utuit,bene
vixit, (5» introL^ Tortunam debet quifqr, manere fuam . Apud Plautum paupcr
Euclio recufac af finiratem cum diuite Megadoracontrahc re,his verbis : Venit
hoc in meniem mihi,M.egadore, te effe hominem diuttem, PaSiiofum, me item effe
hominem paupe» Yum pauperrimum . Nunc fi filiam lecajfim meam tibi,in men tem
venit, Te bouem ejje,&* me efje afeltum : vBi tS'- cum coniun^us fiem, Vbi
ontia neqneam ferre p^aritet,iaceam e* go afinu4 in luto, Tume bos magvs haud
re^icicts, nettm\ quafi numquamfiem y • I.t te vtar iniqttiore, ^ me meus ordo
ir- rideat - Neutrubi habeafiabile fiabulHm^ fiquid^ dtuo- tij fuat : Afinime
mordicm. fctndant ^ bouesincuri* fsnt ccrnibtcs . Hoc magtitim efi periculum, ah
afints ad bouestranfeendere . AltcrnmiuiiS prouerbium t^,l.itsrefi no Vicinr^»
fira bonum habere vicinum^.hqxwd fsepe, ??i fum-^ S.hn.ffde contrah.empt.
riiidaius Nem. ma com^ eiS", ditas .. 700 Andres A. mus no- xius 'vici nis
her- i>il. uS". 3 . docet vtilitatem maximam adfcrrc \icinura,fi
ritidem &amiciis : contra, (i l1t inimicus et maliis,damnum iaduram- que
Q_iiodbe!Ieexpreflit Hefiodus ; iS'' aivC<si attqKoit t fjLi) yHTav KdKo f
un . Deciimentum [ert] malus vicinus, qiian- tum bonus eft raagnum commodii:
Neque bos pericrit, nifi vicinus malus adfit . NoxftitnalHS vicimts, vt e(i
honus vtilis itno K4inquam hospereatt vicinusni improbus adfit . Demoftlienes
adnerrus Calliclem depr^i- dio,niPjil molesiius ejfe dichiquam incide re^-rn
vicmum auctrum ^tmprobum.To ydLKi^waTipov ^S^iV, i\ yHTovos iroViitKS^
'TrKzoveKTif TV)^HV' Magnates enim locu- pleciores viciuis pauperculis nunquam
cef fGrinc, quippe qui eos «ondefinantexlu- gere,dum adnihilum redegerinc j
natura cardami referentes,qui lieibarum in pro- pinquonafcencium humorem
attrahit,vn de illas arere poftea fit necefife. Quo etiam illud
Virgilianumfpe^^at : Mantua v& miferA nimium vicina Cre- mon&,
quodeplorat Mantuanorum infelicitate, quibus obfuit fola Crcmonenfium vicini-
tas,ait Seruius. Itidem euenit Chalcedo- nijs et Byzantinisjitemq, Aetolis et
Acar iianibus,qui finicimi mutuisarmis et di("- fenfionibus fefe
confecerunt.Itaque apud noftrosvulgo circumfertur, Eioptime cedere, quibonum
vicinum habeat. Caro lenior (quod etiam alibi adduximus) eos, qui
pra:diaempturi efient,admonebat, vt prae c^teris aduerterent ne malum^ habe-
rent vicinum.Celebratur et Themiftoclis apophthegma • Cum quis enim pra;dium
\enale haberet,iullit prseconem adijcere, cT/ Yst ^yeL^ii 'i"/^ ye^TovAf .
quafi lon- ge vendibilius eflet vicini commendatio- ne.Bona iiaq; vicinitas
optanda quidem, non fpsranda fempcr^nifi ei fortcjcui per- mifTaeft clcdlio
prxdij vel domTcilfj: nec- cnim parumintereftnoftraquibufcum ho minibus,aut
apud quos viuamus . Vtdc cxteris filea,adquid illud iaf^atum Grae- cis,TcV
(ppetyKov (piKovi<Ty^, yHTOvet «T* tf. Vrancum pro amico habe, atnb vicinum
Nempequia Gr<Bci Romaniqi fufpcdam haberent f rancorum veterum potentiam,
cum vix pares efie putarent. Hoc natura> vel hominiim potius deprauatismoribus
comparatum, vt nulla*finc tixx accrbio- res,nulla odiaimplacabiliora, quamquai
inter vicinos,ac contribulcs agirantur: vcl quia vicinus potentior inferiorem
fubtus fe habere velit,quinnullas non ftrophas comminifcitur,qujbus quietum
vicinura deghitiat.Non funt nobis repetenda? Ro-* manorum et Gra?corum
hiftoria:, cum quidem vel domefticas, ac noftra» ^entis fuppetant, ei quibus
accipimus quam fos de ac nequiter de vicinis, a quibus nihil metuendum
erat.triumphatum cft. Sed Emblematis huius charaL^er videtur fpc- cialius
trahiad eos, qui fo?dusexhoTrent potentiorum principum ; quo animo fi fuiflTet
rex Portugallia» Sebaftianus { qui infauftam et impiam cum Mahumeiano
focietatem ad fuum, fuorumqueexitium non longe ante contraxitjfelicius
vixiftet. Memoratu dignus.fed infauftus, et cxem plaris cafus,vt ita
dixerim,Comitis S.Paii li,principis militi^ Gallicanse fub Lodoi- co XI. Is
Comes res nouas melitus adiier- fusprincipem fuum,colIudebatcum rcge
Anglo,& duce Burgundo,neq; triftefuii fatum pra:fentifcebat. Tandemenim
foe- derc inito inter viros principes, et fopicis difcordiis, Comesille, vt
Sulfenus aJrer, fu^ proditionis pOenas dtdit. Facilemihi eflTet rccolere
qu^edam noftri a;ui funefta cxempla, fed vereor ne eS narratio bilem quibufdam
moueat, qui fuorum infortti* nia » quafi plagas vix dum bene fanatas rc-
fricari non patiuntur. Vide in Chiliadibus adagium, Aliquid mali propter
vicinum malum, vbimulta prajclara demalo vici- ho cx Hefiodo et alijsrepcrics*
Seb^fii^ nus Pc) tugalliA Kex . Comes i. Pauli . Ineum M Emblemata. ' In eum,
qui truculetia fuorum perierit EMBLEMA CLVII. D ELPHINEM inuitum me in littora
compulit aTlm, Exemplum^ infido quanta pericla mari, Kam fi nec proprys Neptunm
parcit alumnis y tutos homines nauihus ejfe putet ? COMMENTARII. I_ T^NElphinvm
pifccm mare pcr- X-yiidiim in littorc ficco clcftitHit, quc yis tcinpcibtis
antea eiecerat » «-^i I; ' H oc tctraftichon vidco petitum ex toril Tm
j.Epigram.tit-ftV /^-Jfitr, nempe incerti $Umatie, cuiufdam hexafticho.qnod
talc eft ; t(7VpetV ^J^th^^lvA^^HViff KOtVCV opetfJLA 7lJ)(^i1f» A>^* gcr/
y«ui]s,i^i6i 7Q7ro$' {oi yAp ivSvf TTpoi 7vix^ov fA i'^t(pov ivffs/Sisf)
"NVV ^i,7iiLHCrA ^a.keL77A S^lCOhZffi .T/tf TApA-TTOV 76> CTiV/rj oV
tJ^lMf^HiTA^O ffvvrp^^iftc^ Id fic reddere conatus cft Miiios ; Fludus
&afpcratempcftasadtcrram rra xcrunc Delpiiiuem, extcrnsefpc^laculum fc^r-
tuna; . 5cd in terra mifcricordiaelocus [rcpcrtns «ft:] Yidcntcs Statim Andre^
A. Scatim ad tiimuhiHi mccoronariintpH .[viii.] : "Nunc vcroqaod [me]
genirit matc, pci- didic Qiis tandem ponto FidesJqui neq; propriis parcit
alunis. Delphinempelagi mpidu^ m» adlittofo- fiu6im Lftdibrium
cunSlUyfortevolentei tuUt . JPr^fidium at pia terra dedit: me namque videntes
Ornarunttumulo conuenteute vift, Me mare quod genuityfic fufkilit.Zrgo age
ponto §^anta fidesTnatosperdit &ipfefuos . Verfio Sa ^'^ vero verccbat
Sandius; Sij jyelphini in terra Delphinum me flu^us atrox in littora a- degit ;
Hospitibus fortis fic documenta daho. Terratamenmiferotribuit pietatis hono-
rem, Ka fertis decorant noflra fepulchra pij. Kunc marc quod genuit, me
perdidit : hei ■fiequc parcit Ipfe fuis.ponto qu&fit habenda fides f
Coclius Rhodigin.lib S.antiq. led-cap.^. fic inquic:Ion Gia:cx
facundi£caud:or,vt videtur, haud fpernendus omnino, ficut cx Plutarcho
accepmius, eiufmodi ada- gium poluitj AeAp7v3s" sV p^5'/3<r(5t;
^iet.Vel phini interravis . Id in eos promptum videtur,qui quod nefciunt
iudicant, et in iguo minus valent, toto conatu petunr, ncc fe intrapelliculam
cotinent^fupra cre pidam aliquid ambitiofius affeelantes . Delphinorum
celeiitas vtiq; memorabi- lis efl, adeo vt ocyor volucri, acrior tclo
crcdarur,& vtAriftoteles inqnir.-ctTctVTA';/ XoKH Hvau ^coMV 7a.yy'^ov>y^
7av ivvvS^pav, 7CdV yi^^aucov i u^aJ^AOVicu TrKQiosv fj.iyoAeov \?is . hocelt :
Omnium videtur animalium veloc:jJimus,non aquatilium modojfed
tcrrefirium.fuperfiliiit etiav^ malos nauigiorum maiorum . C;2terum tam
ftupend^e agilitatis animal, terr^ ta- nicncontavfl.']m non patiui r,quiii
inuei5lu in arenam emoriuir conftjftim. H^deuus ilkrqui erroris aiifam c Plinii
verbis (nifi fallorj arripuir, quas vcrba multosetiam An T>el- alios
deceperunt . Locus Plinii taliseft, phinesfla cdm de delphinisagic lib.^.cap.
8. Sojent tim, vbi iu terram incertadc caufa crumpere, et terram ftatim tellure
ra^Cla monuncur, mulroqj Attige- ocyus filtuia claufa . Qui locus procul
r/>?f, mo' dubiocorruptc legitui:uam ijlud vetbu, riatur . fiatim
iZz^wngtnAwm eft ci c©ntcxtii;aU£ intelIigendum,fta.to tcmporcNam cmo- -ri
delphirios ftatim wdla tcrra,falfum cf- fe deprehendet, quicunqj attcnte
legcrit cpiftolam 35. libri 9-. Plinri Sccundi, vbi agit de pucro et delphino,
qui fubinde in arenam erumpebat,tadusq; aSolfscalo- rc icerum feinmarc
recipiebat;cius autcm ha:c funt verba : Incredibilc f tam vcrtim ramen quam
priora) delphinumgeftato- rem colluforemq; pucrorum in terram quoq; extrahi
fo)itum,arcDisq,; ficcatum, vbiincaIui(Tcr,in marc reuolui . •Meminic liuius
rei PiiTcianus in Plinium,& alij,im6 ipfc Rhodiginus loco citaco.Ncqj
Plutar chus fvf ad Coslium rcuertar) id vultd- gnificarc,dclphinum illico tadta
terra c- morijfcd perdere celeritatcm et violctiam illam I poftquam in alicnum
clcmentum cxcelTerit. DELPHINEM inuitum me] rr\c relu- dantem,nihil talc
cogicantcm,innoxium. hj littora compulit.] Id vno vcrbo de- ffituere tdickur,
vt admonet perfpicacini- mi vir ingenij Fornerius: quin etiam ad- ducit hoc
Virgiiianum : Et freta defiituent nudos in littore pifces. J£flui\ AEftusdicitur maris
crefccntis et decrefceniis commocio.Gallice, Le re- gorgement de la mer.Je fiot
de lamer.Ilii <5lus maris. Hiuc ^fluariumylocixs vicif- fim (^ftu maris vel
nudu5,vcl aquis ftagna- tibus offercus . £c A £ 'tuari:e infula?, cx quibus
VcneciaJ primum m pocentiftima et populofilfimam, quae kodie cernitur,
Rempublicam coiuerunt . De rcciproco matis ^ftu vide Plinium jib. 2- cap. ^7.
CosI.Rhodig.lib.2^.cap. ly.&.ig. Exemplum i;fldo. ] quod poceftcxem- "
plo efte, quancis infidiim mare periculis, quancoq; difcrimine fxtiiat: vcl
vtctAAif- yoctau^ t quoc rixis et /imultaribus labo- rec Refpublica.Locus eft
huir acci-mmo- dacusin y.Concrouerf Serec^e ieciamat. 1.0 maria iuftiora
iudicijs,air;6 fnitVotes proceli^ patre, &c Irfidum maie.tiviy- yvo^ ^a.Keta-adL-
in Grxco epigran niare, id eft.cum quo nuila fponfioaur fides^b- ceft
inctrcedeie. Qu^adrat hucclegans Lu creci] Jocus,Iib.i. Sedquafi naufiagijs
magnts multlsq^^co» orti^, Difieciare folet magnum ware tranflr4\ carinfu, '
III, DefiitHt JEflua* rium . Infidun mar^» Erablemataj. 703
Antenneu,prordymalos,ton f/iiq; natantets» Per terraru omnevi orcts flmtantia
aflujlra, Vt vidcantur,(^ indiciu mortcilibm edat, Infidimarts infidiai,viresq;
dolumqi Vtvftare velintynev£ vUo tepore credanty Subdold cum ridet p)aciti
pellacia ponti . Nam fi ne c proprijs ] Colhno mi]ons adroinus. Siemin mare non
feiuat eos, quos in luccm edidit et nutriuit: id eft, (i princeps vel populus
fuos cuics non tuc- tur.ijsqjnonignofcic, fed mifere demc-
diotoIlic,quid'.ieliquis fiet? ^^ms tutos homines] num vajde pericu- lofum fe
fludibns marinis committere ? quam parum tutum eftToA/T6'f gjr-S-a/jfc-
qucReipub. vcjitis et fludibus credcre ? Oiiter moneo,allufum hic videriad pro-
i^crbhim >Mar itimi mores. quo vtitnr Plau tus Ciftellaria. T o T V M hoc
dKP^nyopiKaf accipc . D^Iphii) enim marinis fludibus eie<flus, confulcorem
quendam viiuiiDque Princi- pemyVel etiam notaaliquaprpbiratis infi» gnem,a
populari turbabene/icij locoinia rias,ludibria,moriemq; ipfani rcferentcm arguit.-qualcsfuiflTe
Jegimus Socratem,A- nftidcm, Phocionem, Demofthenem, M. Tullium,& alioi)
quamplurimos,qui poft prajclare fada innumerasq; difl^cultates, et pericula
nominc patria;ejcantlata,hono ris et prasmiorum vicc iniuftum exilium duramque
mortcm perferre coadi funt . DeJphin eft ^j^otvQpca-^rcfy (de quo etiam fupra
ditflum^ vr quifuis bene cofultum TclitrPelagus ipfum,in quo pifces a pi(ci-
busafticiantur et abfumantur,orbis huius anguftias multiplices et damna
innuraera bilia rcfert,nimitum in quo ncmofibi dc teriusquam ab homine
nocumentum im pendcre videat.Hieronymusad Demetria c!cm,dcferuanda
virginitate;Quje derac- dio mari fumantem viderat patriam, et fragiji cymba:
falutem fuam,fuotumque commiferat, crudeliora inucnic Africas li- tora. Vidc
rcliqua. Qui locus nosadmo- Bct pcrmuitos i^m olim fuiffc viros claroSfc quibus
fua virtus obfuit. Memorarcr» Hetmpdprum alb Ephefijs pulfu/n, Ari- ftidcmab
Athenieniibus, imo Themifto- clem, Pericjcm roale habitum, mCi nos c« xcmpla
Romanorum commouerent,Co- riolani,Camilli,im6 Portij Catonis toties accufaTi,M.
Antonij oratoris exulantis, et jIioturo>dc quibus apudhiftoricos.Ciupd
tiorem fcnfum trahere placet, con- f^amti ne fidcra carnisnoftrse petulantiam
et it gra- /'^-'/, titudinem,qu2 nobifcum nata,eduda,ali latAfr ta
paribusincremenris»i^dem cura,contu . bernali8,mcnfxa(rccla, omnium confilior
rum particcps; audet tamen fpiritum ic- mcrario contcrere pcde, ac mentis imp
c- riMm infringcrc Nec fola pcr fcillud ac- tcntat, fed et foedus percuftit cum
amico fubfidiario dxnipne, vt perdar;hic fubfter nit viuos ca rbones et prunas
fufcitat, vt incalcfcatilla& vehemetius pruriat.Ignc concepto, nullum genus
nequirias tranfit iatadumj impetU fertur et pleno curfu, rccalcitrdt,nec
patitur mfeflbrem autim- pcrium roagiftrijVt efFra^nisequusaut ra- bidus
leo,confpeda foemina. Hjerct flam- ma in meduUis, vrit, furit vt eryfipelas aut
carbunculimorbusinmembris. Pal- pat Sathan interim,& poppyfmatis regit,
^ft^^^^- nec.capiftro.fed iuba ducit,velut hinnulu mango folet,qu6 vult,
pinguioris faginae farto fcilicet.Ha^c ars vnacicurandi indo- mitum
monftrumjpaftu trahitur et maa fuefcit.Nouit naturam dudor,& popinis
admouet primo ac lurconuro conuenticii lis, vndc ventrem referat inter
fartagines et cacafeos vttympanum inflatum . Pri- ina curacrapuje ftudium et
voluptatis in fedaticquas radixeft malorum;trophqu figit,quiliic tri^imphat;
vi«f^usin prascipi tio.ftatad interitum, et in ipfa cr^pidinc Tartari iamiam
cafurus. Non fimplicitcr inalus eft,cuiftigma hoc malitia; imprcft fumiaperit
femitam ad cetera,qui hoc v- no laborat,patet,fi^utarx in faftigjpmon
tis>ver|tis omnibus vitiorum. Corptis in- uutritum delicijs et tradatum
nioUiter, Venusformofailla et fa.'culis omnibusdc cantataroater luxuri? infldet
cum fup Gii. pidincCafeus quo pinguior,e6 putredini SimiUj-. aptiorcft et
vermiculaticni:ita carp noftra in fagina verroibus fcatet vitiorum, qui rodunt
et perforant.JEqui cadauer vcfpas^ vt aiu nt, p rod u ci t &> c rab
ronc^ j firo u srbiu cJbQS,fcaraba:os,& cantharides:> qucdquc
femcnfuit,cibus fitjpafcuntur eo, et qno» nati . Simile contingitiin nobis,
abdontco: turgidum obfbhijs et diftentum,tcrmite«, concipit libidinis, quiin
copia pullulant, et roftella mox vertunt in matrem » pun-. gunt, mordicus
inuadunt y confumunt . Conrabefcir,dico,in fua maHti£hcarc,& ad intcrituro
propcrat, doroefticosenim ho* ftes 704 AndreaeAIciati AUru pe- ftesalit in virccnbiis,&
lumbricos iftos la lcuiiacac hirudiues,qui fuguntc|uod incft fanguinis, doncc
fibram ipfamcordis, vt lauca folecarboris, (uccidantclanculifm et demoliantur .
Inteftinum malum, c6 propius pcriculo et minus curabilcjfcntif infedus,fed
curam negligic et manusmc- dicijncfcit fanari.cuia latet vitium,vel no vulr,
quia confenuic et tranfijc in natura. A igrc affurgunt, quific iaccntj concla-
niacu penedefaUite, nifi alcior visaliqua fublcucT.Sic caro nutricores fuos
remunc rat.Ex hoc deniq; EmMcmate conflat,vc rcres iuter fummas difficultatcs
nauiga- tionem pofuifTc.vnde prasccpta dcfugien- do mari et tcrra incolenda.
Ideoqjeiiara Propertius lib-i.cxclamat : Ah pereaf qaicunq-j rafek
(^velaparauttj Frimu^ &inuiio gurgife fecit iter . Rcvfte itaq; dixic
Ariflagoras, QTi^TTAaA 6 dAa,7T ct 9 st AeiTTA . id ef^,ex zEquo peri- culofiim
eflemare,IicetappcIiationcs ha- beat varias.Cui conucnit illud Comici ex
Hecyra; O fortunate,nefcu quidmali Tr&terierts, qui 7iumqud ingrejjus es
mare. Ouidiusi.Amor.eleg.il. Hauita folicitui ia ventos horret iniquos, £tprope
tam lethum,quam prope cernit aquam . §luhd fi concuffas Triton exalperet vndas,
^am tibt tunc tofo efl nuUus in ore color . Tunc generofa vocesfoecunda fidera
LunAt I.tfoeltx dicas,quem fua terra tenct . Anacharfiscum rogaffec
quendam,quan- taeflecfpiffitudo tabularum nauticarum? Isq; refp6difTet,quatuor
digitorum.Tan tillum, inquit,abfunt a mortc qui naui- gant . Id ipfum cxpreflit
luucnalis Sa- tyra ii. Inunc ventts animam comitte, dolato Confiftu ligno,
digitt^a morte remofus §^atuor,aut feptem,fi fit latiffima tAda . Jdcm
Anacharfis cuidam roganti, vtrum arbitrarerur plurcs cfle mortuos quam
Tiuos?Nauigant€S,inquit, vtro innumc- rd ponis ? Dubitans, anhieffcnt inter vi-
\ios habcjidi,qui vicam vndarum ac vcnto rum arbrtrio commififfcnt . Occurrit
in« iignis Propcrti j locus lib. 5 .elcg.j.de moi: tc Pxti, qul argumcntum hoC
egtegie il- luflrac . Ite rates curuA, ^ lethi quo^ue texitc caufas > . tsla
per humanas mors venit ma^ nm . Terra parufueratttems adiecimus undasz TortunA
miferas auximus arte vias . Anchora te teneat, quem non tenuere nates \ ^luid
meritum dicas, cuifua terra pa^ rum efi\ Ventorum efiquddcunq; paras, haud
vll/t carina Confenuif.falltt potius ^ ip/efidcm . Audiamus eriam Scnecam lib
I4. cpift." 9i-Hominis,inquit, non fapicntis inuenta funt
nauigia,quibusamncs.quibusve ma ria tran(imus,aptatisadcxcipicndum ven torum
impctum velis, et additis a tergo gubernaculis.quaj huc atqj iUuc curfum
nauigij torqueant ; et eiemplnm a pifci- bus traclum efl, qui cauda reguntur,
et leui eius in vtrumq; momcnto vclocira- tcm fuam f^ecflrunt . De nauigationis
por- ro nicommodis plura hic diccrc nihil atti net, farius eft eosqui equo
ligneof vt Plau ti verbis vrarj pcr cosruleas vias vehutur, expenri
fcilicec,quam periculofum fjr fa lurcm flucT:ibus committerc, et vocarc in fefe
fara ceflantia, ac fi ad mortem tcrra pariim late pateat : fiquidcm, vt Aratus
dicebatjmodicum lignum mortem prohi- beat . Nonigitur iniuria in nauigantcsin-
uchiiur Socrates, miferoseos appelians, quibusneqi da»mon,ncqj Deorum aliquis
vnquam diuitiarum dignam tribueritgra tiam . Quandoquidem hi Icuibus frcti
vcntis, longas nauigationcs magno cum pcricuio femper adeant,homincs perditi,
proptcr quas aut lucrentur,aut percant . Vndc rede iudicauit Antiphanes,pr2fla-
rein tena pauperem cfTe, quAm diuitcna nauigare . Deniqj qui primus nauium v-
fus,& qu£B prima carum forn)a a prifcis probara fucrit,qu£Eitem carum
nomina,' et quis gubernandi adminicula primus inuenerit, idcxpofitum habcsapud
Rp-^ bertum Valturiuju lib- ii. dc re milita- rijcap.j. toem pertij crisi Nar
tion • com H Emblemata_) . ^ In dona hofliumj. EMBLEMA B MELLORVM cepjfe ferunt
monumenta, vicifm Scutiferum Aiaceny He6toraj^ lliacum. Bahhea Priamides,
rigtdum Telamomft^ enfem % InBrumenta fu<z cepit vterque necis . Enfs enim
Atacem confecit : at Heffora funSium Traxere AEmonifs cingula nexa rotis . Sic
titulo obfeqHtj, qux mittunt hoTtibus hoHes MuncrayVenturi prafcia fata ferunt
. COMMENTARir. AS T A T Aiaxcam fcutoriio, et ab Hedoregladiam doiio accipic,
Hc £tor vero ab illo baUheiim . Quge dona vtiiqj fiicruncexicio, hincenim Aiax
gU- dioilli moriturusiucUmbic;ilIinc Hcj^lor cuirui balthcoalligatus
diftrahitur. . SVMpTVs eft hic K.\i\x\M%ii')^pm «J^rjf tft /^<y/?ft,ex
Sophoclis Aiacc flagelli f^^^.f^ II. be vyiae 7o6 Andreae A. fcro.qui
aitfcpoftqiiatn ab Hecfteie ini- miciiTimo acccpinec cnfem miinerts lo-
co.uiliil pra;ter damnum atrociflimam a Gra^cis habuiffe . Itaqj poftquam muhis
efl conqueftuSjfic pof^rcmo infcrt: ^ium verum id eji mortalinfn prouerhiu >
AV^ ejje dona.donaquA venimt tili Ab hosietverum inau^^icsitn ac noxix . Ex hoc
loca 5choliaftes elicit, ab amicis Hona q uxlibet, vel etiam p.retij minimi,
boiiieiTeconfulencJa.* ab hof^jbus vero et mimicisne pretiofinima quidem
expecen Ha,vtpote pernic pG et nox;a,era>/:rt enim rt</^«/3£fc,fiinc
K.(fi'.^ii'\i3pdL^\^ ^j^itinfelicia do na.vi iJA]Ti)p cf,y.}jT(i)p . Dequibuslace et pra;clare agitur in proucrbio,
H(?y?i/<»» munera non munera . Narratio eft apud HsSforis Homerum Uiad «.
Hedor &: Aiax inito et Aiacis inter fefoedere, vlcro citroque rniffisdo-
fosdus, nis,dc amicitia firmanda ftacuere, atque He^flor Aia:igladium,Aiax
Hedoricin- guhim milirare raific, (ed vcriquefuum jnunus fuic cxicio . Yidus
enim Aiaxab Vlyfte(in concencione arhioriim Achil- lisj et cogiiitis ijs,qu2
per infaniam dixe- rat et feccrat, code gladio feipfum intcr- cmic.Hetlor verd
per occafionem cinguli iuxta Ui j murqs ab Achille occifus,& ccr circum
moenia Tra<ituscft.Ex quopcrfpi euumapparcc veriftimNm cflc,quodaic
Euripidcs : jcctJcS [/.Iv dLv^poi J^ap' ovtlffiv tyn . Nulium immmen
adferuntdona improhi. I.mlle- Tocum Emblema ex Grasco cracflum cfle matis
liquct,lib.3.Antholog.cir. W/Jeyfiti-. Eft chara- aucem Leontij . Her,
'TTtKpiiv ^XKYihoii iK7o)p )^ctpiv, ilS^i ipipet' ffrrii tiitctg, ia TrcKiyL^s
[J.vi{fj.' i-^opov iptKhi. tKTOfp ydp (^cd7i)pdLKct^(OVi^i<liO$ Zy.'^a.ht
(tojKiV TVV «Tf }f'piy ScopMV Teipct7ctv iv Qet' VOtTa . 79 ^tpoi dilctVTcL
fJ.ifJLmOTdt. * >^ Tctht €iK}tU<Ti TrptdifxiSilV Shptdi (TVpQUZVOV^ KTCOt
i^ iy^P"^V ei'J70KT0r<t 'Wi fJ.-TTiTO Scopdt, y iv "XAptTOS
TpO^psiiTH fXolpctV lyoVTdL y.opis » Acerbam incer fc He(5lor gratiam atque
fcuiifcr Aiax ex bello pignus dedcruftt ami- cici^. Hedorcnim cingulum ciim
acccpKfet, cnfemq; viciflim dedifTec, Hanc quidem gratiam donum cxperci funt in
morce . Gladius interfecit Aiaccm infania corrc- ptuni;& rurfum cingulum
Traxic Priamiden bigis rapcatum . Sic ab hoftibus morcem vltro affercntia
mitcuntur dona, [Q^sejfub graciaj pra^rextu facalcm mortem contiiieant .
"Exitiale inter fe Heciorj^ et fcutifer Aiax, bello dederant pignus
umicitiA . Cingulo enim accepto hicMndemqi ille e» fe viciffim, In morte
experti gratia quantaforet, Namfe Aiaxgladio infanus trttiecit, tf- qui^^j
Raptatus bigis deniq', Priamides. Sic quA dona fuis mittuntur ab hofiibus
vltro, Sub titulo donifunt ea ftgna necis . Subijciam et breuius Epigramma,
eiufdc omnino argumcnti. tKTCOp dildLVTl ^1^0$ COTTdL^iV, tKTOpl S"' AtdLi
^$•/7/-' . dfxpoTepeov i{ ^etpiSHi SdvetTOf, Aiaci datur enfis ab He^ore
ybaltheu4 Aiact^ He^oriivtriq; fuum donum erat exitio. Hedor Aiaci enfem
obtulit: Hedorian- tcm Aiax CinguIum,ambobus donum[fuitj vna mors . HeSfor
vtAiaci dedit enfem, illi vt dedig Aiax Zonam, vtriq-y necemmunus vtrumqi dedit
. BELLOKVM monumenta] iK 'TroXifj.is j j //v>///cfc^;A/>;i-.vceft in
Gr^eco Epigram- iT>ate. Eracautem gladiiis et balchcus,v- trumqj mihtibus
conueniens donum . Scutiferum Aiacem] TranftuHt illud Aiax ex Gr^Eco
(pipdL^^mt? cLidLi ^ (pipctcTTrii tifa * et^ilVK^fcutifera Pallas,a Poetis
dicitur • Ec ab Ouidio inprincipio lib. i^ - Meta- morph Aiax vocatUr clypei
fcptcmplicis dominus . Surgit ad hoc clypei dominus feptemplicis Aiax . quia clypewm
habuit^ feptcm boum co- 11 js ie(i^Hm.De Aiacis nomiuc &. fcuto di- ximus I
Emblemata-». 707 g tnr » fria ximus plura Embl. 18.& 48. He^oraqilliacum]
Troianorutn for- ti(fimutn . Balthea] Balchea, ia accufandi cafu, qua(ia rct^o
Baltheus, uullo modo pla- cet,vcncq; tolerari in patria Romana po- teft. Id in
Alciatoiioftto peccatum, leu ercatum potius, Grammatici noftrasa»ta- tis
do<fliffimi obferuarunt.-dcuti &ab Vr fino Velio, erudito fane viio,
idem pene admilTam noranc verfa quodam de labo- ribus Herculis ex Anthologia
Gr^corum Latinis numeris expre/ro,fic; Baltheon arripnit, Thracisj; armenta CC'
cidi . Sed quidfin re cam vera manus dare cogi mucverumq^ fateri, quod Fabius
aiciai- tio lib.io.Inftituc. orac. doiflosetiam vi- roslabialiquando, CLim 6c
Ciceroni dor- mitare incerdum Demofthenes, Horatio ciia Homcrus ipfc videatur;
fummi enim funt.homines tamen- Ha:c quidem Clau- dius Mwios: fcd quid opus
Alciatum no- ftrum coram Grammaticorum tribunali tam audadcr reum agcre ? An
noii vidc- bat doctiffimus Mjnos et Baltheus et Bal ihcum dicijteftc Propcrtio
iib.^.eieg. 1 1. Vrdbebant cdfibalthea lenta boues . Qms dubitet igitur,
Alciatum hic plura- lem pro Cing\ih:i (ryv^KS^o^jKa^ pofuilfe? vticciain paulo
poft, cinguU dtcit . l^riamides] Patronymicum, pio Hedo re Priami fiIio,vtapud
Homerum f?pe le gimus.Porphyrius tamcn philofophus te- ftimonijs
lbici,Alexandri, Euphorionis, et Lycophronis probat, Hedorem fui(le fiiium
Apolliuis . Harc ex fcholiaitc Ho- meri.IIiad. j. Telamoniu4.] a TeIamoiie,ad
differcn- tiam Aiacis Oilei . Inprutnenta fu&,^c . ] Vterq; accepit fux
necis prxfagium, vcrjcue fuit exirio fiium donum G rxce, d[j.!poTiPcov «
"^^pti tii ^ciVATos . Hddoris eiiim cadauer bal- theo circa Patrocli
cumulum Achillis iuf fu tratlum cd. Aiax gladio fibi ab Hed:o- redonato feipfum
confodic . ^ Mmonifs yotts .] Id eft^ThenTalis, Grx- cis.Aemojia liue
Ha:nionia,The(falia eft, vnde Achillesoriginem duxitjric dic1:aab Aemor.e filio
Deucalionis. Aemonia inter- dum ctiam pro Gra^c ia, a-vveKif^o^iKaS. Sic titulo
obfequij ^c.] ob[cncu,pr^tcx tu,facic animi bcncuoli . H uic fcntenti» confonat
vcrHculus quidam, cuiusauror iam non occurrit : Non funt dona,fuis qus mittunt
hofiibm hojies . VenturiprAfcia fataferunt] portcndut mortiseuentum . Priscorvm
fuperftitio fibi pcr- ly. fuafit,ob(eruanda vel max me munera, a T>ona ho~
quibus,quoanimomitierentur,prop:ere3 ilium /la quod,quie darencu r ab i;s, qui
nobismale xia, cupcrent, exitioplerunq; fuiHcconftarcr. Vtfuic pyxis illa [aWzx
per r-andoram a loue Prometheo tranfnijlu Quemacimo- dum fuit et vertis.qu^
Medea.uouam nu- ptam lafomsdonauic . Rurfus veftis illa, quam Deianira mi/it
Herculi.PriBren. ira- que Emblema pcr dona mutua Aiacis et Hedoris lignificac,
viri mali dona elle iu- Htilia perniciofaque. Quod Laocoo apud Virgilium
co/)firmat, ciim a Troianis e- quum dolo relidum nequaquam in y rbc recipiendum
ccnfet,hii quidem verbis: O miferitquA tantainfania, ciues} Creditts aue^os
hosiest autvUa putatts Dona careredolt6 Danaum?<^-c. £t deindc; ^icquid id efi:timeo
D^naoStZ^ doncife- rentes . Ec alibi de Capf fic; uit Capyst quorumelior
fentetia mentiy Autpelago Danaum infidisu, fu^efla^ don<(—}, PrAcipttare
iubet, fubieBuqi vrerefldmu* Huic conuenitmotioftichon Gr^ecum : KdLKovyz
S^apov Jcrov i^i ^i\uta,. Malum donum fimtle efi detrimento . S«pe nihil
interc{t,iuquit Seneca, intcr a- micorum munera,& holtium vota.Qu^ic- quid
illi opcant accidere, in id hotum 111- terapeftiua indulgentia impcllit atque
in- ftruit. Bene Hoiatius : Nil moror officium quod me grauat, Ec Plautus in milite
; In mala vxore, atq^ inimico ^fequid fu* masjumptm eji-. In bono hotptte atq ; amico qu&fiui efi guod
fumitur . Quadrabit& ineos,qui perartesmagicas dasmonum vtuntur oblequijs .
Naiu ea P^^^-'- demum exeunt in pen»iciem vtentium. P^^.^*'^^ Siquidem fpiritus
ille tcnebricofus et im- rfjagc-. poftor, quem icimus cffe ab origine rerii
mendaccm et homicidam,non poceft odiii fuum atrociflimum erga genus humanum Yy
i (Ucet 7o8 Andreje A. fiifloria de Zyto mngo Bq- hemo . (licet fe fimulet cfTe
intertliim fuppliccm, p!acatum,nunriietum,nonniinqua etiam angelum iucis)
ptorfus cclare, quin vn- gucs fuos figat,& aliquomoHo noccndofc fe
pro<iat. Doccnt cnim nos facrae litcrar, quod natio diabolica exciderit
verirate et gratiajlitq; immobilisad bonum . Vnde Bodinus cojligit indubitatum
axioma, Numquam Sathanam benefacerc, nifi vc grauius ex eo redundet malum; adeo
na- tura; Dei,inquit,aducrfatur, qui tuillum niaUim permittit ficri,nifi vt
msius confe quarur boimm. Documentoene polTunt horrenJa exempla et interitus
magorum. Nam vtvnam et alteram hirtoriammo- do referam.mira funtqusein hiftoria
Bo- hemica Dubrauij Epifcopi Olmuccnfis Iegimus,itaenim fcribit dc
VVencesIao> filio Caroli IIII.Quum filiam Ducis Ba uari? Sopkiiam vxprem
duxiffct^nouusfo cer, vbigenerum ludicris fped:aculis ^ magicis pr^ftigijs
dek^Tlari cognouit,plati ftrum plenum pr^ftigiatorum fccunvPra gam aduexit.Ibi
dum artificum prajftan- tiffimus ludibria artisad permulcendos
oculosexplicat,adcft inter fpedatoresZy to VVcnccsIaim.3gus,ore vfqucad aures
dehifcentc,acccdensq; propius, artificem illum Palatinicum omni apparatu (ubito
deuorat,folos diintaxat calceos, quia lu- toobliti videbantur, expuens,
fecefTumqj inde petens,ventrem infoliraefcagrauem, in folium aqua plenum
exonerat, pra^fti- giaroremq; adhuc madidum fpcvTlatori- bus reftituit palfim
deridendum, adeo vt casteri quoq; eius focij a ludo defifterenc Et paulo
pcft,vbi aliasmultas ludificatio iies et pracftigias eius recenfuir,ita conc u
dif.Ca^terLim Zvto impoftor,ad extremu a cacodaemone fuperftes cum corpore et
animademedio homuumi fublarus luit . Apudnos quoq; Gcrmanos adhuc notii «ftj
inter prxftigiaiores et magos,qui pa- triim noftrorum memoria innotncrunt,
celebre nomen.proptcr mirificas impoftu ras et fafcmationes diabohcas, adeptum
fiiifte loannem Fauftum Kundlingcnfcm, qui Cracouise magiam didicerat, adeo vt
ex plebc noftiatium propemodum nullus reperiatur.qui non aliquod documentum
eius artis commemorare po(fit, illiq; ea- dem ludibria,quse modo de mago Bohe-
modiximus,afcribantur,vt Iibello Gcrma nico idiomate vulgato paret.Qu^emadmo-
dum autem horum pra^ftigiatorum vita fimilis fuit, ica vterq; horrcndo modo in
viuis enTe defi j t. Fauftus cnim, vt fcrtu r,& a
VVierolib.i.cap.4.recenfetur, in pago Ducatus V Virtcbergiciinuentus fuit iux
ta levflum morruns,inucrfa facie,&domo prsecedenti nocle media quaffaia.
Sic pe- rijtinfauftus Fauftus.AIter ver6,vtdixi mus,viuus a fuomagiftro
raptuseft . Et loannes Francifcus Picus Mitandulanus, ficuta VVicro
introducitur, meraoria: tradiciit,magum quendam, vt ipfeafo- cijseius adhuc
viuis audierit,a da^moire viuum ablatum nufquam comparuiftc, dum curiofb
cuidam, drmale fano prin- cipi Troise oppugnationem rcpra:fentarc quafi infcena
pollicitus eflct, Achillemqi et Hedorem introducere pra^Iiantes . De Zoroaftro
quoq; quiMefiaimi Chamifi- lius, et primus fuit, qui ariismagicajdi-
fciplina^r. tradidit, fcribunt, quodaftiis multum &frequenrer
intentus,cupicns apud homincs Deus haberi, vehit fcintil- las qna(damex ftellis
produccrc,& homi nibus oftentare cosp rit,qu6 rudcs inmi- raculi ftuporem
trahereturjdefideransq; hancde fe augere opiniojicm, (^piusifta molitusjfit,
v(q- adeo,donec ab ipfo d?mo ne,qucm impoitunius frequentabat, fuc- ccnfusignc
crcmaretor. H^cfunthoftis generis humanidona; hascprajmia digna impia: et
fcclcratas curiofitaiis . loannt Magu d&mo> Zorea primu eiu4 m A m i-
Emblematal 70^ A minimis quoque tiroendum . EMBLEMA . T>E LL A gerit
fcArabAU4% et hojlem prcuocAt vhro, Robore (jr mferior^ confilio fuperat . Nam
plumls aquiU clam fe neque cognitp^ ahdity Honilem vt nidum fumma per aBra
petat, Oua^ confodiens^ prohthet Jpem crefcere prolts: Hoc^ modo tUatum dedecus
vltus ahit. COMMENTARII. AQ^v 1 L AE auium reginas hie fcfc auda<5^:er
opponit rcarabxus, infedi genus volatiie, mulripes, corribus longis et ferratis
pr^fiitum, qua: denrata biful- cis forcipibus in caciiroire^quum liber.ad
Tnorfum coeunt. Sed l en ini igrotuspo- teflciTc fcaiabarus, vrqui pa/Tm fitcb-
uius, nif; alicnbi nulia crouino funt ficr- c«ra « 5vMPTVM cft Emblema cx Oi» 1
1. Apoilinclib.i.Hicroglyph.Auc potiusex 'Bons Ev* apologo A ifopi, qui pctitus
apparct cx blemdti. pcrpctua cotroucrfia,quar natutaf vi qua dam inrcrccdit
inter Aquilam auium prin cipcm, et fcarabxum vilifl^mum infefti
genus.llJc.n.vtillatam fibi sbaquila iniu- riam vindicct, cu fe viribus
handquaqua parem clTc noritjConfugit ad dolos; clam Y y I cnina 710 Andrea^A.
ITT, Scdra- h&us cfHa le ani mal, ^ pjUA eius Ipecies fmt, Scarab&Q
enim fein plumis Aqiiilae recondit, vt co tandcm modo ad nidum aquilinum pcr-
Bcniatjcaqi poftmodum abfcntb oua diiis omnia confodiat.Cuius fabulx apud Ari-
ftophan.mciitiocft,fic cnim: ; iv 7ola-tv eii<T^7r^ Koyots i^iivpi^a, fxivof
TrBjHvav «f 9g»V dCpty^ivoS' c^eos KCtKOa-fJLOV ^v t^^^iV «$• ^tOUf .
KdLTt^X^pdLV AtiTH 'TTttKcU 'TOTtt iKKvKivlc^v, K avTmfJt.c^pisiJ.tvof. hoccft:
Jn fabulis idefi rtpertum Mfopicis^ Adijffe Diuosvnicum ex valucribui. Haud credibile
ais fahula pater.pater, Adtjffe DiHos animal ohfccenHm atq-j olens .
J>(ruenit olim, inquam » oh fimul tatem slperam, OuA illi fuit cu aquila,§ua
voluens illius* JE.t expetenspcenfts ah hofie mutuas . VHe omnino adagium
.Searab^usaquild quArit.\\>\ vires fuas pulchcrrinie cxten- dit autor,&
hunc apologum longanarra- tione amplificat . BELLA geritfcarahAtps] cum hoftea-
quila.ScarabtBus eft animalex infima infc dorum gentc, afpec^u tetrum, odore
te- triusjonitu tercrrimumjalis cruftacca va oina obtecflis.qiiin magis tocus
ipfe fcara- bjeusiiihi! cft nifi cruftum • Nafcitur ex animantium
ftetcoribus.in ijfdem viuic, verf»rur,oble(fi:acur,dcI}ciarur . Sed non cft
cade.n omnium fpecies. Etenim funtjs^ quibus nigro qiiodam virore luccat cru-
fta . Pleriq; tetro nigrore horrcnt;vt qui locuHi prou rbiofecerunt,
Scarah&o ni- grior. 1 T7i\.Nsro com"^ vn calabrone . Sunt nonnulli
granJioies, priclougis, ac biful- cis armati carnibus, cacuminc forc.pibus
dentato,ea cum viftim eft ad morfum con trnhunt ftringiintq; Sunt item ruLili,
et ijdem pr:Egrandes,qui terramaridam fo- diunt, at(] ; il!ic nidosponunt.
Suiit qiii roetueiido bombo, formidabiliq; ftrepitu prouolent, vt imprudeutem
r.on mcdio- crirer terri:enc . Sunc et alia formarum d.ifcriminajHe qnibus Pliiiius.Ub.
ii.cap. zS.Vc um id commoneommbusjc ftcrco le orcus,e ftercorc vidusjiu
fteicore vita, deligifmq; Hafiilsm vtnidum\ nidum aquilae fibi adnerfjE .
SHmm^xper afira,\ Pcx aera fumiixum. Aquilamin cditiflimis et inacccdis locis
nidificarctcftiscft PIinius,& alij nonulli. Spem crefcere prclts.] Spcm
crcfccndae proli^Infinitum progerundiuo, locutio G ra!ca . Dedecus.] Iniuriam
et damnum. H o c quidem admonemur. hoftcm, quamnis infimae fottun^^non
clTeconrcm ncndum,ncc quemquam vcl omnium roi nimum et contcmptiftimum
clfeprouo- candum,fiquide,vc iu Mimis Publiusait; Jnimicu qftauis humiliM^i efi
metuere . Etenim.vt ait Piudarus Ifthm.4. rjtd /Aa,pvAfj(.iv€ov, Tpjv TihOt
AKpOV IKis-^OU . TavS^e yetp j^j<tol ri\of, XJfji KpioSOV AvS^pMV yHpOVCiV
lcr^pAKKiiTiKVef, KATAfjip^^ffi . .i. £fi tamen ineertitudo fortund vel
homt> num firenu\ pugnantium, denec ad fum- mum fincm perueniantihis enim
qualem^ cumqi vultfinem datfQrtkna:& melior/t interdum deterioribus
haminihus premun tur ac fupplantantur. Ccitc Magnus Ale Tandcr,quamquam
potentifllmus,dcitc- ritatcm Ptolema:i fufped:am habuit, Ar- rij turbulentiam,
et Pyrhonis nouarum reruni ftudium reformidabar,3Ui^or Ac- lianus fub fii»em
14.Var.hift. Huc etiam rec dit,quod vulgus paffim vfurpaf: Ca- uendum ab
ijs,quibus niliil eft.quod per- danc.Ab ijsenim citius iniuriam et dam- num
acceperis,quam ab alijs,quibus ali- quid eft in locuIis.Timent enim vt pluri-
miim aliqucm prouocare.nc quid vcl fa- K\9S vel fortunisdetrahatur. Homunculi
yero illi fortis infimze, fed doli^ et fraudc inftrudiflimi, improbi non miniis
quam fcarabaei, neq;minus putidi, neq; abie»5li minus,pcrtinacis ingeni j
malitia quadam, ciam nemini ferre prodcire queant, ma- gnistamen viris
faspenumero faccTunt ne gotium.Nam territant nigroie foua? vna improbi animi
noraj ohftrcpunt jftridorc (qui nemini non moleftus d^) f?rorc fuo commaculant
obuios quofq; circumuo- litaur,ha2renr,infidiantur,vt non paula/g tius fit cum
prajftantibiisaliquai^do viris fimultatcm fufcipere, quam hos laccftctc
turpiftimos fcarabaeos,quos pudeat ctiam vicifte ('quaecnim vidlori^e tam
pudendac moleftasquefpes? quod prxmium ? quis fims?J q uosque nec excutere
poflis, ciini snaii'- T V. NuUus^ parUHi hoffts. Dercrf- ptio in prohoru quorun
da tenu fortuni hominu Emblematar 711 . mazim^ veIis,ncqiiccoiiflivflari cum
iilis I, qiicas.nifidifcedas contaminatior.Peculia :4tmma nterautcm hic
notandum,quam fa?pemi iam no nimaquasq; maximum nocumentum ho ve poj- itibus
it\feraiit;ita vtredrifrira^ vetefidi-. y^^* catur ada^io 6';;^« n [AvictfTTrKnvct,
tn^t }/.vpfA»K/ ^oKo^.Ef mufca Iplenem hahet>^formica bilem.Y iA^^^wd PIu-
tarchiiillud Brafida: fortiflimi ducis La- cedxmoniorum mcmoratur, quem ciim
ficus lcgenrcm {brex momordilfct; O bo- nc Iupiter,inquit, nullum efttamminu-
tum animal.quod fui defendcndi, aut pc- riculum vitandi,ciim fir
opus,occ3fioncs . non perquirat.Huc etiam rcfpcxit P.Mi- musin fuis
rentcnti|s,vbi dicit: ca- fillmvnt44 habet vmbramfuam]. Nihil cnim ram minutum,
quod wmw poflitali- quid.Hiuc Icgimus in fragmcntis Varro nis,cuiu$ ctiam
Plimas IiS.S.c-i?. men- tionem facit;a cuniculis fufFoirum efleiu Hifpania
oppidum,a tal pis inTheflalia,^ ranis ciuitatem m Gallia pulfam, a locu- ftisin
Africa, cx Gyaro Cycladuni infula incolas \ niuiibas fugaros,in Itali^ Arwy- clas
a ferpetibusdeletas.SicSaporcs Rcx Pcrfarum ab obfidionc Nifibis vrbis, qua
nonnulli Anriochiam Mygdoni^e vocantj crabronum et culicum multitudine rc-
pulfuseft . Quod inopinatum auxiliura precibus lacobi Epircopi attributum eft •
Voluit autem Dcus non fulmincfed pcr exiguasbeftiolas (uam potentiam et prie-
fentiam in Ecclelia declararcj ficiit in Ae- gypto mufcas et ranas, aliaqj
infe6>a,non vrfos aut leones Pharaoni et ferwis eius olim immi(it,vt rcbus
vilidimis tyranni- ca fupctbia domaictur . Obnoxia infirmitas. EMBLEMA. Vy 4
PISCl. I AndreaeAIciati ^ 1 S CI C V LO S aurata raptt medto ^qmre f^rdas^ Ni
fagiant pauidA, fnmma martsj^ petant . Asl ihi fnnt mergis fulicisj^ voracthus
efca, Eheu^intuta manem vndique dehtltta^. COMMENTARI r. I T. ll Q A R D AB
pifciculi ab iafeqiicntcau- rata hi vaftomari cieuorancur.qiiibiis ctiain
dcfiiper mergus et fulica,aiic; pifci uoia;,vtrinq} aduola ues imminewc^prjC-
dam captatur*e . Fulicam velir^ nigiaiji' depiugi,vt iiicditionc Rouiliaiia habetur.
L i C B r de fontc et ongine nullus' commencatorum mentionem faciat.tame quid
(ibi velic Emblema fatis ex titulo fu pcrqiCOiilUc At ni^o iudiciodcfumptum
yidccurcx adagiavulgo s(\t2ilo»Pifces.met ^niparuHlos cofnedHnt. Nobis
Germanis, Die grojfe\fifeh frejfsn die Klemen.M.Vat- lo apud Nonium : ^^uipote
pl'44 vrgetypifces vffAbe minutos M.»gnt4 comejl, vt /lues enecat ^cci- ptter .
Dc pifcium mutualanieni loquitur>idq; toiquct in inrolerabilem potcn:;orum
in- fblintiAiTJ in ccnuis foitun^ hom::ies,quos bo.iis omnibusexuere
foicnt,mircieci fpo ]iare,ac dcglubcrc- Deiis elcg<inter,vr om
Dia.Pojybiushb.i j. Hiftor Nscfaciant, inqiiit.hoc mo:c tyrannico. fcd modicum
«liqucm dcdcconspr-^tcxtan-. prawnirrut, et confeftim impudentcrac ftrocircr
fic agiint, vt atrocitas ipforum vitxpifciwm «onformari pofIit:dc
quibusfrrtui,quod cum ciufdcm gencris fint, niniio tamen romas miiiorum
pcriitio maioram Cit ci- bus et vita. Scd huius Emblcmatis argu- fiientum
quodammodo cii Martiaiis hoc diflicho coauenit : Tfente timetur aperjdefendunt
cornu/t cer Hum : Imbelles dam-A quld nifi pr^da fumus? 111. HSClCVlPS fkrdm]
Sarda,quae et Sar Sard^Uf, dina » pifcis cxiguus cx peiamidum genc- rcdc quo
Plinius lib j i.cap. vlt. et lib.9. cap if.AriftotcIcs lib S.dc hiftor.animal.
cap.5.& i^.Grscci vocant Tpi-^^ietf. Ethxi funt,qna$ Hi(piwS(trdtn(U
vocant.autpa rura abij«di£Fcrunt Vcncfis Sardelle,\z\ ytcgoixbittottSardelloni
. Sun: cnim hi iilis multo miQorcspifciculi,qui iu copia ibidcm Vcnduntur .
Aiirxt;t\ Aurata,qua5 5c Of ata, Grxcij jiu^t^, y^vjoippvii Italis Orada^Y
ci\tt\sOraia.? i fcis cft marinus,optimi faporis,ab auii co loic dikftus, quem
aiunt omniumcimidiC* fimum, in mari.s reflcxu fub lict^ralium. aiborum
radicibus fefe occultare fplitvimH ibiq; froudium agitationc extcrricuiii fa-
cile capi, quadam velutdcdicionc. i^ar- tiai. ij. No?} omnis pretium laudemci'^
aur/fta me^, retu»', Szd-cHifolus erit eonchaZucrina eibus, • Nacuram hui'.'s
|ifc'S, ^i^e apud Ariftotc- lerrj iib/^idfcliiftot.ailiinal.cap. 15. IMiiiiu
lib 9.cap. I 'i.Sc lib._j 1 c et 11 .Macrob. Sacurn.j.cap. 1 f-Ab hoc:
pifcealiqui Ro- manorum cognomen acccpciunc, vtScr- gius O raca,quia
piiraiu.yiuariacorum iii ftiruic ' Mergis] Mergus,auif a mcigendo di-
<5la:cibum cnim m aqrtis captans fe affidue '^^^*' immergitrdequa P!in.!ib.i
1-cap.37.Ku- ius auis narura cft.vt fajoe mergcnsauraj figna colligat,
&pra5ni3ens re.-npeftatem futuratn, piopcre mcdio rcuoletcx *quo rc,
&2d littorum :iita cum clamorccon- tcndat,vt teftatur Virplius i.Georg.Pro
vit\:b\\im:Mergorum iKjfar. de inexpicbili inglnuic. Er,
Mefgu^sprtufvitahita.quas. de rc incrcdibili dixit OvM- 1 . dc Ponto, eleg./.
Nam prius incipient turtes vitare colubdt A77tra ferA,pecudes gramina,mergus
CUOf . Vulicis] Fnlica. fiuc fulix,auis marina, vel ftagncnfis, paulo
rupracolumbaj ma- gn!t«d:nem;de qua lib- 1 8.C.5 f. Piinius . Nomcn fupnpfit a
colore furiio,id cft,ni- gro . Clangore r»atutino,& cum luditin
littorcjtempeftatem prxfagit.Ciccro i.de Djumat.cx quodam pocra : Cana fulix
itide mfugiens e gurgitepotit Nunciat horribiles clamnns infiare pro^ cellas .
V T nullo no loco|ditiorcs,& qui funt ampliori TulitM, 11' Emblemata-). 713
Hmtum •nper tH ^atto. ampliori fortttna-, tnrum i^>pr.-CftHHim fc
rccipiuntrica mifciii et aliqiia partcinfir- mi^prajciptcsrinirtfaTtuiiiiitn
fun.tTt,qiia- ' cumqiie fugiaiu.cque Scylla, quod dici- turjii Charybdim
dccidunc; vc iitigatori- bus accidit ijSiqui nullis opibus, nullisq; amicis
fauitoribus adiuti^ a ludicead iudi ccm tcmcr^ fruftraqi proiiocanr,non mi-
norcmab vno quam abalio gra^iam ini- turi.Sic cnim dum cadcre caufTa timcnr,
indifpcndium nocenrius &grau!us vt plu rimum
veniunt,tamc:fiiarcdirccpteiit,& cx acquo bonoqucnon dolo vcf fraade ali
qua, de fua in intcgrum rcftitutione agi- tenc. Enimucr6,quodair Comicus,pau- pcr
dum mhil habct,quod offerat in iudi- cio,non folum iion contcmnitur,fed etia
aducrfus vcfitatcm opprimitur Confldc-' ra,qux{o te,uoftra ccmpora. Vbi vnquam
tot fueriint vllo in fxculo rribunalia . &; minor iiiftitia ? Vbi vnquam
tot fenato- resac magiftratus, et minor Rcipublicae cura ? Quaadoplures fucrunt
legcs, et cau(ie fiecerius tcrminatas ? Vbi tot iudi- ces,a: tot
3duocatorum,notariorumq; &; Harpviiriur. foreii/ium turma;,& minus
acccf ca caufapaupcris, pupilli ac vidua?, corun.q«iura miniis dcfenfa ? ' Dei
quando v i.quam Jites adcodamnof^ et im mortalesfuerc ? Litcscnini quasdam funt
mcnftruac, qua:dam annuas, qua?dam bi- ma,trima,quadrimadic vix bcne conditu
tac funt . Qua^dam non tanrum luftra- Jes,fcdctiam ixcularcs ru.it,ad
q^jasaufpi candasNcftorc adoIcfcciitCi *d uaicndas porro fencfccnicopus cft,
nifi ha;rcdibns mandaturus fis ^ Vnde lufti/lima cxorra fori vitupcratio.
Anacharfis Scytha fo- rum dcftinatun) cflTc locum, ait, ad fal- lenduni
inuiccm,acqucad dandasauari- tuemanus. Plucaichttsdicu, Ibrumcile y^pAV.impioru
reriorte. Sed quid dicp dc^iudicij" (9c t ribunali, ciim ncc in
abidfVi/fimisanguIis, &:officinis accepcus (ic is, qji manum acratan) non
habucrit f Ecccftibi hiftoriam.Pauper quidam i»igrcf p^ fus tonftrinam, ob
afnoiem Dci tonderi amorg orauit, quia nihil fibi cflct pecuniarum, jy^-
quooperam tonforis conducerec. Tonfor /-^ aricpta hebcti nouacula, tanra
inclcmcn- tia mifcrum radit, vt ad angulos tradus lacrymajcx oculis vbertim
manarinr, In- rerea canisin colinaaccrb^ vcrberatusma gno eiulatu inoftxcinam
profilijt . Qiio confpedo.paupcrccu parem fortis iniqui tatcm in animali
mifertus.cxclamauic: O cani5, quid ribi aducrfi ^cciJit?num et tu obamorcm Dci
rafuscs? Nihiloclemcii» tius cxcrptus fuitaliquandopauperculus ^//^ ^j^ quidam
inaula fui Praitoris, ctcnim cum aulicn male tr» famuhs hon a<iucrtentibus
vfq; inconcla ue Prastoris fuam caufam diwlurus irre- Batu4, pfi.nrccftatini a
quodam,calcc impa^flo dc ianua cijcitur : vbialij obuius fadiis, ab
codemdegradibus detiubatur. laccntem cxcipit ianiror, qui eum iion modo incle-
mcnccr domo ci^cir.fed et longiiis vcrbe- nbus pfofequicQr. Hic mifet lilemcmor
prouerbTi,auIi(i^Vifr'cfreiiiuirias jsccipcrc, et infuper gracias agerccoucrfus
ad aedcs inquir: Quam bcnc in hac doroo funt di- fpofita lingula,vbi oificia
iibidaratim fuc cedunt, Vi4cs itaq; paupercm vbiq; eilc contcmptui,& vbi
oratas cifugetit, mcr- gis et fulicis obijci-Ad Emblemailluftrau dum, mco
quidcm itrdicio, hucrcuocan- da crit hiftoria Hipperidis Qrardris, ca-
iuscxilium mifcrum Plutarch.in vita dc~ ccm Rhetorum dcfcribit • Sed tympana
concrcpantrobmiitcfca, mfirroiraiis pi*^ prixconfcius » 714 Andreae Altia^i Vel
pofl: mortem formidolofi EMBLEMA AET B R A mutefcent, corium^ fiUbit ouillum Si
confe6ia lupi tympana pelle fonent . Hanc membrana ouium fic exhorrefcity vt
hofiem Exanimis qnamnis non ferat exanimim . Sic cute detra&a Zifca^ ^ in
tympana verfusy Boemos potuit vincere Pontifces. COMMENTARIL I. DVo tympani^las
cu /tiisanant tym panis ; c]uorum vnusmagnum pul- rar,a!rcr veto niinus, fcd
cui alccramanii fiftulam iungit.morc Gallico. Ij Anteqjtam pr^fcns Emblcmaex
pliccmn«;,qiijedam funt a nobis piasliban- da,v t Epigr-mmatis ipfa -TrpoTet^is
aper- tior fit^cft eiiim (imilitudo perelegans • Mulrji re Mulcaquidcm
inmaicfUtc naturz iccoo- dita latcrc conccdcdum eft,quaB ingenioli ru ca et
follcrres homincs nondum fatis viden- homk tnr cxcufllfle.Q^iaproptcr Alcxander
A- Im ir. phrodifajus in Prxfat.Problcm. quxHio- gniti rcs ait c)uafdam
cilcpenitus inczplicabi- lcs,foli Deo cognitas, qui fcilicct carum
ciiftentjaeaudor fit-Ha: a Mcdicisoccui tx proprietatesappelIannir:dc quibuscu
P^^^*' mcniio fit iu fcholis Mcdicornm 8: Philo '^' • foph»- Erablemata. 71^
ibphorum^fcf^iui qnidatn &iocofi homi- Dcs vulgari rcommacej Poncemafiuorum
appellanr.Praue auc iioniiulli harum folu ciones quafcia proponuiiCciu^ nec
racioue, nec probabilicace nicuncur . Earumcnim cognitio cxccdit humani ingcmj
capcum . Q^iis.n.hatfienus vnqua abfq^ hslitacione veras et (blidas
rationcsafFerrc potuit.cur palea fuccino crahacur?Cur a folis cor/- loru
furculisbifidis,& noniccab alijsfru ticibus vcnaj auri argctiqj feraccs
dctegan tur/Cur fanguis ex uiterfcAi cadauercvcl mcbris inde abfciflis,
prxfente homicida^ ctiadiu poft pcrpetrata c^dcm fluat?qua uishocfatis
vcriiimiliccr poft Ariftocele, Galeotus.ncc non Hieronymus Maggius, et
Marfilius Ficinus prceftarc conati finc, quod cciam Bodinus nocauic. Quis.obfc-
cro, cxplicare potcrit, quarc tam fubico turbines et procellseoriantur
vcniorum, cumfcipfum dcfpcrabundus aliquisinfc» lici rcfti fufpenderic ? Qu^is
porro tcCtt perfcrutatus eft (licec loa». Baptifta Porca, et lulius Scaliger
erudicede hac redi- fputec) quare magnes ab vno laccre intcr- dum ferrum
atcrahat,ab alrero repellat ? vcriim (lallio illii)atur,auc fimo ccgacufi vires
fuas attrahendi vel rcpelledi ramdiu amiccac.doiisc vinoabluatur? fefeq;in lin
gulis aut verfus medJiem, auc vcrfus fc- pccncrioncm obuetcat ? Q^arc qui pri-
jnum magnctis vircutem crahecis fcrrum agnouerit et videtit, non potcft
nonillico inadrairatioiicm rapi,quod ipfe D.Augu- ftinus fibi vfu venifte
facetur, lib.i i.de Ci nitacc Dei,cap.4.«Sc Neqj fatiseft.fiali- qui harum
rerum arcanam quandam vim tam vulgo critamnobis obtrudant.Quo- modoenim
deliniencocculcam illam vim, de qua nihil prasccr nomen poffuntofteu-
derc?Appon re polTumus cxempla incon cordia vcl difcordia mulcorum animaliu,
vel cciam animancium, in quibus fentien- difacultas no cft:quibustamen (quialon
gum cfletj praetermiilis.atcingam tacum, quasadhuuc locuni proprie attinet,
qu^- qucaudores non poeaiccndi fcriptisman ^ daruut . Odium luporum et ouium
tam naturalc cft.vt (i lupina pelle tympanum ^f* conficiacur, oues fonum
exhorrefcant, ac fi lupuspropcgregem confiftetct. Sunc ctiam quiaffeuereuc,
harmoniam nullam vnquam coituram ex ouis lupique tenfis ad couceaiom
vifcciibus. Adi jciuut p r»- tcrca.fi lupina pellis in ouili pcndcat.oue*
pauore coatcrritas omnino paftum negli« gerc: vcq; lconina inficic aliorum
anima- hum pelles, ficouinam a lupinacxedi 5c confur»idicunt.Sic aquilae plumaj
colum biniscommift* casdeuorarc &commi« nuerccrcduntur. Plinius lib. lo. fcribit,
gallinam magnopere horrefccrc accipi- trcm,vtctiam fi voccm audieri: tantifper
dum incubat, oua vitientur . Quod fan^ fic vitcucc quadam inccrna et ncmini co-
gnica.Quarequirei ram abftrufac& inuo lutac rationem conecur rcddere, nrhil
cer* tc adfcrt,fcd vt Sifyphus vcrfans faxum, fudabit niccndo,r>eqj tamen
proficicthi- lum . Ait itaqi Alfiatas:Tympanum ex lupino corio confei^um fi
pulletur,aliud cxouillo corio adiaccns cxhorrefcit, vc propcmodum nullum
fonicum cdat, ta- metfi ouis membrana lupum mortuum non fentiat: Eodem modo
Zifcas iu tym- panum verfus,quibus in vicafucrac inbel loformidoIofus,poft
mortem eciam eifdc tcrrori fuit.Scd quid ad h(^c?aut vndeifte terror ipfifHma
terroris fublara caufH? Id quidem in opinione pofitum aemo nou videc • CMTEKA mutejcent
] Si cympanum II L fiac ex pcllelupina,& prope adfitaliud ^
pcllcouilla,conticcfcet hxc . Coriumcii filebit.] Corium propellea-
bufiuc,qu6ci pelli corium adiaceat. Membrana.] Superior pellis.Ha et char
taPergamcna dicitur,qu6d eius primum vlus PcrgamijEumene rcgnanre,cceperic.
Etenim cum Pcolemxus Philadclphusin- T>e ori^L figncm bibliochccam.in qua
ingens libro- ne chjtrt^ rum numerus,ad miliia ferme voluminu Fergame
feptingenrahaberctur, infticiverec,vc ait Paulus Orofius lib.^.cap. i j.Eumcnes
vc r6 (quem AElianus& Hicronymus Arta lum vocant, communi omnibui Pergamt
regibus tTomine.ficut AEgypti} rcgesom ncs Ptolemasi fuerunt indigetari^
ajmula- tiojie du6lus,aliam, qua eum fupcrare co nabatur,inftauraretreuenit,vc
Ptolcmafus. id refcifcens prohiberei>ne papyrus ex ret ritorio fuo
exporcareturjatq; vt liocmo- do faculcas pr^eciiaefiec Eumeni, charr> inde
confeda libros confcnbendi.Verum Eumenes id incelligei^s, Perganii alium
conficiendse charras modura inuenit . Ex- coriatis cnim animalibus, e iivembranis pelleproximis
charura {criptiofii aptani. 7i6 Andrex A. n4> .. quid Ti ^rit vel Boemwi .
fccir,qu2e Mtmbrana.a ta<flu mcmbroru animalium, vel quod coriuro aut pclJcm
Lacini mcmbranam dicAnit.fuic iiuncupa- ta-vti et Pctgamena, ab vrbcPcrgamo.m
qiia primum fiiit rcpcrta.celtc Vatrone.&r Plinio I1b.15.cap. 1 1. lofcphus
tamcn iib. II. Antiquit. ludaic-autlior cft, Elcaza- ruffi piincipcm
Sacerdotijm Bibliain fub- iiliirimis mcmbranis cbnfcripta cum le- ptuaginta
duobus intcrprctibusadProle- mxum Philadclphum mififle. Quod fi ita efl,
dicamus oportct, membranametiam antc Eumcncm rcpcrtam fuifTc quidcm, fed
Eumenciu magnam illius copiam pra: paraii curalTe, et pcr Afiam et Gra:ciam
dmulgaffc : ideoquceius authorem fuiflfc laudarum. Haec fere cx Pancirollo, dc
rc- bus memorab.Hcnricus Salmuth,clcgan tifHmus PanciroUi fchoIiaftcs,membrana:
ongnicm quoqucfacit temporibus Ptole- masi (Sc Eumenis priorem. Nam et Diph-
theram funr qui uiterpretentur pcllem ca pr2e,qu^ loucm la<5larit:in qua
crcditum crt anciquirus illum omnia (cribcrc, quae fieicnr. Vndcquasnec in
Hiftoricorum libris exrarent,nec in homiuum meraoria fcruarcntur, ea vclutcx
louis Diphihcra pctita diccbantur.Ncc dcfunt.qui fub pcl le vclleris aurci,quod
Argonauta:cx Col- chide aducxerunt, uuelligant Diphthc- ram,hoc c{l, librum
cxmcrabranis vetc- rum morcconfcdum,&arcanaciusartis, quam Chymiam
vocant,pandcntem,quo fcilicet auri conficiendi fcicntiacontineba tur; meiiroq;
eam mcmbranam appclla- tam fuiireauream»proptci cmoIumctum, <juod cxeaacquireb.irur.
Vide ctiam Hc- rodotum in Teupfichore, vbi lonas pclli- bus vfosobchartac
inopiam, fcribit. 'Exxntmu. quimuis ?\ Licct ouis cxa nimata non (entiat
exanimatum lupum . Sic cute detra^aZtfcfU. ] Zifca,vcl Zi-
fcas,duxbellico{iflimus, in Tcutoncs et Bocmon din fatis acri Marre
coufli(f^atus eft ltaq; Sigifmundus Imperator,ciicn vi derct Zifca: cundH ex
animi fentccia pro- fpcrc fuccedere,& inm illum cflc vnum, cxquores Bocmiae
pendereiit, clam fibi eum coiiciliare te.uauit. lile opimis con- ditionibusab
Imperatore oblatis annucns dum fe itineriaccinxifler, pefle ta<5}usex-
pirauir. Fernni ijlum,cum a^grotarer.ro- gatuni quoiowcmortuus vellct fepeliri,
*uflifl'e cadaucri f;io pellem adimi, carnes voluctibus ac fctis obicftari,cx
pellc tym- panum ficti.coquc ducc bclla gcri.indeq; arrcpturos fugam
hoflcs,quum primum cius tympanti*ouitum audircnt. Hisadie* cit Albcrtus
Crantzius, fccifl^Ainicos quod illeiuflcrat,& rcpcriflcquod pfomi ferat.
Hoc vnum praeclare aiuntabeofa* (flum,qu6d fedam Adamitarum delcuc- rit.Notum
efl,cum partibus Hufllitarua prorfus fauiflc; Praga: loca facra rcmpla-
qucdcleuifle,in Catholicos, potiflimum facerdotcs,crudclem Sc implacabilcm aai
mum gefliflc,idq; Catholicis,quod Aflui .Iudsis,fuifle.[niignjs bcllator,
quaquam c^cus.Intcr laudatifllmos Principcs,rciq; beilic? gloria illuftrcs
habcri potcrat, nifi quajdam flaguia laudcm obfcuraflent. Rctulit Acncas
Sylunis 5. Commcnt, Dc rcb.gcftis Alph6fl,& poft cum Cochlaeus libto
f.hiftotia: Huflxtarum . V T nonnulli ob virtutum fplcndorc, vcl etiam morum
facilitatcm, port mor- tcm fui memoriam acccptam poftcris et amabilcm
relinquunt ; fic alij morum fc- rocitatc, et inligni quadam crudclitatc,
quamquam pridem e^incfli fint,fui vnica memoria rcrrorcm animis incutiunt ; vt
apud Turcas ioannis Hunniadis ducisfor tiflimi fupcrftitem famam pcrmultum
formidabilcm extiriiTc, h^ftcriarum nio- numcntis proditum ; huiusenira uomcu
vfq; adeo tcrrificum fuiflc dicitur,vt nu- triccs ad fflcndum puerorum vagitum
Hunniadem adcfle flmuiarcnc.Sanc excm plum Zifc? Boemi mcmorabilc cft ac ftu-
pcndum,qui etiam pofl: mortcm fuos ho- ftcs infolito planc modo tcrrefaccre et
fu- gcirc potucrit. Fortafle ad hunciocum no inconcinnc refcrrc aufim
claniorem.Ha- ronis,apud Normanos in vfu pndem ha« bitum,intcrdidigcnuS;Cx eo
dudfi,qaod Haro dui Normanorum,tam tcrtificum fuis nomcncfle voluit, vt cius
ncminisac- clamatione abomni vi& inccpto ccflarc- tur.Scd nunc temporisea
nonabit impu- nc acclaniatio, fi temcrefiat. Scneca 5». Controiierf j.Ciim
Polyxenceflct abdu- fta,vt ad Achillis rumuium immolaretui Hecuba dixir: cniis
ipfe fepulti In genus hoc pugnat . Potcrat hocr6rci!tusc[fcScaurusauAor,
adiecit ramen, ^.^^tumuh ^Ufiq-Jenftmus hofiem^ Idc9> ly let pi morte, Temj
poff f} tem . loan. Sortr, noruf, Erabiemata. 7^7 Ideeft indcchmationib lib.4-
^.Ecapud Tragicum Seiiecam Tioade, conqucriciir Hecuba,qu6d poftuletur ad
niortem tu- mulo Acinllis imniolanda: Adhuc Achillesvmit in focnoi Vhrjgum :
Adhuc rebellat . De Achille mortuo loquicnr, fed qui ta- men adtiuc fpiraie
videatur vlcionein.Ad cummodum Ciceioia Miloniana queii- tur de curia inc^infa
Clodij bufto, quam culpam omnem conferc in Clodium,qua- fi poft mortem furentem
et bacchantem, vtciimin viuis elTetiExcitate, ercitatc, inquit, eum fi poreftis
ab infcris : frange- tis impetum viui, cuius vix fultinetis fu-
liasinfepuItifEt ilhider cadcm oratione; Quid vultu extimuiftis ? quonam modo
vosille viuus affecerat,qui mortuus ina- nicogiratione peiculfit? Nosetiam nunc
vcl poft fasculum non vnam rabiem Go- thicam et Vandalicam cxhorrefcimus, et
'z;rcti'oAg^/3/ct;'abomin3mur,qui fuo fune- fto tranficu Gallias deuaftarunt,
Hifpa- iiias fibidiu parerecoegerunt,&' Italicum ipfum folum impudentiftime
polfederiit, omniaqj incendi/s accineribus fgdiirmiis compleuerunt;im6 tetcrrimam
barbaric inuexerunt, adeo vt ipfa barbarorum vo- cabula nobis teirorem
incutiant. 5edpla- cet veceracum receiitibus.vtfefeofterunc, aggregare, et
quasm prmiis faciantadar- gumentihuius noniiucundam S^nKco^iv. Suetomus
TfanquilIus:Tibenj morte (in quitj italxtatuscft populus.vcad prirnii nunciiim
difcurrentes parsTiberiu in Ti- berimclamitaret: pars :erra marre deof- que
manes orarenr, ne morcuo fedem vl- lam nifiinter impios darenr,&c. Ciim fc-
natufcoiifultum adlum eftet.vt p^nadam natorum indccimum femper diem dilfer-
rctur,forteaccidit,vt quorundam fuppli cii dies is efTct, quo nunciatum de
Tibc- rio crat.Hos implorantcs hominum fide, <]uia abfente adhuc Caio, nemo
exftabat, qui adiri interpcllariq; polfet, cuftodes ne quid aducrfus
conftitucum facecent, ftrangulauerunt,abieceruntque m Gemo- nias.Creuitigitur
inuidiaiquafi ecia poft mortem tyranni fxuiiia permanente.Scri bitPIutarchus
problematis, cu n bellum cflc: interSamios et Pncnncnfes, inicio aamnis
quibufdam fe mediocnbus alFe- ciire,poft uifto comminb pra^lio Samios a
Piicuueulibijs occifos ; feptimo poftaniK) congreftbs cum Mile(iis,primos
quofqu« fimul vno certamineamififTe. Ergopoft hanc accepcam cruetam cladem
Priennen fesfijminaj per tenebras, quze circa quer- cum eranc, obtcftari acdeierareccepiire,
qu6d liberos,parenres, niariros, charilli- ma pignora eo loco amifilfent .
Hatftenus Plutarch.Nos hic de Lamiarum terricula Lamid* mcncis facile fileri
patimur, de quibus quod fit Dlodori Siculi iudicium,vide lib. ^ eius lo.Qu^o
refero,qua; dc Empufis cre didic antiquitas, dc qu.-bus Philoftratus lib- 4 dc
ApoIIonij vita, et elegantiftimc Philippus Camerarius Oper. fuccif. cap.
70.Strabo lib.i.putat cnTc fabuhm,& A- puleius vetularum terricamcntadicit,
Ci cuc quod dc Manduco prifci Romani, Mandnc» quod nomen terrificum
obic^flabant ad in RommQ- cutiendum metum,vt qucruli et ciulantes rum . pueri
co fpe£Vro cohiberentur.Nunc quo quein Lombardia opinio credulum mu*
liercularum genusadeo occupauic,vtetia ad viros quofdam pei tingat: vagari nimi-
rum fpectrum nodu rnum, in varias for- mas fe tranfmutans^eiulatus edens, et fe
inaquas prtecipitans, quod fua lingua /* Orco vocant. Quidquid fic, conftac
cerce i^Qrco olim ethniciscordatioribus,pra:cepcisque i^ombar^ philofophicis
(blidioribus imbutis,firmi- ^orum . ter perfuafum fuUfe, virisbonis et forti-
bus huiufmodi fpedra et fimulacra no- ifiurna non facileapparuilTc ; fedpueiis,
mulieiculis.vecordibusatqj segrotis, qui propter animiimbecillitaiem
aftiduafor- midineexagitantur, ij enim putant vide- re per haliucinationis
fpcciem phantafma ta,ad quas rapiuntur inani et phantaftico attradu.quse reuera
non vident, qusequc eciam nufquam funt-Sed ad rcm.M.Tul- lius in Lselio : Dc
imperio m Italia decer- tatum eft cum Pyrrho et Annibale:ab al- tero prcpter probitatem
eius non nimis alienos animoshabemusralterum propter crudeliratem femper hasc
ciuitasodcnt . Qu^odammodo huc facit, quod Tulluis idem querirur de ftarua
Verris ereda !;i curia,qu3e a ciuibus fine gcmitu afpici no poflet. Vide
ai^ion.i- et 4 in Vecrem.Ad laudationcm piincipis vidons peiciuec hoc Lucani hb
p. pfincepsfacitomne timendnrn Vicior.et innuUa.non credittir effe carina, Et
Polybfus lib.4-pinic>pt!m inanfifciu- diuem taucum pofieinfub4ii.os,vc u6
pi^ fenies 7i5 Andrea: A. fcntes modo, Ccd etiam maximo Hifpara- fosrpario
quofdam fuiamoris et beneuo- lennaj igniculos hominum pecloribusim-
raittercaiqj relinqucre foleat . QjDur- I^omenip tius lib- T.Noraen
AIexanciri& fama (ma fumi7iter ximuminbello vtiq; momentum j in fu- dum
for- gam conueitit.M.item Cicero j.Verrina: nttUnhi' Cum tui nominis terror in
aunbus, ani- le. misqj armatorum verfaietur-Hocad vi- tupcracionem Verris,cuius
odioliim paf- ilm nomen exfecratur : necminiisquam P.omani pofteri.quos naufea
capiebat,fic- ubi audirenrvfurpari nomen Heliogabali auc Bartiani etiam
mortuorum, quimc^ moriam fui fcediflimam reliquiflent po- fteris.Contra
Vopi/cus in Probo: Tetcdit iter per Thracias,atqueomncs Gctulicos populos.fama
rerum territos, &antiqua nominis potentia prefTos. Hsc obitcr,& fortafleadnaufeam
vfq; lufta vindida . EMBLEMA T\V M refidet Cyclops finuofi in faucibm antrU •^^
Hdc fecum tener^s conctnit inter ouesx Pafcite vos herbas ^ focijs ego pafcar
AchiuUy Poftremum^ Vtin vifcera noftra ferent . Audijt h£c IthacuSi Cyclopa^
lumine cajfum Rcddidit . Bn pcena^s vt funs auCior habet . COM- Emblemata-).COMMENTARIL
II. Myphe- tit4,i hiflo Vlyjps tusab V- lylfe Poly SED ET intcr fua pecora in
vafto an- tro Polyphemus, immanis g.gas,vnu ociilum in fronre habens, claua
arroatus, cuL VlyfTesexinfidijs trabe acuminatao- cuIumcfFodit. V L Y s s £ s,
Ttoia iam excifa» cum domum repeceret,vi ventorum inSicilia puirus,ad Polyphemi
fedes appulit. Hic Gigas fuit vnoculus, ingentismagnitudi» nis,fefitate
implacabili, qui hofpites fole- retcnecare, eorumque carnibus procibo
vefci.Vlynesitaq; reli<5tis focijscum na- »i in portu.ipfe duodecim
comitatus an- trum Polyphemi fubit . Q^ui vbi veiiit e paftu,faxum quod duo et
viginti quadri- iugi currusattollere nequirenr, appofuit oftio Aduenas deinde
interrogat,qui fwt, vndej&quo. Quibusciim refpondiflet VlyflTes, Cydops
duos e focijs arripuir, foloqj tanquam catnlos ijiifit,deuorauit- que,abijtq;
dormitum,quem VJyffes per infidias interfecij[Iet,/i ianua porui[fet ape- iiri
alijs quam CycJopis viribus . Mane anteqiiam paftum iret Cyclops.duos fimi
liter confumpfir, abijtqj occlufa ianua . Tum VJylles excascandi Cyclopis cepit
confiJium.Reuerfus Polyphemus, nodlu demore duos coenat . Cux Vlyffes quafi
fubblandiens pocuium vini (vcrem enim vini Maronij generofi fecum e naui attu-
lcrat) porrexit,petijtq; ab eo aliquod ho- fpitale
donum.lllcexhau'^opoculoaliud pofcit,itemqi tertium,rogauirq; VJyfse, qui
vocaretur . IJJe dixit,fibi nomen c/Te Vtin . Percundanti deinde VJyfli quod-
iiam munusfibi daturus effet, refpoudic Cyclops : htiv iyco7rC(j.ctTov
tS^ofxcti . id ^^'.Vtin egofosiremum deuorabo S^d. vini naturse nefcius aJto
fomno eft oppre/Tiis, fui penicHS immemor. Ibi tum VJyfles et fociioleagiiuim
truncum prasuflum ma- gna vi Cyclopisoculo, qucm vnicum iii fronte
habcbar,inreruerunt, vnde acricer iJIe J.-efus, efFoflo oculo confternatuselt:
qui vulncrisaccrbirate vocem c^pir atrol- lere.vt alios CycJopas infojiro
rugiru ex- citarer. Hi forisad oflium. ftantcs quaere- bant.quis cum
percuJTiflet:ciim illc fub- mde repctcrec, ^7if,^Ttf, (qu» vox Nul- lum,vel
Nemincm fonatj riferunt, cumq; vcJut furcntcm reJiqucrunt.Sic enim lo- quitm
apud Euripidem; Chorus refpondet: kK etp J^f/V irJ^Uet. Deinde ijlud : ovTts
fj.i Tv^Koi ^kiipctfov. yo a.c'H ManeCycJops oflio anni femiaperto per-
tentabatcxcuntes oues. ied Vlyflesitadi- fpofuerat negotiuo, vt tres atietes
vehe- rent vnum hominem fubtus,ipfe vero in- gentem arietem fubijt,cxtremusqj
omniu exiit, et ita morti efi fubduflus . Totum hoc fufius apud Homer.Odyflea
^.Ouid. 1 4. Metam . Virgil. 3 . Aeneid • Com para fe- ftiuum Luciani dialogum
KVK^KeoTrof 'jo^eiS'oJVo$ . Cicer. j. Tufc. Fufiflim^ quoqj hanc hiftoriam
narrat Ifacius Tzc- tzesin Lycophronem,quam ne huc tra- ducam,me prolixitas
reuocat . BVMreftdet Cyclops] Cyclopes Hefio- dus in Theogonia ideo vocatos
ait, quod vnum tantum ocuium circularcm in fron tehabercnt,«fcTo T^^xy^cA^ c^,
Intcr hos Polyphemus viribus corporisjformje que magnitudine longc pra^flabat.
Hunc etiam Polyphcmum Galatheam nympha amantcm feftiuc defcribic Ouid. lib. ij.
Mctamorph. De Cyclopibus vide Virgi- lium 3.AEneid.Philofl:ratum in)Iconibus,
in.Cyclcps, Alciatum lib. 9-cap. ii-Pa- rerg.NataJ.Comit. Jib.^.MyrhoIog. Tria
vcro Cyclopnm genera agnofcunc Gr^ci, vnum eorum,qui Myccnas m^nibus com
munierunt:altcrum eorum, qui cum Po- lyphemomcmorantur; terrios intelligunc
Dcos.C0el.Rhodigin.lib.14.cap.i8. Sinuoft in faucibn^ antrij fpelunce tor tuofas Sic
Virgilius dixic 6. AEneid. Vefiibulum ante ipfum primisq- in fati- cibt^ Orci .
£t hic notter iii Emblemate primo: fnunf ef;iucibu4 angun, Achiuu.]
Achuii;«;:^£t7o/,Gr^ci:& no- nunquam pro quolibec popujo ciuili . Horarius
: §luicquid delirant Reges, pleSiuntur chiui . Catull in Argonaur» Nam fimul ac
fejfis dcderit fors copiam Achiuis . Foflremumq-y Vtin,&c.] OuTtVet fe po-
Aremo voratiuum belle pr;edixerat, et ■^'Tivet, III. Cyclopes vnde di' cii,
Tria Cy^ clopum genera . Achitii « 72.0 Andreae A. Cajfus Ih mine . \iTivct, id
cft, nemlnem, voraint : imo ab co,qui qiianqiiam ciTet tfT/f, a iquiseiat,-
Suppliciu exoculatus elt Tameii fupplicium ditfer fiijfi-rre, re diiitiLis.
grauiffimum habirum : et Ita- gri%ue, imi puniri L-eius,beneficii loco elt, vc
in hjllona Machabxorum lib. i'Cap.6. Noii parui, iiiquam,beneficii loco
habicum, vc quis priorinterficerctur:exemplumeft a- puJ Corn.Tacitum i.hiftor»
vbi Othonis favfta crudclia perceiifet.-Titus Vinius,ii> quicai hoc tantLim
maiori fratri pt^laius crt,vcpnor occideretu r.Idem etiam hodie obfcruatur in
fiippliciis i teis fumendis, iiam qui lcuiori digni cenfcntur p?na,fem per ad
fupplicium primi ducuntur. Vidc fldagiuin, Cyclopus donum . AHiiijt
h&clthKCu^] Vlyfles.qui tzx C- rat Ithacas infulie, vt alibi didlum •
Lumine cajfum.] Cascum . Virgil. a. Aencid. Nunc cajjum lumine lugent • Idem ;
KuUum cu viUis cename d» ^there Cdjjis. et Lucretius : Nunc potus efi cerni
quod atjjum lumine fertur . Aufouius Parentalib. Saiicit^ extincfo corpore
caffn^eras . Sic enim poetce intcrduni vfurpant lumi- ne calfum,&luce
carcntem,promortuo; vc et lumina iucemqj relinquere. Vir- gil.in^. magts
inceptumperagat, iucemq^y re- linquat . Carullus : Nobu cumfcmel otcidit breuts
luit . Lucrctius : Luminafic etiam Solts bonu^ Ancti n- liquit . En poena^ vt
fuu^ aucior hahet]yvcoiA)], Kcc veid lex efi iuliior vlU §luam nectsartijices
arteperire fua i Fraudem in fuum audoiem retorqueri dignum eflJ.penulr.C de
legat. Ouidius: Difcat in aucforem poena redire fuum . Alludit autem ad
alia,qu^ mox confulto adferemus . M o N E M V R hic, nc quis fibi per* Malo';na
^"^^^^^ fceleftus, quantutnuis imnuiiis, le euenit. V^^ tcmerarius, fe non
tandem ycr- nas daturnm ci.qiiem aliquando l^fit, et fic prKmia fuis fjcftis
digna, ctiam prsetcr cx^ c<5!atioijeir. acccptuimn ; iiaud enim Lucem re
lini^uere . benc fucccdunt fa(fliimproba,fed vtqiiis lemenccm fecciit, ica
&nictetj &cucnic,c nialo nialcjvt inprouerbijs cft. Vcracft itaqj
Hefiodi fententia, quum ait inope- rcjcui titulus eft ifydi^ iip(,{pou . 01
d.'jTU KctKO. TiV^ civij^, aA.A(!i> KetKel TZU)^OV . Ipfum fe lAdit,
alium^^quil&dere qu&rit . Lt,quod pioucrbiofertur,;cct;oi TcT .
^isMvyavTt KAK/^ij . Malum confilium * ^^^''H- confultori pefftmum, £t,Ruinam
fibi fa- r, bricat^alijs quifabiicat. De hac re habe- fi^^^Hib
inusinnumeracxempla,qua: non tantum ^^^^11*^ • olira,fed noftro tempore
accideranr.No- tabile eft illud dc Baiazetc L capto a Te-^i^M» miro
Scytha,qui vuigo Tamcrlanes
dicitur. Is cnim
ab hoc intcrrogatus,fi in
ciu$ potcftaccra vcnilfet,quid
fadurus fui(Ier> fcrocitcr
rcfpondirrEquidem rc,fi fortLi-
na propitiameam in poteftatcm veniflcs, feircaconchifum caueamecum hinc indc
circumduccrcm . Qu_o Tcmir audito, mox e ferio caueam parari iuftit,& incam
carccris loco Baiazetem inclufit, doncc contumeliarum impatiens caput adillam
iliidercr, et iudignabundusanimam effla- rct,ficutIatiLis in Annalibus Tuicicis
re- fcrtut : Propiota tangam . Scribit Rob» Gaguinus lib.^ cap. 8. Hift. Franc.de qui-
buldam captis a Carolo VI. Gallorum cattttti Rcgeinarcequadam Selandia;, hoc
mo- j^^selat do: Captiuis aliquot quum niortem Ca- rolus renuttciet, mori
malueiuntiquorii vnus,rametfi languinis gradu alios cowtin geret,eos tame fupplicio
afficere.fi faluus euaderet,le obtulit. Iraqj immanis carni- fex
coucaptiuosconfanguineosqj necauic. Dctcftarusaurem Rex hominis ijnpieta-
tcm,pari eum posna plctli iubet . Corn. Tacitus 6.Annal. vbidcmultis ob amici.
jj^/^, tiam initamcum Seiano periclitantibus, capti iufteqi damnatis; quc
Ixtius acceptum, lua exempla in confultores recidifle : Se- iieca Epift pj.
Ideoq; cLim multis fucrCic inali (loquitur de Alcxandro, Cn. Pom- peio, C.
Mario)pcltifcram iiii vim, qua plcnsq; nocueiant,ipfi quoque fentiunt.
Claudian. ^uam bene diS^ofitum ierrt4 > vt dignt44 iniqui Cor/filij fruHm
primts Ak^oribtt^ iniiet . Chori verba iunt apud Luripidem de Ly cointerfedoab
Hercuk.- TtX- Emblemata. 72 £ Talionem perfoluens fufiine, dans pacnam . «,. oh
patrata jcelera.StA properantimihi oc- ciirricilliid Vi(floris Aurelij in
Viteilio : ' Huius tempore Vefpadanus.aitjin Orien- tc principatum arripuit.a
cuiusmilitibus certamine fub muris vrbis fuperatus, h paIatio>quo fc
abdidcrar, Vitellius,vindis a tergo manibus produdus circumduci- tur ad
fpedaculum vulgi : ac nc homo impudcns,iii cxrremis falrcm, maloram',
quasgcfTerac, ruborc faciem demitteret, fubiedo in mentum gladio, feminudus,
mulris coeno,fimo,& cartcris turpioribus diclu purgamcnris vulrum cius inceffen-
tibus pcr fcalas Gemonias trahitur, vbi Sabinum Vefpafianifratrcm nccaripermi-
ferar,numcrofIs idibus coufoffus inrerijt. Hasc Vidor. Manet itaqj vcriffimum
id, quod olim prolatum fuit ab oraculo : O/cfc T* ivnp ep^H,ToloV TlhOfduTOV
tKetVH. ^lualia qutiqi facit itali6 fints manet ipsU. Amipti- vix aurem puto
cxcmplum adduci pof- ius ^egti fe^quod huic meditationi magis coueniat,
SiciliA, quam Maioris Amirari magni Gu/iclmi Siciliae regis . Is enim dum
libidine impc- randi, iicctexhumili generc efTctortus, varia confllia
intcrficiendi Regis tradat, tandem a Matthaso Bonello nobiliffiroo iuuene, et
fuo gcnero defignato interfc- dluseft. Quam hiftoriam prsecasterisme- moiabilem
lat^ et eleganter defcribic Hu go Falcandi deSiciIia;caIamitat Jib.6.<ap.
5.ad quem ftudiodim ledlorem remitto . Id ipfum confirmat AeHus Lampridius, Tbi
de infidijs Antonuii Heliogabali con- tra Alexandrum Casfaremjqni pofteaSe-
uerus fuit appellatuSjita fcribit : Sed nihil agunt improbi contra innoccntcs :
nam nulla vi quis adduci potuit, vt tantura facinus impleret, ctim in ipfum
magis conuerfa fint i€la,qu^ parabataliis,abhil- que fit
intetfe£lus,quibusalios appcrebat. Verumciim haec meditatio magnam co-
gnationcm cum Emblemate fequentiha- beat, ca, quae hic decfie videntu r, ex
illo ftudiofiis Ie(5lor peterc poterit. Scd huius fuyan- Embiematisareumetum
fpecialius mcos ^f, ' torqueri porerit <r«^a/5d/:!fr tyrannos, et '
Rcipubl.pcftes infcftiflimas, qui diuina ?^^' tandcm ira vicali luminc
priuantur.velad exitium mortegrauius, autinfamiam et maximam capitis
diminutione prazcipitcs ruunr^cu intercaquibus potiffimu terrori
fuerant,rideantur et conuicijs profcindau _ tur.Meminit,fed aliorfum, Brod?us
Mi- fcellan.i.c.j.hoc tandc obitcr.Seruius ad ^.AEucid. alio torfic fabula
dccxoculato CycIopcCycIops, inquitjvir fuit fapien- Cyclops tiflimus,& ob
hoc oculu in capitehabuif- ^5^;.. fe dicitur,id eft,iuxta cerebrum,quia pru .
dentia plus vidcbat. Vctiim Vlyifes eum prudcnriafuperauitj&oblioc
fingitureCi cxcsBcafie. Cyclops exc&catm* adagium eft cyclops fcitiflimum
de potcntia inagna,quas ducis g^^^^^. prudentia,quam cfle animas oculura, ho-
n^ftiflima quadani metaphora Platojdixit, cxuta, et (vt fic loquar ) exoculata
fit . Prouerbi j origoab hiftorica demanauit fi- dc : ctenim pofteaquam vcneno
intcrijt Magnus Alcxander, ficut Plutarchi do- «flifllmi teftantur monumenta,
dixic De- madcs orator, fiuc is Leofthenes fuerit, copias illius bellandi
artibus et ftrenuira- tclonge prajcipuas Cyclopi excascatovi- dcri
confimiles.quoniam roborc periciaqi prasceJIcrent, fed duce, qui clcdiflimum
cxercitum rit€ dudaret.forentexorbat^. Non percurram Grsecorum fcholiaftum
allegorica placita, fed Heraclidis Pontici dumiaxat explicationem ad Homericam
Odyfl^eam: qui ait, Cyclopcm nominari afFedum rarionc priuantem: KvKhce^^covs
ij.et^ffjt oTovi hoyi7iJ.QCf Ctt^- Z z lufta yzz Andreae A. lufta vltio . E M B
L E M A CLXXIIL X^A?T ABAT volucres captum pede coruus in aurat^ ^ Scorpton,
audaci pTdmia parta guU ^ A(l tlle tnfufo fenfim per membra venenoy Eaptorem m
Stygias corr?pulit vltor aq^uas*. O rlfu res digna: alijs qui fata parabat,
Ipfe perit, propr^s fuccubutt^^ dolis COMMENTARI LORVV » in ramo arboiis rpHens
roftro fcorpiii -n tenecqm Oriiftisar^ mis fnis j nenjp* caucia aculeata,
hoftem, luura ftrii,& vcDeno iiifuro }.,erimit .. 1 T. 5IMILE ei> apiui
Aeroptijr» dcCor Co- nm ' iio cibxiir: q la^r ran:e, et fcrpejiremin a-
J^Xj><f-f^ ' ff^^o dormienrem corripicnte, a quo le- thifenim fpiculum
leiuiens, iudam in fe yliioaem auiflaaiculi viiiifiii^iiiejifit.Cai!- iren
ipfiim petifum eft ex GrafCo ArchiV^ lib i Grscoiiim Epigram.tit. ^^S^tKm,
vo>fj.uv, tnxUi t) (TKOp^Trlov Ik yttnrtu^l BopovTA Kcpct^. »■ tv
fJ.4p4^< eo^^cnv ' oS^' di^etVTOf sV* Emblemata^ III. yx • iv. iCHVH TKV^COV
AVTOf i^ZKTO (XOpQV . Scorpius e terrd prorepferatjd^ vidente Coruo y qui cuelo
vi^itat tn liquido ; Cortipuit vifum yfu^itq-^fed hic vt hu- mum ales
Contigtrat, telo moxferitatq\ necat, 'Eccetibi .quodinhunc aua injfidiofa pa^
rabat, ^ Indefibi acciutt ipf<^ necem mifera, Aliqiiando confpicuo in
archere nig rior fc vibrans, ScorpiCi k. terra vidit exilienrc conius. Qucm
correpturus irruit : at ille [fcor- pius] cius qui irruifletad folum Non
tardusmultLim aculeata pedem percuffit fagitta, Ec vita eum priuauit . Eccc
quantum [quifq>]feceritinalium, Exillo mifer ipfeaccepit necem • G^endam
con^icuo fe coruui in Athert vibrans, Scorpion intuittt^ ^ui volitabat humo
efi, §uem dum correptnm tenuit, percujjlt in- trmem "Raptoris corui culpis
acuta pedem . Atq'i neci dedit hunc. In quemquamqui facityecce i llli tantundem
debitafata luet * RAPTABAT velucres &c. ] Coruus dum pr^edam
inacrequ2Eritat,& fcorpio- ncm pede arreptum tenet, vtiilum deuo-
raret.Virgil.^. AEneid. .iuupy}t<rr,nJufr^fA dtuerbcrat auras, Scorpion]
Scorpio,vel Scorpius dicitur £tTo tS" (TKCpTrt^HV Tov lov. ob ^argendo
venenum:Ve\ i-etpd to <7Ketiai ep^^i^eiv. id tft,<» ferpendo finisJre.Dc
quo agit Plinius lib.ii^cap.ij.Celfus lib.^.cap.z/.A fcor pionc Cunt ad^gia
tScorpitis fub omni la^ pide. SCiScorpionpro perca. PrAmia parta guU. ] Vide
adagium, Corum ferpentem. qiiod tcrquetur in ho- minem ob edacitatcm
periclitantem : ve- luti Diogenes Cynicus comefo polypo crudo perijt . Jnfufo
fenftm] inie<^lo aculco venefico. Raptorem in Stygim] ccruiwn ad mor- tem
adegic . Styx palus eft apud inferos, fjc didlaetxo 7« (FTtyHv.odio^habere. V«l
«To T^ rjytp^^a trtfiitia . Virgil.6. A E- neid. ffygia.m^'. paludem, Tyij
cuimiurare timenty^ fMere numen . De ea vide cap.i.lib. 5. Mytholog. Nar.
Comicis. TibuIIus lib. i.eleg. i o. CerbertiSy^ StygiA nauita puppts aqua.
Proprijs fuccubuitq-^ dolts] qui inftdias alteri ftruxerat,ipfedolo penicApud
pa- rjcmiographum Hebra:um Proucrb. 16"» Qu,ifodit foueam, iucidit in earn
: et qui lapidem vibrar.ad euni_reuer:ernr. Cice- ro z.TufcuI.ex Poeta
quoclam:Qui akc- ri exitium parat, eiim fcire oportet, fibi paratam peftem,
vtparticipct parem . C o R vv s quidemmalus eft,at fcor- pius nocentior, qui
eum arcuata Sc vene- natacaudainterimit : idem quod accidit ijs,qui rc flagitio
parra, fuodemiim ma- gno maIodi(cunt,maIe parta malc difpe- rire.Et fcre
fit,vt,quod vulgo dici foler, captoresipfi capiantur, raptoresq; ab 3- li)s
eciam vicilfim coirepti dtcidant et il- Jaqueentur : vt cum gladiator incidit
in homicidam,fur in Iatronem,Iufor in alea torem,faI(arius in veneficum,
fcenerator inaudlionarium aut transfugam,callidus in verfipeIlem,impoftor in
planum ; vno verbo, malus in peiorem . Quo fpcctanc adagia, Cornix fcorpium.
&, Suo ipfitisla- queo captus.ScCorutn ferpentem.icyCapra. gladium.SccSic
fsepe fteite Ouidio z . de Remedio) Parua necatmorfu ipaciofum viperatau- Yum :
A cane non magno f&pe tenetur aper . Rcfpcxichuc Salluft.in fragment.
hiftor. Praua incepta confultoiibus funt noise. lucretius lib.y. drcumretit
enim vt^^atq^ iniuria quAqi Atq-) vnde exorta efl, ad eum plerumque reuerttt .
Ouid. i.de arte : Tallite fallentes ; ex fHagnapkrte profanu Sunt genm: in
laqueos quos pofuere ca- dant, Confcntiuntipfic facr5Bliterx,Sapien.i i.
PerquiB quis peccat, pcr h^c et torque- tur.Sed ad hiftorias conuertamur.Hero-
diadis filia cum DToannis caput petijlTet ab Herode.faltationis prxmium, vt
legi- turMarci 6.ea ipfa p^uia punitafuit:nam cum ei aliquando eflet
traijciendus flu- uins.qui tcmporc brumali glacie conftri- <Slus
congelatusqjerat, mox rupta glacie capite tcnus demeiTa eft,& iuferioribus
Z z 2. corporis IV» Captorci fApe ipfi capiUtuy, rodiadis mors . Andreae A.
Keflorlj . pandari. Oedipi . Sufetij. Clytem- neJlrA . Mefnora- bile fatu^
RomanA veneficd. corporis partibus Talrare coepit in vndis, ica vccapiita
cninco non ferro, fed crii- ftis glaciei refcvfliim fic Niccphorns lib.
i.cap.io Casrar Baroniiis Tom.i. Annal. Ecclef. Neftoriiis blafphemias impuden-
tifTimas in Chriftum euomuit, ideo eius lingua ftatim vt mortuus eft a
verraibus fuic confumpta . Pandarus per Imguam traicctus eft teio,quiaiufiurandum
viola- uit. Apud Sophoclem Laij tetra libido in femine Oedipohorribiliter pumta
eft: il- le ewim amagna matre terra abforpcus eft>quod matrem vitiauerat.
Metius Suf- fetius diftrat^lus fuicin duas partes, quia collufit cum duabuspartibus,
Albanis et Romanis.T. Liuiuslib. i. Clycemneftra ab Orefte,quod ipfamaritnm
fuum occi- dit,patrem Orertis.interemptaeft . Fuere, qui fcmet eodem ijlo
pugione, quo Casfa- rera violaueiant.interemcrunt.Suetonius in Cxfare. Quod de
C^efare memoriae traditum eft.hoc etiam de Gordiano Coc dus cueniftc
fcribit.Nam omncs quicun - q ue ill um gladio appetiueru t,q ui nouem
fuiftedicutitur,poft;cainteremptis Philip- picis fuamanu, iuisqj gladiis,&
iifdem, quibus illum percufferant, interijflfe di- cuntur . lul.CapicoIin. in
Gordianis tri- busfubfincm . Fuitauccm is Gordianus vlcimus ex Imperatoribus
Gotdianis, et fraude Philippi prasfecfti Prajcorii, Arabis humili
genercoriundijinterfedus. Eiuf- dem argumenti habemus pr?terea infigne
cxcmplumapud Liuium Iib.8. dc vcnefi- cis Romanis, cuiusquoquc Valcr. Max.
merainit lib.i.cap. 16. qua»cum venena praeparaifent, quibus multi /imilibus
raor bis cxtinguerentur,nequc compertum cf- fct, vndeifta vcnirent j tandem
ancilla lei ■veritatem detexit,muJicbri fcilicec fraudc ciuicatem premi,
matronasque ea venena coquerc. Negantibus autem hoc matro- nis,&; ca
mcdicamenta falubriaeflc conten dlc^ntibus, sas bibcrc iftas deco^tioiies funt.
gueui fui machinA ferijt* iufl&.Haud abnnentibUs ilUs^ibcrc, cpo- to
mcdicamento (iiamet ipf*e fraude om« nesinterierantjideoque extcmplo reliquae
comprchenfas, ex quibus 170. damnata! funt.Huc referri poteft (vc tandem finia)
Pcrillus, arnfcx tauri Phalaridis, de quo Perilltts Ouidius : £f Phalartstauro
violenti membrct Perilli Torruityinfelix imbuit autor opHS . Eodem modo
contigit cuidam Arnutio Arnutm Paterculo, qui jeneum equuleum ad cx- I^atercu-.
cruciandos hommes excogitarat. Mcmo- • randum quoq; eft illud,(vt ad recentiora
deueniamusj quod Robertus Gaguinus lib.io.cap.i^.Hiftor.Francor.liceris man
dauit. Per eos dies, inquit, anno falutis ^^an Mt M.1 1 1. machina in-
gens,quam bombardam dicunt, Tnroni conflata,&iude Parifium ve(H:a,trifte
fui fpedaculum prsebuit.Ad D. Antonij por- tam extra muros, cum inftru£la
&com- pofita prorfus a peritis cius operis efTct, dum, pila ferrea pondcrc
quingentarum librarum in cauum machins deuoluicur» ignem excutic, quod pila
ipfa repcntc d^ pulfa,machinasin primisaudorera,mox- que quatuordecim ibi
aftantes viros, ita diftipauit, vt pcr aerem membra prouc- da a2gre
inucniri& colligi potucrint.Lo- giLisquoq; euolans pila,aucupem auibus
infidias poiientcm opprefllt . Alij prastc- rea fcx violcntia fpiritus et
fulphurisfoe- tore grauem valetudinem incurrcrunt . loannes Mauguius,qui
machinam confla- ueracfruftatim per agrum rcccptusapud S.Medericiim
fepultuseft. Hascillc.Sed id ipfum ^mblemavideo latiflime porri- giad
techi\aram,fiaudumqi machinato- res, qui tandcm fuam Ncmefin fentiunt, et vt
fcmcntem fecerint, ica et metcnt ^ Multahuc comportari poflTunt cx Plu- tarcho
de his, qui tarde a numinc piv» niuntur . Parem. Emblemafar 725^ Parem
delinquentis 6c fuaforis cul pam efTo^ EMBLEMA. PRAECONEM lituo perfldntem clafsica vilirix CapttMum
in tetro carcere turha tenet . Slueis ille excufat^ quod nec fit Urenum armtSy Vllius
aut fduo Uferit enfe latus • Huic illi : Ss^^ ^Pfi magis timidifsime peccas 1
^i clangore alios aris in arma cies . COMMENTARII. E s Hiio tubicinem, tuba _
jrnata et decentihabitu inftru <^uni,detinent,quem videntur dcexercitu
abftra(2:um cautifTime duccre . \ \, E X Aefopi apologojde tubieinc in bcl-
Tubicein Jo captcqui fe infontem pr^dicabatjquod UUo sd- nullum occidiflet,fcd
ueq; in qucmquam gladiujTj diftrinxiffet, qui mox audiuit': * ^^'^ S^VVttfJLiVOi
/TroKi^Hv, TaV 'TTAVrttf 'TTpO^ * y.ct)^v iyeipeif, Sed ideo magis tH^imo^
riendum eft» qui cmn pugnandifis expers, alios omnts adpugnam concitai, Etenim
(quod aiunc lureconfnlti) Quiagunt, et Agentes ^ i Hwi tteonfen- A. tientespA t/miHtur. I ( i. rrAcones. quid
fit CUJpCH qiiianTeDfLim ptxheiUy pari fupplicioaffi- ciHdifuncr&facisipfe
facic,quipcralium facit . j^r^^CONEM] tubicinetn. Praicones dicuntur a
prxcinendo,quafi pr^ecanes, quod aiue canant, et annuncient qiiid fa- ciendam
fic Suntenim prxcones proprie ij, qui infTu magiftracus publice aliquid
denunciant, qui audionem faciebant,& qui audientiam in ^heirris uidiccbanc
. Ec quia pubiic^e iltaj dcnuMCiaciones plerun- que ficbanc pr^emifio tuba:
fono,hinc prse co pro cubiciue vfurpatur : nam et duces milicaces roandaca fua
per tubicines de- nunciaut . Lituo] Lituusfvt Feftus ait)appel]a- tus e'l,quod
licis fit tcftis.Eft eiiim genus buccin^E incuru2e, quo quicecinerit dici- tur
Liricen.EHuius : lude loci lituus fonitus effundit dcutos . Charifius hb. i-
Lituumgenus tuba» mi- notis fuificdixit. Acronadodam i.Ho- raMj: Lituusincuruus
fuit» fonumq; ha- bnit acutiijVt tubagrauem: Lituusequi- lum fuit, peditum ruba
. Interim tuba et Jituusnou raro confunduntur. Ouidius j.Faftor. lam lituui
pugn &fignct daturus erat . Lucanus de belio cnixlvla, litui Hrepunt.
Ammian.MarceII.3 i lib.Cumqjarmaex Jatere omni concuterentur,& tela Iituos-
que Bellona Iu«fluofos inflarer. Eft etiam lituusjbaculus ille, quo ad
augurandum prifci vfi fuerunr . J^erjlantem clajftca] Clafticum cancn- tcm,
cxcitantcm bellatores ad pugnam . Clajpcum canere>e(\ fignum darcquomi-
Jites pugnare incipiant : cui oppomtur, Canerereceptui.\ugi\. adfinem 1. Geor-
gic- Kecdum etiam audierant in Jlari c iajjtca. Hafc communiscft opinio, fed
quidalij fentiant vidcamus Clafticum nullius fuic •rdinis miJitiim, fed folius
Imperatoris i atqueco duncaxat prajfcntc clafiicumca- iiebacur.fuitqj infigne
imperii, vt Modc- ftinus,& Vegecius Iib.2, cap. iz tradide- rnnt . Hinc a Propertio lib.5. elcg.i.iio- minarur
Pra^toriura . Nil tibifitrauco pr&toria chjjlca cornu Tlare^. Liuius iib.
17. Cla/ncocanebatur, cum concio aduocabacur ab Imperacore; vel «xtrcmo
fupplicio in aliquem aiiimaduer tebatur, Sed alijs quoquc dc caiifis claf-
ficum canebatur . Luuus lib.i. Ptiwia hi- ceclafticofignu profedionis dedit.
autemfueritclaliicum, haud didu pro- riafrc" cliuecft. Seruius ad ilia
verba Virgilij auidftt 7' Aeu^ d.Clajficaiamq;fonat. c\siiVic\im " ' * et
tubam flexilem, et fonum ipfum, qui ruba emicticur,fignificare dicit. Prifcian.
lib.j.de ii.verf.AEneid.ciafticum tubam cfte dicit ', et quod ea vrerentur
ciaftes e« quicum,claflicum appellatum . Vidctur confentireSueconius in
luliocap ji.Ra- ptaab vnotuba.profiiuitad flumenj&in- genti fpiricu
claflicum exorfus perteniit ad alteram ripam . Varro lib.^.de lingua Latiua,
claflicum cornu fuifle fignificarc videcur.I fidorus quoqj lib.iS.ciaifica di-
citefle cornua,quaj con^ocadi caufa erat facfla, et a calando clalfica
appellata.Sed forre verifimile eft,apud Imperarorem omnes fimul
tubicines,cornidines, Ii tici- nes, caecerosque certo quodam fonoccci- n:fle,
idq; appellatum clafllcub . Poly- biusenim Iib.14 fcribit, Rornaliorii fuif- fe
confuecudinemj vtcoena? tcmpore cun- di tubicines ac buccinatores fimul ante
pr*etoiium canerenr, quod fignum erat, vt nodurnaj vigiiias fuis Ipjcis
difponctcn tur.Dio lib.47. fcribit,fubii'tiitium certa- minis tubicines inorbe
coftitutos certnm moduiationisgenus cecinrffe.^^uo milites monebantur, vtinordine
ftareut, armaq; cxpedirent. Et hocaliquis forfan clafli- cum pofsit
interpretarii quod quidem proxime ad communem opinioiiem ac- cedit . ViBrix
turba] Vidlrices copix . §luet6ille excufat] apud qu©s vi^florcs excufatfefe
prarco i!le caprus. ^lupd necfit firenuu^s armts]rnroKiiJLt'
xoV,rpc«Ti;}/<?V.quod nec fit bellator, ncc quemquam manu interfecerit . g«m
ipfe magu pecca^] eo grauior tua culpa, cjuialiosadbellum conciras. Fni-
Jtralegis auxilium impIorar,qui in legcm committit.l.auxiiium,78.infine,fF.dcmi-
uorib. Clangore Ans]x\\hx {oviMw.. IVletony- mia in di<n:ione,«em,pro,tubaJ
. Virgilius AEneid. Mre ciere viros,Marteq;accendere cantu. EmBLEMA ineos
corquecur potif- IV. fimum,qui oracione& coiifiiio Principcs BeUorum ad
fufcipiendabclla iuflammant,cum ipfi fHafms . pugnam Emblemataj. 72.7 pugnam
<Jetre»J^;ent, nec vlli fefe pcriculo patri? autPrincipis nominecommittanc :
quibus quidem certe nullus probabilis cffc potcft confilii tam nefarii
prxteitus, cum ipfi reuera fint nocentiores,maius(^; dctrimentumeminus lingua
cseterisadfe- rant^cjuam qui comjnusgladijs dccertat. Siquidcm homo perniciofus
fufcitat li- tes,& peruerfus feparat principes, vt ha- beturapud Hebraium
paroEmiaften,Pro- ucrb. it^.NulIa enim forre ir reperet Mar- tis violentia,niu
antccederct eiufdem co- mittendi perfuafio Vel de iis intelligitur, qui
cruorequidem rnainis non tingunt, at nihilominus parricidii faciendi confi- lium
fuggerunt . Occurrit iilud Demo- fthenis dc patrecuiufdam facerdotis,quc Loem
Be Brauroniam appellat . Is, ciim alterum jnojihe- quifpiam occideret,
impcllcbat et horta- nis . batur ad id facinus.Palam crat homincm mortuum ne
digito quidem ab co tadu • fedab occifore duncaxat; i^a vulgoiudi- cabatur;Hon
tencricaedis.Scd Arcopagita- rum aiiud iudicium fuit, qui cenfuerunt cum,qui
fuadcndo iuuilTet,eodcm obftri- d:um fcelerc. Nam conftat hominesau- daciores
ficri adhortatione.nec folum ma- nu, fed etiam voce et proclamatione op6 et
auxilium ferri Itaqj ille damnatus, et inexilium pnlfuseft. Ariftot-i. Rher.ar-
gunie-um citat,qno vfus cft orator Leo- danv:s rKiuerfus Calliftratu.-dicebat
cnim cum.cjui confilium dediftec,magis in cul- pa eife,quam qui fcelus commifi(fer:qiiia
fcclus admiftlmi none(Iet,iii(i eiusauitor et confultor aliquis extitifTec .
Crceronis «xemplum vnum profeiam exorationcin Pifonem.-Quiduiceifuit inter
Catili.iam, &eum.cui tu fenatus audoritatem,falu- tem ciuiratis,totam
Remp.prouincias pr? miovendidifti ? Q^as enim L.Catilinam Conantem conful
prohibui, ea Pub- CIo- iium facicntem confules adiuuecunt Vo- luitille fenatum
interficere, vos 1'uftuli- ftisrleges incendere, vos abrogaftis : inte- rire
patriam,vos adiuuiftis . Q^iid eft vo- bis Coff.geftum fine armis.'incenderc
illa coniuratorum manus voluit, vrbem: vos ciusdomum, propter quem vrbs incenfa
non eft . Ac uc illi quidenl, fi habui(fent veftri fimilem confulem > de
vrbis iuccn- dio cogitalfent.Huc facit M. Qiuntilian. declamationei^o.
Sarisoftenditipfa pce- na,inquit, cum tencri, qui idcm commi- ferit, quod fi
occidiflct . Neqjenim gra* uius quicquam aduerfus eum, qui fua manu
interfecerit . conftituerc potuit lc- gum Iator,qMam aduerfus eum,qui cau- fam
prafftitiffet. Ergo& {Imilitudine poc* nasetiam crimen par cxigerc
debetis.H^c ille. Ca:tcrum cum hoc noftro Emblc- mate magis conuenit quod
Leodamas, dc quo proxim^,dicebat,eum inmaioic cuf- pac(fe,quifacinuscommifeiit
quam qut confilium dederit;confiIiura enim nullius e.'tmomenii, nifi fitqui
ilhid fcquatur. Et interitus caiHam, non intcritum fpe- dari oportcre,diiit in
Miloniana difertus orator. VlDianus eciam, vtcftinl.ii. de iniuriis : Non folum
is iniuriarum tene- tur.qui fecit iniuriam,hoceft,qui percuf- fit,vcriim ille
quoq; continctur,qui dolo j^^aui fa fecit, vel qui curauit vtcui mala pugr.o
^it^^t aiii percurcretur. Eodem lecidit 1 i j. ad 1. fyjj,^f Corncl.dc
ficariis, vbiidem Vlpianusait, ly^inyi^ Nihil interefte, occidat quis, an
caufam f^netHr» mortis prasbeat . Ad hanc quoq; renten- tiammulta a!ia iuris
pronunciata perti- nenr.In l.Mela, fF.ad I. Aquil. Ferens au- xilium facit
delidi participe. Imo, quod invetcre mimo: Bis peccat, qui peccanti auxilium
accommodat . Et qui occafio* nem damni dat,damnum dedifte viderur, J.qui
occidic,§.pen.cod.tic.ad l.Aquil. Et qui pcralium facit, per fe ipfum facere
vidctur,I.ita tamen, Deadm. tut.C qui pcr alium,de regul.in 6. Sed vnius tamen
fadum alios in periculum trahetc non debec, l.illicitus,§. ficut, de off.
prasfid. Mulcaquoq; Dodoresm c. j. deofficio deleg.& in c.nocura,i.q.i et
l.fi quis fer uo, defurc. Imo confenrienies grauius delinquere &puniri,quam
ipfosagentes, habetur plane in c.qui aliorum, z^.q.j. et in c.qui confentit, i
i.q. 5. Q^nnidem euagelica etiam lege edicitur;Non folum (inquit Apoftolusad
Roman.i.j quima- la faciunt digni funtmoite, fedetiamqui confentiunt
facientibus. OlFert fefe locus elegans Hieronymi epiftola ad Celatiam:
Malitiam,cdiuni,atq; iiiuidiam (que vel raaxiraa, vel folafunc noc^ndi femina)
a fe propcllat anima Chriftiiina:neque ma- nu tantiim aut lingua, fsd corde
quoquc cnftodiat innocentiam: ncc opere modo, fed voto etiam nocerefoimider .
Qiian- lura enim ad pcccari rationem attiiiet.noa cuit&
quinoceredifpofuit.Scd ne videar Z z 4 fal 8 Andre£B A. fikcm in alicnas meffei
longiiis immitte- moKendo re,vnaaut altera noftrorum autoritatc
Laudaty&hortatu comprot^at aSiafuo. totam rera concluHam . Aiidi ergoPlau-
Laelii demiim Ciceroniani fenilis eft fen* tinam mu(am:^J«i monet,qua/t adiuuat.
tentia: Improbis posna ftatuenda eft : ncc ^^^, Lucaiium .• minorvcr6iis,qui
fecutieruntalterum, 77/y./-;>7«/x i^Hos tn^uinat, &quat, quam iis, qui
ipfi fuerint impietatisdu- Ouidium j.Trift.cJeg.15.. ces . AtnuncCAVE CANEM.
g«i monet vt facias^quod iam facis, iHe Alius peccat, alius pleditur . EMBLEMA
AR R 1 P IT vt lapidem catulu^, morfu^ fatigat% Nec fercuffort mutua damna
faclt . Sic plerique finunt veros elabier hojies ^ JE/ qnos nulla grauat mscia^
dente fcfunt^ Emblemata. 72^ COMMENTARIl. I. II- Tons £m hlematis. Cur cants
Upidem mijjum morde^it* 111. Taeert QVIDAM lapidibus canem pztxit, et citaco
curfu aufugir, arcanis non inlequitur proiicientem, fed in iapidem proiedum
mordicus fceuit . F o N s Emblematis e Pacuuio habc- tiir,(icuti a Marcello
Noniocitatur: Na canisquandoeft percufla lapide,non tam illumappetit,qui fe
icit. quamillum ip- fam lapidem, quo ea ipfa ida eft, pctic . Compatatio eadem eft apud
Platonem dc Repub. 5. (vt citaturab Ariftotelelib. 5. Rhetor.adTiieoded.cap.4.j
quo locoin cosagit,qui fa:uiunc in humanacadauera: Tcfcr Tuv K'jvm you 7o7(
A/do/f oh av ^Aj; flw^/ yjthiTTetiv^crt TK ^AKKOVTOi i^itd-W- 'Toy.evcu .
Nondifterrc dicit cos acani- bus,qui faeuiunt in iad:os Iapides;eum ve- t6,qui
ieceiit,praeteimirtunt. Plinius lib. i^.cap. 5". Minus hoc Cmquit)
miretur, qui cogitec lapidem a canc morfum vfq> in prouerbium difcordiae
vcniffe.Sed hoc ad aliud fpc^ftat. Vide adagium, Cmufc-' uiens in lapidem.SCy
Vrftis cum adfityve- Siigia quArts. &L^Cum laruts lu^fari. Qiia vcro de
caufa lapidem milfum canes mor dere foleat.tres caufas reddit Plutarchus in
libello Decaii/is natur.Primacft,qu6d canis, cum raiioue vti nequcat (id enim
foli homini datum eft) id quod ante ocu- losminaciter veifatur, immicum putar,
deq; eo fumere vltionem parat.Secunda, eum lapis per terrara curfttat, feram
pu- tatefle canis, quam prius capcreconatur, deindc fpe fruftratus hominem
rurfuspe tic . Tcrtia,cumid,quod ab hominemif- fum eft, 8c hominem ipfum
asqualiter o- dio habeatjid quod proximius cft prius iiip fcvftatur . ARRIFIT
vt lapidem cautltis] vt ca« nis corripit lapidem proicdum Sccmifsu.
Morfuq;fatigat] motdet. Mutua dctmna jacit] neq; pat pari re-
fert,fcilicetillatam iniu riam. F^rerf dam^ num, in hoc figiiificatu noneft
Latinis v- ficatum ( vcrba reddo San(5bij ) fed^dare damnum.Nam faccre
damnum,eft iadn- xam facercEgo (Ic reponendum cxiftimo Tcrficulum :
NtfpercuJJorimutua damnaparett . Hasc quidem Sandius j fed contra hunc
latiswlid^ inuehiti^j; Minos,hifcc Qiniii- no verbis:Rcprchenditurhic Alciatus
in- epta? Latinitatis a quodam, qui fe fuo iu- dicio ptododo vcnditat,qu6d,
damnum facere yVion dicamus. Sed Jmperitusnug3' tor nonlegerat hunc M.TuUi /
locuni 5. aft.in Verrem: Quid fi docebo, iudices, eos,quiquadraginta millia
modium luoi. faciunt,damnum faduros fuiflfe.fi tua ini- quitasfic,vtcx cohortc
Recuperatores nonintercedeVent? Sed Minois amariilen- tianon tanti eft,vt a
vera Saridij fentcntia difcedamus: etcnim Ciceronis audoritas allata
pafliue,non a^fliueintelligendaeft, fiquidem Cicctonifacere damnum,c{i pe-
riclitari, damnum et incommodum ex rc aliquaaccipefe,iaduram facere . Patetex
codem Cicerone de claris Orat.Damnum cnim illius immaturointeriru rcs Roma-
na:,Latin^q; literajfeccrunt . Et Piautus Captiu.ait : JEi? etiam, vhiprofeSfb
dainntim pr&Slat facercyquam lucrum Veros hoiles] Ipfifllmos aduerfinos,a
quibus oitacft iniuria. Noxia,.] Noxia de maleficio dicitur . ^^^-^i^^ Noxarn
dixercaniiqui quod nocet; et eft ^ox^l^ detrimentum,cuIpa,poena. Lege ipfum-
mct Alciatum Commentario in tit. De vei: bor.& ret.fij^nific I. ijy.quem
locum et nos fupraciEauimusad Emblema 15 i.cu- ius litulus, Remedia in arduo^
mala iru pYono ejje^. Dente petunt. ] Iniurijs vel conuicijs profcindunt ; quod
vnum iniuftitise non paruum facinus, quiarniquura eft aliquq
alienoodiopraEgrauari,aic Imperatot lu- ftinianus in I. Si quisfuo, §. iegis
autem^ Cd-Mnoffic. ceftam. Et Calliftratusl.16, fF.dc poenis;Crifuen,veI poeiia
paterjia nul lam maculam fifjo iDfligcre puteft, nam vnufquifque ex fuoadmiflb
forii fubijcK tur, nec alieni criminis fiKceflbr confti- tuicur. PLERI Qjr B
fnnt,qui CL\m no pof- fint ijs noxam inferre, a quibus fela?fbs i^ putaut.vt
acceptam iniuriam vlciicancur, p^^^^ vel
pueros, vel famulos, vel etiam,fi fier i ^j^^^^y^ poflit,fuorum aduerfaricrum
aniicosad- ^ir.hi^ onunturjJmporeuti quidem &c miquo co- * natu. Qui mos
perinde eft ac pueruloria ^ qui fubita ijaciiiidia pcrculfi,virgas ada*
mnt,quibms plcxi fujat. Eiurmodi funt j qui 730 Andrcae A. quicaiifas
adiiuiantcsjvel per feomnino ad ageudum ineptas proefTicientibus im- peritc
vfurpat.vt Mede^ nutrtx,dum cul pam confcrret iii trabes abiegiias c ne^ iTiore
Pclioauedas.quibus Argonauis fi- ellet, in qua Medea cum lafone aufu- gilFet.
Sed vtad nodrosmores fermonem conucitam.omnibusuiconfefToeft, quot quaiitaq;
infortunia in dies nobis impcn- <<cant,& niterdura grauiter
vrgeant;quo- lum caunTam inconlulto reijcimus ineos fortade, qui nullo modo
funt in caufla . CLim potiiis errores et lapfus noftrosagno fcere, et pia
finceraq» fjLirctvoia. totcon- tradlas vitiorum fordeselueredeberemus, iiec vr
canes inlapidem fxuientcs, incufa- re iuftillimam fupremi et incorrupti iu-
dicis Dei animaduerfionem. Id fi placct ad ira: iniuftitiam conuertere, vnu
etiam Se • necam audiemusitadifputatem i.Deira: lam vero fiafTedusira: damnaq;
vclisin- Infignes tueri, nulla peftis Inimano generi pluris SenecA lo ftetit.
Etdeinde:Id non eft ira, fcdquafi ci' ira.-ficut puerorum,qui fi ceciderunt,ter-
ram vcrberari volunt, et faepc nefciunt quidem cui irafcatur,fed tantiim
irafcun tur fine cauffa, et fine iniutia, non tamen finealiquainiurizB fpecie,
nec fine aliqua pcen?cupiditate.Deluduntur itaque imi- tatJonepIag;»rum, et
fimulatis deprecan- tium lacrymis placantur, &falfa vltione faHusdolof
tollitur. Idem Scneca eodem lib.c. 1 6. iram oftcndit ita impotentem ef- fe,vt
f?pe infefta patrono, reum damnet : &fi veritas oculis
appareat,inquit,tamen errorem tuetur, et in male coeptis hone- ftior illi
videtur pertinacia quam p^niten- tia. Apponit excmplum in Pifone quo- Vtfontsin
jgj^ ^ cum iratus duci eum iufTiflet, ttisliti(t . comn^eaiu fine commilitone
redie- rat,quafi interfecifTetquem 110 exKlbebatJ roganti tempus aliquod ad conquiredum»
non dedit. Damnatusextra vallum dedu- £tus eft,& iam cernicem porri^cbat,
cum fubito ille commilito apparuit, qui occi- fus videbatur . Tuncccnturio
fupplicio pra;pofitus, conderc gladium fpiculatorc iubetjdamnatum ad Pi(onem
rcducit,red- diturus Pjfoniinnocentiam.*nam militifor tuna reddiderat.
Ingenticoncurfu dedu- cuntur, complexi alieralterum cum ma- gno caftrorum
gaudiooommilitoncs.Con lcendit tribunal furens Pi{o,ac iubet duci vrrunque, et
eum milirem ^qui nonocci- dit,& eum, qui nonpcrierat . Quid hoc indignius ?
Quia vnus innocens apparuc- ratjduo peribant.Pifoadiecit et tertium . Na«i
illum centurionem, quidamnatuni reduxit,duciiubet;conftituti funtincode loco
peritiiri tresob vnius innoccntiam . Quod fi ad vindidam publicam id proten
dere licear, audiamus Arcadij et Honorii refcriprum,ex l.ii.C.depoenis^Sancimus
ibie(fe poenam,vbi et noxiaeft . Propin- quos,nocos, familiares procul a calumnia
lubmouemus, quos reos fceleris focietas nonfacit. Necenim focieras vel amicitia
nefarium crimcn admitrunt. Peccataigi- tur fuos teneanc auc^ores : nec vlteniis
progrediatur metus.quam reperiatur de- haam . Adiicere placet ilhid Seneciu dc
ira lib.2.cap.24. Nihil eft iniquius,quam aliquem paterni odii harredem
fieri.Cice- road M.Brutum:Eft acerbum parentum fcelera filiorum
poenislui.Laaanrius non minus grauiterlib.6.cap. r«. Qui referre iniuriam
nititur, eum ipfnm, a quolxfus eft.geftit imitari:ita qui malum imitatur, bonus
elTe nulJo pado poteft . Infani
Emblemata-). 731 Infani gladius • EMBLEMA CET 1 G E R 1 medius Bahat gregis
enfifer Aiax ? *^ Cade fuHm credens Cdidere Tantalidas . HoHia fic iawquam fu
fuccedariea fosnas Pro Laertiade -, pro cauea^ dabat . Hefcit obefe fuis furor
hoftthus : errat ab i^U', Confil^^ impos in fna damna ruit . COMMENTARII..Aificts
infani/i, Ax fiiribiindiis et armatiis flri- (flogladio in gregcm porconim ir-
ruic,quoriimaIii interfedti padim proftra ti iacenr,alij pedibus falutem
quaerunr . AiAx grauitertulinic fertur, Vlyf- fem libiiniquoGraecorum iudicio
ptaela- tum in fucceflTionc amorum Achillis.ad- co vcpras dolore in infaniam
verfus/it. Itaqj diftriilogladio ingregem porcorii inllluir,exiftimaiis fefe G
rajcoriim copias caedere. Tum duos quofda maximos fues h trabe fufpenfos
flagris cecidic, arbirrans hosefle Agamemnonem atque VlynTem: (^iorum alteri vt
iudici.alteri vt vidori poti(IimLimeratirat\i^. His igiturfuibus ita fufpenfis
plurimocum rifu infultauir, addensconuicia,qna?cunque fuggercbac fplendida
bilis. Poftquam autem refipiiif- fet f Andreje AIciaE fet partim piidore,
partim mctii fibi mor- tem conrciiiit . Rxc fere cx prouerbio, Aiacti ri/u^ .
Eft hac de re piilcherrima Sophoclis TragaBdia>qujeinrcribitur &iAf
fjLetTtyo^opo^. i!Acminn etiam Piiidarus Ncm. j.Hocatius i.Serm.Sat.3. {^uy
Aiax heros ab Achille fe- cundns ^Htyefcitytoties feruatis cUru4 Atridts?
Cdudeat vt popultts PriaffUtPriamm^ humato, per quem tot iuuenes patrio caruere
fe- pulchro ? Mille ouium infanUs\morti dedit,incl^tum VlyJJem, Xr Menelaum vna
mecum fe occidere cla- mans . Etpaulo poft : InfaYiut quid etiam Aiax Tccit, CH
flrauit ferro pecusl abjimuit vim Vxore ^gnatOt mala multaprecatus -4- tridis .
J<!on ille aut Teucrum» aut ipfum violauit VlyJJem . Et deinceps : Aiax
immeritos duocciditj defpit,agnos. Hiftoriam de Aiace peteex Ouidio,Iib. 15*
Metamorph. ad quam allufit Plautusiii Captiuis, cLim quendam iufauum vellet
"vocare^dicens : Armenta abfunt-jAiacem,hunc cumvi- des.ipfum vtdes . III,
SETIGERI gregtsjm medium gregem porcorum infiliir.SophocIeSjHoratius jo- co
citato,& aliijarieies,non fues dicut ver beralle Aiacem . Enfifcr Aiax]
bellator.Supra Emblem. i68.vocar fcuttferum Aiacem, hic enfife- fww^abefFeda
mortis vltrone2B,quaj con- fccuta eft . CAde fuum.'] Porcotum intcrnecioue .
Tantaltdas.] Graccos, qui a Tautalo Aci Ta Tantalida: divfli funt: eoriim enim
pleriqj ^ Tantalo louisex Plota Nympha filio tra xerunt originem . lupiter
Tantalum ge- nuiL:Tantalus fijium Pclopem habuit:Pe- lops pater Atrei ; Atreus
Agamemnonis . Iraq; lupiter fuic Agamemnonis abauus . Idepitheton vfurpat
opportune Ouidins oiatione Aiacis, quaherosille ViyfTis or- tum genus a Tatalo,
tamquam probrum obijcit . HoBia fic taquam fus fuccedanea, &c.'] Sucs erauc
tamquam vidtimac^quae poenas luebant pto Graecis iudicibiis &VIyj[fe » ^gjg^^,
Succedaneaautcm hoftiaolim diccbatur, fjg^ quac ^ecundo loco fiebat . Si cnim
primis f^^^^ hoftijs litatum non fuiiTc putaflent facri- ficij, alia: hoftia:
poft primas edudra» c?de- bantur dus,quaj prioribus iam c^fis lueo di piacuh
cauffa fubdebantur. GcII.Iib.4. c*6. fuccidaneas, non fucecdaneas cffe di-
cendum air,ob vocabuli compofitionem- Pro Laertiade] pro VlyflTcLaertis filia*
9ro caueacjj] Cauea, polyfcmum cft • Hic ludicum confeifum intclligc^ Eftau-
tem Mctonymia, pro iudice Agamcmno- nc. Caueaalias pioprie fignificat locum
CautA fub terra vacuum et obfcurumj& quia in (^^id, huiufmodi lociseffe
cofueuccuntferaruro cubilia.caueam etiam pro ferarum recepta culo vfurpamus.
Item pro fcpto illo, in q^ioauiculas tenemus. Significat pr^tcrea cauea areani in
medio theatri,c qua po- pulus hidos fpe^aartf folebat.PIautus Am- phitr.
Conquifitores fingula infuhfellia Eant per totam caueam . Virgilius j.AEneid.
Hic totum caueA confefjum ingentt4^et orA Prima patrum magrns Salius clamoribus
implet . VbiSeruius:Per caueam picbem fignificat: nam caueaconrefluseft populi
. Ciceroin Laslio: Qiiiclaniorcs tota cauea nuper in hofpitis &amici mei
Pacuuij fuerunt 110- ua fabula.&c. Nefcit obejfe fut£]yveafj.il. Iracundus
et Turiejs mcnte captusnon ijs,quosodioprofequi- affeSius- tur,fed fibi
nocet:non,inquam, eos, quos maxirac vcllecaflicit iniuria, (ed feipfum
I?dir,& interdum enecar.Furiofi nulla vo- luntas. I.furiofi, ff.de re
iudic. cLiaienim illeabfentis habeatur loco, 1-furiofus, dc reg. iur- fi forre
qiiem impetierit aut oc- cideric, abibicirapune } faris enim fuiorc ipfo
punitur furiofus.l. Diuus,fF.de offic» pr?fid-I.infans,ad I. CorneI.de
ficar-l.pen. in fin. ad 1. Pomp. de parricid. Quare fi Principi maiedixerit,
poenas non fubijcie- tur.Ec id quidem iionomnino praster re, nequis fortafle
puret nos aburi otio . Vi- denrurenira parum fan^e mentisefle, qui cura
fuciofis, aut mente captis, fi nocuc- rint,fummo iuie agendum putent. Excu-
fatenim mentisdeliquium, vt quod fita dormicanccvel puero fepccnni, vel quin-
quciini,in quem ciim dolus non cadere pof I Erablemata_> '» 733 Loetis ex
Cornelio Celfo. (c vMeatiinncc p?na etiam caJerc debct . \lpumpi> Turor]
Furor, mentis cazcitas defiuitur a M.Tuilio 4.Tufcul.ea cH^ctvIct Gras- cis. In
paradoxoconira Clodium, cxagi- tatur is animi morbus, quo docetoinnes Itultos
farcre,id eft, casco mentisimpetu in omni fcelere verfariiquje perturbatio fse
pe a nimia ira proficifcitulr.Cornelius Ccl fus de remedicalib. j.cap. i
S.inter infa- nijE genera illud longe maximum ponit,& Jongiflimum, t^uod
vitam ipfam nonim- pediar, idq; robufti corporis efTc confuc- lcat.Huius
fpecies duasrnam quidam ima ginibus,non mentefalhintur, qualem in- fanientem
Aiacem vel Oreftem fabula^fe- runf.-quidam animodcfipiunt,&c.Dema- ni^e et
infanias generibus praster Mcdicos vide Phasdoncm PIatonis,& ct'3ro^.l'
cfc.Xc- nophontis . Errat ah iBu] iccndopeccat, crror idu committitur, non
aduertit quem fcriat. Confdijqueimpos ] qui deftituitur fano confilio . r In
fua damna rUit^ fibi ipfi malum ar- ceirujfefcqi impctit . 5eneca Hercule fu-
lence ; in fe femper armatmfuror . Ibidem \,quodque hahet propriumfuroY In fe
ipfefmit, ' H o c Emblcmaie arguitur tcmcra- tiusfuietum hominum impctus,
quinon aducrfarijs,fed fibi maxim^ nocenr,qu6d irae prascipiti omnia
committant,omnem- que viam rationi prascludantrvndc fit,vt,, q^uod ait
Horatius, Vis confilij expers mote ruatfua. Isenim furentis animi afFe(5lus
fichomi- nisanimuni e fua fede dimouet et extur- bat,vt non fecus atqueCirce
altera homi- nem in belluam ferocifiimam iransfor- mctrquo fit,qui talem
hofpitem excipiat>. nonaliter faciat,ac quifcfe vna cum ipfis jedibusincendio
perdatreoqi deterioreft, cjuod ita tumultujcaligine, fumoq; cun-. «ftaintus errore mentis
compleat, vt nec cernerc intcgrum fit, nec cosaudire, qui v©Iunt opitulari . Id
quidem ob oculos pofuit Homcrus Iliad /S. et Gdyfl^.ct. fub perfona Achillis,
cuiusiram facit impla- cabilcm:& Aiacis,de quo hic fcrmo. In ter niorales
Philofophos,qui alfeaionesani. fnx defcripferunt, funt Sencca et Plutar-
chus,qui Ytriqj videntur deinduftria rc- IV. InfaniA poena in eu lapfa, vnde ma
nauit . IrA ejfe- Sfus . crcafie& relaxafTcanimum in defcribenda et ad
viuum cfFormauda ira,vt ex eius ge- nuinis lineamentis hanc tam portentofam
belluam omnesdeteftentur . Hanc iginir ijobis repraefentant tanquam altcram Me-
gasram.furiofifiSmam, truculentiflimam, audacift^imam, crudeliflimam, et fumme
omnibus terribilemjradices in fe et fcatu- rigines leditionum omnium,tuibarum
ac tumultuumcontincntem ; litium, bello- rum,homicidiorum,cxcidiorutn,euerfio-
num,ac omniummalorum ab)ffliim,rem- peftatem,diIuuium,ignem,machiiiam,to- nitru
ac peftem,inundantem, fubmergen- tem,vrentem,dirucntem, fulminantem,
inficicntcm,occidentcm,ac omnia eucrten tem;homines,quos inuafit, ad omne
fcele- ris genus prxcipites agentem,e qua innu- mera mala, ftupendaque tum in
corpore, tum in fpiritu contrahuntur . Excmplis agamus.Nerua Imperator
valerudinarius ac vcntriculi tantadebilitate iaborans, vt crebro afliimptum
cibum euomeret,cum ^^P^^^' Nerua tor femel in quendam iiominc Regulum ex-
candefceret,tantum pedoris dolorem fu- ftinuit,vt confeftim febre exitiali dcploia-
taqjcorreptus fit.Idem Valentiniano Im- peratoricontigit, quicum aduerfiisSar-
Valenti- matas nonnumquam propter Illyr asva- nianus ftationem in prastorio
fa:uus infremeret, Impera- et vniuerfx gentiexcidilim rigidusmina- t9r, retur,
fanguine irrumpente animam ex- halauit .Similequid de VVcn.cesIao Boe- mi^erege
refert Cromerus lib. 1 8. quiira VVences^ in pocillatorera fuuin^ percitus.cum
inter laus Boe-^ ficereeum proprijs manibus veller, para- ''^^^ -^^^^»* lyfi
afFc^us concidit,& paucis poft diebus; vitaexceflit. Q^iod vtiqj fumme
miran-. dum eft.ab vna ferlicet biliofa commotio- ne,cuius natura
feruentifl^ma.eft,paraly- fim pofle gCBcrari, cuius cfFicicntem ac materialem
caufam adfrigidam pituitam. Medicorum vulgus reuocat^qu^^quidem caufa natur^ bilis
eft prOrfus contraria., Plura huiufmodi excnipla habes apud Cq lium
Rhodigin.i1b.17.in principio in Of- ficina Textoris lib.2.cap.6o.Audiamusip-
fum Senecam lib.i. De ira,cap. 3 6. Viden- Z:ocu&Sif- dum illud,quam multis
ira pcrfenocne- necA,,, rit.Alij nimio feruore rupere venas et fan^
guinem.-fupra vircs elarus clamor egefllri,, et luminum fuffuditaciem: in
oculos ve=- hcmentius humor egeftns, &inmor&>s, spgri.recideie.
:.nulla ceicijoriadinfaninnsi 734 Andreae A. via cft.Multi itsq; continuauenint
itx (n bundi illi Aiaces, talia fibi femper amffeb torem : ncc quamexpuleiac
mentcm,vn- verfanda,&ocuIisperpetu6 intuendapto quam reccpetunt. Aiacem in
mortcm cgit ponerent, vt a tam infelici exitu,& cfFedlis
faror.'i"fiirorem ira.Mortem liberis,egc- crudeliflimar perturbationis
fibi metue- ilateip (ibi.ruinam domui impiecatur,&c. rentatq; cauerent. Ad
illuftrationem ar« Ha:c Scneca . ^Q^are rcdle monuit Mc- gumenti huiuscommod^
referes, quaedc jiander ! impaticntia& vindidasappetitione dod^ i-^^^pii
AiJLCv\:,yt\\ irrl t» (TttvT^ ^K<£0h, La^^Jantius difputat libro 6, Diuin.
infti» VI cifcere hofies^fed ahfq^ tuo damno . tut. c, 1 8, Sifaperent
ftomachofi homines, &furi- Pax. EMBLEMA RRIG ERI S humerisjentis cjuoque
barrus ehurnh Sla^ fitferare ferox Martia hella folet^ Suppofuit nunc colla
iuge, Bimulis^^ fuba^ius-i Cafareos currus adpia templa vehit . Vel fera
cognofcit concordesivndique gentes, Troie^itsg^ ar^nis munia pacis obit^ c;oM-
Emblemata COMMEN TARII. 73 EL E p H A s animalium tcrrcftrium maxiraum,&
afpcdu liortcndum, a magiftro fuo (qucm Ariftoteles clephan- tiften, Plutarchus
elephantarchen appel- lat) fubfr?no ducitur, verberibiisq; im- petitur
.•nihilominus currum illc trium- phalc trahit,fcutum,& c^tcraarmapro- ieda
pedibus,couculcans . ELEPHANxaRVM in bclfis v- fum olimfuiiTe
celebcrriroum,fupra Em- blemate li^.diximus, et alias notius cft, quam vt
confirmarc opus habcam vndc apud plerofqucprobelii fy mbolopofitos repcrio,Yt
hic etiam pro pacc,diuci{a ta- mcn rationc et finc.-Elcpbantus enim, qut
cquisinaeie tcrrorem uicuticbat ^qui fui horrendo fpedlacuLo miUtes ipfos
eontuc- babat,quiqj cburnco.dente pugnatum ho- minum cquos corripiebat,pace
parta,coL* lum iugo fuppofuit, et Casfaris currunv triumphalcm ad templ.uro
vchit, quafi a- gnofcens initam inter populos concordia,. ideocjjad pacis
muniaobcundafefe fubij- ciens . Casterum non prastermifero Gra^- cum
hexaftichon ^/A/TTy^quod habetur lib.i.AnthoIog.tit. 'jreKe/JLoy, et hic Al* ciatus
Latio reddit, fed TrepKppA^iKas . ^x. fcT/ TTvpyco^H^ 6 ^AKctyyo^d')^^ fe- 9r/
S^iipiv, a.a"yi7os opiJLAivH 'Tn^ptoS^nf ihi<p(ti «tAAfifc (pOi^o)
^hKas /Sct^vy MJ^veXL TT^Oi l^vyoMiTiJL^is, civ7vyct S^iipp^hKH Kctt (Tctpoi
ipetvia . tyv^ eipnvni Qiip ^ApiVyOpyetvct p/^*? ApiOi:, ijJVQf/.tHi dvTAVdya
TTAlipdt,, ideft; Non iam turritus phalangibus pugnans inccrtamine
Indomitusirruit candentcs habens den tes elcphas : Scd metu contrahcns humilcm
cetukcm ad lora fubiugia Gurrum trahit Casfaris diuini. Nouit autem pacis etiam
fera gratiam,, inftrumcntis deiedis Martisj^quitatis vici(fim vchit patrem- Non
iam turriffn, neciam certando pha- lange^ IndomitHi dentes irruit hic elephcu .
Contra^a at ceruice metu, currumq-y tra- hendo C&f^renm, fubdit mitia coUa
iug», IIL ti a'n cor-^ nua, vel dentss £rgo hontim pactsnouitfera.nam^^^reteR»^
MartCyAqui 0*iuffinunc vehit tUapa- trem,. TVRRIGERIS humeru] Expreflit epi-
thcton ^vpyeoSeif, turribu4 oneratUA. id tiktTrvpyo^opos.Ltgc Plinium
lib.8.cap.7. Liuium lib.y.decad.^. Dentu quoque barru^ eburni] eburneis
dcntibus . Supra Emblematci i^.ruius e- pig ra p h e iUaudata laudantes . m ota
eft quasftiojVtrum dcntes,quibus ab vtraquc oris parte armatus eft
cIephas,rediLisden tes>an cornua dicidebcrent . Certe fi lo,- cum Minij
diligenier pcrpendaii.us libro 8.cap.6.vbidicit,Elephantos,quHm Pyr- rhus Rex
primum in Italiam duxiffet, et in Lucanis vifi eflent,bones Lucas appella
tos-apparct pro cornutis, ficut boues, eos cfle habitos . Inucniquoq; apud
Pierium lib.i.Hieroglyph.qudd nulli animalium maiora neq; fpeciofiora.cornua
quam cle phanto tribuat.Probataurem exPaufania, quiomnino elcphantum
cornutupifacit,. tum aliquotum animalium exempIo,qui- bus auLin fupercilio, aut
in naribus coc- nua nafcantur: tum quod per aliquot an- Rorura pcriodbs
corrupta decidant,& no- aa fuppulliiJent,igneq; roolliantur, quod in
demibus haudquaquam fitj et quod ui craniooriantur . Sed hasc rerum natura-
raliumindagatoiibusexcutienda relinqui- mus.Vide Coel.lv hociigin.lib. 13, cap.
iS. Plinium lib. S.cap.io. Barrud\ Car elephas dicatar barrus, 3- bunde fupru
diximus, embjero.citato . ^lui fuperareferox] cuius vis maxima, in bellis.
Explicatius in G.isco 6 (pAhAy- yoyAyd^ i-sri S^iiptv oio-^Tos op^.Aiva.-'
phalangibu-s pugn as, indomitm impetuoie. irruit adpugnam cum phalangibu^ in a-
cie fians . Cifareos currus] cumim impcrialem in tiiumpho vehit, fubiugatus, et
verbetc, conduifioris fui adadus. Quando primu: fucrint iundi elephanti,docec
Pliiiiusiib.. ciiato.cap. Vel fera cognafcit, c^c] bellua quam- quam vafta et
terrifica,fe paci accommo- dat,vtolim belli vfibusfe dediderat . De
parcicula,ve/', quaidam Alciatus nofte£*ad 1.95.de verb.hgni^.c.^.prasdia.
Poniturs- nim hoc loco ptaetjamjquod Ciceroni fa. tiCyiU .-. 73^ Andreae A. Ducesfe' roces ma
Juefacii . farts tr:u fhus . SenecA lo CHS . IwcuKdO' de H^n. rtone ele- phanto
hifloria. ir>iliareeft:Vcl pro nam, vt explicat Bii- d.^us locum Terentij
Andr. Velhoc quts non
credat, qui norit te abs te effe ortum? H o c quidqiiid eft fymboli intelHgi
licet de fcroci/Timis quibufquej&fortifTi- misbeliiducibus.qui truculentos
ipfimo- res, et fcrociam bellicam redempta pace deponunt;coq; fit, vtfefe
pofteaconuet- tanr ad ea, quae ad religionem, vel publi- camciuitatis
adminiftrationem pertinet: quse quondam interatma vel filebant, vel confopita
peneq; opprefta mifero fitu ia- cebant. Calliodorus Variar.formul. Iib.5.
cpift. 1. populorum ferocia corda longa pace mollefcunt. Ha^c quidem ita
enarra- li velim,nifi malis Epigrammatis huius litetam referriad Iuli| Casfaris
trium- phum, dequo Suetoniusagit . Aitenim cum afcedifte Capitolium ad lumina
qua- draginta elephantis dextra atque finiftra lychnuchos geftantibus, idquein
fignum pacis belloparrx. Elephantisetiam Pom- peium Magnum tririphaffe
teftaturPIin. lib.8. quod priiis Indiavid:aa Liberopa- trc fadfi
memoratur.Seneca Dc vita; bre- uitatecap.14. ait, Metellum viiflis inSici- lia
Poenis triumphantem, vnum omnium Romanorum antc currum centum et vi- ginti
captiuos elephantos dcduxilTe . Et Capitolinus dcGordiano iuniore : Qua- Atigx
clephantorum Gordiano decretas funtjVtpote qui Perfas vici(fet, triumpho
Perfico triumpharet. Cjetcriim quoniam debelluailla, qu^ quam proxime ad hu-
manam rationem accedit,adeo vt non pu- tcm eam abvlloalio animali brutohacin
parte fttpcrari,mentio incidit,quod nimi- rnm paccm gcntium cognofcat ; omiftis
veterum teftimonijs,qua: de clephatorum
dociIitate,fideIitate,diligentia,cIementia, et filicetdicere, de iUorum
religionc et pietatcalijsqj afFedibus propemodum hu manisextatit, vnum afteram
exemplum, quod omnem hiftoriaj iidem fuperat, de Hannoneeiephantoab Emanuele
Lufira- ni^ Rcge Leoni X- donomiftb.de quoita Pierius.-Mmimc hoc loco
diffimulandCi, quod fuper eiufdem Hannonis ingenio Michael Siluius Regis fui ad
fummiim Pontificem Orator,fummx,vt nofti, vir integritatis, fideiq;
fandiflima:, atq; alij iiarraucre, remquemultorum teftimonio
comprobauere^Cum^ckiliuairccRcx Ema nucl eum Romam Pontifici Maximo do- nurti
iie, naui quam infcenderet iam iti- ftruftaparataquc ad profedionem, nullo
Tiiquam pado peraliquot dies fieri po- tuiffCiVt Hanno velduci fead nauim,vcl
fi quo modo addudus fuiftet, cam vcllet infcendere,vfqj adeo auerfabundus pro-
fcvilioncm huiufmodi reformidabat. Cuni que Rcx fuper ea re folicitus admodum
clTet, magnisquc pollicitationibus vnum- qucmqueinuitaret, qui deduccndiafpor-
tandiqr Hannonis negocium fufcepilset» neq3 quifquam nome profirereturfuum j
infufurratum demum eft rcgijsau;ibus, eius belluar magiftri dolo h^c fieri,
quip- pe qui puell^B cuiufdam araore perditus Kgre ferret,fe in tam longinquas
regiones ablegari, proindeqj Hannoni perfuafiffet, nefeabduci
pateretur:abuehendum quip peeura in locafterilia, inamoena et barba- ra,vbi
ludibrio contumclijsq; omnibus, taquam hoftica; tcrra: animal afiicerctur, neq;
vidui,neq; ornatui eius vel necefTa- ria,vel commoda fufFeiftura:Iongum ad-
hasciter et iucommodum,& vaftum ma- ris sequor arandum,vt fatius cfTetjin
qua tuncerat teira quam primum contruci- dari,quam pertot viarnm difficultatcs
ad asrumnofiffimam deniq; vitam perue- nire.Rex hac re cognita.magiftrum Han-
nonisad fequam primum accerfiri iubet, feq; dolos eius comperifTe dicit:ageret
ita- que vt intra triduum Hano in nauimim- poneretur,idq; ni propcre
fieret,intermi- natuseft ac^utum fe hom.inem extremo fupplicioaffe(5lurum, vt
alijsexemplo ef- fet,quimandatis regijs fucum facercaufi efrcnt. Hac Regis
aiperitate territusele- phantimagifter,cum nullam incun^flatio ne falutem
intueretur,difcipulam belhia aggreditur, docet fe maleuolorum quo- rundam
fraude fubornarum,qui et fclici- tati vtriufq; inuiderct,& Rcgi optimoma le
obtemperantes eflent ; longeautem fe- cus rem habere, quam illi mentiti eflenc.
Siquidem non ad immania 8c efFera loca profedu ri effcnt, fed ad vrbem orbis
ter- rarum dominam,amoeno loco fitam, vbi rerumdeliciarumq; omnium, quotquot
velauidiffimi cuiusquecupiditate expcti poffint,copia fertiliflima redundarct :
ibi effe Principem, cui totus penc terrarum orbis affurgeret,apud quem is in
delicijs habcnduseflec, et taiiquamlufcinispul- lus EmblemataJi 737 lus
Uaticiarum blan<Iitiarumq; affliicn- cdfc potcft:hafCommacon(cruat,
prarftat- tia n«{ricadus:proiudebonoanimoc(ret> qHciiicolumia ac
faluaiaugec^di: bonismul recumqiprimoqnoquctempore lastus^e ciplicibus complet.
Hxc vere iliac(l»quae alacer naucm infcenderet, afTucuros naui-
opes,diuitias,vitam deniq; ipfam et parat« gationi Deos, et curfum omncm
incrcdi- et nucric atq; cducac . Ec quid mulcis o* bilifclicirace profecuturos
. Ita Hannonc pus.*NuIIum eft bonum in tcrris pacis bo- abcodem magiftro in
ajiam featcriam dc- 110 prx{^antius,tieq; optabilius. Par euim du^tum,vbi
fignadatafunt, vltrd naueni fvc Auguftinus ait) cft rcrcnitas mcntis,
conlccndifle, nequc vlla vnquam impcria tranquillitas auimi.fimplicitas
cordis,via- totoitiucrcdetre^flaftc. HadienusPicrius. culumamoris^confortium
charitatis. H^c EUphAn* San^Mauriaffirmant,cor duplex Elcpha cft,quxfimultatc$
tonit.bclla compcfcic, focordU" toeflc.altero quidcmirafci,aIteroadleni-
iras comprimit,fnperbos calcat, humilct flex ejr, tatem inducijatq;
hocilludcft, quod ho- amat,difcordes fcdat, inimicos concordatj rum vcrumq^
munus fupra raodum cxc- cun^flis cft placida, ncfcii cxcolli,nefcic iu- quitur.
Nemo itaq; miretur.in tam pru- flarirhanc qui accepcrit,rencat; qui pcrdi-
PacfS CO' animali (enfum pacis ineirc, fiquide dcrit,rcpctaciqui amiferi t,
fumnio ftttditf moda • F^^^ ""^^^ mclior,vciliori6c iucundior
cxquiraE . Ex bello pax . EMBLEMA 1 1. Sig»a re'
demptA Lyrici P gaka, intreftdt(4 quam miles gej^erat > et qut ^ SApUis
hoHih Jparfa cruore fuit : Parta pace apibus tenuts concefstt in vfum Alueoli,
atque fauos, grata^ mella gerit . Arma procul iaceant : fas ftt tunc fumere
hellum Sl^ando aliter pacis non potes arte frui . I I. COMMEPlNG1TVR. galea feu
a^rea caflis cri- ftata.circa quam apcs in mellificio oc cnpatjL' alix auolant,
alia: aduolaiit . V N D E fumptum fit Emblema non anxic difquirendum
eft.vid^tur enim com mur^e afgumentumj& forte ipllus Alcia- ti cfl
inuentio.Eiufdem matcri;^ diuerfa et contraria pofTuntefrc inftrumenta,vi cum
ex galea, cnfc, vel a?gidc militari confian- turl-alcesautiigones agricolis
idonei;qui- bus etiam pacis tempus intelligitur;quod KctTdL Trpos-a-nroTTOUAv
falcccxenfe Mar tiaiis cxprimit in Apophoretis ; J^nxmc certa ducis ^lacidos
curuduitin ffivs : Agrtcol&nunc fumymilitU ant^fui . At Virgil.bellum
fignificans,ait Georg.i, £/ curu£ rigida falces curuatur in enfem. Ouid item
Paftor.i. tlu^ emt in gladifij c^uam cnruo laudaa- YAtro . Idemq; alio loco .*
Bella diu tenuere viros: ernt aptior enfis Vomere- eedebat tpcurui nrator equo
. Sarcula, ceffabant yverfiq\ in pila ligones, Taciaq; de r^iftri pondere
cajjts erat^ Etdemde pacc alfoquitur his fequetibus: Fax ades,& toto mituin
orbemant^. "Dum defunt hbflesdefH qiioc^^caufja triu-^ phi : Tum ducibus
bello gloria maior erit» Solagerat miles,quibuj arma coerceat ar- m.-Ui,
Ca7:teturq-^ fera nil Tiifi pompa tuba . Claudianusde bello Qetico huc
refpcxit, £gna parrx pacis memorans : inm delecius fhiferi, nec falce per agros
T>epofita,iacHlum vibrans ignobile meffor^ Non tentatcl;peum proieciu fimere
ra,firts. Occurrit et iliui Bacchylidis Lyrici Poe t^e.ex Stobro &r
Plurarcho: N T A R Et deindc fcquitur : \ E'f' criS^ct^oS^iTOKTtv rropitt^iv
tu^Z^ dpaiyjctv hot rri\ovTcu ^iyy^ATi KoyyaTAt AiiptctT' a.y.i^oLKicL ivpciis
S'a.i/.vctTou ' p^dA OvKZTi ffAKTriyycov ktC^ttos .H^i <TvKi.T<U Ui^hpCdV
VTVOf ti7ro^Ki<pa.pcDv etij.of, of ^dLK^Trtt Kictp .i, jit in retiiniiu
ferro cljpen ntgrorum ftr»" neorum TeU frr.t, haf^asq-j cu^idat/ts, i:t
enfes ancipites &rugo confumif.&rearSqi Ncn amplius tubarum
clangor,neq-^ fHbri- pitur mellitus fomnus A pnlpebrtSy nefirum qui corfouet,
Simile et conueniens problema legimus ia veteri inftrumento libro ludic cap 14.
ab cximio et inrrepido Samlone Phili- ftheis propofitum, quod ipfi foluf rc non
potuifTent, nifi ab iniqua muliere rcue- latum cis fuinTet : De comedcnte,
inquit, Samfont- et voraccexiuic cibus,& de fortiatqj im» Anigma. rnani
egtenTa efl dulcedo. Isenim rapacif- fimum praedatorem, frcndetem lconem fi-
biforte occurrentem appreflTerat, et di- rcerpferat^paulo vero poft in
eiuscadaue- ris ore apum cxamen,dulccs fauQs,meIlis- cjuecibos repcrit, et
comcdit iucundifll- mos.Condigna fanetanti labotis pra^mia^ Hucetiamieferam
Efaia: vatis illud; Con- tundcnr,inquit,gIadios fuos in ligoncsaut vomcres et
lanceas haftasq; fuas in falccs; ncq, vltraautbellnm addifcent, aut prs- lio
anruefcent. Sic CafTiodorus in quadam ad Valeriannm prajfe^ftum pra^rorio epi-
ftoIalib.ii.Variar.Arripiantferrum, m- quit, fed vnde agros excolant; fumantcu»
fpides.boum ftimulos, non furoris. Quas idco addiiximus, vt noi) modo Emblema-
tis i-^ffiypefpiivSzA et duo priora difticha >, pcr fc alioqui
clara>cxpliccmus apertius* His enim o!l:endit temporis quandam coa uerfioacm
5v viciHitiidiueni* cura cx beL Emfclemata . fi9 vnde di- Zur bel- /I
fufci" >iend(i . 16 pacem ftgtiit Tub galcac fymbolo, qii« belli
tcmporc fxpius hortium rangiiine tin, nuncdemiim pacc.in apum alueariu
«ommutarctur.Eodcm fcrm^ modo Ma- rius Molfa dc roftris naualibus,cuiuscar- mcn
proptcr affinitatcm afcribcrc non pi- lerrea roftra oUm preffts erepta carints^
^4 NilifraSifts teiiificantur opes : £cce apiifm parcts pandas prdpandimnf
atilas : Congefia redolet (qutf putet^) 4ra thy- mo : CAfaris hsLc ingens lau4
efi »qHo vindice, pacts lucundos fruSius arma inimica ferunt. 2NTREPIDVS
quammiles] animima- ximimiles. Vnde dicariir miles, vifum fuit hucalFerre,e6
quod Laurcntius Val- Janon fatis intellexit Vlpiani verba j I. i. ff.de
mil.teft.MileSjinquic appellacur vel a malitia,id eft,duricia» quam pro Repu-
blica fuftinct:auta multitudinejaut a ma lo,quod arcerc miiites folent Aut a G
ras- co verbo )^i\iot,mille. \ndc ')^ih.tct^Ji tra- dlum cft;nam ita Grasci
TayuA, et mille hominum numerUm appcllant,quafimil- lefimum quemq; dicas: vnde
quoquedu- cem^j^/A/ctp^i^o^^appellant.ABlius militenv ^ mollitiapcr antiphrafin
didum putat, c6 quod nihil mollc, iedpociiis afpcrum quid gerar . Partapace]
rcdempta.Lucan. lib.io., y parta. durt Tenuts Jllueoii] cellit iii vftim
alueari j- Atq-yfatios grataque mella gerit] Sicex pacevbertas,quod
fequentiembleniate di- cetur. vt colligasomnium fruduum pro- uentum ex pace,
contra ex bello vaftita- tcm omnem &calamitarem . Quoperti- nctetymologia
Grammaticorum, qui to- Ag//3J',quafi flt/To Ta Tctj- iffoKeiSy» tj^V ttoA A»V
p.HiV it «AAUHK . qucd ciuitates,mul- tosq-, homines
concutiat,perflat,labefaciet. Arma procul iaceant] conrincamus nos ab
armis,faceflant arma . Vas fittuncfumer£ beilum,&*c.] Poftre- mum hoc
difticKon ex Ariftorele defum- ptum videcur, qui lib.io. Moral. ad Ni- comach
cap 7. Cic ait : Negotia enim fu- fcipimus,vcinocio fimus,& bellagerimus
obeam caufam,vtit) uace vmamus.Cice- ro 1. Offic. Quare fufcipienda quidem belU.funr, vt in pace
fiue iniutia viuatur . Ec Vegetius lib. ^C«p. i. Quj defiderat pacem, praiparet
bellum : qui vidoriam cupit, milites imbuat diligenter . Adhxc fcripflt
Ariftoteles, to t» toAs//*^ Tg^Aoj' Hptivijv HVeu . Pacem effe finem
belli^CicQ- ro 8.Philipp.Nec ego pacem nolo,fed pa- cis nominebellum inuolutum
reformido. Quarc fi pacefrui volumuf, bellum ge- rendum eft ; Ci bellum
omittemus, pace numquam fruemur. Caftiodor.Iib.5. Va- riar-epift. I. Tunc vtile
folum eftadarma concurrerccum loeum apud aducrfarium iuftitia non poteft
inuenire . R i c T E hoc agalmate notatur, ea I Y« qu3e ob nefandos bellicos
impetus crude- lia, perniciofa,acerba et ludifera funt, iii pace omninoblanda,
vtilia > fuauia et I?ta ficri . Pax itaq; omnibus viribus fedulo ampleftenda, et
perpetno, C\ fieri poteft, retinenda . Quanta enim emolumenta, quis bonorum
aceruus& copi^e cornu ex fuauilfima pacc moitalibus refultent, in fequeti
dicetur,& paflim ex Philofophis, Hiftoricis,& Poetis,colligitur. Huc
pras* clarus fefc locus oftert ex Panegyriccqui Conftantino Augufto Cdnftantij
filio di- locuse ^iis eft,& Claudio Minoi tranfminTus in- Panegyri certo
nomine.Huncenim locumquiapu Coflan- to gtatum fore ftudiofis rerum antiqua-
/^;;,- ^ rum,totum afcribam . Sicitaque: Q\iid egeraslmpcrator ? in qux nos fata proie-
ceras? nifi tediuina virtus tua vindicalTet. Quaj hxc eft impatientia.'aut quo
tibi ma nusjnoftras, fi verfa vicepugnas ipfe pro nobis ? Hasc ego non
dicerem,Imperator, neq; ab alijs did;a memorarem,nifi bene- ficio tujE
Icnitatis tutior efl^et noftra in ver- bis,qua tiia in armis andacia. Noua cnim
quadam varictatenatura?,confuf6qj virtu- tum temperamcnto,idem cs in pr^lijs
fc- rocifl[imus,& parta fecuritate mirilfimus. Cqm enim daio obfeflis
tempore poenicen di, Aquikiam qnoq; de legatis eorumac fupplicibus recepiffes,
cundtiq; fe tibi de- didilTent^quod obfidendo feruaueras,igno uiftiomnibus, et
vitam quam defpcraue- rant, reddidifti,& quidem iu<fiftx arma dc
poiiere, vtmulto tutius vnfloris pictatc tegerentur. Vt tamen pertinacias fua;
mc-^ rita fentirentjcoriipi eos vinciriqj iufiifti > non ad fuppliciumjfed
vitam.neconfcien- lize timore diffugerent,grauirerqj deliu»
qucrent,con(eruariqj iterum nonmerereii' tur,fiferuatinon fuilTeiit. Scd vnde
tanto A a a 2, hoini- 74© AndreaeAIciati toctti hic cum Em llemattj vojho 7ni
re conjen tttns . debeat ejje cat4 02Q.in het Hs^ ftifci- pm Ais, hominum
numcro tot vincuIa,qu«conti- ncremilicarcs,& paulo ant^ armaras ma- nus
ponTent ? Stupcrc milites,qui produccn dosrur<:eperant,& cuflodia^curam
abnue re, et prorfiisnercirc quidfacercnt. Ipfi C'ijm>qui tii>i in
conGlioerant, ipfc edam risfcdus iisrerc,ciim tu diumoraonitus inftnnflu. dc
gladijs eorum gcmina mani- bus aptari clauftra iuflifti>vt feruatentdc-
dicos gladi j fui > quos non dereuderant re- pugnantcs O pulchcrrimum, et
qui om- nium oculis fubijci dcbui(ret,triumphum \]:Ei)cis et clemcnti^
tujE?Cuius enim po- teijtix fiiit hoftibus arma diripere, cius hiimat)! a:is
dedjtos ad impunitatem fuis armis alligare.arqi cciam vinccre . Vt eos ferti
illius.quod conrra ce gcftcrant, quo- t dic pociiiterct.gladius ilicqucm in
tedi- ftrinxerat hoftis infcftus, ipfe dominifui jnantis tcnnit,& paratusad
casdcm,cuftos facfluscftad falutem.Magnus Pocca,dum bcllorum toto orbe
furgentium difcur- fum apparatumqi defcribit, £/ curua, mc^mtyrigidum falces
conflan- tur in enfem ^ Trifte nimium tempusid,cum inftrumcn ta cultui pccudum
pr<eparara, in ca^dcm horainum vcrterentur. Atnunc rigidiilli mortifctiqi
mucroncs in falutaria vincla cutuantur, et exarmatum hominem non
interimunt,(edcoercent, dedirosqi hoftcs ^ladij fuicoUifiobtufiqj tutajuur.qui
ni» nil illis ptodeftc mtcgri acutiqj potucrut. Omnium crgo armorum minifteria
ad di- iicr(bscfFe(flus arbitriotuo feruiunr, Im- pcrator.tibi
vincuntgladij,tibi fetuant,tc pugnaate feriunt,tc ignoCccnte cuftodiur.. Vt
Dcusillcmundi Creator et Domiiius codem fiilminc fuonunc ttiftcs» nunc las-
cosnuncios mictit ritacadcm fubnuminc tuo telainimicos,aut Aippliccs tuos, per-
nicic aut conferuationc diicernunc .. Idem parro Emblcma bcllum
diffiiadct.nccar- ma omoino fumctjdacffc vutt, nifi alia ra- tionein paceac
quicte viucrc no po/Timus. Rede Ciccro dixictemere in acic verfari^ et roanu
cum hoftc confligerc, immanc quiddam^& bclluarum fimilc : fcd cum tcmptis
ncccftirasq; poftuiat,deccrradum jiunu efte,& mortcm fcruituti turpitudi-
fi\4[v aiiteponedam. Ceric bellum non ram fecile fufcipiendum, quam putanc q
iii- b«s,inexpe[tis potiflimum, dnlce.Micc de lila- i«^al.ia.m3gii ddibciaudum.
eilj.ncQiifi. religiofius confultandum,iut hiattiims u liquid ftatucndum quam
dc bello : cuius alca vt anccps et dubia, et in quo bis pcc-, carcnonlicctjfic
damnofa;maxim^,& o«i- ni paitc pcricuIofa:quandoquidem et qui vicit, et qui
vidus eft, fuodamno dc fuo gradu dccidit : illc quidem magno forti (iii
fuorumqj difpcndio viaoriam cft mcc catus:hic,qu6d fpes irrita cecidcrit.quam
scgrc fcrat, quantoqjdolorccontabefcat, omnibusconiedaudum relinquo. Princr-
pcs itaq; magnates,aut etiam magiftraias, nunquam nifi ramquam incuitabili
neceG. fitate prefli, aleam belli mouetc vcl mini» mum debentjled oi^nibus
primum tenta- tis remedijs,fic fe gerant, vt de fuo iurc quicquamdecedat
porius, quam fuaau- ^otitatetalealiquid commictatur. No- tumeftillud Afiicani Scipionis.turpe ef- fe in
remilitari dicere,Non putara quod inemendabiliserror fic.qui violentiaMar- tis
commitcicur. FaciIIimum eft enim ar- roa fumerc, ateadcm fumpradeponcre, non
seque facile. Nec vero vtinficias iue- tim belli principium penes Principes
e/Tc, fic cxitus fane a diuina prouidentia pei> dere certo dixerim . Qu^od
fi quifqucvt dccer,per fe conijceret,quam intcrfic leui dc casfla bellum
mouere,agnofcerer qua periculofusfit Principum ludus, quibus tam paruicft
momcnti clades et ftrages populi multuudine innumerabilis,ruina, vaftitafque :
fed et indigna locorum pe multorum vaftitas,fcIitudo,conf3agrat,' HerGdotus in
Clioait: {jcTwV iV« dvom^ WiV y 0 '7r6?,if/.ov 'Trpo ^pmnf cupiiicu . iv jxiv
yetp T» 01 ^euj^tf 7t?V 'TretTipetf ^ATrrtfftv . iv S^i ot 'Trenipa 'ntu*
«Tfltf.id cft: NuUu^ aJelinconfideratus eft 9 qui hellum pro pace eligat:in hac
enim li* beri parentesfepeliunt : in illo autem pa» rentes liberos, Valeant
iraque, qnibus ram placcc belli fortuna, cuius etiam vej pro- fpcre gc^ti
eucntus ipflim pcrnitcre Frin- cipem dcccr,fi modo vel minimum fapiaf, aut nifi
ab humanitate prorfusabhorrcat. Addameiiam et illud, nulhim regnum, nec vllam
Remp. diu roancre incolumcm poruifte,qua» arma crebto moucrit. Me- minerinr
quibus dulce bellum eft,quotics hi exrrcmum difcrimen vcncrint Athenic
fcs.quondam feliciftimi et potcniifiimi-, tot cantisqi beliis nttriti, et
pottmodum dfilcti, q^UQium uempe ciuitas a Perfis in- tejidio Prineipi ludus pt
AthenH fium hti la exitt fa.. EmblemataJ: 741 fnoniora hella in- teftinn .
RomanO' rii belU, Breuts ca talogus hellorum JRomanO' Yum . Cofidora^ qu&foy
no Hrci. tem- pora . ctndio pcrdita, a Laconibiisafrc<i^afaepir- nme>ac
mcenibus ipfisezuca, a Philippo Alexandri patre fatigaca.abaUcro Philip-
poafflida » a Rege Ponci Michridare cae- aibus et cruorcinfcdta, a Sylla
propemo- dumconcufl[a& diruca. Quid Lacedx- monij?quamquamdiu fatis
floruiflc viCi funcidem tamen, quoJ alias florentiflimae monarchia;, et
oligarchiae, funt eipcrti j quarum quidcm cxitium non abcxtcrnis, fed cerc^
inteftinis potifl^mum odi js atqi Jifsidijseft profec^lum . Nihil il/a inclyta
Roma clarius aut admirabilius,vt qua; Imperium terrUt animos Aquautt olympo .
cuius taraenquant6alJjsgIoria& praecel lens dignitas eminentiorfuit, tanto
ruina cafusq; grauior et periculofior . 5i vero tanciimpcrij Iabefa<fi:ati
caufl!am inueftigc mus,beIIorum aleasacccptum efle refcren dum cirranegotium
a^ftimabimus • Eae- nim Romana ciuitas primiim a Porfena obfefla,a Pyrrho
cerrita, ab Annibale ide- cidem cocufl^a.a Taciocapca,a Brennoex- pugnata,&
a Gallis incenfa.-deniquc viri- bus ipfa fuis mifere proftrata, et pcnitus
frada, quid reliqui habuit.quod poftcris Gothis aut Vandalis labcfadlandum auc
concutiendum daret? Credibilc eft rantum impcrium tam ciio non fuifle lapfurum,
fi primores ipfi.quique Rcipubl. clauum tcncbanr ijs temporibus, in iis, qux
parta crant, conferuandis potiiis claboraflent, quam alicnas taino impctu et
aidore ani- xni prouincias inuafiflent, ve! inexceros, aut eriam (eipfos fenum
ftrinxiflenc 5ed nos pueii coi '■pniaccs &d <':o]i flne vcr btr>bu''
no fapimns, iu pcHC tcIlUjinbcIIo pa r m qii ae "1 m u s, ucq ; v r.q u am
m (i bcl o afti ^ti paccm vel ncicereincipin us, vel amare;earnq ; vt perdi ;im
flcmus^ficn ox reddiiam pari 1» uirate contemnimus, do- nec nos iretutn aiq3
iieium amiiiaperdo- Sellift?it£ quis effe ccat bona noftra non fpcrnere, mala
noftra non cupercdcniq; non iucptire, non fure- rc.Saspiflim^ idem
nobisaudicndurr, nec audifl^e fat cft,faEpifllme videndum et ex»
pericndumjdicam apertc: vtdifcamusa- liquid.fxpifliim^^apulandum eft. Qu^ate
ijs,quibella fufcipiunti nifi feram poeni- tcntiam incurrerc velint,(cmper
finispro- poHcus cfl"e debet,quem fbla prudentia et rcrum expericntia
oftendcre potcft. D. Auguftinus Epift.i.ad Bonifacinc Noli
cxiftimarc.cij.q.i.Pacem habcrc volun- tatiseft : bcllum autem debet efle nccefli.
f^^oeat tatis,vt libcret Deus a neccflltatc, et con- fcruet in pacc Noncnim pax
quaeiiturvc bellumcxerccatur, fcd bcllum geriturvt pax acquiratur Efto ergo
bcllando pacifi- cus,vc eos,quos expugnas.ad pacis vnita- tcm vincendo pcrducas
. Idem can.Apud veros eod. c.& q. Apud vcros Dei culto-
rcs,inquit,eciaiprabella pacatafunt: qua; non cupiditate aut crudelitate . fed
pacis ftudio geiuntur, vcmalicoerccantu r, et boni fubIeuetnr.AriftottIcs
Politicy.c 9. ait.necefleeircaimadomi neccflario poflta inarmamentarioijs, qui
Rcipub pr^funr, tum proptereos.qui detredatimpcrium; tum propterexteros,qui
iniuriam conan- turinferre. Reperio&apud Cornel.Ta- citum,Ia?tiorem
fuifleT;bcrium Impera- torem, quia pacem fapientia firmauifletj qiiam fibcllum
per acics confccifl^et. Ad- dam hoc poftrcm6,dignum ccrte memo- ria
excmplum.Vitruiiius cap.^.Iib i. ait, veteres Heirufcos quo ciuibus fuisper-
fuaderent.armainuenifle, vrijs aduerfus hoftes,nonad ciuilem difcordiam vtcren-
tur,quiiEdem Martis ad campum, et cx- tra vrbem,non,vt aliorum Deorum,inn-a
mosnia confecrarunt. Sed nunc ♦beriimi pacis frudus nos alliciunt . A a a 3 Ex pacc 742^ Andrece
A. Ex pace vbertas . EMBLEMA CLXXIX. ^ RANDlBVSe^c Jpicts tenues contexe
conUas^ ^ Sluas circum alterno palwite vitls eat. His comptA Alcyones tranquHli
in marmoris vnda Nidificant, pullos inuolucres^ fouent . Latus erit Cereriy
Baccho quoque fertilis annu4^ AEquorei fi rex alitis inftar erit . COMMENTARIL
I. T N eJito fcopiilo, rr.arinis fluifHbus vn- dc fpccie nidulationis et pattn
ciufScm le* A diq; cindo>pullos fuos excluciii; alcyo, ges- Plinius, qui
omniatx Arifiotclede- in nido fpicis et vicium palmitibus con- fimipfitjib. lo
c. 3i.flc ait: Ipfaauis pau- texco . S?d ad picturam illuftrandam al- 16
amplior pafrerc, colore cyanco ex par- cyonem et nidum eius ex Ariftotele, Pli-
tcmaioie, tantiim pnrpureis et candidis nio,& Plutarchodefcribemus
Ariftotelcs admixtis pcnnis,collo gracili et proccro. lib.^.de nat animal. cap.
1 4. fic defcribir Nidum vero huiusauis quod attinet, va- ^i^^^ Alcyonem:
Alcyon non multomaior cft rianr fentcntiajjquidam enim cx fpinisacu
pafrcrc,colorc & coetuIcoSc viridi,tum e- lestis.alijex fpicis
fcgetum,& vitium pa- ' — liaj» kuitei purpmcOj^ leliqua^ Ibidcm €U|p eiTe
coulc^um Yoliint, vt hic Emblemata-». 743 11. nofter AlciatUS . Plinius cum fic
depingit k)co cirato:Nidi caruiti admirationem habentjpilae figuila, paiiliim
emincnri orc |)crqiiam aiiguft0,^randiiim rpongiarum umilitudinc:ferro
nitercidi nonqueunt, franguntiir idtu valido, vt fpumaarida naris.Ncc vndc
confinga!)tur»inucnitur : putantex fpinisaculcatis,pifcibuscnim vi- uunt. Plutarchus
dcamore parentum in filios,mire defcribit alcyonisnidumjatqi adeo ipfius vcrba
apponam; Alcyone fac, quasfo,cotemplere,qua; cum fc grauidara fentit,
pifciculimarini (quem Grxci bel- lonam vocantj fpinas in nidi ftrudiuam
congcric, quas tatatoartificio inter fccon- ncdic, vt ncq; ferro, neque faxis
pcrtundi qncat.Nidi forma rndiq; rocunda, inllar pifcatorix naflTx in longum
exaedificatur: At vcrd ipfum nidi os orancm admiratio- nem fuperatjitaad
corporis magnitudinc feruata proportione,vt nullum animal,li- cctalcyonc minus
fit,ingrediqucat.Idcm Plutarchus in Iib.de indudria animal.hoc prolixius
excquitur . C A R M I N 1 s huius fontcm lubcns 'm^ie- rcpcto c Bafili j Magni
Hexacm.cro, qua- ^ quam fciam, idem apud alios ccrte vete- lio 'tra- ^^l'
admodum placcr viri huius ian(ftiflimi dodrina et cloquentia ; Sic cnim ille
Oratione 8. in Hexacm. dKKucov i^t ^ctKtiniov opvecv. avth ^np' ccutkV voojevHv
TtfV cf.iyictK^s furi^pvKiv, gV dvTiii Tot ad TMf '^cttjLijt.is KctTctSefyJ-
Vil ' VQOSiVH KCtTct [Jl(<TOV TOV >^«/>t^ vct, oVg TToKKolf ^icuoii
uveixoii » ^ai- Kctojct 7i 'Tsrpoa-ctpciojeTcu etKK' of/,ci>^ KOlfAl^QVTca
fjiiv 'TrdvTii Avey.ot' Vi^V^^A J^i K\}(J.ci ^ctKctdJioV, oTctV etKKVaV
eTCOCt^H Tct^ ('VSTdii^lJ.ipCti . iv TO(TctVTCfJf ydp y.ovcuf eKKe^Tri^u Tovf
veoTTKV'6cr« «r« Jt5t/ Tpotpris duTol^ XP^^ > <^'^^^f iTnd. rrpof Tm TMV
veoTTMv Av^yicnv, o fxeyet- KoS^CdpOi Seo^ TW* ^.IKpoTATti (^UO) 'TTCtpi-
C)^To, eo<pe vctvTiKoi TrdvTe^ 1 erctcri TMTt), dKKVQVlS^cti Td; tjfj.ipct;
eKH- Vet( 'Trpo^ctyopevayi • TctvTct (Tot Trpo. 7p07riivT4 dtTHV 'TTctpd Td
TTpOi aO)- Titpictv, J^idTtii; 'Trepi Td aKoyct T? 0g« 'irpovoicti
vevouo^eTijTcu . t/ «x. dv ye- VoiTOTrov '7rct{(CtS'i^m eviKev cn;, cV xtt- TA
HKovAyiyovctf T^ ^e^ • oTnye VTrip,^ opviBos KT« (xtKpds, i'i y.eydKi) yju
(po/Se- pd KATi-^^TOA SdKctojct ev (xea^Cf) "X^fAa- yAhmv ctyav
gV/Tct;)^^e^irec. Quprum vcrborura hasc eft fcntcntla : Alcyon ami jlcyo-^sii
e^yquA mare accolit: qUA cum fit in marn Jo]lerti(^ » littore parere
folita^deponit oua inarenay ^media hyeme nidum componityquo ma. xime tempore
ventorum impetu mare tem- pefiuofum eB. Sedtum 'ventife remittunty compefcitur
ipfum mare^ cum alcyo feptem diebtn incuhat'.\excludit enim pullos toti' dem .
g«/ cum cibum appetunt,feptem a» lios diesadpullorum incrementum minu- tijpmo
animali liberalis Deus elargitur, Omnes itaq-y quife mari committuntM oh-
feruant^eosque dies Alcyonios nominant, ^lus, tibi conceffa ac tradita funt a
diuina prouidentia,cuiui eti^m vt4 elucefcit in ijs aniwalibt44,quArationts
expertia funt > it te commonefacerent ad ea petenda ab eo, quAtibi ad
falutem conferrent. §^uidnam etiamyquAfoy vel quod fidem excedat alio- quitnon
efi tuaparatum cauffa>qui ad Bei faEim imaginem fts ; cum propter eam tam
minutarh auem vafium iUud ac terrificum mare fedetur, ^ hyeme media Dei iufftfi
coerceatur}Hxc iWc.Qux pleraq^ viden- tur ex Ariftotele lib.j de
nat.animal.cap. AriBote^ 8 pctira-Sic enim ille jbi.*Gcnus auium ex les de atl-
parte pluriraa vcrc ac ineuntc seftatc coit cyone-j- et parit, cxcepta alcyonc,
quae circa bru- mam parcre foliraeft. Quamobrem quo- ties bruma ferena
exiftit,d.es Aicyonia: appellantur.-feptem antc brumam, et fe- ptem \ bruma, vt
Simonides quoque fuo' carmine tradidic : vt ciim per hibernum menfem prudenter
conftituit lupiter dies quaruordecim, fugamq; ventorum tem- pus illud vocant
mortalcs, facram nutri- ccm varicgata; alcyonis.TranquilIum vc- ro tantifpcr
efficitur,fi ita euenericvr bru ma Auftrina Veigilijs Aquilonijs fiatj fe- pcem
primis diebusnidum conficerc fer* tur,reliquis feptem pareie atq; cducare . Dies Alcyonios fieri circa bruniam non femper in
noftris locis concingic: at in Si- culomari pene femperid euenit. Parital- cyon
circiter quinq; oua . Videeiiaro, (i placetjcaput fequcns.riinium lib.io.cap» 3
i.Plucarchum iibro, quodifputat, vtra animalia prudeiuiora, icrrcftriane an
aqna tijia Meminit etiam huins A ifopus in fa- bulis,Lucianus in dialogo,cui
titulus ctA- KvcdVy A Elianus lib. i;. c 19- Hiftor. ani- mal. Caufam vero
huius nidulacicnis hi- C«r al- bern^ qiizeric A Ibcrcus, cam cfle.fufpica- ^/^»
h^' tus, qu,ed ca auicuia adeo lara fit icxr*- t^-" Aaa 4 ia,Y8 III. Alcyon, an Hal- cyon fcri de alcyo-
Alcyonii AlcedOf ra^vcarftate proptcr nifniam corporjsari- dicatem progenerare
neqiieat,hyeme vero obciiracis pras frigore poris, hiimidioreqi
efFed:ocorpore,fiacad concepciim idoiiea. GRANDIBVS ex i}ic^, &c. ] confice
coronam e fpicis>^f .ios circiiradec pampi- imsalterno palmuejad
runilirudinem ni- di a!cyonum,id erit fymbohim vbecnatis cx pace . compu]
oriiat2,vcnuft?,f.iaues,gra tx . Vel ad nidnm,vel ad traMqaillitateni
refer.PUuarchus alicubi dixit, bonam va- letudiiiem idem elle voluptatibus,
quod crsli cranquillitatem alcyonibus, quoaiam cis coucedit vc tuto et fecure
incubcnt. . Alcyones] Variefcriptu reperitur hoc nomen:aIi j enim
fcribunt.£fcA^a>J',fpiritu eenuitalii a.K}iucov,(^'m'ivi craffo.Gramma rici
Halcyones deducunt ab ^?»^ >ci/«v, quod inmari pariant.id eft,7rA/5fltTo
eV*A/ KCuvStd contra ftataudoritas Euftathi j, qui ait vcrbum alcyonas non
recipere fla- tilem in priraaictiam canone fubieclo,quo niam ct,ante A., fi
fequatur ;t,flatilem no admittat, Parum itaqj refert, Halcyon, vel Alcyon
fcribas-FabuIa de Alcyone fic narratur a Seruioin illud Virg. i.Georg. Non
tepidum ad folem penncu iti litto re pandunt jyileBA Thetidi halcyones,
Ceyx,inquif,filius Luciferi, habuit vxo- rcm Halcyonem ; a quacum prohibitus
ilfet ad confulendum Apollinem de ftatu rcgni, naufragio perijt. Cuius corpus
cu ad vxorem delatum fuilfet,iHa fe pr^cipi- tauit m pelagus. Poftea
mifcratione Thc- tidis et Luciferi conucrfi funt amboina* ucsmarinas, qu<e
Halcyones vocantur, Hancquoq; fabulam multis verbisenar- latOuidiuslib. ii.
Mctamorph. Vcrtim Alcyoncs filias fuifie Alcyonei gigantis, raufanias prodit,
et eft ab Apoftoiico in lonia repcticum, Phthoniam, Athen.Me-
thonen,Alcippam,Pallencn,Drimo, Aftq- ricn, quas a patns obitu ex Pallenes pro-
montorioinmarc fe pra?cipitcs dcderint . Sed ab Amphiirite in auitiam gentem
funt coopta as . Ha;c auis Latinis dicitur Alccdoj fole^it enim aliquando
Romani Gracca nomma corrui»pere, quemadmo- dum Nilus Latine dicitur Meloj Atlas
Te Jaraouj Ganymcdes Catamitus; fic eciam Alcyon Lariuiseft Alcedo, vt
au(5loreft M, Vairo iib.de ling. Lat. ^ . nc q.iiis Plaii • tinum vcrbum
deprauatum piitet,quando dicit in Pcenulo : I^m hercletuperifli, nifiillam
mihitam tranqHillam fasM, ^kmmare eft olim,€um ibi alcedo pullps educitfuos .
Ab alcypne deducitur etiam to ei?^Kvovm. quodcft marina fpuma, qua nidum cou-
gerunt /ialcyones,3it Diofcorides in $- c i^^.Thcophraft.Iib.i. cap S.Trepi
eimcdy (^vTcov.VidQ Plinium lib jz.cap-S. TranquUli in marmoru] id eftiin mar-
moreo vel faxco fcopulo.quo aqua mari- na alluicrvel marmor potiuspromaii pel-
lucente et aequaliter ftrato accipicur . Sic Virgil.i.Georgic Vt quando infidu
remis impellere marmor Conueniat . Intelligitautemhic Alciatusdics illos fe-
rcnos et tranquiIIos,quibus alccdo foetifi- cat,vnde illi a re ipfa nomcn
inuenere «fcA.- KVoviS^i^ elKKllovhlS^ii.kn^ottW lib.j-,
hiftor.animalcap.S.dicuntur fi&/ gVcT/wi^af »lJLipcu Varro Iib.6.de ling.
Lat. Alcedo Grasce d^Kvav.Hxc hyeme quod pullos dicitur tranquillo mari
facerc,eos dies Al cyjDniosappellant.Vnde Pacuuius : Halcyonis ritu littHS
peruolgans furor . Ouidius ir.Mecamorph. Perq; dies placidos hiberno tempore
feptem Incubat alcyone pendentihHs Aquorenidvs . De Alcyonidum vero numcro mira
inter Grajcos eft difceptatio: quinq; modo eos ftatucnii Symor.idi calculu
adiicit Arifto- tdes.Samio vcro Demagora funt feptem, nouem autcm
Philochoro.aliis deniqj ctia quatuordccim,vt fepfcm intelliganturan- teexclufum
foscum.totidemqj poft. Nec mcfallir,e(reinter clanicos,qui tradant o- <5lauo
Calcndas Martias e/Tc Alcyonios dies,quibusin Atlatico quidem mari fum
manotctur tranquillitas . Coel-Rhodig. I1b.14.cap. II. Huc quodammodo refer-
tur,quodquidam alcyoncm pro iuftitii forcnfis hieioglyphico ponunt.Qua racio ne
a Plauto in prologo Cafina* dicitur; _^Alcedonia funt circum forum. Id enim
aptifrmie intelligitur de intermif fisfori proceIlis& turbinibus;quo
alUific Horatius. cum dicit, fc merfari ciuilibus vndis.Ita dies Alcyonis
dicunrur, quibus fora conticefcut. lulius Scaliger fajpcquo quein ore habuifie
dicitur talediif^ri.-Fatu jneu^iieftmstehiberuum, in.quo non eft alcyoH .' VIQV . Dies nU cyonif, Alcyoni'
dum die ru num rurs . JuBitiu forenfe .
lulijSc/t ligeri di Eriiblemata. 74 r tnfiolH- cres . Ceres xin de dicia .
Annona. IV Officium boni Prin cipis. alc y o . Vidc adagi um, Al cedonia fant
apud forum . J^ullos inuolucres] noDJiim potentesad
volatiim,impubcres.Gelliuslib.i.cap.i9. Pulli etiam tunc inuolucrcscrant .
Poli- dan.in Ruftico : a.ufrulta.1- an intus Pipiat inuolucer pullus . Latus
erit Cereri,Bacchoquoq{\ Prouen tus& vbercas anuonaeerit raaxima. Pcr
fttetonymiam vcro dixic Ccrcrcm profru gibus.Bacchum pro vino,ficut Teretius:
Sine Cercre et Bacchofrigct Venus.Ceres autem dida eft, quafi Gcres, a gcrendo,
quod terra ferat omuia. Porroannona po- nitur iuter res eas, quas ciuitati
maxime nece(rari*efunt : cui diligenter elTeproui- dendum Principibus et
Magiftratibus fa- pientcsmonent,ne viduus annuus ciuitati defit.Noti funt
populares Romas tumul- tusob annonas caritatemiitaq; fruraetum fxpe aduehebatur
ex Africa,Sardinia,Sici- liaiquas tres prounicias, tria Rom-popu- lifrumentaria
fubfidia Ciceroappellat in ca,qua:eft pro lege Manilia . Idcm quatta
Verrina,Sici]iam uominat ccllam penaria Reip.initricem Romana» plcbis-Et
prajfe- ilus annonas crcabatnr, qui fruraentum vndiq; coemendum curaret, et in
vrbem adueduniiufto preiio venireiuberec • Aequoreifi Rex n litu inftar erit.]
Si fefe habcac in fuos Princeps qiiilibcc ac Alcedo marinain pullos Eftenim Principis
virtus maxima no modo nolfejfed et tuta'ri fuos. Natvralem hanc hiftoriam ac-
commodac Alciariis ingeniose adpaciso- ptima; prouentum,quiin optimi Principis
regiminecofiftere videtur.Slgnificacenim optimi Principisofficium inid
iiicumbere pcnitus debercvt populum in fuis regioni- bus et prouincijs
necclfario proucntu in« ftru(51^is foueat et tutetur, habitaprimiim ratione
tempeftatum.carumquecalamita- tum,quaj folcntin dies accidere: finatque venios
remittere,& tandem procellas ebul jicntes hoftium conquiefcere, vt fecurius
in pace poftea viuatur;idq;aIcyonum mo rc,qua2 in njcdio mari nidum conficiunc
admirabili quadam folercia: quibus ram benignaforscft,vt ftatim cumoua ponat,
omncsventiac procellx micefcant ; quos dics cfiam nauras accurate obferuant.H^c
licct pcrfpicuasfnuomnibus, illuftrand» tamcnhmiis pulcheriima; lententiie
cauf* fa, repetam graucra fane et cordaram Dio nis Chryfoftomi difputationcm de
rcgno, ^ionit qua Regum officium et conditionem po- Chryfoflo nitoboculos. Sic
ergoprimiim:Principe P^^~ continuis laboribus et vigilijs intetum ef clnrus lo
fedecet.Nam innaui licec vedoribus abf- • que cu ra plerumq ue defidere,&:
ne afpice- requidemmarinos fludus, inio vero ne- quefcire,quodaiunt,vbinam
terraiu finc. Sic cnim pcrmulti hoc modo Pontum fe- curi traijciunt,talis
ludunt,canunt, con* uiuantur totosdies, et tempeftateipfa vn- dique imminente
inuolutiexpedanteuen- tum.*alij opprefti altiffimolomnonon an- te
furgunt,quamad portum appulerunr. At gubernatori necefteeft mare ipfum con tinuo
obferuarcaerem coslumque intue- ri,ad terram afpiccre:neque ignorare quas in
fundo funr, nifi velit allidercad fcopu- los,qui in aquis lateant . Neque vero
illc vnusnodlu dormit,aIijsalte ftcrtentibus : interdiu autem C\ brcuem {bmnum
aliqua do fulFuretur,tamen dubius hajret,nequ©, praefenti animo id facic, vt
f^pe fuos ad- hortetur aut contrahcnda vela, aut clauu flftendum,aut quidpiam
tentandum aliud* vt ctiam inter dormiendum nihilo fegnius officium
faciatj^cLimaliis impune fomnu capcre liceat.Eadem ratiqeft expeditionu.^
militum quifqj fuidumtaxat curam fu- ftmeC-Atducis numuslonge maiuseft at-
quedifficUius, nempe Ytomnes& finguli benearmati linchabeantq; veftium
fatis, nec modo vc iHis ciborum (acis ficfed et vtequidiligenrer inftrudi finr
^ Quod (i fecus videat,quam par fit,maiore triftitia ille affT.citut,quam (i
quibus ipfemet indi- geret:quippc qui fuorum falutem no mi- noris aeftimet quam
fuamipfius. Ec qui- dcm rcliqua pulchra reuera funt ; lege, fl placec.Cajteiiim
feriilitatem et miliecom modaex pace profilire audores omnes v- no ore
teftantur.Ouidius z.Faftor» Sub iuga hos veniat, fiib terrm fetnen ratas:- Vax
Cererem nutrity pacts aluna Ceres . Etpluribuscanit Tibulluslib. i.cleg lo.,
Pax candidaprimum Duxit araturos fuh iuga curua houes^ Pax aluit
vites^&^fuccos cordidit vu£t 'Bundcret z t gr ato tefta paterna merit. Pace
bidens y zomerq; vigenti at triHia duri., Uilif^i^
ter^ebrisos^fujbatf^rmafiteeil Ex pac€ quanta cdmoda. proue- niant » 74^ Andre^
A. r:im enco B.ipti(>a Mantiian.dc pacc* T^-ix plenu virti*tti opus,pax suma
laborUi r^x htlii cxctHipYetiu ejl,pretiumq;fericli, Nec minLis elegancer
Gra^coriim mufa pacis comrooia coiumcndat. Eiuipides pocra
iragicuSjSiipplicibus,vbi mulca pa- cis commoda percefentur a pr£econe,The fenm
monente ne bellum moueat in Tiie* trCd T£ ':T0K((JX KpHOSOV Hpi^VH' /SpOTol^i W
TTpcoTA [jAv (J.^7CU<Tt TrpOlX^ptKl^ATi), ^ypoivcuTt <r'
i-)(9poi,7tp-7reTcu r iv7rcu<^t(tt ')(OUpH S^i TKaTa.T eCUT ApiVTci 01
KetKOt KTOhi/Aii^ AVCUpovlJ.iV^dL, ^ ToV vIdSOVA i^ovKoviJLi^' AvJ^pei
a.vS^pcc, yJji 'Trohtf TOKtV . §lumto bello p otlor pax mortalibus ? <^<c
primum quidem Mufis gratijft?na, Cruciatibus vero immicaydeleciaturfelice
fobole : Diuitys etiam abundcit.H&c tamen nos re- linquentet improbi Bella
fufciptmus.O' minu^s fortem Subigimt^viri virum^^ ciuitas ciuitate . Citaiuur
et ifti Menandro renarij : E'tpiivii yicopyov Kav TTiTpctii 7p(<pHKet^ hco$,
rioKZUOi cTg KAV TreJ^tCO KAKCOS ipV • Alit colo-aum paxvel in faxn bene : At
bellum in ipfo noxium campo quoque . Sed audiamuseciam Ariftophanem Roma na
lingua canenteni ; Ojlulte,JlaltejhAc omnia paci infunt » Vt ruri aliquis
inprdidio habitet, Immunis a forenfibus n egetijs ^ JProprium pojftdens iugum
boum . Bala?2tes ^ audiat oues, Caprdq-jvocem ad mulciram emulgendd . Obfonijs
autem vtatur conchis ^ turdis 5 Neq-^ expeciet in foro venales pifciculos
Triduanos,magni precijjContreSiatos Tijcium venditoris iniquiffima manu, Adi
jcerem huc elegantiffimum pacisen- comiumexcap< 55 .Scobaei, nifi putarem
fatis efTe ca de re rtudiofos admonuifle . Hacc dum altiLismecum perpcndo, non
incommode fubic pulcherrima vrbs Ve- neriarum,qua:quia pacis eft ftudiofa,Iicet
in medijs vndis fita, agrorum et hortoru pene expers, omnium tamen rcruro anno-
na vberrimcabundat:ibi enim (cmperple- na funtgranaria,plenae cellse.plenum
vbi- qucforum rebus omnibus, cjuas vel cupi- dusoptaie auficiaded ythanc vibem
non immciito Alcyonum nido conferrc pof- fim,vbi fub clemcntia folertis
Principis et prudentisSenatus dies vcre Alcyoniiagu tur. Verte aciem oculorum
quocunqj li- ber, vndiq; obuia funt figna mcram pace et tranquillitatem
fpirantia.Non hicchla mys aut fagum cingit milites, fed purpu- rca toga
condecoratpatrcs:non cincinna- tos capillos premir crirtatagalca.fed venc
randam canitiem tegit Ilbertatis indcxpi- Ieolus:non raucus tubarum clangorhor-
rendum reboat clafiicum, fed aurcsmul- cct fuauis tibiarum fymphonia ; nonqua-
tiuntcampum equorum vngulae quadru- pedantc fonitu,fcd fedato nauigiorum d«- du
vndas fulcat rcmigium:nonacutus hin iiitus bellicum terrorcm incurit cquifi»
fed fcfibs remiges leficit afla vox celeuf- matis.Ecquid hoc aliud quam
tranquilla libcrtas, et libcra tranquillicas? vndc rc- lum omnium copia et
abundatia profluit. Quis igitur,6inclita Refpublica Vcncta, fine linguaj
torporc, fine mcntis ftuporc dignis tc celebrecencomiis ? qua» par tui«
laudibus inueniri pofTItcIoquentia.^ cuius totusorbis veneratur maiejlatem ;
flupit miracula 3 Ju^picit excellentiam . Ve/ie' ratur maiejiatem, fiquidem lu,
ceu no- uum aliquod Pantheon,omnia intccon- tines numina, qua? ciedula finxit
antiqui- tas,& vana perfuafit opinio • Intuocnim Patauio fedem fiabilem
fixit doda Pallas; vidricem Bellonam tua colic Vincentia : gaudet Delphicis
ApoIIinis oraculis vcra vna Vcrona:officinam fuanj Vulcanus ar- tifexaperuit
Biixiaj:dona et bona fua FIo- ra colIigitSalodij: foecunda Pomonafru- (flusfuos
cxplicar circa litus Eenaci: ro- bur inuidi Herculis defendic Ciemam :
Ttiptolemus vomere fulcat Ixca et lata iugeia Bergomi;regina Deum luno diui-
tias fuas oftentat Taruifij ; Pan cum Fau- nis vagatur per ca?dua ncmora
Iftria;: Cc- rcrem veneratur frugifera Dalmatia: lasti- ci^dacorem Bacchum
habec Creta infula: te vafhini m.are fuum agnofcit Neptunti: tc inftrudi/fimum
nauale Martem praedi*- cai : thefauro diuite riutonem pofiides j Veneiisaemula
es pulchritudinc^ccrtascu Lunafoecundirate:Atlanti nonccdis forii-
tudinc:Mercurius in tc fuum habctgym- nafium:aequitati Rhadamanti asquipolllt
tua iudicia:Saturnus es fcnili confiIio;Iu- prcer ipic in fuprerijo Senatu .
Stupet vero mirA- Paets Ht4 diojA Ve- netii . VeneU Reipubo laus, a maiefiO' te
Emblemata ; Jtff adml randis . Jih excel mtrAetila,^ci\\idcm ciuttas
es>cUHis naucs funt irces mobilcs j ciiius trircmcs funt oppida
volatiIia;apparatusbclIicus,fahuis coiiferuatioj patcntes vndae, campi viCtO'
t\x et caftrorum arcaejvaJofas lacunae,m5 niafortiffima et muri incrpugnabilcs;
ca- nalcs reflui,turrcs munitilTmiasjarene mol les.firmiflima propugnacuIa:in
tc pacific^ togs runtornamentamilitariajfuperba pa latia ligncisinnixa bafibus,
funt dc foliclo fnarmorcoperofae mo!es;fora fterilia Hiui tebcatur
cornucopia^rin rc fpkndida]a:di- ficia delineatafunt in aJ^umcri^» 8c fun-
datain incouftantia : tui populi in quictc funt fo rmidulo/i, in pace
bellicofiiciucs in togis gcftant clypeos, haflas in cpomide j iuuencs in flore
astatis deccrpunt ndaturos frudus fcnilis prudenti^e ; fcncs in canitic
continent viuidum vigorcm,&indcbilium mebroruni infirmitatc validum robur
in- tcllc(Slus:in tuoScnatu multitudo fuflra- giorumobtinet vnionem
fenrentiarum.5«- {picit deniq; c.^fe/^^«^//«w,quandoquidcm tu,o Venera
vrbs,afylum es tranquillum libertatis,fe!c<^a Icgio nobilitatis,incxhau fta
auri et aigenti fodina, expeditum ma- chinarum bellicarnm promptuarium, cc-
lebris officina Martis, perira magiftra mi- litiscnutrix ftrcnuorum
ducum,recepta- culum fortiflimornm militum, genitrix pulchcrrimarum vi(£loriarum,
gladius et fcutum Cbrifti fidcliura.tutus portus to« tius Italiaj,au^uftum
tcmplum pacis,po- tens reginaj5raris,ornatum pulchrirudiuis thcatrum, feftiua
pompaarrium, rarum naturas miraculum,Sol nitidus illuftrium vrbiumjgloriofa
fupcrbia fubditorwm po- pulorum.lucidus orbis ocellus, dilctftun» Europas
corculum, capacifllmum diuer- forium omuium gentium, ampliflimum forum
mundi,idea moderati imperij, vc- rum coeli fimulacrum; deniq ; tota es mi-
raculum,im6 compendium et breue com plementum miraculorum,qu3e vafto am« bitu
orbis totius claudit machina . Pluta addidiflem,nifi garrula hirundo et ftridu-
Ja cicadafcquctis Emblematisjfttmonem abrupiflcHt. Dodos dodis obloqui nefas
efTo. EMBLEMA A. QV 1 B rapis heu Progne vocalem fzua ctcaddmi . Ptgmribtis^
tuis fercula dira paras ? Stridula ftridentem, vernam verna, hojpita Udis
Bojpitam, aligeram penniger ales auem ? Ergo abice hancpr^dam : nam mujica
pe^ora^ fummnm eH f Alterum ab alteritu dente perire, nefas . COMMENTARI r. !•
te(fl:o ruino/I et vetuftatelabentis e/xdificij liidus confpicitur hirundinis,
quajarreptam cicadam roftro ferens ver- fus nidum fnum volat . II. Et hoc
d-cTj/^oj/ er r.Gra:coium Epi- Chara- grammaton tit w o/>mr,traxit. Sicenim
cier Zm- habct Gracus: (TIV ' 70V hdLhov,d Kethoiojct ' 70V iVTTTipov » A
'Tmpoicset ' ' 70 V ^ivoy, et.^elvet' dptvov mpivoi. Ketiov ohKvaB'
\J(j.vo7r6K\ii v^vo^TroKoi^ <^6[j.et7iv- O Attica decenti forma, cantu
nutrita, [cur] vocalis vocalem diiipiens Cicadanijpennatis in praeda fcrs
pullis? GarruJam garrula, et volucrem plumis pr^edita : Hofpitam hofpita,vcrnam
verna? Noncita confliderisPnon enim fas,peque iuftum [eft] Perdere cinoros
canoroore. [id eft, vt animalia canora deglutianr, et abfu- mantea, quie funt
orc vocali et ca- noro] Cur agedil inprs.dam fers puUts ore cicetda
Atticayferma deces.carmtne fueta leui? GarrulagarruUm adh^c, volucrem plu- mata
tanoram, Vernam 'verna, etiam, tu^ auts hoipes auem} ^^in age fifle precor,
neq'^ enim feu iuive canoros Tam dirts animts cra canoravorent. Epigranima
facile eft,& pulclicrrimis an- tirhetis lelertum . Sedillud permuhum
illuftrabit qu.£ft.7-Sympof 8. Hutarchi, qn? eft de nota feu fyii^bolo
Pyrhagorico, quo hirundinem hofpitcm recipi vetabat Samius WUCzntx Carnem depafci
folethi» r««^<7,inquit, venaturqifacras illas MHfis canoras cicadas .
tTetpKO^etyo^ ydp i^tv w "^i^KiS^m >^ [idLKi^et loufiiriiyeti hfovf.^
K^[J.QVOriKQ'J{ 0V7et{ a,T0K7tVVVa-ili^ ffl7H» 7eu Vidc
reIiquaibi,&adagium,H/r«»<^«» n em fub eodem teSio ne habeas, ^fviT>
rapu heu Prcgne] hirundo, dc . • . qua didumeft Emblematc^o.ex Ouidio
6.Metamorph. Vocalem f&ua cicadam] canoram:vndc vulgatum prouerbium; Cicada
vocalior, ; Sed de cicada diximus fupra Emblemat. 137. et 164- et dicennis paulo
lufra Em- blemat. 18;. Pignoribus] pullis tuis . StriduU firidentem] gai rula
garrulam. In Grsecocasdem funr TroWTrrojcFe-ts: nam 70V KetKov
ctActAcg^cTfit.reddit ftridulaftri dentem.citadas enim ftriderc, non canerc
fupra Emblemat. 1^4. ex Plinio probaui- miis.C-^fervim vcrfus ifteantea
incip>ebai:,Ac jiridulaflriduUm. idq; v nhii^iore fi- gura j quia vero non
patiebatur carmuiis kx,ideo leiflio fuit immutata:/?r/«i^^o,enim primam
producit . Vernam verna] dptvov »etpivd, tu qu:c vcris temporecanis, vojucrem
etiam ver- namcorripis. Hirundineshyemisexulcs Hirundd refert Plinius lib.i
8.cap.3 i.pariter et cica et cicadt das^ftiuas en[c,& frigoris tempore
euane- hyemc e fcere,idcm lib- ri.c.i6.Vtra:q; etiam fuo xulant, aducntu
asftatem prajfagiunt. Hinc Oui- dius i.Faftor. Iallimur,an verts prmuncia uenit
hirudoj Holpita Udts Hoipita] 76 V ^ivovd^H- vct- domcftica domelticam.
vtiaqaecmm non abhorret ab hominum hofpif.jsjalreca propc larcs patrios
nidificat, altera vel in hortulisnoftrisexauditur . Hof} es vero HoS^es»
dicitur et qui recipir, et qui recipitur ho- fpitio: vndedupjcx poteft
efteordoii) cx- r o f: r : o I ; e . Tu1viu
1: d o, qua due naes, I X- dis Emblemata.' 74^ dis illaffi,qn? te exccpitjnam
cicada wjiix ^uv.xd. cft, indigena cft, vt diximus Em- blem. 1 3 7. Vcl tu
aduenalajdisaduenam » quafi etiam oicadje poft aeftaccm commi- grent,aIio
tempore noa comparentes.Nc- fcio an huc adijcere aufim clegatifljmum
Martialiscarmcn dchirujidincabaliisdila Diara.eo cjuodapud nos manfctit hycmis
tempore . Hibcrnos peterent foUto cum inorerecejjm Atthides,in nidu vna remmfit
auts» Deprehendere nefas ndtempora verna r#- uerfA, frofugcim volucres
diripuere fuA » Sero dedit poenas-^difcerpi noxta mater Dehuerat,fedtunc cum
lacerauit Itym. Aligeram penniger ales] tov tvzirTipev d
'OrTg/5o'g3"5'ct.pennata pennatam. .: Abice hanc prAdam[Synco^Ct pro Ab-
iice,captam cicadam . Nam muficape^ora] Gr^cusdixit t///- VOTroKouitid
cft,canentes,ftndorem emitte ces cicadas . Mudca autem pediora dixit,
incerpres,quia pleriq; doccnt,omnes aues canoras dici Mufaru volucres; Cicadas
ve loobcaiULi Apollini facrasefte volijit iux ta Ariftophanis Scholhllctv vipi^
ot TeT Tiyif fJt,ou(TiKorom( AvdKHVTcu t^ tLTroK Aewy/.EtTroianosoratorcs
cicadis compa rauitHomer.Iliad.>^.Hoc locomudca pc ftora,proliccratis
hominibusiisqj quisut libcralibusartibus polici,vfurpari liquet. Gmnino vetcres
quidquid cruditum et fuaueeflfct.muficum appellabantjipfisquc Mufis
aflignabant.Confirmat id Bad?us: Muficaeappellationc,inquit,prifci huma-
nitatcm literarum fignificarunt,inquain- genuos homincs docebant ocium conterc*
rcanimumqi rccrearc. Eo fenfu hac vocc non raro vtitur Aufoniusi& Symmachus
cpift.4.Nos Cinquir ad Promotu^ mufic^ facundi? inopiam confitcmur. Summum es7
nefas ] iniquum eft, cos hoftili odio difiidere, inter quos fumma debct efie
concordia.^i/^/^cjf hic cft,quain miit abfiiidtim eirc,& fcrm^
impium:>ciuf dcm ordinis viros fefe mutuo conficere : Tam enim vel inaxime
pcriculofa cfTe fe- ruut tempora, quibus iupuslupinam cft. Etqaamqiiara, vtIoquitur
luftinus lib.^ 16 alfiduum inter pares difcordi^ malum fit,tamen id locum
habere non debet incer dovflos et ftudiofos Mufarnm culcorcs, iiucr
qiios.vaja,5tcoiift2U)s animotuw fcnfio Sc concotdia neeefTaria eft . Incre pat
hirundinem,qu? cica- dam ad paftumcorripcrct. Quo orationi? inuoliicro dodos
mutuo fcfe prouocan- tes arguir.-his enim rixis& contcntionibus fere fit,
vt nullum aliud pcrniciofiusma- lum fuboriri pofiit. Si quo conuicio dodi ab
ignatis et rcruminfci js impctantur,nd dcbcthabcri nouum autinlbiens, cum vt
pfurimiinvaudax efie folcat ignoratia,qua nnUirm aliud raalnm aut intra^abilius
antdifiiciIiu$.Atcum dodus doftum, et Chriftianum Chriftianns iniurijs, contu»
melijs,cIamofis difputationibus.vcl ctiam famofis libcllisimpetir,^quod bonis
litcris et Rcipublicasmajum atrocius autexitia* lius clTe potcft ?qU2e
clades,im6 quod nau- fragium praefcntius,cum inmedijs fludi- bus irato mari
conccrtaiio nafcitur intcr nauis du£Iorcs,aut ctiam gubcrnatorcsip- fos,a
quibuseoram.qui funtin cadem na- ui,vel vira, vcl mors pendeat ? NuIIuni certe
mifcrius accidcrc dctrimentum Tb- cictati humana; poteft,quam cum cruditi
eruditos (a quibuscerte pendcre diebet po pularis muIticudo,vt eoium dudu
fefein officio contineat) nigro dente conucllunt; quo fit interdum, vt diutius
altercando veritatem opprimant.Num vcro abfurdu &odiofum naa:xime omnibus
videri dc- bct,cos, quos par cft intcr fe omnino con- uenire, mutuisq; ofiicijs
aniroos inuicem fibi deuincircnimirum quod ijfdcm facris initiatos ad vtilitatc
communcm liberalcs difciplinas cxcolcre cx oflicio-deccr, quas tanquam communi
qnodam vinculo quafi cognarione intci fc contincri nemo ncfcit:nonne,iuquam,
prarfus ridiculuiai cft,ecK fcfcmutuis iniuri js profcindcrc, irt vitam morcsqj
dcbaccJiari,5t falfis ciimi* nationibus xmulos onerarcqtii alios cocr cendi ius
habent, quotics aliqua vel leni occafionc rixantu r et dbcertanc? Qu^ fani
contumcliaecd noccntiorcs funt, quo in plurcs dcriuantur ; cxijs ciiimaion
mini- mumfamasdetrahitur.ccnrum potifl[imu » qui,vc loqtiicuT Horatius,hoc
fucco lol- liginis,& aerugii)emiera*tinguntur ?^ Nbn inuirus quidem fatebor
m concerrationi- hin eiufmodiqua:dam certe, necobfcurai ingcniorum videri
fpccmiina,idltamen ge^ ncns ciufdcm fcmt er uidicnui JTonjtam la, boriofae qua»n
periculofae plenum opuss sdtxJuqnoCs^l'ci)iifiicia>, vbi- (^uis rom» I\r.
Rix£ et contenti^ nes a iiu* diofis^ Nimium altzrcan- do verv*- tas amit^
tituru m^lcdi- 710 Andreae A. m^nJationem nominis aiKiipatur, ncrcio qiif) fato
fama: iacluram facit . Certe, vt hoc adijciam,nemincm vnqiiam fiiiflle crc
do,qin malcdidis &conuiti js in aliiimia- dis honeftiorem famam mcrcari
vnquam potuerit.Qu^a: porro c^citas, in hifce de- cc"tationibusaci iudicem
confugcre omniu coriuptinimum et iniquillimum, nempe rurbam popularemfciim
Hubium nonfit, quam non viciear,quamq; ca:cutiat,vt vi- dere non pollit ^dibni
in proprijs quA re^a itut prauage- rantur . Itaqj qui fieri pollit, vt fano
mentisocii- 10. quas captum exccdiit fuum,intueatur? Dsteffa'- qiiidem (quod
tamen grauatc dicamj tiojittgio temporibus nortriscxulceratifiimis fajpe-
rubodier numero vidimus,non modo in ijsdifcipli nornm . nis,qua.' ad
humanitatem pertinent,fed et in diuinisomnino fcriptis, atque pietatis
Chriftiana: oraculis j qijorum audoritati apud quam plurimos non paium detra-
t^um eil,qu6d dc ijsimportune et intem peftiue dodtores plerofq; digladiari
vide- rint.Ex quibus mutuis dilfidi js nihil cer- te rei literariae
frucT:us,aut ornamenti ac- celficfed Je pietate et bonis moribusndn minimum
decelTit, dum non eft qui velit ingenio cedere. Sit aliqua inter ftudiofos
concentio,fed abfit a maledidis, a contu- melijs,a rixis:& vt funt expertes
inuiden- tiae Mufarum fores, quemadmodum ex Tctcribus pleriq; dixerunt,fic n€
admittat quidemiurgia, velanimorum diftraCT:io- nem aliquam inducant.Scite
Chryfippus: Qui ftadium curnt, inquir, contendere et enitidebet quam maxime
poftit, vc vin- catjateum, cum quocerrec, aut fupplan- tare, aut raanu
depellere,nulia ratione.de- ber;fic totaanimi conrentione licetex litc- ris indefefib
curfu fplendorem, et nomi- nis celebritatem aucupari, fed focij aut ri-
ualiscurfum dolo quodam malo remora- 11, auc eius morcs impetere.vel eciam do-
diinam (nifi prorfus mala fit ) mordaci aceto confpergere,qu6 vel defiftat,vel
ha- beatur coiicemptui,non modo hominis eft di^ToIuci et inuidi, fed &animi
pufilli et IrmUiit plaue illiljeralis.Inter pares tameninuidia t'Uer pa- fa:pe
folet innafci,quod praster c^ceros no res . tat glonfoi^raphus Accurfius,
auvftor non pocuitendus, ad 1. fiexceptione, 14. §.eo qui.lf.quod met-caufa. hi
djcuntur Lucia no lib.dccaliimnia, «•'/xo7g;^i'!>/, intcr ^uos proptcr artis
ciufdem commnmtatem plt acres fimultatcs et iurgia nonnunquanx
implacabiliaexardefcunt,vel occafionefpc ratx gloria?, aut lucri captati, cum
ncmo artifex fe libenter poftponi patiatur, aut contcmni. Sed tamen dignum cft,
vtqui fimilcm cumalijs vitam fufcipiunr, firoi- lem cum alijs ferant
difciplinam, crcco- lenteSjdeftat.monachor. Imo qui ijfdem facrisinitiati
func,artium meliorum con- ; ] cordi paceligentur.vt meminerint Mu(as • dici G
rasco verbo,//«(rcfcj',quafi oiJLotvcA^, ^ ideft,fimiles,inter quas fumma fit
cocoE dia,quamquam inter tonos difpares. Vnde benc Themiftius oratione
quadam,quo loco ait Mufas inter fenumquam rixari, fedoptime illis cum Apolline
conuenire: ita etiam poctas minime a poetis debere difiidere . GrasCe ita:
>^ cu Moua-cu tvvee^ Vt t QvS^il^idL ctVTUV dyctVctKTH TTpOf Ta.i a.KKcti y
oTi lAri ^ovi] (rotpicti^hl^^^i^i 1 etvTii 1^6 VI) TTpojivy^vTcu ol TOiitTcu,
Ve- ritlime ille, fiquid,cm omnium honeftaru - difciplinarum inter fe raagna
fimijitudo &concordiaeft,quiE omnesad humanka- tis fefc cultum comparent
Solemne eft,(i UpetlAiOs KipctfACiKOTcliy TZHTOVI TiiL- TcoVyfigulus figulo
inuidety ^ faberfahro, vtait HefioJi)s,fed inhamanum eft,& nul lo ferendum
pa(5lo, fi G rammaticum in- ce{ratGrammacicus,fi Rhetorem Rhetor, fi Logicum
LogicuSiquia cenfemus inane eireartium meliorum vfun),nificum littc rarum
{uccomores inftituantur, vitasquie ratio conformetur.qui fi.iis eft cruditionis
omnis acdovftrinx. Eloquentia male fine moribusdifcitur, air Piinius SecunJus .
Aiuo fuperiore maiores noftri viri fani patientcraudiuere rixas,qu2ein Italia
per aliquantum lemporisorta: funt inter Ro- Bo^oril berteIIum,Maioragium,
NizoIium,Sigo- virorurr* nium,quarum contet onura veftigialibris contentio
editis poft audorum mortem fuperfunc. nes * Etin Parifienfi quoqj fchola diu
non finc rixisac cauillis contcnderunt erudici viri Antonius Goueanus, et
loachimus Perio- niusinPecrum Ramum:quos proximi fecuti Adrianus Turnebus,
lacobus Car- pentarius.Leodegarius Qiiernus, diutius dc re litteraria
contenderunt, fed quanto cum fruclu.viderint quiea de re iudicarc fobrie
pofiiint. Vide adagium, Canin^ viciiransycjnocephalum oppugntts . Elo-
Emblemata-Ni 7^1 Eloquentia fortitiidine praeftantior. EMBLEMAKRCVM Uua
tenetiYigtdam fert dextera clauam p Contegit dr Nemees corpora nuda leo .
Herculis h^c igitur facies ? ISlon conuenit illud ^jibd vetus^ et fenio tempora
eana gerit. Sluid cjuod lingua illi leuibus traie6ia catenis, S^eis ffa facilek
allicit aure viros ? Anne quod Atciden lingua^ non rohore Galli PraBantem
popnlis iura dedijfe ferunt ? Cedunt
arma tog^ > quamuis durlfsima cord^ Eloquio poUens ad fua vota trahit .
COMMENTARrr. HE R c V t 1 s pingeduscft cano ca- tiirba: diiciintiir,eamq j
quafi traliere vi- pillitio,peIIc leonina indutiis, fini- dciitur, ficuc fcite
fingula defcriBenius ex ftra manuarcum,at dcxtcra nodofam fua Luciauo. Sed hanc
figuram hic caflator clauam gerens ; cuius lingua traiedla eft per fnmmam
infcitiam deprauanit, auic laultis catenulis^ <iu«ad aurcs copiof^e ^fTam
Hcrculi,linguam auditoribns catc Andreae A. II. Typus Tnatls ex lierculs>
Hercnles iile Galii Galli vS' teres fa^ pientii, GrdCA pe nti . na traicftam
expn*mcnJ,pcr tarpiflTimum Haec AvS^ptd.VToypApiA Herculis cxpre(ra eft
Luciaiii qjadam prjcfationc, qua oftedic Celtas,id elhGaIlos,olim Hcf ciilc.n
oy^iov nominaircjCumq; eloqucn- iix fapicutiajqi Deum cxidimade • Apud
quosicaetfi.igebacur, vc fcnex>caiuus et rugofus : inculco capite et glabro,
cuiuf- modifeniores nautas mariuos vidcmus : adh^c leonino
tergorcinduc«s,dexcera cla iiam ceiiens,arcuja finiftra, pharecram cr humero
pendalam habcnsjCofertilTimam <]uaiidam hominum multitudincm tr«i-
henscatenulis cx auro &: ele^flro tcnuifTi- mis, lingua; fua;cxtremitatc pcrforatain-
fertisjcaraq; noninuitam,fed vlttdfequcn tem,im6 ctiam hilaresomnes,nec vllomo
do rcftitantes,vc huic afreiitiri videas,du- centem fc Deum laudibus effercntes
. Id nihil aliudindicabacquam Herculcm elo q.icntia et fortitudine
pra;fl:antcm,diflipa tos ohm Gallos et e.feratos, ad iuftitiam, et mitiotem
vitam viuas viribnscloquen- X\x reduxjlfe : cuins id^ii ramiufigius hi«
ftoriammendax Gra^cia figmcntis cft pcr- fecuta, &adarmorum ftupcnda
facinora poftca conuertit,atqi ad funm Hcrculem iouiscx /Vlcmcnafiiiiim
rctulit.quod Hcr culi Gallo,diuina2Cuiufdam naturs virc, propter
fagaci[atcm,prudcntiam fingula rcm,& admir fhilem eloqucntiam peculia rc
fuit Putar.c nonnuUiex philologis, au- <Slorcs haudquaquam afpernandi,
Gallos vctercsfuifre ^5/A.6XA«i'ifcf,hoccft, vt Mi- nos inccrprctatur,
Gra^cxnon modo lin- gua:,ftd et doclriu2pctitos:idqucprirou cx C.Cajfarc
confirmant,priuatim publi- C€que Grscis litcris vfosolim Gallos: et incafttis
Hclucciorura tabulas rcpertas G raicis elementis confcriptas. Maflilicfcs
quidcm loquutos Gr2Bce,Strabo Gcogra- phus primi nomiiiis tcftatur.qaotcmporc
incorruptaclTet minimequc confufa Pho- cenfium colonia Ncc vcro pr^termittunt
Dif.idas illos vetercs religionis Gallic^an tiftitcs,quo^ ijfdem
fuifledifciplinisimbu tos aiquc fophos Gra:c;a:,memorat. Imo ctiam comcc^luris
quibufdara no inanibus afleucranr, difciplinam Scmnotheorum, D ruida ru m, Ba
rd o r u m, Saronid aru m, vc- luftiirimorufii in Gallia doftrinx omnis
libcralis profeflbrun.,multis antef^culis apud GalLos iloruiiire, quam Cadmus i
Phosnicia veniflcc in Gr?€iam.»q«ani rl probaudam citant Ariftocclcm i j
Magico, qui aic Philofbphiam \ Celtarura 5cm. nochcis duxifl*e mitium, et
Galliam fuiflc magiftram G rarciae • loanncs quoque An- nius iii Bcrofum (nifl
menomcn Bcrofi fal lir} de rcgibus Babylonix, tradit Graecos a Gallis liicras
habuifl^etapud quos quam domcftica fuerit eloqucntia, pluribuscon tendit
Budjeus i..Deafle,& raaximc Commcntarijs in Pandedas ad 1. i Dc fcru
.corrupt. f • Quod ait praitor. Logum efl*et percenfcrc, qaam do<^lis et
cloq ucu- ttnimis hominibus lam olim Gallia mul- tisqj f?culisabundaiu:hoc
vnura adiicio, quod riiliri launenmaiore quonda rcligio nccuiruapud Gallos,
quam i'icho fuenr» quae Suada fiuc Suadela eft Romanis, illa vnanou ccaicie
div.^a JEnnio flexanima,\ii eftj^^-^^^CCtj/wj/or.Coiliginnisctiam ex vecu
ftioiibus literarura monumentis, pnfcos Gal los do(5trinae et racuudix gloiu
fuiffc infignesjcos inquam, qui florucic tempo- ribus priorum
Galliaspri.icipum, Sarr.c- this,Magi,S3ronis, Bardi, Logonis,Celtis,
HerculJS,Gaiacis, Albonii, Lugdi, Belgu.- ijcnimmemoranturintcrcos, q vi
legibus et moribus populum Gallicura excolue- runt.Et id quidem dc Gallorum
vctcruia cultu &dilciphna eo eft ignotius quo 4 paucioribus ciaditum fuir,
qaia vel nihii aut parum admodum pofteris rcliqueruc maiores illi Gallij auc
quia fuam dodl ti- nam non fcriptis, fed per /nanus conful- to tradi voluerunc.
Sed minc audiamus ipfum Lucianum fua loquenrcm ling-ja ; ToV iipAK^tA Oi KiKToi
oyfJLiOV OV0fA.A^tfft (payyi nj i'^t')^piq>.To «Tg ««Toi- <St» 'sra V\J
AKKoKoiGV ypA(p\ia-t • y{pcov hiv duToh «V To 6<T)^AT0Vi TOK/Of
AKpI^afftOfftiU AOt* CTAt T&Tv Tpi^aVipva-o^ TO J^epf^A.-'^ 6'iA*
Kiy.AVlJ.iV0S is TO fJLi\AvTA70y> 'Joi ^(ri9 01 ^AhATT^pyoi yipOVTif .
AhhAf^ TCi*" Tos avti)^ ofjLafTiiv 0-Ktviiv T^ iipAK\iiif^ ydp Tnv
tl^tpQepAv ivriTrTcu thv Ag'or T9/, »^ T2 pOTrAKoV iv T» J^t^i^iKSf^ TOV
yCt>pVTOV TAp»pT»TCU, TO t6^0¥ ivTiTAyAvoV » dptfipA 'TrpoS^fiKVVIXI, KJU
theof iipAKKTis i^i- yjuTot t6 ^ct/ja/o^o- TCtTOJ' iS^iTCO i^HV Tils eiKOVOf .
0 yAp yipatV TlpAKKiJStKHVOf AV^p^TSCOV 'JtAyL* 'TTOKXi Tt 'TrKn^os ihKHjiK Tav
cotcov AWAV TAf J^tJ^ey,ivi(S* J^ia-fAAS'' HO^tV OtjffHpAt hi7r70ji, H^tKTfiS
HpyAfffJLivcUf GaUi el$* t^uenti^ lOCU4 h eiani dt HereuU GalU. Emblemataj . 7n
it^'»T«f &7^ivm AyoyLivotiWi S^pAo-u.ov '^>i\iV^<Tl » (i^uV^y.iVOt
^iv y 4y^a,paf, KTg «Awf Avmc^va^iV, « TPi? 'to<TlV AVTipei- J^iicri yirpos
7o ivAvTiov tw? tiLyuyvii i^^- rrTiA^ovTif, a\Ka 0ca<tpot e^rsrovTAt,
yiyn^OTef, Xgirov AyovTA i^Atv^vTef, i^ZFH^OlXeVOt ATrAVTe^, 7U<p^AVHV i^i-
KHVT^V J^eo-fJLOV i7rt^AKMVT&$, (OtKCTii^ A)^eo-^»<ro(jL{vot(, H
Av^ila-oVTAt . o Je TAVTay A7o7reo7A7ov HV<u [/.01 iJo^ev > oKvii<Teo
)(^ i^-To htthv . » yoip i)^v 9 ^coypA^Of, o^iv i^ti-^H ta1$ crf^pAii 7Ai
T?>v J^e^ixav Ap^f, A7i 7»$ Je^iAi' fxiv Vji) 70 ^OTTAhOV T»Vf ^^OUA^ Ji TO
J5|°^ i)^H<TH^ ' .7pVTtt<TA^ 7oO dea' TMV yKa77AV AicpAVfl^ ixHVH^
eKKOfxivo^ e^vT^fiTrolii- fftil^A^^^fpA-^TAtyi Hi TH? ^yoixivv^ ^« ytav TAVT
iyo y.iv iTri Trohv^ e^^^itHV f pav, yju ^AV[/,(X,^ei)y, ATrpp^v, <^yA>'
VAKTCOV . ilih7QS Ji 7h TT-ApB^COi.^K ATTCU J^iV70S TA »//^T6/5fifc, tJ^H^iy,
AKpi^^S iKK<ijA <pcovi)V A<ptHi, ^/AcVoiJa/', oT[Jt.cu, TA i^m^aptA,
zyed <TOt,i<piJ, 4 ^ivi, KV- (Heo Ti)s ypA<p7)f 7o Atvty[/.A . .nrAVv
yAp TApA770[JLiVet> lOlKAS Iffpps elv7ih^ • 7oV hcyov jli^Hi ot [Kih^^ot,^
^>)c '^s^. ii- fiHf 61 iXhnvj^f,,£pifnv itoy.s^.A, d- VCU^.i ^)pAKK^ Avfov'
HKei^O//.tV, 07/ TTApAj^KijT? ip,[J^l'<T^vp07epos.iTof. « c^e
yipeov^TriTrotHT^^, ^\r hAV[jiA^yi$ ^ lJ,ovofyetp 0 Koyos^ iv yii^et ^ptkH
ivTiKi} iTTtJ^HKVVff^CU Tiiv a.iL.[JLf)V, y Hyi AkM C[i.eov ot Tpii^^eu
hi-^^^Tiv y oTt cu [/.iv 7ay CTrho^ipeov <p.fivis.mp^^oV7cu ' to cTf yij-
^fitf gp^« 7t,Ki^cu;7uv viofv ero<pch:ipoyj(7co yi70t, .7^ -Vi^OpOS V[J4y
ATTOp^H i^ T^V yKeo77YiS 70 [liht, }{guL oi Ayopi^Tcu tcov TpeocOV 7i]v OTTA 7m
KHpto\oJo^V ciptA^iV, ivAvQn 7tm KnptA ydp kaKh7cu, nye (JLi(XVit[^<U Tfit
Avdil . co^e H 7C0y C07C0V tKJiiJifdVHS T^S AV^pco^TSH^ TTpOS Tifv yKcOTTAV O
yipeOV ^TOS ilpAKKilS > 0 KQ- yOS eKJ^ifi, [J.i].Ji7^70 ^^AV[J.A<Ty\S-
hJ<^S Tiiv T^^. ^Teoy.t^ . yKeo77.i)s ervyyivHAV . iJ' vBptS HS-^V70V, H
TetV7A TgTpi/Vw- TCU \ [A{(J'Vi)[JLCU yovV yf<pi), »^ KO[J.iVcoV Tiy^^V
lAyAneoV, TTAp f Mfjjv (JLA^av . Tols ydp KiiKots AKpov ii yKco7TA TTAenV' eV/
TiTpV7ri)(j,ivn . TQ J' cKoV, >C$U AV7GV t)[J.H< 70V ifpAKKiA KoyCO 7A
TTAV^A ily^ (J.i^A i^epye/.<Tet^Scu, <TQ<poV yivo[j.evov ^ ^•thBoI
Tfit crAwrfifc Jg/^cfcjrdfiw . ^ T<i yi ^iKi) AVT^,yt Koy^t e^^tv, oI/aou,
oS^S K^ ev<^o)(Ot, >J rA^s, tas 4^- 'X^s TtT.peo<TKovTis • '7r7ip6ey7A
yovv 7A gV« n/jt tS[j.HS <pA7i Hvcu . Hoi: eft : Her- ctilern Galti "
Ogfnion linguct ^YQpYid no- minan f: eim autem Dei fimulacrHm mm SiYbfurn
ahfuYdum repYAfentmp . Apud eos jenex esf, inculia glahrkque ca- nitie,
cfbmgata cute, &nigro admodum eolore, vttnarinos nautas ejfe corripeYtumi
hahemm'. at(^y eiufmodi cum fit, tame Her culis cuttiim geYit. Ami^m enim efl
teYgo- re leontiidextYa clauam tenet, ph^tfitrarn humeYU aptdtamifiniJlYa
proten fupj arcunp pYAtendit.denique qrnni ex parte HeYcules eff.VeYurri quod
in imagine 'adrriiYandum maxirne mihi vifiim efl;fenex ille Hercu- tes
confeHiJftrham quandam hominumul tittidi7tem tYahit,omnes aurihta vinBos :
Vinciiici ftin t ienties qu&.dam cdtenjil& au- roele^fbve
fahrefaSiA,fpirulis collaYibm pulchtrrimii finiiles.At hi certe tarh exili- hui
vincklts 'du5ii,ne de fuga quidem cogi - tant,iametf(faciie^pojfmt:nec omnino^
reft^ Bant,aui pedihm in diuerfum reniiuntur qudfi refupinantes,fed hilares
l&ti^-^fuum dudtorem laudant, ^fonte fefiinantes om- nes,vt ffudio
pYAueniendi laxa etiam vij^ cula reltnqudnt iperinde ac iriflesfutUYi.fi
eiufmodi vincuiis fxirnahtUY §^od. autem itdfu'Yd40^tim mihi vifum efi, non
pigehit referte V CuM enim pi5iori Yeliquum iam hihil ejjei, vnde cateifam
extYemitates in- necieret,dexteya nerhpe clduaferenda occu pata,finiftYk veYo
dYcu tencndoyfurnmam Dei lin^uam phteyehratam efje.voluit ^ ex eaq\'religdti5
catenis eos tYdhifccit-.iffe nimtYuhtad etis '- qul ducehantUY,fe conuer tendo
arridehdt. Hac ego quidem ciim di^ conpflendo efleni contemplatm,admi.rahiih
du4,hAfitans ^ ihdignans,Gailus'qui^ia, qui tum foYte aderat, haud quide
ignarus rerum nofirarumt^vt quHtnguam GrAcam exadie docius effct .Vhiiojophiis,
vt opinor \ exijSyquiin Guliica JuntYegi6ne:T.<Jotibi, hofpesyinquit ypiBuYA
huim expiicabo ra- tionem^videris enim nonnihil hacin re con tUibaYi, Nos
itaque Gailiferinonem <^ om Uonem non,vt vos GfAciMcifhus kJJe Mer-
curittmfed Uercuiieam f fitjuimus, quVd hic Mcrcurio longeYohuBior fuerit .
G^.d autem Jenex fingatur,non efi quod mirere. Soietenim eioqtiehtid in
Jenetiute demum^ Juum omnem vigorerhf ofIendere,.Ji modi verafiint qUA VoetA
veHri dixeruht:Iunio- runv men tes iniiahiles ^ voidvYes ejj^, fen e B b b
^utem Gailus Hercules Vhiiojo- phus^iin' gUA GyA- CA gna^ rus . Hercuies apud
Gal ios,oYati» nis nu- men, t al. exe- rere. Senecius eioquen- tioriuug- tute,
Andrcas A. Homines ribus . Herculis eloquen- Alia ler .(">
^lutemaufe??* Jociim fcire dicere, ^uam iuuentw ipja pojfit . Hinc certe ex
Nefloris litioudfiHere r?tel a vohis dicitur^et TroiH' noYum Oratores floridam
quandam VO' cem cmittuntiid efiylirioeJf<^m:nam liria» quafum
commemini,vocantur fiores, Fro- ihdc qu d auribus homines ad linguavin
Hostrahit fenex tlle HerculeSjid efi fermo^ non e!i quod mirert^, cum fcias
lingu& au- riumq \ ejje cognationem. Neq-^ veroad con tumelia tlltus hoc
dicitur: memini enim, nityiambos quofdam comicos e veilrisdidi ciJfe:Loquacibus
extremainparte omnibus lingua esi pertufa. CAterum cpinamur Her culem oratione
omniaperfeciJJeyvirum qui dem fapientem,qut perfuadendo facundia quamplurima
fubegerif. fiquidem tela ip- Jius acutos^certoSyCelereSi^ animas faucia tes
fermones interpretamur:hinc enimpen nata verba vos etiam diBitatis . Ec \\xc
Lucianus. Idem paiilo. alijs veibis reci<ii- tum reperi apud Sanflium, imo
pluribus quamhic Grsecus contcxtus habet j quas omnia huc adijcere vifum
(quanquam no tUibito tacdiofum fore^ ne quis labore fuo fruftratum conqueri
^oCCit.Herculem Gal li lingua gentis vernacula Ogmiii vocant; porro Deum ipfum
noua quadam atq-yinu- fitata figura depingunt.I>ecrepitus efi apud
illes,recaluafierireliquti capillisfiqui reli- quifunt, plane canis y'cut&
rugofa, c> in- aterrimum exufla colorem,cuiufmodi funt nautA ilii fenes .
Charontem potiiis aut lapctum quempiam exijs,quiapud infc- ros verfantur,
diceres.In fumir»a quiduis potius quam Herculem effe coniiceresex imagine •
Atq-, tali Ipecie cum flt, tamen Jierculis oinatum gerit-yVt qui tum leonis
exuuiumindutus flt, tum clauam dextra teneat, tum pharetram humeris aptatam
portetitum arcum tenfum lAua prAtendat, deniq; modis omnibus Hercules eli . H
tquidem arbitrabar in GraEcanicotu Dco- lum contumcjiam perperam facereGal-
Ios,quum eum eiufmodi fingcrenteffigic, c)uo nimirum ilinm talibus piduris
vlci- fccretur,quod olim in regicuiem ipforum prasdam agensid teraporisjcum
Geryouis armcnta vcftiganSjOCcidentalium gentium plerasq; regiones
^cniaf^aiet^At nondum etiam dixi id,quod erat in imagine maxi fnenouum ^
mirandumflquidem Hercu les ille fenexingentem admodum hominu mnltitudinm trahit
^QmmhHs ab auYe re- uinBv.\pi)rYbvincula funt cfitenulA tenuet auro ele^iroque
confe^Aypulcherrimis ijiis monilihus adftmiles. Atqui cum vinculis v fq; adeo
fragilibus ducantur,tame nihil ds fugiedo cogit<tnt,cum alioqui commode
poJfeMt;neq-j prorfus obnituntur,autpedibus aduerfus trahentem obtendunt
feferefupi- nantes, verum alacres ac lAti fequuntur, ducetem admirantes, vltrofeflinantes
om nesy^ laxatisfuniculis etiam anteuertere Iiudentes,perinde quafl grauiter
laturi, fi foluerentur vinculis . Nec illud quidem pigebit referre,qucd mihi
videbatur omniii ahfurdijftmum Etenim cum non inueniret piBor, vnde catenularum
Jummft^ anfas neBeret yvidelicet dextera iam clauam,U ua arcum tenente,fummam
'Dei linguam perterebrauit,atq; ex hacreligatis catenn lis eos trahi fe
cit:ipfe nimirum ad eos, qui ducebantUTtVultum ^oculos conuertebat arridens^
Hac egocttm diutius ajftliens ef- fem contemplatus,admirans,hAfitans,indi
gnas,Ga!Ius qutij)iam,qui propius aftabat» noflratium Uterarum no indo^us ^id
quod declarauit, quum Grajcanicam linguam abfolute iQ^zitt)
philofophus,opinor,exeo genete philofophorum, quod apud eos -efje fertUf.Tgo
tibi,ho!}es,inquit,pi^ur& iftius Anigma explicabo:nam viderevehemeter ad
eam attonitus ^ fiupefaBus . Oratio- nem nos Galli nequaquam arbitramur ef fe
Mercurium^quemadfnodiivos GrAci^ve- Yum Herculi illam tribuimus, propterea quod
hic Mercurio loge robuflior extiterit. Nam quod fenex fingitur, nihil eSi quod
mireYe: fiquidem vnafacundia confueuit Tacitdi in feneBute demum abfolutum
vigoYem in fene oftendeYcmodo veYum veftri dicant poet&i ^fi • Obduci
iuuenum denfa caiiginepeBus: Contrafene^am poffe quiddam dicere Rudi iuuenta
melius ac prAclarius . Hinc videlicet apud vos ^Neftoris lingu» melle
profiuit,& Troianorum concionato- res liYoeJfam edunt,videlicet quandam vo
cem;nam liria,fi fatis commemini, fiores appellantur.Proinde qued ab
auribus,vin cios ad linguam trahit fenex hic HercuieSt qui non etliud,quam ipfe
eii fermo, nec id quidem debes admirari, qui quidem non ignores, lingUA cum
auribus ejfe cognatio- nem . Neq; veroad contumeliam illius il- ludpeYti?iet,
qucd ea peYtufaeft: nam me' mini, inquiti& iambicos quofdam veYfict* los
}com(xdijs apud vos difccYe : Siqui' Emblemata. III. Leo Ne- me&us ab
Hercule occifus . Hercules rurpinga tur nU' dus * Alcides Eioquen tU vit,
Siquidem vlris UiJUaci^us Extrem-t linguit perforati* eji omnihuf, ^lui.i de
eodem in fumma hctnc habemus opinione*n,vt quidquid egitiid orationefa
CHndizq-^ confecifje pHtemus, vtpote virum fapientemyAc perfUadendo pleraq ;
fihifub-' egiffe: ia tela illius nimirnm rationes furrt
acutit,mijjtles,cit£,atqi animam faucian' tes: vndepennigera dicia vos quoq-^
nomi' nati4.HxQ\\\Q . Referc qiioq; Coel.Rho- Higin lib.^.anciq.letft.cap- 7.
et fufius Bu- dacusin Paiidedlas priores . ARCVM.Uuatenet(^c.] Idem omiiino
culcus,eademqj figura ac Herculis illius» quem poecje Gra:ci leonis cxuuio,
claua, (Sc aliis armis inftrucT;um faciunr . Contegit ^Kemees leo] corpus autem
iiiducum cfl: leonis Neme^i pclle. In infu la Neme^a leoncm occidic
Hercules.cuius pellem aiunt vice choracis induifTci vc di- dum eft
Embl.ijS.Eoaucem indumenco cum fui^Te vfum,& talcm fingi, vc homi-
nesantiqui culcusadmonereiuur, aic Fe- ftus Iib.14.Scd ha:c parcrga. Corpora
nuda] Ideo Hercule finxerunt midum.ad virtucem ciusdemonftrandami eccnim Vircus
a vcccribus femper nuda depingituriea enim non defiderac diuitias et opcs,fed
immorcalc nomen,gIoriam et honorcm, idqueapparet cx anciqui/noio inonumento,in
quo taiiseftinfcriptio:Ki> tus nudo homine contenta efl. Non conuenit illud]
non jbcll^ vidctur qnadrare, Huiusabfurdi UATropij^cLJoi caufam repece ex
Luciano . ^uod vetus] quod fic nimium annofus Hercules . Tempjtra cana gerit]
capuc canum.EfFc *5la fenii . ^^id quod lingua ^c.] cur illi lingua cft catenis
tenuibus perforata.quibus audi tores fuos retencat auribuscapros? Alciden]
Hercufeni,ab ctKKyj^, ideft, roboreyVt did}um alibi. Lingua,non rohore]
viribuseloqucnci^, non corporisj robore . lur* dediffe] leges pofuiffe^barbaras
na tiones ad ciuiliorem cuicnm reuocanfe . Cedant armatogAi^c.] yvaiAH Sct^i}-
y^TtiTiif^po T-ojasro ® /ct r, n i m i r fi q u 6 d Hercules hic noftcr (&
Oracor quifque infignis) nonquidem viribus corporis,fcd elosiucntiae laude
auditores crahac quo vclit. IiKoenim funtarmatis togaii ^tx- ftanciores,quod
nerraadcnfto vincatradeO vccloquens fle(ftac vel maxim^ rcfcadla- rios.I j
Cicero locisquampluiimis coiifif mac.Nam Sc Orphcuraaiunt citharae du! cifonas
modulo feras et faxa mouilfe; quod eft referendumad vim cloquenri?, quam
Euriptdes rcginam.Sc Ennius flexa nimam appcllauic . Lege Valcr.Mat.S.c. 10 Eft
aucem hoc hemiftichium Cicc ronianum,quo fe Orator ipfe S^ny.oitKos,
pacisfemper fuifie ftudiofuni declarabat, de quo orat.in Pifonem, et i in
Antoniu. Vcrfus hic, Ceddt arma tog<€, concedat laurea linguA. a permultis
obtrc»flatoribus repreheiifus cft,quo nomine Cicero laborauit inuidia . Sed
apologia hxcfuir Oratoris cx oratio- necontra Pifonem : Non vlla tibi,inquic
Pifo,nocuit inuidia,fed verfus tui. Nimis magna pcEua, te
ConfuIc,conftitutaeft, fiue malo Poct?,fiuc libero.Scripfifticnim verfus,C^^^«/
armatogA.Qm^ rum ?h?c res tibi fluf^us illos excitauit.At hoc nuf* quam opuior
fcriptu fuifte in illo clogio, quod, tc Coufule, in fepulchro Reipubl. incifum
eft,VcIitis,iubeatis. vt, quod M. Ciccro verfum fecerit, fcd quod vindica-
rit.Verumtamcn quoniam te non Ariftar- chum, fcd Phalarim Grammaticum habc mus,
qui non notamapponas ad nialum verfum,fed Poetam armis profequare:fci
recupio^quid tandem in ifto verfu repre- hcndas>Cedant armatogA. Tuae
dicis.in" quit,togas fummum imperatorem efie cef furum.Qu^id nnnC
tc,afine,Iiteras docea- mus?nonopus eft verbis,^ed fuftibus.No dixihanc
togam,quafum amictus:nec ac ma.fcutum, et gladium vnius imperato- ris;fed,quod
pacis eft infigne et otij,toga.* contraautcm arma, tumultus,atq; belli.' morc
Poetarum locutus.hoc intclligi vo- lui,bellumatq;tumultum paci atqueotio conccffurum
. Quasrc ex familiari tuo, Grazcoillo Poeta: probabit genus ipfum, et
agnofcct,neq; te nihil fapere mirabitur. Atin illo altero.inquit, hacres,
Concedat laurea lingus.. Imo mchcrcule habcotibi gratiam.Hsererem enim, nifi tu
racexpe- diflies. Namcum tu timidus ac tremens tuis ipfe furaciflimis manibus
detradam ^ cruentis fafcibus lauream ad porta Ef- quilinam
abiecifti,indicafti,non modoam plifiimae.fed etiam minimic laudilauream
conceffi/Ic. Atq; ifta rationc hoc tamcn in- Bbb 1 telligi Verfus Ci ceronis a multis
re prehefus . Locus ex oratione in Vifo" nem. 7T^ Aridreae A. CIS pYAteX'
tcH ' gi, fcelc ra tc, vis, Pom peiii m inimiV»m mihiifto verfii effe faiftiim
: vt . fi verfiis jiuhi nociierit.ab eo,quem is verfus ofFen- deiitjvideatur
mihi pernicies elfe qu^fita. Omirto, Dihil iftum verfum pertinuilfc* ad
illumrnoii fuin'en;eum,quem,quatum pocuiilem, mnltis fxpe orationibiis fcri-
ptisq; deGorairem, hunc vnO violare ver- lu . Sic Ciceto . Huc rcfpcxic
Lucanus, dum ait ; Armommq. decus prAcedeforenfihus aBis'. Sic etid magno idm
nunc Cicerone vigete^ LctHYeafacundis cejjerunt drma togatis . Toga fi- Togam
vero Romanis fignum fuifte pa- gnnm pa cis, notius eft, quam vt probationcegeat
; quoniam in pace tantum vfus togs erat, nam i'n bello depofita toga chlamydem
fumebaht,aut lasnam, aut lagum • Vfum ctiam tog^ antiquinimum effe conftat,cu
ipfemct etiam Romulus ea vfus fuerit, vf fcribit Plutarchus. Eius tamen varias
fue- runtfpecies. Nam Prastexta tpgapuerilis erat; vndc puerirem ajtatcm
pammvideas prastextatam nominari. Vnde'& prsetexta lorum nomen apud Gellium
lib. i. c.i6. et Mac rob. lib. i • Sacu rn. cap. 8 . Solcbat au- tem praetexta
etiam purpura circumdari, ira tamen vt plebeia purpura a patricia ef- fct
diftinftat eratenim illa fufca et obfolc- ta,non murice &cocco,fed hcrbarnm
fuc cis infe^la. At vero purpura illis pra^rcxe- batur,quorum patres
magiftratus ciuiles et infignesgclferant honores, vt eftapud Alcx^ab
Alcxand.jib.^. Gehial.dier.c 18. Ideo vero purpurci coloris prajtcxtam fuifle
Macrobius doccc lib.i. Saturn.cap. 6.vtex purpur^ rnbore,ingenuitatis pndo re
rcgerei1cur,& admonerentur pueri, ve- iccuudiam'inomnibus'didis fa(flisq;
ada^ mandam.Quod fi nuptiarum folennitati- bns,de quibus apud Catullum,
adhibcren lur ad aliqua petulantius dicenda,pra?tcx Um in idtempus deponebant,
vtfcilicec prasTextasiure minime vioIato,Fefcennina locuLione, hcc eft, iafciuo
fermone atque Iiceiuiofo vti ipfis liceret . Pierius lib.40. Hierogfyph.
Depofira pucrili prierexta, induebatur toga Vi rilis, qutB totum cor- pus
tcgebat, et in dexrero humero fibala contiedebatur aurca autaigentea, prouc
faculrates cuiusqi ferebanc. Hanc pubere? iam etfedi vt plurimum
accipiebantrnul- lum enim cercum tempus eius fumcnda; €cac
couftirucum»dummodopQft pubeiu Virilii tem id fieret, quippeOdlauius Augaftus
ahnorum fedecim,& Caius C^far in vnde- vi^efimo, Neroautem vix pubefcens
toga virilem fumpfic, qtio maturior imperio vidcretur. A tq; Mhc quidem
linagnacum folennitatc fumebant, inuitatis^d enm a- dum cocilio ciuicatis, amicis
cognatis.* ac qiiilibec vnum auc (fuos largiebacur dc*'^ narios, quod canquam
rcgium quoddam munus habebacur,vc Plinius Neposnarrat in quadam epiftolaad
Traianum fcripta . Et SenecarTeiies vtiq; meinGria,quantiim
fenferis'gaudij,CLim prsetcxta polirafum- pfifti virilem togam,& in forum
dedudus es . Ducebantnr 'enim in forum,indeq5 iri Capitolium a patre et
proximi^.Aciquc Ki Tyrones,quemadmodum et dies,quode- dudio fiebac,Tyrocinium
diccbacur.Tur nebus Iib- iz.Aduerfar.cap.(J.Erac et coga Pura, quam a forenfibus
cyronibus fumi, et albentem amidum Papinio ooniinari deprebendimus :Necfaltenj
tenerts ojirum iuueniU lacertti I.xHit,albentiq ; humeros induxh ctmiciu. Dida
toga pnra,quod nullo purpur? prae textu diftindaeflTct. Poftrem6erac& toga
Pi<5lafummotum magiftratuum . Vfque adeo vero toga Romanorum fuit propria
(quemadmodum Graicorum palliiim) vt quiiwieciuitatis Romana; donarentur,to-
gari effe inciperent : per togam fiquideni ciuis Romaniis ihdicabatur.Portabant
au^ tcm cornmunitcr togam caeruleam,aut al- t6 r i u S col b r i s y numquam v
e r 6 a trani ' vel pullam,nifi in funeribus:albam vero tum in primis, ciim ad
fpccflacula accedercnt j quocolore& Senaiores vtebantur,vnde&
ordocandidatus dicitu^ : et i jj^urinagi- ftratum pecebanr, vnde candidaci
didli. Hic togas vfus reliquus adhuc videcttrinVe- neca nobilitate,eo excepro,
quod purpivra apud eos in vfu non fit,fed ex nigro panno vt plurimum:purpura
enim non nifi ma- giftratibus ibiconceditur,hifq; infigniori- bus.Nuprialibus
quoq; et cum primi ho- nores, quos Procuratoiios vocanc,alicui deferuntur.tunc
conranguineisi& cognatis et affiMibus licet peraliquot dies vti pur- pura,
in ItCticiaj gratulationisquc fignifi- catum . Ex diftis faciIecoIHgereeft,quis
finis, et quajhuius Emblematis fit intentio,ad- eo vt pluribus id amplificare
videarur fu- perfluu.-nihilojninus nolim tranfilire qUf- dam Ventti Nobiles
togJtti . IV. Emblemata: 7^7 iam,qa« ad rem facere iudicaui j Sc pri- moid quod
Seruiusanhorac 6>Ain€id ad illud : toctfiSer TartareHm iUe manH
cHffodeminvincla ^9* petinit, Quolocoait, Herculema prudccioribus jncntc magis
quam corporc fortem habi- tum, adco vt duodccim cius labores ad a- liquod
cxccllcns virtutumopus rcferqidi cfTc vidcantur.Huc pertinct quod dcPor
phyriocloquenti homine dlxit Eiinapius Sardianus libro Dc vira rapicntum, quo
loco fumiccatcnam Mcrcurij.pro facun- di et difcrti hominis lin^ua, his plane
ver- bis: 0 'vcp^vpiof a^rep ipi/.mi(.y) tk crHpa. ^ Tpot eivQpayrtsfSTivfjao-A
S^idL To/Kthns TcuJ^Hetf ^{tVToL eV To ivyvaTov ^ KetSA' fiov (^ilyyiKKiV.
?orphyriu.s,vt catenn quAdam Hercurialts ad homines traBa, prodnxit omnia clare
pnreq^ variA doSiri- n€ arcana.Votio hanc vidco armotum et litterarum ficuti
reipab.adminiftrand^ ra- cioncm eflccrebro vfurpatam apud au^lo
fesbonos.TulI.i.dcOific. Non minorem vtilitacem adferuncqui reipubl.praefunc,
fjuamqui bella geruntiitaqj corum con- liliofaepeautfufcepra, aut decreta bella
funt.Ctuareexpetcnda magis cft decernen di ratio,quam decertandi fortitudo . Te- mer^ enim in acic verfari,
et manu cum hofteconfligere, immane quiddam eft, et bclhiinum. Idem dearufpicum
refponfis vocatarmaiudiciorum atque lcgum . Ec quidem nihil a^que valer
admuniendam ciuitatem,& tuendum principumdomina impera o ^^^^ ^ relaudati
impcratcres,qui -es urH^ lurifconfultis quam fatclliribus fti^,onjuito-
praebuerunr, vt Hadrianus Csfar, *Hm ope- ^^. j^^ji^ Celfo,Saluio luliano,
Prifco,at- ^*^"''* que Neratioplurimum vfus eft. Antoni- nus Pius,qui
Valentem,Martianum, Mar cellum, labolcnum coluit : et Antoninus philofophus,qui
Sca»uol2B confuetndinem prajcipue amauit.Itemquc AlexandcrSe- ucrus,qui
frcquenter apud fc habuitSabi- num,PauIIumatque VJpianum, vt referc
Lampridius:ide6 fummiis fuit inipcraror. quod Vipianiconfilio rempnb adrainift
rcc.Pcrtinethuc illud Horaiij m Arte; ^ SilHeJfres homines facer interpresq-^
Deoru o^ CAdibu4 et vt^u foedo deterruit Orpheu^s : P^r^ Dtcifn ob hoc ienire tigreSirabidosque leones
. Diclm et Amihio ThebanA conditor vrbti Saxa mouere jono tejludintsy^ prece
blad/t Ducere quo vellet.^Euit hAc fapientta <iHon dam . Idem Iib.
i.Carm.odeio. MerCurifacunde nepos Atlantis, ^luiferos culttis hominum recentum
Voce formaffi catu^Sy ^ decorA MorepalefirA . In appendicibus Virgilianis ;
Threicius quondam vates fide credititr canora MouiJJe fenfus acrium ferarum,
Atq» amnes tenuifje vagos, Etfurda cantu concitajfe faxa, SHauifonosquemodos
tejiudints arhres fe^ CUtA Vmbramferuntur prAbuifJe vati : Sedplacidts hominum
diBtsfera corda mi* tigauit, DoSiaqjvitam voce temperauit . iHjiitiam
docHittCoetuqHoque congregauit vno Moresq; agrefies expoliuit Orphetis .
Ouidius 13.Mctamorph.vbi multaintro ducit, quae Vlyftes in commendationem
cJoquentias contra fortem Aiacem affcrc, tandem coiicludit.* Mota manus
procerum, ^ quid facundia pojftt Tuncpatutt, forttique viri tnlit arma de*
fertus . Verinus : N;7 tam difficile esfyquodnon ferfuadeat^ ^ non Efjiciat
doBi lingua diferta fenis, Anctpiti eloquium I6gepenetrantiu4 enfe, Hoc rabie
motam fedat^O^arma mouct. Goncludith^comniaillud Salomonis.-Vbi cft
fapicntia,ibi eft fortitudo. Vide Xeu*. phont.lib.i.defadis& dii^tis
Socratis. ^fe!a? caJi^ Ci^^^ s
Pacundia 7y8 An4reae A. Facundia diflicilis . EMBLEMA KNT I DOTV M AlAiZ
medicatd in pocuU Circes Mercurium hoc Ithaco fama dedi/fe fuit . Moly vocant\ id vix radice euellitur atra, ?urpur€U4
fed fios, la6Iis inHar hahet. £.loqufj candor facundiaj^ allicit omnes : Sed
mnlti res elf tanta lahork opus . COMMENTARI L VL Y s s I fcdenti Mercnrius
defiipei; cuIter.Grasci autores florem eiiis hitciim volans ralaribus et
caduceo (uo iu- pinxcre, cum Homcrus candidum fcri- ftru*5lus,herbam Moly
porrigit.Moly ve- pferit . to hcrbam (ic defcribit Plinius lib. i j. c. Homirvs
Odyff.^c. moly hcrbam 4.Na'.cveam hodie circ^Pheneum, &: in a Mercurio
Vlyfli datam ait,t3rtquam Cylleuq Arcadiar,^tradunt, fpecieilla Ho- amuletum
prasfentiflimum aducrfus om«,jtnetica,radice rorttnda* nigraqj magnitu- nia
veneficia . Hcrbam hanc fic dcfcribic
'iiuecc^x,fQliQrcyllaPicffodiautgjidif&- HQmexus; Emblemata-». 7S9 Mf~Av
i^i fjLiv KAhU^t ^iolt ^ah.itfov «Te T o'puxrHV, A*vJpet7tye QvnTol^t »Seot
-J^e Te^Trctvret S^uvetvrcu . Sic vertic Chiliadum aiidor Atra quidem radix
fuberat, fed laBeolm ' flos, Moly vocant fuperi, mortalibus ardua res efi
"EHulfiffe virU:coelelles omnia foffunt . Radixquidem nigraerat/ladli
fimilis flos; Moly aiitem ipfiim vocant Dij,difiicile ^ero [cft] cfFoderc •
Viris mortalibusrdijautc omnia polTuut. Tlos fimilts UBi,^ nigra rddiccy fed
ipfam Moly vocantfuperi,quam vix hominum genus vnquam JEffoderet vejconando;
fed Bij omnia pof- J*^H:kA i y \ Vide adsghj^i ehuce nucleum e/fevuitj frangat
nucem.^,Neq', mel,neq; apes . I I I. ANTIDOTVM] Remcdhim, cx ajvri J^iS^Mfj.i'
datur enim contra venenum . \irce cur M&a Circes] DcCirce fatis didumeft
E^a. £mblcm.7<?. Vocacurautcm CirccAExa ab Aisa infula 1 hafidi fluuio
propinqua, iii Colchica regioiicquam raraeninfulam noiinulli cnTe j.i fieto
Siculo crcdiderunt, •vt Melahb.i. Heimolaus ii) c^^hb- j.Pli nij aitrAEa
vrbseft Colchica.vnde Circen Afixam cognominar.Apollonius Rhodius lib 4.Argonaut
AEa'iiTi infulam in Icalia apud Tyrrhenoru n agium e(fc fcribic . Vircriliiis j
. A Eueid. 1 .ferni(^^lacus^JEAAq; infula Circcs . Seruius putac ABseam didam
Circen a, vocibus eorura, quos ui btuca aniiT»aIia conuertebac -
Medicatainpocula] venenata.Sic SiliiiS lib 7.tela medicata veiicno,dixit.
Mercuriumhoc Ithaco] Viy iri.[,PIutaf- chus in libello de vita Homen: Prudcns,
inquir,vir;ideft,Vly(Ies,non poteft huiuf- modi incanramentis irreciii, eo
quoda Mercuriojid eft.ratione accepcrit ptiarma cum. Vidctur autem hoc
effivftum exdifti- cho Laurentij Lippij : Accipieu Moly (magno fi credis
Homero) Nec Udent animum Thefjala philtra tuum . Moly vocant ] Pjeriqi
defle^lunt tap* 70 y.oKwv TfitV foVifj', a fedandis morbis . quod tradit
Apulciuslib.de viribushctba rum, cap. 48. Homcri ^choliaftes loco ci- tato :
//&>Au ^orsivin- f/cTor i^etpet ro fj.a>', KvHV 0 eV/v etpetvI^Hv Tet
^pctp/jLctKet. Id cft: Moly
herbA genus efl ditium ab eo, quod medicamenta valeat hebetare. Piinius lib.
ly.cap.^.citatOificdcMoIy loquitur;Lau datiftima herbarum cft Homero,3rinuen
tioncm eius Mcrcurio aflignat, contraquc fumma veneficia demonftrat . Et paulo
poft,CLim forma illius dercripfiftet;Inueni c peritis hcrbarummedicis.qui
&in italia nafci illam diceret, afFcrriqj e Campania mihialiquot diebus
cfFoflTam inter d:fticul tatcs faxeasjtadicis triginta pedes Jorga?, ac ne fic
quidem folidas.fed abru pt^e.Hsec PJinius.Vidc Diofcorid.lib.5.& Ouidium
i4.Meramorph. Radice eueiiitur atra] ea herba eft nigr^ radicisjdifficilisq^;
inuentUj& euuliu . - £loq^ij..ca^dor: ^i:'.].pukhejtiima rcs c- loquentia,
(^u* omn^s in fui amorem et admirationem allici.r, et quafi cor.ftriclos
trahit. Vndeillud Ouiiij uiJaudcm clo- quij : Non formofus erat, fed erat
facundus K- lyPs, Et tamen Aquoreas torfit amore Deas . Sedmulti res eft tanta
laboris opws] li- cet eloquentia res fit pulcherii na, tamcn multo laborc
indiget. Vndc M. Antonius, cui vel priraas eloquentise pacrum fuorii tribuebat
asras, difsrros dicebat fe vidiftc multos, eloqutntem omi.ino neminem . H o c
Homcricum dc moly figmentii non raro intcPigirur de vir'ute,omnique
cruditioncad quam primus aditus arduus cft ac (udoris plenus,fcd fuauifiimus
om- nium frudtus . 7ct ydt,^)^Ahe7ra. ret netAtt, difficiliaquApulchra.' \t
habct vetusada- gium. Hic autem cloquetiam piimo quio dcm abftrufam ^
difticilcm,deinde multo labore et diligeutia partam,iucundi(fimos adferre
frudus,hominefq; fui candoieal- licere intelligitur.Certe iiihil eft intcr om
nes difcipIinas,quod plus laboris fibiexpe tat,quam fitoradi facultas;id quod
Cicc- 10 ipfe i.dc Orat.fufiftim^ et eloquentif- fime docet. Quis non iu rc
mirctur.inquif, cxomni setatum memoria,vt tcmporum, fic &ciuitatum, tam
cxiguum oratorum numerum inueniri ? Scd nimirum maius cft hoc quiddam,quam
homines opinan- tur &cVuIt autcm M-Tullius doqucn- B b b 4 tiatn Eloquif
laus . IV. Moly her ba quid defignet . Difficul- tof elo- quentid. 76o Andrcx
A.. tiam omnium difiicillimam videri, quia conrtet rerum pulchcrrimarum
fcientia, compofitionc apta vefborum, motuum cognitione, iocoriim et facctiarum
crndi- tione,rubri!itate tefpondendi et laccfTcndi, vrbanitate,hiftoria,prHdentia
iuris, a<flia- ncmemotia • Eandem diflicultatem clo- quentix ipfemet
oftendit alijs locis,fcd in «amaxime pro Caeliow An vas aliam cauf- fam
efrcvllam putatis > cur in tantis prat- mijscIo<]Ucntia2 tam paucifint
femperq; fiicrint,qui in hoc laborc verfentur?Omit tendajfunt omncs voluptatcs:
rclinquen- ^a ftudia delc<f^ationis,ludus, iocus, con- uiuium.fermoetiam
pcn^ omnium fami- liarium defcrcndus,qu2e rcs in hoc g«uerc homines a labore
ftudioqi dicendi dcter- let. Cato oratorcm definit viium bonum dicendi pcritum
. Cicero cloquentiam nii aliud c(rcdicit,nifi copiosd loquentem fa- pientiam.Ex
quibus manifcfte apparet,ad RequtjttJt cratoris et eIoqucntiaEe(rcntiam,&
bonita perfe- tcm,& fapienciam exigi j ne^ tamcii fuffi- ^am cere,nifi
&peritiaadfit&copia.lta vtpii- cmdtA, mafillasdua: virum bonum
fapientcmqj dunraxac, hx autcm fola: necbonum,ncc fapicntcm,nec eloquenrem
quidcm effi- ciant,(cd loquacem : omncs vero coniun- £\x perficiant
oratorem,ciusq; artificium» quod profc<ft6 rariusatq; aleiuseft,quam
puteHt,qui iumultiloquio et volubijitate verborum fitum fperant. Qutsquis crgo
oratoris nomcu,& eloqucntia: vcram lau- dcm quaerir, virtuti et fapientiac
primiim ftudeac nccc(rccft, quarum quidem radi» ccs funt amar«*fcd fruilus
dulccs ^ AntiquiflTimaqii^que commentitia EMBLEMAT}ALLENAEE fenex-, culforma eH
hlBrica^ Proteu^ £luf modb memhra viri fers, mocTo memhra feri : Dic age, qua
(pecies ratio te vertit in omnes, Nulla fit vt vario certa figura tihi ? Si^na
vetuliatis, prim^ui et fr^fero fdicli^ De quo quisque fuo fomniat arhitrio,
COMMEN TARII. PRoTEvM qiiacunq; forma pinxc- ris,non erraucris,rclinqiiitur
cnim cuiusuisarbittiopingcndi et fingcndi, fi- cutipfi
tranrmutandi.Nofterhicnonma- \h cffi(5lusen', vt qui in marinis fluflibus
tridcnsrcarmatus dehominccquo, draco- ijc,& pifcc participet. Hunc fi in
curru a phocisvedo locaueris, Virgilium habes autorcm lib.^.Gcorg. Carpathio
Neptuni gurgitt vates Caerule/n Proteus,magnHm quipifcibus a- quof Ztliun^o
hipedum curru metiturequorum. PRoTEVs Deus marinus,Neptuni filius (vt
fcribitlfacjus Tzctzesin Lyco- phronem; generc AEgyptius,ex Thracia Phlegram
venicns,qu? Pallcncs ciuitaseft, Toronem Aigyptiam duxit vxorcm, ex qualiberos
fufcepit Tmylum et Telego- num,qui ob crudclitatera,q ua in hofpites vtebantur,
ab Hercule funtobtruncati . Proteus cognira c^de filiorum neq; lacry- xnas
emifit, quia ncfarij efTent homines ; ncqj tifit,quod effent filii,vt lcripfit
Theo pompuslib. 8. reruniGrasc. Crcdituseft paftor phocarum,& vaticinij
peritiffimus» led nifi coadusnulladans refponfa,vt do- cct Homcrus
Odyfi^4.& cx ipfo Virgil.4. Gcorg.Hcrodotusin Eutcrpe longam eon tcxitde
Proteo,& Paride, et Hclcna hifto riaro^quam brcuitacis caufaomifi, Philo-
ftratus in vita ApoHonij in roultis fuffra- gatur Hcrodoto. Diodorus 5ic«lus
lib.i. multoaliter quam Herodotus fentit.Cu Aigyptus regccarerer (ait illcj ex
dignio- libus quidam iu regera afluraptuscft, quem AEgyptif Cetea, Grxci
Protcum appellant,qui Italicibelli tempore extitit. Hunc artium pcritum fuiffc
traduor,& in irarias fotmas fc verterc folitum, vt nunc
anin)al,quadoqsarbor,aut ignis,aut quid almd videretur. Confuetudo autem regi-
bus Aigyptjjs tradita^Greci^ caa(a|n hw- iufmodi tranfmutationis prsebuitrnam
re- gibus A Egypti js mos erat lconis,tauri,vci draconis priorem partcm ferre
in ca^c, priucipatusinfignia: quandoque vcro ar- bo tcm,a I iq uando ignem,non
n u nq u am rc- dolcntia fupra caput vngucnta, &aquas: basc cnim fpedabant
ad ornatum»tum ftu poremac fuperftitionem quandam iufpi- cicniibus inijciebant
. Alij funt,quihanc transformarionem cgucrrant ad variarum difciplinarum
pcritiam. Interpres Arati Proteum <pv^iKai aerem clTc dicit, idcoq ; apud
Homcrum, in igtiem atque aqnam conuerci. At Platonici exponentes tlhid Orphci
deProtco^^ar/oftJTScfc kikK-^itkco ttCv' TK KKniS^dLi e^ovTifc. volunc Proteum
eam cffe mentcm.a qua formse defluanc . Cla^ ues cnim ponti, generationem rerum
efic volunt . Certe Ponticus Heraclides fub Protei fabula informem rerum mare-
riam a Poetis <rvy./2oKtK&>f fignificari aitj cuius verba huc leferam
velobircr .« ti <sroKvrTp6<Tco'7ro<;^ fir ATretVTet a. KiTCU TpeoTiCOf
fMTetfjL6p(pco(Tli "TrOliiTlKQt J(5U ^Spet^tOt (XvSot S^OK^O-tV, K T/V
ipetvta '^v')^ Tetf oKvfj.TrtHf 6[j,vipis TgAg TdU iipo<pctyrt)<reii.Tth
Iv Trpof/.tib-opet rcoy oKcovv^hetrctt yivio-tv, dL<p *k ro 'ttS.v p/.
^flO^iV y ^iO VVV ^KiTTOfJLiV, »KH KetToLm ^tlfJ.et 'WetKouoi yetp ^o-ctv Toi^i
\po vot y cirv^TreoTov ij vTToKifxvov nv> iS^i- 'TTca
iiiKptiJ.ivotiX^f^^T^P'^ riKeiov tlKtKTCt (XOplp^^ . ydp yti T» TCOV OKCOV
irict Kivrpov iTri^TFtlyeH i^i^auov, »Te ^pet^ vosTTipi T^v etiS^tov^opay
tJ^pvfj.ivof iKv- kKhto '^Tctnet J^' t^v eiriiKtos »'f^^5'* KetTt}(pii<7et
cTtyti, yjfj TrKiov nJ^iy ti Ke- Kpvfj.fj.ivi}f uKtis a.(j.Qp<pGf dpyiet t
Trpiv » h}fj.t\ipy6^ e^.TTAVToov tCj Ko<7fjoJ^6KOf apyjt <ra)Tt}ptov
iKKv^etact toT ^lcd tvttov, rcv Ko^fxof tiTriS^dKi T&T k6<tp.m,
S^ii^ivyvu ro fj.iv ipetvov yy-s,iy<>}ft^i S^^ri^v ij^TTH- poTf
^ciK^jrt}^, rirretpct J^g fotyfiet Tsy> TahuU Protei eC' Brotsm aer .
Materuti prima.fe- ettndutn Heracli' dem Vo'j3. ticum • 76z Andreae A.
itipvetuivav 6 ^ioi^ y.nJ^iuiA^ Hji]? S^ta- Kpi^iMi TiPl T»V AfXOp^OV t/Awr. TpdyTgW cTg
^vyetTHp eiS^o^Sst J^/Kcucof hJhs g>cst* ^OVyiVO[XiVn ^(a . «^/fiiTtfTfl
IJLtCL TO-TSrpiV iov (pdrii 6 TrpcoTivi, ttg 'TroKKaii ifjLSpt- ^<iTO fjLOp
'^Ai UTTO Tili 'TpOVoM-f J^tdL^TffKwi TCUiVOf ' Inot [xiv 'TrpuTtTdL Kicov
yiviT YivyiveiOf t AVTdLp ITS^TdL JpAKiOV, TSdLpJdbKtS^ilJi fjiiydif 7VS *
ylvsTo «T' vypov OJcop, >^ JtvJpzov v-^i' •TffiTilKOV . AtdL /xiv a VT^
Agomr ifjL-rvpov ^coHy 7ov. dt^ipdL JnKol . JpdLKCoV cT' i^Y V yii ' T^ ydp
dLVToy^cov ef.vTn ynyivis i vJiv tLKho uKi^v TovTo criify.cicVH . JivJ^pov y€
fjLiiv dLTdLV dv^dLvofj.ivov » »^ Tiiv etTO yifi OpUi]v fMTdLpcridLV
d/iKdLfJ.f^dLVOV, crVfj.^o KiKO); HTiv d.ipdL . To fj.iv yd.p vJcop eif
d7pdLKi<ripdt.V Zv TrpSilVi^CtTO Jv,KC07tViK Vtf (pdLVipoTipOu '^Clpi^ijJiV
HTTCOV, yiViTO J'' Jypov vJcop. co^^i evKoyov Tiiv fj.i^ dLIXOpipOVVKilV
TrpCOTidi KdLKH7^dU,Ti)V S"' f^JcoKo-^Kct<7iicrdL7AV ZKdL^TdL TpCVOldLV
) « «ToSgctv» i$ dy.zolv Ji 'Tffdv J^tciKptSiv,(^> TA «"vvi^y:
^po<rctKTtKd Tav oKcov (ryj cSiivdu Tirt^dLVcos Ji i^gu Tiiv viicrov, iv in
TdLVTit, JliTTKdL^iV, <pdpOV covcfJ.dL^ZV ' iTrnJiiTnp i^t (pipo-cu, to
yivvvjcu, y^Ti]v ytlv dpdpcoTOV } 0 kaKKi fJ.dL-j^S HTrB TiJV diyovov,
^d^dpcoTos oioy yvvii . <pvcriKcos »V Tov dyrdvTcov 'mdLTipdL yjpov
covofj.dLcri cpd pov, iK TY\i yovifJ.il Tpo^iiyopidLi, o fj.dKt- ^dLit66KiTo yCTiifJLiUdLs
. Pontici Heracli- dislocum ex incerprctatione Gefneri ap- ponair.,ne ftudiofos
noftra paraphrafi rc- inoitmni-i^^rrAtitr multiformis,fn quaf- cHmqne rcs
loluijfct, Frotei mutatio : quA omnix Foctic& ^ monfirof& fabuUviden*
turynift quis diuina Homcri myfieriayTjelu ti f.zcrfty^nente coelefli traelet .
Etenim hac fahula primigeniam "jniuerfi originem cd- Jiituit y qua omnes
mundi partcs confirma- t&yillam quamnunc -uidemus,^peciem effe terunt .
"Erat enimolim mundus infotmis Chaos, et coenofm, nondum difcretis rerum
notis fntegritcttem fu&form& adeptus.Nam neq; dum tellus centrum
fuumprofundamento rerum omnium f}ahilierat,neque cceli per^ petuus motus certa
fede voluebatur;fed om nia ftne Solis vfu immota, trifiiq-, filenti o deprefja
langHeba?7t\aliHd extabat nihil » quam informts ddffufA materU pgnities
&ntequam principium ilM, a quoprodu-^ et conftituta funt omnia,falubrem
vi-. t& mddum depromiSy mundum mundo red- dentycoelumqi, d.terray
&pelagus a conti- nentediflingueref.quo temporeprimum ele mentei cfuatuomx
quibt^ feu radice ac ge - . nerisprincipio nihtl nongignituryordinem fuum et
formam propriam acceperut-H&c tgttur cum diutna prouidentta dilpofita.
fintynumen illud,quodinformemprius in^ difcretamq-y materiam certis formis
obfi. gnauit, ab Homero Protei fiUa Eidothea Eidothe/l nomtn^cttur,idq^
meritoyzt qu&HJov$rKd- fiff^ p^^. ^oij ^ietVy hoc eft, idcA feuform&
CMufuvs ^^,- ^ infpeBtonem exhibuerit . ^^ocirck ProA teustqui vna prius natura
fueraty in nful-i tas deinde ipecies a proutkentia formatus diuidttur . ; \, Frincipto
cft vifui ^peciemfubijffe leonis, Mox
aper, inde draco fieri, fera pardalu - tnde_j. » In laticcs ctiam fe vertit, et
arborc forma Mutauitprtfcam ramis acfrondibu/i alta, Fer leonemyanimal
igneu7n,&therem i?. di. Leo qtddt\
cat . Draco tcllus cs},vtpote indige :a <Qr* e Draco terra natus. Arbor
autcm qu&ut^ cum au- quid» geatur,^d tcrra fcmper tn fublinic nati- Arbor
uo motn [eraturjymbolum aeris ejl Aqua qutd . verOfZ t clariwi &nigmatis
vim demonslra Aqua . retyfuo nominernanifeslovocat i inquiens: 2n latices etiam
fe vertit . Froinde conuenittnformem
materiaffj-Pfa Froteus, teum appeUari.Eidotheam vero proui-den- materia
tiam,qu&fingulis formam efjjgiemjjfuam informis. addtdity ^ vniuerfani
molem ab vtt ifque difcretam in continuas fibi (j^perficientes mundumpartes
diuifam effe .Frobabiliter vero tnfulam^n qua h&cfaBa funtiPhit rum
appellauit . Nam <p{ p^jou igenerare fi' gnificat:<Qr> CaUimachu4
flertlem terram, ettpapcoTov dixit ydpdpcvTo^ ciov yvvih id efiyceu mulier
fferilis. Itaque ■naturaliter- locum parentem rerum omnium, iiUncupA uit
pharum,per vocis ctymologiam dfoe- cundttate ducia,quid fibi veUettnfinuans.
Hxc Heraciides Ponticiis. Clehicns Ale- clemetis xandrinus Pajdagog. 3.C. r.
reculic Proteu jiigxdd, adcupidicatem animi hunianiin varias fe- fo^ns, fe
mutanrem formas, plus c]uam olim Prot€us, inquit, ir.arinus dxmon, &c.
lulianus Epiftola quadam ad lambli- chum dc fapientc (]uodam,qui fuamerii-
ditioncm tegeret intclJigi jnaiuit ; 'TTpOI- Emblemala/ 7^3 fahliehi 'OCHS, •
Aagni lo) m, ophtjla^ .^rator . KlMi y^OpipaUf ietvroV i^AKKATTCHV » (oTin^
cTgc/^/oV* Aflfc9>» Toli S^ioy.ivots^y ai%v (fopo^, iK(pi)vet{ • iyu j^i
n^^ep j^» oUTo^ (To^Qi '7rpo)7ids » >^ oios 'T^oKha. Tm QVTCOV yiVOJO-KHV y
aS O' fJ.i}pOi KiyH, Ttis fji.iv <yf M «Trt. (pydios, etVTov iyreuva, TWf
yveafxvf S^i «x. a.yetfj.au . S^ioTt fAi} (piKetv- QpMW^ T.IVOS,a.Kh!
etTTetTimoS i pyOV iTTOlH KpVTTTCOV ietVTCV, tVet [Jj] -^^iXTtiJ.OS etV-
^peHtTTots iT". id cft . u4tunt Proteum illum Mgyptitim fe in Vctrifts
formof commutaf- fitqu^fi.qui vereretur ne per imprudetiam homintbns
requirentihusfapientem fe effe d^mo 'ii. aht.Si autem verum efi eumfuif fe
japie .tem *!&vtqut multa anima per» cepent ( t prAter c&teros Homerus
tefta- tur) fciihtis. quidemnomine laudarimihi potvjhoh mgeniurn vero minime.No
enim vtr.i honiy^i^ liberaliter inflitutif^dimpor $}pris improbipa-rtes
agebaty^m ita fefin geret occultando ^ne hominihus prodeffe poffe^t . Bafiliiis
Magniis oratione T/jaV viasyid inconftantfa? fugam conuertit » (pevKTiov ctJy,
inquit,7« (TcoppovovvTt T&T TfsV So^etv ^iiv Tct, Tolf TToKKols ^OKOVVTet n-ipKjKOTTHV,
K£U fj(.» T» opSoV KoyoV
i^yifJ.OVet '^TOtHT^CfU Ttt ^S/y . Ka.v 'TTATtv etv^pa-jots. ciyTtKiyHV i K(^V^
aS^O^HV, YJU KtvJ^VvivHV VTrijl T? KctA^S ^iyi, y.iiS^iv oupeiT^cu Tm op^cos
iyvcoT- fj.ivcov TApetKtveiV . Tov yetp fJ.i) ovtcos 'iyovTo. T/ Tov htyvTrTia
To(pi^Qv (piWo* fj.iv etTToKH^eiv, 'wV (pvTcv iyiviTo y yjji ^iiptov t o^^oTi
iSaAom, nffx 'Triipif^ vS^copy tffiTrdLVTet er')^yiij.etTet . Quorum veibo- rum
Uic cft ku([\v.Cauedum igitur fapien ti hominttne adopinioney^viuat,^ ad ea quA
pop ulo placenty fed reftam rationem, vitA ducem,referat. Si ergo fe omnihus op- ponere,ft mare
audire,fipericlitari oportue ritpro honeslo, nec vUa vnquam rattone ahducatur
avera fententia . ^iuod ni ita fecerit y quid ni dicemus eum fimilem efje
fophifidillt Mgyptto,qui modo in arhoremt modo inferam, aliquando in ignem ^ a^
Itumquempiam hahitum fefe transforma'. Alii ad alia referunt,vc Ifacius Com-
mentariisin Lycpphroncm. Plato in Eu« thydcmo Protci^im ait A tgyptium fuiftc
fophiftam,quit>i'Kftigiisincautos.fallcrct. Alii dixccunt fuiffc virnm.
diccndjperitu,, qui faciic poftcc in quosuis anrroorum mo tu.s. homiiics
inipcllcrc. .Pictiquc euuden\ Vates. Magus. Hilofo' phus. " Saltaror,
vatcm arbitrabantiir, quia mulra cr Cide- rum obferuatione, et ea prasterirarum
re- rum memoriaj pra»diceret . Alii credide- lunt per artes magicas Proteum in
pr^di- das formas fc muta^Te . loannesTzetzes (alius ab eo, quem iani
citauimusj diui- natorem per pelues fuifte dicit,au t jiietb- rem eximium,auc
nacuralem philofophri, qui polTetde fcris,arboribus,aquis,& igne difputare.
Lucianusin dialogo de faltatic- ncfaltatoreeximium aicfuifTe.ad efiingen dum in
primis docileiii,vc nunc humeda liquidamque e.xprimeret aqu^, vim,Hunc ignis
celeritatem motus veheraentia, nunq leonis fecitatcmjaut etiam pardalis impe-
tum futoremve, poftremoetiam virgulti flexum,& quidquid omnino
coJIibuiilcc. Idem in diaiogo qui Natiigium infcribi- ^^f^f^ ' cur,nauigandi
peritum hominem videtuf cxiftima^Ie. Valetius Probtis Proteum ty- T^vranus.
rannum facit,queni propter infignem ctu ^ufiris delltatem Bufirim nominatum
aif. Sed ia fatisiimd verd plus fatis. Cert^ vc id po- (lremd,qua2 antiqua
funr* et extra homi- num memoriam aut certe conieduram po(ita,qu^ inquam
'?rethettai,nou male Pro teum Pallenajum referunr,de quo varii va fvia
qrethetidi TrotKihet referunt. Sed hafceitam varias. et prodigiofas opinion^s
recen(ere,nihil hic^liud mihi videretur, quam Proteum quejidam noui^nvaftinge*
re.feu fomniare.Si qui Proteum deniq; ad ^paTHV uAwj/ reuocant, fentiunr cum
He* raclide-.fi qui ad probabiJem hiftoiiaBn,cu Diodoro libro t. Qu^d pcninet
adagium, l^ellenAa tunica.8c,Proteo mutahtUor.Yi',dc Nac.Comit. lib,&.
Mytholog.cap.8. ■ PALLENMe ] Probus Proreum facic j j AEgyptiLi,quamuis
Virgilius Pallenxum dicaccum mquir :, Hic nunc JEmathia.
porttpSypatriaq-^reuifit. l^allenen. Adeamcnim reuerfus fertur,cum ipfius
filii, Tmylus et Telegonus, ab Hercule fuerunr occifi ob fcelera. Legendum verd
Ivc fallensie, cLim /3,in prima,non cum e. Nam Pallene iivThraciacft iuxra
Maccdo Pallene, niam, foii ram patenris (inquit Mcla) vc quinq; vrbuinifedes
fir,. atq; ager . Vide Plinium
lib.^.cap.?. Pellana verafeu Pel- Pellene^. lene vrbs eft Arcadias, de qua
Pliniuslibo, 4_. cap.. 6.; et PtoIcm<^us tab.. lo.. Euro* pae . Aliter
inrerpres ApoIIonii- lib. 1«. i?cllenc^;inq^air,pei cx ciuuas AcbaifCcoiv^
fcjjiit 76^ Andreae A. Proteus mutabi' lis. InvartM formas mutabi' les. Thctis
Metra fentic StraboUb.8.) aliacft
Arcadi?,& per «.fcribitnr, Pallenc. Noshic de Pallene Thraci^ loqiiimur,
c|u? antiquo nomme Phlegraciiccbaturjnon de Pellcne Achai?, quam pcrperam
Prorei patriamfacit Chi- liadu au(fl:or,in ^iowtih-Pellen&atunica . Senex]
AUufioad Emblcmatis cpigra- phcn,& ad nominis PaIIcn?ictymon.Nam
^A\Aiov,antiquum CigmRcat. CMiforma effhiflrica] Varia et multi-
p]ei,quaIishiftrionura,qui pro rci, quam fingunt, varictate varium cultum aflu-
munt. Eftcnim hic ff//?r/>/?,po(rcniuum ab hifirioywon 3hhiflrix,yi impcriti
putat et intcrpretantur.Nam (cnfuscftrO Pro- teu,qui folcs agerc
hiftrioncm,durB modo in homincm,mod6 in feram.modo in ali- quidaliud
transformaris. Sic Plautuslo- quitur in Pocnulo; Audire iubet vos imperator
hiflrims. Etenim Proteus ficbat modo ^^^apeYimodoauiSi modo faxum,^ cum
voletyarbor . inquic Hotatius Satyra 3. lib.i.Quin et Virgil.^.Georg. Tum vari£
illudet fpecies,atq*y oraferarSi Fiet enim fubito fus horYidus,atraq; tigris,
Squamofusq; drace,et fulua ceruice leAnar^ Aut acremJlammAfonitum dabit,atq;
ita vinclis Excidet,aut in aquas tenues dilapfus abi- bit . Huc referillud
Luciani de faltationc, et multa qu^ cccinit Homerus dc Proteo lib. ^ Odya. quz
omnia traftulit Virgiliusin 4.Gcorg. Vidc ctiam Ouidium i. faftor. Hic vifum
fuit addercquinam pra*tcr Pro tcum fucrint, quibus fein varias figuras mutandi
perrniflafuerit potcftas. Et hi e- quidem funt,quos meminimc Icgerc.Thc
tis,Mctra,Vertumnus,PcricIymenus, A- chcIous.Empufa: de quibus fingulis paii-
ca dicemus.De Thetide kgii Ouidiuslib. 1 i.Mcramorph. Sed 7nod>.
tuvolucrts,volucremtamen ille tenebat'y Nuncgraups arbor eras, h^rehat in
arhore Veleu4 j Tertiaforma fuit maculofA tigridts . Mccra fiueTriopeis
Erifichthonis Thelfa li filia fuit, quaeciim pater totum paiti- moniiim
obalfiduam famem diuiuitus im milfam deglutiffet, fefe tamdiu in varias formas
verttbat, quamdiu a patre vcnde- rctur.vt eius fami fuccurrerecvendita fta tim
ad pacrcm rcdibat . De bac Ouidins g.Metamorph. Nunc equa, nunc ales, medo bos, modo eer» uui
abibat . Res vero fic habct • Fuit Mctra merctrix IibcraIiforma,adquam ciim
commcarenc adolefcentcs, corporiscopiam nonafleque bantur,nifi
equos,boues,aliaqj muncradc ferrent ; gcmmarum cnim vfus tunc tcm- porisnondum
fuerat repcrtus.HincThef fali periocum dicebant, Mctram Erifich- thonis verti
in caomtiiaiqu; illiab amato- ribusdonabantur.Vndefiuxitprouerbiij, Mutabilior
Metra Erifichthonts.xn eu, qtti fecum non conftat. Vcrtumnus quoq; in omnigcnas
fpccies fefc variabat, vndc et VertH^' nomcnapud Latinos rcpcrir.Hincadagiu»
nt(s, Vertumno inconftantior. Dc hochabctUK integra clegia apud Propertium
lib.^ clcg. X.& mcminit Ouidias i4.Mctamorph.& i-Faftor.ait: lUe fua
facietramformat,^alterat arte^ Mox domitus vinclvsin fua membrart» dit . Periclynienus Nelci filius ac
fraicrNefto Pericly» ris,tefte Homero Odyff 11. HuicaNc- menns^
ptunoauoconcelfum omnia fieri, fiucin Yifum,fiu« formicam, fiue apem fc verte-
rc,vt ApoIIonius teftatur i itcm et Hcfio- dus, cuius vcrfus fic redditos
Latinc tc- peri ; TJAlurvPt inter.fii namq-y voluerti ; Tum fit rurfus
aptSiYurfu^ (mirabile vifu) Tormica apparet,fit rurfu^s frigida ferpens, Huius
hiftoriam defcribit Ouidius hb. li. Metamorph.vbi hileguntur verfus: Mira
Periclymeni mors eft,cui poffefiguras Sumere quas vellet^ rurfusq-^ reponere
fum^ ptOf Neptunt^ dederat » Achclous dimicanscum Herculejpro Dc- Ache» ianira,
ciim fc videret muito infcriorcm lottSo viribuSjin ferpentem prim6,dcindc
intaii rum, poftremo in fluuium fcfc transfor- mauii.vndeapud Ouidiu 9. Mctamorph.
fic loquitur : Inferior virtute, meoi diuertor ad artes, Hlaborq-y viro longum
formatus in angue, Habuitdeniq; ctiamEmpufa hancipfam l^mpufa facultatem
conuertcndi fc in quascunquc libuiftct, dc qua ita fcripfic Ariftophancs in
Ranis / 'woloi Emblematai^ . 'sroiGV t/ ; S^Hvov • rretVToJ^ATrov yovv yi- ToVe
//gV, vvvi S"' opiv^, ToTg «T' ctw' yvvu apeuoia.^)] T/V eV/ i (pip iyr*
auTwV /<y, etA/c' »x. It' v yvv^SiV, c«AA' wc^W ^t^^i'' ^ir^rt/ profeU^o
majcimam lideoferam . ^ualem} Nouamy qu& i?i cun^amutafur Hatim : Nunc
muUynunc hoSyfitq-, rurfurttyfoeminA VaUe venuRa.Vbi efllAci eam mecdfero, Sed
rurfus illahaud mulieryatiafit canu;. Sicetiam Epicharmiisiii nuptijs Hebes :
tlJLj^crdL HvS^pov, i^O^^VA yjyviicfj, hi^os'7i, fxulet, yju yvvii c^petletTtf,
'TTcivS' oTTo^o-et hify^ ooset a^vix^ipei' j impu/aplantail>osfit,atq;
vipera y \ Lapy^ mu/caypulchra (^illafoemina, ^^uidquid cupitjvel deniqi ilU
conferat . Empufa^ etiam Euagrius meminitlib. cap.ii.hiftor.Eccler.dum fcribit
Mauri- cij Imperatoris matrem narrare folitam, fa^pe laruam, quam Graeci
Empufam vo- cantjinfanrem de loco in locum mouiflc, tanquam illum
voraturam,minime tame ci nocere potuirie.Et fcribit Lilius Gyral I ' dusSyntag.
ri.quodaudiucritcx ijs,qui- \mpufa bus noftro hoc temporc Empufaevel phan
•Hidftt. tafmata muliebria apparuerintjfcqj lcgif- fe qui putarent, illud Regis
Dauidisdae- moninm meiidianum huiufcemodi terri- culamentun-i fignificare. In
Suidas hiftorijs legimus,Empufam fcu Onocolcn effe fpe- d:rum diabolicum ab
Hecate immifTum, calaniitofis apparens: indc didum, qudd vno pede
incedat,alteium vcro habcatas- neum aut afininum.Putabatur.inquit.etia ifi
meridie apparerejcnm dcfundis inferi? ferrentur. SaneRuffi adhuc dasmoncm
nieridianum metuunt.Ille cnim,quum ia maturas refecantiir fruges, habitu vidua:
lugentis ruri obambulat, opcrarijsq; vni vel plutibus, nifi protinus vifo
fpediro in terram proni concidant,brachia frangit et criira . Empufasautem a
vctcribtis La- mias &'Marmolycias quoqucnuncupatas cfle fcribit
Philoftratus in vit^ ApoUoni j. VidcpluradcEmpufisapud C^lium Rho digjn.iib-
ir.cap.i5. et lib. ip-cx.Philip. \^>;>./lCamerarium Opcr. fiKcif.cap.yo.
Alcx.ab ' 'Alexan.genial.dierumlib.a.cap.^.Scdh^c hadtenus . ' Protei e-
Proteu] nominis etymon vidctur confcn ymn' . tancum Hcrach"dis Pontici
fententl», cjui Proteum matcriam primam voluit fignifi- cari,qu2E cum ccrni
rangiq; non pofiit, in innumcras tamen formas tranfii.-dicicur e- nim
Proteus,quafi 70 Trpeorov ov,prfmum exifiens . Signa vetuflatvs c^c.] ego prz me
fero fymbolum veteris hiftonas, qu^ fit exrra omnem hominum memoria, dequa
quis- que fuum adfeit fomnium, CoNVERTiT V rot^i TToKv y.o p fn iv. bulam ni
fcriptoresquofdam rhaplodos, Scripto- et rerum antiquinimarum, qua^qucextra
rhap^ omniura memoriani pofit? funt.narratio- /cditaxa. nem e varijs et f^pe
pugnantijLis nitcr fe ^nj. ^ petitam coucinnantes j quj cum fibi non
conueniant, et pro arbitrio fomnient de rebus a fe remotifi[imis,& ingeni j
humani captum cxcedentibus,pro germana natura liqj rerum vericate tencbras quafdam
fa^ bularum olfundunt,& portentofam hifto- riae formam e varijs
petirani,(eu, vtdixc- lis veriiis.indigeftam quandam miftanicji nullaque pene
fibi partecohasrentem far- raginem nobis obtrudunt, vt rcueraPxo- teumqucndam
in eiufmodj (criptionibus cftingere vcUe videantur . Referam Arno- . ... bij
vcrbaexlibro i.contra Gentes, qu^ -^^^^^^ miiehuc
quadrant;Falfitatis,ait,arguitis ''^^^^ • res noftras: et nos veftras arguimus
falfi- tatis. Sed antiqiiiora,inquitiSjnoftra funt, ac per hoc fidei&
veritatis pleniftima : quafi veroerroium non antiquitas plenif fima mater
fitj& no ipfa pepererit res eas, quas turpiftimas Dijs notas ignominiofis
cocinnauerunt in fabulis. Anrc millia enim annorum decem non potuerunt falfa et
audiri, &credi?aut nonfimillimum vcri cft,fidem vicinis et finitimis,quam
fpatio rum inefiTe longinquitaie diftantibus ? Te- ftibus enim haec, il la
opinionibus afierun- tur:& procliuius mulco eftjminus efie in jccentibus
fidionis,quam in antiqua ob» fcuritatefubmoris,&c Gentcs enim plera? que
&'naiioiies ignara: vecuftatis,& vera? pcrpctua^que fetiei temporum,
fabulofas quafdam origines confinxerunt; vtThefla li, qui ex lapidibus orrum
luum rcpete- bant : Arcades Luna fe anriquioies cxiftr- niabat: Athenienfes
dvTe^^ovetf cdc fe cu' oftenderenr.gloriabantur fuum genus lo- nica
gcte,qua2originem habuit a lapherh Neei filio, vetuftius, ideoquecckbiius .
Qiiani fallax vero et dubia olim fuerit in Getilitas
lerumoriginibusindagadisgentilitas, vcl falfa ^ PIu- faUax. 766 TYOtcUS eriti^tis
fymbolii. / riutarchusaiiclor cft lib^^eplaciris phi- jorophorum ; fed melius
et purius Enfc- bius Pamphil- libris de euangelica praepa-
r3rione,Theodorerus,d€ curandis Grsecis affedionibus, Iuftin.]\la- cyr,
Atheiugo- ras,Taciinus,Fiimicus Maternus, de cr- roribus Gennluun,& ali)
nonnulli- Q^io- tus enim quifoj qui non vidLat,Hero<io- rum et Diodoruixi
Siculum fvc de alijs raceamj iniuo Aiorum librorum caljgino faquasdam
fabulamenra nobis &oiFucias obiiccre ? T. LiuiuSjmuIto vcrecundior, cum
Romana: vrbis, adcoque Romuli, Rcmique recenfetiMcunabuIa, alioqui fa-
lcricogitur vetcrum rcripiorum c6mcn- ta, quimagnas audoribus fuas ciuitatcs
commendarcnt.-fed hanc vcnianj tamcn pu tac antiquitati dandam, et communitcr
receptxopinioni. NuIIa eft hiftoria paga- nica, c[wx non al i quid in fe f^cis
habcat ; et nulla pen^ certa rerum antiquarum pri mordia,nifi qu? in libris
diuinis lcguntur: imomulta nosfugiunt propter ignoratio ncm linguae
priniigeniie, vel quia nniUa temporum longa ferie fint obruta. Nec lT)iruni,cum
et in iis, quicnoftra jetate, vel nonnunquam nobis vidcntibusaccepta
funt.pleriqj fcriptorcs vcl rccitatores ob- lique contorqueanti&ipfi
fibirocra fom- nia fingant. Suntqui putcnt Protciim e{fe veiitatem ipfam, qu;e
quia latct, ac alra premitur rerun» caIigine,ideo traditum a mythicisjfenem
Proteum in antro obdor- mifcere. Porto ipfe hic in varias tranfit effigies, et
vt pceta omnium maiimus fcienter canit, Omnia transformat fefe in miraculareru,
Jgnemq-^ horribilemqjfcram^fluuiumqi li' quentem . SiquiHcm dum ratione ducicnr
ingenium ad veriratis indagincm,varia^ tunc oriun- turrerum forma;, qux
veriraris fpccicm oftentantes,aniniis noftris fallaciarum nu bila obicdant .
Mulca enim putamus vera ac bona,qux nonfunt; itaqj Piotci confir- matio
imaginum falfarum lationcm con- iinet,quibus deludiraur.Sunt enim qui in
Yoluptate fummum bonum flatuanrjhanc perfuem -xprimi concipimus: Aliusex-
plcuiffe iram,crudelitatis coceptaculum, inter opranda maxim^ opinatuf : tunc
in tigridem demutatio recognofcitur.Draco aucem eorum nobis errores iunuit.qui
ter rena pulchritudine felicitatem mctiruur . Andreae A. I Inuenias qui
ambitionc et fupctbiajid ci- primit lco;nam fljramaeriam irastypum habet.
Fluui) liqucncis nomincintclligo cos,quorum fententiaanirr ? poft morrcm
corpoream tribuic nihil, ftd vita hac flu* xa et inconftanti, qua fingulis
momenris indecJiiic,hoceft,ad euidentillimum intc- ntuni dflcimur,totum hominem
metiun tur. Vcrum quo pjures ingcrunt fe nobis obiccs,e6 mftadum acrius,&
totofvtGrsB ci dicunt ] pcde earcnus enitcndum obni- xius,doncc fuac fcfigur?
rcddatambagio- fus Proteus, vt vcritas dcmum illuccfcat: quammagno&
eicellenti ingcnio viricni xc pcrucftigarc adorti quidemfunt, fed conatus
omnium ceffiflein irritum rcs ip- fae doccntjcederentqi etiamnum, nifiSal-
uator pricpotens Chriftus ex facris aercr- ni Patris fontibus tanriarcani
prompfiffet oracula.lntclledus quidcm humani fub- tilis cft &acuta,
multipkxitem,&diffu- fa operatio,volubiIis,incitatusatqjigncus vigor, qui
nunquam ftertit aut torpei fi- tu,cupidine vcritatis explorandae, et cau- fis
rerum atque confecutionibus expedito ac celcri motu difquirendis:vacillat tamc
etiam vt reliqua hominis,a fatali illo i6tn et communi vuInere.Tcnui et
obtufaluce naturas rerum intucturj et quod caligan- tibusoculis faspc
contingit, vt truncum arboris Fetri nomine indigetentaut alte- rius: hoc idem
intcllcduihumano, vtab- errctiudicio et hallucinctur turpiter, e- briofo
autcarco fimilis,in raedijs tencbris palpitans.Ha^ret paflim et labitur,ncc€X-
iricat fc implicitus opinionu inuolucris, quaetorquent et tutbinant
velutingyru, Tt ncfciac figerc aciem, et ftare folido (vc ficdicam) pede.
Sicutnauis agitaturflu- ^luum verbcre,nunc in hoc» nunc inilhid latus,nec
momentoconfiftit:fic mentis il- la vis,qua2 in fcrtitinio lerum fe concincn-
ter fatigat,& quafl procelliscrrorum hac illuc funditur . Conglomerant fe
conce- ptus,& rationum rclis mutuo conficiunt, pendcntc& dubia vi^loria
; intctim vcri- tas ipfa procul a confpedu in finu naturg abdita delitefcir,&
ridet argutias ingenio- rum,& bcllas illas concertationcs.quibus dodlocum
pulpita perftrcpunt.CollimaHt omnes et iaculantur,Iongius propius,fed ad limbum
fcopi appingunt, ncc fcriunt clanumjftringuntoram et radunt leuiter, nemocor
autccntrum circuli.QHi in pa- Isftram Veriiif» dagatia dtffictUf mani ca ligo
C> t fti etafi Difpuf/l. tiones fcholaHi ci. qu/t* ies, Erablemata. 767 nde
Atf 'rum in f/ligan- hcfttam hancdercenfJnnt athleta;,pangiit areas quafdam
primd metaiidis caftiis, et nuiiiitionibiis valhuUjquas fi tormentum aliquod
grandius abaduciTario immifllim concuflerit,ruit ftrudlura, et inajiguftijs
{untquipropugnanr. ^slotctur rixantium vchementia.quam acri farpc confli(f^u
con grcdianti^^,& mutuis afliijtibus collidahr cornua; vocale quoddaro et
incruentura bellum dicas.Ncgant,affirmant, partiun-
tur,colIignnt,difFundunt,conglobat, cur- uant,ftringunt,toiquent vt volunt, dum
verifimilealiquid,& tanqiiam nucleum c cortice eliciant . Audics ibi
fremitus,cla- mores,cornplofionesmanuum,cauillatio- Jies et fcommata,vt ad
tribunal interdum prouocarcnece/Ie,aut alium honorarium arbitrum, qui litem
componat . Totius controuerfiashuius radix duplcx:hebetu- do intelle(flus,&
rerum obfcuritasjquam- uis haec furculus fit ab illo corruptOjfub- tra»5taenim
ibi luce,hic tencbrse.Sercnum &purum iIlud,qiiod fubftantijsincorpo- rcis
originis dignitateproxinuim, obtur- bathasc corporca mafla, qua veftitur, ncc
fulgorem fuu pcropcrculutn hocclarius cxeiit, quam pcr oppanfum vclum lam-
pas.Hinc continuarosannos et f?cula,fu- donbus et vigijijs fr2<5>a
tranfniittit lu- cul>rantium folertia.nunquam peruenitur ad metaro.incitato
licet et volucri pafliii nec de palma gloriari quemquam audirii hadlcnus,cum ea
lubfit difficultas,quam ncdum conatu,fed ne fpe quidem aut vo- to vlli fas
vincerc ; femper ab ignorantia: crafl!iorifuJigine afperfum aliquid hscrct,
quod retundat acicm mettis autfiftat. Quod febricitantibusaccidit,vt fubfiden-
te paroxyfmo toto corpore langueant, et vixargrum trahant fpiritum ; hocanimap
poft acceptum primum vulnus, infirma* tur adhuc labefadis viribus et decuflb
vi- gore,nec aflTurgit ad priflinum robuntota in marcore;nihiI quod fplendorem
illum natalium et primogeniam maiellatem rc- fcrat,reliquum . Qu^id
ergomirum,ocii- lum cius intcriorem,inteIic(flum inquam, ficcaligare, et
perftringi rerum intuitu? lajfuseft et lippit, collyrio indiget e c^Ie^ fti
illo myiothecio . Infignia PoetarutHj . EMBLEMA1 1.
poetiirU elor. Cur aqui U rygnos
infecien- ifir, r^ENT1LES clypeos funt qui in louis alite gejiant-, ^ Sunt
qmhtis aut ferpens, aut leo, figna ferunt . Bira fed hjic vatum fugiant animalia ceras 9 DoUaj^
fuHineat Hemmata pHlcher Olor . Hic Phoebo facer, noflr<z regionis alumnus :
Rex olim^ veteres fertiat adhuc titulos . COMMENTARI ^aroemio graphus in Tragoe
dias Zu- ) ipidis . IN clypcoramis arboris alligato depi- diis e't olor,auis
cadi(ia,anfere maior: quibus placet ali6s cjgnos in proxtnia palude natantes
adiungere,tuieftarbitrij. CYGNVs, Poeiarum ftemma,Phce- bo facer.candidus^pro
Rege habitus, re- pr^rentatcondinoncm Poetarum,c]ui fuos laBores omnes ad
litterarum Prxfide Ph^ bum,id eftjdifciplinarum liberaliurn prin ciparum
referunt.-quorum pura'& caridi- da debet enfe Mufa.aliena ab omniTitco et
fpurcitie; qui non miniVs ordinatis beneqj ^Ultis verfibus in animos hdmiwum
impe- liirm obtin^ant, atque reges ipfisarmatiS cqpijs. Atqj hiiic puto folui
allegoricc poHe nodura illum,quem Sanclius curio- ?is proponit,nempe quid flbi'
velit- Virgi^' lius lib 1 et 12. AEneid. et Homcrus iib. 1 j-.IIiad circa
finem, cum fingunt aquilis mcrem effe cygnos infe(nari,atquc vrigiii- bus
rapcrercil Ariftoteles lib. dehiiror; animal c.i z dicebat, cygnum in certarr^i
•na prouocatuni aquilis folere negQtiujn f ^celTeiejquas faepiiis vincit. Sed
ha'c quia parum ad rem fpedantjnon inuitus ali js difquirenda relinquo.
Caeteriim hoc to- tumin annulum fignaiorium excogitauit Alciatus,vtex
vcrbo[r^>'^i animaduerte- rc polTumus . Serpens auctin fuit infigne Vicecomitum,Leo5fortiarum,qui
Medio lani lerum potiti funt. De rcliquo Emble mafacile eft et elegans ;
addemus nihilo- minus aliquot paffim teftinionia,vt oinnia fint explanatiora .
Chiliadum audor in Trag(jdiis Euripidisa fecowerfisira canit; Scite poetas dociui
appellat Maro CygnoSyGuilielme pr&fulHm eximiu decus. Res mira diEiu; rt
cunBa confenfu nouo Vatiatq; olori csngruat^t diuinitus,, 1s.iueu6
xtriq\ca>ndor: alter laBets idumis.amico candet alter peEiortj, Mufis
zterq-^ gratu^,ac Phocbo facer, Jr limpidti vterq',gaudet amnibus . Tariter
canofu^ "Jterq-, tum potjjftmum Vicina ferarn mors feneliam chn premtif
Sed qui tenefjt arcanakaturk,fiega^^, Audiri dlorem, ni fonent Faupny ^j^, Nil
ergo wirum, Iparharh hoc 'tijs.ciih Canorus otim obmutuit vatum chorusY'^^
Cumtotprocaces vndiqi obfrepantNott^ j^oreAq; trifes inu(dqrum ^ pingutHpi^' \\
"iV»' Nulli fduentumprouocent FatMnij', 'A^' ^luodji bonts clementer
in^enustu^ Benign it/i tts b landus aSpiretfauor'f p ' . ' J,*^ Ita zt
fauit.tbta JiaiimBritai^ni0>,^_ f'^ Vaies'vidibis exoriri candidof / V.'
Jldeo cdnords atqivocateSi Vtt '"', ff, In altafundantajlfd cygn&um
mdh^.. ^luod ipfa 0> dtOipofieroru?» exaudiat. Huic-accHUJJepiftoIa
elegantifiima Politia Pclitit . ni ex Iibj7.Gygoo,it]quit,:poeta fimilisrv-
epijioh terq;
candi(Jus,vterqj"cari'orus,vterq; flu- iiuos amaJJS^rVtefq; Phoebo
gratus-Sed nc- - gatii^ c^aerpcygnus, nifi cum Zephyrus fpirat.xi^digi^ur
mirum,fi tacco tadiii tuus-poeta, "cum tu ramdiu iK>n fpires meus
Zephyrus?P]urain progrefi^u . dENTlLES cljfeds] Simty qui in cly- III
peisgctilitiisaquilam gerant: v:c Pertinax, ^quil AntoninHi^.Prus, luftmiansea
fartii]ia,Hcr- j^i fien cu^jtni lunioxe^, qui fub magiftromilitu rnatiS'
Praefentiali miITtabat,Hercuiianifeniores» ideft^lflyricx' kgio;&
louiniani, aiia le- giorex qbibus hi^c fub Maximiano>ilIa fub
Diocletianomeruirjaliiq; multi. Videtur autem hic Minoi efie
Hypallage,pro,-^/^- tem louisin ctypeis geJiant.ScA mihi ma- gis arridet
Pignorii fententia,quiait;Gcn- tiles clypeosin IouisaIifegeftare,eft Aqui lam
compledii et ambirealis erpanfiscly- peorum oras, vt videmiis fcuta domus Au
ftriac2,& aliarum e prima nobilitate . In louis alite] aquila- Cur
autem aqui la dicatur louis ales,alibi dicftum . Suntquibus autferpens.] De quo
fym- bolo fat*s primo diximns Emblcniate . • Auf Emblematf 769 ^infti Aut Uo.]
InAnt«f)ini nuramo facics leonis horrid^ iubata co'nrpicitur,in mo-' rem
hiftricis concitataj.Traianiis vcrofor tirudinem iti voliiit exprimi, vt claua
lco' iiino capitiinfiderctjquoctia fpeclat ima- go fortitudinis in C Publicii
nummo: Lco cnira cernitur fufFocatii^^ claua a pedibus ftrata » pharctra curn.
fagittisantepofita . Notaefthiftoria Lyfimachi.qui conicdus ab Alexandroin
clauftrum ferocicntisleo nis,belluam quamquam maxim^ terrifi- cam ftragulauitrquae
rcs admirationi fuit ipfi Alcxandro, dcditqjanfam piL^oribus Minclypeis et
tabuIiscxprimciidi.Pr^ter- mittoalia mulra, qux pa/Iim Icguntur a- pud
au<5tores. Vidc omnino'Picrium Val. lib.i.Hieroglyph. \nhoU vafum fugmnt . ] Signa henta-
h^Cflbiyi^fifcjfyriiboIajnota» rcrum,hierogIy rtbHS ptiica debent hominum
moribus, quibus tribuunturiauc ctiam rcbus,quarum cau- fa pingunrur» vcl
fingunrur, conucnire. Quieenim mitia funt et quiera non debet tferrificis et
'rrucnlentis fpeciebus reprx- fcntari . Etquidem it€th. colligic Aalian.
!ib.i2.& r4.hlftor.variai,nuIIum rfiqjpi- ftorcm aut ftatuarium aufiim
fuiflc Mu- fas louis Hlias efformarc falfis et alienis imaginibus :
nequcopificcm fniffe reper- tum hadlcnusadeo ratibnis expcrtcm,qui cas
armatascxprefTerit.Ncmpe vctcres illi cfF.cicbat,quam'vt in fuo iruncrc,&
fuorii gentilium f«a imago cfFcrretur; qucmad- modum hodic apud nosconfuctudo
inua* 1 u i c i n fig nia m i 1 i ta ria p r aj fe i ed i j phie r e t ro- que
et (epulchris-^f!igcndi,red corumim- primis,qui aut nobilitate donari,aut fplcn
dore gcncris, aiit munere aliquo infigncs extiterunt.Eiufmodi aurem vererum
ima- gincs ccra,auta;re,feu ciiam ligno,faxov^ cfFormabantur.Prudentiusin
Symajachii lib.i.ad eum morem aliufit ; ^lucimuu iUuJlres meritHyC^ frnguine
clayi PrAmia virtiitiititulti 0* honoribn^ auJt^i
Arduarettulerint,fafiorU)H^fi^'fiir€e -potiti Annetles profrio fignftrint
norfiirie chartfU, Atque infer veteres cera ^umertntur ^ &re .' ? ~V ^ y -
Appianus tibiivVcU cini1.hitfgitdc func rc luli j Caffaris, ait a Mafco Antonio
quafi lymphato veftem a peiftote flbfeif- fam, eaqjaccindum manuum dexteritatc
lcdum lub tcntorio poftiifle £t'dcindc: Sic furcntcturba,cumiad manus fc accin»
gcret, quendam ex caftris lecloiraagincm eiuscxtulifle cera fabricaram. Hic mos
dc ccrcis imaginibus in pompa funebri latis » pridcm cxoleuit apud eo's,qui
nome Chri ftiana: religioni dcderunr, ob aliquam non ferendam fuperftitioriis
et eidolomaniaro- pinioncm \ inquc ciuSlocum ordinis orna- menta rcftituta . s
%mi^ um . fcit^ yohtcrnntoftenderc vitam cam,qu2B * "P^/r/^er o7<?)']
Allttfio ad noitiitiis cty- ftudifs Jiberalibus impenditut, facilem, mon.quod
q-iiidani deducunt Tctpdrov 0- ^ j J'"' ^catam, &alicuam abomni
Martisftre- Xor j^n^/Jct/ov^quafi totus puIcher.Ali j vc- ^^«^^^* pitu cfTc
^'ebrre. Sic poetis,quornm 6m- ro oloribus forcMnuifi, aboleto deduvflii
voIunt:ciranrq; rocem 'Grsecam x,i/;cyor, quam Euftathiusdidlam vnItc67ro t«
xu- Kdv a coeno agitando, quod dum oior ali- mentam iiiuef^igat et perfcrittatu
r^omnia mifceat. Cur autcm olores dicanturab H o r a tio pu rp u rei, con fu le
C ru q (i i u m, et Petrum Gualrerium Chabotium in i.Od. lib.4-Horatij : > [
] H/V P^up^<?/«cfr] Cygnum ApoIIinidi Cygnus. catum efledeclarat CalJimachus
in hym- racer no Dclijhis vcrbis : pheeh . //.yjoviovTretKlM^oy iKVKhcoffeivio
Ki^uoV' '^^^ "• ^ * i^S^ofJLAKtf 'TTBpi S^nKov . Id eft : ' Sic ait
iUa.Bei tunc cygni dulcefonantti Meonium PaBolii linquunttter^; ^uater^i
Circumdant T>clum . Etpaulopoft; Ccc iv^iv nis vita cftin ocio
liicrario,re€lc tribuitur olor pro fymbolo. Ceras] Imagincs ccra cxprcfias .
luuc- iial.Satyra,8. Tota licetveteres exornent vndiqicefk Atria . Ouiclius ; Periege di^pofttof generofa peratria ceras
» Vide Suetonium in Galba cap.i. Plinium lib.3;. c. 1. Porro dc veteium
iroaginibus cercis haec addercplaccr,quanquam memi ni fupra Emblcmate 137.&
ftatim in prin cipio Operis plura ea de re fuiffc annota- ta Vfus imaguuim
nobilitatisinfigne fuit: quo honorc donabantur ojim qui aliquo gefto
ma^iflratu.fuam virturem Rcipubl. probaflentrquod quiJem lusnon ita tran- /ibat
ad pofteros,vreoipfi po'{^enc vrirnec ^uifamilif i\x% imagincm inftrucrat.aliud
770 Andreas A. Vfjde Jic tn cygnts CAV . . •, Tum puer in cithara tot digerit
ordine chordoi, fuerant matris partu modulamina olorum . Eun-atliiusin
Iliad.«t.fic de<;ygno:Ka< ku- Kov [J.ctvTiKov dpiepcoTou ydh^ciio S^iA
7oKiVKov Hoc Q{i:Cygnu4non folumams ^pollmi confecrata,qHiafn canora ^fu- turi
prAjaga yfed etiam quia candida et alba, idem teftatur etiam Plato : oaa' ATi
oTfxeu rZ ojzsohKavoi ovre^, fXetVTl- Kohi eio-i, TTpOHSoTi^rd iv dSov dydL ^d,
dL<SQvtri )(5t/ rep^ovTox iKeivnv Tiiv «- y.epctv S^teL^pipovTcos y niv tu
efjLTpoaSiv "^pova. §l^Ha i hocbofacrt funtyZt arbitrory diuinattone
pr&diti prdfagtunt alteriusvi t& b&nayadeogj catitant
alacriuiygefliunt» que ea die yC^uam fuperiori tampore . Succi- nit quoq}
Ciceio lib.i.Tufcul.quseft Cy gnijiiiquit, iiOnfine cau(a ApoUuii dicati funr.
(ed quod ab eodiuinationeni habere videautur. quia piouidentesquid in mor-
teboni ficcum dukiHli-no cantu et voUi- ptatc moriantur. PhoebuSjid cft,Apo]Io,
liliuseft louis et Latonae, cteditus Dens fapientiafjMufarum pr^feduSjau^flor
car ininur»& Muficae,vaticinii pr^fesrpingi- tur cum cichara, quam a
Mercurio fer- tur acccpirteja poetis veneratur, quorum pr^cipuum eft numen
Diciturautcm Ph? .bn<;,^o7^of,id eft-,/)«r/^, lucidus: velqua/i tpoi)fiio{,
a (pccg et ^'iQ^, lux -vits^ quia pro -Sole ponitut iucQsio, in terra Libcr
parer ^appellaturvapiud inferos vero Apollo.Vu- de etiani ttipiicem
eiadfciibunt potcfta- tcm, eiusqj fimuiacro tria appingebant >
lyram,qua;nobis cosleftis harmoniieima- gincm mon(ha.;c!yreMm, qui terrenr.m
jiumenoftcudit } et fagittas, quibus Deus infennis iudicarur et ijoxuis .
Perpecuam quoojei rribusbariC ir.uentutem Bidem J\polhni:io. r iim cygi)i,(ed
&bon;pr c ronfefrati funt, qmob fiiuilitudinem cantiis& nuiijini;
re»f^e cygnis ccwnparan tur, vr mali poetae ob^ reperis anferibus^ . Gerte
^^oqi^ f/.^^av tpvi^a ^icutwi Thco crno . Etpqetas etiam Latini cygnospro
poecis no!i rard roIciicaccipeie,Yt ii) Eclo gis Yirgiiius : Cantantes
fublimefertntad federa ey^ni . Qua ratione Pindarum, Dircieum cygnu appellat
Horatius,quo fenfu lufciniam M u fa r u m, cIidSo vct (j.ovacoVi Palamed e- E
u.» ripidesdixit.Sedh^cc obiter.Non verebor 0(flauij Cleophili,quiad Ouidianam
vc- nam proxime accemt,Iepidoseade re vet fus apponere,e lib de Poetarum coetu
Intcrea niueos liquidiiprope flumenolores Audio coelefics edere "voce
fonos . Hancvolucrem Fhoebo fertur facraffe ve- tHflcti, ^luod rcferat cantus
Delphice magne tuos . Candida fama vigct nullo violabilts AUt, Nec mors huic
nigras inijcit atra ma* nui . Tufamd v^ttes candorem rcre volucrum, Atque
ideovates concinitinter auis . Nec folum Phoebo facer eft cygnus,fed c- tiam
Veneri, fingitur euim Veneris cur- rusa cygnis trahi. Vndc i'uti^s lib. 3. Siln.- ' T'
' F/ molles agiiaiVenus aurea cygnos . Et Ouidms lib. lo.Metamorph. llla quidem
monuit, iun^isque per aera cygnis Carpit iter . Etpaulo poft.- Veha leui
curru^medifts Cytherea per aft- Cypron olorinis nondum petuenerat alis.
Rexolim, veteres ^c.] Cygnus Ligu- lum Rex,in Gallia tranfalpuia, Muficas
clarus:qui cum deceftiffet, ab Apollinein fui nominis auem mutatus ^crcditur,
aic Pauianiasin Atticis. Aliamcauflam z.Me- tamorph Ouidius adfert,ncmpeCygnum
Stheneli filium,Regeni Liguril, inxraPa- dum Italrseflumen in olorem verfum,ob
doiorem ex morte Phaethontisamiciflimi conceptum.Sic cnim ille ibi f
Affuithuicmonfiro proles Stheneleia Cy^ gnuii ^i tibi materno quamut^i
afanguine iim Bu^, Mentet^mentVhaethonyprcpior fuit . 2lh relicio (Nam Ligurum
populos, magnasrexi' rat vrbes) . Imperioyripas viridesycimnemq;.querelis
Endanum implerat ^filuamque fororibus, auHam : Chn vo:< csj tenuata viro,
canAqx capHla Cygntk Vcnei faeerj Cygni gt< hij ria, Emblemata^ 77^ 3t{[lmhUnf
plumA.coUump apeBore logh porrigiturtdighosq-, ligatiiiciura rubetes,
pennalatusvelat ytenet esfine acumine rofirum . Tit noua Cygnus autSy nec fe
coeUp louiqi CredityVt iniufie mrjfi memor ignis ab illoi Stagna
petitypatulosq; lacus', ignemq, per-. of^i » „ . C4>lat>elegit cotraria
fiuminafiamts, Scd audiamus etiam Maronem Aineid. lo.haeceadem canentem, fumpta
occafio- ne a Gupauonc Cygni filio, qui pcnnas olorinas in galea geftabacad
infignc patcr- mim deinonftrandum. Sic vero ille.- Nou ego te Ligurum ducior
ferttfftme bellp TranfierimCygne,&p<iucis comitate Cu- pauo : Cuius
olorinA furgunt dc ver.tice p^nna, Crimen amor vefirum yformAq; infignepa-
ternA . Namq-jferunt luHu Cygnum Phaethontis amati, Topuleas inter
frondes,vmbramq;ferorum Dum canity et moefium mufa folatur a- more,m, Canentem
molli p luma duxiffe feneBam, JUnquitem terras,&fidera voce fequente* Eft
&altcr Cygnus Neptuni fihusiomni ex harte inuulncrabilis,cum quo Achilles
bclli Troiani tempore congrenfus, qunm fruftracum iaculis impetijfftfjtandem rc
inccllcdtajcum humi proftrauit, gcnibus- quecolloinnixus animam cripuitjcumqj
cadauei rpoliarc vellet, arma vacua iniie- nitiCygnumq; inauem fui nominis
vidic mutaium. Vide Ouidium ii. Metamor- ph.Plura decygno habesapud Lucianum
dialogcqui infcribitur Cygnusj et apud Nar.Comitcmlib.y.cap.^.Mytholog. CoNERT
infiguia poetarum cum alijsftemniatis& fymbolisgeniilitijs,cea KcLT
tvoLVTteoir/vy^ dvrt^HTiv^Saut enim quiaquilam circumferant,funt, qui vul-
turera,alij draconcm, et aliaeiufdem ge- neris,quibus animorum diritas, immani-
tas,rapacitas aperte dedaratur. At Poeris olor eft caiididus, Phoebo facer,
quique Rcgi quondam nomen dedir,animi puri- tatcm reprsefcntat, qualisin
Poetafacro debetefle, qiii fuosomnes labores ad Phq bum litcrarum Prajfidem,
&, vt Itrquun- tur Grxci, fj.>ia-etye7t]v referrc debet, vt cantus
dulcedine pofteritatcm fibidcuin- ciar,ncc minus in admirationem rapiat, ac
cygni paulo ante iMortrtn cantio i de qiia illud Martiaiis Iib.i j.Epigr.
Dulcia defeBa modulatur carmina lingu/$ Cantator cygnus funert^ ipfe fui . Nec
minus hoc Socratis cx Piatonis Phas ^<^cut douc: 10 iKi, 7m KUKVfov S^oKco
^cLvKO' ^^^tonif 7epOf:V(xlv HVeu Tiiv fjLAVTlKtiV . Ql i-TTH- S^AV
eiicr^ovTcfj, c T/ cTfy cjuTyV ei^sro^etVHV ^^^^ Sj^oVTi^fiC iv T6) -^pGO^^iV
yjiOVO^TOTZ S"» ^^"^ T^H^ct y.Ahi^A aJ^Hirtv yiyii^oTif, o- Tt
fJi{hK^(Ti ^ctpA Tov Bzav dLTrtivau, oyi ftsip] Hui ^ipdL7rovTtiX\oc eft:
Vtapparet» ad diuinandu videor vobts ejje cygnu dete- rior:illi qttidem quando
fe breui morituros agnofcuntitu magu admodum,& quidem dtdciHi modulantur
qua antea confueue- rint, qucdad Deu.cuius erant famuli, func fint migraturi
congratulantur.YadQ ortum prouerbium G r^cum kvkvhov olcT' fjLA. Cygnea cantio
. Qjiod Cicero 5 - de Cygae-ffy Orat.vfurpauit : Illa tam cygnca fuitdi- cantw.
uini hominis vox et oratio.Diuus Hiero- nymus in quodam eloqucntiam fenilem
laudas, commemoratis aliquot fcriptori- bus:Hi omncs,inquit,nefcioquid cygneu
vicina morte cecinerunt. AElianus lib. 14. cap. 25. dcnat. animal. fic ait;
Cygnus a natura prxclarifliimum donum eft confe- cutus, tanta enim eius animi
cft tranquil- litas in extremo vita; fpiritu, vt fibi lan* quam naapia canat .
Idem lib. i.var.nar- rat.authoreft,audifle quandoq; fecancn- tcm cygnum
iv<pcovoTetTov hs/u (vS^ikcotA' Tov, vocecantuq; pra^cipue praeftantem . Nec
defunt Philofophi,qui rei huins cau- fam etiam addere conantur,affirmantque id
accidere propter fpiritus pcr collum proccrum et anguftum erumpetc laboran
'canat, tes.Sunt quiaflierant praslasticia tum cy- gnum cantare, ciim
profpiciat quantus bonorum cumuius fit in morte ; vel cer- te, quatam
oaoleftiarum molem fit reli- (fiurus.Alij contra dicunt huiufmodican tus eflc
doloris argumcntum, qucm cx morteaduentance concipiat . In qua opi- nione
fuiflfe vidctur Lucictius, dum ait hb. 4. Valltbti^s et cygni nece torti ex
Heliconts Cum liquida tollunt lugubri voce quereld» Sed ha»c cygnorum morte
inftante cantio tam omnium litteriseft celebrata, quam vix vlli vel coperta,vei
credita.Nam Lh- ner cianusncgat,(c vel vidiffecygnos,ciim in gent cy- Pado
flui^incnauigaret.AElianus i. t3/- gnum m C c c X k\k. Cur cy- crnas an- o te
moYte yfz Andrcae A.. tt m»rte ;t/A.iVo^.& Jib.i.capji.hancmodulatio ncm ab
Atiftonc jpatrcci'comtncRda]tum <(tnere . tioiiem commcnticiam &fidam
ait cfTc, in inftitutioncm.vifoque ftatim puctodi- et ita ferc iudicata a
Socratc in PhxHone: xifTe Socratero fcrunti eam effe auiculam, quaiiis aliter a
vcturti/Timis quibusq; poe cuius imago nodtc proxima fibi per fom- tisfsepe
cclebrata. Ariiloieles lib. i.Hift. num fucratebucrfata . Sau^ Plato ipfc
aiiimal dc cygnis ait; Canori quide funt, AEgyptix dodrin^nunquam immcmor, fcd
raaximc fub vicas fincm . Non equi- cum feHcem illam ciuitatcm condcrct,il- dem
tamen vllum cancntem audiiii, ncqj lic ferme ait Orpheum Calliopes^^Iium,
OrpheUi fortaflfe quicquamalius.Itaqi vulgoiftud cum
a^mulieribusfosde^ifccrptusexccf- pcrfuafum «ft, /icutihoc, quod dicicur fiftct
e vica,homine,quod eratjdcrelido, ipfetum maxim^ quidem vocalis&ca-
incygnum cmigrafTe mutata fpecie, vt norusc/Tcjquum poftremo vit? adui pro qui
infignismuficus fuerat, Muficam iti- ximuseft.Idemaftirmat Pliniuslib. lo c.
dem perfeuerantius exercercc. Inde fort^ 25 Olorum morte narratur flebilis can-
eft,quodHoraiiusin fine i. Carm. vcrtt- tus,falsd,rt aibitror,
aliquotcxperimen- tur in olorem, cum fic canit tis. Scd hanc controuerfiam
dccidere non Norfvfttateiynec tenuiferetr cft noftri inftituti . Illud poti us
adnotan- Fenna biformu fer liqtiidum Atherft ryi-ww^ dum, ABgyptios cum fenem
muficum et Vates', neq; in terrvs morabor muftct& poetam fignificarcnt,cygnum
pinxifle: na Longius: inuidiaqimaior poetA fe- cygni fenio confeifli
argutioribus ob Vrbes relinquam, nu hieroj g^mris exilitatcm organis efi^edis,
fua- Et paulo poft odc ead. llyphiCH. ^iorem fimul et vocaliorem emittunt vo-
lamiam rcfidunt cruribtcs aSfertt cem ; ita etiam boni poetae, quo pcr asta-
Felles,^ album mutor in alttem tcm magis profecerunt, fcribcre itidem
Superne;nafcHnturq'Jeues folent elegantins. Sic Oedipus Coloneus Fer digitos
humerosqiplumA . opus omnium luorum operum cultifli.» Platoni ea fuper Orpheo
fcnbenti adfen- mumfcripnt ca aetate, qua propter feniii titurAineas
Philofophus, qui quidcm defipere Videbatur.Et rfocrates (vt &ora vbi cx
Cbaldaiorum, Asgyptiorum et tores huc admictamus) Panathcnaicam o- Gr^corum
opinione dcfundorumanimas ration€momnium,quas ancea fcripfiflet, euocari pofle
docet, Orphea cygni fpc- luculentiflimam poft odtogcfimum :eia- cie euocandum
aic, Homerum lufcinidB . tis annnm elucubrauit.Sic Pontanus Vra Qujn &:
Picrius hac aue animi candorem, niam et Metcorica, Syncems Adius ple- et
Apollinem fidiciiiem defignari fcribit, raq; poemaia,AureIius Augurellus Chry
lib.i^.Hieroglyph. Hocidem quoq; poc fopceiara,& alij pleriq; noftra
a»taicbens tajcommunc cum eygnis habet,quodgIo ToetAh litcrati virico fuauius
cygneum hoc rac- riaeftudiotrahantur,fauoiisqs et laudatio dt6 cup los modulati
funt,qu6 magis vifi funtcon nis fint auidiufculi, di, fenefcere . An vcrd
Platonem difljmularc Hec petitur facm nifttantufama poetis . potcrimus,qucm
annum circitcr odoge- Cygni quoq; tunc ftiauius canunt, cum fimum agentem
fcnbendo vita fundum Fauoniuscos ad cancum vifus fueritinui- aiunt ? Vc
fabuiofuin miuime videacur, tare. Artemidorus (vt poftremo id adno- Socratt^
quod Socratem perhibent exiftimaflc,no- tcm} lib.i. De fomnijs, Cygno virum aic
de Platc^ ucllum fe cygni pullum inicr genua lene muficum fignificari, atq;
adeo Muficam »e fom- le.qui phi.nis repentc fumptis euolauerit ipfanKoccuIta is
deicgit, coloris ratione, iiitim, fablimc, aetheraq; omiiem fuauiflimo &c.
Commodeergo nuificoipfam nvuic clang©rc complcuerit ; poftridieqj Plato-
Muficam fubiungimus. EmBIemata-> .
773 Miificam Dijs curae elTo. EMBLEMA .
Ijp Tjy pofuit iibi Belphice Tloehe cicadad' Bummm hanc ^ palma Jigna decora
fua. Certahat ple6iro
Spartyn commtftis in hoHemi Et percujfa fonum pollice fila dabant . Trita fides
rauco cceptt cum Tiridere hombo > Legitimum harrhomas ^ vitiare melos . Tum
ctthara argutans fuauis fefe tntuUt ales\ ♦ ^a frafianf impleret njoce cicad^
fidem X S^^^ alle^a^ fom ad legem defcendtt ab altis Saltibus y Vt nobis
garrula ferret opem. ^-vJ.rgo.tu& njt frmm Tu]^ hmos.iXf4n(ie% cicadayA^^^
'1, (^ithara hit> iidicm-anem ipfa fedtt* ^74 Andre^A. COMMEN TARII
Inffrupie mufi- IMago huiiis Emblematisccrnitur in veten geinma laidaincifa,
apud D. Lauientiiim P!g;.oiium,qnam Romasna (ftiim fcciun ah)s plerisqj
venerand^an- tiqnitaris cimeli js^aflent^proinde hanc ita hic appingi cu
rauitjfecus quam habent c? teraeediiioncs.Vcriim quiade Mu/icain- c dii mentio,
vt aliquid de inftrumentis muHcis dicamuSjpidura hxc requirere vi deiur.
Inftrumenra itaq; mu/ica func tiul generum.vt in Piochcoria inPfalmos fcri bit
Chryloftomus ; Vel g^^u^-.J^efA, cn i. Athenajo,fiucg//Ti'gy?*6t, quaj flatu
com ^^^* plenturrVel tVTetTrt, fiueg^j/^vsp/ct, quai ncruisinrenduntHr Vei
deniquc x.pyrct, quae pulfantur. Primi ordinisfunt tuba,
tibia,fiftuIa,clanicum,buccina,cornu, li- tuus.Secundoordini debentur Iyra,citha-
ra,teftudo,pfalterium, nanlium, fambu- ca,pandura,pedis,barbiton . Ad tcrtium
referuntur tympanum, fiftrum, et ^ym- balum . Noftram citharam (de qua nunc
agimus) cx fecuda clafrcinftrumentorum ciTc vtnon eft dubium,ita quodnam ijiud
flc in tanta Varietatc maxime controucr- fum;. Nosde fingulis illis
aliqniddice- jnus,qu6 liberum quifq; deeo poflit fer- reiudicium.Lyraeitaqj
&cithar5 non par luini eft difcrimen,quamuis Grammatici fere
confundat,inter quoscft Euftathius, qui fic 6:ribic:;^'Ayf ciihara didta eft,
eo quod tcftudinis tefta iugoaddita, fidibuS' que tenfajyran» deformauit Et
rurfus : Chelyn, hoc eft, lyram, e teftudinis tefta fadam fcnbit.Ctii
(entcntia* vjderi poceft fubfcnbere Horatius.qui Mercunri cur^ lyra? parentem
nominat Jib. i. Odaru, at lib.^.teftndinem illiatiribuic Diuerfas facit Plato.
Qiiid, qua Diodorus. lyram, trichordonfui/fe inlimurat, ad citharam /iue
leftudinem fcptem neruisinftrudam - Horatius ?^qiK) modo ^opfjLtyya, eVTat-
y\co^jov,id eft.fept^uosedcre (onos Piuda rus ait . Difcrtis quocf* verbis
Lucanus in carminc ad Pifonem (quod non fine ma- nifc fta iniu ria pQfTcftlitti
ha(ftcnu s ab O ui- dio auftori fuorcftitHit Hadr. lunuis) c- docct iflnd
difcrimen : narn chclyry {?uc tcftudincm digitis.aut pcvflinc pulfabant > Jyram
pcllcbant. Vcrfus cius funt ^ Siue chelyn digitu,((!^$bf*rnavirb6repul^ Teflud^
Claue" cymbfh lum . rium^ Et jnor ; Nec pudeat pepulijfe lyram . SeHcca
etiam chclyn plciflro vcrberari;D. Clem es Tr/^iiKTpa Kpnz^SaUyid eft,
pIe<flro puifari dicit.Cithara Platoni dicitur^f.'*^ CithHrA Tiy^, Smdx
(popfjLiy^y Homero ;^'At/f, a ^^^gArJcMf.id eft.teftudinis tefta ; Ciceroni
teftudo a foimar Virgilius periphraftic^ ciiharam cauam tefludinem
dixiz.EuCit'- bii»s hb. lo. <p<iffjt.iyya.
a cichara aliquan- tulum difcreparenidicai, non tamen ex- p I i c a t . N eb r
i {le n fi H 1 f|>a nic e Vihuelam exponit. Alij cfih^rnm' putant Harpam
efle noftram,Hierot)ymi fbrc^ verbis pcc fuafl,qui citharam deltoti
figuradcfcri- bit,cum chordis vigintiquatuor:a4 quam accedit infttumentum
illud, quod vulgo Virginale, et Clauccyrobalu nominatur, Gallis E^ineta.
Pfalterium muficum eft inftrumentum ab Hebraeis Nqbcl,aut (vt Chryfoftomus
aunotat in librnm Pfalmo rum) VetvAoc. -slct^fxcKiVHToy AVf^Kqui- daro
dixitinillis verfibus: TdL ^e^tb TG^ct fCf ' 7€iV0LS 0 Aa^/cT '\.CLhy.OKlVY\Tq>
hVpO, . Defcnbit autem Chryfoftomus ui Pio- theor. ad Pfalmos ita; Pfalterium
inftru- mentorum vnurn eft,qu« fidibus cendun- rur, federedum (eam cafm op^U
/otgA^i^- <r/ifcf,quam Plutarchus Terpandroinuen tori ttibuit,^ghificaTronern
efte ccnfet lunius.quq re(£lis,noniacentibMiSaut obH- quis fidibns^editur)
cuius fonusaltrinfc- cus e fuperiore parte reddirur.Haberau- temdecem
verticiUa, quaein iiigoipfius vertuncur,totidemqj chordas fonodifpa- rcs: (hinc
iecachordi pfalteri j fit mentio inPfalmis) dextraautem pledltum tradla
bat,l3eua alttinfecus choidis oberrans pcr intcrtialla, digicosq; frequcnter
tranfpo- nensjvel grauem.vel acutum,miftnmquc fonum excitabat.Ha(ftenus ille.D.
Hiero- nymus Pfalterium in niodum A litcr» cdmpodtum ait . D.Augufti^ius
fcribit, Pfaltcrium habuiflcfuperiorc in parte fo- notum lignum.quafi
tympanum,cuincr- nftriim feries inatmhat, Tt.tncljorcm fo- pwn^ rcddatiquod
lignum in cithara infe- riiis fit, Hinc fere ftatuerelicet Pfaltcriii efl^
Harpam,tametfi pluribushxcinftru fiafitchordis, AlijinftrumcntHmillud,, quod
Harpn, Emblemata_». 771 <|iiod ep(!<m fer'^ vocisfonoPfaltetiu auc
Pfalterinum vocatur, cfTe cxiftimarunc . ♦ Porro v«e^A/ov,fiue vet^\etViVt
Clemefis»' &CX co Eufebius fcribtinc.vcl v«fcvAi4,vc apud Plutarchum eft,
Hefychius ambi- gue& citharam et pfalterium exponir . Rurfus organi genus
mufici afpero fono, quod Cappadocum inuentum c(fe volue- runt.vc Sidoiiiorum
Sopacrus, Naulium dixitOuidiusillo verfu : Difce etia duplici geni(tli(t venerepetlmct
NmlidiCdueniHnt dHlcihm tUa modvs ., Sambuca triquetrum inftrumentum,ini-
paribus longicudine fidibws, <Tetu.^uK\i Aihenaeo,Nebri{repfi Fppanice
vocatur Campona. Athen^eus inftrumentum efle acuti Coni
&argutum,tecrachordum fcri bic- Icalice Sampogna.G^z\x\zn.Leyre. Pau- *
d^rainftrumenrum eft criplicibus fidibus tenfum . Pecflisinfttumentum muficum
cum Pfalterio commune quidda habens, vfq;adeo vt pfalterium interpretatus fit
ApolIodorus,Lydorum inuentum, tefte . Anacreontc. Barbiton fiue barbitos lyri- cum
inftrumentum, plcvflro percuti foli- tum : cuius inuenti gloriam Terpandro
tribuit Pitidarus,vc Anacrconti Neanthcs et Antipater. Martianus Felix
multifor- xne barbiton dixit,ob varietatem,non for- Jfnasquideni, fed focte
fonorum . Strabo lib. lo. fambucam cum barbito eandcm elfeait . Halicarnaffcus
^i^^tTet KipKHV dixicprobarbitapleclris radijsq; pcrcur- rere.Quale nunc
hoc,quod hicdepiclum cernitur,fit ex hisenumeratis mftrumen- tis,quisq;
augucari poteftrmihi fan^ v;de turpfaltcrium. STRABo lib <f.Gcographi;e
refert, Rheginum agrum a Locrcnfi dirimi flu- uio.cuinomen Alex- Cicadas
autem.qua; in Locrenfi verfantur ripa, fonantins Itii- dcrccumiu Rhegino
fintmutas. Huius rei hanccfl*e caufam coniedat,qu6d Rhe ginorum rcgjocuin fit
vmbrofa acq; opa nS ca,cicadarun8 pelliculas humore cotpefa- ciar.Eafdcm in
agro Locrenfi, quod fica- pricus,SoIisarefacias a:ftu,ftiidore apcius
emictere.SoIinus c. 8.de Italia,aliam red- diccaufam fabulofam; Cicad£e,ait,
apud Rheginosmut^.nec vfquam ahbi.Quod fileutium miraculo eft;nec immeritOjCil
vicinacquaefunc Locrenfium,vItra caete- ras fonitent.CauCas Granius tradic: cum
obmurmurarent iUic- Hercule quiefcen- tc,Dcum iufli(le,ne ftrcpcrent. Itaqjcr
coc^ptum filentiufn permancre.Hajc So- linus. Dc hac taciturnitatecicadarum vi-
de ctiam Plinium lib. i r c.t/. et Pautan. lib.i.de reb-EIiacis. Augetaucem
mira- culum Rheginciifium cicadarum, cciaift fabulos^ celebraca vocalitas
vicinarum * Namidem Strabo Timseum citacaudo- rem, quondam in Pythiorum
certaminc Eunomum Locrcn(em, et Rheginenfem Ariftonem iu canendi certamen
veniffe, Ariftonem ApoIIinem inuocanfe Delphi- cum,vt fibi canenti foret
auxilio, quod a Delphisolim Rheginenfes effent profedi. Eunomus
refpondit,Rheginenfibus ne cer tandum quidem omninode mufica,apud quoscicada
vocaliflimum animal voceca- rerec.Vcrisq; cerranribus cum in Eunomi cichata
vnainccr canendum chorda fran- gcrecur,cicada fuperuolans aftitic, et vo-
cemalioqui defucuram fuocancu fupplc uit. Atq; ita vidor declaracus,ftatuam ci-
tharoedi pofuit, cum cicada cithara; infi • dcnte.Sed cur non audimus ipfum
Strabo nem fua lingualoquentem >Sic enim ille: i^HKVVTO cT' AvS^pta.^ iv
To7f KOKpolf iVVO' fjLov T? Kt^etpcjJ^ou, mrtyet iTri rm Kt" ^etpetv
Ket^^iifJLevQV e}^v . (pnj^i eTg' t/» f/.ettof TTV^totf 'Tsoii eiywvi^O[jLivotf
tktoK Ti etpi^met pnylvcy ipta-eu Tript ts xAwpy . 70V fJLiV <5^ii
eipi<^aivet J^eia-^cu Tav S^jK^p^-^V (etvTO) crvfj.TTpetrTHv - ttpovg yetp
e^veu T» ^i^ T»V -^poyovnf etvTov, tiv/ ATTotKtetv ivSivS^e i^etK^CU . TOV cT'
ivvom fxov (pii^retvTo^ etp^fiv fj(.»<i^i f^Lereivcu i kh- voti a.vToli
Ta>v Tnpi (peaviiv eiyeovtTfJ.ejtiaVi rretp' Qts 01 TtTTtyis ntv ojpeovot,
Td iv(p^oyyoTet7ct Tav^eoevv, ofj.eaiivS^oKi" fXHV, f/.iiJ^iv iiTTov Tov
etptTeovet iv gA- tt/cT/ Ti)v V}Ky\v 'i)(fiv. vtKtia-cu f/.iv Tot tov evvoftov
Yji^ayct^nvou Tm Kf^^H^retv HKovetJv TyTetTplii^t, iTTH KctT dt T.ov oya vet
f/.tAiTm yopiS^av petyH^TiiSyiTrf^TdisTir Tt^ iKTTKijpaa-Ht Tov (p^oyyov . id
eft: OJienditurapnd Locros Lunomi cithnroedi flatua, qu&infidcntem
cithar& cicadam habet . Scribit aHtemTimAUA ^aliquando in J^ythiorum
cerfamine illum ina cum Ariflone Rhegino venijfe in contentionem, vter pr^mium
fortiretur . Arifionem fufis precibus Tielphorum ciucs rogaffe, vt fihi
adejfent\maiores enim fuos ipfi Deo ApoU lini con fecratos,^ a Belphvs EhegiHi
mif fatn (dloniam norat.Eunomum autem di^ C c c 4 xiffi Vons Erfp hlematis ex
Strabo Statua JEunomi. 77^ Andrea: A. xiffiiUis, ntimqHf^^h Aemufuct abfomyn
primordio certAminnfni^e, cum qHiiijjn apnd eos cic.*d& cHnBonim dnimcilmm
LPtntu fiixttij[imA omnino fcnum non h.ibt rent. Nihilominu4 Arifionem Ipe
viBoriA ad liiudem nffeqit^ndam flrenHum \ Zuno - mumtcimcn vtci'orem
decUratHmyJiatua» quam diximHs^inpatria coUocafe . Cum 9nim inter certxndum
chordci vnafraiicb defccijfet, cicada fuperuolans adf'4tt, qui^ fupplementum
vocis faceret, Hadteiuis Strabo. Cerce hoc Epigramma Latiodo- iiatum,&
aliquoc verfibus ab Alciaco co- ercitum.Iegere cft in feclioiiequarca G ra:
Typiii corum Epigram. titulo KtSap^S^a:, I.mble- cjuod huc afcribam . 3/icitii
. "Ei^oiAov, co " TToKKov, <tO //.sV oJa-^si //.s» 'TTUi 'TTOT
iviKCCV (TprctpTtv 0 Aoj*poV iy^' 'zri\j^o^ivots «T* dsoKov ivKi^Apct. voy.Qv
tKpiMr iv cTg^/XS- fdj^S, (jLoi ^pS^dv ^KetKTpov dmKpi' lAot (pOoyyov irolfjiov
oTretviKA Kctipoi a.KOa,> pv9 fjLOV TCOTpiKii ^K i\uei'3V- TtS A?r
dCJTOlXATCd KlSa.pctS i^TTt 'ZSil- yyv a.vci^A^ ^iTTl^, iTTKnpOV TaTpiKif
dpfJiOV!i1(' Vivpet ydp i^iTtVctayoV ' oQ' i^S^o^ciTcts cTg' fj.ehotfxctv
^pJ^A^, Kocif TovTCf) yiipvv eKi)^peifj.iSci> .'TTpOf -^Ap iudv fJ.i\iTcLV 0
^i7dLfJ:0piVC$ iipg^tV fcJcToV T^VO 70 'TrOtfA.iVtKOV (p^iyfAtt f/.iTfJp"
fj.oa-ciTo • fj,ivQKct ^^iyyonoj crvv^ei-^v^^ti 76Kct vivpcui, 7W
fJ.iTct/ictKK0fJLiv6l ffUfJLlJLtli-JlTni 7tvtKct a-vfj.^pmcov fJLiv iyayapiV'
«V /g TVTSat^H^ '^^Kios,a.yiTipAs i^e^' vTTip m^d' pctS ' Eunomum,6 ApolIo,tu
quidcnoftime, quando vincebam Pacria Locrenfis ego, interrogantibus autcmdicam
. A £ oliura in cithara modura lefonabam : at in medio Cantu,mihichorda!U
pledlrum fufpeu dit [i. fregit.] £t mihi (bnum veiiwn [»-parati^*T)J do occafio
poftulabati Ad aa res uum^Toru uon ver J red^Jcbat. Atqi [cuiic] qua: la n
vlcro cithar^ adcu* bicum [rtue higum] exurgens Cicadi cojn .?Iebat veram
harmoniam . Ncruos enim puifabami qaando feptimae curam habcieai Chorda:,nuius
vooe vcebamur . Ad meum cnim cantum meridiaiia e mon cibus cancatriT Illum
partoricifi 10:111 accommodauitt Ecquidemcuai fonatct, vna cLim inaui- matis
neruis Mutatofiniul congtuebat fono. Huius rei C3ufl% co igruam habco gra* tiam:
fic auTcm formata [i. expreffa cicaia] A E re,noftra fedet fuper cithara .
I.n-»om;is hie egofcn quo vict temporCt A" pollo . LocrenfistYefera
}js,qul mea noffe uolent^ Molio vt modulo refonabam, in peciint tentsL-t
Conticuit medio carmine fracia fides . Meljra desiituit cHnon foret ergo
neceffe, I,t mihi legittmos non dedittlla fonos . Attamen ad citharA cubituyt
mihi ^onte, cicada AdfuityVt veram redderet harmoniam, Chorda fatigabat me
feptima, quando re- pente Voxmea fupplebat quomodocunque fo- num » mihi
catatrixvenit demotihm altvs, Qbtulit atq; fuum meridiana fonum : Egregi^
reddens modulos,fteBebat §ofdem% 'Exanirries neruos quodq^ referrett erat »
'Ergo habeo grates merit\ hincq; exprejfa cicadx-> Spe£iattir confians
&re fuper cithara . Sa(5tius fic vertit,rantri vc intelligi poflet; yg^^^
Zunomm vt Parthin Locrenfis cokrmine ^ * vici J>elphice fct4 : dicam ijSf
qui meafa^ rogant . Asolico cithara rejonaham peBine canttt» Con centu in medio
defilit vna fides . Jnde per attentat non ihat dulciter aures ^ Legitimusq;
mihi non erat illefonu^, Tum cytharAcubito fedit ficforte cicada, Vt dulcem
cantum conderet harmonia* Fra-^a namq-yfide rhythmum meditahof eundem (uj>pl
ere,0* net^ nquipararf vicem^ 777 E^e miht vmip eantor de montihi^ Altt^i
JE^iuuStdulces concinmtq-^ modos . ^xttn^is qHi.voce leHifna oMrmin^i ner- uvs
Aptal>atyreparans quiperiere tonos, Fropterea grates foluo tihi Delphice
^no- flraq\ JEneus hic cantor defidet in.cithara ^pigrnm Extac &aliud
epigiamtna eiurdem feic na Pau- iirc^amenti Iib.(j. Aiitholog.tit.*7ro it/^-^i-
V Sile?i' /jaaJ^aTj^jautorePaulo Silentiario, quod ta- '/>ry. keft.-,, \ .
roif )^{t\K^ ri-niydt, KVAupei hAKpos a- «K* yoipctyiov <pQp[j,tyyoi ' cJ^*
dviioi i^et- 70 'TToipSvs t j. «tAA* oKet J^i) TTKnKrpa hOKph eKpi^i ^pAyyoV
7i7pnyVlet KvpAS ctTnKO^TCt^i ■^pj^a.' d/2poy iTrnpv^ojv KtSctpet{ uTTBpi^iro
rirrt^, ^ 70 V a,7rot^oi/.evii <pSoyyov iJ7Ti}\^e IjA7^. *TAV S^i 'TTctpog
KctKctyiufctV if ctKo-iriV aypo7iv \r/co t 'prpoi vofxov diMrepet^ 7pi4'^
KvpoKTU' 'SFtilf . 7« are ixAKctp M7^i 7ia 7i T7tyt yz- paupH i yAKKiov
iJ^pv^Af (y/o> vTrip KtBetpAf. Qu^od £cr^ ad vcrbum Cit fonativerfu au- tem
hic cxprefTit ipfe Alciatus : JEream cicada Lycorei Locrenfis fufcit/it
JEunomos .moniment um certaminu co- fonxrum cupidi [id cft, vic^lorisEaf-
fueti] tratautem certamen citharAi^contra- ritii iletit Farthys . Sedcum
pleciro pulfata refinaret Lo- crenfis chelys, Chorda lyrdjiridens raucum fonu
edidit . Hic claudicahat melos harmoniA priui integros pedes hahentis, [id cft,
pcr- fca^] "Delicatum admurmurans cithardinfedit cicadat Et abfenttifidts
fonumfuhiuit . itamq; in faltibus refonabat ruHica echoj Secundum legem pulfus
lyrA nofirt, mu^ Te, beate Latonafatet iua cicada.ornat :> JEreum coUocans
cantorefuper cithara» C^terumdc Eunomo Amigonus.Strabo, et Clemens
Alexandtiiuis initioftatim o- rationis, qua Gentes hortaturad pietatc. Repcte
eriam prouerbia ♦ Acanthia cica- da.&iyChord^ vice. &, Ad fra^am cann.
3c>Cicada x'(jf^//(?;*.Vide infuper Pierium lib.i(J. Hierogl. LOCRENSIS
Eunomus ] Locris legio T 1 1, proxima PhocidijCuius populi Locri,riuc Locrts .
Locrcnfes dicuntur . Delphice l^hoebe ] A Delphis Phocidis Phoebu^ ciuitate
Phocbus Delphicus di»5lus cft, in Delphi- qua nimirum oracuium fuit toco orbc
ce- cus . leberrimum . Palrr^figna] vidiori^e fuse tcftem.Pal- PalmflJ mam
fignum eiTe vidorias diximus al'bi, ffgnum et notiuseft quam vt hoc loco
repecarur. vicfori*, Plutarchuscaulam reddit: In cercamini- bus,aic,palmam
fignumefTe placuic vicTio ria;,quoniam ingenij eiufir,odi \ign\x eft, vc
vrgccibus opprimencibusqj non cedac. CertabatpleBro] luftrumenco.quo fi-
dcspIesrtuncur,hoc e(l,percutiuumr.Mar cialis ; Exornent docilem garrula ple^ra
lyram . Spartyn commijfus
in hoflem] In aduer- farium Sparranum,id eft, Ariftonem.5/;^>* tyn, Graccus
accufaciuus . Gra:cum epi- gramm3,vc habenc vulgaci codices, (ecu- tus
Alciacus, in crroiem potuit impinge- rcQuod eo dico.quia yox^a^wctpTtV vide ti
fufpedanon cemere poteft. Certe Saii- dius ex fecudo hic addudlo epigramma- te
emendat,P^r?^y;?. Siclegeudum putac Nicolaus GuloniuSjlicerarum Grgc4|un(t
profeflbr Regius; '7rec7pi<^' 0 KoKpof iya, &c. pro eoquod
diceremus,x^<,Ti6 t«V '7<i7pi- cTcfc 9 KoKpo^. ficcnim reda ericcarmmi^
fencciuij, Eunomusenim Locrenfis crat, Don Sparcanus: nifi forc^ pucet aliquiji
cnsrctpTtv, (n\t7rcip%v c^fc cognomen vel agnomen quoddam,acqj cicharoeduin il-
lumfuilfe binominemiquod iicfcjoaud£- beam probarc. Trita fides] freqiienci
ta6lu accric^ ^ et tand?m ruptachorda . . Coepit cHm sJridere] diiTbnarc
Scridco Stridert* feu ftrido proprie eQ funium, cum fonu edunt : iucerim camen
frequeiicer ad alia transfercur.Hoiar.lib Serm.SacS. Stridere feaetn di^t^rfef
aure fttfnrros, 778 Andreae A. 1 JBdlArda. Cicadis cnr tribn ta canen di
jii^iui- Cicada- Bombo] (ov\Q' Bombns foniis proptic, qiiem cdiint apes .
Transfcrtur ctian^ ad alios diuerfos fonos,vc tiib^apud Lncrc- tiiim Iib.4- Cum
tubx deprejfo grauiter fub murmHre mugiti Tt reboatraucum retrocita, barbetra
bobu^. Eft aiuem fadiim per ouomatopoeiam cx fono/?3/x /Sojtx.Hinc dediiciiur
etiam Bo- barda, quafi bombizaiio vcl bombiis ar- dcnSjVtRobertus
Valturiusputauif, hb. io.de lemilit. Argutans] fnauiter canens.Cicadas ftti
dere,& quafi cantus vocem fonoram cde- rcprxfertim Solca:ftuantc,nemo non
no- uir. Dehis Virgilinsin Culicc : Argutn ^ cuncia fremiit ardore cicfldis .
Suaups fefe intulitales] Tribuunr anti- qui poctxcicadis canendi fuauitatem,ne-
fcio ob qua cauiam : nam noftris locis et temporibus ftrcperum et inamabilem e-
dunt fonum. Homerus Troianos Orato- res cicadis coparat 5. Iliad.Et apud Theo
ciitum iii i.Eidyl. paftor, qui Thyrfin commcndare vult a carminii fuauitarc,
ineliuseum canere quam cicadas,ruftica ^;: paftoralifimplicitate <lixic .
Quod fi coiiiedura:locus, illud ex fabula antiqua oitiim trahere autumo : nam
Philoftra» tus in Apollonij Tyanei vita, et Plato in Pha;dro,a Mufiscantum
habuiflc cicadas fcribuncrlicenie fic Socrate: Ferturolim cicadas homines
fuiflcante Mufas natis deindcMuflSjCantuq; monftrato,iIlorum nonnullos
voluptate cantus vfq; adeo de- linirosfuifle, vt canenres cibunl potumq;
negligeienr,impi-udenterque perirent:e!i quibus dcinceps cicadarum gcnus flt
na- tum, cui Mufehoc munus dederunt, vc alunonia non indigeat,fcd abfquecibo
po- tuqi quamdiu vixeri: caiuer, poftea vcro ad Mufas proficifcatur, quani
quishomi- num Mufam hiccolat rcnunciaturumril- lasq; graras rcddit
mortaIibus,prouc hu- ius vel illius fuerint (tudiomancipati: Si- cutamanrcs
Erato, faltatores Terpficho- XX, philofophos VranicE, et lic deinceps . Meminit
CccI.Rhodigin.l1b.17. cap. 6.& Picrius lib.id.Hieroglyph. ^i^u&q-^
alle^a] iUicio fcilicec Mufica: . Si)ni
ad legem defcendit] aptauit fefe ad inftrumenti muflci concciitum . Ab altts
Saltibui] a filuofis locis venit opem lat^ramihi Eunomo,reli^isncmo- tibns,in
qnibus potifnmum fretjuentia eft cicadarnm . IBrgo tuAcicadd] tibi
facrs.Cicadas ch Ciettds cantum Apollini facraseffe docct Arifto. ApoUifU
phanes in Nebulis,vbi fchoIiaft. 0/ t6TT/- /<icr« . ylf fX\S(7lK0l CV7i{
dvetKflVTCU Tfi) AV»A- ^eoviiid eft : CtcadA propter muftcam Apol- lini
confecrantur.Ttadmn nonnulli aucs omnescanoras Mufarum volncresappel» lari.Scd
hazc iam diifia fuerQ*-Embl.i8o. 0>«J?^] Ph?be. Vt firmusjiethonos] Netanti
m-iracuti mcmoria temporis vetuftatc delcretur,ci- tharam Apollinicum cicadaarnea
infidcn te confccrauic Eunomus ; citharam cnim ApoIUniideoappingi,quod
Muflc?& car minum audor /it, paulo anccdiximus» Val.FIaccusIib.j.fic :
Mufarum chorus et cithar£ pulfatof A' pollo . Ad fincm hnius Emblematis Gra:ci
par- ciculam poftrema ita corrigit Gulonius: TisviKct (TUfxipcovav [J. iv i)^cO
)(fiptV' qua: lctftio, vt facilior probatur . Pr^? r/>^^m] Ordo huius vltimi
difti- chi c(\:Ergo ofancieApoUo, ithonos tUA cicads, ilet firmtt^M eft,fir
perpetuns; ip" y^,(cilicct cicada,/f^£r hicmeus fidicen^d. eft,ex xrc
fuius fidiccn,hoc eft, tanquara fid\Qzv\:pro f//^^^r^,idcft,fuper citharam . Nam voluit exprirr.ere G
ra^ca i/V;'/:» Kt' Qctpct^. id t^^fuper citharam. Vcl exponc /Jrc^^id
eft,ante,quod vfitatius eftapud La- tinos.Ciccro i.Philip.Hafta pofira proa»-
dc louis, ftatoris. Idem pro Milone:
Illa prxfidia, qux pro templis omnibus cer- nitis . H V I V s narrationis
f^w^»;^/vconti- IV' uet gV/^/:«te»;,iiimirum Muficnm Dijscu. r&
effe'.Q[\\od etiam fignificat Honiflrus I- liad-i.cum induxit Deos cichara;
vtentcs poft contentionem de Achille. Certe nbn modo paganorfi fcripta
tcftantunfed ma- ximc libri facri coniinent, quanta fucric legcdiuina Mnficx
commendatio, vti. Reg. i<J. et apud Regium Pfaltem varijs in locis.ConfuIe
D. Auguft.de Ciuit. Dci MuftcA 17.cap.r4.Nam pr?terquam quod ipfius commn origo
cosleftiscft, femper habitafuit ars daiio • confummatiflima, vt qua:corporis
habi- tudines,animiqj afFedus, ac mores homi- num componit, ideoque tam
turpcolinj fuit Muficam nefcire quam litcras.Intcr- poncbatur enim non modo
facris, fcd et dmnibus Emblemataj. 779 bmwbiisfolcnnibus,omnibiisqj laetis vel
triftioribiis rcbiis. Nam vt in vencrationc diuiiia pfalmi& hymnijita
innuptijshy- mcnaci, et in rebus mceftis thrcni finc la- ^
mcmationescancbantur.Vnde etiam a faa, * ilis Patribus in Ecclefia Dei hodic
pie in- J ftitutmn,im6 obferuari pr?ccptumeft,c. perlcdis, 15. diftind.vt
diuniae laudes iu celebrandis facriscantu et pfalmis,fuaui- busqj
inftrumentisperagereutur, ncmpc ittxta Dauidiscxhortationem,qui vultrc- gni et
exultationis fuae nos cfle participcs: Sumitcinquitjpfalmura, et datccympa-
num.pfalteruup it^cundum cum cithara. iedadquid ? Vtlaudetis Dominum in tympano
et choro,in chordis et organo : Laudatc cum in cymbalis beiie fonatibus.
Idem^PfaJmifta cum minifteria domus Dominiampliarer.cantores inftituit. i .Pa-
ralip.c.6. cantu flquidcm fidelium deuo- tio excitatur,cum huiufmodi
confbnatiac iuficA auditiim deinuiceanr,& pfallentium Deo ires, animos
torpere non finant.Extrauag.Do* da fandorum, de vita et honcft. clcric. Laudes
Cuim diuina; prascipuus Mufica: finis elTe deber,cui alrer ainiec^Hturianin^fi
demulcerc, et humanas follicitudincs e- xuere, quibus fubinde depofitiscxpedi-
tiusanimusad diuina transfertur. Siqui- dem Mufica peneinfinitacft, nec vllo
in- gcnio exhauriri poteft, quippeea c^leftia temperantuf, mundana fiuehumana
re« guntur,inimuseicuatur,& acuriscximi tur,exterminantur follicirudiues,
et par- tieipatione laeticias et quietis exu^cationc quadam in Deuni mcntcs
humana^ad An- gelorum focietates trai jciuntur. Scnfibus voluptatcm
conciIi3r,natur? harmoniam» 5c intelledui bcatitudinem quandam elaf A /*
8^"*f' Sauelaborum quoddam folatium xboYui U ^ lenim^ntum Muficam efte,
ccquis cft, Amen> . (j^j iiificjas rrc pofiicJ Nam et ipfi agrico l2erudes&
caIlofi,a:fiiuoSoIclaborcsalio qui intolcrabiles filueftrt mufa et cantu
attenuanc:& ruftica anus,qu?antelucanis horis nerc auc lanam ducere numquam
ceirUiCantando omniafacit leuiora. Ipfa etiam Mufica poft imbres et
turbulentif- fimas tempeftatcs fliidlirancibns, naucis porciisv peregtinaneibus
et feftis mcca ac rcqiucs,viuais et carcerecdnclulis pro li- bertare cft . 5cd
et ipfis etiam infintibus Miifices vfum a natura infitum" videas.cil korum
vagitum ad nrnrkis cantum fcda ri certum fit.De Muficas porro vtiliratc,
cxccllcntia et laudibus plura habentura- pud Athenasum lib.i2.cap.4.&
lib.i^-c. II. Macrobium Iib. a.infomnium Scip. Ciccronem
i.TufcuI.qu^ft.Caftiodorum Variar.z.cpift. 40. Scripfic eciam Plutar-
chuselegantem commentarium de Mn fi- ca:cuius vires quoqueattingir pofteriorc
de fortuna et vircute Alexandri,& de co- hibenda iracundia . Ex
neotericisconfule Chafranajum in catalogo glori^c mundi part.io. confid. ;i.
Phil/p. Camerarium Oper. (wcQxi. cap. iS.Balthafar. Caftilio- nium infuo AuIico,lib.
i.Lilium Gyral- dum de hift. poet.dialog. i . G uidonem Pa- cirollum Rerum
memorand.lib. i.& om- nino Roderietj a Caftro in fuo Medico- politico
lib^.^.cap.i^.iy. et i6. Hifcc ad- de,qu3e de Mufica, et in quoeiuscum re
militari fit; commercium,Robcrt. Valtu- rmstradiditlib.z.dcremilir. c. 4 Si
quis plura volecad illuftrationem huius Em- blematis conduxerit fortafte legere
PlutaL' chi tra^ftatum de Asimse procreatione,ad fincm. Sed videnum huc
conciliarc pof* fisStrabonis illud exlib. 10. stT ^iv yAp tipilTO^ yjfl 7^70,
7Hi divQpcoTnii i/.aKi<?(L lJ.iy.H<T%cu TtfV 5e»r, 07 (tv ivipyi^wa-iv'
obl^HVov <r' AVhiyoi 7ts,o7etv iviS^ouu.ovwa-t' 70IilT0V g 70 -^^pHV, 70 iop
7ciQeiV,>^ TO (piKoa-oipeiVy ua^iyJi^ ci7r7e<7^6u Rc£ie quidem Aichtm
eJl,mortales tum maxinK Deos imitari>quando benefici funf.reSiiuf Tjeroquis
dixerit.cum beati fuerint. ^^od ipfum ejl gaudereyfejlos dies agere,& phi-
lofophari, et Muficam attingere . Scd ni - misfortafte verbosc hadenus ;
fiiiio, vbi prius breuinime tetigerodocumeta.quae nobis prasfens fuppeditat
Emblema . Ec -f^^^^«^ primum quidem, apiKl veteres Muficam ^^^^^^^»- in magna
laudc habitam fuifte, et eius v- ^oru,qm-^ fuminmagnisquibusq; conuentibus,con
^^^^1^°^ uiuijs/acrificijsprofecutum . Deindeil- ' los, quamquam vcraDei
cognitione de- ftuucos,putaire tamcn qua:dam ejOTe numi '"^««^^ ^
najquorum opem in rebus aduerfis fe fpe- rabant impctraturosjvtq; hominum mul
taj variajq; conditiones eftair, fic peculi.i- rescflc Deo^^ccedidiire .
Prxcerea i js.qui temera ria q ua d am proter uia con : enderer, et fuis
ajqualibusdebitam omnem laudc cripercconarentur.fxpenumero male ce- dere:ijs
vero,qui raodefte de fefenrirenr, Deiim vltro frcq^ucnteroccurrere adeo ¥C
AndreasA. vt prxter omnuim rpem de forrioribiis viiloresciudaMC . Adhxc
prodigia qnx- cUiii et qiia^i arcanorum ruonim recef- fus, Deuin iii rebus pen^
omnino delpe- raris oftendere, vndememoria fempiterna traiifmeec ad
poiteros.Mulro etiam plii- ra func rcconditioris fenfus in hoc Emble matcfi
fingula dijigenciiisappendi liceat: nempe a»'Tii]Iationeni rerum honeftarum
iiicendere vircs ingenij ad gloriam aucu- pandam. Inier pares porro
a^mulationem inflarnmarijCLim nemo fit.qui ingenio ve- lic cedere;&
nonnuncjuam niter cos, qui pacria funt difparcs, vehementius excitari (tudium.
Infupergarrulam Sc (Iridulam cicadan g^rriilo fidicini opefh infpenit^
tuliflre,& fiduciam iuuifle . Denique pto impetrataope Deogrates habitas,vt
m ca* fu (ane difficili.ClaudiusMinosid oppof tune fle<ftit in difcordcs ac
funeftas pro- ceru m Galliar rixas^ fpecie religionis eici- taras^nam poft
occifionem PrincipiSfiiou cicada; e {bIonata?>fed vnanimis uobilinm c^tus
harmoniam fuppleuitimpeditam &c incert«rbaram>fidemq> concordem
dedit» quafaluti GaUiarum et nutaiici impcii^ rHccurretctur.Vndeidem exclamat: .Deus
nobps h&c ofietfecit? iiamq'^ erit « nobis femper Deus^ CaUU d fcors pa,
pcata-j^ I.ittera occiditfpiritus viuificat. EMBLEMA VT I PERE0S Cadmm dentes
vt c^edidit aruis l ^ Sefiit Aonio femina dira folo : T errigennm clypeata
cohors exorta vtrorum eft ^ HoJiUi mter fe qut ccadae manu» iEmblemata. 781
Euafere, quibHs monitu T ritonidos armis Abie£iis data pax s dextra^ iunlia
fuit . Frimus Agenorjdes elementa, notasq^ magiUris Tradidit, ijs fuauem iunxit
et harmoniam % Sluorum difcipulos contraria plurima vexant, Non nifi Palladia quja dirimuntur opc^ .
GOMMENTARII. II. itulHS 'irttus » literO' 'iid. admi 'Jforint V I R habitii
militari confpicuiis, c femicindio fiio cIentcsdraconis,iux ta fe occifi et
proftrati fcminat in agrum aratum,fiifpenro aratro.Sed vide mihi hic et ride
proportioncm dentium et draco- nis.cornua dicas poriiis. T I r V L V s Emblematis
fumptus eft cr D.Paulo i.epiftola ad Corinthios,cap. }. T(3 ydp ypdiAfJLA
disoiLT^vn » 7o S"^ rrvevfj.A ^aoTTQiH . id cft ; Litera ccciditj Spiritus
autem viuificat, Cuius fenten- ti^e variefunt cxpoIitiones.Suntcnim qui literam
interpretcntur veterem lcgem, fpiritum vero nouam. D. Auguftinus li- btum
fcripfit de fpiritu et litcra.Nos ve- ro fifbmiftius inccdemns, et totum cpi-
gramma pingui { quod aiunt) Mincrua exponcmus . Literam pro ipfa fcriptura accipio, fpiritum pro
fenfu in fcriptura comprehcnfo.Pinguius adhuc dicam. Li- teram voco illos,
quimillam fcientiam deguftarunt, nuJlis fe optimis difciplinis tradiderunt
cxcoIendos>fed Grammaticis naenijs armatide conf>rudionc verbi vel
aducrbi j horrendas mouent tragoedias,& circalitcram ipfam digladiantur.
Spiri- trmn vero intelligo iIIos,quinon tantum quid verba ipfa fonat, quantura
quid ha- beantmyfterij,meniis acic confiderat,qui veredodi funt et ftpientcs.
Sed quia po- fteaplura hac de rc dicenda funt, nunc Cadmi fabulam enarremus .
Is Agenoris Phoenicum regis fiiius, a patre miiTus in rcmotas terras Europam
fororem quxfi- turuSjiufTusqj Ph^niciam no redire prius quamillam vnafecum
reduceret,ApoIli- nis oraculum dicitur adijfte, vt quid fibi cffet
agendum,cert6 nolTet ^eum q ; refpon fum habuiiTe, vt indomitse-bouis du(flum
fequutus,ibi tandem fifterfet, fcdemq; fi-! geret,quo loco illa pi-ocumberet .
rtaque oracuIoparuit,ThebasBceotiascondidit. Kar^oniam Maiiis cx Yenece fijiam
dii- xit vxorcm,Draconcm Caftalij fbntis cu - ftodera Marti facrum intcrfecit,cuiu5deu
tibus (fuafu Palladis) humo,vt fataquat- dam madatis,armatorum militumlegio-
nes prodicre,quae fe mutuo confecetunt; demptis quinqj reliquis,quiPaIIadis
coii filio foedus et pacem inierunt: quibus ita tandem conciliatis, et quafi
aliquo certo focdcre fofiatis,auxiIium Cadmo tuIerCic in Thcbis inftaurandis .
Ex quo fadum, vt poft aliquantum tcmporis in numero- fum populum
excreuerint,totamqj Gras ciam fiio genere et pra:clare geftis com- plerinr.
Scddefabula plusfatis . Hifto* liam fufitis 3. Transformationum Oui» diuseft
profecutHs:ite Paroemiographu^ imAsigio yBoeotica auris. et in dodiflim» Ubello
de re<5la Latini Grasciq; feimonis pronunciatione.Sic igitur ille ibi:Narrac
Cadmum litcras a Piicenicibus primurn inuexifre, cam rem fabula notataxn, quaf
fingitilhim ferpentis extiixfti dentes in terram feminadc, ex hac
fsmentefubitd. duas galeis et haftis armatas acies exor- tas,qua2 fe mutuis
vulneribus cofecerint. Atqui demiror, quid hajc fabula faciatad literas. Vr.
Dicam,nifi moleftum eft. L. Imo percupiOjfi graue non eft. Vr.Infpc- xiftiue
vnquam os ferpentisfL.Nec cupio quidem.Vr.Morxui tnquam.L. Ne mor- tui
quidem.Vr.Si infpicias, numeresquc fupernos et infernos denres,tot rcperies,
quot Jiceras primum artulit Cadmus. L. Cfit^^ Quot.Vr.Sedeci8i,ni fallor.
Otiofa; funt,^y^;. autera ficut nata: func ordine pofitic,di/Ii- '
pantur,feminantur,.arq3 ita demum plu- r^s numerojvarieqj digeftse
viuunt,agur., pugiianr . Id (i noncredis, confidera qua ftrage fe viciirmi
conficfunc hodie,qui'Ii- teras profitcntur.Er ferinonem a ferendo didum aiunt G
rammaticorum fiJij.Ha- bes Cadmea! ferpeutis allcgoriam : nunSc excutiam
.£crupulum,qui, vci cciiiedo,v'- lit. Andreae A. rit te.Tononrm ac fpititiium
notulas ima ginaiiasc^Te laiiccas et galeas exercitus.L. ivcde tliiiitias.Vr.
Imd partiselemcntor rum riirfam cmuientes taluim rcrum fpc ciem prxbctit.Et Ci
diligcntiuscbntemple rcvidebisillicnon folum lanccariosac ic- iiii armacuras
milites, vcrumctiam cata- phra(flos, cly^cis, enfibus, ac balliftis in-
(krutftos. Vcrum harum rcrum imagines melius exhibent Hebra:orum clemcnta, a
qmbus profedasruifrclitcras noftrascil ipfis figuris, nonab^iird^ quibufdam vi-
detur- Hadlcnus Paroemiographus. Non hic mihi tacendus cll Aufoni j
elcgantiffi- mi poet^ nodus dc Cadmi filiabus,cjui fic . ^ canit: iAujontf ji^f
interpres tuus, AntgmA» JEnigmiitum qui cognitor Tuit meorum, cum tibi Cadmi
nigellas filids Melonis albam paginam, Nota4q'yfuruA fepi^, Cnidiosq, nodos
prodidit. Cadmi filias liceras vocat; Mclonis pagi- nam papyrum NiIoticam,(nam
Nilus di- cVus fuit Melo vetcribus Latinis Grscas linguas nondum afTuctiSiVt
fupra monui- musj nocas fepise atramcntum, Cuidios nodos calamumrquxfingula
latiiis cxpli- cat Poiitianus MifceII.cap.39- III. VIFEREOS dentes &c.] ex quo
tem- pore Cadmus dentss nifeuit,vel humo tan quam fcmen mandauit . Vipereos
autem dentes dicit.pro Ccxjptninixs^a-vviKS^o^^tKcoi fpecieiprogenerc.Totam
vero hanc nar- rarionem clegancer retulit Ouidius lib.3. Metamorph- vtdiclum .
ArHnm . Credtdit aruis] madauit folo. Proprie, aruumenim diciturid qiiod
aratum,ncc dum eft fatum, debuit aatem prius arare terram,quam denres
dilleminare. A<?nia • Aonio folo] in G rsecia.
Aonia di(fla Gr? cia ab Aone Neptuni filio,rege Boeotia; . Semina dira]
peiniciota. Vel quia pro- gcrminatura exercitum in fe fa^uientcm: vel quod ij
dentes focios Cadmi aquatum profevftos laccraircnt.Ouidius vocat mor- talia
femina . Terrigenumclypeata cohors C^c.] indc bellatorum armis inllrudorum
coiiors prodi)r,qui fc mucuis vulncribus confccc runt-Sic Ouidius : ('rpfcitqx
feges clypeatavirorum » Monitu Tntonidos] fiiafu Paliadis . O- uid. Is /ua
ieeit humi monitu TriUntells tii2 Cur vcro Pallas dicatur Tritouis,veI Tii
tonia, ditflum cft Emblem.i. Primus Agenorides ^c.] Agcnorides, id cfl,Cadmus Agcnoris
filius, qui e Phce nicia iu Graeciam literas attuliffefcrtur . Lcgc Plinium
lib.y.cap.j^^^.SoIinum cap. 13. Caiterum dc litcrarum inuentoribus fatis
controuerfum cft a fcriptoribus . ^i^^^^f^ Communiter creditum cft a
Fhoenicibus i^^^^f^' primum has fuific inucntas, vtAntonius Thylefius refcrc
Iib.dcc0l0rib.cap.l3.id- queno obfcure innuerc videtur Lucantis lib.^.vbi ita
canit : Phoenices prtmi,famA fe erediturtaufi Manfuram rudibus vocem fegnare
figuris* Ob id etiam Zeno in cpigrammatc ; ©/«Tg TfitT/Dct (poiviet^a-et T/V 6
(p^ovof ot/ KiU . Nouitpatria Ph^niJJa quAnam inuidia % vbi ^ Cadmus lile, ex
quo fcriptam Grdcia habet pa» ginam . Plinius quoqj Jib^. c. 12.&
i^.Syriph?- nicibus quinqj Uxc eximia vidctur accc- ptafcrrc,nempe
Iiteras,fiderum cognitio nem,nauigandi indufkriam, militiasdifci- plinam,&
frcqucntcm vrbium cxtrudio ncm . Scribit tamcn A lexander ab Alcxan-
drolib.i.Gcnial. dier. cap.30. Phceniccs auimalium figuras literarum loco lapi-
dibusinfcuIpfi/Tejper eafdc& Aigyptios ^gyftio mentis fuxfcnfus cflinxifie
primiim, et rumlite anriquifiima monumcnra mandafielitc- ^*» ris.Quoctiam
allufiire vidctur Lucanus lib.citato,iIIisverfibus : Nondum flumineas Memphis
contexere biblos Ndueraty ^faxis tatum volucresq',fer&q-y Sculptaque
feruabant magicas animalia linguas . Alij Afryrios,nonnulli lones.alij aliosea-
rum audores faciunt. Cornelius Tacitus lib. I i.Annal.meniinit Cadmi
vtlitcrarii inuentoris apud Grxcos. Allufit ctiam Plutarchus ad fabulam Cadmi,
qua dici- tur ferpentis dentes profeminafic, initio difputationis, Cur oracula
dare Pythia dcficrit .Scd fortaffc condu xeric ftudiofos euoluere eiufdcm
Sympofiac.j. quaeft.j. et 4 quo locoqu§rit,CHr A,litcrarum pri ma Emblemataj,
iarmo' ia Cad 9i Hxor IV. (// den- s qnid,
raea ■^dc di" itd fi. tna fit accepta. Vide Politian.MifccI.cap.
39.&dodiflirnum opufculum Otthonis Heurnij debarbaricae Philofophia: anti
quicate, lib.i» i:lementanot/uq',] \itc]:as. hsfuauem iunxit et harmoniam] fe-
cit vt confonancescum vocalibus ingenio fo& fuauiconcentu inter fciungerentur,
et quafi fociaicntur,ad enunciandas quaf- dam mentis notiones, Vel,vc
difciplin? li- bcrales haberenc inier fe commune quod- dam vinculum, vt quafi
mutuum auxi- ]ium fibi praeftarent.-eftcnim omnium ar tium praeclara qu?dam
harmonia,quam- quam fmgula: pra:ceptis diftinguantur . Allufit autem procul
dubio hic Alciatus ad Harmoniam Cadmi coniugcm,Martis • cx Venere filiam, de
qua Hefiodus in Theogou. df)^j,ovh)V \]V KaS^fJ.ofVTrep^vixof^iT' eLK0t7i]V '
Uarmoniam Cadmus imxit fibi foedere le£ii, G^orum difcipulos] Intelligerc
vidctur Philofophorum principes,ex quorum di- fputationibus haufta cft omuis
libcralis dodrina . Contrariaplurima vexant] altercatur iutcr fe.diirentiunt
opinionum conflii^lu, fcq; contrarijs fententi js oppugnant . Nonnifi
i^alladia^c.] quarum con- tentionum nullus finis,niii Palladis inter-
ucntu,idcft,fapientiac opcjqua: ifth^c dif- fidiaomniafacile toUic&
componic. Epimythion eft elegantiflimii, quo literatorum aemulationem, qua:
fa:- penumcro rixarura plena efle folet, per- multas vna fecum
adueheredifticuitates, &contentionum cricasarguit.Id qiiia non minus vaiium
quam ingeniofum nr,Cad- mifabulampei ^^artes explicemus . Sati dentes hbore
Cadmi, litera: funt per co- tam Graiciam primiim fparfK, quasilie iiigeuioUis
et induftrius admodum arti- fex Grascis ipfis primus tradidit . Quod omnir.6
vel de fermone lirerarum monu men:is comprehenfo, vel de contentioni» bus
hominum literatorura eft accipicn- dum.Draconem primum Tc&fcfcT» /gp-
KiiT^cUyX^ t^jacuttjfime videre, nomina- tum aiias admonuimus : quo fapieutiam
sntcliigimus, et difciplinarum circuhim literarum contentum monumentis . Ne- po
cnimcf: qui ncfciat, liberalcm opa- UaflA, ^ gladij quid, ncm dodliinam fcrmonc
vt plurimum et fcriptis quacunqnclingua communi- cari. Sermonem quidem a
ferendisver- bis cfle didum Grammatici nos admo- Sermoufi nentsqui fermo, qua
parte liceriscpncii.e- de dica^ tur, fedecim primum charajflerum noas tur •
conftabat, tot enim Draconis eflcdeutes afleuerant, qui naturje arcana
inueftiga- runt; &ij quidem charaderes non n.odo parum inter feconfentiuwt,
fed et feipfc s mutuo quafi toilunt:ideft,coalefcerc,auc fignificare quicquam
no pofli]nt,nifi quin c^e vocales adfuerint,quarum ope ac be- neficio redeunt
in gratiam,id eft.articula- tam orationem faciunt. Armatorum ha- ftas et
gladios poflTunuis transferread ac- centunm vel fpirituum fedes fiue notas,
quae non nifi Palladis, id eft, intelligcntijE beueficio, bene inter fe componi
et conci- liari queunt. Vel has arniatorum copia: ex ijs dcntibus ortaj,ftudioforum
quorunda fadlioncs oftendunt,qui liuore quodam,& Inuidia. aemulacione
grauiore moci, fibi muiuam literato- inferunc intetnecionem, dum fcriptis vl-
rum . tro citroqueeditis, vel etiam verborum cocertationibus, id
z{k,KoyoiJLcL-)^iauf rixan tur,fuorum a-vvJ^priJLMV,8c. eorum,qui vci; fanrur
in eode circo,Iaboribus detrahuur, eorumque dodrinam importunius veili- cant .
Vidit plus quamfatiseft eius reic- xempla noft ra ?tas,quae vt politiorem con
cinnioremc]; nonmodo artium,fed totius philologia: tradendse viam ac rationem
fummo Dei beneficio reftitutam habuit ; fic ceite plara, et quidem nocentioraeo
monftra parruri jt,adeo vt vero verius di- duro fityVbi mel,ibtfvl:8Cy Vbi
vber, ibi tuber fuccrefcere.Porro numerus perexi- guusa Minerua fapientix
Prarfide in gra- tiam redire iuflus,& qui caiidcpi iri infini rum nutticrum
excreueric, ft^udioforum conditionem notiicoui cum le nuituo ui- uant.vberrimum
dodtrin? prouencum re- feruntrfed quam pauci fincqui animicau dorc et ingenueid
faciant,pon eft meuni hoc loco dicere, Hanc fabulam ingeniose et lepide
Craducic Anulnsn: cypographos ^^^^hoh Lugdunenfes,iefeitni dcnces ferpentisad
fedecim literas, qua: toc prinuim fiiernnt Cadmi temporc : ex quibusconfbnas
fefc inccrficercalc, quod^nihil yirium habeanc fi fingula^fpedeturVquitique
vocaIes,qug per fe vocem f^iunt, quxque alijs foni vim
communicant,rcferrcquinqi militex. m&us nulus. 784 Andreae A. qni miuiio in
pacem conrpirariuit:poftrc ino tv'pographum elemeiitorum cypos, qiiafi Cadmum
ferpcncis dcntes diinTemi- nare^quibus barbari ad vit^ culcum et hii manitatcm
peruenianc . Carmcn Anuli hoc eft ; Cui iacuhim jacfiloq; iinimm
pr<sfiantior omniy "j^ique leoninum vts erat exuuium : CaimH6
Agenorides pr<£j}ans facundia,^ armti, ' Vf iaculumpenetrans, vt leo magna-
Vcxit in Europa. literm Vhocnicihm&Ytet^y' . Inquibus h?{man& circulsM
efi Sop^hiAi Quarum quinq; (alifs fe coUidentil^HS vl- tin) Tlena vocales
integritate manerit '/''^ Ac terrefiribus has animvs infeuit.et artes: Ciuiles
homines fecit ^ ex rudibus . licfus ob hoc vigilis dentes ^parfiffe drft'
conis, ^x^-y fatis natos dentibus ejje viros : ' ^lut fe occidermt per ?nutua
vulnera^-y tantum Tofi reliquos c£fos,quino[; fuperjlifibus:- £x quibus eji
hominum f fi multiplicata propago 3 ^iprimi Thehas incoluere nouas, huiHs
adarchetypum, literas qui ^argit in vrbe » nomen,vires,Jiemmct leonis habet»
^^iq; libris homines fapientesperficit: an non lure paripojftt dicere
chalcographus? Semino ferpentis dentes in pelle leonis, Hoc efl Lugdunijqui Leo
Gallicuseji . Quamquam fatis mulcade feminatis a Cadmo dencibus adduxenm,vc
nihil C\z, quod rtudrofos rcmorari polFe videacur, quia tamen iam ab
infticutahac commen- ■ tacione inihi propofuenm, nullarti illu- itrandi
A.maieiiam pra:termictere, adijcio hic quod apud Ifacium legitur.ui hunc fere
fenfum : Cadmus cCim draconem Martis interfecilfet, aquam ad filia Mytholo'
>f portantes,euuIfos il lius dentes feraina- gia de fe iiit,ex quibus
procreati funt armati viri : ininatis et a quibus aiunt Thebanos fuum genus a
Cadmo duxiffejquas tamcn fabulofa efle conftat . dtiibus . Pal^phatus Stoicus
(frigide quidem, fed tamcii allegoricc) tradit Cadmum ^Ha nicia venientem
dentcselephancum habuif fe,{quibus]humoniandatis, fuppetias illi aduerfus
fratrem tuIerunt.Scd Androtion hiftoricus fcribit.Cadmiim cum quibuf- dam
palantibus venilfe Thebas.Exiftimat tamen idem lfacius,drac8ncm ilhnr» pr^-
donem fuifle, vel prxfedium qucnd=am»in- fidiataraque facra facienti
Cadmo,&aIr- quotex fuis focijs fuftuIilTe^deindc Cad- mum inftrudis mihtum
ordinibuscundc draconem,& draconis fociosinterfeciffc * quosdentcs nominat,
c6 quod mordaccs elTent.-ex i jsautem multos fudit, alios fi-
biaffiiiitatciunxic . Porro fi hoc toturn ad vim; et virtutcm SpiritusDei
tradu- xeris, niHil, meo iudrcio, aberrauefis j is enim f^piflime vnfco
interiore afflatu id efficit, quod nulla humana aigutia, nulla literata
difpufatio, nulla: Philofophorum rationes efficere vnquam pofliiht ; argu-
menta" ehim argumentis refelluniur et refutantur, Spiritui autem dmihonemo
Spiritu, re^ftere valet . Referturin hiftoria^ri- diuino, partita,'.aIiquot
Epifcopos cam quodani mo refi infignitefr erudito contuliffe, hoc agentes,
/?/>, vtilli BaptiCmum perfuaderenr. Cuniq-; in longum produceretur
dilputario, hec philofophicis, nec arguris vllis rationibus quidquam
profioeretur aduerfus homi- nemijfdem armis inftru6lum,quidam cx Epifcopis, vir
pius, fed parum eruditus> alTurgens breui fermone flexit hominem:
Q^id,inquir, credifne Dominum lefum pro nobis fa(flum hOminehi et cruciaffi-
xum ? Cum refpondiflet,fe crederc.Quid igitur, inquit,terimus tethpuslupcrvaca-
neiscauillationibus? quin potius imus ad bafilicam,&illrc accipis infignia
purincipis et fedemptoris tui ? AfTenfus cft,itum ad Baptifmum,& difputatio
verfa in profeP fionem. Poftea rogatus,
quomodo tam facile cefTiflet vni imperitcqui a ram mul ; ns eruditis non
poterat fle£ti ? Donec, inquit,audieb3m rationes humanas,huma i nis rationibus
repugnabam.-veriim fimul fp| atque audiiii fpiritum Joquentem, cefli '
fpiritui. Haiic deuiqj deCadmo fabulam alio traduxit Dio Chryfoft.orat.13. qu6
confuIe,fi vacat, nos enim ad fapicntes fe- ftinanuis . Emblemata* Dida feptem
Sapientum^. EMBLEMA TJ AEC haheas ^ feptem fapiemum effingere diffa^ -* Atque
ea pBuris qui celehrare velis . Optimm in rehm modus eft, Cleohulus vt inquit :
Hoc trutin^z examen, (iue lihella docet . Nofcere fe Chilon Spartanus quemque
iuhebat : Hoc Jpeculum in manihm^ vitra^ fumpta dahunt* Slupd Periander ait
^frma adde-, Corinthius, ir<& : Pulegium admotum narihns efficiet .
Pittacus i at ne quid, dixiti nimis : hac eadem aiunt, Contracio qui pth ore
liquefaciunt . Rejpexijfe Solon finem iuhet : vltmns agris Terminm haud magno
ceferit ipfe loui . H eu quam vera Bias > elf copia magna malorum : Mufimoni
infideat effice Sardus eques, I^e pras efto, Thales dixtt : ftc illita vifco '
Jn laqueos fociam parra^ meropsy^ trahit. D a d c O M- 78<5 AndrecB Alciaf i
COMMENTARII" I. QEptem rapiciuiim decanrata apo- iDphihegmata totidem
figuris exprime re licer,nempe Ckobiili mediocritatem, ftatera : Chilonis
cognitionem fuiipfius, fpecuIorPeriandri moderationcm ira:,pu- legio : Pittaci
prohibitionem luxus, gith femine minuto: Solonisconfiderationem finis
vitajjtermino: Biantis copiam mcjlo- rum, Sardb equite mufimoni infidente Cquod
eft muligenusex Corfica,non ma- iiis capra, verum miqua: mentis beftia)
Thaletis ddiortacionem a fponfione, me- tope illaqucata, quie cseteras aues in
rctia alleaec . II. Tanta oh'm fuic feptcm Graeciaj Scptem fapientum
auifloritas, vt quicquid dice- GYui&fct rentjhaberetur pro oraculo.
Quodenim pie-fites . fapientiam omi)em,quam profitebantur,
adionibushoneftisjlaudeque dignis exer- cerentjomnia fuaj fapientia: capita
paucis verbis funtcomplexi, nonlongo difputa- iionum circuitUjquam malcbanc
rede a- gcndo pcrficerc Eorum ergoquie vulgd circumferuntur fymbola et
apophtheg- rnatacertatimab omnibusdotftisexcepta, fic funt tranfmifTa
pofteris,vt nulla lex fan ciior, nulla vitas legula probatior videa- tur.
D.Auguftinus deciuit. Dei 8.& i 8. eos ait claruifTe poft poetas
TheoIogos,& vit^genere laudabilia quasdam homini- bus praeftitiile,nullumqi
monumentum, qnod adIiterasattinct,pofteris re|iquifte, nifi quod Solon qiiafdam
legcs Athenien- fibus dedcrit . Thales vero PhyficusfuO" lum dogmatum
libros reliqnerir. Ho- rum apophthegmata permulri docle co- piofeq; ferrnonibus
illuftrarunt- In Gr?- corum Epigrammatwn colledaajeis odo- ftichon extat de
feptem horum fententijs inngnioribus,& decuiufq*, nomine et pa- tria,quod
hic propter ccvncinnita,rcm afcii bere non grauabor. Adde quod easdem,
i^Cxfmr,quas Alciatus illuftrat fymbo- lis, vt Embleraatisnaturas et decoio in-
ieruiat . matispra, [xa., <pav>}v . mypHs . i^iTpov fxiv,xAe:o^»Aor o
?\ivhot eiTrv/, aipi^ov . /JKOIV S"' iv KoiAlf KAKlSdilfJLOVt, yvco^i'
fftetvTov . Of J^i KOpiV^OV iVCUij "^hV KpATim 'TTi. Tep^ct iT' opAy
CioToiO tCokcov hpAtf iv ei9»vouf . - iyyviiv (pivynv «Tg, BetKfif iJ.thwtoi
I^vS^a. Nomina,dicia, vrbes feptem canimus fa^ pientum . '^' ^ Optima menfura
eH, CleobHlus Lindius inquit . Teicognofce ipfum yJjtcedAmonis incolA Chilon .
^iuiq^ Corinthius eft, iram rege, fiit Pe- riander, Fittacus at» ne quid nimis,
effatur Mity" lenis . yltticus hinc SolontUitAyinquitrelfice fine. iHena
malorum cunSta, Bias canit vrbe Frienc^. Non fponderetThales Mileftus vtile
cefet. Aufoniusidemepigrammafic vertit, fed v»o tranfpo(ito in ordine verfu :
Septenis patriam fapientum^nomina^voces VerCi^us expediamjua quemojHe monofli-
cha dicent . ChilOi cuipatria efl Laced&moni Nofce te^ ipfum .
PerianderXrepidam moderare Corinthius iram . Zt Mitylen^is, Nimium nil,Pittacus oris ♦ Menfuram
optimum, ait Cleobulus Lin" diusy in re . Expeciare Solon fine docet,ortus
Athenis . iHufes ejfe Bias prauos, que clara Priene . Mileti frg^Jl'^ Thales
vadimonia aliinus, Apudeundem Aufonium fapientum apo- phthegmata
plurahabentur,quiE partim infraatFeremiis,partim inde rcpetc,vbi c- riamfudum
eorundetrr fapieinum vidcrc eft.Nxttic fingu la percu r ram us • QpTlMVS in
rebus moduseff] tipt^ov III [xtrpiv iv TTAJiv . Opttma menfura,\eU Modus
optirrais modus in omnibus . Phocylides : ptimHs 'Tra.vTuv y.iTpov ctpt^^oy .
Omnium modus optimus . Pindaruseriam in Pythijs hauc fententiam eicpreftit : "^p'ii
cTe Ket^* dvTov MCH 'TrAyTos ipa.v fAirpov*- Idem habct et Hefiodu.s i-ipycov.
~ ^ yATpct hvK^criTiJ^cUy koUpof «T* gV/ Wet- (Tiv etpi^OT' • Menfura?n
feruaymodus in re eff optimus omni Clco- Emblemata_>. 787 Cleohulus\
Cleobulus Ca\t Clcobolus Euagorae fiiius, ex vrbe Liiido Rhodi in- fulae,
robore et pulchritudine corporis cximius, h Lindoin AEgyptum phiiofo- phandi
gratia profe<ftus fertur. Extat breuis eiusepiftolaad SoIoneni,apud Laer
tium . Filiam habuit Cleobulinam, vir- ginem dodam . DecelTit annos nauis 70.
Diogen.Lacrtins et [Snidas . Hoc tYUtin& examen] Ad de^gnandum
tf'U//^oA/;cwr>modumenre optimum in re- busomnibus, trutina vel
lanxadhibetur, ca enim qujeq; ponderantur . Perfius Sa- tyra i. ^l^examenve
impobum in illd Cajiiges trutina . ' • Eftaurcm examen rrutinaj 'ftylus in
lance /lue ftatera,qui eo exit, quo pondus ver- git ; aliasdicitur bilancis
lingua feu lin- gula,aliis sequamentu,aliis libramcntum, aliis a^quilibrium et
trutina . Nofcere fe] Senrentia eft ChiloniSj^fw- (TiAVTov . Nofce teipfum .
Hanc tri- buit AEfopo Plutarchus ad finem Sym- pofii feptem fapientnm . Ouidius ad Py- thagoram
audorem referr. Platonicus Socrates ab Apolline profe(fla arbitrarur . Diogenes
Thaleti tribuit . Apud eundem Antifthcnes Phemonoas afcribiticasrerum Chilonem
vfurpalfe . Sunt qui ex Ho- mero, tanquam Oceano,
fumptam exifti- ment. Meminit huius Cicero lib.j.ad Fratrem . Vide Plininm
lib-y.cap.^x. et adagium, Nofceteipfum, Chilon,] Laceda.'inonius fuit Ephorus,
qui magiftratus a tribunaru plebis Roma no non multum ditferebat . Fuit pauci-
loquusJa fermone concifus, quod ei fuit patrium. Hinc enim Laconifmus. EIo- gio
proditumeft, feptem aliorum fuiftc fapientiflimum . Eius funus, cum vi^lo- re
Olympiaj filiOjgaudioexpiraflTct, tota Graecia profecutaert . . ? Hoc Jpeculum in
manibus] Apoph- thegma Nofceteipfum^^zx fpeculum ofle dicur. Sedquid fpeculum
cum fui co- gnitione ? Inuenta fuJir fpecula, inquic Seneca i.qu^eftionum
naruralium, c. 17. vt homo fe ipfe nofceiet. A^ulta ex hoc confecutarpiimo.fui
notitia, deinde &ad quaedam confilium : formofus, vt vitaret
infamiamrdeformis.vc fcvret redimedum effe virtutibusquicquid corpori deeflet :
'iuuenis,vtflorea:tatisadmonercrui,il.lud icmpus cfle difcendi,& fortia
au<kndi:fc- nex, vtindecora canis deponciet, et de mortealiquid cogitaret . At hoc rerum natura
facultatcm nobis dedit nofmeti- pfos videndi. Ha!C ille. ^pd Feriander ait] Pcriander Corin-
thiorum tyrannus.Cypfelo patri in regno fuccefru, regnauic annos quadraginra .
Crudeliter,&' inmagna fufpicione agebat, ftipatusfemper militibus, ociofos
&ofci- tantes in foro vfqi formidans. Qiiapro- pter aflidueeratinhellis,
pr^Erertim naua libus . Dicitur et Iftiimum voluifle per- fodere:& vxorem
adeo dilexiiTe, vt etiam cum mortua concubuerit . Vnde ob in- ceftus,&
immodicam iiacundiam,quodq; ciuitatem auro (poliaiit, plerique neganc
huncfuifle vnum e feptem fapientibus, fed alterum'quendam nomine Periadrum,
Ambracia» natum . Fulegium admotum Periader Corinchins inore habebat,T«r opy^ii
cLTri- yio-^cu-abflinendu^n abira. Quod fr^no ori admoto intelligidatur apud
quofdam fcriptores . Sed hic pulegium adhibetur^ quod per inferiores partes
bilcm purgat, et admotum naribus medetur liporhy- mi*B. Vide Plin lo cap.i 4.
et lib. z<?.c. 9.& ea, quje dc pulegio diximus Emble- matc 1 6. Vittacus]
Hiradio patre Thrace Jiatus, vir amans ribertatis, luftiflimus et fortif- fimns
. .i, Ne quid nimis ] Pittaci Mitylenaei
di- dum egregium cft,|e/-};<rgv ^^^^ nimis.^,yvco^i ncupov Nofce tempus
«-lUO rum alteromediocritatem,alter^,^^"^P"^ eflecognofcendum.id
eft,^"'^po>^^s haben dam efle rarionem ad»^onebat. Hoc di- axxm.Ne
qmdn^^^iS. Diogencs Py thagor? afcribit,AriitotcIes 3 Rheior. Bianti.Sunc qui
ThaJeti, funt qui Soloni id tiibuant. Plaro quodam Joco ex Enripide citat. Vide
prouerbium, Ne quid nimis . §^i gtth ore liquefaciunt] Symbolum mediocritafis
eftgithjfemen nigei rimum oprimumqj cdonsexcitaiiflimi,quo mini mo fumpto in
cibis, ^at faporis gratiarn, largiiis aurem venenum exhibet . Gith, et nigclla,
et papauer nigrnm plerifque Lariliis idem funr.Grascis Me!anth'on&
melanfpermon, a nigro feminis coloie . Vide Plinium lib.ii?.cap.8.&
I1b.20.cap. i7.Di©fcotid.Iib.?.CoJumel.Jib. y.Oiii- D d d i cina: Perian- der .
Iram fr& na . Pittacus, Ne quid n imis . Gith, 788 Andreae A. cinse finquu
Ruellius lib.3- cap.ji.j Ni- gellam Romanam appcllaiit, rura noftra
Poyuretam^quafi pipcracem dicunt.quod odorata pipensmodo rcfcrat acrimonia, aut
quia pipcris vicc in multis vtantur . Ibidem pIura,Ybi contendii gith nonelfe,
quam nigelJam (Hifpani Neguiilam, et Axenus j cognominant : in qua opijiione
ctiam eft Anton.Nebriflcnfis in fuis Quin quagenis. Nam nigella eft in
zizaniorum genere,giih vcro intcr fruges numeratur- Vnde Aufonius in
monofyllabis : £i? inter fruges morfu piper dquiparans gith. Cum igiturgith
pipcris faporem reddat, non poteft ita facile in orc contincri,pr?-
cipueliqucfairium, nam corrugare facic os et nares . Vnde PJautus in Rudentc •
Os calet tibi num githfrigidefaHoi ? iolm « Solon.^ In Salaminc infula natus,
quae iuris erat Athenicnfium,parcntibus nobi- lillimis ortus, lcges Draconis
fanguine, non atramento fcriptas mitigauit,ali)s pro mulgatiscertemitiotibus,
totoorbe ce- lebratis . Florebat tunc in Repub- Pifi- ftratus,SoJonis armulus:
illius igitur cla- qiietia plus potuit apud popuIum,quam huius (apientia. CelFit (ponte Solon ty-
rannum tugiens, primiimin AEgyptum, deinJe in Cyprum,poftrem6 ad Cr<^him,
inde in Ciliciam profedus eft . Deccflic in Cyptoannorum 80. mandauit offa Sa-
lamincm transfcrri, ibique per regioncm proijci acdiffipari, nc Athenas
inferien- tur; quoniam difcedens iureiurando ci- utt: adcgit, non antiquaturos
leges fuas donec x<.cliret . Vide Piurarchum et Dio- genem,& qcv,.
Emblemate 158. dcSolone diJla ^unt . Beipexijjefinem] Ti>.^,^ a.v y.ctap^
Cla. lcinem ireuis .Aui [peci.indum . Nullum ante mor:em beatum dicendum, ex-
pecflandum vir;r finem dicebat, quod Q- uid.j.Transformac.rerulit his vcrbis :
..fcilicet vltima femper ^xpeBanda dies hominiy dicique beatus Ante obitii
nemo,fupYemaq ; funera debet* Vidc adagium, Finem vit& ipecla . Vltimus
agrvi terminus] Di^um Solo- nisefEgie termini defignatur,de quo fatis
iiiultadiiimas Embleraate i j8. quo ni- «Tnirura pado iolus in Capitolio lom
no- iueiit concedere locum . Hins, ^^^^* quam vgra JBifis] Bias Prieuis v rbe
Keipice jinem . lonize natus, cuius integritas in iudicanJis cauftis in
prouerbium abijt, vt dicatur, a-ov. In ludicando pr&fiantior Biante
Prie" nenfe . Ciim patriam captam fugcrcc,m« hilque vc rcliqui
cxporcarcc.roganti cau- fam.illudcclebiatumapud Ciccr.in Para» dox
refpondit:Omnia mea mecum porto. Diogenes Laercius lib. j. Val.Maxim.Iib. 7. et
Gellius lib y.cap.i i. £/? copia magna malorum] 'ttKmvh oi KetKoi . Plures
mali. quo taxabat Bias vi- tiornm inter homines omni partc fcatcn- cium
mulcicudinem: quod figuracur pcr Sardum hominem mufimoni infidentcm. Mufimoni
i?jfideat] Mufimoncs, afini, muli.aut cqui brcues, vc inquic Nonius, Vndc
Lucillius .• Vretium emit qui vendit equu rnufimone^ Nafcitur id animal in
Hifpania, (ed ma- xime Corfica infula,non long^ a Sardinia diftantcj non
abfimilceft pecori, caprino vilIo,infirmiftimo capitc : quamobrem a- uerfum a
Sole pafci cogendum. Vide Pli- nium lib.8.cap.4.p— ' ; Sarduseques] Satdi
deprauati &. nc£a?- lijjfunthabiti. Confulc prGucrbium.,5^»'- di venales .
Q_uanquam San.dlio non pia- cct inilJo prouctbio dodifiimus alioqui vir. Nam
Sardos Sandiius non inteHigir illos.qui habitant Sardis vrbcm Afiac, (ed qui
iii in(nJa Sardinia (quam ^ApJ^.c» apr pellacStephanus) qu? peftilenseft,proptc
rca quod cdicilljmos habeat a Scptctriohc montes.qui Borca»flatus prohibeac.
Inde eft quod Cicero monec C^. Frattcm, ?t mcminerit fe etiam cum redie valcat,
in Sardiiiiaefle. Idem Ciccro in/. Epiftol. volumine, ad Gallum fcribens
dcTigcl- JioSardo: Idego, inquicin lucris pono, non ferre hoitiinem
peftilcntiorem patria fua Etineadcm cpiftola : HabcsSardos vena!es,alium aJio nequioiera.
Comparat etiam MartialisSacdiuiam Tyburi, pcfti- Itntem faluberiimoloco.fic :
Nullofata loco pojfis excluderCjCum mors Venerit, in medio Tybure Sa rdinid
efl. Pcftilentem vero Sardiniam iiitelligunt propter Safpugain^formicjE gcnus
vcnci7a rum,&: Sardoinam hcrbam,qu2e h edulio admifceatur, netuos
vefcentibus courra- hit,& diducit ora ridtu, fic vt moricntes ridcie
videantur.vndc Riftn Sardffnim,\.(t iii prouerbio. Prastcrea eiliiicd vis taxi,
Yudc tlures mali • Mufm Sardi- Emblemata_i. 789 tndemcIinficitiir.Cal.Rhodigin.lib.il.
cap.i5.& lib.20.cap.i^.in fine, in aerem noxium id referre oportere
contendit . Cuiapertc fuiFragatur Sillius Italicus .• Serpentum telluipUY^iCic
viduata venenot SvdtrifiKcceloyS^ multctviti(ttit> fdude . Ex did-isjmeo
iudicio,rc(ae interpretabe- te Horatiumiu ^.'Satyralibri i. cumin- quit :,Sardm
hahehat lUe Tigellius hoc . nifi intelligas in nomine,S^r^/^, rifura fubeffe
nec fruftra nomen addidiffe pa- triac poctam . Nam et Gloffularij ciuilis
fapientiae celebranrnefcio qux brocardi- cla,vt hoc.-Bonus prasfumitur,qui cft
bo- nas nationisrmahis.quimalas. Etillud, SApe foletfimilis filimejfe patri, ad
l.quod /i nolir, 5 i.§. qui mancipia, fF. deasdil.edid.Et Horatius puellam com-
Hiendans a gencre, aic, Crede non illam tibi de fceleBa Flebe
deleBamyne<i\fic fidelemy Sic lucro aduerfam potuifie nafci Matre pudenda .
Sic igicur ("vc ad remj* Sardus eques, fd cft,malus et improbus
vir,infideat mu/i- mbfli,pe/Iimo iumento,eritdepi(ita copia jnagna malorum . Ne pr&s eflo] iyyvA 'Trapet
cT' ctVw. Spon- onde, dctnoxa enim pr&ffo efi . Qu^i cnim fe va- "'xa
pYA dem ftatuit,fibi feruitutem,alteri liberra- ■) esl . rem parat . Clemens
Alexandrinus 6. Scromat. Sppnfionem effcnox^ filiam di- cit (ex Thalete)
fponfionis vcro mul(5Va: id eft. iyyjA ctTctf ^uyeiTnp, iyyvetf Si ^Ay.iet .
"VidtzdiSigxuniiSpondeinoxaprA- 0oefi\ mles, ^^/a;?V] Thales nobilillima
ortus familia Mileti, Geomctriaj et Aftrologias peritilfimus . Abiilo lonica
flUxit difci- plina,ficur a P} ihagora Italica, Exceftic Oiympiade jS.dum
gymnjcum cerran^en fpe(Jl:arer,a2ftu acfiti lapfus,iam' fenex . Parra,meropsq;
/-r^^i/] Symboluni a- pophthegmatis Thaletis'e(^ parra,ve] mc- trra. rops .
Parra quidem auis eft inaufpicata, de qua Horatius lib. ^.Carm. Impios parrA recinafitts omen lyucat .
Ha:calio nomine dicitur galeiita et alau- da . Oriente Syrio non apparer,d6nec
cc- cidat. Pliniuslib-i i, cap,57. &lib. iS.c ^rops,
i<j.Merops.qui'&apiafter,qUod apes co- iTiedat . Vnd^ et Cretcnfibus
dicitur Me^ IV. lifiophago,q(u^ apium'ginges;& Neapo- litanis Lupa delle
api . Plinius lib. lo.cap. 53. Haeitaq; aues religatas vifcoaut reti- bus
folent g^irritu cxteras fui genetis a- uesallicere:quai cum fauere cupiant,
illi- gantur& i.pfai, et capiuntur ab aucupe . Tales funtetiam
debitores,qui vt (sfe ei« plicent irieticos, alios quos poffunt fide- iuiforcfj
aucupantuc . Q_v i A hoc Emblema feptem fapieii- tum didis dicatum eft, nihil
ab inftituto exorbitare videor, fi plurima aliaeorum apophthcgmata, quaspaftim
leguntur, huc quafi infafciculum congeram,vt vno intuitu tot oraculorum Ccur
enim noii appellem oracula fententias plenas pru- dentia: et indubitatse
veritatis?) cbpiam ftudiofus le(ftor habere qucat . Ordine igitur iam pofito
incedemus, a Cleobuii fententijs exorfi . Cleobulu^ Lindius, ClccbnU Viituti
proprium eft omnem odifl^e ne- Lindij quiti.3m • Intcnde animum in res hone-
jenteti^ - ftas . Hominum pleriq; imperitiam,ver- borumq; Vaniwtem fedantur.
Noli cQe fufpiciotus . Multos libentius audias, quam ipfe multa loquaris . Muitarum
artium ftudiofuseftemalis,qnam per om ncm vitam rudis et expers liteiarum vi-
uere. Pietatem cole. Nihil eft precatio- nedignius. Parentes reuercri ^quum etK
Non iure, fed patientia forte a paietibus iniuriam vinces . Dele(5lus
arbiter,cx x- quo et bono iudicabisjomnemqjex animo oderis iniuftiriani . Ad
Remp.vbiaccef- fcris.qua: optima et fonfultiflima puta- bis, inmedium Courulcs.
Qiije tibi nolis iieri,alteri ne feccris . Non aliter fufce- pta a te amicorum
negocia cura: erunt, qiiam fi tua resagatur.. Neperanimi imporcnriam
violentiamque quid facias. Contra(flas inimicitias mature depone. A E
ta.te,eruditione, vel opibus te inferio- icm necontempferis . Noliiniufte appe-
fcrc quas funt aliorum. Iii eademum Repub.bene vi\iitur,vbi ciuesinfami? po- tius,
qu.im kgum et fuppliciorum metu cfficium fuum faciunt . Siue quis cx fuo
arbitiio, vel certis legibus Rempub. gu- bernat, modo nemini fuorum familiariii
temcre credatj glciism non posnitendam paiaturus videtur. Verborumleuiratem
aueifabitur, qui circumfpCiflus et fapiens ceriferi vulc . Mcndax criminatio
fcu ca- lumnia totajn Jabefa(flat Rempub.Gauc Ddd 5 fis 7po Andrcc^A. fis in
alium piotcriie maledicus. Dc quibasvis bene loqiuris et (eiuias. Noli vulgo
contempris inrultaie,iie te illi vicif fim oJio profequantur . Corpus et ani-
mum moderatis ftudijs obleclabis . Nul- Jum periculum houeftis in rebus detre-
d:abis. Qui Reipub-aduerfaturjeiufdem qnoq; et liortem credito . Fortunae
vicif- iitudines ^quo perferre animo nons . Ne piofperis fortunx fuccelfibus
efFeraris, \el afperis cafibus fracHius, animum abij- cias. Cascos ad
voluptatem animiimpe- cuscoerce. Debonis bene -merere . A- micum tibibeneficio
adiungere oportet, vt leimpenfiiisamet ; inimicum vero fic traiftabis, vt eum
ribi aliquandoamicum fperesi cautio tamen hic adhifaenda erit, vc illorum
calumniam,horum vero infi- dias vitemus . Beneficij accepti meraor cfto . Optime inea viuitur
familia, in qua plures dominum colunt quam me- tuunt . Vt nemoauro onuftanaui
ve^flus rnergi malit, ita in magnifica et fplendida domo nemo libens manferit,
vbi anxie ai- mium, fummoq; cum difcrimine necelTe iit viuere. Domus tuas curam
geres. Pro- letflutus aliquo.expep.de primum quida- cturus decedastdomum vero
reuerlus.a- tlorum rurfusdicloruniq^ a te rationem eiige. Vxorem gcnerc opibus
parem delige,nefi potentioiem duxerisjpro affi- iiibus dominos tibi fortiaris .
Ne blandi- cijs,iieue iurgio vxorem apud familiares excipias3e6 quod illud
ftoliditatis,hoc vc- roamcntisE fpecimen pras fe ferat . Sum- ma beneuolecia liberos
complexus erudi . liiias domi habere, et inftituere parenres ajquum cft.vt
eafdem adultas ^ecate virgi- i]es,& prudentes aliquadoraacresfamilias
habcre queanc. In famuhim ebrium
non aiiimaduerres, oe et tu quoqueebrius et parum faue inentis habearis .
Aufonius iia'cetiam attribuit Cleobulo : ^.^^ 'Hiiftnto ^lus Uceat,tam libeat
minus . ^ortHnA inHidia esl immeritHS mifer . lelix criminibiis nullus erit
diu, IgHofccis alijs multd, nihil tihi . Tajcit quise^-y bouis,perderevult
malos, MfiioYum meiitis glorianon datur . Turpis fdpe datur fata minoribus .
ChiLonis Chilon I^cedAmonius . Ne rcrumfucu- 'Uuedd. raafm prajdiclionesoderis.
Interrogatus, monij di- quibus rebus effec occupatus lupitcr ?
5uperbos,inquitJnmv.Iiat,6c hurniiesexa^ tat. Ne te mortalium retum paeniceat # Noli cupiditate tua
quod neri no poteft, perfequi . Corara cano capite confurge, &c honora
perfonam fenis . Legibus ob- tempera . Sapiencia in rebusjobeundis v- tarc .
Auimi habicum,mdolem, moresqj aliorum explora.. Ne quem defpicito . Interrogarus,
quomodo periti dilFerreiit abimperitis ? Bona,inquit fpe . Difticilc
eftarcanura filentio premercotium rebus houeftis impendere, et illatam iniuriam
asquo animo tolerare . Fracri publicis honoribus apad Laced^emonios fundof fed
iniquius fercnci,cur et ipfe quoque (c inter Ephoros, publica: dignitatis et
ma- giftratusgenus, coiifcribinon paterctur : EgOjinquic,iniurijs aftici
poflum,cu vcro non. luftetibiquod parafti, iufte poni- deas. Conciliare his,qui iniuri js
afficiun- tur . Calumnias oderis. Cauebis ne quid infolenter auc turpe f^cias.
Se fuosque obfcruet quis pocius q;Liam alienos . In- terrogatus aliquandq^quid
cfTec difficilli- raura ? refpondit, feipfum noffei finguli enim plerunqj
proprioaraore deceptijfibi plus a.'quo tribuunt . Cos arguic quale ficaurum,
purumne an adultcrinum, et aurum viciiTim qualis fic cuiusqj animus. Ne cui male, miniceiis, mulierum cninv eft. Homini
ingenuo infaltare prastcr decorum eft . Nelingua pr^ecurrat mci> tem. Lingux
cu32 vbiq>i fed potiftimLim jn conuiuio moderaberis . Ne inter pQ-
cuIamuItuloquaris,fieri alioqui ncqueac quin pecces . Caue in vicinos dicas
quae vis, ne et tu vicift^m quod nolis audias. Hominem vicaTundum
neinfedkris,qain potius onjnibus ersptum vitae calaraitati- bus,felicem
beaturaq; prredica . Reruin alienarum ftudiofos auerfare. Dc fuis infortunijs
cuidam grauiter pcrturbato: Mitius,inquit,tuaferes,fi tibiillaefie cum.
reliquis morralibus communia perpende- ris.. Libcntius amicum infeliccm >
quaxn felicem inuifes . Ad amicum conuiuan- tcm rar;us,a i afflicftum vcro
frequentiiis accedes. Cuminfelice
lu(5^:antem fortu- na ne irriferis,ea enim oranibus ajqualitcr impendet.
Animibilisqj efferuefccntiam coerce . Efto modeftus et tcmpcraus. Damnu turpi
lucio pra'feras; ilhid enim breuera dolo^em, hoc vero perpctuum cruciatum
adferc . Tempori parce . De- fertusab oranibus,bQni «onfule . Neodici
EmMeraata-j. 7pi tuo alios libenter. olfendas . Moriim co- nitate
placeasmultitudini. Si virfortis cff^ volesjdabis operam.vi miti placidoq;
fisir^enio,quotc vicini colant potiiis qua mctuant. GrefTum nc habcas prae
aiijs concirariorem et celeriorcm . Ne intcr lo- quendumgefticulerisdigicis,
vccordium ciiim cft . Optime regno pra^eft, qui dat operam,T)c vutgo terrori
fit . Ea demum habetur felix Rcfpub. in qua magiftratus potius audit leges,
quam quid facundi et ingeniofi Rhetores poftulent. FamijiiEtu? ruroma
vitasintegritate pra^eris . Ab Au- fonio h^c quoq; Chiloni afcribuntur Nolo
minoY me timeat^ddpiciatq; maior. Viue memer mortts, vti jis memor&ffi-
lutts • Trifiia cunBa exuperam dut etntmo, aut amico . Tu bene fiquidfaciasynon
meminiffefa^ efi. bene faSla accipas,perpetuo memeto, Grata fene^us
homini-,qu& parilts iuuet& . lUa iuuenta efi grauior,quA fimilu fene^A,
rtadri Periander Corinthim. Mcditare quid vis, rinthij cxercc te in omnibus .
Bona fpc vtaris . oph' Pictatem cole. Cogita temortaiem . Ar- egma- canum cela . Cum ics et
locus poftular, loquare. Taccnda neclimines. Sapien- tum familiaritatc vtitor •
Loquere vera . Audi quastcdcceant.rijioserudi.Sic tein "vita gercSjnc quid
tc tuisqj progeni^ori- bus indignXi admittas. Seniorcro reuerere. • Si quid tc
perperam fecifie {cnfeiisjd qua primum muiabis . Interrogatns, quid in le
minima maximum cfie cenferet ? In humano,inquit,corpore fapientiani . Vc-
luptaies fluxaz fragilesquc funt,v]rtus dc- mum clara ancrnaq; habetur.
Rogatus, t^uid efiet libertas? Bona,inquit,confcien- tia. Qiiod raiioni
confentaneum eft fa- cito. luftitiam fcdare . Ne facias pridie, cuius tc
poftridic poeniteat . Oppoiiuni- tatem expeda . Gonturoclianvleu fero- ciam odens . Nc prior iniuriam
inferas . Morere pro paitia . Tempori ne nimium tribuas. Ilhc Iargiaris,vbi
aiiquid vtijita- tisexpedes. Noli ad gratiam loqui • O- pera aroicorum libenter
vtaris . Amicis e- ris obledamento . Amico, paupeii tam as- quuscris, quam
diuiti . Sic odcvis tan- quam amaturus (A. Gelliuslib. i. Nod. Atcic.cap.3. id
Chilomafciibere videtur) liios, qui de te bcnemcriti funt, honoie a/fice . B
encficium lepcude . Tejnpcia tc a malcdicentia . Nc fis animo tam abte-' d:o,vt
quacunq; re angaris . Ne quid a- uare opum ftudio facusjoportet cnim x- que
vttu, qui luciatus esaliquid, alios quoque aliquid- lucrari . QusEftus ex rc
turpi res pelVima, naturas crimen, et the-' faurus odiofus cft . Mortuum nc irriferis.
' Calumniam odeiis . Sic viuas, vt laude* risjfic morere,vt te beatum omnes
pracdi» ceiTt . Saciuseft hominem auarum mori, quam in cgeftate viuere . Ne
tibi dolores cumules . Tui tuorumq; curam habe . Contentiones oderis . Bonos
honore affi- cc . Qua2 honcila funclaudabis . Caue gloriactferaris . Bona te
fpes habcat, fed mortalem te efTe crede,& rebus tuis com- parccs tanquam
immortalis. Omnibus placcto. Omnium moribus te accom- modato.Concoidia foue.
Comem te& af- fabilcm prsfbe. Quiete et modefte viuerc in primis laudabilc
habetnr,intemperater vcrv et temcrarie,pcricuIofum eft . Sup* plicem tibi in
gratiam rccipe. Principem reuerere . Quod vel padus, vel pollici- tus cs femel,
leruato. Quem ccrto cogno- ucris improbum,in familiaritatcm non ad- mittes.
Continc in ofticio oculos . Infa- miam fuge . Inicbus profperiscfto mo- dcftus,
in aduerfis compofitus . Si quid pricter fententiam acciderit, celato,neini-
micum tuum exhilares . Legibus anti- quisjobfonijs vero recentibus vtare. Non
tantum animaduertendum eftni eos, qui peccant,fcd d:illi,qui nocere iam parant»
coercendi funt . Ua libera et innocua confilia. Maioiibus ccdc Magiftratui
obttmpera . Tyrann de mclior cft populi principatus. Eenc fefc habet icfpub. in
quacajteris paribus virtuslaudati/ijma, improbiias vero m.axime deteftabilis
cen- fetur. Qui rcgnum fibi ftabiie& fiimum efle voler,huic neceflecft
beneuokntia fibi potiusjquam vi et armis popuium adiun- gere. hiterrogatus, cur
impeiium non dcponerec ? Quo/iiam.inquit, voluntaria impcnj abdicatio,ci qui
neceflitate coa- dusimperat,pcriculum creaie folec . Ex bencnatis et vere
geneiofis jibcios fufci^ pito. Aufoniijshajc Periandro trihuir ; i^uniquam
difcrepat rtilea- decoro . l'lu^ tf} foUicitui magis beatm . Mortcm optare
malum » ttmcre peiui, Ifixts %,t libeat, c^uod efl necf-jfe . Multtf tenibilts,
caueto multos . D d d 4 5/ /or- Andreae A. Si fortunet iuuat, eaueto toUi .
Sifonuna tonat, caueto mergi, Iittaci Fittacud Mit)len£Ui., DifRcik eft pieta-
Mitylc' temcolere. Nihil vfpiam firmiim eftjac nAi fen- flabile peruianec .
iiene aliquid et folide tentiA, noffe diificile eft . Phonaico dicenti, vi-
riimalibi qusrendum efTefriigi &bGnu: JErfijinqiiit, diligencer
quasfiueris, vix il-, luminuenies. Ante omnia Deum fum- -ma leligione cole.
Pietatem exercc. Pa- rentes reuerere. Eifdem quouis officij genere,omniq;
obfequio non pudeat infer uire. Cum parentibusnoncontendes, e- tiamfi id fummo
te inre faceie polfe con- fidas . Cum hortaretur filuim, vt patiis arbittio
litem dirimeret, his verbis vfus J cft:Si caufam fuftinebis iniudicio deterio
rem,damnaberis:fi;) pro te contra patrem valebit fententia,vel obhocipfum
dignus erisqui condemneris . Prudentis viriell:, multo antequam ingruant
pericula prse- iiiderejfortis autem,qux nuiTc adfunc ma la,infra(flo
pr^cfentiqueanimo perfene . Interroganti, quid fibiobfcurum videre- lur ? Qiiod
futurum eft, inquit. Ciim prsclari quid inftituis,nemini prasdicito, ne fi quid
obftaculi interciderit, quo mi- nus Dcrficias,rideare . Rebus quibufdam
aliquandofruftratus: Dimidium, inquit, plus toco. Multa et multos Iibenterau-
dias . Optima qujeq; et difcas et doceas. In fermone vcritatem et fidem, in
rebus * autem obeundis experientiam, dextcrita- iem,beneuoknciam, et
fediJitatem adhi- beas. Rogatus aliquando.quid in vita ef- fctoptimum ? Q^uod
eft,inquic,boni cou' fulere . Stabilis eft terra,inrtabilis vero et infida
resmare. Ne quid illaudatum et improbum aut ipfc delignes, aut in alijs probcs
. Ne quibusvis temere credideris. Vidoriam oporcet finc csede et fanguine pararc.
Quod pignoris loco apud te de- pofitumeft,bona fide reftitnc. S\ fponfor fias,
haud longeaberit infortuniura . Ne fis feftinus ad loquendum . Interroga- tus
quid eflet iucundilfimum et gratio- fiftimum ? Tempus,inquic . Inamicum,
nequeetiam in inimicum fueris vnquam inaledicus. Miferaquxdam rcs eft et tri-
ftis incrtia,pcrniciofa incontinentia, inro- Jerabilis autem literarum
[infcitia . Igna- niamfugc. In vincula conicdtum AIc^u, cjuod rebcllcm fihum a
fe occifum fate- ictur,Iiberura abire permifit,, his yerbis. r. Venia vltionc
eft potior . Verecundiam fc(ftare . ConitigatNs ne fub imperio viuas vxotis .
Vicini fi tc Isefciintjfuffcrto. Dif- \ firaula. Ciim Croefus illi raagnam vim;
pecunias darct:Non accipiam,inquitinaiH: quod raihi frater abfque liberis
deceflrerit,, aupIopIusopu,quam vnquam optarim, poftideo . Paupertatcm nemini
exprobra- bisjdiuinam' vltionem reueritus ; ncc fi o- pibus abundes, te miferum
efle fimules,nc vulgoodiofus fias . Siquid deliquerit e- brius,duplici mulvfla
puniatur, vtexeo caeteri in libcraliconuiuio fibi ab ebrietatc temperent. Inter
amicos non eris arbi- ter. Magiftratus virum arguic. Necef- fitati ne Dij
quidem refiftuut . Interro- gatus a Croefojimperioru omnium quod eflec
maxinnim?iisfpondii,Iigni pi^turatij leges innuens. Ea dcmum vrbs optim^ fe
habet,in qua malis infamibusq; viris ad Rcmpub- accederc non licec • Su-mma cum
laude in Repub. princcpsetic,qui fe- dul6operamdabit,vtfibipotii!is quam fc
omnes ciues metuant. op"t"a illic eft di- fciplina familia:, qux
nullis. rebus fuper- fluis eger, rcbusqj neccflarijs xion indiget. Aufonius
dcPiccaci fentencijs: Loqui ignorabit, qui tacere nefcict . Bono prohari
malo-,cjUam multvs malts • Demens fuperhu inuidetfelicihus . Demens dolorem
ridet infelicium > Vareto legi> ouvsquis legem fanxerps . Idures amicos
re fecunda comp^ara . Faucos amicosrehusaduerfis proha. Solon Athenien fis .
WinMitm in pretio Solonts habe . Difce quod iuftum eft. Deum ho- Salaml nora .
In rebusagendis voluntatem diui- nijprAcl namtanquam oraculumconfule. Reue- re
di^A rere parentes,quos qui non alueiit, rebus- que omnibus neceflTari js
iuueric, forcunis euerfis peromnem vicam inglorius viuec. Neius tuum aduerfus
parentes impcrio- fins vrgeas . Interiogacus,cur inparrici- das laca lege non
animaduerciflec ? Quia, inquic, nunquam credidcram tam acrox crimen in Rempub.
pofl^e cadcre. Nc confuefcas iurare . AEqualicascontcntio- nesdirimic. Scudi js
rebusq^ honeftis in- cumbico. Vetjcacem tuearis. Ne vn- quam mentiaris, fed
quod res eft dicito . Plusad fidem facicndam morum probi- tas quam iufiurandum
valer.Sanam men- tem in rebus agendis ducem fcqucre. Quod nofti,ne temere
elFutias . Verba tua tantifper Emblemataji 7P3 tantlfperrilcntio premeSjdonec
conimoda loqueudi femet ofFeret occafio . Incerta certis fac iudicijs aiTcquate
. Qu.^ tibi compereris,ne ftatim prodas . Interroga-- tus aPeriandro, ciim
inter pocula forte pauca loqueretur, num ob ftultitiara, an vero quod nihil
haberet, quod diceret.fic obmutefceret ? Atqui, inquit, nemo vn- quamfatuus inter
pocula filere potuit- Amicos rcligios^ colas,iIIisqj adiumento et ornamento
fueris . Ne ftatim quofuis in intimam familiaiitatem admittas j et
quosadmififti femel, ne temer^ abijcias . Deteftare yoIuptates,ill^ enim
calamita- tes pariunt. Magnarum opum facultas faturitatem.faturica^demum
ferociani pa litv Me EeimmodiceefFeras. Neminiin- iiideco. Mortuis nequis male
precetur. Difcc prius.quam imperes,alteiius impe- rio parcre : nemo enim bene
imperat, ni(i cjui imperio obfequi didicerit. Populoau- ^ar erisnon vt
ruauiirima,fed vtoptima eligat . ludex pro tribunali reononfede- bis, nifi
condemnatum perpetuo tibiini- micum habere voles . Neq; ad imperium, neq; ad
confijium iuuenis admodum ad- mittatur,tametfioptimo ille ingenio videa lur .
Interrogatus, quo tandem padlo in repub-a maleficijs potiffimum temperari polfe
crederet ? Si iili.inquit^quibus nul- laillata cft iniuria, iniuftis perinde
ofFen- dantur,quamilli,quila:(i funt. Interro- gatus.in quademum ciuitate
fuipfiia cum cranquillitate quis degere poflTet ? In ea, inquic, vbi qui laefi
non func, non minus quam illi.qui grauiter IxG. funt, iniquos deferunt et
vlcifcuntur . Interrogatus, quam potiffimum rempub.optimeconfti- tutam cenferet
? Eam, inquit, vbi ciues magiftratui libenter, magiftratus autem lcgibusconftanter
obtemperat . Ea demu refpub. floret,in qua boni
honore,maIi ve- i6 fupplicijsafficiuntur. Eft quidem Ty- rannis prasclara
regio, fedexitum nonha- bct . Gloriofus erit quifqj fiue Rex, fiuc tyrannus,
qui vnius in repub. poteftatem in popularem potentiam conuerterit,Qm apud
tyrannosaudloritate valenc, fimiles funtcaiculis (iipputatorijs, quoru vnus-
quifq; prolibidine fupputantis aut plus valet,autrainus : ita tyranni quem modo
fummis honoribus cumulat,eundem pau lo poft contemptum, notatumqj infamia
dimittuat • Domelticis tuis placidus cris et mitis . In ca demum familia verc
viui- tur, vbi opes nulla part? iniuftitia,& abfq; mecu alferuatas, iii
vfus necefTarios finc querelaerogantur . Sententias Solonis e- narrat Aufonius
ica : Dico tnnc beatam vitam, quum peracio' fatd fnnt . ^ar pari iugator
coniHx^quidquiii impar dijftdet . ernnt honores vnqud fortuiti muneris, Clam
coargucuprBpinquHm yCjuempalam laudaueris . ^ulchrim mulio parariyqud creari
nobile, Certa fi decretd' fors efi y quid cauerepro- derit ? Siue fint incerta
cunBa, quidtimere con* uenit ? MiM Prienetis . De Deo femper, vt ipfa ^nicreturdiuinitas,
loquare . Qj^idquid ^ in vica laudabile feceris, id omne Deo ac- ^fopthe-
ceptumferas. Antequam incipias,confule . Multa audies,pauca loqueris . Cum
aliquandocum his nauigarec, quiob vitae nequiciam Dijs homiiubusqj inuifi
erant, naui iam fere tempcftatibus obruca,Deo- rum quifque maximis clamoribus
opera implorabat,quibus ille: Silete, inquit, nc Dij vos hic nauigare
perfentifcant . In- terrogatus ab homine impio,quid eftet pie tas? filuit:
Scifcicacus deinde filenci j cau- fam:Q^ia me,inquic,deeo,quod ad teni-
hilattmet, inceriogas . rilio fuo in Ae- gyptum profeduro, et interroganti, qua
111 re pociifimum poiTec pairi gratificari ? refpondic:Si commeatum tibiad
fenedu- tem comparaueris virtutem innuens. Commeacum ad fenedutis fubfidium iii
iuuentute tibi compara,fapientiam videli- cec et eiuditioneminuUa fiquidem
pofiTef- fio hacvna cercior eft et ftabilior . Efto circumfpedus et prudens .
Rescuasom- nes forcicerfelicicerque obeas,dum adhuc ascas in floreeft,qua2 vbi
iam deflorueric, prudencer (apiencetq; te geras. II ii, qui in nauibus et mari
degunc,neq; intermor tuos.neqj incer viuos cenfentur. Taquam iu fpecul o tuas
ipfius adiones contempla re, vcqiia^ honeftse funr indies abs ce or-
nencurmagis, curpes vero vircucis ftudio concegancur. In obeundis rebus memo-
riam,ad temporis oppoitunitacem caprau- dam follicitudinem adhibei mores fiut
in- genui, labor mcderaLus,mecus religiofusj opibus araicos para, in diceudo
eloquen. tijiii 7P4 jAndre^ ' A. thm, tacendo momm vrfcanitarem obfer- iies,iii
ferenda fententiasquicaccmjin aw- dendo, periierflsqne fuftinendis fortitudi-
i)cra,po'^rem6 in reipnb.munijsobeudi? Qucl:oritatem,ingIoriaanimi
prajftantiam obtineas . Interrogatns, quid in vira finc mcru cirit ? Bona,
inquit, confcientia . Morum honeftatem fedare . Potiormor- taliuni pars
impiaeft. Ama tanquam o- furus ( vidc A-GcHium lib. i.cap.j .j Mo- iibus neqi
nimium ficilis eris, nimiumq; difficilis. Facile imponiturbonis. Cum graria
impetres,non vi extorqueas . Quod fa^luruscs femel,Ientc incipias,fed vbi in-
ceperisjconflantec exequare • Opratius eft inimicis quam amicis ius dicere :
nam ei amicis alteiuni ribi hoflem,exinimicis ve- ro alceruP3 tibi amicum
feceris . Virum indignum non commendabis . Eipetere ci, qu.-E cojifequi queas,
et alterius noJIc iiifania frui.grauem animocruciatum pa- lic. Corporis robnr
natura: eft benefi- cium, magnarum opum affluenriam for- tuna paffim vel
indignirtimo cuique do- Datjcajrerum rempub. pofTeconfilio pru- dcntiaq,
iuuare.ab omniboho fapienriaq; proficifcitur . Nefisad loquendum pr^e- ceps 3
virum enim parum fana: mentis ar- guic. Intetrogatus, quid hominibus in primis
fuaue effet ? Spes,inquit . Et qua le potillimum gauderent ? refpondir, lu-
cro. Et quid e(fet difficile ? Forti,ait,in-
fracloqj*animo fortun^ inconftantiam to- lcraie. Is demum vere infelix eft,
qui- cumqj fine animiperrurbationeaduerlam fortuuam ferre non pore{} . Diuirem
vir pauper non incu^abirjUifi forte exeo emo- 'lumencum fibi paratum fperec.
Nequid per ftolidirarem et intemperanciam admit tas . Sic in vita te
geras,ranquam longo, aut fane non ira longo tempore vidurus. Ad mortem
conderanarnrus aliquem,plo rabat,interroganri caafam:Necc(fe eft,in-
quir,natur:E muruum affcdum, et legi- bus CGngruam fenrenriam dare. Pvexille in
primis clarus vidcrur fururus, qni rc- gni fiii legibusanre omnes obcemperac.
Optima iftic efl: famili^ difciplina, in qua dominus propter fe ipfum
taliseltdomi, qualis propter decorum eft alibi . Bianris ex Aufonio fententia;
: ^H&nam fumma boni ? Ment qu,& fihi con- f cia recii . ^ernicies hominiqHA
maxitna. ? Solu4 ho- mo etlter . ^tidiues? nil eupiat . ^tspAuper? §u^A dos
matronA pulcherrimit > Vita pH* dicx^. ^^&cafiaeji ? Be qua mentirifama.
tw- retur ; ^luodprudentu opus? §luum poJftt.noUe cer^^ . §luid Bultiproprium ?
Non pojjfcy velle nocer^j. Thales Milefiut. Deas eft reriim omnium Thaled a
nullocreacarum principium. Rogatue, Milesij quid eftec Deus ? Initio,inquit,&
lincca- pr&clat rens. Inierrogariis,num vthomines,per- fentetii indequoq;
Oeum Iateat,qui in vita (int flagitiofi ? Im6,inquit,neea quidcm,q«« in animo
cogitant,ignorat. Rogatus,qiiid cfTetditficile ? Seipfum,inquit,nofIe . Et
quidfacile ? Alium reprehendere. Resin primis a rdua eft,pi-ajnoife futura .
Roga- tus, quanrumabencta veritate vanitas ? Quantum,inquit,ab auribus abfunr
ocu- li . Eadem a Hli jsfenexexpe<fta,qusB ipfe aliquando tuis paienribus
prxftiteris. In- terrogatus quem vere felicem crederet ? Qui corpus habet
fanum,inquir,3nimum vero vircntibus et liberalibus artibus re- de irobutum .
Nihii fapientius tempore» quod muenerir omnia . Nihileft necefti- tare
porentius, donatenim vniucrfa. Lo- co nihil eft capacius,quod omnia in fe con
cludar Nihil humana mente velocius, qux minimo temporis fpacio remotiftima
quajq; pcrcurrir. Nihil eft pulchriusor- be terrarum,
fabrica liquidem Dei eft . Cura liberos tuos inftitui . Difciplinam domefticam,
liberales ai tes, Sc in Deum, parentes,patriam, atqj adeo omnes homi- nes
pietatem coie . Probitarem morum fc» dare. Vir:r tua' cu ram iiabe . Nemini
quidquain facilc promiferis. Interroga- tus,quonam modo quis leuius fortunam
aduerfam fera-t ? Si, inquit, hoftes fuos grauiiis afflitffos ob oculos ponat .
In- terrogatus, quomodo optime fanclifli- meq3 queamus viuere ? Si,air,qua;
inalijs repiehendimus.ipfi non perpetrcmus. A- miciquo mgenio finc, explora . Non ali- terde abfenribus qnam
pr^efentibus ami- cis fentiendum et Irquendum eft . Ho« minem infelicem ne
defpexcris.ne te quoqj Nemelis corripiat Sc affligat . Triplici no- miue Fortu
gratias,inquit,ago: primu> qudci Emblemata. 79$ qu'6d me homincm,non
briuiimjdeincte, qiiod viriim, non foeminam i-poftremo, quod Graecum.non barbarum
nafci voluc ric. Vicinos amore profequere . Abftine
anequitia. Qu^se iufte in alio reprehen- dts, ea cauebis ipfe comminere >
Oppor- tunicatem in omni re fpedlabis . In lebus honelbs conllans,tuique
flmilis continen- termaneas. Non pinges fucoadfciricio facicm,veiLim inmoribus,
vitaeq; inftitu- to honeftus eris et elegans . Officiose ali js obfequare * Ama
concordiam Infolen- tia ne te ciuibus odiofum facias . Rcbws neceirarijs vp^rc
Rogatus, qua^nam rc- xum omniitrn maximc communis videre- tur ? Spe^inqiiitih^c
enim foIa,CLim aliud iiihil rdi<fjBicft,>fi>Jacioaffli<flis elTe
poteft. Feliccm principem in repub.fuifte credas, qui ingrauefcence demum
aecate, nacura: fatisq; conceflerit. Interrogatus.quid vi. fu eftet hominibus
in vitarariftimum ? Se- nexjinquic, tyrannus. Principem honore afhcico .
Gloriara necontemnas. Beiiefe habec Refpub. in qua ciucs nec opum ni- mia
faturicate infolefcuncnec egcftate prc muntur .• Non peftime in ea viuitur do
mo,inqua patrifamilias a labotcabfq; vl- lo rei familiaris decrimenro plufculum
fe- riari dacur. Cum materillumad ducen- dam vxoiem interpellarec: Certe,macef,
inquicnpndum tempuscft . Scriore poft ^etateabcadem rurfiis ad ducendam vxo-
rem adnfonicus: Im6,inquic,ne nunc qui- dem vxofe mihi opus eft . Incerrogatus,
cur non genuilfec liberos .? Quia, inquic, coriim diefiderio et amore non
tencor . Vi- riim garrulum et futilem domo tuacij- ce . Aufonius fencencias
Thalctis fic re- ccnfec : Turpe qmd aufunUtte fme tefte time. Vita
perit,mortt4glori^ non moritur . ^lmdfdEiHrw erUy dicere fuflulens . Crux
efiyfi metHOSyvincere quod nequeds . ^gltuim vere obiHr^cis.fiQ inimice iuHos»
^um falfo laud(ts,tunc &amtcenoces . NUnimium fatis e/i.Nc fic et hoc
nimiil. Ne reiiquum fpacium paginse.huius vaca- rec,apponere placuit dida
quasdam vecerum, qua: prima facie externum quid fi- gnificare videntur,fed
tamenarcauum feu fum fub cortice latentem continent. Hzc quia pleraqj
Pythagora? attribuuncur, lu- periusfub niitio libri infymbolis Pycha-
goriefuerunc expiicaca j partim alibi ha- bcncur. Suiic autem hasc:Salem
apponico. Panis non frangendus . A fabis abftuieco . ^ ^ Pifces ne edito •
Melanurum ne guftes . T)ict:i z&' Cor non edendum . Ab animalibus abfti-
A'^- ncndum • Animalia yctiJL-^ovv)^ nc nu- -^^^ trias. Elixum ne afles . Cibum
neinfca- phium mittas. Non comcdendum ex cur» ^^^^^^^ti-i* ru . Qua: menfa
deciderinc, nc colligas . Molochen ferito, non camen edico . Dex- teram ne cui
temere inijcias . Dexcnim pedera priiis induito, /iniftrum priiis ac- tollico .
Annuhira aidum ne geftato . Coronam ne decerpas . Neadlucernam fpeculum
fpe<5tato . Gladium acutum a- uerte. Ignemgladione fodias. Vnguium,
criniumqj pra^fegmina lotio ne afpergito. Cubicu furgcns lecflum
componito,& ftra gu/um conuoluico . Meridie non dor- miendum . Non oleo
fella abftergenda. Via publica ne incedito . Cum ad termi- uum veueris, ne
leuertitor • In via publi- ca ligna ne" fecato. Ligna cuprcftina nc
colligas. fugum ne cranfilias . In choc- nice non fedendum . Onus fimul
tollito> ne fimul deponito. Domefticas hirundi- nes ne habeto. Nonfrangendi
dences • OII^ veftigia in cinereconfundito . Ad- uerfus Solem ne mingito, neq;
loquiror . Carminibusad lyram vtendum . Mitcm arborem nec violato, nec csdito .
Locum> vbi fanguis huraaiius fufus eft, lapidibus obrurto. Non propier opes
ducenda v- xar . Iniuftii imperatoris ftarionen; nede- feiicQ. Stibmo- yp6
Andre^ A. Submouendam ignorantiam • EMBLEMA ^^VOD monTirum Sphmx efl, Cur
candida vlrgtnh or4y volucrum fennas, crura leonis habet ? Hanc faciem affumpfit rerum
ignorantia : tanti Scilicet eH trtplex cauj?a et origo malt . Sunt quos ingenium leue^funt
quos hlanda voluptas % Sunt quos faciunt corda^fuperha rudes. Atquihus eli
notum, quid Delphtca littera pofsit y Prdcipitis monftri guttura dira fecant .
jNam^ vir ipfe hipesj^ tripesq^ ^ quadrupes idem eH ^ Primai^prudentis laurea ^
nojfe virum. COMMENTARII. r. C P H I N X monftrum fingitur mulie- caput et
manuspueIl2ejCorpuscanis,voci TormcL^ v3bri facie ac pedore, pedibus et cauda
hominis,caudam draconis, leonis vngues, ^hlngu. ieonis, pennis autem volucris .
Clearckus alas auis illam habuifle fcripfit . Aft alitcf eam Emblemata . cam
dcfcribit apud Njcephorum Pliilo- ftGrgiiis:Sphinx,inqiiic,HenmiarH generc
cft,pedoread collum vfq; giabro.reliquo corpore hirfuto,vberamuIiebria habecfa-
cies plufculum rotuiidaeft et acuminata, a mulicbri fpecie nonabhorrens, vox
hu- mana fcd ftridula,nec articulara^beftia in- domira, maligna, aftuta .
Noftra hic fatis clcganter expre/Ia eft.piura dc eius forma paulo poft . I A
hicSphinx adhibeturpro ty- poignorationisjid cci te prtmo ytdcturc/Tc tra(flum
ex tabula Ccbctis Thcbani, cuius ipfiftima verba huc traduco admaiorc fi-
dc.-eV/f i) i^inyy\(Tti ioiKvletja TfiiV^iyyoi euvlyfActri, o i)tejyn
Trpoufia.Khiio Toli AV^pMTTO/f . fy fxiv HV AV70 ffVVill TliyiUM- ^TO • «cTg'
fj.ii <TVviy>, OtTcAAt;TO VTTQ TilS ciptyyos . a^ctvTcoi cTg iTrt Tit?
i^n- yY\(Tzod?7etC7i)^ . »; yaipct^pocrvvii Tolf dv- ^peOTTOt^ (Tipiy^ i<piv
' CUViTTiTCU Si VcttTf,- t/ Ayet^ov, t/ Ketitov, Tt «V (iyet- ^OV f^T^ KetKOV
i<rtV iv TfiT Ci(f» ' TctVT ieiv fj.iiTt^ (Tvvin, A-^ohKvTeu utt' AV- Tnf HK
^(TetTret^, aKTTrtp o vTro Tii^eripty' ycf KetTet/Speo^ei^ d^TriQvnTKev »
ctAAaX^ fjLiKpoviv oKm Tqjjl^a KetTet<pde^piTetc,Ket ^et^PTip ol iTri
Tiij.eopiet nretpetS^t^oyLiVOt . aV «Tg T/f yvf^i, ava.^etKtv »; /ueV dL^poervm
eL^TroKKvTcu, dvTof J^i ffco^iTeUy fjetKei' pto^ ){etj ivJ^e/Jfj.eov yiyviTcu
iv 'TretVTt TfiT ^/&).Id eft :H£c expofitio efi eiu/i Anigm^tUt quod a
Sphinge proponebatur hominibm, ^lui enim illud intellexerati falutem qui- dem
con/equebaturi^uivero minime,in e- xitium incidebat . Eo modo fe habet ea
explicatio . Sphinx enim efi hominibuiin- ffpientia . Ha c autem proponit quid
bonii, quid malumi,quid neq\ bonum,quid neque malum fit in vita . ^}u£ fi qupi
mintu in- teUexerit^ab ea interimitur:neq; idfemeU ficut u,qui depafius
aSphinge moriebatur, fedper omnem vitam paulfitim Abfume- tur,Dt quiperpetups
fuj)plicif s addi^fi funt: contra vero fi quic agnouerit, occifa tddem
infipientia falutem tpfe confequitur,^ bea tti6 ^ feltx per totum vit&
curritulum e- uadit .Ha?c ijje • Vc autem minus proue- <Jtis
aliquanrifpcrcoiuIamHS,paul6 altius . hoius Emblcmaris argumcntum repete-
ttius.ex fententia Diodori Siculi, Sopho- cIis,Strabonis,& aliorum.Rcx
Thebarum laius Labdaci filius, locaftam Crconiis Thebanifiliain fumpfit iu
vxorcra:auam cum ingrauidaftctjConfulnit de prole ora- culum . Cui fic
refponfum foic : Inclite Labdacida fclicia pignora pofcvs . Accipies natum^ fed
nati occubere dextrft. Te tuafata volunt^luceq; relinquere vit£< Stc Pelopts
dirvs affenfit lupiter vltro, ^^et^ tedeuouitynatum qurd ademen^ tlli, Accepto
Laiusoraculo, volensobttaie pc- riculo, puerum recens natum paftori de«
ditinrcrficiendum . Ulc mifcricordiaiDG-, tus non interfecit illum, fed
pcrforatis ci pcdibus viminccx arbore fufpendic,& ia Cytherone rcliquic.
Scd Meliboens paftoc rcgius procul vagitusaudiens.pucrumac- cepit,cumq; ad
regem (uum Polybum dc- tulif;qui cum liberis carerct,pro jfilio cu- rauit
cducadum,& a rumorc pedum Oe- Oedipus dif^odem nominauic, a^^o t^' otJeiv
tj<V 'vnde fic TToJ^eti. Ciim adoleui/reciam corporc ro» dicius^ buftus et
aijimo forci,/li/generis ignarus, ApoIIinis oraculum dc patie confuluic. Cui
oracuJum in hanc fententiam refpon- dir;F«^^ tcmpla h&c finuifaproles ^
quipa- trvs tui tua occifi manu thalamos afcedesi vtero rurfui matris
moleffusfratres tibi ea generabvs . Oedipus oracuJo tenitus, ne PoJybum
aJiquocafu occidercr,Corin- thum rtpcrcre noluit; vjamqueingrejfus, qua Thebas
profTCifceretur,obuium paren tem Laium Habuica qiio,qu6d fuperbus iuuenis no
cefIilTet,fceptro fuit percufnis, mox Oedipus arrepto ftipire et Laium et
aurigam interfccit . Regio Thebana tunc temporisinfeftara erat ciadibus
&"Jarroci- nijs Sphmgis.Moftrum id erarcxEchid- na et Typhone
parentibus ort«m,ore vir gineo,muiic:bri peclore, pedibus& cauda,
lconiuis,auis pennis pra:dirum . Q^iod t.]y irara lunone Thcbanis immiJTum.cum
nigmata a IVIufis didiciftet,jn Phyceo n-ou te confedir,captis et in
pra?ciptti'um addii clis ienigma proponens.eosquc qui id ne- fcitcntdiflbluere,
de faxis praicjpitesda- bar.Hoc vero ralle fui^Ie traditur ajnigir.a.' eV/
Ji-Tf^iV iTTi yi)^ / j(5ti TiTpeiTOV, ^ fjJet JEnlgmei, ., Sihu.o^is^
i^jTpfTTOV . ctKKrjayfi J^i <^Vi)V UOVoy G^' i-TTt ycuetv ip^^iTct KiveiTeu,
AVAT dt^ipetj y^jKetTci 'TTCVToy . ctKK' o^ZFQTetV 'TrKti90t9iVi'7r^yc[J.lVoy
TTO- ffl ^euvvi, ! IV^eX, Tet^f yvfOf^fyi^^etVpQTetTOV H^i^M Qu^cJ 79^ Andrcae
A.. QuoH fic vertit ParoeJmicgraphus : I.Jlbipes in terris,^ quadrupes, haud
ex- dem vox, Et tripesyimmHtat S^eciem hoc ex omnibHi vntim, ^hULcunq^ in
terris reptat^aut xthera circu, l^erqymareiasJvbi tampedibus compluri- bus
aucium Accelerat grejjum, vietis tum mctxima membris Segnities ac torpor
adefl,minimuq'^ vigoris, 5ic rero Natalis Comes :, £/? bipes quadrupes in
terris,folaq\ zox huic, Atq; tripes : mutati/ocem folum, ofnnia campis Inter
quA ferpuntyquA cuelo ^fluciibus er- rant . Asi i>bi contedit pedibus iam pluribus^
illi Deficiunt vires, ^ lentis robora neruis . Hoc idem a^nigma Auronius b»lle
com- plcxns ert: in G ripho ternarij numeri, his verbis : llLe etiam thalamos
per trina Anigmata qu&rens : §lui bipesy^quadrupesforet,^ trip€S,om- nia
folus . Terruit Aufoniam volucris,leo,virgo, tri' formis Sphinx ; zolucris
pennis,pedtbusfera,fron- te puella . Porro Thebanis oiaeulo renunciatum fue
rai, tum Sphingis incommodo ac detri- mento fore liberos,ciim ^nigma foluirsec.
Interea vniiierros,(|uid illud efTetjregabat; quod CLim minime reperirent,
abreptum ab omnibus vnum occidebat, eaqj de can- fa pleriq; fubindeperibant. Ac
poftremo ad eundem modum AEmone Creontis fi- Jio perempto, Creon huiufmodi
^enigma folucuro et re2.num,& Laij vxorem fc tra diturum.prarconis voce renunciari
iubet . Hac itacjue fama excitatus Oedipas,ad montem Sphintium profeCtus,
asnigma foliiit,detjue humana! vit<^ partibus inter- pieratuseft . Homo enim
quadrupes in- fans.propter corporis imbecillitatcmraeta- te
ineunce,bipes:fenexautem tripes,qu6d fajpiiis vtendum baculo fit ea artate,
uuse aliquid victum habet et caducum . Solu- toergo problemate Sphinx
dolorisimpa- _tie<;riafe ex edito monte pisecipitem de- Oedipo- dic:Oedipus
vero Thebas intrauit, vbi fi- dis ince- lius Polybi creditus locaftam matrem
du- xit,Iiberosq; excagcnuit. SedortaTKe- bis lethali peftc . refponfum
acceperunc Thebaui, non cefTaturam peftem, donec Lai j occifor puniretu
r,inccftuofum q j lo- caftie coniugium purgarctur. Dum qua:« ritur Laij
interfedlor,ecce paftor,qui Ot" dipodem feruauerat, nunciat Polybum
obijflTe diem,veniat Oedipus, et regnum patris accipiat ; Sed dum fcrmones
vltro citroq; fparguntur, intellexit Ocdipus fe patrem interfecifTe, matriq;
feconiunxif- fe . Tum fibi oculos eruens perpctuis fe damnaui': tenebris .
locafta fegladio per- cmit. Ipfeducente filia Antigone Athe- nasabijt, vbi
Thefeum exorauit, nccine- res fuosaut fepulchrum Thebanis indica rct. Hanc
hiftoriam vel potiusfabulam prolixiiis afcribere volni,cum fciam, il- iam
varijsmodis a fcriptoribus traditam leperiri. Hefiodus inTheogonia Spliin- gem
narratex Chim^ra genitam.Et tefta- tur Coel.Rhodigin.lib.i4.cap.8.Meminit
Sphingis Statius lib.z.Thebaid.his vetbis:,.,^Contraimportuna crepido
Ogdipodionid domus alitis. Hic feraquon' dam Pallentes erecta genas^^ufaq-,
tabo Lumtna, cocrctis infafmo fanguine plumis Relliquias amplexa
virum,femefaqynudis Pe^oribus fietit offapremis-^vifuq-^tremeti Collufirat
campos, f quis concurrere dtBis Ho^pes inexplicitts,aut comminus ire via- tor
Audeat,^ dir^ comercia iungcre linguA . Nec mora:quin acues exertos p^ottnus
vn- gues, Liuentesque manus, fractosque in vulnere dentes Terribili applaufu,
circum ho^ita furge- ret ora . 'Et latuere doli, donec de rupe cruenta Heu
fimili deprenfa viro^cejjantibus alis Tnfiis intxpletam fcopults affltgeret
aluii, De Sphingeagit Pliniuslib. 8. cap-ii. et lib.io.cap.7z.& I1b.36.cap.
la.ex quibus locis petcnd^iTi efie veram Sphingis defcri ptionem pleriq ;
cenfent . Meminit etiam Apollodorus Iib. s.deorig. Deor. Solinus . cap.40.Polyhift.fcribir.-Inter
fimias habcn tur et Sphinges, villofaj comis, mammis prominulis acprofundis,
docilesad ferita tis obliuionem . Huic fufFragari videtuc Albertus Magnus 21.de
animal-Cofirmat DiodorusSiculus lib.^.Sphingcs, inquit, et apud I Locusi tij dt
Spingt Sphin quale nima Emblemata . 799 et apiid Troglodytas AEthiopesquc na-
fcuntur, formahaud eidillimili, qua pin- guntur,fed paulo pinguiores . Naturam
habent manfuetam,& pluribus exercitijs difciplinisqj deditam, Etaffirmat:
Pierius Valcr.lib.6. Hieroglyph, fc harum vnam Vcronasr vidiffe, mammisillis et
gUbris& candjdis a peAorepropehdentibus, quam circumducebat circulator
quidam Gallns ex ignotis antea infulis adue<5I;am . Erat, inquit,toto
pedoreglabelIo,facie et auri» bus humanis propioribus, dorfo hifpido
fupramodum, fufco et oblongo admodii pilo^eoqj denfiflimo. Redor lajuum bra»
chittm,quo catcnam,cui crat alligata, rege bat, f^j-rea manicaobarmatum
habebat, dextra bacuium gerebat, quem infaciem animalisidentidem prsetendens,
bipedem fecum ambulare, et loco etiam faltare in- terdum,& obgannire
faciebat, multamq» hiuc a fpedacoribus ftipem aucupabatur. H?c et plura
Pierius.Sed miror,qu6d ne- qu« Luficani,ncqj Hifpani,alij ve,qui non fokim in
remotiores et ante incognitas In diaj et Libysepartes atqj infulaspenctra-
ueruotj fed etiam propemodum immcnfi Oceani angulos omnes fuis nauigationi- bus
perfcrutati funt, de Sphingibus iftis nulIam(quod ego quidem fciam) men- lionem
facianf.fi enim totjc inful«,fecun- dum quorundamopinionem,ab eiufmodi monftrisoccuparentur,vixeorum
cxada indagationem eftugere poruident. SPHlNXeli.] Sphinx nomen fortita cft
abefFe^u,ducitur enim a \cihoff(piyyeiVt Cvtait Mofcopulusj quod eft
conftringe- ic.vel vincire;e6 quod omnes problemate propofitoligaret. Candida
virginti oret C^r.] Defcriptio monftri fecundum fabulam poeticam.qu? illifaciem
puelIarem,corpus plumisauiu obfitum,& pedes leoninos tribuir. Hanc faciem
ajjumpfit rerum ignoran- ti(i\ Sphinxerfi plura apud Mythologos fignificet,vt
paulo poftdicemus:hic tame pco typo et fymbolo ignorantia; capitur, vt fupra ex
Cebete Thebano diximus . }j ^fitp d<ppo<7vvt) rolf Av^pcoTToif
fftpty^i^iv, id eft : Efi enim Sphinx hominibm infi- pientia . Tnplex caufd]
ignorantiaj- triplex cft caufaefficiens-.leuitasanimi, vohipcas, et ftipcrbia.
Snnt qnos ingetiinm leue] funt, qui la- borantanimi leuitate et inconftantiaj
quac prima caufaeft ignorantiie,cum auecom- parata.qua: visperomnia difcedica
ftabi- li firmoqj fcicntise fundamento. Sunt quos bldda volHpta^] funt, qui vo-
luptatis illecebris deliniti a ftudi js abftra- huntur. Altera caufa eft libido
feu volu- ptas,puelIariforma depida.qu? cum ani- raum occupar, nunquam poteft
obc^cata mcns cognitionis et fcientije bono perfrui. Cordafuperbarudes] aliqui
funt tumi- di,inflati,fuperbi,^/;ictt/To/,qui potuiffent ad fcientiam
pcrueniie,nifi pura(fent fe ia pcrueniflfcait Seneca.Et hqc eft tertia igno ran
tia: cau fa,nem pe a r rogan tia fu pe rbiaqi leoninis pedibus adumbrata,
quae(p/A.<Af-^ tIav in fe habet perniciofilTimam, et re- rummeliorum
contemptum,quam necef- fari6 fequitur cralfa et exitiofaimperitia, et fui
ignorantia . ^uid Delphica Uterapojfit] Ddphicam Belphica Jitcram vocatilhid
nunquam (atis lauda- Htera tum oracuIum,^fa;-3-/(rg£fcL'ToV.Nam Pla- to in
Charmidc,& Plutaichns vari js locis tradunt afcriptum fuifle pro foribus
tem- pli Apoilinis Delphici,liteiisaureis,r N Xi 01 2EATTON.ideft;N oscE r e- I
p s V M, inquoonniis fapientise neruos efle fitos permulti audores tradiderunr;
quod Alcibiadi apud Platonem Dialogo de Natura hominis, omniu difficillimum
videtur,eiufque difticultatis ratiouem ex- plicat Anton. Zimara lib.
Problematwn. Hanc fententiam diuino bencficio in ter- ram ad homincs dejapfam
pleriqj exifti- mariat,vt luucn.Sat.i i.Thaletiseffe vulc Laertius lib.i. Chilonis
vero Pliniys lib. 7.cap.3i.Eadem fententiaperbelle dccla- ratur a Xenophonte 4.
Comment.fub per fona Socratis . PlHoin Phi!oEbo: rhTrii. <Tni TTOVnpietf
t<3l 7blVetV7lOV 'TTO.^Cf i^V i} TO hiyoiJLiVOV UTTO 7C0V iv S^iK^poli
ypetf/.- (j.d7&)V. 70 yvMvcu aictv7ov Kiyeift eo 2rJ- Kpet7is ' Philemon
Comicus : To rNXiei SATTO N, ^ ^.fifcTJ/j- gU )<7^' 071 To prifjiet T«T0
S^o^ely iv Ai/\(po7f iyei> COGNOSCE TEItSVMy iure verba h&c o-^ ptimo
Celebritatem adeptft Delphis maxiniam . To yvco^i (TctvTov i '7retV7efx^ V/ p|^p»^ txtiJ.ov
... Cognofceteipfumt moffitumvbiqi commo- dum, A Pollo 8oo Andre^ A. A pollo
ipfe apiid Onidium i. Artis dc fuo templo: ibt diuerfuttifama celebratafer
oYhem Littera, cognojci quA fibi quemq^itibet, Anibijius eidyllio 4.. ^auquam
difficile efi fe nofcere, yya^t (TiCL-JTSV, propere legimus, tam citonegU-
gimus . Lege Platonemjn AmatoribuSjStobzei fer fnonctii TeptT^ yvai^t
(TietVTov- Macrob. 1, Saa\Tn.cz^'6 Adigmm, Nofce te ipfum* Ciccroncm iocis mox
citandis et adducen- <iis,mul cost]i alios,qai auream hanc cocle f^cmqj
gnomen fcriptiscommeudarunt,& <]iuutum habeatin mortalium rebusrno-
wenri,explicuerunr . Prjicipitis monfiri.] Ignorantias,quaecft MbHrum j-euera
9«p/ov AhKiiAov.f^ S^v^^Trihtt^ov Kct- fr&ceps . y^ov,\ t loquitu r Sophoc
les Tnpi dLiJLcL^icts. jera robu/id, non adeundum malum . Prarcipicis n^onftri,id ert,deie(5li, deturba-
ci,rucntis . Vcl monftrum priEceps,idcm cft atque periculofum, eo quod
inpra;ci* pitijs faxorum vel raotium periculama- iora elfe putentur . Guttura
dirafecant] tolliint e mcdio . Q,ui enim fe ipfum nouit, detrada omni
libidu)e,fosdaque vo!uptate,auulfis incou- Uanti^ plumis fugacibus,&
omniariogan tia,inteHiget quid lit homoiid eft,proble- ma Sphingjs cxplicabit,
(uam ipfius natu- ram intuebirur, prirao quidem quadru- pedum pcne /imilem
conditioni » deinde hominis firmuatecouftantem, et poftre- mo niibecillam,
propter concreti partcs infirmas;ita vt monlhum arroganti^ tur- piflimum
feipfuaiconficiat, et hominem fm copotem lelinquatj qua viJtoria nuHa alia eft
excelleniior,nulia vtilior, aut lilu- ftiior . Namq; viripfe bipefque, &c.]
Trcs hic norantur statis iiumans parres,infantia, virilis 2Etas,& fenectus.
Ali) aliierdiftii- buunt, vt hifius diximus in Pra'fa ioiie Emblcmatum pag.5.
J^rimaq;prudentis ] Primus fapientis gradusa veteribus celcbratiflimus, S b-
iPSVM Nossi; vltimus N. o s s e DEVM» vt rede picq.»! monueruut qui» dam
PhilofopbiChriftiani. Laurea.] Vidoria,gIoria . Martialis 7. hb.4.
.^..^inuidethofti Roma fuOi veniat laureA tnuUa lU^^f ; In fecundo vero : datur
ex Dacis laureatota tua eff . Aufonius
Eidyllio 9 . Hac pfofligati venit modo lautea belli . Nojfe virum.] Oracuhim
illud, yva^t %^ fr f <r5«tuToV,ciusqj vircs vt copiose,fic &CUU- ^^JJ^J^
dite traaat M.TuIIius De legibus i.ciN J^*^ % cafincm;Philofbphia,inquir,noscum
c£B- tcras res omnes,tum quodcftdifficiliimu, docuit, v t nofmciip fos nofccrcm
us. Cuius prafccptiranta vis,tanta fcntentia eft,vtea non homini cuipiam, fed
Deiphico Deo tribucietur,Nam qui fe ipfe norir, primu fc aliquid haberc fcnciet
diuinum, ingc- niumqj infefuum, ficutfimuiacrum ali- quod dedicatum putabit,
tantogjraunerc Deorum femper dignum aiiquid et facicc et fentiet:& cum
feipfe perfpexerit, totu- quetentarit, intciiiget quemadmodum a natura
fubornatus in vitam venerir,quan- taquc inftrumenta habearad obtinendam,
adipifcendamquefapientiamiqiiemadmo^ dum principio rerum omnium, qwafi ad-
umbratas intciligentias animo ac mcntc conceperit, quibus iiiuftratus,
fapicntia duccbonum virum,& ob eam ipfam cauf fam cernat fe beatum forc Nam
cum ani- mus cognitis perccptisq; virtn tibus,a cor» poris obfequio
indulgentiaqi difccftcrit, voluptatemqj ficut labem aliquamdedc- coris
oppreflcrit, omnemqj mortisdolo- risquc timorem cfFugeiic, focietatcmquc
carniseiecerit>rum omnibus fcnaturacon iundum duxerir, cultumque Deorum et
puram rciigionem fufceperit,& exacuerit illam vt ocuiorum, fic ingenij
acicm ad bonacligenda,& reijcienda contraria.-qu^ virtus cx prouidendoeft
appellata pruden tia : quid eo dici auc cogitati potcric bea- tius f Idcmcjj
cum c^ium, terras,maria, lerumq; oii.nium uaturam perfpexerir, eaque
vndcgenerata,qu6 recurranc,quan do,quomodo obitura,quid in hismorralc et
caducum; quid diuinum xtcrnumquc fit,viderit,ipfumq; ea moderantem et rc-
gentcm penc prehenderit, fcquenon vnis circundatum nia?t«bus popularem alicu-
iusdefiniti ioci, fcdciuem totius muudi, quafi vrbis vxjjus agnouerit,iu hac
illcma- gnificentia lerum, atqi in hoc confpcdu, et cognitione
natur?,DiiimmortaIes,ciim» fe nofcet (quod Apollo pr^cepit Pythias)" quam
con£cmrict,quam defpicict, quam pro :>Emblemata/ 80 1 pfo nihiM phtabit ca,
quae vulgo dicurur ampIiiTima ? Atq; haecomniaxiuafi rcpr- mcntoaliquo vallabit
diflercndi ratione, ¥crii& falfi iadicandi fcientia,& arte qua- dam
i«teliigeAdi,<}ui<l qoamq; rem fcqua- tur>& qiiid fit*cuique
contrarium . Idem CICERONE (si veda) i. TufcuIv Eft illud vel maximu, ait,
animd ipfo animum videre : nimi- rum hanc habet vim prjeceprum- Apolli- nis,quo
monct,vt fe qnifq; nofcat;non e- m'm,credo,idprarcipit,vtmembra noftra, aur
ftaturam,figuramve no(camus:ncque nos corpora fumus,nequc ego tibi h^c^li-
cctis,corpori tuo dico . Ciiin igitur, No- fce tcidieitjhoc didr,NofceanimHm
tuu. Nam cerpus quidem quafi vas eft,aut ali- quod ai)imi reccptaculum: ab
animo luo ^uicquid agitur,id agitur a te. Hunc igi- tiir nolTcnifi diuinum
eflet,non eflct hoc acrioriscuiufdam animi prajceptum, fic vt tributum
Deofit,hoc eft feipfum pofl*e cognofcere. Hadenus Cicero. Idcm pra- tcr
ca2teros etplicat Plutarch- libello De difcrimine adulatoris et amici : quo
loco aitjDeiim fcqui,& feipfum nofle, falutis cfle fummam . Et Clemens
Alexandr.fta- tim initio j.lib. cui Pasdagogo liomen in- didit,puicherriiinam
et maximam difcipli narum omnium aitefle, fcipfum nofle .* quia qui feipfum
norit,Deum cognofcir, &c.vide reliqua. Nemo iijfipientium (in- quit Dio
Chryfoft. 4. Orat.de regno) fc- ip(um nouitl Nequeenim id ApoUo pix- cepifl^et
in primisjiufi cuiq; difhcillimum vifumeflet. Nonne putas inter lYiorbos nullu
magis perniciofum infipientia? eii- que,qui fit infipiens,fibi ipfi
nocentiflimu? autetiam plurimorum cauflam malorum alijs efle ? Et JMacrobiusin
fomniufn Sci- fiomt cbmment. I .traditic«idam Delphi cum dracukim confulenti,
quonam ititie- re ad felicitatem peruenire poflet^refpon- futD ad hunc modum :
Si feipfum cogno- ueris . Vt igiturfumma ignoiantia^eft feipfura ignorarejita
piima prudcniis lau rea,vt Audor innuit,nofle viriim,id cft,fe ipfum,atque
etiam cxteros . Hxc erj;Q Jjphinx ignorantiae omnes pra'cipitat prae- ter fapienteSjqui
feipfos norunt . Clariiis dicam . Sphinx interrogat mottales,quid fif homo verc
et ptopri.i^- Cumq^huic ta diflicili quaeftioni pauci refpondCre pof-
finT;ideft,cum pauciflimisdatum fitinof fe fefcnihiJ mirum cft,fi tam multos
pi« cipitct ignorantia . Huic interprcrationi Sandius palraam dat, et
fcmagnificc hic cfFert. ' D£VENIlA V s tandcm ad mytho- Jogicam tradlationem
.^Sphiux trifbrmis, vtpote quse puellari forma fit,plumis tc- da vt auis,&
leoninis pcdibus,ignoratiam arguit,ineditiflimo huius vitas monte, et quafi
theatro locatam, infinitam hominii multitudinem fua feritare opprimentem, non
aiia de caufl^a,nifi quod fefe non agno- fcant,id eft,fchominescfle
ignorent.Tri» plex an tem^monftri foima refertu r ad tres primariascattfla^
efficientes ignorantias . Nam virginea facies voluptatem reprse-
fcntatjfosdamq; Iibidincm,qiiajhominem ita excajcat et affieit, vt eum ab
hiimani« tatedegcnerem inbelluinam fcrmenatu- ram commijtet, quo fit vt abomni
vera difciplina rcdaq;inftit"tione penitiisab- horreat . Plum^e
voIucres,quibus totum corpus occupatur, &quafi obfidetur, lc- uitatem et
inconftantiam animi fatis apcr declarant, qufle quidem tum rationis
principatum,vel nature^ vel confuetudinis vitio pra^ripuit- et orcupauit, quid
in ho- rainc rcliquiJeft,quod firmum autconftas eflc vel videri poflit?C?teaim
pedes,qua- Jes funt leonis, indicant fnpcrbiam arro- gantiamq; qusecum falfam
derebusopi- nionem habeatjfcq; fcire putet, quod ne- fcit,non mirum eft fi
turpiter ij!npingat,& longifllme abfit a perfefta rerum cog«iitio Me.
Primairaq; ignoraticnis caufla cft in- genij leuitas,vel temeritas, qnsequidma-
xime fe decear,non videt . Alteraeftcor- poris vo!nptas,piimo qt/ide afpedu
blan- diens,fedafpel-rima,tiiftisque,poftquam guftaueris:De qua fic antcEmblemate
85 . meretriciui ardor "EgregijS iuueises Jtuocat a JiudijS . Teriia
caufla omnium pefniciofiflinia, et ad nocendum imprimisefficax, eft animi
elatio et arrogantia: de quibus fingulis, quia iam in fuperioribus paflam
di<flum eft,noIo efle longior • Pau fanias in Eoeoti- cis ad hiftorian) ha:c
referr,inquiens; Inde fi procefleris,m6tem vidcbis,a qiio Sphin gem aiunt
defilijfle, qwx ad perdtrdum captiuos Qu^ftiones proponebat cbfcuras. Dicunr
ijonjiulli, naualieam potentia in- ftru(5lam latrccinij caufa cberiafle, et ad
niarc circa Anthedoncm appulifl^e. Hoc auteiij monte occupato, rapinis- fuiflc
Ece inteii- IV. Sphingts myeholo' gta . Virgints facies ift' Sphinge .
"Blumei, Sphingts\ Leonird Ingcn^ leuitfts . Voluftas corporti . Supi-r-
hia . Uifloria Sphingis. Soz Andre^A. intentamjcionec Oedipuscam confecerit,
obriuam excrcitus mulcitudine, qwcm Corinchoe(luxerat.Scrabolib.^.& Phano-
^ demus j. rcrum Attic. Dicicur item Laij mtha* neuolentiam.quod Cadmodatum
erac o- raculum DeJphicum, Priufquara autcm reges fiereut, fcire aliud mhil
oportebac quamoracuIum-Quotiesicaque deregno quis Iite Sphingi inccnderac (nam
et Laio cx pellicJbus Iiberosfui(re'procie3tosai«t, et oraculum Delphicum ad
Epicaften fo- lummodo,& Epicaft? filios fpedabatj hac Sphingem aiuncaduerfus
fracres vfamef- fefraude,vc Laij de ftirpc fielJent procrca ri, qciod dacum
fuerat Cadmo oraculum proferrent. Qui refpondere non poccrat, cos morte
muldabac, vc qui imraerico et dcgenere,& deirapcriodifccpcarcnt. Oc- dipus
vero in fomnis oraculum edodus, Sphingem accefficPaL-^phatus quoqj qui a Lilio
Gyraldo allegatur, hiltoriamdc Sphinge (ic cxponit : Cadmus vxorcm 5phinga
habcns Amazonida Thebas pro- fcvftuseft, vbi interfe^n:o Dracone regno
pocituseftjduda vxore Harmonia; Draco iiis forore.Id Sphinx iniquoanimo tulic :
quarefedufflis nonnullis ciuibus et cane » quam a velocitatepedum
Gr^ci-^rocTivx.ui' vocanc, Sphicium feu Sphincium (vcroqj enim modo legimusj
occupauic, incurfio «ibusqueac infvdijs,qua2 a Thcbanisindi- geno fermone
aenig.maca dicu ncu r,Cadm il 2p(um,& qui illum (equcbancur,uifefta- uic.
Tandem propofiro pr^emio abOedi- pode fuperacam fuilfc SabelJicus princi- pio
Ennead y.lib- i.credit Sphingem per- niciofum quendam hominem fuufe, qui
callidicace multos perueneric.Nacalis Co- mesMycholog.Jib.:).cap- iS.per
Sphingis $phtnx fabulam id fignificatum fuiffe ab antiquis iypusfor-
fapientibuscredit, fuam cuiqueforrunani ttmd» seqiio aniraoel]€ferendam:quam
tamenft quis ;ygerrime feratjomnino ferreneceffe /ic. quid fignificant al^/aji
non for- tunas iiKonftanriam Aut cur vngues in predam flex<^illi
tribuuntur?nonne quod vndecunqj libueritomnia poteft auferre? Cur humana
cftfaeies ? quia humanum eft fubijci calamitatibus et vicilfitudini- bus
forcun.^. Leoniua pars forci animoef- fe fercnda aduerfa fignificat, qua: vel
vi omnino funtferendarfi quisenim miferias puidwiiici fiiftuiereijcquiuirjt^auc
wiii ic fapicntcr inccraducrfa caftodieiit,i7lc ab ipfaSphingc crudeliftime
torquctur et niatur.Atq ; vt fummatim dicam,nos mo \ ncre pcr hanc fabulara
fapientes volucrut,- aut prudcntia et Minerua; confilio fortn- ns iniquitatem
elTe fupcradam; aut fi nii- nus iliud feccrimus, nos ab illa fuperari oportecc
. Nam quidagitur in fuperiorc §nigm3CcSphingis?an non dehuraana infr-
becillitate, c.am nihil nafcacur homine de- bilius auccalamicofius . San^ Rom^e
ali- quot Sphingesmarmorca:,qu3eex AEgy- pco allatie dicuntur, in Capitoiio
&, alibi hodieadhuc confpiciutur.AEgyptij enim ideo Sphinges ante templa
pofucrucquod Cnr JB' myftica dogmata,pr^cepta et infticutiones gyptij facras,
per a^nigmatum nodos a profana Sphingi mulcicudineinuiolata,cuftodita,&
inarca, p^^ fo^ nis cantum traclati voluerunt . Ideopu- ^f^^ tep. tanc Odtauium
Auguftum ob taciturni- rum fti tatem Sphinge loco figilli aliquandiu v- tHerent
fum fuillq qucE eriara adhuc ante oftium ponti Euxmi.quoin Bofphorum fcfe exo-
nerac, in ahcra Symplegadum infula, in colurana vcccri cx albo marmore confpi-
cicutjCum hacinfcripcionc:DIVO CAE- 5ARIAVGVSTO L. CLANNIDIVS L. F. CLA. PONTO.
ficuc Leuencla- uius canquam «i/toVt»/; nocauic. Synefius famcn aliam afferc
rationem. Mercuiii > inquit,numinis dupliccm fpeciem effinguE
AEgyptij,iuuenera ftacuences proptcr fe- ncm . QucKi hoc hbi vult;eum, qui ali
js cum laude prxfucurus{ic,cfle &menccac roborc prsditum oportete . Eamque
ob caufam abijfdem et Sphingis cffigics iii veftibulis lucorum confccratur,
noraiJla quadam diuina: duarum virtutum copii- lx,fignificancc robore beftiam,
prudcntia homincm. Nam robur expersdudus pru dcnti?>attonicumfcrtur,rcs omnesmiiccs
ac turbans i et mens defticuca manuum miniftcrio, adadioncs cftinucilis . Vidc
adagium, M^inu ignctHU4y mente pr&fens . ltem,Sphingt6 dnigmata diffolnit .
Pieriil Val.Iib 6.HierogIyph. Sed et Amafis Ae- sphinM gypti rex Sphingem ex
vnico faxoelabo- ^^^^, rauit,cuiusiongitudoerar pcdum 143. al- ™v . titudo a
ventre ad fummum apicem iii capite di.capitis ambitus pedes loi.colli- gebat .
Amafin regem in co conditutn vo- lunt.Plinius libro 5 d.Nacur.hiftor. c.ii.
C^BCerum ( quod noliro prasccriniifum) Clepieas Alexaiid j. SrrOffiat. Sphingem
' Emblemata^: retulit a<J ingenlj folIertiam,&' robur cor- poris,ob
humanam faciem et lconinum corpus. Attigit A ilian. de hiftoria animal.
lib.i.cap.7.Retulic ad iuftitia Dio Chfy- foftom.Orat.io. fubfincm, et
torqnetad fophiftarum gcnus.Non omitiendum po- ftrcmo eft, olim quofdam
mcretrices ex Mcgara Sphingcs appellafasfuiflre, qudd humano capicc
manfuetudincm pr? fc fcf- rcntjvcriim cof pore rcliqUo Iconino rapa- citatem et
imperium, quod in miferos a- mantcs cxercent,indicarent,dc quibns ver ficiilus
vcteriscuiufdam diciporeit : Par efi lemA ^foeminA rapacitct^t Vide Pferium
lib.i.fif adagium, Megart* cA Sphinges, Nos cum vulpc formam contcmplatum imus.
Mentem, non formam, plus pollere. EMBLEMA. TIGRESS A vulfes in Choragi perguUm
•* Fahre exjfolitum inuenit humanuni eaput: Sic eleganter fabrkatftm^ vt
(piritus Solum deefet, c^teris viuifieret . .^d tlU cum fi*rnpfijfetin manm^
aiti fy..quale caput eH ; fed cerehrum non hahet. Eee i. IT. JEfopi . 111.
ii^om- gua coMMENTARII AS s 1 D I T in
pergula viilpecula,& perfonas luimanas liine mde peden- tes
coi)Cca)placiir,5c manibus Gontrevbat . VerrusYuarSciiarij lambici.^.. SVMpTVM
clt ex fabulis A B'fopiciS, fcd prarfipue ex f^bulis Gabr?a?,de vulpe et
capitis humani fimaa.lacro,; quod cujn offcnd?ret,artem quidem et vultusefficli
laudauiteleganciam, fcd nihili effe duxit, quia cercbro carerec. Apolpgum ic^
(ci^.o., ledditum huc a^pbniin :,^ M f -^jpi Mhm ingrejjn dofnHm VHlp^sJum
fmgaU, rerum. ' i Vifendi HudioJcenA tnHrumetn reuoluit, 'Eormofi
laruamfinmUcrHmrepperit orvs : - Inque miinafnmens ^animo^iue ^ lumine luffrdns
j Oquam infigne capnt,S}eciequ(tmfdi»iit, honeftd > Sed rationvs
inops.caffotf; inform6 cefe^^ro . Sordet honosformA^ nifi cui fapientia iun.r^
ciaeli^ "l BreuiusPha»drusJib.i.fab.?. ^,[ ?erfonam tragicamforte ziulpes
videra/ ; O quant^t ipecies, inquit, cerebru m non h.xbet . Hoc iliis diffum
ef^^quibus horiore ^ gforia Tortuna tribuit.fenfum cdmunem abflulit.
lNGR%SSAvulpes] id eft, aftutus qui- dam et f^ftiuus homo,id cnim dKWiyopt-
acci^e. InCharagipergultm] in (tatuarij ofH- cinam.Choragns ad verbumefldux
cho- ri,& fuppeditator inOrumemi ludicrr,& cxptnfaram,inquir
Bud5U5.Vnde& Chd- ragium, locns vnde oilinia promuntur ad ludos neceffaria.
Er huc forte refperic Pi- gnorius, dum figuram hanc noftram ca- xauit
exprimi^nempe vuJpem incer laruas et perfoi]asfsdentcm »feciisquam habeot
aUaeeditidiicsqua? vulpem nter ftatuas et imagines locant .Plaiiais in P?rfa.-
. Sed ^aSiv ornam^tdlAMc^rago fHmiiio.'- Cafaubonus in S.uetani^ .\«g,jv(^4iiTi
^ cap. 70 inquirrChoragos vocant hodieec>s,qui pecunia fua chorum couditcunt
et in- lahe expofitum] id eft, afFabt^, inge- ^^brl, niosc,ariifi(;i^ quodat^;
fi.ngalari, «Ttfu/^- hia)s.V\^\\iytpn} Scicho, A§.4, Sa.X..^:).. } Vt
Apolqg^fn^ fecittquam fabre. '^Y\;lr\ IdcmJnP<£Huloj.A(a.5.Sc.j. ',
B^afiLic^ •eKOYmtia in cedit.&fabre nd ffil -,/fft^-V' - •:;,:o..-u).i . ^
in Menarchmis vero (Ic : Hoc lepidum eU,hoc faSkim efifabre. -~ Sedia ab vfu
receiru,& eiuslpco Vtitour» Vt ^piritusjolm deef[et]'\t3. ad viuum c-
ratcxprciru.ai,. vtdY(bIuk fenfus &vox deeffe vidcretur • O qnale capatsfi]
Vulpes,id cft, cau- tus,.& veteracor fpe^atoartificio homi-
nis,4tapronuciauic.vJ' itctKii Ki<pcLK\), akk' e'y)t^A\ov ^Ki^^puAd
c(\i:Opulchrum ca» put 4^^'^rebrum non habef * Giaece le- pidittS ; p- " -
T 6 Ri^^^v E.T yk <!rpo^ ayJ^pAs y.i- '^'^^^(jih dKoyhiSf. Vdlin/quofdam
formo- fulps et elcgantiorc cultu adolcfcentes, caetcra ver6 prbtrfus obtufos,
nuUiusque frugis,qui cerce nihil aliud circumferfit, .quam quod prouerbio dici
folet,»» ebur- »ea vel aurea vagina gUdium pinmbum-, &C '2,A:rpova't\iipov
dpyvp^f Trivct^ '^X^^' Vnde conqileH:us eft nefcio quisGrxco- rum his quidem
verbis t *a$KKol<Ti ^vi)rco/i il' fxiv o-^i^ euyivil^, -0 Krff tT* iv duTn
i^v^xyiViis ivpia^Kircu, ' idefli ^ \ ^ Multts mortalium aspeSfns liberalt:,
Mensautem in fe ignobilis deprehenditUY » ilede admomiic Tnalesjaborandum non
elfein facie exoxnanda,fed:potius in adio- : nibti^'^& rtudijs honeflis
pulciiritudinem cnTe qu?rerjdam. Lubens app.pnetem excm plteNifci ex Horhe^o
Iliad.^.^lui kAK- Kt^o$ uvtip vyrojK/ov riK^iytPQ^tiwn qui ad ' \llui,m
venerunt formo ^ftmit^s^ fld, vt il lc (\x\i\]ciiid.Kaf7rciS'v os ii^v^itnbel^s
erat» et in casteris inutilrs: cuius femel dumtaxat Homenis meminit in nauium
catalogo,vr ftruunttac primitus ;^OiC£t>cV dicebacrutis,^
<Aj»ejfpi<:^^oilendcret,eam tbrporis forma qui erat vere i]yi^cov
TiT^^a/jtf. cuius exaii.. r?s:cfAcllejitcs,&qi\?^auderdignae sur,
officium,videreneimpericia chor^ autla- niinims idbneam.ibla enim yuUbntudo
fciuia verus Mufica torrnmpcretrfr, fe^' ' et hicof coRpoiis non
fufficii*>iet prodeft, puraac finceraferuaretur. Q^id aut fit nifi etiam
animi bona acccdancita vt deco Fergulaa fatiscxplicatii Embkauce lii. corpous
difpofiuoai moj:es non aduer IV. Vorm» nihil fi foU fo\ mdf JStireus formofi
fimus. EmblemataJi^- 80^ feutiir/cd ohMiino ctiam animi candor et formacluccac
. Praeftat enim, longcque fatiuseft deformem foedumque af pecflu . fed
fapientia et ingenij dotibus prdeditum clTe,quam clegatem, venuftum,5f,habi^u
corporis excellentem,mentc 3.utem,,con- filio,& virtutum ornamentis
deficerc,nec quidquam tant;emcn\brorum pulchritu dinis cxpe(flarione dignum
prasftarc . Eft yeratts jjj^. opera» precmm, iuxtaSocratis pras- ipiens clarum
monitum, quemquc^ vircuris et i^um. honefti ft.udiofum Ttiv ietvT^ f/.op<pth
iv KATOTTptff ^ittretlXiVOV, €i [UV^KctKos ^VI Ti)V O-^tVfOi^KtiiTCU TOiCtUTHV
HVCU THIT 4y>«V, (tTOTTOv tiyiliretficivcv iv Kcth^ cay.ctTi 'i'V'xjiv aij-^pAV
\otKHV . « «t/- livTa (pAlVOiTQ TtJV TK (TCOlJl.AT0^ U ^{aV HVCUiTOtruiS^i
[JLA\KOV iTTifJ.iKilTtivcU T»s 4^^*^$ id cft : Jkam ip/ius formam in Beculo
debere conipicerej vtfi form^ bona jibi videatur,exerceat eam vna cum ani-
mot^faciat qu&forma digna funtwtpU' tet admodum.abfurdum effe in pulchro
cor pore animum deformem continere.^lucdfi deformis fit in ijs.quA corporis
funt, eo ma. ^is curandumfibi nitendumj; vtpulchri ludinem animi confequatur .
Cicero in Orationc, quaenon cxrat, in Clodium et "ordax Curioncm: Credo
poftquam tibi fpcculu ceronts ^Hacum cft,longc te a pulcrisabcffe fenfi- .
p.c/o- fti-Iocatui Tullius in Clodij formam,& ad cognoHicn familiae
Pulchrbfum allu- dir.Eos proditum cft fuiffe prudentcs,fo-
brios,contincntcs,modeftos,reiqj publicas fuo tempore perftudiofosja quibus
longe aberat Clodius.Sed quiade forma corpo- ris mentio incidit, huc conferrc
placct di- ftum luliani Imperatoris,quod vtmcmo rabilc laudatur a
Marcellinolib.iy.hifto- riarum.-Turpc elfe (apicnti cimi habeat a- nimum,captare
laudes ex corpo^;e . Egrc- gic Scncca epift.(J6.Errarc mihi vidciur> qui
dixit: . ' . Cr^tior eSl pulchro leniese corpore virtU4» Noncnim
vllohoneftamcnro eget ipfa, at fui magnum eft decus, et corpus fuum
confccracClaranum noftrum ccjepiintuc- ii:formofus mihi vidctur, et tam redus
corporc quam cftanimo. Poteftex cafa Vir magnuscxirciporcft cx dcformi huipi-
liq> corpufculo formofiis animus ac ma- gnns. Q."ofdam itaqj
videturmihiin hoc natura talcs gcncrarc, vtapprcbet virtu- % em ofnni loco nafci.Si
polfet per fc nudos,^ctis Hm< cdere animos,feci(Tet.Nuc quod amplius
eft,facit : quofdamenim corporibusim' peditos,fed nihilorainus pcrrumpentes
obftaiuia.&cSuccuirir Galeiu feu Meno doti non inuenuftus 'sr/jof rtyvAi
locus, vbidc Nirco.de quo pauld ance.Quid e- nim gracia forma;, nifi addt
cultus ani- 7^ cotttAf mus? Video f^pe et rideo ftulram muko- los, et f i rum
jncura pulchrltudinis vanitate.Hem ma flt^- quoc fufcipiunt labores ? quoc
deledabi- diofos . libus abftinent? quotfibi inferunt fuppli- cia, vtformofiores
non quidem fint, fetl apparcinr, vniusforma: ftudio& valetu- dmis&
volupcacis imraemores ? Quan- tum vero tempus inter comendum abfii- mitur?quoc
honefta,quot vtilia.quot intc rim neceftarianegiigtmrur? Se«I nefcis, 6 Vcneris
pulle.quid 'majiala.<;j habes hoftc tuum domi, et quod peiuseft, blandum ac
dclecflabilcm : habes raprorem quictis et tcmporis,perpetuumquc tortoreirjha-
besmateriam laboris, vberrimam difcri- ininumcaufam, fomenta libidinum, nee
minorcm ^juasrendi odij quam amorisa- ditum . £fto;fics forfan amabilis mulief-
culis, fed odiolus viiis, aut ccrte fufpc- (Stus . Quid igirur, fosmofulc, de
forma gloriaris.qux ad brcuiftimum tempus e- iit?Cadet flaua cajfarics,rcliqui
capillial- bcfcenc, tcnerarum genarum purpnram pallor foedabirjferenam frontcm
fquallen ces arabunt rnga»,l2cas oculorum acics et lucida fidera moefta teger
nubesjxue de» tium ebur ac caudidum fcaber fitus obdu ccratqucatterct, reda
ceruix atqueagilcs humeti curuefccnt,guttur planum crifpa bitur,aridasmanus et
recuruos pedes fu- fpicaberis tuos non fuift!e . Quid multa? vcniet dies quo
tchi fpeculo no agnofcas. Veris igitur et pcrmanfuris bonis dele- dari
conuenit,non falfisac labentibus.Eft 6nim et fua animo pulchritudo mulcQ
fuauior ccrtioiq} quara coiporis, et ipfa quoq; fuis legibus^decore, ordincac
apra fuarum partinm difpofitione fubfiftens: illam optare^, illioperam
impeudete di- gnumcrit, quarh nec dies longa decerec, necmorbuscxtinguet,nec
ipfa mors.Crc- Sedesa-rr terum Cvtadcaputnoftrum reuertamur) (^e^''-' Philofophi
pcrmulti animas fedem in cc- brum . rebro.tamquam in arce fumma pofuere: vndc
vecordcs et infipidi vulgo dicuniur cercbro vacui.Iuucral. Satyr.i4-
CumfaciiUpeiorft ftnex.vacuumqi cerehre Eee 3 Jnm Andre« Alcktji lampridem
aputhoe ventof^i cucnrbh^ fxivyi 7a fjLop^» ^nphv ^/AptpfiV r Vide quArat t ]p
toiicrhiiim, Caput vacuum cere&roAwm Qiip rpcdatilliid Cleanthis:
ctTgJ^gyT«^ iiosariecem iadaciniUs . . r. II. Diues indodus . EMBLEMA
.S^"fa"l ^ Et fiauam imfamdm per m^re fcandit ouem\^ - I.cquid id eH
^ Vir fpfk fjebeti ^f^ Muite ^a^^,ivxo \ Conit4gisy aut ferui quem regit
arbitrtum . t*ix{ ^ Ji;. Q0MMENTAR1I..,;., IV" V E N I s ineqiiicas aricti
aiireo vel aureo vellere Verba ipfa Gaicfii, «^«ja fii- lere te(fli,magiia
rpe,iSc.hjIari vultu va- praEmblemace yj/poniimiiSjhic^Q^i rpr ftum marc
traijcit . petimus»c6,rc(floren4<^afnandaiite^.^^i^ryj3ji
FoN TEM Emblcraatis ex Galeno aiucm fabula habjet. ^ Atha^^tiA'Ef9ii j?/» Vride
pe- Aimojn fuaforia ad artes oratione,quam fiiiuSil^hebano^ura Rex>ex
Nepliele:VXo j-hr^x titU Em in principio fuorum Operura po(uit. Ibi re^ .vel
ytPilidarus in Hymnis pijodidit., ^l^ma . Diogenis apophthegma citat^qtii di-
cXjDemotice,^ vcl vt Hippias placuif, ex c^hat,. i^idQdiici
diuitem.efrearier€ni ia Gorgopide, vel ytait,Pherecy(jcsj?,yrus:, iEmblenaitaJ.
807 « Tliemift6>HiK>s fufceprtlibero^, Phry- xum fcilicec et Helleu . Dimida
autem, quxcunq; ex his fuccit.priorc vxorejege repudrj., {me. vt
Apollot>ij<fGhoIiafte^ vult, defuiKSba, aicerajtn* cui oomeu liJOir duxit
Cadmrfiiiam, qnajiii^iuftacuni no4 ucrcarri.molre priaiguos odio profeqTieni A
E oliers foera inis per fuatfic, (vt c tiam'icfta tur Nomius in;i.Diony(iao«n)
vji fruga fcminai,' Jptiuf^ nani terrari mandarcntu jr', infcijs viris
torrercnt. Quarecum terra redderecurinfQSCunda,fameq; tota eaop-
primer-etujregio,iegatisque ad Aj^oniriis oraculum decretis, vc dun^lTimi anni eius
temporis caufam inquireret,eo5 Ino doi- tupixHMineribus, monnitq; vtca reuerfi
fueri/rr i Apoiiiais noniinc Ph ry xu m et Helienin viAimas <flagw:areat .
Horun| mendacijs fidem habeiis. Athamas.vcrum*. quear^.vt tanquan\ vi61:ima
maclaretur, impofuic.Sed Ncphele macer eos rapuit, &auream ouem a Mercurio
capcam illis dedic,qua peraera auedi.fuerunc CiVm vcro ad id freci
perueniileni:; quod cft in- tcr Sigajum et Glierfonefum» Hdie raaiis vaftitate
perterrita in mare decidic, quod ab ea poftea di(flum fuic Hellefponcus:, vel
Achamantidis,.v<cait Afifchyjus in Per feis, Apollodorus in i. Biblioihee.
Lucia- ntis rn diaiogis morniorum. Aftrpuiatulr Ouidius his vcrbisin epiftola
Leandri, r- bietLamiabuUmattingit.-'Blu^ihui t mxfiodsiets. Athamantidos Aqno^
-ii >- *a-cdne7it\yiv.:,'i\i::. u\..::'[ .: i. l'<^ixqt,
nt^npT.pdrtu;^t^.^-edrihaJuo.* \ iMst mdye .,cUm piimu^ih tts vtrgihexcmi)'
'i^ame^^.fse-., ..r--:, ^l^A tshct,est na5lum\t7il€ fuijfe puto . 'Efi-Jam
amijfa tocns hic infamis al MtUa» i/tq^
mihi parc:atycrimy.'ie nbme habet. Tnmdef Phryxo,m>tem}er fr^a fn^'ix4mU Aureadmi^ero'veiiercvei(^it'OUi!t
* i I^hpyxub^amiifa forore iii£?oltmiifeP»Co!<- t h-i?! em- «pc ru e n rc,
ib i q ; I o li i^ t y iioi rtfr C (5<& mi iit, i r ieniem im m oiaui t,
pe H e m q 5 a l ^ lifliS juihico Mar^ris in.tias^hbixirem (ix- fpend i Djq«a m
p oilre^ a d t^l cohef fe t u a ri fo>- litam fabulati funt. Valer.FijiiCcus
in At- gonauc.ManiUus libro ^.Aftron. ^teiiu tib i lanigeY ipfe, ' ^]- CHni.
Tjitreum fihdVs ciurato veUere Voniu^ Otbatumo^-^ fHA. vhryiium. perfata fofore^
mtafidot Mvipai^ Gcichida re^na rtr FaB ulam aetPht^y^tf^^deque Hellccopiofc
narrat IfaciusTzctze* in lycophtonera, et paftimaudores. Vide Natal. Coraiccin
MycJiolog.Iib-^.cap.^.Ouid.s. Faftcfi. in fiiie, Ppntanum in^yxaniai CLim
Joqiiitiu (Jfrj^rietc; ^ Hygihum dc ArietC' Idem «^rca.t; piilxhernmis
carminibus Hifpanis ioannas MaUara Hifpaienlis inluo Hcr- culcciiim 4.
i-^liryiiquoqj meminit An- iial-6> Tacicus: Parchi fcruntfc Thcftalis
orcos,qua cempeftate lafon poftauedam Medcam, getjiiosq; ex ea Iibcros manem hiox
regiam A e eca: .vacuosq ue Colchos repecun r. ]Mulc-^,s. de nomiuc cius.Sc
ora- cdlum Phryxifcclebr^nc . Nec qnifquara ariecfifacnficaueric, credico
veniife Phry-, xu m^ li ue i d aa i m a 1 fe u n a u i s infi g ne f u 1 1 .
Sic lUe . Etcuimaliqiii arbicraci func naiic fai(fe,qna; pi^um in prora arietcm
habc- rct^qua Phryxiis et llelle per marc vedi fuHt; .ver/um cum Helle e piora
in mare d.efpiccfccin maredecidifte ac perijife, vc lcripfit
HeIIanicus.Pala?phaius.aiiirmat, AricLem vocdcum uutritafcm, cuiusope- ra et
coiifiliG fint Iibcrati*Ali j aiiccr incct- -piet3Hiur,,vc yidere crt apud Nat.
Comi- tem,& iioseciam aliquid affeicmus . . m^CWSQ m 'veme], Dc velicre .
au- reoOuidiiis 7. Mecamorph. luftinus iii Trogujxi lib..4i. * £/ flauam puem]
>id cft,au ream Obfer- ^uandum eft, quam.yarijsmmiGibus;^- reum vclius
poerce iTOminaucrint. Euripi- Azs>,^ety)^pv<7oi' J^ipA^^OiyAxGinSc Apol-
1 o ni u sJ^.ip^s- r et iX. «ct j- ^fi. CffM v. P uida r us, Xqv. }caa,f~
ctiyAa^y 't)^pu7ia' d-v,crcti'6) - Sc '^ipfj.if, KcttJLTrp^v . Poeta quida apud
Ci- ceronem, Auraru-m arietem Colchorun» . XXa CH 1 1 u^;,aH rata .m pe 1 1 em
. E nn i u s, ina u ra- :f ami pcli cnr a i kiis- . O u i d;i li s, P ivr y xe
a m «tl*tt< y I^ih r y xc^ veilei a,0 uem fu 1 uo ve I le- -*«3c5[jnfpic
urfm, V e [k ra ni ti d o v i 1 lo tadian -fiaVA ritS au^reo vi 1 Ib
fpe(!:l:abil is . . V al . Flac filisi/Petoris Nc-phclei veiiera, Phryxeam
•^-eud em V ptl I cm • riui i am, pei lero fi d e 1 eis
•viiliis<:omantem,vellera radiantia. Sicno- fterAiciarus hicPretiofa
veiicra, et fiaua ouem vocat . - ' lmpaui4mj>£r man fcahdft] aph hor- ret
maiinos flud:us& turbifi^'i.»quanqua h'orrificos . ^ a • Virfenfu hebeti]
imperitus, ftolidus, t]«aUscft^uis, animal infTpiens et ftultfi, £ ce 4 Taciti
locus di III. Varia. nomina velleris aurei . $08
Andreae A. Vx^rfuh fit non imperet . IV. ''jAries in /tureo vel vt ciiccmiis .
Vude illuJ Tp^BdLrh /Siov .^tw. ScTTpolSATcov !f^^ . Picriiis lib. 10.
Hieroglyph. Diutte g4Z<i] opulciitus.locuples. Ga- .T.hdidio eft Per
(ica,(ignificans opcs^fup- p£lleL^ilem,& generalicer quidquid pofii- demus,
vcaic Seruius in i.AEneid. t'6p. Mela:Gaza,inquic,Perfasa2rarium vocac. Curcius
iib.j. circa fijiem : Pecuniam rc- giam (gazam vocanc^ cum prccio- (ilTirais
rerum effcrriiubec Coniugi aut feruiqHem regit arbitriu.'^ Jsapce dicicura
Grxcis yvvcuKOKpetT^s- u.ivos j J^a^oKpetr^fjLiVo^, Philajmon Comicus rediflime
fcripficvxoris prob^ parces eflc, vc fe non fuperiorem marico putccfed dido
audicnccm:adiungicenim, magnum cfTe malum fi mulier viro do- minetur.cumqj
fuperct:lcaille .• A^yctQiifyovcuKof gV/v, a NiKo^petTn, M» KpHTTOV eiVOU TcivS^pOi.dLKh!
VTTiiKOOV' Tuvn «Tg viKa <Ta.vJ^pct KctKov gV/v (Xiyet. idcft:^ J^roba
vxoryo Nicoitra,ta,ma.rito fuo Non dehetejje fuperior yfed ohfequens . Ham
graue mcUum vxor efl fuperans vi^ rum /uum . Huc fpedianc verfus ifti
Euripidisiu An- dromache.* ClKlct J^'gV M TSAVTdL '^rpd^Tivfiyvvu iK i^lV
l'}Tt( TrCdTTOT iSK a.7ffMKiT0 . Haud vnafalua manfitvnqua familia ^ l*artes
priores vxor in qua gejjerit . Mcmoratur et hoc rcceciorum cuiufdam didum in
candem fenrenciam,iocofam al- legoriam habcns:No placet mihidomus, 1«
quagallinacancat, gallustacec. Gaili dicunt : Taut fe perte mal, ou la femmc parle plu^s
haut que le mari . A I E T E aurei vellcrishic nocancur pocifiimiim locupletcs
illi, qui ciim (inc hebcti et obcufoprorfus ingenio,dic«ncur trahunturquepro
vxorum arbiCrio,vtc<>- rum negotia c famulorum du<flu regular que
pendeaJic: ncc fecusac iafancc*aunir culi e nutiicisamplexu,illi quid Ipquai^.
tucquidqj flatuant,non habenc, quod il- Josanimus& racionis copia deficiar»
In qiios hoc Pallad^e corqueri folec : Jlh^TOV [JLiV TrkVTOUVTQi i')^V>
4^;^"*' '^^ 'Tfivmo^, Toii Khnpovo^ois ^AuV/£ k crox J^i 'Triviif .
jyiHitia^ locupletfshahjf ^ninfjmfede^ genii O fucceffori diues^ egene tiht,
Xenophoiicis locus 4. Comment.fatisefre poteftadid Embleraa ilkiftrandum: nem
pe oT/ etv^p&>Tot J^^Kot S^t dyvoietVi kav ^Kisj-tot. qua: 5ocratis
difputatio eft cum Euthydemo.Eacnim mi(era ccnfenda eft feruicus, qu.-e non a
fortuna, fed ab animi impcricia nafcicur, qua- in fumma cciam copia nan potcft
non cffc alijs mancipaca. Nondedecec aliquando rcbus ferijsiocos immifcere non
inurbanos.Sic luduntqui- dam in faniulorum conditionibus.* Miles habet feruum
monachtts, clerf^qut fodalem: Flerumq-y &fociuHuhus vterq; tenet * Ncmpe
qui feruic milici, verc nou flmu- lace obfcquicur:ar clerici et monachifac- pe
pro feruis dominos ferunr,& ad eorum mores fefenimis aliquando fupine accom
modancFerunt ergopudendam S'iiKoKpc& T/^tk-jdigni fcruirc magis, cum nulla
tu r- pior feruitus quam voluntaria. Ncc de- iimt de muliebri imperio vulgo
rrita di- <5teria, velutij Hunc fatuum fateor, quefn talceuj vrgit vxor . r,3 G . • Et illud : • i :o'j <'.t. Fcemina
quem fuperatinunquam viuii fi»€ poena,, !• ) Libertate caret dura conBriSius
hahena» Cum Diogenis apophthegmatc, de quo antcconfentit illud Cai| CtefariSi
quod a Corn. Tacitomemoratur lib. 15. Annal? lulium Silanum auream pecudem
appcl- labac C-C^farob fegniciem,vcl vecordia potiiis- A ries limpliciftima et
ftolidiftima eft pecuSjbono camen corporis habitti, et coiifcrto lanGemoIIis
cegumcnco; aurum diuicias,puer aut fcruitutcm.aut iuucnilc 2ECacem lignificac .
Qi^are Phryxus aurci vellerisariecePoiicu tranfue(fVus,auc vxor eft.aut
{eruus,aut pufio virum aut domi- i)um>dittitem quidcm, fed ftolidura,fuo
arbitrio quocuq; velic traHsfcicns-- Ccrl^ Quis in Hieroglyphicis tum
felicitatem > tum ftulticiaraarguic. Felicicacem quidc exoue portenJi olim
Hetrufca difcipIiiM docuic. Virgilius felicicacem aurei fxculi fub Augufto
rcuiuifcencis attingens .* Ipfe fed in pratis aries iam fuauerubenti Muriceyiam
croceo mutabit vellera fucco ^ 5ed felicia Ula portendi ex euencis com-»
probacum,tunc prafcipue cu agmisnatus,ciret vellcre in fronte purpureo in villa
Auto- oerui f)i Viincs c imperi- tiam * lulim Silanut aurea pectfi* Outsfil
citatis hierogly phieut» Emblematiu,' 80^ Afttonini cuitifclam plebeij vid, co
4ieat- qiie liorajqiia Geta, Antoiiimis indemin- cupatus^Mediolani narus eft.
Verum is, in cuius xdibus agnus editusfuerat,cum imperium Antoninoex iioc
portendiau- diuiflct ab arufpiccde fe didum putans, ne fatuin
propa!aretur,agnum ftatim oc- ciditj quod omen fuit Getam, qui et An- toninus
vocabatur,ab Antonino fratre ne- candum elTcvtfubfecutu eftjquodapud AElium
Spartianum, et alios habctur . Exdem oiies Diadumeno imperiuro por- tendere,
cum in agris patris oues purpulese duodecim nata; cffent, quaruD» vna em BhI
tantum varia fuit. Quod vero ad ftulti- tf* . tiam attinet,norura eft vulgo,
ouium co- gnomcnto infipientes appellari. Et Accius in Somni js pofuit ouilem
foetum in Tar- quininm Superbum concitatum, tanto impetu irruentem,vt regem
folo profter- ncretrquod Briitum indicabat, que Rex illehebetem, &quafi
pecudem exiftima- bat.Fabius etiam Maximus,cum prima aetate communi hominum
iudicio putare tur hebctior.Ouiculic cognomineappella tuseft. Vide adagium, Ouiummores.Sc
Ariftotelem Iib.9 dc nat.animal. 5ocrates ctiam diuites indodos vocabat
aureaman cipiai& equos aigcnto circumtcdos. Sed redeamus ad aureum noftrum
vellus . Non obfcurum eft,veteresca dixilTeaurea, qu^e magnwm fuppeditarcnt
cmolumen- ^^^J^ * tum et icditum, (iuc agii bonitate, fiue Alucro pecore aut
lanificio . Hnic Martialisde BetiHuuio: Betis oliuifera crinem redimite
coronet, Aured qui nitidis vellera tingts aquis . Quocircafadlum cft,vt pecudes
ipfasau- reaspellcs habuifleferantur : qualis fuit Argis Atrci, quam fibi 7
hyeften fubdu- xiffeconqueriiur . S'\cin Colchide A Ecta Rcx, ad cuiusarietis
pellem lafon profc- ftuscft et focij ArgonautjB, rcgij fangui- nis et animj,qui
regionem gregibus et opi b\is npbilcm inuafcrunt,ft Varroni Credi- inus lib.L.de
re ruft. c. i. quem laudat et fequitur Forcatulus Iib.i.de Imp.& Phi- lof
Gall.a quibus etia ftare videtur Coch Rhodigin lib. ly. cap. i . Oues fane
tanto in honorc habuerunt vcteres, vt ex iis fo- huTvmodoopes fieri
exiftimarinti& pecu niam atq j pccullum omnc a pecudibus et gregum numero
olim cenfuetint . Ea dc €^^Ia Maionianus Corydorj diujitias fi^^^i
oftcntaturuSjdicit : Mille mcA Siculvs errat tn montihus agni, Similiter cLim
Herculesex Aphricaua vi- doria nihil pr^eter oues abcgilTet, aurca malafccum
afportaflfefabulose didnseft: /uwAoi' enim et ouc et pomum fignificat . Scd
vellusaurcum alii malunt intelligi ma^nam auri vim,qua» apud Colchos ef- fet,a
principibus quibufdam viriscongc ftam.At vero Colchica regiopropter vici
nitatem Caucafi montis,auro abundabat, vel tefte Strabone,qui fcribit multos
fon tes ex Caucafo manarc,fcaturientes arena aurea, tam tenui,vt oculorum aciem
cfFu giat.eamqj colligi ab inco/is,pelIibusqui bufdam lanofis in aquam iniedlis
. Hinc enim fufpicari poftiimus locum cflTe fabii \x
datum:pelleseiiim,fubfidentein ijsate na, fpeciem aitrei velleris prae fe
ferunt. Locum Strabonisex lo.lib.huc trasferre non pigeat . ^atpa T^Totf tTe
hiyireu "^^pv^rov }td.Tct<pepHV th^ ^eifxdppis?, vtto- i^iyj^^au J^*
AXJTQV Tl?V ^ctpCetpiSf (petTVCUf K€tTATiTp^(J.y.ivcU^y VSfl fJLethhcoTetli
S^Cd- ^etlia.<p' oC [J,i[JLV^iva^eu To^pv<Td' IJLtLhhQV ^'ipcti, Meminit
Corn.Tacit. Annalium.Sed dum ahos plcrofqi au^flo- res voluo, occurrit idquod
dc aurco vcl- lcrcplurimi refcrunt,ex Suida potifljmu, cxplicanique de
arte,quam Graj ci appellant.Etcnim inueniunturaudtorcs non pauci,quj aurei
velleris pellem inter pretentur fuiftc librum qucdam vcterum morc in pcllc
confcriptum, in quo auri conficiendi fcientia traderctur:cuiufmodi libros cum
Diocletianus fumma diligcn- tia pcrquifiuiflctapud Aegyptios (quihu-
iusperitifiimi ccnfebantur^ omncs flam- ma confumpfilfe fertur, ne diuitijsica
comparatis Aegyptij Romanis inferiebe! lum auderenttatque ex eo tempore artem
hauc publico Ca?(aris cdido femperhabi- ram fuiflc flagitiofam . Sed quia de
Chy- mia fiuc Alchymia incidit mentio, a?quus ledor non argrc fcrrcr, fi dc
cius certi tudi- ne et diflicultateea,qna? partim cx proba- tiflimorum
au*florum ledionc, partime- tiaro virorum dodorum conuerfatioiie|& colloquio
haufi, hic loci vcl hiftorice fal- tcm pauld projixius exponam, interira haud
inuite permittcns^ vt fuoquifquea- bundet fenfu,& de his pro arbitrio
ftaruat» In prinris in confeflb eft, aricm tranfrnu- ^udinKtalla inauru4p et
argcntum efl^e Aiirea maU . Aureum Chyr/iia per vellm ameum notata a AUhy- mtA
vet»' Sio AndreasAlciaii Hermes Trifmegi Alchy- miA veri ^xperien tiPt ojie/i'
ditur, aurum ficri^ojfe. vetufti irimaifi.qiiam ^mnes veii !icant cui dam
Hermeri AEgyptio, feu Mercurio Tri(megi(to. Isenim fuit,qui poft dilu- uium
ofniiium artium et difciplinarnm tam liberalium quam mech-.nicarum pri- mus
fuit iiiuenror 3c edicorsqui Mofi co^- raneus credicur.,Mofis autem ntjtiuicas
cadit in ann-?«i M. z 375 . qui eft aiite na- tum Saluatorem noftrum IJ98 Arganau
tarum expeciitio circirer aiinum M. 1740- ante natum Cluiftum 1131. vt
rtipputat Abrahamus Bucholz . in Indice Chroni- co. Diocletianus vero Impcraror
floruit circitcr annum 1 84 poft Chiiftum uatu . Vltraeigo milieodingenros
annos vi^urf fchancar em in Aigypto anre-Diocrecia- ham librorum chymicorum
deuaftitioj- nem> de qua Suidas, itOih poteft cojligi . Ab Hermete Chymia quafi per manus tradita eft et
propigata, non ad Grascos, non Latinos, fed Arabes . Qnid multis? Satantiqua
eft,fi fat vera . Veium de hu- iusarcis veritate Jifputanti non poffunt
firmiora argumenta efte,quam quasa fen fu feu experientia, et ratione ducuntur:
indeenim aliaomnia robur capiunt, quae in vtramq; partem difceptantur> non
tam inhocquam omni alio negocio.Quj veri- tati feoppofuerunt, vt Agricola,
Carda- nus,Sca]iger,Carrerius,Fenottus,Eraftus, Aubertus,Seidelius,&
nuperrime Moie- finus Scotus (pr^etereundas enim cenfeo quotjibetarias
infinitorum fcholalHcoru, et huius fsecis qujeftiones) ciim aut ncga-
rcdebuiffent experienriam et fenfumr^iuc, vrait Libauius in Syrraxi metall.
Thef 40. et 45. modum, quem pofuere arti^fi- ces ; in genere per ratibnes
Logicas/hoc eft,ei mera phantafia defumptas,3ggreni funtoftendere, non p6(]'e
fieri artiiiciale metallum . Quanto retTiiiis illi,cum bm» nes fint
Peripatetici, andifteht fuum irfa* giftrum et principem Ariftotelem praj^ cjare
monentem,in ijs.quse fenfilia func \ non rationcm, fed fenfumj iudicem omni
exceptione maioiem, e(fe confulendum ? Qj_iietiam, quando difputat contraeos,
qu! omnia dicebant moueri,?. Phyf t 11. neglecfto fenfu rationem qua:rere,
imbe- cillitatem mentis meriio cenfct: &abfur- dum, pr.-etcf rcm
imaginacioni feu ratio- ni credere.^.Phyf t.3 7-Senfu enim et ex- perientia
multiplici,& teftimonioindubi- tato-coiiftat,& failum cffe auruni (naai
de tioc potinimtim lis eft) et Ta^f^ifrh-eflTc caarte,quam norunc
veriartifices, profi- tentur fbphiftseffaude-multiplici. loan- nes
Andreae,celebris luris Pontifici j inter- pres, (cribir, Arnaldum de Villa noUa
in Ciiria Romana,pr2efentibus muItis' Gar- dinalibus cTS in virgulas
auricommutaf- (c, mox difcedeotem permififfe, vt bmni probationi fubijceretur.
RefercPanclrd!- lus R«r|fnemorab.lib. 1. tit'de Alcliymii. CorneliiiS'
Agrippalib. i de oCciiltiPhi- lof.c. i4.3ffirmat,fpiritu auri, autpotitVs
eiufdem forma et parte puriorc,imperfe- da metalla &: argencum viuum
inargen- ^ tum verti poOe, feq, id Vidifle et nouifl^. * • Ican.Francifcus
Picus lib.j .cap.z.de Aii- ' 'r6,plurima^accumularexperientias,<!iuas b reu
i t'a t fs c au fa oiri i t to . M u 1 1 x e lia m le- 'guntur apud
Hieron.Rubeum lib. dedc» ftillac.fe'(5l.'4.€ap. 1. et z. Libauium lib' i.
Alchym.tradl.i.cap. 19 Gcbrum,Hermd- rem, Comitem Bernhardum, et aIios,'in
primisapud Rol^ertum Vallenfem,qui ex profedb fcFipfit de artis huius certttu-
dine et anti<]uicate. Fernelius quoq^ lib.z. deabdic rerum cauf cap. i S de
verJtate et ratione artrs atteftatur . Recentiftima c- xempla fi deflderas,
pete ex Evvaldi dc Hbghelande hiftorijs Colonias excufis, Anno 1604. Qu^id ?
qubd ego ipfe hifcc j^yjg^ oculis vidi,hifce manibus contredlaui maf fam auri a
quodam mihi farisnoto,& fa- miliari tonfedam, et in ATchjdncali Aca- demia
Frikugi Brilgoi^e pubficaE"difpu- tationi.qux fieri id polfe
negai)'at,,jllatam et bftenfam.' Adeo eriam clara ve'rit^tfs hiiius Iiix cft,
vt ex ipfis adiicrfari js ali- quieani non difhteantur- Narrat Carda- nuSlib
<J. deSubtilit. coram Principe et Senatu vrbis- Veneta! aigcntum viuum iu
aurum fuifte conueifum a pharrpacopo- la Taruifino . * Ec cu r cot prajftaiices
viri Cr diuerfarum'gentinm,toc camq; prxclara a.-ti^^ de hac arce
edrdfTIcnt'VoluiiVinii'?anihrtiiT poyi^ gis fuaj fimje &- glbriar
pr&fidiumipild poftcros qux'rebaiTt'?Sunt'A EgyptiJ-, fulit ArabeSjfunc
ChaIda,'i,Germani, Hifpani, AngIi,quos quis enumerec?MuItos Het- mohus
Barbarus.vir dignitategeneris et gradus,& omni dodrinarura gei^ere orna
tus,nominatim protulit.cgo phires profe- ram,fed tancLYm infigniotesjdeledii
eito feruabo.Itaq; 'j^yixiVT i%oi^Qii^(\i Oftha- iies, Herme*,Chan6i?; Rofinus
Alciandri^ nus Embleinat^.A timentem Dei, a pcccatis abhorreat, h«-' roilis
fit,priidens,dodus, Latini fermouis peritiis, Philofpphus, naturas principia
fciensjlaboriqfus et induftrius, couftans,, non iracundus,pat,iens,Iiber,vacuus
a cu- iis,fecreti tenax,abftinens k Sophiftis,noii prodigus,non auarus,cautusia
dcclinan- disdiaboli ilhifionibus, fufficienter locur pIes,Iibrorum copiam
habens.ftudiofus, faciat experimentum,fanus,hoc en,corpo ris,animi et fortun^
bonis inftruilus, qiios rariflimos ait efl!e, Pancirollus. At In lihii maior
difficultas eft cm^ fequitu r,p ropter docenti- libros, ex quibus.ppcep^a ars,
intelievfiu bu/. . difficiles; vefenim arsiniis clif^eila efl:, vel inuoluta
asnigmaVis,^3i]egof.iis,5c IJnii- litudinibus,tum ab elemenratis hqmine,
animalibus, epr.umq-^partibus vegetabili-- bus,figuris, r^ietallis^ tum ab
elemen.tis, diirin^ilitudinibus,a:quiuocationibus,cop tradidl^onibus, nomiinbus
inufitatis, cha- racl-e-r ib u s, 1 ke ra ru m t ran fpo Ci tioni bu s,, quorum
fcripta proftant, prauis tr^nfcuptionibus, ftyli varietate, oram
lamijilurasi/i/iili^sVin^ difficui ^^c^^sy-^ misad fororem Theofebiam,
Olympiado xvis Alexandrinus,Agathodaemon,Dcmo- critus, Qrus, Chryforichius,
Pebichius, Comeaus, ApuIeius,',Petafius, PeIagius, Africanus,TheophiIi)S,
Synefius, Stepha- nus ad Heraclium C^farem,Heliodorus j^d Theodofium, Geberus,
Callides.Ra- chaiciibus,Veradianus,Rhodianus, Canii- iies, MerIinus,Liillius/,
Atnoldus Villa- nou^uus, Auguftinus Panthes Venetusi foemiu^
tres,Cleopatra,VirgoTaphiltia, Maria ludxa . Quibus fi annumerarem
rccentiores,Deum immortaIep;,quaritus c0*etteftium nnmerus? Laurentius Ven-
tura libro de.Artechymica, gl.oriatiu fe ij^o. volumina in nobilem
Bibliqtl^ecam Comitis PaJatjni intulifle, et praster.illa quinquagmta,aclhuc
alia habere . In iudi- cijs,vbideceufu,c3pite,faniaagitur,duo- biis aut tribus
tefl:ibustam legediuina, quam ciuili credendum eft; et ita diffici- l©s
fum»sej:ga viros tot doclinimos integerrimos propier paucorum tocies refponfum
eft ? Vniuerse quidem a Gebro,Vencura,Petro Bono Fcrranenfi. Nominatim vero
Quercetanuseruditif- fime refpodet Auberto; Erafto Mufettus,
5euerinus,Rubeus,Penocusi& Gafto Cla ueus fubpra»fes Niuernenfis, in
libello', qui infciMbicur, Apologia Chryfop^ix et Argyroppi^E . O.mnibus
Libauius iii Syr- raxi fua trictanicaiarteH7ATexaiTdfo qur- dcm Carrjerio
PaiauinoThcfi 4(^. Erafl:o' Thefi 93. Fenocto Thed 98. Scaligero Thefi lo^..
Auberto cum Fenot^o Tbefi lo^.Moguntinis Baccalaureis Tbefi 116. Cardano Thefi
i i^ Solus rcftat Thomas Morefiniis Scotus,, qui nuper aufus cft refumerd
ca^ufani MAfiberti contra Qiier- cetanum;fed qui et hi^c c6mpefcat,foifaii in
mundderit. Hsec qnoad cercitudincm. Difficultas vero artis huiuseft-maxima j HA
dffp' cftcnim lapis Philofophoraminoncejdo- Hltnus > num aut rufticorumi
Prazclaiie-RGgeiius Baccho;In quibus Deus niagnam virtute pofuit, inijfdem
eciam magnam difficul- tatem colIqcauitlDifficuItates iftas fii;gu- lari libro
expofuir THeobaldus Hoghclau de,quem ^hnt^ citaui.Sunc aurem h^e tura iu
difcendo,tuhi inexercendo. In difcedo alis a diCccnte . aliae^^^locencibus
libris ., difcen Difcens a Deo hoc d|tfum.pejendo im.pe hymicA 'tu de- nfores
mtra OYum ^tiuncH llchy- tas, qux oiicur in exercitacione, tum ex cttatio^
paite-materiajjquai/yc fundamentum ope- »^ • risalfuniendaitum ex parte
regiminis,qui bus inftrumentis tradanda. Vbiqj incrc- dibilis obfcuritas et
perplexitas-Hsechajc ilIa,nonautcm (Vt puratur) artis iuceiri- tudo
caufacft,quod al^eq mulri,& catum^ noiiomnes,qui buic arti indulgencni-
mium, non folum oleum et operam, fed Sc diuicias, imo vaietudihem et famam
perdanr,vt merito dicere poffimus.Chry fopociam eflle caftam meretriceni,qu?
mul tos inuitat, &' fcre neminem admiccicHx difficultaces funtacquifitionis
3c incom- mpda;atlonge difficiyoreft adepta: forte- pofle/tio, nunquam certe
tuta profeffio. Pr$ft6 enim ab alijs funt infidix,& millc pericula :
fiquidcni difficile cuftoditur quod placet multis, quid,qupd ornni- bus? Cum
igitur toties,& tam anxic a ta multis ingens iliud bonum, quoiars ifta
poIlicerur,fuerit indagaturn, ac rariffim^ ^quam pauciflimis iiuientura, adeo
vt non defint, qui Chymiftas fubi jcicr.dos eflrcexiftimeHraceit>a2 illi
Agej)oiis Sido' Jgenonss niorum Regislegi, quafem filio Cadmo - praefcripferat,
ne nifi inuenra fbrore vu- quam iediret;itaq5 aut iiuicniendam, aut-
pereuudumeflfe : hinc facTium eftr, vt i.ou tret oportej,ac vtpomr^ipfe fefe
prsebcar ^auci hanc artem piocaci lingux petulan tia Ahdre^ A. 0)n4rA^ tia
prorcidcrinl.IiiI.Czrar Scaliget affir- Chymi' niarenondubiuuit,Exercitat.i3.re
Chy- ' miftas odio odinTe pliisc^iiam Vatiniano : Sunt
enim,inqiiir,no*5lua;adaucupia cru- mcnarum, a quibus aurum, quod poftea alijs
pollicentur.fibi captentprius. Alius Alchymiam fophifticam quandam impo- *
fturam nominabat: alius d^emonis prsefti- giasiPetrarcha mentiendi et fallcndi
arte, cx quanulli alij fucce^Tus fperandi fint, praeter fumum,cinerem,fudorem,
fufpi- xia,verba,doIos,ignomini3mj quibus ino- pem nunquam ad diuitias
euedHm,at ttiultosa diuitijs ad inopiam tcdadosCx pevidimus,
Notatumqjeftialiquos castc- roquin prudcntes, hac infaBia laborarci
quofdamopulenti/fimos hac vanitaiccon fiimptos, dumqueopulentiores fieri ftu-
dent,& foedo quasftui inhiant, benc parta prodigercjccnfuqjomni diu
fuperuacuis elfufo, tandem ncceflariis etiam fuilTe de-» ftitutos.uionullos
deniq; ami/Iis primiim animi luminibus, in hoc exercitio corpo- rcosinfuper
ocul os amififfe . Magna qiiidem promittunt Alchymiftx, fed ea fibi prsftarc
dcbebant,qu£e promittunt alijs, primumq; fuam pellerc inopiam . Eft c- nim,fer^
mendicum genus hominum 5 cumqj fc pauperes fateantur, ditare alios vo!unt,quafi
alicna illis quam propria molcftior fit pauperras.Aduerfus has fu- liginofas
Chymicorum fallacias cxtant Natalis Comiris vcrfusnonineruditi,Iib. 1.
Mytholog.cap. «T. fed optim^apud di- dlum Hoghelande in principio fuilibri»
quem vide;nos plus equoprolixi fuimus, aureusenim iftearies nos vltra Colchidc
non inuitos tranfucxitj nam vbi rcm pof- fiderc non datur,etiam
vcrbaprofuiidcrc paruieft . In fidem vxoriamLj . EMBLEMA ECCE puelU i viro ^ua dexira tungitm~\ cect^
Vt fedet ^ p/ catultis lujitat ante pedes . t^^M^fifidei eii Jpeciesi Veneris
quam fi educat ardor^ Malorum in Uud non male ramus erit . ^,^ A
/.^Jl^o^'"etenim Veneris funt. Sic Scheneida vicit H ipppmenes ypetijt fic
GaUtea virum., \:e COMMENTARII . VELLA blanda viro aflrideceiqiie Ponitiir et
pro capite et praefedlo, Virg. II. .rffume- imEm- tematps. X daxtcra
iungitur*anre ciiius pcdes ca- iiicula Uifitatrpomus aucera>quain a lae-
•iiai^rcqniric Emblenia,bic dcfideratur . ;A D fidem vxoriam quatuor hic fpc-
«JlC^ndapr^Jponuntur, dextrarum coniun- dii%feflkri, canis fymbolum, pomi
infitio icu donarium . Dextra pronotafidei,vti iain fupra monuimus Embiemate
35. PucHa viro aflidet,quod ad conftantiam in amorc refertur j fedescnim notam
habct ilabilitatis.Qanis aniitial hcTo fid um,fi dei aliam rationem habet.Malus
arboi; Vcne- lijfactajvcip^tetexi poctatum fcriptis. E- gregium eft Emblema i
nuilum verbum otiofumjKabcns> fed omni^ fcnfu tinda.^ ECCE puella] vxor
marito dextram •iungeos. Nam pudlse appellantur etiam cas^quaeniatiimonioiundiE,
\el vterum -fcrivnt, vel«tiam pepercrant. Horat. 1, Car. iz. . ialfor^ntes
vtero pueUd . '.^. w .j Sic Penelopeapud Ouid. fepucllamvo- cat, cBmcVlylli
iam^olim Tclcmachum '>{)epcti{rct.;.paft., iuljpt vtduas cejjare puellof •
idcftya maritorum complcxibus abftinc- re.Sic et Scaiuola IC. pucllam vocacquas
crat vidua,& poft alteri nupta. Gellius Hb. -i^.c.i.puellam bis vocat
pucrperam . > Vir^] Vir phira fignificat : nam refpe- ^lu fejcus marem
fignificaj,PIin.|ibiio c. a^j.^itos auidiores Venerisiiyerae, foemi-
uajajftatcHcfiodAis prodidit, Refpeilu -aetatis fignificatcum,qui iuuentutcm
ex- ccfCit . Dicittir prarterca vir,homo forris '^xccllenti et
pra-fentiaHimoXurt.Exur- gitealiquandojfi viri eftis,atque arma ca. pcllitc V
Sumiturd^eindc vi4-,pro roarito, =«ti ^hoc loco,&5ipttd Ouid^T Metamor.
Imminet exltio vir coniugKyilla mariti . Et-apud Plaucum conqucritur de mariti
importunitate Alcmena : dedscoris a^viro argutam meo . Catului ^ Vir gregps
ipfe capet Interdum accipitur vir promcmbro viri- liiVt viderc eft apud Plautum
in Afin. . .domiferui quifunt cafirabo viros . 8c apud Catull. Itaq-y vt reli^a
fenfitfibi mehra fmevtro. Dextra iungitur] Dextera fidei eft fym bolum,vt
didura alibi.Cicero i.Philipp.' dexteram fidei teftem vocat . Vt fedet] ftabilitatrs nota, ne
leuitatis appareat indicium, fedentenim quieti et graues . Vide Emblem. 1
45". Camlus] canis, cacellus, Quamuis ca« tulus pro omni animalium foeru
fuma- lur,cxccptis auibus, hoc taraen loco pro canc ftimirur,qui ctiam fideinoram
pra:- feferijnam quam fidum hoc fuoheroa- nimal fit,.vfq; adeo ecjam,vtei
faepeauxi- lium pra^ftitifre, a latronibus defendifte, acq; aduerfus eiu fdcm
inimicos^ pugnafte, inter alios illuftres viros,quorum hxc te- ftimoniis
CDnfirmantur,phirima exempla rcccnfet Plinius Irb.8.c.4o.citat etiam non uulla
Plutarehus in libello dc Induftria aniroal.Hinc fibi proprium habet cpithc-
ton,fidelis. Horar.jib.i.car. Ceuvtfa efi catults ceruafidelihtps, Hinceft quod
Socrares percanem iurat,. ciim obfcquium et fidem putac prscftan- dam iis,qui
rerum habenas in ciuitatibus tcnent . Et in C. Mamilii numo, quiali-
quandoSC.prxfedus cft limitibusmetan dis,eft canis allatrans, qui notat fidem
cf- fc prxftandam ei,qui eiufmodioperazpra: ficitur . Pieriusin Ganclib.x-Nonomic»
tendum quodMichael Vofmerus de fide- litate, et fi liceret dicere pietate,
canum refert. Mirum,inquit, quod de canibus jj^ emu' venaticistradunf annales,
qui dum cape- ji^cUtftm retur herus (is fuit Fiorentius V. HoHan lyj^Q^ia.,.
diae et SclaiKliaj Comes, qui inter venandiim plus viginti vulneribus confoffus
fuitj teftes ipii aderanc, captum comita- bantur 8 14 Andpeae Alfciail Veneri
facrnm . Hipporne nes vicit banturin irccm MiidaM,aiie(^lnm in<3e, atqi in
fiiga a proHitoribus feu cotiiuratis trucidatum moefti cuftodiebant. Dcmum
aniicis corpiis vngentibus,vt Alcmariam deferrciit, in eandem naucm canes
cofccn dcbanr, ab omni cibo et potu mordic.us a- lieni. Funus in templum elatum
proi ve- rcrabantur,ibiq; afliduo defiderio fiiido- jrrini,donec vi abftrahercntur,argre
vitam i'iflincbant.Simile exemplum Corfici ca« nis venatici erga domioum fuun
> recen- fet CajfarScaliger Erercit. loz. in Card. vbi addit : Huic equidem
cani Mauroleu cum elogio libeutiiis condiderim, quam SuItanoSoIymano.Altera qnoq;
hirtoria • quam de cane Gallico ibidem refert, ncn minusnotabilis quam
eleganseft. De ca- num porro fidelitate et fagacitate vide
omninoOpcr.fuccifiu.Camerariicap.14. Picrium lococitatojhabct etiam hac de re
clegantiflimum epigramma lacobus Mi cyllus,quod ita incipit : J?iter
quadrtipedes cmvs fidelts, hiter quadrupedcs cants voluptas, Jnter quadrupedes
cants patronum Cognojctt,vtner£itm ^tuetur.^C' lidei esi ^fecies] fidclitatis
exprcffa i- mago . Venerts quctm ft educat ardor] quam fi» dem Ci mutua coniugis
vtriufquecopula confirmet. A rdor fumitur faspe pro amo- revehementi et
defiderioj ficuc et ipfum vcrbum Ardeo. Virg. i. EcJog. Tormofum paflor Corydon
ardebat Alexin. Huiufmodi ardore correptum adolcfcen- tem feftiue exprimic
Plautus in Mcrca- tore: Sumne vgo homo miferyqui nufquam hent quco quiefcere ?
Si domi fHm,foris efi animu4{finfons fum^ animtii domi efl . Ita mthi in pedore
atqi in cordefacit amor incendium 5 Isi ociilos lacrymA dcfendant^ iam ardeat
credo caput . Jnl&ua] parte Hniftra non inconcinne
tnalus fru<flifera ftatuetur . J^oma etenim Venerts funt] Malaam.o- ris fu n
t figna,qiiia Veneri facra. Vide.a- dagium, Malts ferire. et Philoftratum in
lco!uhus,rit. A.roores. 6chcneida vicit Hippcmenes] Atalan- ta Schcnei rcgis
filia,pulchenima puella, ciu Deorum le.^ponfr.m datumfuit, yt nulli viro
nuberet; idcdq» ^ioclscam am« bieniibus huiufmodi legem propofuit.vt fecum
curfu pedum ccrtarcnt,& qui eam c u i: rend o fu pc ra (let, ci os fc ^oniu
gcm fii- tufam, viarverp mprte plcd^ercntur. Cumq; mulros poft
terga.rcliqwifrctjfmi» la enim pcdum agilitarr p^r^tftabatj et ne- cc
afFecifrec,^ tandcm Hippomcncsadola» fcens nobilis,cx Neptnoi progenic, cum eam
impenfbamorc profequerctur, ncc mortem certaminis periculoabhorrcret, Venerem
imploraoir.vt fibi auxiliociTet ; quaz ftatim ei tria aurea poma donauit,ea
ille inter currcndum fcnfim aotcvirgi- ncm per vices prqiecit. Illa vcroauri
cu- ^ piditatealJcif^a (ytmulierum genus aua- riflimuHi eft| dum ca auida
coJligcrct, rerardatametam rardius attigit:&ficaric vida fuit,vi
lepidiflime Ouid.in fine iib. 10. Metamorph. Pabulam candcm breui- ter habcc
Theocritus in Amaryllide ; 1 • ^ yAfji.au, . . fJL^K iv ')(ip(j'iv ihav
J^pciAov Avuev^ A^ i A'TECAatt?7cfc, /cTev, wpii^dvn, as ii $a^w aKhtr* - t peoTA
. . Virgints Hippomenes thalamos vhi fortl petitiit, Mala tenens mftnihti^
currebativthAc A' talanta Vidit.vtiperijf^y magno correptn tt amo- reefi» >
' . I^etijt fic Galatea virum] G^Iatea Nym CaU pha marina a Polyphemo ddamac;»^
dc quaOuid.13.Metamorph.Sed potiushoc intelligendum dc ca,quara Virgilius^ .E-
cloga celebrat ; Malo me Galatea petit lafciuA pueUa 5 Itfugit ad falices,^ fe
cupit antevideri, Etante ipfum TheocritusEidylI.5.<J. et 1 1. et quod
Theocritus eft yLr\Ko(loK^ i id Virgilio cft Malo peterefid cft,ad' Vcnc rem
folicitare* Hinc dicitur,poma, nuces pfifn, • legere,vcrecundc ab horrisad
rcmvolu- ggfg, ptatis trauslata voccVide Lipfium lib. 3. A ntiq. le»5i:. Vide
itcm Prouerbium, Malts ferire . HoRTATVR hoc EmblciBa f?mi- nas,qua:ad viri
nuprias fc contuIerc,vt in '^•^J'' ^ fidelitate erga maritos catellorum natu-
pfobi' ram fuperenticiusque Iblum moribusin- feruiant.cui fexterno vinculo
colligarut. Neq; vnquam a dorao et maritisfuisocii los t Emblemata A 8 1 f
Ios'( uedicam peHes) dimoueanr; quibus Hoo tantum nodes,rcd etiam dies debent.
Non enim folum criminc eas, Ccd omni criminis fufpicionc vacare oporrerc,C?far
niaator icA^ciiftimauir. Diccrem pro- iciflo plerasqiieomnes ita probas,mode-
ftas,&' in fide vxoria pr?clarascflc,vt nul- ia prorfus cis monirioneaut
cxempiis o- pus fit!,nifi illud Ecclcliaft.nuncoccuJre- Ter,iiccntis: Virum
demilJc vnum repe- ri.mulicrem vero ex omnibus non inueni. Quapropter
legHmJatores ctiam debo- nis mulieribus noneflc faciendam legem cxiflimatunt,
quiapaucx funt: de malis autcm omnino fanciendam,qOae mnltae funt. Noratujin
J.cx his fF.dcIcg.Sed ra- ra qua:dam fidei coniugalis excmpla huc ilJuftrandi
Emblematis gratia adducerc non pigcbit.Notum iii primiseft Lucre» tiasexcmplum,
quxlicet animusinuiola- tus ex violento concubitu Scx. Tarquini j manfiflet
> amplius fuperftes cllc noluit » fed iu confpeAu mariti et amicornm fc
gJadio transfixic, cuius monumentum in Epifcopatu Viterbienfi tale confpicitur
: CoUatinuiTarquwitii dulciJftmA coniugi, incoTTJparabili LucretiA,pudiciti£
deco^ ri, muliernm glcrid. Vixit ann> XXll, Menf III ^ Vies Vlh Froh dolor,
qudfuit 'Ua- cariffima, MalJonia quoqj illuftris loe- mina Romana xternam
memoriam fuac coftantia; et pudicitias pofterirari reliquit. Ea enim, vt refert
Sueronius, quum ad Tiberium, Jibidinofi/fimum fenemeflet perdu£la,neq; adduci
potuiflet.vt cupidi- lalibus ipfius obfccenis obfequeretur, in- flindu eius
delatoribus fuit obie*fla,quam cum nec rea interpeJIaredefiiieiet,ecquid
poeniteret j ipfa pio tuenda pudicitia fua derclidloiudicio dojnum fe abripuit,
fer- roq; tranfegit,obfccenitatem oris hirfuto atq; olido feni clare exprobrans
. Vnde audirea vulgo coadusfuit, Hircum ve- tulum capris naturam ligurire.
Simile aliquid, idque infigne recenfet Bcrnard. Scardeonius in antiquit.
Parauin. lib. 3. znea claf.14.de Blanca Rubca inuida» virtutis et
rariflimicxempli focmina. Hjec enim 'tus . quum Baflanum mwnicipium Patauiiium
ab Acciolino circa annum falutis izj3. proditioneoccupatum cflcr,eiusq; mari-
fus,dum hoftibus irruentibus fortiter re- fiftetet, pccubuiflet, et ipfa
virilitcr pu- guando capta,aipisqi exuta, vi antc cQn- f fpedum tyranni
attta(fla cflet,n^qi preci- biis,neq; precio a vidore eius pujchritu- dine
capto cxpugnari poiuit.vt ipfius im- puris cupidiratibusaflentiretur. VeiLir»
cum isanimaduertcrec, eius animumca- ftum delinimentis cxpugnaii non pofl^e,
ratus eft violentiacfiicere poflc id, quod fponte captiua facere recuiaflec.Dum
igi- lur vicam attre<5tare conatur,iIIa captara occafione, defcncftra fefcpraccipitem
dc- dic,malcns vel fic fortiter vitam cum iam mortuo matito,quam turpiter
pudicitia cumimpio tyranno perdcre . Sublaraau- tem de ictra,vt cratdeturpara
faiiguiue, et fcmimortua,in leflo reponitur,&diIi- gentercuratur.At poft
uon multos dies, vbi tai>dem conuaIuit,rurfum addudaa^ tyrannum,cum
conftantcr infapcriorc contincnti? propofito perdurarct,nec ali- ter Acciolinus
potiri e/i fe poflfe ^jperaret, Jigata per fcruos, vt hullatcnus rcfifterc
poflet,ab improbo, nefario,&crudeIi ty- ranno pudica fcemina ftupiatur. Qua
con tumelia et Jabe/V)H<imuis non ignorarec, corpus,nifi coiilenfu
accedenre,vioIari vel corrumpi non pofle) illara, ita comn.ota e{^,vt noJuerit
diurius fuperuiuere.Qua'- re aliquamdiudiflimulato dolore, impe- traiiit ab
amicis,ad leuandum mortui rea- riti defiderium, et ad fedandum aliquan- tifper
animi mcerorem, vt mortuum ac iam foetentem maritum cerncrct]. Aperto itaq;
fcpulchro vbiiacebat,eamagnocum eiuiatu fupra mariti cadauer (cfe repentc
proiecit,& repaguIo,quo lapis fepulrura? luftinebatu4:,reuuIfo,fradafublapide
cec uice, vnacum mariro, quafiin vltionem pudicitix fortiter et intrepide
mortua,& vtoptabat, eodemtumulo fepulra eft vi- rago.Hjcc Blanca in
hodiernum dicm mi- rificeab Italicis hiftoricis et poeris cele- bratur, quaean
fua fidelirare crga mari- tum, Arri^E CecinnaePseri vxori, dequa Atvm*
exratmemorabilis cpiftola Plinii ad Ne- porem lib.^.epift.id.poftponcnda
fic.alio rum efto iudicium.Diuerfum fane et lor. gc aliud fuitfa;cujum,&
niinuscaftu5 a> nimus muliercularum Infubria? tempoic Galeacij Sforcije.
Itaenim fciibit Ioihhs in Elog. Ea tum erac ex mulro otic? luxuiianris (xcx\\\
conditio.in ipfis prceci^ pu^ nobiiioribus matronis, vt totum pa-. dicitix
decus abhuinanirace aalaj alienum. prorfus et fiibaptefte purarciur.-ideoqae 8
1 S Andrcas Akiati. rum vxo' res MuUe res oppidi VVeinS' ^luid fit uxor Si-
monidi . princeps ad licentiam libidtnis proclina- tiis,& iuuent^ vigore
venuft^teq; otis fu- pra omnes fpedatu digninimus, procaci- bns foeminarum
oculis et defidcri js cupi- diffime deferuiret. Eratenim vulgatum inter foeminas,
nuliam ex:priircipisconi. cubicu fieri impudicamE,eacumquc mari»-
tos.quiiiieptis hirci videfi poflenr.ita ex- ceHereaureiscornibus, vt dignitate
cun- «flos antelTent. &c. Mcmorabile praeterea cll.quod Val.iVlaximus,&
alij deMinyia- rum vxoribus tradunt.Cumenim marui eorum propcer afFeiflatum
regnum^Spar- XX cuftodiae public^inclufi capitalLfcrua-
reutui"fuppIicio,quod vetere Lacedarmo- niorum inftitutono(Sturno teropore
pallu li efTentjea» ex ;Huftri fanguine nata:, ve- Uit alldcutiira; perituros
maritos, impe- ttato a'caftodibus adifu, carcerem intra- lunt, commutataque
vefte per fimulatio- nc doloris velatiscapitibuscos abire paflae funr.Digna;
profedo quibus Minyisenu- bcrent . Pen^ fimilis extat hiftoria, quas palfim cx
Nauclei-o allegatur.Cum enim Conradus Ill.lmperator Guclfum Baua ria:
Ducem,poftqua fspius ancipiti Mar- te pugnatum cftet, in oppidum VVeinS-
burgum, cui amosna vineta nomen dedc- runt,compuIifl!et, nec vllisconditionibus
a propofita fufceptaque oppidi euerfione dcduceret-ut ; ad extrcmum vitflus
nobi- lium foeminarum precibus pcrmifit, vt inniolat^ abirent,ea Iege,vt
nihilex oppi- dcnifi qiiod humeris pofrcnt,exportarer. Tiim iIl?,conficlentia
maiorc dicam an pie tate ? Duccmipfum,maritos,libcros,pa- rentes ab humeris
fufpenfos geftarcc^pe* lunt.Ex quo Imperator tantam volupta- tem cepic,vt
cfFufis pras gaudio lacrymis, rron raodo feritatem et iracundiam exa- nimo
penicus depofuerir,vcriim ctiam op- pido pepercenc, et amiciciam cum hofte
omnium accrrimoconcraxerit. Quare no cft audiendus Simonidesille,vel quifpiam
alius.cum fua definicione fane ftoiida- In- rerrogacus enim quid elfetvxor?
Viri,rc- fpondit, naufragium, domus terapeftas, quicrisimpedimcntum, vit^capti
uiras, posna quocidiana, pugna fumptuofa, be- ftia contubernalis, canis ornata,
malum /leceHarium. Vel vtalius Philofophusin- tcrrogatus de
muIicre,rcfpondit:Eam ef- fe hominis confufioncm, infatiabilem bc-
Ham,contiuuam folicitudincmyindefrncij tem p^ignam, quotidiaiium dam«iim,fo«
litudinis impedimentum, viri naufragitifc adulterij vas, perniciofum
praelium^anii. mal pefIimum,poadusgtfluifIimum,afpi- dem infanabilemih.«maButn
mancipiuirt. HuceciairirefpcxitjGhryfoftomHSjinMat thzcum cap.i?.;
C^i(iieft,inquic ..muliei: aimd nifi amicitia: intmica,: incfFitg-abilis
pasiia,noccftarium mirlllnii;, naturalis tei»-
tatiojdefidecdhiHscalamitas.domefticum
pericuIum»dele»5babiIedetrimentuiti.^Ca:.- tcrum vc haidefcriptiones. locum
habdrfe poffunc aduerfus iiiaias.& impudicasraui- liercs.quasin facris
jiteris quoqucECXofaf futis^y.c patct cx ptouerbijs SalomonisiiCi
ti.^^\±)\:\i2L pia, bona et induft^ria mui. lier longe alitcr.pafTtm
defcribitii-r. I>ici£ cnim idcm. Saiomau:lnucniens vxor^eniii iuuenict
:bonum,&:hauriet voluptatem i Domino.ltem:MuIier proba.bona cft por
tio,& datur tanquam portiocornm, qui timent Dominum.Et:qui parat vxorem» is
conftituit principium fortufxarum, aiii» xiliatricem fecundum fe, et cohimnaflo
requietis . Rc<fte itaqj et pie dicicur,Tria y^y^ j fpcciofa vidcri in
confpcdu Dei et homi* ^^^r^ num;Concordiam intcrfratrcsramicitiam ^^^rtg, inter
vicinosrvirum et mtilicre in focieta- te et fide mutua perfcuerantcs. SufFraga-
tur huic fcntcnciasnucrix illa apud Euri* pidcm diccns.* V7ripij.iyhi] ylyvereu
(Tmv^ptA .• > §luam maxima exiHtt falu4 ' G^uum 'vxor eumvironon dijfidet i
' Multo autcm redius et elegantius Ho- merns ; i fxiv yotp T»^g zpei^iTov tc,
apHov» i] o^' ofj.o(ppoveovTe voyty.et(7iv oiKov ^'^(jnoy ehiip iiJ^i
yvvyii^^oK?^.* eihyedL J'v(T/xe-veioji, ^etpfJeLTet J"' ivfj(,ive7vio'i .
id eft : " Nihil enim hocpotiui melim §}tiam cum concordes animu domum ha*
bitant ' Vir O^vxorj multi dolores inimict^» Gaudia autem amict6 ' Hos et
aliorum audorutr. vcrfus &di(fl:* rcfert Tiraquellus jn ^.lege
connubiali,& additrFelicem ergo Macrinum ilhim fuif fe arbitror,fiquis
felix vnquam fuicqiicm cum vxore 5 i^. annis vixiffe, fineiurgio, fine
ofFenfa,fcribitPlinius.Rcpcriturcri5 Romaj.ficut in Appianiantiqiiiratibusle-
gimiis, talis infcriptio: ^C/r«//^4S^«er«i 'RutilU lEmblemata. 817 l^utilu
primitiuA €dHiugi Jua iuUijfxmi., eum qu/i vixit annu lojine hile . Vi fum
fiiiccoronidis loco adiuiigcre aliad plati^ diucrfum cpitaphium,quod Romac
lcgi- tur.cxquoapparet, quam paucigloriari pocucrinC, k (inc bilc et liccin
coniugio Tixi/Tc. Eft autc h?c infcriptio fatis Icpida: Heusvintor-^miracula.Hic
vir etvxornon Utigtntiqui fimmnon dico. Atipfa dica: Hic Bebrius ebrius me
Bebriam ehriam nominat.Non dico amplius. Heu vxor* tiam mortua litigof ? Huc
rcfcrri potcft pa«iliim Pithcci,quod,yc in Suida: hiftori- cis rercrcur, \n proiicrlbium
abijt j et ra Ic fuic: Contincntcr cum vxorc iurgansco- ram amicis pcpigit,fe
neq; vcrbcrarc> ne» quc vapularcjneqj tnordere,neq} inorde* rijncq;
ifiulicrcm capillis crahcre, «cquc abca ccfticulis trahi vellc . Quaraquam
aliquando etiam viri ipfi funtin culpa.du aut pccunjse cupiditate.autanUjitionc
ca- pti, prae<:ipi:intur ni nuprias, ncfcicntcs, nobilitatis et amplx docis
duo pcftima ma la fociac(re,vxoris fuperbiam,& viri fcr- uicutem,de qua re
alibi . Reuerentiam in matrimonio requiri EMBLEMA M fttru in Venerem, peUgife
in littore fijlit Vifera > ^ ab siomacho dtra venena vomit : Muranam^ ciens
ingentia fibila tollit% At fimut Amplextt4 appetit iUa viri* Andrese A. I.
Vipe4-A co">iftder(i tio. Maxrm4 dehetur thaUmo reuerenfta t coniu^c'
Altcrnurn dcbet conn^gi Q' obfeqmum. COMMENTARII \T I p E A in lirore ore
aperto virus ^ euoinir,a(] quinvaduatat ex propiii' qua aqiia miirasna EflaBtem
vipeia uc- quiirimurti ferDeotis geiuis, Jongitudiue cubitali.& fa^pe
proUxiore, colore fubfla- uo>pIuribus cojjfperfa rnacuiis rorundis . Mas
Grarcis dicitur lyi?, capuc habet an- guf^u n et acutum, collum craiTius et re
liquum corpus tenuius quam fi^miua.Pau lacLm cauda grncilefcif,allatum ferpeu
tum ritUjimn aceruatim vc foemina^, q^ua; ^yviS^ct diciti^r^ Squamais haber
ad^xrre- inum caud.E sfperiores, quas ira percitus fubtigir.nonaliter quim
gallinaceis irati^ plumcinter pugnandum rigent.Illi eciam dentes caninifunt
duo» foemina» plurcs . Eidcm adhuc eft meacus in cauda, ventri
propinquior,contra quam in f(jmina,cui ille ad extrema caudae propius accedic j
incelTus quoq; marialacrior . Viperaz foe- mina: fubrufx func, elat-aceruice
j-t>cuHs fubrnbentibus et luccncibus, inuerecundi &: fen ii^tuitus Caput
habenc latiufculiji, caudaT. breuem et excarnem, et fquamis durioribus
arperam,!iec paulatim gracile- icenrem,fcd fimul et vniuerfimimeacum- que hium
habcnt ad caudam prdpius ac- cedenrem, venrrem promiiiuIum,& incef- fu-ii
tardiorem. Mur^ena ver6,lampetrsB (quaja Jambendis pecris hoc nominc ap--
peilarnr] forma figuraoj corpyilscft affi- nis,licer magiiitudine impar
j-pircicnhiscfb lubrif us.longo reretiq; corpofe, minutis anguillis
affimiliSjfeprem foraminibus lac- ua parte dftinula Anitaqj ram vipcra qua m u
raeni hic p robc fint expretjie ^rclig^al iudiccnc . .-«.l;»: - BAsILIVs Magnus
in Hcxaemc- ro Orario le y.ica ferme cx anguis et mu- ra^oa? co.igrcnTu, qualcs
co;iiugum moies cfff debca it,oItendi(: Vos 6 viri.coniugcs vcftras
diligiK-^etii locis longinquis femo- ti iDcojiiugij focietarem conuenirris, na-
tuf.3E vinciilum icg'bus ac henednflionc ob!Uiduir,,vnio aciugum diftatiUm
efto.' Vipcra genus fcrpenrUtn omnium exrtio- finnn m,murxnat inarinx
unptjase^pc- lic,& fjbdo fuo (igiiifica pr£Efencia,cam- c^ue s <jui;^*cc
vaftoinuica^ad liuptiaks' com^plexusjilta autem obtem^drat et coit" cum
yehcnato.Q^uid hsec mea rario vuh?' quid porcendit ? Siue afpcr
eft-ctiitifpiaiu; coniux.Hue feris moribus, peifemc illun*^ vror nccclfeeft,nec
vllami prorfus ob cait'*" fam focietacem vinculumq; diflolucre pa- ciacuc
Feritne,verberac,eftqj pcrcuflbr? Acvir camentuus. TemuIcntus?At tibi eft
natura coniuniflas. DurusneJnrorofus et imphcidus? Ac mefnbfiim iam cuuni"
cft, et mcm b ro r u m p ft an ti (lli^ upi^Au" diat et ipfe ^ir
^ccdrnmodacam ♦ ftq'; de- cencem admonitionem . Vipcra virus ob nuptiarum
veneratloticm euomit:tu duri- ciem animi,cu ferocitaceiT, cu crudelica- cem ob
vnionis rcuercntiam non depo- nis? G ra,'ca fi quis malic, propccr viri can- li
autorita|cm huc placet adijceie ; g^^^/cT- yety.ov dTrciVTa Ti>> ^Ahetcstttt
y.vpcu- v»^ j i{£fd ffvpiy^.u^ ^Tiif rrcL^ovc-tctv a-H' pjvit^Ct i iKKAhHTCU
du.TyfV ik TMV j2y-> Sav rrpoi yctu.iKvv <TViJL-7thoKm trJ^i •Jsrct
>CVHf^iv4TCfU Tf) lO06hO) . Tl^tthiTC/U y.Ot 0 hoyoi ; QTt aav Tpct)^vi i)
<^ypiOf t6 ^^o^ 6 (TvvotKos, cf.v6iyx,ir^i'feiv thv ofto^vyet y yjti in
fJLnS^iy.iA^ 'Trpbtpd^iu^ KATetS^i-^^iff^CU TilV iv(i>(TlV_ J^iA^TTAV .
tA>/x,TMV5 eihh' AVnp- TTctpOiyoi^yAhh' tlvcJ- jj.ivo? KXTA Tm (pvcriv Tpctyy^, K5" <ra.pi<po^; dhha,
fj.iho'^ iiJ^n cr6v,y^fJLihet)V -Ti TttWoTitTov.. dKniToj S^i 0 dviip TiTr
Tpo(7iiK'dcn}f avT&l 'TrapcuviiTicof. >; e^^tJ^VA t6v lovi^^fJLH
eiiJ^ovfjLivii,t6v ycty.oV^if t6 Tii^ '^v')^7]i cttmis dwctv^pco^wov «x.
dTrorl^eo-cu diS^oi^jii? iv^^icos j >; taX'^ 'Ta^i^lSviirv^nro-^H^y.a
iTipea^ji y.lv ^pna-tfxivH i <>T/ f/.oi-)^a Tis-i^t\Ti)s ^y- cricos ii
Ttis iyiSviK.^gik {j(.yjpa}v^? ^yztrsrhO' iLY) ; S:Sdi^yhnTco7etv' ouv 01 Tols
dhho-^ Tpiois 'i7r/0iihzvovTis^ yay.ois, 'roTaTCi} M^iv ipTnTco
'7rapa-TS'hv<Ttoi • I<f Minos ita verrir : Vipcra-, lyifeflijfimum animal
eorHm^,cfUA-fcypHnt^€Htn^fnarina mmsLne^ congrcditHr,fibi^loq'^ fe adiffe
fignifjctn s,e>: "prcfihrdo eain ad c'oricubttH?h tuocat: h£C autem
morem.re^if, ^ cf(.m tjejretfata. be- flia copula^ur . §^<prfHm h^c fpeclat
ora- tioll^^t tnteUigamu^i^fi dHru O^ferts mori- bus Emblemata. 8ip oUo
iuijitvintum effe vxori ferendumsnec con iHgium vUa ex c/iufjd dinmendum. Obiur
gator efllat vir:vinolentus ? at naturAU' ge coniunciuf : durm ^ morofm} at iam
membrum tuum efl^atq; omniumpr&fian ti^imum. Audiat etiam v$r monttionemi
quAad ipfum pertinet. Vtpera virus euo' tnityreuereniia coniugij : tu animi
inclc- mefiiiam inhumanttatem,coniugalem copulam reueritu/s,non dcponest An
aliam etiam rfohu vtflttatem adfert viperA ext' plum, qucd adulterium
quoddatn-efl na- turA vipeM atq\ murm& concubitta} Di- fcant igiturif,qui
in aliena cor.iugia th- •UadutTt,cutufmodi befliAfir.t fimiles. H'X.C fere
Bafilius.Oiiis Apoilo fic ait:Horn<- Dem cura alicnigei)is coeunccm
figuifrcare voIentes,inyrxnam pifcem pingunt.Ha^c cnim c matiegrefla viperis
admifcetiir,ac ftatimadmare recurrit.Confirmant hanc opinionem grauilTimi
audores,Oppianus lib. i Halieutic. Athenasns iib.7. Afilianus lib.i
.deanimaUcap.yo et lib.^.cap. vlt et lib. i2..cap.5.& z^.Plinius lib.^
.cap.ij. Ccel.Rhodigin:lib.6.cap.i3.& 16. et Ni- -cancier in Theriacis, vbi
multa hac de tc ipfius-fcholiaftes . jjj CVMfurit in Venerem] cnm rapitur
ardore coitus,dum coitum appetit, a:ftu- €}ue libidinis agitur . Sein
litorefiflit] ad litus progreditur. Quod' tamen qujbufdam ambigunm ^t. Vide
Coel Rhodigiii.lib 6.cap. 16. ' "'Vipera.'] A vi paiiendo dida,vel vtatij
^^^^* maKint, quod viuum pariat : vt Graecis mrtus& EchMna, -Tr. -tf.TK
//.>; 6;yjHi'gt' {avta 7\]v ^^^1 y>Vi)v ciyj>i ^etva.7i: • Rtfertenim
Hero- luaitf . dotus in Thalia, quod in concubitu mas in os feminaecaput
inferit:at illa pofl: itm peratflam iliud pra-cidit, mox paiitura difrumpiturt
nec nifi efFiadis lateiibus c- rumpunt nati,quos parituraert.Nam non oua,vt
plenquc lerpeniesjfed catulosfcr- nie viginri parcre dicitux . Ergo noivnifi
parentum de fcetus in lucem piodeunt- ierunt auiem ira cauiflc naturam,;rie tam
Roxij animalis fpecies fupra mcdumau- gefcerct. Aiteuim Soiinus vip««2m infa-
nab.Ii ede morfu,eiufq5 venenum,\ t vult Albertns, apprime caiidum eil,ideoquc
magis noxium: Lege Phn lib.io.c.^r.A ri- l^otclfm j.de hiftor. animal.
vbihabetur Tipera oua quidem procreaic pifcifi ouis rimilia,fcdintrafciamum,
taniumqi vi- uoscatuios paiit iwcmbranis inuolutos'. Euenitautem aliquando, vt
pofteriorcs quaercntcs cxitum, et impatientes mor;e diuturnioris, crodant
vterum et lateia matris,ficq; matricidx prodeunt . Rar-6 tamenid contingitu vt
nunquam accidilTe certum eft,marcm in coitu capiu inos f^- . minas
inferere,camqi illud voluptaris dui cedine vehementius commotam ttunca- rc.Vide
Coel.Rhodig lococitato. Ab ^omacho dira venena vomit] hoc cftf, omnem iram Sc
indig-iationem dc- ponit . MurJtnam^cienS'] DctnntxmVWmus MuvAn^
lib.^.qUonominclampcttam intelligi pri- 0> lampe dem exiftimauerat Minos,
fecuuis quo- tra non rundam opinioncm ; a qua cum facile funt ide, reuocauit
ipfius amicus loan. Fiater vir cxadi iudicij; fiquidcm lampetta, mu- r^na
fluiiiatilis appellatur, fed proptcr fimilitudinem, quam habet cum Plinia-
namuiasna, non quod eadem fpecie di- cidebeat : nemocnim vnquam indubium reuocauit,
quinmasefiet in lampctrarum gencre j et cum f^minis non difficiiius et
rariijscapi. Is vcro captus, nunquam vi- fuseft denres habere cxtraosi quod
vult Ariftotelcs.Iraqjid intelligendri de murae niscarniuoris, prxfertin» cum
Pliniusc» 2 3.1il>.ciufdem Q.tradar inmurasnis docu mentum faeuitias Vedium
Pollioncm Ro- manum inucnifie, qui viuatijs mursena- lum
damnatamancipiaimmergerer, ac Ci ad id terrarum ferae^onfuflicerct.Qu^od
lampetra: con poteft accommodari.Ncqi etiaro idem nomen vtriqi conucnit, nam Murjena
dicitur ctiam Myrajna,& Smy- ra:na,Latinis Fluta,Hi(panis Ai^>rfW/»,BcI
gis Pr;VlC^»,quibus hi exiccatis et acccfis facis aut tjedas ardentis
vicevruntur, ve fcribit Lcmnius deoccult.natur.miracul. I1b.-4.cap. II. Sed
lampetra, etiam muftc- 'Ja,& myrsenafluuiatilis vocatur, vr pro- bat audor
Cornucopixj Hifpanis Laprea. Vetba Pliniana funt haec ex iib, 3 1 cap- 2.
Licinius Macer.mura^nas tantiim f(^minei fcxusefie rradit, &concipcre c
ferpenri- Mur&nas bus,ob idfibiloa pifcaroirbus ranquam fibilo aUi
ferjTCntibus euocari et capi (qiiod in lam- cietcapi. pctrisroj) contingit j)
Q^ism iple fenreh- tiam refutaiatante Iib.5? hi? vcrbis: Mft- ra^na quocunquc
tempoie parit-cum cje- teri pifces ftato tcmpore pariant. In ficco littaic
flapfas vulgns coitu (crpeniium F f f 1 impleri Andreae A. ^ cctux. IV. ^ Atnor
co^ iugalus ^ualis ef~ Jt dthet . implcri putat.Ariftotcfcs Myrum marcm
appe;lat,qni gencratrdifcrime e(re, quod Murajna var>a& infiima fit,
Myrus vni- color Sl robuftus, dcntefque extra osha- bcat . fo///'/] Sibilus in
fiiigulari ma- fciilinri eft,in plurali plerumq; neutrum, et eftoris fonuSjqui
comprcfiis dcribus, &labrisparum diduflis fieri folet . Maxima^ debetur
thalam^ reuerentia] Imitatuscft illud luucrialis ^ Satyra 14« Maxima dehetur pueroreuerentia,
f quid. Turpe parni, Coniunx] Nomcn coniunx a Ptirciano fctibitur coniuni,a
coniungorPfeocas ex- pungit n,ante x,& fcribit Coniux, 3 vcr- boCoiMugo.
Sicetiam Feftus Coniugcs vocat.quafi eiufdcm iugi,o'/:/o'^u>'0/.& ta de
viro,quam de viore dicitur.Vxor ve- 16 eft nomcn dignitatis,inquiebat alio fen
fu l.Verus Aug. £t hinc vxores dominas dicebantur, honorifica in fpeciera
appelia tionc. Epi<5lctus Enchiridij cap. ^i.Iiirif- confulti alicubi.
Virgilius in 6. Hidominam dita thalamo deducere 4- dorti . ^ltcnudehet- ]
Idipfum cft quod ait D.Paulus: Vxori vir dcbitum reddat, et vior viro, Muliei
fui corporis potefta» tcm noii habet,fed virritemq; vir fui cor- poris
potcftatcm nonhabct,fcd vxor • Di- iputant audorcs canonum,d€ rcddcndo a
coiugibus mutuo dcbito, tit.de diuortijs, lib.4. Dccretal. Martialis cgrcgic ac
cor- date Scirefuosfines m.itrona ^foemina dehet, Ne vagus a thaUmts cotugu
erret amor^ Atillud feftiue nimis, vt opinor : Vxor,vadefora9t vel tnorihui
vtere nojlns. &c. AMoR coniugnm iramutttusac pu- ruscffe deber, vt quanquam
quidpiam fit inaltero quafi virulcntunj, &alternon- nihii inanimo r^xarum
alat, propter tamcnfacram coniugij copularo ab alrcro dcbet euomi, et pcnitus
ci jci, prudentis fcrpentis exempla,qui cum murarna con- grclTurus priiis
vcncnum euomit, ea vcro /ibilo euocanti paret,&: ad eum nioxadna
tat.Sic& coniugatosoporccE cum amoris eonnubialis reucreutia mutua
conucnire et coirc, omni priusaftedu malocx ani- miseiedo, et fimul cum
veftimentii^depo ^to.SicuiiP idobfexucuc iaft iu^u «iliqiio naturacanimalia
ratione csrentia, piulcat homines in hoc effc dereriorcs. Trcbcll. Pollioin
trigmtatyrannis.vbi dc Zcnobia; Huius ca caftitas fuilfedicitur, vtuc vi-
rumquidem pafla fit, nifi rentandis coii- ccptibus. Sic cnim Minos mauult lcgi,
non vtin vulgatis: nifi tcntatisconccptio- nibus.Claudunusiib z. de
laudibusStili- conis, quialienusab omni illicito com» plexu fola coniuge vfus
fit .• Hincfuitvt primos in coniuge difceret i- gnes, Ordiriq; virum ncn
luxuriante iuuenta, Sed cum lege thori,cafio cum faedere veQet» Apud CLmentem
AJcxadriniim vxor di- citur (6oi)7os rnfoUapletf.focia&adiH* trix operA
domefiicA.Sc fortis vtriufqj pac ticcps.Et quid tam humanum, ait Vlpiau. quam
fortuitis cafibusmulicris,matitu ; aut conrra viri vxorem cfic participcm ? Hoc
ctiamapud vetercs Germauos vfit*- cum fuit, qui vxotes tanquam laborum
pcriculorumq; fociasduxerunr . F^mina autem vicifiim, vi Cornelij Taciti vctbii
vtar, vuura accipit maritum, quomodo vnum corpas,vuamq; vitam,nc vllacogi-
tatio vltra,nc longior cupiditas, nc tan- quam maritum, fcd tanquam matrrmo-
niumament. Hoc ctiam l^eogona vxor Agathodis apud luftinum lib. zf.confi-
derauit. Ctira enim 2cgrea maritodiucN Icretu r.nubendo fe non profperaf,
inquir, tantum.fed onuiis fortunas iniflc focieta- tem. Hinc cft illud
apnigmadc coniugio: Sunt dua ^u^ duo funt,&> funt duo qud dm non funt,
§luA duo fi non funtjuntduo nuUa dut^» Vidcohic in qujeftioncm venire pofie,an
cxpcdiat vxorcm caeJere? Quam quidcm qu^ftionem foluit Chryfoftomus Homil-
i7.ini. Corinth. 11. vbimulta prjeclar^ dilferitde vxorum carnificibus. Mea fic
eft fcntentia, probafmatrou5enon opas cffemaiore fuftc,quam mariti fubafpcro
vcrbo,aHf contrado ac percurbato vultu, fific neccfte fit. Vbi iftanihil
proficiunt» fcd ad verbera deuenicndum eft, va: do- muijnec vnquam vir
prudens.mc fuafore» huc dcfccndciic.Dai)da tamcn no funtfraj naimpotenti
natura?,&vt Ceforius Cato dicerc folebat, indomito animaiii nam vt fcmel
pareseile coepcrint noftra indulgcii tia,exempIo fupcrioies crunt. Q^od fi f-
zoi fxfius iaonita^obiurgata, conuicio im^c- Zenohh Germ». rum co, iugia . A»
exp diatvx rem pi gutere 821 farifpru vxori- Impetiu, <liinorem adhiicrc
fix\\\\>tzt^ quam 6edli vrpp^ritmodq in^pgif figj^c^i p'u'<fi(fitia, fera
t li f iiec rum pendus eU ar- cusnimium tet^Iendo. ynh; cnjm D^us^ (ic tuam
patientiam exerceri ad incremen ta virtutu.rp; tu{n etiam reputes.eam con-
forcem tanquaAi Tortem tibi 6bucnirte> in qua fortfe vcline qucrcla
acq'uie(cas, fas iusq;eft. Quidani pro non exiguo illud beneficio
habent.dulccillud fel non gufta- re,quod ij,qui glutieriint, teftentur, ita
clTe miftum et temperatum,vt vni mellis gnctx fellis (int fexccjitajinfufse .
Augu* ftus Imperator lulias filiam et neptem reIcgarac,poft eciam Agrippam.prius
ad- s quere optatam, poft ob flagicia et ferox inge- nium abdfcatam; ad omnem
harum" meu- tionem folebat exclam^re verfu Home- rico: 'j ' O vtind
)f^ebsh>ixiJJ'emiOYhusq-^[perijjfem Nec alitctfftk]^apj^elfdbacvquam trcs
vo- micas, («ii iria oarciiiomata fua; fuorum enim mojceih leiiihs |feie^at q
lum ifede- cora. Qiun^ ^ftafnt|it6 tai^Ccjne 1r qiiid- accidiiret fulia;
€lias.5^ nepti, fepulchra ' fuo inferf€^tuf.* Vc huhc niliil "dicam dc
Ciccroni^ ad •Attritttm q«Tiereii5 frefqtifn- • li/Hmis . Narrat
Pontant1sli.b-5.de ferm* - c. 1 7. cufi» ^iiidjim aliquando ad amicitrn r di
«ettift|f,ij|2iUs^Vxor«i|\'di ferantcm rixantemq; cum ancillis parum aeque
f^rret.cc^nuerfus alter ad ho(pitetn: Ecqua,?fi^S-arfii«}i«VT>^^^ duQS et
triginta annos huiiis •clamc^res' ' diesac nodes jequifTuTie ip/^.p^cfero, t^,
vero nedieculas quidcm fextantem ferre iam po res ? Qu6 d hfla et ho fpircm
leni j c, ' et vxorcm ab ira re^p^uic-, ad Hfu-mqwejf conuertic . 5ic quidam
("vc referc AEneas Siluius lib. 3. de geft.^Alphonfi ) cuniTX Ca: fa ri s
co mitatu., domum r e u e i fu s i n i ti- ncrc iu amicum- tiiciSiffet'^ quf
vxoreih ' fuam viuerc |d tenc valcre dicerc t;Si viuic f torjji^tTic,cgo
faivcfibj^rjt. In|)aensn>o!o- fam vxorem rt)rriti mortem eflc- Ncq; c-
•<him jomnesmariti^iflducje Socratem pof- Tunt i neque diice^nda: vxoiis is
finiseft Yiro, vc pacientiae afliiefcac tolerandisque ti:amoribus, Nihilominus
diKfla femcl» ccnenda et ferenda eft. Tu fl coiifiliunl audis, principijs
obftabis, et caftam mo- rigeramqueab impudica et pcruicaci di- fcernere difces.
Pr^ic Igcobus Bilius Antholog. y.lib.j:.. / j V : ^^uor proba
dignofcifoJlet,quafmminane' quam, ' Temporibus prifcu curn nota nuuaforet: Id
tulit indigne Dominus ; Nam perfida cafia j Caflaq-j iudicio perfida plehvs
erat . ^rrorem hunc igitur tbllens J hi\ orapudoYt llleuit,qHibus cfi chara
pudicitia . quibus e si fiudio VeTierps fc-elirata vo- luptas, Tecit vt ha toto d efit in^ ifrepudor.
Emhlematis autem charavter videbatiir trahendus ad illicitam commiftione,quia
mti toa et vipcra finc fpeciertim diuerfa- rum, quaniquam vtraq; e ferpcncum
nu- mcro 4 Sed nos id corquere pofliimus ad ;hupcias, qiiSE cqncrahuntur cum
extcris j vel ijs,quifunt cultus,fc(fla:quc difpatis, qujod tamcn non
pcrmicticur nifl fubcer- tis;,condicionibus.;fciliccc.Chrrftiano homi ni minime
concedicur ludasam ducere» l\ifi abiuAatj» primum fupetftiticme ludai- ca,&
mitiacani facris Chriftianorum,Iota- que facro Baptifmi lontci id enim eft e-
uomere virusimpictatis.Certead contra- hendum legitimum coniugiura iion parui
raometi eft" religionis difparicas,qHod pra: tcr cajceros vidccu r
cxprcfliijc TertuIIian. ad vxorcm lib.x.Vide Picrium lib. 19. in
Mur^ena.Demacfimonljeciam culcu coq fuIeD.Pauhim i.Coriuch. 7. et Ladan^ tiiiTO
^.'diuin.inftituf.i^. ' DifcrifjfS inter bo- nam ^ malam muliere, Dilpar feBa
ifi matrim» nio confi- deranda- F f f 5 In foe- ^iz AndreaeA. In fcecunditatem
fibi ipfi damnofam- EMBLEMA T VDIBR2VM fuerk tafides Uciembuii hoc me In triulo
pofuit ruJHca. cura nucem : SluA Uceris ramis, ferjlriUoj^ ardua. libro,
Certatim fundis per tatm omne petor . ^uid Iferili pofet contingere turpim ?
Eheu Infdix-i fru6lu6 tn meadamna fera ^ COMMENTARJ K Jf» X7Vx
arbornotiorcft,quam vtde- «(Te. A. Emblema tra<^um apparet ^ fcriptione
cgcat; hanc puen vndiq; Gr^co Antipatri,aut,vt alii volut, Plaro- lapidibus et
fuftibusirapetiint^frudu.s Yt. nis,vel Stratonis, i.Antholog. Gra»c. tir. inde
decutiant • fisJ^ivS^pA' ei quo ctiam pulcherrima O- II, Prosopopoe I eft nucis
arbo' uidii Elegia de Nuce videtur (urapta. Sic ris,de pueris et viatoribus
conquerentis > cnim habct Grajcus : quod. vndiqj lapidibus obruarur, proptcr
«VfeT/Mv y,a,p'j}iv fTctpipy^oiJLiVQii i^u- Typt Yberem fuarum nucnm prouentum:
vndc Tivactv j^jnl iolligit nox;e et difpedio fibifertilitateiix 'jauui
hi^o^h)hv iffcuyvtov iv^oyJtH. ^^^^ Emblemata. 825 4^Mpi!Tiv ivKApTTotf ^Hv
T^iov . H ydp J^u^S'auy.ei>v g*'®** if^iiv y$ptv tKetpTrO' ^opouv ' Prarccr
A. vcrfionem, htmiliiquou- dam non p^niteiidai occurrcbanc* me quifqi pettt,
cur in me deflinat icium? Hei mihi y qHhii fuerim tam propeiuti' Bci viA? Sunt
mihi rami omnes,funt et viridmtia fraSla' GermmaMm crzbrisohrutit fftijfttibus,
^id mihi profuerit, (luod fim foecunda^ parensq-j > Me miferam?ffuBus'inmea
ddnatuti* Vix iunctam nucem me pra:teteiintibiis feuerunt Pae ris hid ib riu
ra, 1 api d u m iacu lat ricil peritiaj [qua,nempe pctitur fcopus, idenim fonar
iv9o-)^iet^ Ooines autem ramos et vireiites furculos Frad-a f.im.crebris
iapidibusdu petor Plantarum frugiferaram nihiio melioreft coiidici nam ego
quiJcm Mifcrajin mei nox^m fiL;d:um reculi. Ntix ei^o r/mBz viA, la^pidum iactu
vna iuu(t7^t& Ludihrru-n ji Populo prAte. euvte petor . Ramos fmi^::.
Oinnes paffim, fro,ides^vi- rentes, I xclibus ffjfduismijftli^^sq; teror, Kon
efi foYS metior plntiinim fr^gtferaruj Htgomei innoxfim frullum ego plark' ta
tuli . Saii(5liusrnonet,non recle legiiii penulti- nio erru.Grajco,
zvyidipTrotSj id eft, hene fi-u^ificantihus, (cd legendum d.)ta.p7roti% vel
(imile aliquid.vc {onetMerilihus. Fer- furautem proprium eile huic arbori nU-
cis, vc quo magis frequentius verberi- bus c?datur,eo plitre? melioresqi frudus
procreec Hjiic funt i]]i verficuli ; Nux,afi»us,mutierjfimilifunt tege ligati.
Hac trid nit reciefaciHt fi verbera cefsent. LVDlBRlVMpUeris] me rufticus qui-
dam inleuic in hoc triiiio,vt fcilicet vndi- que poireinconcuvrerc^ Indibriuro
viato- ribus et pueris lapides hinc inde proiicicti l>ui.Hic vcrfiis alicubi
legitnr hoc mcdoi Vundjf. tudibriu pueru lapidet iacientibuf in tn^. Rufiica
cura] rufticus laboriofus, vc, Horatiusi.Carm.dixit : luuenumq', prodts puhtica
cura . ^ludttacerisramis] excuftis, deictflisqi frondibus . Ardua]
^ltiflima,ingcn$ . Perfirictop tihro] corticc ctiam pcrcuf- fofa:pius et
impctito,rupto,fciffo. Libru enim vfurpat hic in pritnaria fi gnificatio- '
ne,ncmpe pro parte corticis intcrna,qHaj arbori adha:ret.Vide Caftiodor.Iib. 1
1. e- pift.5 8. Variarum. Alibi hoc carmen ha- bsltPerfri^oq^ tibro, '"^
lundu] i3CuIis,baIIiftis,inft tHmcntis ad lapides eiaculandos. Funda inft
rumcBtum ex fuite fa<3:um,quo funduntur, hoc cft, iadantur r^pidcs.Hinc
Funditores,raiIit«s qui funda dimicant . Petor] lapidationibus vndiq»
conficior, dilapidor.Sic Ouidius : A poputo faxts pr^tereunte petor .
Transfertvk in parcntes,qui IV. libcros habent vfq; adeo pcrditos et pro-
MoUiut^ fligatos, vt damiuim atrociftimum et in educati famian^ ijs arcelfant,
a quibus funt mol- liheri da litcr educati, £ft quidem liberorum gene- num pa^
tatio nacuralis I^eri^ia, veriim perniciofa rentihus et poenitenda, quories
paicutum rnina:, arcefsiit^ infamix,aut mortis caufa funt.Qneinad- modum nucis
fajdus incaufacft, vtar- bor.de qua piocln(fhiseft,faxis fudibusqj
pecatur,ramiqjeius diifringantur . Tales fijiit^quos vjut; improbitatc, vel
criminc aliquo infignes cenfi\^ra corripit.autcoet- ccr magiftratusjnon fine
parentum dolo- rcincredibili. Hinc tam frequcnresmul- tornm parcntum dc
fufceptis libcris quc- ftus, a quibusnonimnquam conijciiintur in extremas
asrumnas et vira» difcriminaj vndeilio&non imjnqrito pcKnitct, fe ]ibc-
rostam ncfarios et improbos fu fce pifte . Talis inde vox cft fub perfona
matris a- pud Ouidium,de Nuce: Hunc vterui vitio eB^qu& vutt fsrmofa
vi" Zocus e ^eri^ y NuceOui Karaq^ in hoc &uo eftqUA velit effe pares.
diana . Certeego fi numquam peperijjcm,tutior effem : Ifta ClytAmnefira digna
quereia fuit . Itcmq ue : VrUditM obeSi ypeperiJfe'nocet, nocet ejfefe- racem j
§)u^£fuit muttiSfhdc mihipr/ida maic, r f f 4 Huc Andre^ Alqtali tieroum Huc
.refero ^tQwWiMm yUer^kfimfilij no- . filij no- XA. Ecenim veteribiis illud
obCeriiatum XA . fiiit, prasftaiuiam virorum filios mnltum a progenitorum
moiibusabfuilTe. Manec &.hpdie pafllm vulgatus iocus;£Ar/<a/>;e^-
tiJfiTnispatribHS fiultifftmos propa^art li- ^fm.Declarat boc argumcntum AElius
Spartianus in Scuero Caefarcmul tis cxem plis piobans, ita fere vfu veiiifTc,
vc viti leu virtute,feu literis, feu fortunae indul- gentia inflgnes^aut nullos
omnino liberos habuerint,aut tales reliquetint, vt magis cx vfu rcrum humanarum
fuiflet,iilos abfq; libcris difcedere.llluftrant hoc Em blemaxqu^ ^
.coIIf^aXi.Scokaci, comropd;^. huc rransferri po(riiiit,Serm.74*Pr2eicrca ^1^1
fru hoc frcqueijtiflime vfu vcnire vid&mus, gi affii vtqui plus cmolumentireipub.afferunt,
cii. et vberriraosfrudlus inpublicum produ-.. cunt, ij ab omnibus iaceflantur,
ludibrio fmt vulgo, perfecutipnesincreiiibiles, et mille mala patiaiitur •
Viciflim vero de- perdjti ac nuilms fiugi homines (fi mo-r» do hominis nomine
digni) fua ignauia, fgnorancia, (nedicam nialitia^ Sc fordida iterilitate,non
folum fccuri viuunt,fede- tiam ad fummum honotis et opum culmc facilc
prouehuntur . Amor filiorunu * EMBLEMA I V. KNTE dtem vernrim boyeali cana
palumhes Tri^ore nidificat yfrAcoqna et oua foti.et ' Mollu46 et pulli vt
iaceant y /ibi. velltcat alas ^ S^eis nud^i hibernQ deficit ipfa gelti. %
Ecquid Colchi pudett vel te Progne improba? mortim Citm volucris propriix
prolis amore fuhit ? COMMENTARII. J. T N nidarupqr arbore/olijs cx hiberno X
fF^ore jVid.uata,cpnftriH^o,rcclet palHm be^iCeii puUos focu a
frigoredefcndes.Pa- ImnbQssphinvbacft {Uufiftris.cuiusDatu-
ramderCribirPlininSllb.IO.Cap.3f. l: * . M A G N V M et ijHgularem amorein ^7/^
erga prolem oRendunt palumbes, quae uMrum i^yen^isyehementifnmo frigorc,
brumali nimirum tempore,quod^cifciter ii.diem meafis Decemb.coDtjngcre
foletjdie brc- iij:ffimo,uW§jglacic,& imbribus horrido, Sokf<unc in
Capricorno cii/lente, contra vplifi^rumifi^ii^^c omnium, naturjm nidi
fi.cantes,oua fuamagna cura et rolicitodi- nefouent: vtqucpulli moLlius&
calidius iaceanr, ip/a mater fibimet plumas cuellic et nido imponit, nuda
intftim quafi &. P'oritura>fiigora exrrema fulFcrens. Pro- ppfi-to itaqj
harum auicularwn^ exemplo. in quibus natura di^ce fumraus amor, curaque
deprehenditur erga fuos f?tus, arguitur raatrum quarundam immaniu
bjarbara,& plufquam ferina jcrudeliias, q^uas (iiis vitam adimant,
cdoc>a2 ab aue p^lumbc, quo affeclu in eos effe debcan t . CsEteriirii cx
Alphei Grasco translatura ef^ A. hoc hexafticfioujiiiif). i- An- t\iqlog.^ ^, :
/ ..'j .^'Vi^ ', ; 'v ' ; *' - ' itiKVots ivvaLiet,f oL/JL(fil^6 TTTipuydLl^, I
Me^pct/z/V oCp.dvjov. iipV^S. Oth^yiiXu « 5^<*Pi t[/.^VOV .^^ - hi^ipo? ou
pAviav ^vri^TffdLKo^ vi(pio)V. TlpZ}LVi),y^ (J.ili^eict KAT etiS^Oi AiS^i^^ViTi
hlnji^ii > opvir^f^v^ ^pyoi /'iif^A^KO{/.i- VCU .; .^B. plumfSypullis
moUe^cuif lepamt- . D^iec ab aerio tabejcat fyigorei nifors X^etmaneat vi^rix
frigoris aerij . Anne vUo affe^A l^rcgne Medea dolore Matres.}nempe auiU funt
eafaBa licet. Hibernis uiuibus coufperfa,ciG!nr,auis, ;Pu 1 1 is c ubito rias c
i rc fi fu«d/c pl um as, DoHcc ipfam aq^iun^ f^igus-pcrem^ru^fi- quidem
.peimanfi^t Afxis .leiu^a^Lrix ccelAftiuxn imbrium. Verrto Alphcnft Nunij .
Progne&: Medca,cum pudorc pudeat vos, Matres.auium affecius addifccpres .
Sic vertit Alphonfus Nunius Mity!cnen- fiS, egregia indolc iuuenis : GaUina
hibernis niuibus cooperta,cubili CopaBo ex plumispignora chara fouet, Donec eam
fiuHfrigus maleperdidit,atq\ JEtheries mdnfit nudaparens niuibus . Sit fudor, 0
Medeaferox, atque improba Progne " Ft matres volucmm difcite nuncopera,
Vercit etiam csdem carmina Fcrnandus ipernadi Sandius Francifcifrater, fed
velutpara- Sanflij . phraflieefic: Canus DecemberMumaqifAuiens^ Montes ^ agros
texuerat niue > Gallinai pullos mitis ales Tri^ore non potemt tueri, Ner
fata charis filiolis vnlet iAuferre: verum nidificat fuis Plumis, ^ aloi ponit»
quam Ferdiderant reparat falutem . Afl ipfa vitam perdidit ^ tulit Moytem
Itbenter Vrogne altter tamen Cclchisqjfoedare ztraq^ audax Faffa mahus proprio
ouore, Eiufdem alitcr : Bruma fremebat atrox,penn»s gaUina re^^ ; iiquit, . .
> - . • .:Bri§us'vt a natispeUeret^atqi ^Bijt Hinc.Medeaferox, hihc Vrogne
dtfcite :, .; namq; hAc i Bisvitam puUis pr<sbuit,ac moritur, ANTE diem
vernarn] anre vernum t^* III. pusjpfo hyemis fxuientis fiigoicPal um bes poft
folftirium parere Plinius docet lib,io.Narur hiftor.cap.35. .Canapalumbes]
ciiins plum^ canitiem p^jny^t ) licfcrunt. Albertus Palumbes fic didos ^J^^
putat, quod parcant iumbis . Nam qui ^ frequcntiori vfu eos iHcibum fumptitare
confucuerint, in Vcnerem hebetiore', red- duntur. Qj_iarenon infcitc
ilhiddeliis auibus dixit Martialis i j.Epigram..^^^- Inguina torquati tardant,
hobetantq; pa^ lumbes 5 " ., Non
«dat hanc volu^crcm fuirrupit effe jalax . Boreali frigore] fasuicutc
Aqivi^f^ne.cut fr eidif Sz6 Andrea A. OjUtiS . Medea IV. Matrum quciYun- dam in
foetus im pietits . frigidiffimus eft. i^Acoqua ^ouiifouet] quxfatiusro- rcc iu
tempiis vernum poni, U^(o rigore hyemis • Prxcoquus idem quod pixcor > quod
ante folitum tcmpus matutefcic . Martial. Vilid' maternisfueramus prAcoqua
ramiS' &c. • • Sfi^i vetlicat alas] cuellit libi plumas, vt pullis moUius
nidificet . 'i^eis nudadeficit] quibus plumisxp- fadeitituta moritur ♦ Ecquid
Colchi pudet}] Num te pudet Medea, qUx liberos fuftiilifti? oLTrai-pQpii ad
Medeam 6c Prognen,quarum illa Iibe ros,quosex lafonefufcepcrat, interfecit, vt
aunocauimus Emblemate y^.Meminit huius VirgiI.EcIog.8. OuidiHS,de reme- dio
Amor.Iib.i.& de Triftib. lib. t.& 3. Metamorph.7-Flacc. lib.5-7.&
8. Frogne improl/a].? lognc Itym filium exTereo fufceptum trucidauit, et patri
comedcndum appofuit, vt pluribus enar- rauimus Emblemate 70. Habetur apud
5idon.& Statium pluribus in locis : pul- chcrrimc vero apud Ouidium. 6.
Meta- inorph. De vcraque vero luuenalis Sa- tyr. 6. Credamus tragicis quidquid
de Colchide torua Dicitur, et Pr&gne, H oc (vt di(flum) fufceptum cft in
quafdam ferreas et abhorrentes abomni humanitate matres, qu^e fcctus cnecanc,
aut ctiam incuria petire finunt; quas cer- te tanti flagitij vel eo magis
puderede- cet, ciim qux rationis cxpcrtia funt, id numquam admittant, ccrtumqj
Cit ex ijs aliqua,&,vt verius dixerim,pra:ter admo dum pauc3,fere
omnia,tanta cura paruu- los educarc et tutari.vc fe non foucantac- curatius.
Nemoeft profedo quinefciat, tantamnoneile beiiuarum feritatem, ac quorundarn
hominum, qui fua pignora relinquere non vereiitur, autetiam per- dere iion
exhorrent, qua: coinmunis om- nium parencis inftindus et pictas fernare lubec.i
jfdemqj' curare, qua:ad vicaiTi fii- ftenrandam nece/Taria funt. '^^iibusua-
que veibis,auc quibus,qiiaifo,diris deuo- uebiaiuseiufmodi flagirium, non dicam
parcciim, fed carnificiun impiiliimorum, qui natnrx ius,vel etiam honefti
repagu- ium prascipuum dilfolueruiit, quibus ia animum cadere pocuit um
infandiim fce* lus,tantumque flagitium, vtvitaminuo- ccntibus adimant, non
dicam ignotis aut exteris,fed iis quiquafi fui corporismem bra fint,imd reuera
cxprcfliflima.nonmii taautadumbrata,vc fic dixeiim, fimula- cra?Id forte fit,vt
famasconfulatufr&nc^ ob hanc labem culpamque tercrrimama- pud eos,quibufcum
viuunctuborcm-caii* trahanc. Sed camen ' ^ Summum credo fiefas anifnam prAferre
Pudori, Et propter vitam viuendi perdere caujfas ♦ Eccmm quieha?c vicaefle
poceft, qux alli* duo fibi maleconfcia no<fte dicque fuutn porcet in pectorc
teftem ? T^ntum verti ^beft vtimmanitas ea in bclluis deprchcn- datur,
quaseciam pueros a matribusauC reli6los,auccie<ftos,vberibus interduma-
luerint, et pro viribus imniunes a damno feceiint:cuius rei tcftes habemus
hiftorias tum Gra»corum,tum Romanorum. Hic autem cxemplum proponic palumbis,
quae fa^uicnte fngore nidifii:as,& partum emittensjfibi phimas haud
giauacur auel- lere,vt paruuii mollius incubeut.-qno fic, vt ipfa facpe miter
gelu contabefcat. Sul- picius Seuerus ait:iege dinina qui parrum non deformatum
mulieii excuilerit,extre mofupplicio puniendum. Quid igirur mulicr, quasauder,
pariuni elidcre, quas fua ipfius vifcera ( horrendiini dit^u,fa- dluqueimpiumj
euifcerat ? Snccti ; rir ad hanc rem g raui flimum Tt: r 1 11 1 1 i^iii tc fti
monium : Cum nobis homicidium (cmcl interdidumfit, etiamconceptum vtero, dum
adhuc fanguis in hominem dcliba- tur^diiTolucfe non licer.Homicidii feftina
lioeft,prohiberi naC;i.-nec refert /lata qnis animam eripiatian nafcentium
difturbet» Homoeft et qui ieft futurns : et frudus hominisiamin feminc eft .
Qua ratione niuliei: qu^dam Milefia quod medicameu tis partum
abcgiflTctjdamnatacft capitis : qnanquam enimcum, qui nondum eflTct
homo.exp.iJ-iflet, fuftulerat tamen fpcm parentis, memoriam nominis. fubfidium
generis,h2Eredem familia?,defignatumquc ciuem Reipub. vt Cicero in Cluentiana ♦
Ouidiusalicubi detcftatur facinus idem matrum, qua:in fuos fostus ita crudeles
funt,vt vel abortiuos,veI etiam rccensedi- tos vita priuent. Sicenim aic .*
Q^ua prima inftitutt teneros auellere foe<* tus, Miltti/t Paluhei fe ad fo
uendos foetus ex plumat . Sulpicif Seuert li cus* TertuUi ui hcm Emblemata_j .
2^7 p f ' Militraftierat digna perire fua . ^Q^- 5i mos antiquis placuijfet
matribus idem, ?f . : Gens hominumvitio deperiturafuit .
§^idplenamfraHdatvitamcrefcentihMs VUtS n ma- ^Hlio ^ahor ^'^*^^4i crudeli
vellis acerba manu^. nentes, %ut foetu mecdtes. Sponte fiuent matura fua : fine
crefcere nata : I.R pretium pftruA non leue vita morA • Vejiraquid effoditis
fubieBis vifcera talisy Ht nondum natis dira venena datis? Colchida di^perfam
puerorum fanguint culpam, " ' Atq-^ fua cAfum matre querunturltym. Dicite
quis Tereus,quis vos irrite't lafon^ Figere follicita corpora vefira manu*
HAcnequc in Armenijs tigresfecere late- bris, Verdere necfoetus aufa lema fuos
. taBantij Hiic facit quod eleganter Ladanc.Iib. 6. locus^ cap.20.in
cruentinimosjnfantiitn occifo- lesait : Ne illiid quidem concedi aliquis putet,
vt recentes natos liccat gbljdere, qua; vel maxima eft impietas. Ad vitam qiim
Deus infpiratanimas.nonadmoite, Verilm homines,ne quod fit facinus, quo
rnanusfuas non polIuant,uidibus adhuc, et fimplicibus annis abnegant Iucem,non
afedafam.Exfpevftet verd aliquis vtalie- no fanguini parcinr,qui non parcutfuo?
5edhi (inc vlla contfouerfia fcelerati et iniufti, qiii illi quos falfa pictas
cogic ex- poncre? iioii. poffint innoccntes exiftima- li, qui vifcera fua in
prsedam canibns ob- ijciiint:&quanium inipfiseft, crudelius Decant,quanv li
ftrangulaffent . Qiiis du- bitetquinfit impiu$,qui alienaemidricor- dias locum
noJi tribuit, qni^eiiam con- tingateiquod vohiit, vt alatur, addixit certe
fanguinem fuum vel adfcruitutem, pihoTof' 'vciadIupanar.Hafciiie.Ciccro2.de Ora
^lee, . partus fuos dil igunt, et nos in liberos noftros vtidebemus
indulgencia. Item j.TufcuI. Beftia? profuo paitu ita propugnant, vt
vulneraexcipiant, nulios impetus,nulIos cafus reformidenr. Is ve- hementiffimus
in filios amor,potiffimiim ^Pelecanl "O' auc AEgyptia,celebrarur, nuis
pie- potiiis dederefoleac, quam tas in P^/""J[i capiantur' Eaigitu r
viatores fal- HOS, lit,eofque tranfuerfos feducit : femora e- tiam vellicat,vt
excutro fanguine fili j pa- lcaacu.r ahqnaiidiu. Imo inafdentem ignc lacomjcit,
feque torieti ciiiiis in rapida flamma fuftiner, quam vt fuos foctus fc
fuperftitc fibi abripi patiatur . C^terum quantafit, eaque naturalisin
liberosrc/:- pareutum, dodlc Xenophon difputat, x.Commcncar- in colloquio
Socratis tum filio Lamprocleo. Huripi^Iiscitatur illud: ^iTffttJtv
AvBpeo7rot7iv ii '^vyfi i TZiLVdL, Cun^is hominibus libert fux>t anima,
Philoftratus Cicr^coo/s-tv n ^'-^^*'» Tix-vet. Animalibus Uberifunt anim^
infiar- G ra matici porro veteres filium, quafi fihnv Filius vn vocanc, quia
nullusamor paternum vin- dediciHs. cit,in hcLim furiofus,7.C decurat*furio- fi
et l.ifti quidem, 8. £F. qucd met. caufl^ Exquoillud Poeta^in r.Afineid. Omnis
in Afcanio cari fiat cura parentis, Et Ciceroad Atticum: Filiolatua te dele
claii gaudeo; probo enim, vt qui maxi- me, TwV ^'Gpyiiv (pvcriKtiv rrpof tgL
TeKva. . Etcclebratalapientibus w (piKos^opyiet, de quaegregie Piutatch.
Elegans apud eun- dem poetam locus 4. AEneid. quo Anna foiorDidoni
fuadetnuptias iterare -rpV T«V wetiS^oTTQnetv, hisomnino verbis : Solane
perpetua moerens carpere iuuenta > Nec dnlces natos,Veneris neprAmia noris?
Apud Gratianum,i.q.2.Pudor eft fcErai» nis nuptiarum pr^Kmia non habere.Qu^a-
rc et in fiLtitio argumento,Iepido ramen,, i.AEiieid luno pollicerur A eoIo fe
datn ram pro pr^emio nympham formofam, f^cundam^certo connubio fociandam j
^uarum qu£, forma pulcherrima Deio- peiam Connubio iungam flabiliypropriamq;
di- cabo : Omnes vt tecum meritis pro talibus annos- I^igat, ^pulcrafaciat te
prole paretem, Scd hocgeneralius. In Pandedis luris ci- uilis animaduertimus id
cfle verCi, quod naturaomnium parens finguhs noftrum animisinfeuit; proalfcdn
paienrcs magis ^^ter ^ex- tor q ue ri i n pe r fo /la h berorum, > od P^^'-f''
•/ metuscaufa. Vndeleges ftatuunt,in qua:- tovcue- fticnibus habendis prms
filium quam pa- ^^*''' trem, fed eo pra^fente vel fciente tortu ix
fubijciendum:/ic cnjm durius filjj quam fuiipfius poena afrcfltmi, f^ciliu!^ ad
vcri- tatis confeilioiiem compclli Ad id nobile eft Ai finoes exc'm'p|uTri,
qusc a Ptolemjco- fratreinfidi js et fraude decepfa,CLini eftet- ArfinGes^
confpicata imnudbs percuftbrcs in' fil-ios mira. iit!puberes,com ple^a eos ad
fe fugientcs, libLncs eaparce>qua vulncrafilijs inrendebantur/ pf^tar.. ciiu
82,8 Andreapji^lciiLti dia cqrpiis Cmm caeHcn<iumoppofuit, miilcisquc ita
val(icribLisacceptis,cotum ialuti coni"ulere iion potuit, fcd vna cum i js
eft rniferrime confofla.Legimus iucx- peditione Cyri minoris apud Xciioplion-
tem Iib.4 a puero quodai,n,Draconti9no- mine, per imprudeutiam puerum inteir-
cmpcu fuillc,quamobte in exilium pulfus quamqua puer et iraprudens.Sed iudices
non taquidem imaria/qn? non potcft^ffg fine animo nocedi,qua/n parentu iuccipia
in filio vindicauerunt.polfet idctti Eitiblc ma multis€xempjis:hiiignis.
parentHm'a- morisilluftrari, qua: quia pctipoffunt cx Val.Maximo lib. ; .
SabeMih.s . vA Elidno, et alijs, n9lo.longio.rtfermQnc'^e(aoj:cm detinerc
>fed pium AEneam filtjs cxem- plum ftatucre pietatis in parentes pato .
Pietas filiorum in parentes. EMBLEMA c,:;k p^:v. id T)ER medlos hosieis patria
cum ferret ah tgne AEnea^ humerls dulce parentis ontu : Farcite ^ dicebat :
vobis fene adorea rapto Nulla erity erepto fed patre f/imma mihi COMMENTAR11.
Plvs AEneasarmatus patrcm Anchi- inccnfae Troi« ercptum dcfetc . fen
fenioconfedum, humerisfuisex- Aeneas poti/Iimum commendatnr IJ ccptum
baiulat,& per mcdiam flammam ob fummam in patrc|n Anchifen pictate, Aene4 I
lio pietft^ Emblemata^. lliocmm CTpiignato,& iamiam conflagra te.illc
cundis alijs facil^ ncglcdis, Dcos pcnatcs abcluxit,& patrcm humcris c me-
diaflammafuftuiit. Quod hoftcsGratci cum vidiflent,moti pietatctam infigni,ci,
quod (ibi dari poflulabat, conccfTerc, 8c tbcundi quo vciret,facultatcm non
intcr- clufcrc, fatcntes illi quidcm hoftilitatis rcmitti iura, et
manfuctudincm cflcadbi- bcndam^aduerfus cos potiflimum,quiita vcrecund^ (cin
Dcos et parcntcsgcrant. Rcfcrt AElian.^.To/x/A. /r«^.Virg.i,.AE- ncid.Ouidius
15 Mctam.Hoc autcm ex- tulit ^ Gra»coauftorisinuominati, quod cft lib-
i.Epigram.fyf oiKoTopytcti diVHA^, 'yreuJ^i /Seipof 'JTATtpet. tKKAyi <r'
dpyHOif, u>; ^A'JeT6, fAtKpov ii ApH KipS^of 0 ynpAhiof, Ta S^e ^epovTi,
{Xi'yA . Sic conatus cft aliquando rcddcrc Clau- dius Miuos : .Ei incendio
Iliaco, rclorum per mcdium cripuithcros AEueas.pium filio pondus.patrcm ;
Acclamabaraurcm Argiuis: Nc langitc : cxiguumad Martcm Lucrum fencx j at [mihi
] fcrcnti ma- gnum . Sujiultt Myiecvi Grmum per tela,per ignet InHdlidi fnn£tum
quando paretis onus: Tarcite ci,dixit:nihU hec e Marte lucelli, At mihi fuhlxto
gloria fumma patre . Marullus lib.j.codeai omninoargumeto. Cumferret medios
proles CytherAa perho- J7es Impofni collo languida membra patris :
J^arcite,aittDanaitleuis e/ifene gloria ra- ptoi At non erepto gloria patre
leuis . -Cum quo Epigrammatc non inuitus con- ferrc velim lepidum Adij Sinccti,
Itali Poetac reuera pobti et clcgantis carraen, quod ingcminam fcripfit e
Sinucflas rui- niserutamrqua ingemmafculptus Aeneas Anchifen patrem et Afcanium
humeris fuftollenscoMfpicicbatur.Id cft ciufmodi; ^igram H^c mihi qu^ rofeos
iujfit fordere hyacin^ a San' f^^os, . ^^^^^ articulu vnicagemma meis : I Cuiw in exiguo
du^or i?at Troicm orbe, ! Anchifes^i
fen^x, AfcaniHi^;puer §htti credat i veteres inter n *gleBla ruina4. Et vili
latuit femifepulta foto . Tu tamen obruerat^nec te SinueJJa pudebat Hoc
decr4r},hcu, terns occulu/JJe tuts? Scilicet Aeneam, natumque patremq; gcm
rentem, Ignibm ereptcs obruerefqi Deosf Parcere debuertu» cui iam pia Jlamma
pe* percit, Nec te tam turpi dedecorare nota . Et dubitem Belgasq,
feros,rigidofque Srs^ tannos Hac comite ignotos ^ penetrare finus} Hac e!i
Iliacos pietas ^e^andti per tgnes, Cum verita eji profugos Udere fl^tinma Deos
. Huc facit pulcherrimus Scnccx locus j. dc Bcncficijs, vbiait : Hoc agitc,
optimi ^^^^^^^ iuuencs,propofita eft intcr parentes ac li- ^^^^^* bcios
hoiieftaconreiitio . Sumite modo a- • nimum qualcm decet,& deficerc
nolitc,vt vincatis optantes. Nec defunt ta pulchro certamini duces,qui ad
fimilia voscohor- tentur.ac pei veftigia fua ire ad vidoriam fa:pe iam partam
ex parentibus iubcant - Vicit Acncas patrem ipfe, cuius infantu lcue tutumque
geftamen, grauem fenio, permcdia hoftium agmina, et pcrcadctis circa fc vrbis
ruinas fcrens, ciim coraple- xus facraac pcnatcs Deos rcligiofus fenex non
fimplici vadcntem farcina premcret, tulitillum pei ig!ies ; et quid noa fictas
potcft ? Ha:c Seneca . FER
medios hofies] Pcr medios Gras- corum militum copias . III. PatriA] Ilij fiue Tro ac . Ferretab igne] ab
nigcdio. Prouerbium fapit.quo vfuscft Ariftidcsin Apellas gc* nethliaco; /wsVs,
^(tahy ^upc^ tov av^ S^pA jcd^eiv E medio.quod diciturjncedi% feruare
virum,pro<:o quod eft,e maxirao periculo liberaic . Dulce parentis onus.]
Sic fcre OuiJ i, Faftor. Deji viri collo dulce pependit §nus i de Lucrctio
loquitur . Camilus ad NUn- lium : IngratHmtremuli tolleparentisoauf .
Adorepi..] Gloria, vi<itoria beiiica. Ho- j.f^g^ rat.^.Carm.Ode 4. ^^-^. ^lui primus alm %
rifit adnea . Plimuscao j hb. i
S.Gloriiai ipfam a f r ris honorc adoicam appeiUba!sf,qiita glo- tiofui»
cumpucabanc vctercs, qut fjcrif 1 830 Andreae j^Iciati copiaabancJarctjVttradit
Feft. Pompeiiis, Ammian Marccll.io. Laborum fadonim c]ue vehcns adoreas
ccHas.Sidonius Apol- linar. Epirt 7.' PoTec triumphalibus ado- reis famili»
cua; defacigari? Apuleius Afi- fi-i aurei 3. Um et ipfe pofTum mihi pri- mam
iftam virtutisadoream numerare.<S: 7.Vr, c]Uod aiunt,domiforisqueforribus
fadis adorea plene gloriarer . Mamerti- luis Panegyrico.-Cirm honbrem meum a-
doreis militaribuscumulatet ; Claudiau» de laudib.Stiliconis in fine : HAcomnes
'veterHm reuocauit adorea lau Marcellinus lib.iy. Hift. Gatilina claras
gloriarum adoreas rempiccriiif iTraciilis obumbrauic . . ' J<apto,erepto%]
Obfcrua difcrimcn (ignl ficationis mter fimplex et compofituj vc illudeft in
fuperioribus.Emblemate^o. Viris rapimur,pifcibus eripimur . IV. 5CRIPTORES
plenq; graues, vt fietatts cllendcrentlonge pulcherrimum pietatis exeplum in
parentes fimulacrum, AEneam infigni Mneft4, pietare virum, et qui e medio
patri.^ 111- cendio fcnio confrdum patrem humeris fuftulerit,repr?fentari
voIuerunt.Etcnim vna pieras eft, qu3E! hominem maxime commendat, vel qu^E
iuratifilmos hoftes ad manfuetudinem lenitatemque cogat, roanusque continere
iubeac . Qu^are hoc loco monemur.quanta obfcruancia,quan toq; amorc debeamus
profeqiii parentes, a quibus fecundiim Deum vfuram vita: communis
accepimus.Suntcnim parentes liiiA quAciam ver&que imagines comunis omnium
parentvs DeiidyoiKy.diet 7» '2«rctv- ruv TdiTpos A/oV, reftcProcIo."
dixitquc Hierocles roOi yovict? ^vcu-rcv? S^ivri- f O'jf iTTiyediif TtVA?
^gct/V, Srobxus re- rulic ier.77.neq; vlhis eft, qni Deum re- <5le
colcre& obfeiuare potcft.cuiin pa- rcnres fuerit impius : ^ioi
{j.iyt<;oi tgIs epov^JtV 01 yoveT^ . Farentes funt infidr Deorum certc
maximortim apud pruden- tes . Plaronis non malc quadrabn oiacu- ] um hoc loco 3
i\c enim 1 1 . Lcg.O^ius pa- ter matervcy^iut horum parentes fcnio co?i~ fecliy
qu^fi thefauius aliquis dcrni incent, isputet numquam aliud [ibi tale fimula-
crum "jcl magis effic-ix domi affuturum, Locus fi rcct>',vt dec et.ab
eo colatur . Id eft."^*- jfinonis, TihoJv ot6> v^ixnrvp . ii t^tujv
^ctrg- tieta. p'-s yi pinrif^iiiv oUt^ Ketvnu KHf/.r,htot, Tori oLyetApf.ct
anTeov Tot^Tov itpiTiov in pare; oiKi^iJLet iv otKiA tycov pf.^hKov Kupto!f
tes, tdi (T^cu, idiv cTw KdLTdi rpoTTov yi op^c^ d.vT9 ^ipA^iU6i 0.
\KiK'n[fj.iyo$ > Hanc fane vcl lute natura; filij pareiitibus pio- tatem debeiir,
rt poithabitis diuici-js, rebusq; caducisomnibus, iliis in primis, etiam cam
difcriminc viije libentiflime fubueniant, eos nutriant et vencrcntur
obferuantifnme.Numcratur et intcr De- cafogi prascepta vnicum,cui prajminm
anne^rtnr,IongiEuanimirum in tcriis vi- ta, Exodi lo. Exemplnm infigne pictatis
prajter nofltum A sneam habemus iuuc^ nem Pjncfcm,cui Plutoni eognoroen erat.
Tluto>- Hic tanto animi corporisvc roborearma- nrSiiun tusfuit,-vt (refte
Val.Maxim.Iib.5.) cum ms cff' obfeflac vrbisfuse ciauftris pr£Efidercr,.^&
iufdam Romanus Imperator patrem eius capti- ptetAs, numin confpedu ipfius
conftitutum ^ di- ftridis miiitum gladiis circumdedilTct, occidirum feminitans,
ijifi irruptiani fuae iter prxbuiftet, folus e manibus 'eoruhi fene
rafpucricrduplici pieratemcmoradus, quod&patris fcruator,nec patrias fuit
proditot. Q^ud Cimon AthenienfisJqua cimon ' et ipfc pictatecenfcndus? Qui vt
Milcia- dcm patrem publice damuaturo vincuiis cximcrcr,vltr6 fc carceri
obtuiic,mortem (vtcredere aequum eft) libcns oppctitu- rus,mod6 patrem a
periculofcruairet.il- lurtrantur haec mcmorabili hiftoria,qua5 a FazcIIo recenfctur,
lib- ^.cap. li prior. Dcrad. Duorum,inquit, frarrum fepul- jinapij tura et
pietate Catana cclcbrata eft, quos jiynp^j Catanei>fcs quidem Anapium et
Amphi- yiomii nomuroj Syracufani vero, qui de eorum ^^^^ patria contendunr,
Emanthium et Crito- iiem vocant . Hi A Etna qnondam late in- cendiis
granante,paienres fenio confedos> et ad fuiabigne iiucnre libcrationem ira-
potcntcs, vteorum vita; confulcrenr,pa- trcm vnus,marrem alrer hurreris
fufFeren tes ab inccndii loco quam celcrrime afpor tarnnt. Cumq; paicntum
prefli pondere tardiusfvt par eiat) iter conficerenr, a vicinis et
iiifequentibus ignibus vifi funi opprimirqni tamcncum ab incepto pioo- pere ob
pcriculi mctum non dcfiftcicnt, ardentium ignem fluenta.ciim ad cos per-
ueniflet (niirum vifuj iuxta illorurh pe- des in duas partes fnnt dificda,ac
ipfos cu parentibus adolefcciiics, nullo cis illat» i Emblema^a^ X 83t
scftii^cq; incommodo praecericrunr. Sed polleos>v' lespijra dilucidiCis
appareic^. lurrus flamHTS in vriLfeTi<;o<:pUs coietuhd Q^a vircuce ac
miraculo commendacis adolcrcencibus poft obitum«eQtiint Cat^-i. iicnfes
monumencuin regia magnificentia crexeruncregiun^ p«rpecuum nomen i«- dicences ;
Piorum namquecampum eum appellarunc, ac ftacos. foleimesqi hpnores perpecuo
illis impendendos dedicarunt ; quos quoiibet aiino xtaceeciam fua Pau- fatjias
magnapompa perfolucos fuilfe do- cec. HindTTdcmus Deum veram EcHni- cos qiioq;
ifir^ularj miraculo CrudiiHe quod Iibed^f ^tyljabito ppprio pcriculo, curam
p^feiiuiti liaberc, omniq; rationc illis opiti|laf/ierlercntur^Ma»na funt hxc
virilis piel^tA^-opera.Icd neG:ioan his om- nibus valcHtius et animofius
Claudi? Ve- ftalis virginis fa(51:um, a nas ciim pacrcm fuum criumphanccm e
currii violenca Trib. ple$js manu decrahi animaduercif- fet, mira «^ritate vtrifqj
fe interponcn- do, ampliftjrham poteflatem inimicitijs acceniam dcpulic. Igitur
alterum trium- phum pacetm Capicolium, altcrum filia in ajdem tcdx tulitjnec
difcerni potuic, vtriplus laudis tribuerecur, cui vidoria, an cui piefeicoir.es
^aderat. Sedad viros declinamus' Oppitim a triujnuiris pro- fcriptum (idivmad
fuppircTurn quarrere-' turj fiiiushumeris,eocailit,& incolumem ' peruexic
ii^ Siciliam Refert Tacitus lib. j . Hiftor.Sub Virellij nefanj hominis prin-
cipatu mirum dicftu accidit,&' non poftre ma: p etatiscxemplum . lulius
Manfue- tus ex Hifpania rapaci Jcgioiu adciitus, impuberem filiuni domi
riquCrir. mox adultus iiner Sepcim^nos 3 Galba confcri; ptu^, oblarum forte
patrem VHlnere-ftra- tum, dum femianim^TQ-fctutatuf, ag;ni--^\ tus,agnofcenfque,
et exfanguem ample-^ xus, voce fiebilrprecabatur piiatos^patris. manes, nevc fe
vt parricicf^ra^uerf^etr-'\ cu r : p ubl icuti5Kidi fooinus; S,i vnun\ mtUx^y.,
quotam ciuiliu arm'oruhiparjC,em: /irnul at-tollere corpus.aperirc humu,
fupremo ciga parencc o^cio fungi.-Adueutere pro^ iimijdeinde pkrres,-hi:jc
per^mr^eacicoi miraculum-, et queftus, et f^uilUnii belli
'excojritia.Sic-Tacitus.Sed audiamusdiui- Platonis iiiim Platonera
verbisefficacifrimis pater- fi^tii de^ uam vcnerat4onem inculcancem. Ergo (in-
parentd quit in libris de legibus) faseft, parenti- cultu, bus prima et maxima
dcbita,omnium an- tiquifiima debiiorum pecfoluere-. Putare enim quisquc debet,
omnia quar poflidct, corum elTe quigcnuerunc et cducarunt : ita vc illis
hajcorania pro virrbitsminiftra redebeatipriraum quidem excerna bona, deinde
eciara corporis, poftrenjo quae ad animum percinent. Vcrbisquin etiam per cotam
vitam parentcs maxime venerari decet: leuium enim volaiiliumqi verbo- rum
grauiffirna immfnec p^na.Nam omnibus pracpofitacft Ncmefis>iudici j angc-
ius,huiufcemodiinfpeclor omniu. Opor- tec itaqj iratis,animuinqi explcntibus
ce- derc,feu vetbisfcu rebus id faciat.Q^iod fi itaexaclius feruarimus,dignaa
Dijs cx terisque natiira noftra fuperioribus pra:- mia referemus, pl urinaum
bona cum fpc viuenres . Ha;c Phiiofophi placitaqui al- tiiis certiiisqj
imbibcrit, in eam, opinor » fententiam pedibus ibit,ni Galatam altius hauferit»
LcDinioetiaib fcelereimbutus > niilJa eloquij faculrarej nulla pr^ftantis
ingcnij fplettiiaexpiimi poflre,quam lauda bile, quam omni excipicndum plaufu
fe- ftisq; vocibus, fi quem maudias parctibus obfequentilliiiium filium,&
in eo vnocon tumacem,ne beneficiis viucatur. Quod cf- fe certam omnium
fpcciofiflimum quis -ambigat? hi quo feffis, etiamfiad triarios res
redeat,fsbinde taraen reftitucnda fica- cieV.fuccIartiadumq; Telicesqui
yicerinr, 'fofeices qui; vinccntu r, Pbrro de filiorunj in pareiites pietete
vide Valeni\Maxim. HKj .cap.4. Ariftorelem in lib. de Mundo; Aicxandrtinii, in
ipfofitie, et Herodo* tum in 1. Hift.de Bachone : Nobis ad tnu.- licrcs
rcuertcii4uJivcft .. ^ Mulieris S^z
Andre^ A. Mulieris famam, non formam, vulgata effe oportero . EMBLEMA.
DIALOGISMVS. \LMA Venus, quxnam hsc facies ? i^uid denotat i!t4 TeUudo, molli
quam pede Diua pretnu ? Mejic effinxit Phidias, fexum^ referri Fcemineum noHra
iufsit ah effigie^ : S^odjf manere domi, taeitas decet ejfe puelioi >
Suppofuie pedibut talia fignd meis . COMMENTARII. VENVs nuJa, %\\rti fuo
Cupidiiic Ycrba Euripidis rcftatur ipfc Afciatus Tif^im folicis
armisiiiflrudo.iuxta le<ftum in libro de verb.fignific. Scd Sc illa habct
jfnhlt- gcnialemaftat,pede vno telhtdincm prc Plutarchus iiico,<]ucm dcmuli^rum
vir- ^^^-^, n^e„5 . tutibus fcfipGrJjbcilo ; Hc enim ibi; Te/« T I T V L V 5
Kuius Emblematis func dpiTns yvyAtK^v, i twV dv7»if 0k*v- !*EniblemaitaCA 85?
.nhU- ix vnde yitHtn . iKd^^i^ f 'TdCpti 7o7f iycTof -^cyH Tg'/»/ B iTAiV^
Kayof, dpiTyif AToipeuvtTcu' ka- ^tLTFip 79 a^/AA KSfX TitVOfJLAT»^ dyet^iif
yvv<uKOf ot6fA.ivt>^ S^etv KATOifLXHfov hVcu jyU (hMo^QV . tJfMV J^i
KOfJL '^'OtepOf^fJ.iv 6 TopytAi (pcuviTcfJititi>^ivav f/S) TO nS^od VLKhtiTm
j^o^etV HVcu 'TnKKoli yVeaptfJLOV 7tif yvvouKof . Id cft: Longe aliter igo de
fnfilierum virtute fentio ^uam Thucydi' desM enim eam in primis Imdandam ejfe
m.t*li(rem n^uft, de qt^* minimus aut in koji(i,m aUt in malam partem.ru7nor\
Et- itiim ^enfit optim} vt c<npus, ita et famd f(tpf.entii.f^miH^ domi
fffehiclufamyneqi irt puhlicum exire dehere . At mih* hac in pitrteyconcimnior
'videturGorgyt^yC^ui mu- lieris mn formam,fed famam vultmultis iffe notarn-WxQ
Plutarchus. De rpfo vero ^fnblerBatc Paufaiiiasin Eliacis poftcrio- lib
\\s^tQjf^Q \\^C\\ : A rea tcm p 1 o facr a ta fu b
4iu"Q,nftii,longC:abc.ll . Q^ae ibicolitut, Coeleft^^rv Veucrcm
yoc^lit.Eius cx auro &^cborc ^ignum eft, Phidiae opus: alccro pcdc
tcrtttdiiKm^premit, Arca if fa maco- ria ©(l.tirCum-icpta, iftcra maccriam
cicpi- do, fupcr qua Vericris {quam Popiilarcm nominant j iignum cx.asrc cap ro
infidct,ex cadem£dl>ricatomateria,Scop? odus.Quc vel tcftudinis, vcl capri
ratfo fic, qmbus hasc pserfcriitari-cuxae eft,qua?rjcndam rc-
linq'uq,H2eC;Paufa.nias,qui nobis indicire iio>«ic,quare.te(Vuiiincm calcare
t Venus-. Quarc Plutarchum adcamus,ex quo to- lum Enablema fimiptum vidctur. is
igi- tur in prasccptis connubialibus rcfert.Phi diam Elicnfibus Venerem
itafinxi(Te, vt leftudinem calcaret;tacitc figliificans, vxo ribus domi
manendura circ, Illendumq; Rcfert Stobajus fcrmon.72. Hoc etiam a- galma
Phidja: eodem pene n odo lepido Emblemate expredit Hadrianus lunius.
rarifl[imiin> Galliae Bclgicse decus:pingit cnim rcdo cotporis ftatu
muliercin,dex- tra clauium h(ccn\ pras fe tenentem,!aeua ori oppofita, qua
fpccie Angeronia Dea, fiiencij pr2e(ul obfignato ore figurabatur apud prifcos.
QuiUis indicar cernas pra:- -cipuas vxoris dotes,nirairum refidcni do.- inifua:
opeTam, deinde mariti induftria quacfiurunropnm cuitodiam, poftiemo
linguaecontincnciam. Eft aurem nmjneto lo cum '\nkx\\^\.\om,Vxort^ virtutes .
Tefludo premitur pede, ilauem dextra re- tentat, Vacat ^hflruendo deniluin
fepto altera, Nec vaga difcurfet coniux,neu futilis eJ?o, Ipfamqs curnopufji
tuendarHaddecct » Idcm luniiis Embkm^ate 14. pingic Vt- ncrem nudam, ferco
myrreo redimitarrt intcreunnbus rofis,cafto, hoc eft, balthco vario et
pulcherrimo infra pednsambien te,deTTra tenenrcm tria mala aurea, laeua
columbam,pedibus reftudinem calcatcm : fymbolice nudirare fimpliciratem et aper
tum pcdus vxoris demoftraf.per colum- bas pwritatcm et biaiidicias,per aurca ma
la.(de quibui 4ios prvuld' ante EitibJem; \'9V') cafti amotis il!:icium~i fver
c^ftun^ co nio u6l ionem d eu i j 1 d i o ircm q ; a ni nj o r u, per
tcnudineiu*(8<: filentium,5^ anxiam rei fantiliariscuram, E rcgiojie opponit
Mi- ncruam virgit is fpecie, oculis acribus et gl-aucis.haftam de.xtra, clypeum
Ixua tc- nentem,cuius vinbo Gorgonisanguicom^ capatdiafta atringafe;. ita
ei>in) ferc a Pau*. faniain Atricis, &: a Cornutodepingitur.
Epi^riphc\talis eft :,iVi'rginew-fudiciU^i matrmam.dowui fatagere . Epigramma
vero: - Cerriut^mmifonA 'prAhet drJicb colla Mt- nerUA y • - ' DofniportJi at
exferie Ve}ius tefludine'* Virgo fui fittagit decoris hene prouida'. at 'VXOir .J .u j -i^ . Trugi ftlet,^ee^lifften excedit
d&mus .v* Proditum enim eft a Plutarcho hb.de Ifiu de,Phidiam,clari/hmi
nominis ftatuariu> fiiixifie Palladis fimulacrum;pedibusdra concm
preri3entrs;& alterii Vencrisapud El^oSjpedecalcantis tciUidii^em rargumen
to in illa cuftodiaj fui,quac virgine deceat (vt nos phuibus Emblemate ii.
dixi- mns^in hac filentij cura:q; rcidomeftic?, qii£B marronam deccar . Memiiwc
itiam eiufdem Pierius lib. i8.HieTogIyph. ' . ^LMA Venus] Virgihus i . A e
iieid. Alma, Venuis Lhrygij genuit Simoer^tls ad vndam, i Venus amorum, 1uxuriic,
et I ibid i ni s^fa u- triiatqj mngiftrajcas emm prima et adiii- uenit&
edocuit. Idcirco in Deorum.nu- merum rclara, et marcr gemirorum £u- pidinum
df.citur Dc qua fic Mantuaniis .• Mattr adultetij Ven.us eli, ilupriq^ teper--
trix .\'.'.r l V* A'. §^in luxurtA
nutrixy^ mat^rxmioru, Ncc vilura ferm^ nuinen verer.um Deo- rummaioribus
(acrisiSc caTcmoniis, fr?'» Ggg queu. Aliud eiufdem EmhU' ma, III. Venus
Andreae A. qiicncioribi sa; loch honoratam lcgitur. Co^ebauir 5^ a Cois,vbi
Apellcseiiis effi- g e ii) V f 3 ad wO fc ? ici c r incep ta fn, fccl mo-
liensimpeiredam rcijq iir,vE4e»nfle xepe- iiri uemo pociicric, jj! fupremim
manu tam cgregio operi auicict imponcre. Cic lib.3 OfHc. §^Ana?nhdcfacies}]
cGfigicsdatua. TiBndo . Teiludo] a cegen(io,ycl qtioJ tcfta tcda (It,aic
Varrp.Animal raacum,iariHc ince* dens, nunejuam domofuacgrcHicur, fcd illa
vbiqi fecum circumfert, vthabctapo- logus AEfopicus dcqochlea.Hinc ^ipioi-
Kovyidtdjdomiporfam appcllac Hcdodus x.tpyedv^Ciccio z.dc diuinacionc cxPacu-
uio^icat hoc apiiigmacicum : igma Sdngnine cajja, domiportay terrigena tr(k^ de
te!lu.^ ditur» dine, §lu<tdrupes,fardigrada,agrejiis, humilis^ aipera,
Capite breui, cernice ^nguina, aSpeSlti truci, ^uifceratayinanimat cum antmali
fino ^ £t alius quifpiani alludeiis ad noflrum E -«iSIcma :. Tardig
^adaJjerlfigrada,domiportay& fan gui >:e cajfa, ^uh ptdibus Venerii Cous
quam pixit pelles Vidc ctiam Pccrum Crinitum lib. 1 1. c. 7. EleganciiTimnm
vero de Tcftudine«- nigma aliquando legi Italico idiomate y <|uod huc iion
grauabor appouere, vt va- lietas de]e<^^et . Xo Jon m^gro di golay ed hn
itgauazxft ' Copro la tefl. i, e non h^) alcun capello » Saglia tn aria talhor,
ne fon augello ^ Sono innocenteyedi poeti ammaz.z.i>^ Vo pe* campiyC flo fempre
al mio palazzo y Ch'e dipinto dt fuor fenz.!i penello . Non attendo ne a
guerrayne a duello, JE cojn'uj: caualier m armo eincorazzo.. Genero con lo
fguardo i figli miei . Tafco therbette, e pecoranon fono ^ Non fon ferpemtei e
nh"-/ la tefla e i piei.^ ITiua mi tacciot e poi morta rifono . Anzv nel
tempo de gli ant^chi Dei, S^^vn Mufico cantaua, io facea il fuono^ Meco ho
quant'ho di buono . £ talhor^poi che moro^ tl mio cafino Viuenta va fi^^Jco, in
cui non fla mai. vino . j^f^^^ -c^ qviiaad «nigmatadiucrtimu?, vno et ai.iS;i:o
adhuc aenigmatc nos tcftadims. u.s:- ditas detinebit . <r:^' . Tarda
gradulentOy IpeciofoprAdtta dorfo % Do^a quidemjiudio^jed
f&Hopr&ditafato: Viua nihil dixiyquAfic mod-> mortua cato, Alterum
depluribiisde fe loquentibus; Non teBis capirmr ynunquam extra te^a vagamur,,
§^uin etiagratA quo gerimur gerimus « Nec v^Xynec Jine voce Jumu^y dttm viui-
mus^edunt Mortua concordet corpora nofira foncs^ Molli quam pede] dehcatulo .
Ailufio j^f^^^^ tacitaadmulieris nomcn.quod amoliicic ^^^^ dudlum voIunt.Ego
potjus a malitia » e- tiam repugnatc toto Grararoaiiculormn fenatii. i Eflinxit
Phidia*] Phidias pi(f!or &(l*- Thiditu tuariusinfigiiis.prajfercim cx
eborej^Pli- nio nominatur arcifex nuuquam fatis lau. datus. Hic prajcer
PalJadis et Vencris fta- tuas,quas diiimus,.etiam cffinxitlouem Oiympicum tanco
artificio, vt omncs fe imitaripone defperarcnr *Dcali}saperi-
busprxftantiflrmis repete,quje habct Pli- niuslil>.;4.cap.8.5c lib.j^.cap.s.
In hoc vcro verfu (vtobitcrj nomen Phidias,for^ tceft diiTyllabiT, propter
priorem lo4>gai. Sexumj', referri Foemineum . ] Venus Venut, pro
vxorc,amica>& matrc famil«as alicu- vocabu bi rcpcritut. Virgil. 5
.Eclog. lum po> tarta m ei. Veneri fun t munera . femum Macrob.cciam Satur.
i. pro gcncrandi fa- culcaccaccipit,vtapud Pompcium Feftii, Cyprisvel Cypria
Vcnus, quia paricnti- bnspraefidcat, quod Graece xvwKparcrc.
(it,vtalibidi(f>um . ^lupdq-y manere domi ] agere quas funt ma trisfa mil
ias. Col umclla ini tio lib. 1 1 .de rc ruftica.^ Tacitiis] taci tu rna s D V o
prajcipu^ funt, quibus hoc lococommcdat honcftam matremfamilias
AlciacuSjfilentium fcilicct et famili»pro, curacia. Vtenim nullum viciumcicius
fo?niinam dedccorat,qiiam loquacicas;fic ha? probro folentaffici, quaihac
illacquc j curficant. Dc vtroqucaliquid diccndumiL Q^ancumcrgoactinet acl
mulicris. filen- Siletiuf tium, Epicharmus aicbat fermonisparci- mulier^ tacem
iu muliere probicatis elTc argumcn- decere . tum: Nicoftracus,cafticacis
pignus.-Dcma crituSjOruamcntum pulcherrimum. \\\\.\<i que- Sophoclis prouctbialc
celebratur X dodis ; Emblcmata. fr garrH Silentium additfueminis decus • Contra
vcr6,vtcft apud £uripidem,qua6 apud viros taccrc non pofTunt,.rerc dede-
corcafpergunt.Silentium vxoris ego ncqi fufpedum habeo.ncqj timco faitdcciam.
iSo.Qmntilianus) decet hocmatronaleni pu4orem:,&.fi d'ud:i fiiericad
magiftra- tum,hoc illa maxim^ faduram arbitror, vt laCcat.Thcano
Mctaponrin§,vati et vir gtni dcwfliilimx, raagnum focminx orna- mcntucncllc
pIacuit,fiIentium,quo cafti- cas et prudenria fuaiiinime condiantur. Illa demum
fGcmina facunditlima eft,cut cum verbacruntad viros faciciida.rubo- le
fufrundatnrituibcturanimus, et vctia aon fuppcrrfnc; qua: non fluxo et pertulo
fit cordc, vc Uitcr paies omnia, et aliena et fuaeffutiat.nihilqi pcnfi habeat,
quid lo- quatur.Harc quidcm difficiMima, fcd Sc f>ulchcrrimaetic virtus
facminar, coercerc inguam, quod noneritopetofum efficc- te,fi fc habueritin
potcftate, ue quibufvis pcrturbationibus fc permictat . Equidem linguam tum
demum opcimameflc arma turam cum GcIIio lib. i .cap i j . credidcrim., quindo
vinculis quibufdam in in»o pcdoie gubernatur. Vidc adagium,M«/;ff rem
ornatfilentium, Obferuacufn quon- dam fuit, mulicrem propriam caufam in fbro
dixiflc, idcoq; pcrtcrritum (cnarum mififle Dcosconfultum, quidnanica rcs
ciuitati portendcret:itaexofa fuit foemin^ e]oquentia,n€ dicam garruliras .
Noftra- ics quoq; foeminas lotam fupcilcdlikm, et v liuerfam armaturam in
linguahabet; hac vicc fcuti vtuntur yKeo^TtrdcTrtS^ii: hanc vt gladium
fttingiint, vnde fsepius ipfis vagina,hoc eft,os pcrcutitur. Nam vbi lingua ics
geritur,nefeptem quidcm viri vni foetninse pares funt.De hac verbo fi.ratc
foeminafum fcribit luuenalisSat.d. Vna laboranti poterit fuccurrere Lurn., Tot
pariter peluci,tot tintinnabula dieas l>uljari . JEt nos Germafii .* Drey
VVttber, drey Cacvs, drey Trcefch darbey, ' Xiache ein larmarcKt mit irem
gcfchrey. Qjiod fic Latine foat : ^n& tres,^ anus totidejres irfuper aucAy
fojjunt irnmenfum voce replereforum . Scd quid mirum? Sunc enim ff^mn^pri- ma fua
crcationc cx offibus compofitx. ncmpe cx cofla Adactquatcfi colligantur coftae
in (acco et coliidancur,fon{i eduiit» quod nonfacit terra:ita muliercs funclo-
quaciorcs viri^, qui dc cerra fa£bi func tn Adamo.Vcniam ad altcram partem,ad
rci domefticas nimirum adminiftrationem » dequa multa apud PIutarchumlib.de
praeccptis quibus coniugcs inftituuntur . Intercatamenalia adferaro, &in
primis id Cotuniellae^ pro^mio dc rc ruHi- ca:Cum &opcram&
diligentiaca, quac propofuimuSjdcfiderarcHtjnccex gua c*- ra forisacquiterentur,
qua; domi cufto diri oporterer, iurc a natura comparata cft muliccisad
domcfticam diligcntiam, viri autem ad cxcrcitationem forcnrem& cxtraneam .
Itaq; viro C3lorcs& fiigora pcrpeticnda.' tum ctiam itinera& laboies
pacis ac belli,id eft, rufticationis et mili- tarium ftipcndiorUm diftribuit .
Mulieti deinceps.quod omnibus hisrcbuscam fc- cerat inhabiicm.domeftica negotia
curan- datradidit. Etquoniam hunc fcxum cu- ftodia: et diligentiz afllgnaucrat,
idcirco timidiorem reddidft quam virilem.Nam mctus pluriroum confert ad
diligentiam cuftodicndi.PIutarchusin pra?ceptis con- nubialibus ait,mulieres a
Luna oportcrC diucrfaseflc.quae quo a Solc fpe»flatur re- motior,c6 apparct
cfl^c clarior/eadcm cii Sole nuilum haberc videtur lunicn.Nam vxormodeita et
fariens prjefente tantum viro a castcrisconfpici,eodem abfence,do- roi fe dcbec
conrinere.Quod rec^^c in Hc- raclidis admonuit Euripjdes : yvvouKi ydp (Tiyriji
»^ tg acdfpovnv yLAKKi^ov, tiffo) cT" 'i)vii-)(6v ixiv^v /9/««^.'
Docucruiit ctiamillud permulii, qui dc ^conomia et oflEicio matrisfamilias
fcripfi: rucSed illud Propeitij fubinde occurrit; lelix Admeti coniux, ^ le£ius
Vlyjfts, JE/ quAcumvi'^ virifoemina Itmen amat, Sic Marp i.Gcorg. Cafia
pudicttiam feruat domus . In lege veceie Ronuili, vui confors»u- lier.iai
.o.uirqi e fr ci, .Dionyf Halicar- ii^ J m yvicuKA y(f.[MTm H,<tT&.
vofjLHi hpitJl9VViK^i:TcL dvS^ft KQiV^uviav d,7ra.V' Tcov iHVau ^pVfAetTcovTi
xje/ lipm : drniina rerum marin, di-iu a;& humana»domus focia.in l.i
tf.rer. amoc I. i de rit.nupr, I.^.Cdecrim exp!l.b?redic. Vndemrter- familias
di<5fa ^ eteribi s olKoS^ia-^otvet * Clcmenti Alcxad rino,T»T>.
QtKQvpiet^ ervfA- Ggg i ^iOTiif, Mutter cK natura curA do' meiiic$ datarM.v.
Tudiet multerit offici/tm, Vxor vi' rt focia, 7f fj8 AndreasA. ^io7»{ .^diutflx
opeYum, fei dof^eJ^ifii.VA' leniis Maxiniiis efl teftis, qiiordam; fiias vxores
repuduffc, quod cum alijsfuif-- fquc colJocucas • Putabauc cnim non fatis
dignum;matrisfamilias iiomine in pu- blico verfareuir . Quamobrcm Con-
ftandnus, 1. Nemo> C.dc.ofF. diuer- iud. vctuu,i)ematc-ifami|ia&iu
publicum pro- tiah^retvu', nenripe ob vcrecundiam fe- xus,,I,. i. 5- C. dc his
qui vcu- astat. ii^pf Scd& niuliercs vitorurn c^cibus im-. •'^?' ifc eri.no
n cpnucnic, aic Bonifaciu Sjin c. . MuliereSjDe iudicijs,in 6.Succurritcxc- •
pjum iiobile 36 graue imprimis Sulpicij, 'Suipicij ^ Galli,qui YXprcm
dirrji^c.quod ca4j apcr tg«,c;apue..]fQris^;yeffatan» cQgnoucrat . Lcx
Ciiini.inqviiccibi meos cantiim p.r«efinic o- tuJps, quijbus ;forroara cuam approbes
. His dcv-orisinftcumcnta compara,his cfto fpcciofa, horum cc cerciori crede
notici^e. Viterior tui confpcdus fupcruacua irrita tionc acccrdtus, in
fufpicione et crimine fubhsEreatneceifc cft.Val.Max.lib.^.cap. Locus A-
P^jfcucricace.Ariftoteles in Oeconomicis, rijlotclis. nf veftuim elcgai^tiam
nuoremquc, aiec ^uri pretiumfaut magiiitudinem lai-icum habdc momeiui ad
muliefis corameyda- tionem a'c, quantum modcftia valeac et P^o'9*^"^Oi'^^
«.i^ihc illud ProperCij ma- «\« -•n^;- t.oiias •vcpcres Jaudaacis : ^on illis
ftudiji vulgi conquipere amates: lllis amplec jatisformn, pudicitia . AegyptiA
Pprro didicirnus cx vctcrum hiftorijs mulieres. mulicrcsplifn ceftudineas
imagincs gefta- le folicas.quas Veneri coufcciarcnc Apud A £ g y pti p 5 ca;i i
t a f u u p u d ic u i ^ m u 1 ieb r i s cura, v,c pairio inftituta calceorum
vfus cftetintcEdi^tus mulieribns, ne cam fepe pakm confpiccrcntur.icd tanquam
ceftu- dinesiu fu cochlea,mancre cogerencur . Ex quo iateiligimus,non
p>oftre(nam fuif fc matroiiarura laudem, fi domo non nifi neceftano exc
derent, operaqj mujiebria TudicA tradareni.-Legicpicaphium quoddam vc- m-wonA ^
tus pudicxcuiufdam matron^ Romana?, quod ica:fe babec : phtuni\ "
iiospesqidod dicA>paulumes7, asTa,ac psl- Y. BriJJ. ' ^^Z^- : . formul. Heic
cfl fspulchrum haud pulchrumpt;l- fol. 7^6. chrai faemir.A ^Embl. ^omen
parentes nominarunt CJaudiam, 1 ^.lunijy Souom mnyei^om corde dtl^exit fouo 0*
Tira G>iatos do/ips cre:^uit,heriuic alteru Tfe tuen tia Ouid.' terum
Sermone lepido i tum mtem ihve^H^^dm^ connuh, modo. " fol.%<i<),
Domum ferustuittUnatmfecit^ Dixi.al^^i, Quxppftirema verba mihi inmemofiarar
Veterum\ rcuocant vcterummorcm.quonouara rtu^ fitus ptam in pelle lanata
iubebant confidrrc :i quo geftUipoUiceri yidcbantur mariro, fcT a d d u <5la
s :a d p r ajft a I idara fe ui fi4J i j •operam Sed ^ kpdie.ni plerifque
kycisillrafras p<>^ fteio d,ic qnam nuilicr eft ingtiftkimiriir
dpmura.ilii e geni ali thoro pTffdeuntitti^! nc propinquiobuiam veniunt,eiqtie
ofFet* runt fufHro, colum^lanam^acumjfprficc,' pmncquc vas domefticum,vt
cmq4*proni p t u tp c ftji q u 6 a d m D nca r u r .o ffici j n\ u lie-^
tisjfeque npu ad dcHcias,fcd adca.ciuan- da,qu2e domjrntfcefrana
funt;&-accoramo: da,.v oca ri ft acim in tej liga t A iifon. Pa re tl^
talib.in A e mijia Aornia matrc : MopgerA yxp^ris^vritus. cui cotigtt omnis',
T0ma pudicitid, lanific<e^i .manus, Corjiugij q'jfi4^s,0>'c, I cem in
Veria Licetia : Huiu4 fi probite^/t forma. ^fam^i,fiJ.esqV\ MorigerA
vxoris^laniJicAq-^manus. .1 Naumachius itade offiGiomiacrisfamiliast
Troyetir^ou y '..3^ ^vAAfi6ar« ',.^?, Relinqueilli ('hoccftv viro) extetnOL,
^U£i '• conficere nego-tiapotefl t .- Tu0 cura fit reif(%mi.liaris,
&*tuBcdia :-^ Nec ipfum per contfire de rehuSy,quAS nefati,
eftmulieres-noffe.;,j Egregie ille quidcm et ytii^xch : fed noi* illibencer adiungerem
eJogia ionge pr^e- clara bonas macnsfamrJias apud parosraio graphum
Hebraeum,nifi cflct in omniuni manibus}& qiias dc Afpafia rcculu A Elia nus
libt.is hi^^orias variaj . Thucyd.idcs fic probam mujierem dcfcribic.dc-cuius
lau- de vcl vicuperio miiiimus fit fermo.LacC- dajmoni) non ferebanc vxorcsab
aU)S lau- dari,quod oporterct iUas fo.lis maritis cf« fe notas. Simonides vxorc
Iaud>.t, qua: fi- milis eft apiculae, cafta,fiugali5>,intenta o-
peri.noii vagibunda,fouens fpbolem»5ic Lacxna qua^dam captiua cum intcrroga*
recur.quid bona; rci fcirec?Probf,inquit, re^credonium. .Ec hJEC non
vul^^arisars ycrum q.uia conrramim, oppo* 8^7 ^p^oWti^tti c6niysiti6n\2gis
clucct, appp- . . nam cuiufdam tcrraftichon in quandnW' yefoemtm ^fgf„f„^ ^
^^^^ loquitnr multHrn ^ fajftm^ ",y?-'* vagatur, . nbuats. saltat in
tunSlts aefidiofa'hcts i Qti£^vel ignotos nimis ambitiofa falu" tat y .• '
Si quid agat,qu&ras'.appetitiUa mares. Ciim cnnD miilicr fit
mobilisjnconftans, vaga,garriiIa,vanajbiIinguis,tcfteMantiia 00 in
Buccol.plhrimumcjeficlerat cuaga- ri.C^uod fi huc illuc difcurrereprohibca-
tur,fcneftram ccrt^,vt diletriam amicam, frequentac et amplc*aitur
diligcntinim^. Hinc illod : Sedihus occultts meretri^ vult^ nuUa la> tert^.
Et ilIud, quod nobisGermanis inter divflc* riafamiliaria r Streh im fchuech,
S^indel im facK» Huer im haus, CucKen immerdar heraus, Latine fic* Uec fufum
faccus, nec firsmen calcetn, Nec fcortum potis e/l occult^ffkdomus. Omitto iam
perpctuum oaiaifDm, faciei et veftium compofitioncm, rcnTirq; for- tuitarura
appctitioncm?c|ux Qcenia^diffici lcm roihi et dubiam pariunt ptobitatis o-
fueit' pinioncm . Hinc non quco fatis mirari bcfcatfi^ulier C^htTftignarn
naturam cogat 'in^ecoremUetf carnilcuram facir in con- ''Ctipifcdriti . tdem
cfiioqj D.Auguftinus adn>onuit,vbi dif it: Qjianta amcniiaeft: efl^igicm
mutarenatinrsE, piduram quae- rere?ToIerabiliora propemodum inadul-
^tcriotrilnina funt; ibienim pudicitia, hic liatura aduIteratur Et
D.Ambrofius:De- !cs,inquir,pi(fluram Deimulicr^ fi vultii tuum materiali^andorc
oblcuifti.Eodem modo &olimEthnicifucatas illasmulicr- culas deriferunt, si
ex Plauti Moftcllatiji apparet,vbi fic: MulierreSie otett vhi nihil olet ^ Nam
ifis. veteres, quA fevnguentis vn^i^ tantytnterpoles, VetuUt edentuU, qui,
vitia corporis fuc9 occulunt, Vhi fe fudor cum vnguentis confociauit 9 iUico
'Itidem olent.quafi quom vnamultaiurPt confundit coquos. Hincappaiet liquido,
licetolim quoque fucHS muliebris vfiratus fuerir.tamcn nun quam caruifre
reprehenfione. Optarem iIlisfucatisidolis,& pcrfonatis mulicrcu- lis, vt
laspc in conuiuium Phryna?nm in- conuiuiu - troducerentur,quod
fuitciufmodi.Phry- i>/,yy,^^^ ne (cuius etiam fupra ificminimusj foE- minaformofi/Tima,
vel vt quidam voluc- runt,fcott«m nobilc oliiiapndGrajcos, mulie quod pkra»q;
foemina?, quaj pra?, caeteris in tonniuioquodaro, cui coinplnres adcornatiores
vlderi volunt, facie fucata fu- perbire foleanr, ita vt natu ralcm formam, fi
qua pra»ftarit,d? indiiftria inficiant.Au- Hiamusdehis D; HieronymUm epift. 8.
Illasoculos Chriftianos fcandalizant po- tius, quae purpurifib& quibufdam
fucis oraoculosqucdcpinguntj quarum facies nimiocandoredefoimeSjAEgyptiaca ido-
la mentiunturjquasncc numerus annorii poteft dicercquod vetulajfiut,quajcapil-
lisalienis verticem ftruunr,& praiteritam auucQtutcffl in
rugisanilibuspoIiunt.Eru raiit rioBilfs fbemina?, cum luxta morcm ioci
conuiualis,quod vnusquisqj faccret, idem omncs facere cogerenturi prior ma- num^bisaquae
immerfam admouit fron- ti.Quoniam autcm reliqu^erant faciefu- coinfcda,aqua
perlituram fucorum de- fluens, rugarum fpecic vultus omnium dcformabat, cum
ipfa intcrim Phrync, quas naturali forma pollebat, fpeciofior ctiam apparcret
diluta facie . At nunc ipfum pudicitiae cxcmplar Pcnelopcn adco. Ggg j InPu.
83^ AndrcsB A.; ' In Pudoris ftatuanxj . TyENELOPE dejponfa fequi cupiebat
VlyJ^emi ^ Ni feclM Icarim mSet hahere fdter, ' ' - llle Ithacamy hic offert
Sparteni manet anxia virg$\ Hinc pater, tnde viri mutum vrget amor • Ergo
fedens velat vultm, obnuhit ocellos: iHa ^verecundi fgna pudoris erant, ^^eis
fihi prddtumlcarim cognouit yiyfem^ Hocj, Pudori aram fchemate conlittuit.
COMMENTARII. V DET honefta m.^trojia in medid AVGVSTA HADRUNf AVG.abal- k^ diiorum
viiOM!m,hiiic fenis Icafijjinv tera parte Dea feclct velo facieiD cooper- de
.'iiucijis Viy:'fis^& aci VlylTem coniier- ta, ^ligfto-dcxtferacindice ad
iugulum ad- Statuct fa vclo faciem legere parat Statuam pV-'
""moto,ciiiusinrcripiio, PVDICITI A. In l'udons doris nobis nummi
vctufti rcprrefentant. alio quodam Herennia: figillium muliebre tx nHm- Ifl
iiumjxio, i:uius iafcdptio, SAKIN A fedens cuBiconco in lajuam Ylnam iacen- »
Emblematari 4t, ^extcra vclum ailte faciem obdacit: "fcttius iufcriprio.
PVDICITIA AVG. Incoquoqj cuiiis liteiaeab vna parte sfit, KaRGIA
OTACIL.SEVERAAVG. ab alteraligiilum eft;, qpoH velum ip £a^ cicm praeteodic,
cum fimili infcripoionc i PVDICITIA AVG. Inalferoeiufdcm jOtacillaj cum eadem
infcriprionc et fpe- cie, quas velum codcm modo praetendit, JiEua radium tener,
fed nomen ita fcriptum eft, MARTIA OTACIL. SEVER. AVG.cum inaltero Marcia per
c.literani iiabeaturi quod quidem oftendit,eoquoqi xempore candem fni/Te
pronunciatiojiem literae T,qu? nnnceft,cum poft i,vocalis altera fubfcquitur.
5ed ha:c obitcr . ^ J^» Jd fumptum cft ex Paufaniae J.qui •ons Mm Lacooica
infcribitu, vbi agit dc Pudoris UmatPS, /Iniulacro, quod Icarij patris
Pcnclopcs donum fuilTe ferutjeius autem vcrba h?c funt:Abeft a SparCa^ftadia
circitcr trigin- ta Pudoris fimulacrum, Icarii donuro elTc ferunt,& hanc
celcbrant dcdication's caii fam.Cum Icarius Viyfti Penelopc filiam Jiuptum
dcdilTet, Vlyflis animum tenta- uic, numquid Lacedaemonc domicilium habere
vellet. Qu^ fpes vbi hominem fe- fellit, filiam orare c^pit, ne fe derererct,
atqi vt fecum pcrmanerct. Quin et Iiha- cam iam proficifcaitcm in cuiru profe-
cutus,multiseam folicitabat piecibus.V- Jylfes tandem vi<5lus hominis
importuni- iate,puella2 optioncm dedit, vel vt fc fcr queietur, fiid malletj
vel cum patre La- cediemonem rediret. Ibi illam,aiunt,nihi| fane
refpondifte,fed faciem tantiim vclaf" fcrlcarium, cijm fibi prope noftc
vidcie- rurquidillaanimi haberct,vtcum VlylTc abiret^permififte.Siginim vero
pudorisca in viaj parte dedicaftc.quo Penclope ciim faciem
velarct,peruencra,t.Hec ilJe. Hur ius rci meminit Gyraldus Syntagm.i.hi-
ftor.Deorum,Pierius Val. iib. 40.Hiero^ glyph. Einfdem ctiam ftaiuaementio cft
apud Lucianum in Imaginibus . Vidcrur huc referendum quadam ex parte, quod
Onidiana Penelopead Vlyftem fcribcre fingitur,his verbis : Mepater lcarius
viduo difcedere leBo Cogit,^ immefas increpat vfq-, moras, Jncrepet vfqtie
licet, tuafim» tuadicaro- portet : Fenelepe coniux femper Vlyjfts ero . Jlle
tftmen pietate me^i precilus^-jpudicts . Irangitut,^ vtres 'Hmpifat ipfe fuas;
lENELOI^E} Penelopc Icarjj filia et Vlyflis vxor:fijcdicta cicditur ab auibus,
qu3c penelopes dicuntur, cum prius Ar- nea vocaretur, qna(i abieda et
repudiata. Etenim in mare abiedam ab Icario Pert- bceaq; paientibus, ferunt
educirtam a pc- nclopibus . : Nifecus Icarius]Ccd eam, vt fecum maneret,pater
ietentabat. Icanus patcr Penelopa?,princeps Sparte fuit, Vlyftcs vc- ralthacx
Rex. Jfteverfus alibi incipit, Ni fecum Jcarius. quod mihi magis ar- ridet .:
Ithacam.] VJyftis patriam,infulam in mari lomo i vndeipfe Ithacus et Ithacen'
fis cognomiuatur a Poetis. Sparten.] Id cft,Laccd^raonciB,ex qua fuit Icartus, pater
Penclopes. Manet dnxia] ancipiti
cura>cogiiatior.e foIicita,quem maxime fequerctur. Virgo] rcnclopcqnod
vocabulum no ita ftridcaccipiiur,vt fomnianr plerique. Lege Vaiiam lib. 6. et
apud lurifconful- tos,virgo pro fceniina viri potente accipi- tur,vr
l.MuIictis,ffdc verbor.Cgn. Apud VirgiJ. Eclcg. Pafiphae virgo appella-
tur,qu2Eiam trium liberorum maierfuir. Sic et Euripides in io»^ctp^im,^io cor-
rupta dixit.Et Terentius in Adelph.mu» lierem poft partum virginctn vocat.
Virginem enim a viridiore aetate ita didam autumat Seruius. Velat vultiu ]
vclum obducit Pr^clareSeptimius Florens, qui non fo- lum vclum virginum et
mulierum, arma turam pudoris appellat, verecundi;» val- lumjfexus foeminei
murum, quinecfuos emittat ocu/os,necadmittat alienos; vcrii ctiam modum
pr?fcribit, ad qucm veli huius forma produci debeat. Sic cnsm il- le:Quantum
refoluti criucsoccuparespof funt,tantacft velaminis regio,vt ceruices
quoqjambiantur;&'qu^ fequuntur. Ad- ducicdcinde exemplum foeminarum Ara
bi^,qu?non caput, fed facicm quoque ita totam rcgunt, vt vno oculo Jiberaio
con- rcnt? fintdimidiam frui lucem,quam to- tam faciem proftituere:mauult tnini
fce- mina vidcre quam videri- Pierius Iib.40. Hieroglyph. Vide etiam qu^ diwta
funt Embl.zi.de virginibus Pacauinis Vcnc tis velatis • Obnnkit ocellos.] Hoc
fimplicitei refex <3gg ri in. lenelope vnde fic^ dicia . lcarins Ithacti Virgo
pro muLicre^ t^uauis. Velu viY' gtnum, pudoYts armatti- ra, c^r. 846
AndrecBAIciati Kuf)tU •vnde di" €oIor fla. mei. . pti(tli4 et' pud anti-
qHOS * ri pofTe vidctiirac! vcrcciindiam pudicaj mulieris,qii? revfla viros
nonafpiciac, fed cLimloqui necefTe habccdemittat: qualis apud Poctam Dido
katclto 'prpiTrov, \ib» i.AEneid. X« breuiter Dido vHltu demiJfaproffttur . et
in 3. de^Andromache: Deiccit vtdtttm,^ dem ^JJa voce locut^ eji, Vnde difliim
Glim.pudorem m ociilis cf- fe,ait Ariftot.z.De arte dicendi.Vide ada-
giiim,7Woi'/;/ oculis.Scd coniicio noftrii hunc non temere verbo obnubit, vfum
fuille, vtalluderct ad vetcrem nuptiarum ritum ; didi^enim rniptiij funt a
nuptu, hocefl,opertione;nubereeft velo tegere ; mulier enim nupta,id
eft,obuohita,& tc- veiamine ducebatur in viridomum . Sic Neptunus,ait
Varro, ditflus eft.quod terras et mare obnubat, vt c$Ium nubes. Id probant apud
Feftum Pomp.C^Iius et Curcius.quodnutentis caput flammeo obuolueretur.Id lutei
coloriserat^ne vir- ginispudor proderecuriauc.fi quid anim- aduerteretur in
facie ruboris,is color e ve Jo, non e genis emicare videretur. Hinc Claudianus
lib.i. de raptu Proferp. Vultibus addunt "Blammea folicitum prAUelatura
pudore, Et Marcianus Gapelia lib.9.denuptiis Phi. lologi? : ^lammea virgineumt
quA obnub^re fueta pudorem, Regina demepronuha » Decolore vero teftatur Lucanuj
h*b.z. Non timidum nuptA UuiterteHura pudore^ Lutea demijjos velarunt flammea
vultus. Eftergo hic pulchra ethop^ia honeft^f?- min^, vel quali habitu enfe
illam deccat, pr^cipientc DiApoftolo.Quem ad locum non videtur alicnum
traducere flammei nuptialis ritum,dequo Ifidorus lib.de of- ficreferente
Gratiano, cap. fcEminq,3.q. 5.F^min?,ait,dum maritantur,vclari fo- Icnt,vt fe
rneniinerint fcmpcr maritis fub- ditas,achumilcs:itcm quodnubetes poft,
bencdidioncm vitta inuicem, quafi vno YincuIocopuIanturrvidcJicct id cd fit, ne
compagem coniugalis virtutisdifrfipant: ai vero quodeadcm vitra candido,purpii
reoqj colorc pcrmifcctur, hoc idco cft, quod candor fit ad mundiciem vitscpur-
pura ad fanguihis adhibctur poftcritate vt hoc fignocontinentia,& lex
continendi ab vtcifqj ad.tcmpus adxnQne5tiir:-&:poft, hoc.teddendum dcbifum
non ftegatur.Itc quod in primis nuptijs annulusa fponfo datur fponf?,fit
nimirum vel proptcr fu- tuiae fignum diledlionis, vel propter id magis vc eodem
pignore corum corda iun gantur; vndc et quarto annulusdigito in-. feritti r,
quod in eo vena qua:dam, vrfer- tu r,fanguinis ad cor vfq; perucniat. Ha:c
Ifidorus.Dicimus igicur nuptiasa nubca dojhoc elt.velando didas,vel propter
fla- meum iam didlum : vel quod in nuptijs primas tenere pattes verccundia
debcar, quacuftodemacccmitem virtutum om- nium Cicerovocatin Partition.
^luenfibi prAlatum] noui: Icarius V- lyftem marirum fibi praslatum eflc
H<?^: /i;//^/;?^/^^.] hac figura, hoc cultu yel habitu,hac
imagine.^^^M^ifci^arfit/ifit %'X^v,lT')^)l/.cu.St)[itai^» habicu.colorem,
figuram Khetoricam,&:aIia permulca fi- gnifieac. Vide Tu rnebum. AGNoVERVNT
vel ipfi paganae fuperftitionis afledatoies,quam fandta et neceftariaefiet
macrimonij re<fle infticuti copula, qua vxor admonerctur maricum etiam
parentibus ipfis efie prajferendum, et contra.. Debct enim mulier magnam
parentibusgratiam et pietatem,fed mari- lum cenciAJrprae cxccris fcqui
&obferua. rerquod et facraj Vnztx praecipiunt,fiqui« dem homo rclinquat
patrem et matrcm, et vxori adha?reat eft neccfiIe,fintqH«o carne vna.Ex D.PauIo
ad Ephef.j.&Pe» tri 3 . difcimus,quod mulieres fubditas cf- fe
virisoracula. facra prascipiant:. Qu^cl ctiam fubnotant Canones,c.fatis.c.muIic-
icm-33.q.j 6 cftordo,de poenit. diftin(ll<, y.in
l.aIia.i;.§,clegatcr.jfF.fohit.matrim» Quanquam tamen dicatur vxor focia di-
uina: &.humanaj dbraus,l.aducrfus,4'C. dc.crim.expiI.ha:redit.Huc pcrtinet
illud Quintiliani Declamat.iy^i Virgo ad pa- trem,n«pia ad maritum
pertinct.Cuifor ih non eft diftimilc quod fcribit Eufta- thius interpres Homeri
ity^v yvveUKdt ^iiyzrcu 6 dviip,B)^y^ou *f yvv» 76> tlvJ^pt. Sed ctiam ad
rcm facere vidctu r, quod VIpian.l.i.§.fiquis filiam,ffde lib» cxhib. Si quis,
ait,filiam fuam, quae mihi nuptacft^,velic abducere, vel exhibcri fibi
defidetec, auaduerfus interditflum cxcc- ptio dandaifi fort^ patcr concordans
ma- trimonium.&forte liberis fubnixum vc- lit diirohicrc; ccrco iure
ytimur. nc bciie cou« Schema IV. Mulier maritu) parenti- hus prM ferre d het.
fiErbblematajl 84I CQncordantia matrimonia iiirc porcftatis patri^
tuibentiirtqiiod tafneaficerit ^d- hibetiJMm,vt patri perTuadealtirrjitf patria
poteltatem excrcfat. Hacp.oteftatem vijri frrobecognoiuttac^na illaf<jniina,dequa
Pliuarchasin apophthegm.Lacon.H^ce- nim cLim a qiiodam millb fiuncip folicita-
retur num afl[entirctur,vt fui faceret co- piam,refpondir. Cum cflem
puella.paren- t i obed i r e d i d ici, i d qu e fec i ; m u 1 ier a u tem
fadla,viro. Itaq; Ci me inuitat ad honefta> viromeo primwm rem aperiat.
Habent et hinc honeftas matronx dociiincntuiquaii^ ta pudicitia in publicum
prodiredcbeant,. cum Turcaj ipH hunc morcm obl^ruent, apud quosnefaseft
vxoresiupublicoaper ta facicconfpici,veI cum viroaliquo col- loqui. Vidcmusergo,quod
non finc ratio. ne Lycurgiinftitutum de veftitu &cxcr- citijs pucllarum cum
adoIcfccntibus,tan quam fomes libidinis a multis reprehen- fum fit,inter
quoscft Euripides, ficutcx elegantiilimis eius vcrfibus conftat,qui fic
Romanoidiomatefonant : ^Ni>c^'^fi velit quApiam Calfa effe,queat
Spartan^puelU . §Iha cum iHHenibm relino[Hentes domos, NHdpsfemoribus, ^ tHmca
dijfolutis, Curfus paUJir(tsq'i non tolerabiles mihi Communes habent' Ettamen
admirabile videtur, Si noncafias mulieres educatii? Obeandem caufam etiam
Platoab Eufc- bio &alijs Eccleflafticis fcrrptotibus rcprehenditur,qu6d
fecutus conftitutiones Lycurgi>in libris fuis de Rcpub. et legi-
buSjiulferitmuIieres non folum iuuenes, fed ctiam anus>in gymnafijs cum
viris nudas ludarijadolcfccntulasnudascum nu- £s inueaibus cripudiare in
folenitatibus > cquis et curfu cetMire. ISJiKil iam dico de multorum
locojritm confuetudine.vbi fub pfstextu pudoris teguntur qiiidem vul- tus, cnm
ii\tenm papill^^ petflus femi- huda virorum afpedlui pateant. Cert^ quod ad
muliebrc pudicitiam attinct, viti jjicinA do(fliflimi fententiam efte fcribit
Hietony- ^u iutda, mus, pudicitiam in primis eirc rctinedam, pudiciti^ quoniam
eaamifta omnis ruat vittus, et eommen» in ca decorismuliebris cnitcfcat
priucipa datio . tus H?c pauperem commendabilem facir» diuitem
extoIlit,deformem redimit, exornat pulchram . Viros quidcm confulatus
iljuftrat; efFert in a:ternum nomen elo- qiienti^
cIaritasjmiIitarisgloria,& exdc- widLis gentibus acceptus" triumphus
pa- rem quodammodb DeofacitiMnlta por- ro funt,qua:ingeniorum fertilitati
nobilitatem adoptcnt infigncm; at propriamu- lieris virtuspudicitia ccnfetur.
Hxc Lu- cretiam Bruto asquauit, nefcioan ctiam prajtukritjc^uoniam Brutusnon
poifc fet uitutem pati afoemina commonituscdi- dicit^Hasc xquauit Corneliam
Gracchos h^c parcm alteri Bruto Portiam fccit: notior cft matito fuo
Tanaquil.VcrLim quia' infuperioribu, pra^iertim Emblemi ix. plura dc caftitatc
et pudicitia diximus hic longiori fcrmonefuperfedendum arbi- tramunHoc vnum pudicaemiilicri
com- mendatum eflTe voIumus,quod ait quida; Nil foemina toruura habcatin
oculis, nil procarin verbis,nil ina<flu inuerecunduj. non fit geftibus
fra<5lior, non ingrelfus fo^ Iutior,non vox pecnlantiorj vt ipfa corpo- ris
fpccies fimulacriim fit mentis et figura probitatis.Scd audio pucllam cum ini-
quo patre cxpoftulantem s co litem compofitum. Nupta' ^4^ Atidreae Alci^ti ir.
InelU Ue pAire i hHi/i^'- Nupta contagiofo . ;j ^ EMBLEMA T 1 :. I '^'^',;*'T\ 7 / meltora f^j, Me^m. Cur age fic we^ '
Compellas ? Bmftm vjuod tihi dote gener y Callica quem fcahies, dira mentagra
ferurit: Hoc esi quidnam aliud, dic mihi f&ue pater > Corfora
corporihiis quam tungere mortua viuisy Bjferaj^ Etrufii fa^a nouare ducis ?
COMMENTARII. N excelfo et regali folio fedet Rcx» fccptro regio,mandata
daturiisj iiicu- lus confpe»n:u nudus homo moituo cada- uetiiungitur et
alligatur a minil\ris. CoNER1TVR hic puclU iu- genuade patre perqnam difficili
et inhu- mano,c]uieam locauerat virocuidam tur- pi^prinqtiinatoacmifer^
f<^tenci, mcnta- g!. ino;bo GalIico.& alia fimili lue con- iiiippto.
Q^ud facinus illi fimillimiira I cfTedicit^quod fuitolim folemne ac fami- liarc
[xi^rctvSpconru Mezentio Tyrrheno- rum Regi.Deorum et hominum contem ptori;qui
crudelitatc omni et inauditafe- rocirate folebat viua corpora mortuiscol
ligare, vtfosrore& uitolerabili tabc fen- fim animara exhala^ent.Dehoc
Virgiliiis S-AEneid. ^l^iii memorem i?if^ndas cAdes, qHidfit' Crudeh tyranni tas
\Mf Xffera ? xentij. .! lEmblemataj:" «43 IIT. ^ melio Matrimo nij i^ecies
coem- ftio, Ejfera}l>tf e^tplte ipfim,generiq', referuent, Mortua quin
etiftm iiigebat corpora viut^, Kjomponensq; mmibu^q\ manusy afq^ ori- bui ora i
* Tormenti genuSi&fanietaboq-y fluentes • Complexu in mifero tlonga fic
merte ni' cabat T>11 mdiora pijs ]. Verb» funt puella dcfponfat? ad
patrem>quem figurat^ vo- cat Mezentium.Cui refpondetpatertCur me compellas
hoc infolito nomine. Efl autem hxc formula oprandi per apofiope- fin.Sumptum id
ex 3 .Gcorg. Virgil. Dif meliora pijsyerroremqjhofiibtM illum. G r?ci
riccfferun^gffl^ }f^K0Vi Malttm fo- YftA: 8c»i'v<pnfxHaf aipeft apud
Lucianum, Ciccro Antoniam S.Dij mcliora: idcnim ipfum agimus, ncquis porthac
eiufmodi qiiicquam poflitpolliccri. Ouid. Eptft. Helenes: . Dif melius:fimilis
non fuit iUe tui • Jdeni i^.Metamorph.,.,procul,o procul omnia»dixit >
^inTalia Dij pellant » Et cpiftola- Laodameias.Protefilao 5:: Dif.>precot3^
nobts omen remoueteftniflrii, Amorum t- Eleg.io.idem : . Hoflibuseueniat
vitafeueramets, .Hofiibuseueniat vdcuo dormire cubili . Et j.eiufdem operis;
Eueniatnofirti hofiibus ille pudor, Tibullus 3., Dij meliora ferat,nec fmt
infomnift vera. Liuius lib. 9 . Oratione Pofthurajj Cqux Conful fub iugum
mj^Tus ad Gaudinas -furcas,difluadebat foedus a fe idum cum Samnitibus) Q^ud
tandem ?(i fpopondilj- femus vrbem hanc telidurura popuium ROMANO,
fiincenfurum, fi fub regibus futurum ? Di j meliora. Quac loquendi formula
pleua eft affev5t,u$.j5: energias, vc facile apparet ex i js, qiiqs mpdp citaui
> locis.: Mez^en //] d u re p a te r, M e ze n tio (im i li s. Cur age fic
me compellMf] funt verha patris,non puella^. Cutfnehpc nomiue Mezentij appeHas?
Emptm quodtibi dote gener] Emptus gener,vt apud V^irgil. i.Georg. Teque fibi
generum Thetys emat omnihus vndu. In quo allufum admatrimonij fpeci?m, qua:
veteribus coemptio dicebatur: de qua Qmto in Topic. et Setviiijs, Qtiintilian.
dcclamat. Scciiriislis pater.-peti- ei fumus, cmpti fumiTS. Gallica quem
fcabies] Morbuseft no- ^^^'if^ mis ante anuum. 1493 .in Europa non vi. f^oies,
fus, q-ui ncc Iepra*,ncc clephantiafi, ncc li- cKcnibus,nec podagraj,
nccmentagrx cc- dac, C\ rcsincertamen veniat. Hanc luem cx Indis profedam
traduutaud:ores,cum qua in illa Hifpanienfi India, praefertim ininfula
S.Dominici, infantcs nafcuntur, ibiqueert tam familiaris, quamapud nos
papulae,fcabies,& morbilli. lUic namq-jferunt Aterna labe per omne& Id
morbi regnare vrbestpajpmqi vagari Ferpetub coeli vitio, atq^ ignofcere paucu.
vt Syphilidesjib.i.cecinit Hieron.Fraca- ftorius.Ncqj eius contagium magnopcre
quis ibi reformidac. Alij aliunde ortam hanc luem exiftimahc. Sed certoconftac
in has rcgioncs non multo abhinc tempo- re inueclam,ignota fiquidem fuitanteglo
riofam, fed paruna felicemcxpcditionera Neapolitanam fub Carolo 8* Galloruin
Kege. Eius autem propagatio fic fe habet. Rcdieus ex profeclione Indias
Chriftopho Morhi rus Colurabus, quarpi conquirendi noui Gallic» orbis caufa
fufceperat, prasrcr mulieres origo, JndicaSjCtiam milites Neapolim deduxir, vbi
tum rex Carholicus Fcrnandus crat, aduerfus GalliseRegem Carolum,cogno mento
Magno capite.belligerans. Milites illinon tam auro onufti quam morbo, quem
exftupri confuetudinc ciim Indis mulicribus habita contraxerant, qua^ijs fimul
et pudenda et pudendura morbnm comraunicarunr,partem mercis ijs tribuc runr.qui
in Icalicis expeditionibus ftipen- dia faciebant . Tum Hifpani militescalli-
diflimi, &non tam aimis quam arte ho- ftem ofFendeiegnarijUOiflu
egrediebatur, propria relinq^uentes pr?i-lia,& pu,i;eos ve« neno inficiebant^Neq;
fatis hoc illiscrat, fed et Italos piftores aduerfi cxercitus pre cio
corrumpebant, vt gypfum pani ad- mifcerent. Denique cum vim contagiofl mali
nuppr elTent experti,& ob annona; ca- ritarem neceflum e^fct inutilem et
irabel- lcm gctem ab vrbe exchidercclam etiam fcorta,& quidem
formofifTima,ca2terum cadem luc.inquinata cxpulcrunc. Galli mulieram
pulchtitudinc dudi, lubentif^ fime eas exceperunt;ficq; eueuit, vc lu-
xuriatibus cum eis.infrqnibiisiuuenibus, jjUorbusiftespnjTiodd tQtujii illum exei-
ciium 844 Andreae A. Morhi Gall{ci caufa . VenereA luis i'ci- fict no* mina.
cicum iiifeccritjfccl etiam perorbem vni- uctf uro fueric deriiiatus. Id quod
prxtcr Nicolaiim Monardis etiam Gabricl Fal- lopius tradiditjlib.de morbo
Gallico,cap. .i.qui,vc ali) pa(lim,labem hanc confifte- reputant mcontagione
vniusad alium.A c]ua tamen fentcntia difcedit fracaftorius lib i.de morbis
contagioi. c. ii. Tametfi cnim maximamortalium pars e cocagic- iie moibam hunc
conciaxit j obferuatum tamen eft ( inquit ] innumeros alios linc vlla
contagionc per fe infcdionem eam per peirosfuille.lmpo/libikpr^cerea fuiilct,
tam paruotempore contagionem, quae per fefegiijseft.nec concipitur
facile>tan tum terrarum peragraffe.ab vna clallead Hifpanos priroum delacam
j quandoqui- dem conftat,autcodcm tempore,aut ferc codem,& in
Hifpania,& in Gallia,& Ita- lia,& Germania, et tota fere Scythia vi
fam fuilTe.Addcquod pia:dixiire illam A- ftroiiomoscertisanicannis, non paruum
indicium eft:,aliud fubc/re iUi principium quam (impliciter c6tagionem. Nec
ctiam mirum videri debct, nouoS atq j iiifolitos morbos ceriis temporibus
apparcre, non quidem delatos ab vna regionead alia,'{ed fuis caufisexortos .
Q^odcxemplis qui- bufdam demonftratide Fracaftorius.Hic morbus nondum fuum
vnicum nomen fortitus eft. Itali a Gallis exiftimantes ve- nifte
conragium,morbum Gallicum nun- cuparunt. <s^os ob id mulcofale perfri- cat
Rcnoda»usin fua Pharmacopaiia: lcali (iiiquit) in Gallos turgidi et irati, fuum
morbum in vindidam Gallicum vocantj atq; ridiculam eorum libri pra; fe ferunt
vlc!onem,cum maritos ignoranti^,& vxo res meretrici j nbtent.-illos, quod
Vene- rea: luis originem nefcierint: has, quod a Gallisiniri cupierint. Forfan
huiusiniu- rix in parenccs illac^ mcmor Brafauolus, libellum quendam de fuo
morbo, qucm Gallicum ''ocat,confcripfit,in quo eiulde 254.dilferentias
aftignauit.Certe fieo lo- ci ineptire non vifus eft bonus vir, credo tot
eiusaffines aut vicinas, primo Italici morbi aduentu a militibus Gallis cona-
prcflasratqj vc harum nuptiarum fignum aliquod in a:ternam memoriam relmque-
xet.eiulmodi hieroglyphica poftericati re- Iiquit.H^c Renodxus Iib.i.
Antidot.feiH:. -4-cap.2o. Galli contramorbum Italicum et Neapolitanum
vocariuK,quod Neapo lijvndc preciofam hanc mcrccm/taquam p^rta vidorix prasmium
in regioncsfuas detulerunt, primumcum coconflidari coepcrint.Germani ex
Hifpanorum coii- tubernio hanc fcabiem ad fe nianaire viddi tes,Hifpanicam
appellarunc Alij 5erpi- ginem Indicam,& quidem pro-prijilime, cum inde
prima fit huius mali origo.lSut quibus hic morbiis Paturfa dicatur, uo- minc
fortaftis Indis proprio &gcnuino : quod a quibufdam morbus magnus et
vioIentus,ab aliis turpis palfio interpreta- tur, quod gcncraliter omncs
deturparc foleat. Quidam Pudcndagram vocant, quod pudeda plcrunq; pnmiim
infitiat. Idioma Hifpanicum Bttuas vocat.f raca- ftorius SyphiJida ncminar,quia
cxamore et coniundione Veneiis intcr hominepi vtplurirou fuboriatur: atq;
itaSyphilis, quaft concotdia:atquc amicitix Vcncrca; partus fit,ex Fallopii
interpictationclo. Almenar Hilpanus de morbo Gallico, c. i.morbum hunc
Saturnium vocat, quia a Saturno.proptcrciusingreirum in aric- tem,aliis
coslidifpofitionibuscoadmuan- tibus, originem traxit. Cui fentcntias et
GafparTorralla fubfcribit in Traft. dc Pudendagra.De quoetiam confulc loan.
Langium lib. i.cpift.42,.& Iib.z.cp.i4.Ex hoc morbo ligni Guaiaci vfiis
ptimum nobisinnotuit. Nam magnis doloribus morbi Gallici,quem ab Inda muliere
na- dus erat,Hifpanus quidam[torquebatur: eius famulus Indus in prouincia ca
me- dicinam fackns, aquam Guaiaci ei propi- nauit,qu2B non folum magnis illis
crucia» tibus cum Iiberauit, fed et priftina? fani* tati reftituit. Qnod
excmpluin alii qw^qj Hifpani,eodem morboinfedi.cum fccu- ticflent.fimiliter
fucruntcurati.Eaq; cu- ra Hifpali moi euulgata eft ab iis,qui ex India
redierunf, hinc pcr totam Hifpa- niam,&indeperorbem viiiueifum,quem ha:c
fcabiesoccuparat . Sicqi Deo vifum cft, vt vnde manauit morbus, inde ctiam
remedium cius alferrctur: flquidcin hoc curando nullum medicamenrun) Guaia- co
reperiatur prxftantius aut certius. Na fi,vtdccet,retleinftituatur,atque procc-
datcuratio,& fuotempore aqnaiftapto- pinetar,certiflimum eft, ci
moibo/anita- tcmperfedam comparari.nec rcvidiuam cum pati, quieolaborabat,
dufiimodo in idem c^num uon fe prouoluat denuo. Qudd Serpigt Indicfif Fatfirfi
Puden* dagra. SyphiU, iJgnm Cuaia» . cum . 1 EmbkmataJ^ «4? rentes ^deles,
)Z,entij Quodfi Hiccon.Capivaccium aiidjre vo-i lumus, non.debet vtiq; Mediciu^
ftuditv. fos laborum et diligcuti? p(^nitere,c]u?r)i inmorbo iftotam frequenti,^
pcr^que lucrofinamp cognofcendo adhibuennt^ Nam et citra ia^antia diccrefeait,
qupd k Gallic^ .hiis c^*atione vltra ododccim millia coronatorum fuerit
lucratus, lib. dc IueVenqrpaa,c.iz.in fine,ne habcatjCjuo tancopcrcgl^rjetiu
Mcdicus illccui Ma- rwlius Cornutus Lcgatu? Caefarisin Aqui 4ania,mencagr?
morbo foedo corrcptus, H S CC. (e-curandri eIopauit,tatus erac teimedics
qu?ftus,vcl viri.digni^as,vtefl: apud Pliiii u m lib. i c .i . r ; ; P'tra 0)
menttgra] ^oiih\itz^ a men ♦to et A^^/JS-.yttf^id cft, expifcari leu vcnati,
fluod m^nciim venetu.r, fic didus.Nftm^a fliicnco pet faciem, coHum;, pc^us et
ma- iius, foedQ'& infolito quodam furfurc di- latatur.Pliniijs
cap.i.lib.i^.Grauidimii, inquit, ex his lichenasappellauerc (^raeco nomine: La^ine,
qnoi)i^n?ig^mjcutoferc p- ric^baturj iocujari pyiipum jafciuia(vt cft -procax
uatura rriuUoiiim inalicois.mife,-,rijs) mox et yfur^co rvocabulo, mentaj-
gram, occupaii;^^ ia in^ill.ti^totos ybiqiie y.ultus,6cuirsi tantiiin.
immunibus,defcen deotcni vero in colU,pc£tusquc,ac manus foedo cutis
furfure.Hac quoqj ration^di- -citur Cbiragra,Podagra,Pudendagra.&c.
Corporacorporibui] Imitatip Virgilij ex 8. AEncid- ybi dc Mezentio : MertUfi
qm,n etii^m iugebat cofpora vtHts, Componens manibu^qi manus, ati^ue- firlj '
b.fis ora,. . • > ; . r ^ffey.aqs Etrufci ^c .]; reuocare facinoJa :Mezentij
trucuIentinTimi ducis Etruria^, -fcu potius Hetruri? cum afpirationciquae cft
regio Iral^a: mari Tyrrheno adiacens . :5ic di(fla,quod cias finesolim
tendebatur :vfq; ad ripam TyberisjSc quafi.yTgpbjo/<*, .& pcr Cyiicopcn
iTpnpict. nam iTtpo^ cft .^lter,^, opo{ finj^s vocatur^F.pma enim an- .tea
viiam tai>tum Tyberis ripam tenebat. M E zi £ N X I I nonioiuria vocabun-
tur crudcles illi patres, qui fuas filias egre,gia forma,intcgras,&,bona.vaIctudine,,nMi-,
trimonio quo dilfolui poftca nefas) co- pularc 00 horrcnt hominibus Icpra et
pp- flagraconfeais,& fijpius Ncapolitanafca- ibie corrupcis,, iis quidem
viuis cadaucri- bus, qui mortuis co quoqj pcipres, eo- mm fcpiox
^ccttc.iittts.^.^it^ y f<iuc,. et vqrerdum etiam diutU;rna5.fi^ctr» mancaf;
illorum vero celerms animu^^i debilitado^ cnecet. Eiufmodi cqmgium^tam impai vt
crudite,it3 et feftiue d, epinxit Par?miogr3 pl^usin pialogo, cui tiuijus cfi
.Ayctfjiof yAy.of .: cx quo placet huc-transferre qua: ad lem ficiant.Sic autcm
pnmum nobile pucllam dcrcribit. G a. Quid cgo tibi dc- pingam pucUam npn
incognitam, quam- quam plutimivm gtatia: addidit ornatus natiuo deccjii.?,
Mi^Pe^ quampiame(le|nil>i'lillam no dec^bat.In- cctim nobis p^rqd^t beacus
ilic /pQlus, tjrun co naro,aI,te,rani"cri9CS tibiam, fed^minus
fclicicerqiijim Siiizf ri foleik.niaijibus fca.; hris,habitu^raui, pculjs
languidis,, capite obuin«flonanie's'&. ^'na ribus et cx.a,u ribu^ flueba t
. Aiii i^tto^ habent anu latbs, il le ctiam in ff mofe:ge{{at anulos, ;^^^,
.QiiicJ parcntibus accidit vt talem fijiam.^tali porr tentocommittcrec?G
A.Nefcio,nifi quod hodie plcrifque yidj^air-^dempta. n^er^ P E . .Foctaffe
pr^di i.es eft^^G A . Eft a% tj/Tj,i^d a:re-aIieno,.P e. Si puella vcn^n^
fulj^ti.iiffec ambpf,a,^p's.^. ai}ias,quod gra- pi^S;fup^^IiciurTn.,<^Q'i(ia
(umi^ppierat ? Si XI) jn xi^T? f,i ^, pa t r ip s c ine r es . fa,ci s p ce na
- rjiiAdatura fietat tali 'monftrQ Yel o.fcu- lum^fi^re cpyi.<^^^ .Alihi
fane fadum hoc itf>9d,eli"S eflc videtur, quam fi illam n\\r daif\
obiecijlcnt vriis,. aut Ieo;iibus ^^aut crocofljits.Nam ant, fer? pcperci(fent
tam infigai ^orma:,aut riibira n^iors finiiref ctu ci^tum- Mihi plaiie
vidc.tur.hQC fadiunj Me^jentio dignum, (^ynmQr^u^t^ Yt^inquic,M;^ro,,, . i,-:.:t.
•; j,, lungaf>a.f c,orpora viuu, Compon.ens manfb^fymanm t atque ori-, btis
orel—), Qaamquam wec A^Lej^ntiuSinlfallor^rani imm^nis crac, vt,tam,aniabilem
puellanj c^daueri iungeret» Nft; vllum cadaucf (jftfCui non.iuiigi m^lis
q,iiam.t4,r^ putido ^adaiieri. SiquidcmjhQc iprum quod fpi- rat^«Der Jm
yeueia^m.efc quod loquitur »_ eftipcftis:_qu6d c(^t!ngi,t»_niors eft .' Ha'V
iilc. Vide ^ic\\tth\\^.'rci.»,Mare coniugatL Ad huius Eniblcmatis fententrsira
piito fpedate iili}d 5cuccaE ex 4^ fle Bencfic. /C. >7.Malc CQnfuijYilJe
fili^;qui inani cori- tumeliofo& t^p.c repudia:o,cpllocaurc. Saucliffima
conuigii copula.ubo efl: temc- ih quib.uscuraqu^^ p^^-mif t^^da,» fcd far.is
Pareemt^ gr^phi locus e dtalogc . cuitii titu lus, Con^ iugium impar SenectiU
Andreae A. X>emoeri- H.floria faminA Bl IgicA, 7niintinn Qiiid cnim iiirc
canonuh\ prohibita lepro ioiiim coniugia, nifi quod inhuitianiim vilum fir,
contagione infedi corporis ac c«rio/l, fanum ac viuidum corpusturpi li
cinfcftare? Scd auaritiae retra labcsom' maiuta natnia; et humai/itatis violat,
nec nnnus intanc committit, quam quiolim Yiuos homincs ad aram Saturni.vel
Dian? Taurica? ma^arent: vel qui mifcros rcos ad latumiasdciicercnc • Mclius et
dccen- tius,vtapud Plinium Secunduro lib.i. c- pift i4.£ormofus dc decorus
fponfus elo- catur pucllaeingenua!. £ft illi, sit,facics libcralis, et ingenua
totius corporis pul- cricudo,^ quidcm fcnatoriasdecorj qua: cgo numquam puccm
ncgligenda. Dcbec cnimhoc caftitati pueHarum quafi pra»- mium dari.Et ha?c ille
de^Minncio Aciiia- no.Occurrebatillud Ouidianum ^^am maleinAquaUsveniHnt ad
aratrn inuenci» Et quid tam dominatur in coniugi js, qua
fOnfenftis,acconcorsanimus ? Nec enim lan) concubitus et corpotum miftio nu-
ptias facit,*qu^in confenfusanin;orum et ioIuntatum,vt jcde lureconfulti. lUuH
adi^i placetcx Plutarcho,di«ftum Dcmo criti,qui gcnerum naduserit Vommodu,
Jnuenifie filium.- qui vcrdliicommodum, perdidifTc et filiam-Non male
aggeroPli* nianum id cx lib- S.epift.iS.de vxorcDo- miti) Tu]ii: Mulief,
inquit, natalibusda- ra,moribus proba, aetate dccliuis, diu vidua, matir oiim,
parum dccore fec uta ma- trimonium vidicbatnr diuitis.fcnis,ita per diti
morbojvt efte taidio poflet vxori, qua iuuenis, fanusque diixiflet;
quippeomnibus mcmbiiscxhauftu5,& fracflus, tantas opcs fo;is oculis cbibat
: ac ne in ledule quidem alijs mouicbatnr . Quinetiam fuedum,mifcrandumque
diiflu, dentcs la- tiandos, fricandosqj pra^bebat. Auditnm cft frequcnterab
ipfo.cum quercrctiir dc contumciijsdebilitatis fuaj.fc digitos feruorum luorum
quotidie lingcrc. Viucbat iamen,& vmcrc volebat, (uftcnianic ma- ximc
vxorc,quaJ culpam inchoaii matii- monij in gloriam pcrfcucrantia vcrtcrat.
5imile quid narrat Lndouicus Viucs lib. i'.Chriftianicf<±mu)ar, de'
prarftantifllma quadam f^^mina Burgcnfl in Bclgio, qiise licct maiirum
valetridiiiarinm ua{\z c(Tcr, 'mira tairlcn conftantta et incredihili patieu tu
eunctcfu fuftinuitiaique vt vxores indc txcmplum fibi fumaDtjVicia maritorumi
ttMriun et viciflim mariti vxorum tolerandi,to- magna tam hiftotiam, liccc
longiufculam » huc conftat cranfcribam . Clara Ccrucnta Bcrnardi frjiinii
Valdaur? coniux,ciim virgo tenerriraa et formofiflima firugas cfTctad fpenfum
dc* duda, iam plus 40. annos nacum, prima nuptiarumnode crura eius fafcijsinuo*
lutavidic, dcprchcnditq;maricum fibia;- grum& valctudinatium obucmfle.
Nihil tame illum ob id auerfata,non c^pic cum odiirc, ciim pr^cfercim nondum
poflet vi- deriamare.Inciditnomulto poft Valdau rain grauiflimum morbuni, dc
cuius U- luce et vita Medici Omncs dcfpcrabanc*Ip* fa cum matre tancacura&
afliduitatcctc- ca ledum aegri vcrfabatur, vc fcx totis hcbdomadibus amb^ncc
fecxuerinCj niii vt mucareuc fupparos^ nec vUa iiodle fu- pra vnam auc alceram
horam quicuerinc, idq; inducas,multis no(^ibus tradu^is in- fomnibus.Erat radix
morbi Indici,quem Gallicum vocant,fa?ui et contagiofi.Dif- fuadebanc Mcdici, ne
fic cum contre(5la- ret,ne tarri prope accedcrettidcm confulc- banc ncccflarii.
Tum icqualcs fi^^minaj in rcligionem adducebanc, non cfl^e tam an- xiacura
diucxandum (it.aenim loqucban» curj homincm iam fatis debitum, et ma- gna
mortis parte in corpus reccpta,profpi cicndum cflcanima*; de corpore nihil co-
gitandum aliud, quam vbi conderetur humo. Quibus vocibus adco illa abfteiri-
lanoncft, vr curarit quidem qu« a<i ani- roum fpedlabant, fcd ipfa culin;^
forbitio nibus,qu2e rcmcdium afFerrenr, ipfa panis fubindc mutandis (nam (bluta
erat maio- rcroinmodum aluus, et alijs Jocis pus tetrum dimanabat) eflTct
inrcnriflima,fur- fum dcorfum toto diccurfiraict, animo corpnfculum fulc
ens.Iabonbus impar,ni canta vis afTtdns fubucmrcclta difcnmcn maxin um Valdaura
cuafii,iuratibus Mc- dicis.e manibiis Orci violcntia coniugise» rcptiim e(fc.
Alms facctiiiS quam Chri- ftunius,Decrcuifle, dixit, Dcum Valdaa- ram octidere,
vxcrem vcio obftinafl[e e manibusfc illum non djmifluram» C?pit eijflncntc
quodam ardentiflimo ex capitc hun ore, airodi inteiior oaiium caruncu-
la,Mcdici puhiifculum dedtfuc,quofub- inde refpcjgcrec vlcus,tcnui pcr
fiftulara auc calamuni flatu . Quumq;
nullus in- ucniretur> qui non cum iaboxcm rccufa- rcc. Emblemata*.- iec>
omnibus rero auerfandain exhorren- tibus/ola coniux hoc prasftitit. Sjcatcntt-
busper gcnas ac mcntum papulis mbrbi, quum nullusrafbr commode poflcceius
barbam radcrc,nec vellct, vxof fdrficuhs oflauo quoq; dte dexterrimeattondebat.
Collapfus deindeinalium morbum lou- giffimumjfcptcm fere annorum, ipfa in-
fatigabili dilrgcncia et cibum ciparauit, cum pediflequas haberet duas, et
filiam grandcfcentemripfa cadem tumfsdaillcuit vlcera, turo &crura
putidi/fima vndique fanic difflucnfia contrcctauit quoti- die,turundas et
nialagmata impofuit >ac fafcijs dcuinxic » vt mufcum cam dicere&
CQntre»flarc»noii rcm f^toris intolerabilis. Quin et anhclitum.qucm nemo no
etiam ad deccm paflus auer(abatur, ipfa fnauif- (imum iurat fuifie. £t quidem
ferio fuc- cenfuit,cum r^tercdicentibusjaiebatenim fibi videri ccu
fragrantiammaturorum et dulcium malorum. Atq; hoc totomorbt tempo re, cum
cffenc quotidie magui facic lii furoptus, inea domo, adquam multis iam annis
nulla cx rc quael^usaliquis re- dieracnec annuos habcretprouentus;ipfa
{eannulisjipfa torquibusaurcis, ipfamo- nilibus, ipfa vcftibus, ipfa abacum
fuum lafis argentcis libentiffim^ fpoliabat, nc quid marico deeirct.contcuta
quauis men- fa,mod6 roarito fuppcterer,quod tam af- flido maliscorpori
conduccrett. Sic illc vitam traxit vxoriscura,cadauero(b cor- pore,feuicpulchro
vcrius, decem annis a ^rimo illo morbo. Quo temporc ip(a duas cx cp prbTes
rufcepit,"cum aiitea ^er genuifiet ^viginti annis nupra, nunquam
cotagiofiltimo raa ri ti morbo.nec vllaom nino fcabioinfrid^non modo ipfa, fed
nec tllus Uberbruro, torpdribus omnium fa- niffimis et mundiflimis. Exquoliqui-
dum ficqnanta fit virtny*quanta (anditas eafum,qua5'Vero ac tot^f Ci^orc maritos,
(yt congruumeft) atnSt,quemadjnodum ^ illis Dcus prjefenTem qaoq; gratiam rc-
fcrat.Obiit t^ndcpijfificx aegrocu^,fed noii obijc.fedabiit vcrius, &jsx!jt
ijigcm cru- ciatum,tanto tamcnjjdolotcCiar?, vtqut illam notint,
fatercUtur,iinnqOam adole- fcentcm maritum, i^cegro corpore» for-
mofum,diuitem, cantum rehquifTc cha- riffima: vxori defidcrium, m^rorcm, lu-
dum. MuIcigracuUvone cicius pucabant cflcopus^, quam confbfacione, quos illa
propcmodum execrabatur, optaas vt ma- ritus, qualisquatis cfat,fi ficii pifict,
fibi redderetur,cciam cuid liberorum omniu» quos|quinq; habcbaciadura.
CuD?q;cf- fetintcgra a:tacc,numquam Oatuit uube- rc, quod fe alterum Bernardiim
Valdauram inucnturam negarct^ Hatc et plura Viucs. Eantnunc dclicatu 1x111^
mulier- cuIa?,qujeob mariti vel pedum (olum f^- torem,vel impuriorcm alfquem
(crcatum» vcl fonticuIum,.amoremcQniugaIemin a- dulterinum conucrtunt, et
coniuges (uos in famiTiam Corncliam (fic falsS iocantut Itali,ob cornuum dccusj
aflcrunt,dum fc« fealiis permolcudas fubiiciunt* Acuunc viridarium intrcmus f
rts contu^ DE ARBORIBVS. A mcthodo, quam haftenus in fingulis Embrematis fumus
fe- euci, paululumdefledcrecogimur, reficexigence . Nam cum qua^dam epTgrammaca
ex hisdiuGrfoshabeantfineSv&argu- menca > ideo diuerfam requirunc
tradationem * Nihifominus; quoad fieri poccricadtricam iam viam
appropinquabimus, ica vcnumerusl. inmargineappGficus defcripciunem &:
hiflonS arboris . I L originem Emblemacis, qua: vc plurimum ex pro-
prietacearborisde(umicur. Epigiamniacis,. ffuc vnunt fiC yfiue
ptura,cxpliGationem. do6trinam morum,- fiue vnum fcfiuegddiuerfiim
finenirefpiciat » contineac* Cupreflus; 84? Andre» Alciiti /tr. '.\U asn
;;-;:;:::;:r!;;:f;:Gupre0tJ5. ' -f- ^'S ^:.. '»^ - : ir? t / C ^ T effigtes meUy nomenj^ Cupyefsh
Traclandos.pdrtli conditione fuos . : A L i >y ^p./ TCriV^^^Ty^i?/?
iprocerum monumenta Cupre^u^^ ^ Sljiale apium plebis ^ comere fronde folet.
ALIVD. LC H RA coma eli, pulchro digeHaj^ ordine frondesl Sed frucim nullos
h.zc coma pulchra gerit . COMME N T A R I L T. T)RocsRA arbor
Cupreflruseftjcaii- dinemeflingunt.Sedqnia trispercupref* ^prejftv.^ JL
dicclougo furreffo, fafligio acumina fum hic fignifieantur, sqnalitas libcro.
to,ramiscompIunbusinorbem cingitiit,' runi,funus, et inutilis puichtitudo :
itleo OjUinonin amplitudinem difFunduntur, ca lotidem fymbolis hic appi^is
dcnotan- fed fecundum' caudiccm afTurgunt, cacu- ' tur,ftatcra,pyra,&:
perfona nien tair.eu noaattingeutes,coai hmiliiM- V T' tx ii*t«ris animanti^im^
rcmmqj aliarnm Emblemata . reJfHs le no Aluriim fpe<^^ata proptiefatc,
fiimicur ali^ qiiod fynibolum ad aliqiiid defigiiadum, ita ciplantic&
arboribiis vt CuprefTus hicad triaaccommodatur. Primo ad ^qua iicatem inter
Inos •fignificaiidam, qiiod ea arbor et in foliis et frudibus videacur ali-
qtiam sBqualitatem obferuare. Vnde Caf- fius Dionyf lib. n. cj. CupreHl duplex
iiomen habent:& Charites,hoc eft,Grati? appcUantur ad deled:ationem ;
CupreHi vero, fiuef \v Grarci rcclius appellancj Cypariffi.quod fcr^
panlesgeftent &pro dticanttufri ranios,tum fru^ns. Ambro- fius Serm.4-in
Pfal.ii8.de Cupreflbver ba facicns; ( quid enim nie pudeac aa>flo- rem tam
pium et dodum huc aduoca- ic?j Genus hoc arboris,aic, numquama- fliitcit
viridicatcm fuam hyeme.Iuxca ver et a^ftatem comam pafcic, nec diuerfoco- lorc
mucatur.Solam hancarborem ventus fuo numqivam honore defpoliat:foIa nCir quam
verere cxuitur amicftu, auc nouo florc vefticur. Sic Apoftolica quoque gra- tia
ncfcic dcfedu, fcd vctuftate fui floret. CupreflTus ctiam fymbolum mbrtis
praeferc, quia, vtinquic Feftus Pompcius lib. 3- Cuprefli morciiorum domibus
po- ncbatur ideo, quia huius geueris arbor cxciCa non renafcicurjficuc ex
morcuo ni- hil iam fperandum. Qu^am ob caufam in tucelaDicispatris effcputabatur. Ha?c Feftus. Deniquc
cupreffus fignificat rcs di- ^u quidem magnificas ac prarclaras, fed inutiles:
quod profluxit a natura huius arboris, quam natu morofam cfle, fru(ftu
fuperuacuam, baccis toruam, foliis ama- ram,odore viol5tam,ac ne vmbra quidem
gratiofair>,fcribit Pliiiius Iibi.i6. cap.33. INDICAT ejfigies meu]
Meta.flrucs inacutum tcndens, GxxcisKmoi, Virgil. j.ABneid. j Hic
viridemJEneasjrodenti ex ilicemeta, ConHituit. Idcm alibi, Aerias quercus, et
coniferas cy pariflbs appcllat. Citat et iftud ex Eiinio Nonius : Cxpitiiui
nutantespinosyre^osqi cupre([os. Eft ctiam meta tcrniinus cuiuscunqj rei . Et
metaphorice terminum accipinaus pro ccrtoaliquo regimine et fine . Nomenq; cupreft] Multi CypariflTum vocatam
aiunt J^iel ro kuhv ^ipav cTfit- ^ etus n^tnra' £qualitate,pariter^
ramorum.quos prodU' ci>.Siquidem CupieflTusab radiccad fum mitatem redo
ftipite confurgit.fuaqj bra- chia oronia pari a^qualicare in coni figura
adfafligium proteudic.CupreflTum autcm a Cypariflb puero nomen habuifle.eo qui-
dem Telephi fllio,ab ApoIIine adamaro,& in arborem fui nominis
cbmmutato,fabu- laturOuidiuS in lo.Metamorph. At Di- dymus refert, Cypariflbs
Eteoclis fuinTe filias.qux cum tripudioad Dearum ^mu latioiiem fubfilirent,
extra choream con- uolutas, in piofundum puteum concidc- runt. Quarum cafum
Tellus miferata,iii- de arbores pucllis finiilcs ad obledlamcn- tuni
&memoriam rci prrttulit. Vnde Cy- parilli eciam Chaiites appcllantur, vt
di- dum ert. IVNESTAeftarbor] Sccundicpigram- 2. roatis fenfus eft : Cuprefliis
diuitum et magnatum monumenta et fepulchra exor nat,quemadmodum et apium plebis
mo- iiumenta fronde fua comit et exornat. Vnde Lucanusin ^.dixit : Et non
plebeios luBm te^fata cupreffm . £ftaurem cuprefl^lisarbor funeftaobcau-
Qptpyejjus famiara didtam, quia fcilicct Diti facra, arhr idcoq; pro figno
funebri ad domos pofl- f^^^gfla, ta. Vcl vt Varro aitjpyrascupreflfocircLi-
dari folitas fuiflTe^nc propter graucm vftri i>ar odorem populi circumdantis
corona ofFendatur . Ad quem morcm refpiciens Virgil.tf.Aineid.ait : Ingentem
firuxere pyra, cui frondihus atrts Intexunt laterat^ ferales ante cupreffus
Conftituunt . Statius lib 6. TriRtbus interearamtSyteneraq-y cupreffo Damnatus
flamms. torus, ^ puerile phe- retrum Texitur', ' Ideo ctiam Horatius Odc
j.Epod.cuprcf fbsappellat funcbres. Ouidius 3. Tiif, clcg.13. Tunerts orct
mihiferali cinifa cupreffH Conuenit. Claudian.i.deraptu Profcrp. ^ercusamica
Idui, tumulos teSiura preffus. • Vitgilius 3.A Eneid. siant manibus arA
Ccerulets moeff&vitttSyatraq', cupfeffo, Quod idem tcftatur Ouidius 10.
Mei*. morph, Hhh iLUie- Andre^ A. Ltigebtsqy alios,adertiq'j dolentibusyinqult.
Apium i?i ^ale apium] Vidcmiis enim aliquan- /ef>ul- do iii magnatnm ac
nobiliiim fcpiilchra- chrti, ]ibns,& pollincliiris fpargi cuprefTi fron-
des ; fed iftc tamen ritus apud omnes no- ftrates non jequ^ celebratur.
Plebei,dum parenrant,faluia, hyfopo, mentha, buxo, et nonnunquam apio vti
folent, non alia ratione crediderim,quam ad olentem me- phitim auerfendam,(Sc
tetram cariem mor ticinae.Videadagium,-4^<o opus efl.Ez A- lexandrumab
Alexaudro lib.z. cap./.qui ctfi veradicitdc apio, locum tamen CicCr ronis nimis
putide interpretaturiciim Cl- ceio de Appjo Pulchro iutelligat Como.
Comerefronde.] Ornare. Hinccomptu dicimusornatum.Hic fjLiTct^opiKa^. Pro prie
Plautus ; Dum poliuntur, dum co- muntur,annus ert. Claudian. in laude Se- icux
: Non illo nitidos vnqufim.. belLante capillos. Comere^ ?VLCRKAcom^efi]llwc
tdtiAxO.\x Fhocionis Phocionis in Leofthcnem Oratorcm mul- in Leofihe tis 5c
magiiiiicis promi/Tis Athenienfes ad nem dicis bellum concitarinem.-eius
enim^rationem Y^fim c u p re ffi s e flTe fi m i 1 5 aiebat, q u c 11 m I -
chraefint &procera?, nulium tamen frur dam referant . Diciturautem in
cos,qui ciim mernbrisfint elegantibus et appri- me comptis, nuilius tamen
frngis funt, neque fuis alicui commodo efTc pofiunt « Refethuc hd^g-CypariJft
frucius . IV,. F o R T B fuinccre pocuifient,quae de I, his tribus Emblematis
dicfla funt, tamca JEquali' methodi ratio pauld latius difFundi defi- tastnhA'
derat Suadetur ergo primo hoc epigram- teditate ijiatc iaoyLipictfXd c/Ik
seq^i.a in Jiberos ha;- jfmfada, rcditariae fuccefiionis d.igtifio, dc qua B.
Ambrofius lib.de lofepho Pa4:riarcha,cap. ^.lungatliberos, inquit, icquaiis
gxaiia: lucrum pietasnefcit pcQunix, in quo pic- tstis difpendium eft. Quid
inanius, fi pro- prcrfundum auc domam oriantur inter fratres iurgia, quando
propter tunicam incer faadi lacobfilios exarfic inuidia ? Charicles Hcec
ille.Pioditum memorias Chariclem A?itio' et AntiQchum,fratres Ponricos, cCijn
pa- cbus. tcrnainter fe bona diuidereut, poculum argenteum
confcidific,,vefteraq; mediam difl"ecuiiTe,vt neutcr alrero diripr,opulen-
liorq; rediret- Vndc ilJa Tragica dctcfta- rio apud Plutarc. in Pyrrho. *
Qvviico <n- cutoferro diuidant fratr^s domum, Sane ij et firniles fraties
adeo pcrcinaciter ae- qualitawra fc^flati funti, vc yelficus non pate.rerur
indiuifas,ex yctere verbo,?'?^^ lJ.epi^Hv,ficus diuidere.Ez.ciiio Martialis
iocus in quinio :.,^ i.. Calliodoru4 hahet cenfum (quisnefcitl) queffrem, .
> Sexte ijed fratrem CaUiodorus habet» §^adraginta fecat, qui dicit, (Tuka
Vno credn equo poffe federe duo5t\ :z<: "{O Hoc ipfo admoneri poteft
Magiftratiis 8C ' Princeps, vtin Repnb. &proi|incijs fibi fubiedis
a^qualitacsm ferucntatq; tucan- tur. Memineriteciamoptimusquifq; pa-
t..nfamilias fuorum libeiorum asquam ha. bere procurationem, ciim fint omncsas-
que lcgitimi:quod camen in plerifq; Gal- lias prouincijs iute patrio non obferuari
palam eft . DeUiqj quod hic fcribi.c Alcia- tus de ?equalicate,qija2
patribu& in liberos obferuanda fic, illuftrari nQH miuimurtx poteft liis
Ambrofij citati verbis iu He- xaem.Iib.y.ciS.Q^iis docuir,nifi horao,
fijiosabdicari ? quis repcrit tam immicia patrum iura ? quis inrer natur^
fratcrn^ confortia fratres impares fecir.^Vnius di;- uitijs filij diuerfa fortc
eduntur . Aliiis totius paicrnjE fortis adeptione inudarur, alius opulcnta?
hxteditacis pacriac deplor ratcxhauftam atque inopcm portionem. Nunquid narura
diuilic merita filiorum? Ex pariomnibus tribuit, quodad nafccn- di atq ;
viuendi poflint haberc fubftatjam. Ifta. vos docct non difcerncrc patrimonio,
quos titulo germanimis ajquaftis.Efcnim quibus dcdiftis communi.rcr cfic quod
na- tifuncnondebetuchis, vt id commuw- tcr habcant,quod a natura fubftituti
funt jnuidcre.&c.Ariftoteles PoIiticor. lib.i.c. i.fcribic, vbique fere
propter insequaliia- rem oririfufpicioncs.Idem cap. fcq.mivl- ta inidem confert
argumentum .Suppc- tunt multaex lurisconfultisjfed nos alio properaraus.
Secundum epigramma morcis fymbo- lum per cuprefiiim fignificacum.prae fc
fercih^EC enim procerum magnatuonqtat, ficutiapium plebeiorri fepuichris impo-
nebacur, quod putrcdinen) aucrtcrccre- derecur;quorum vtrumque simili
propemodum folio,coloreiod.ore,faculrace, na- tur^qi 4c? 5u.ut aucciB <j^ui
ramos cuprcf- finos Prine Aqual tem t tur. Locu. Aml sij.' 1 Cupr\ii adhi.t
funei bus^ Etiiblcmata^. /inosante defan(floriim aedes poni folitos Yclint,ne
quisper impnidetiam ingrcflrur riispolliieretur.lnfuneribiis autem adhibcbatur,
quod femel cxcifa nunquam rc- nafcaturrvel vt humanum corpusab ani-
ma&animoiam relidum diutiiis ferua- retur,atqj incorruptum remahcret. Varro
putat hunc morcm indu^ftum, ne cadaue- rumodor narcsofFenderet.intcreadum v-
rcrentur.Vidc CuprefTum Pierij,id cftlib. j 1. Quiu et pucris, pucllisq; morte
raptis cxhibcnturflores, et corollaria, fortcad virae pr^cipiris inarcorem
innuedum.Cur yeio Cuprelfus funeraria ? an ob patiles ramos,(vndciIIi Grxcii
nomen) an quod mors asquopulfat pede paupcrum taber- nas,regumqj turres ? Hxc
enim dominos fernis,& fceptra ligonibus,ajquat. Quin fiCe in orrines habec
A rithmctica propor- tione, vt quae nullam /ferat Tpoffeo^ziroMh Dijftmiles
fimili conditione ligant. quod argutus notat Lucianus dialogis mortuorurri.
IUud pridcm mihi obuium eratMarfelis,Iib.6.^ Sed mihi- perpetu^ 'nHn.quam
moritura Cuprep. Id quicquid eft opertf dum concihnare pcrgo,nDn vcrcbor,
fretus bona ftudiofo- rum vcnia, traducere carmina duo,qua2 fcripfitin niaiore
otio Cl. Minos. Primu illud ad viri Principis epiced/um .• rram' ^lH,^ falus
patriA fuity optime ^^^dHo 1'rinceps . . i^y^ Hoc tua ftrenuitas claraq^
gefta\ca^ nant . ' Nempe tibi conHanti
animo dum vit^, maneret,^ ', FropofitUmfueratijtncere»ftutm6ri \ PerpetfM^ ergd
inferias tibi mctgne facrd', ^ '' mus : Signajue conI}icuc,palma, cupreffutte*
Yunt. Alterum vero yvaiJLm habct noninuenii- ftam,mco quidem ludicio :
Principio cxili magnu capis incrementu. Semine vti minimo proceras crefcere
pla»' tas, Et patulas alte luxuriare eomas', Vtpene vmbriferam videas affurgere
filua, Magna parens rerum fcilicet edit opus: Efententiola multos emergere
fenfus Nouerts; egregium cernis tflud opus. Reperioetiam pinum &'myrtum
promor tis fymbolis accipi folitas a veteribus.Pi nus, quia femcjLexcifa
nunquam reuiui- fcit.autetiam repuIkilafcit.Myrtuseciam funefta,cuiu.s folijs
Thebani vtebantur ad tumulum lolaiherois maximi,vt (cribfit fcholiafta; Grasci
Tcrtium cpigramma in cos torquctur, qui quamquam pulchrum ncfcio quid pra: fe
ferant, nullos tamen ex fe fru(5lus cducHnt.Dctorquerieiiam poteft in viros
beneibrmatos 5 autmuliercs pulchre co- matas,ca»terum nulliusfrugis. Dc his ta-
libus nos Gcrmani dicimus^ Schoen ifi ihr Krag,fonsl vvie fie mag, Fcftiue
quoq; Itali; Bellan vifia^ Dentro trifla. Vel le- pidius: Ell' e fatta come la cafiagna, Bella
difuoriy& detro ha la magagna, Hecuba,fort6 Helena . Nazianzen. aduer-
fus^muiieres fucatas : iv gAgectmriy xk- Ki^ro pLoKv^iS^tVov ^t(po^.\d eft In
ebur- nea vaginaplumbeus gladius, Vidc £m- bkma 185^. * Pinus ^ Myrtus, pro
mortu fymbolis 5- Tormofi, fed inuti- les . H h h A Quercus SfZ Andreae A.
Quercus. EMBLEMA R AT A leui efi quercm > qui nos Jeruat^ fouet£ : Seruaati
ciuem querna terona datur. Aliud. LANDE aluit veteres,fola nunc fro^cit vmhra t
Sic quoque Jic arhor officiofa Jouis . COMMENTARII. OV E R c T s arbor
nota^glanctifera, iii magnam altiiudineift stXnt^ny ^uetcni fieqiiencer
irgentiiim raifiorum arma- defcri- xnentis be!lillimc patet. FoJia lieuia funt,
^tio . duriufculajata.oblonga^-irabicu finuofa fuperna parte viridiora.Glandes
oblong^, fingniac fuis inh^erent calycibus.foris afpc riufculis,&
membraneocorrice conteg"ii -tur.Ecquiaolimobciuem feruatum quer
cinacoronadabatur > hic duo rami ad fe iauiocfu iuEexi,cmii ittfcriptione et
uum- moappinguntur. D V o hic fuper quercn proponiintur ^ ^ Em.bfemaca.Qu^crcus
enim primo falutis eft fymbolum, quia quiRomanum ciue ^^^' in bello
feiuabar,cotonara quernarn acci- f^l^^t^ piebac^qua? Ciuica vocabatur.Caufas
red- fj/f^l"- dic Plutarchus in problematis.-quod (cili- cet vbic]i in
expeditionihus facile fitquer cum inuenire. Velquod loui et lunoni, q uos Vrbi
pra:fidereputabant,coronaGou feciata cft. Vel mos ab Arcadibus cft ac- ccptus
Embl6mataJ, 8f3 V. I. n a. cxti u. teptus Vtiuibiis cft cum hac arbore qii;e-
dam cognatio: Vt enim primi homines cx terra Arcadcsj ficquercus prima exom-
nibns plantis n^tavHaec PliuarcEos.Vidc Plini^im Iib.i6.cap. 5.&4- Vftie
eiiam dagimii, Multorumfeifmumlouis glades eomeiit. Secudo quercus fymbolnm
eritillius, qiii multa geffit prxclara faciiiora, fed iam nominc tantiim et
fama durat, qualis defcribitur a Lucano Cn. Pompeius in i. Pharfkl. fla.t
morgni nominis vmbm. GRATAloui eflquercus] Quercus lo- ui facra,qui Dcus
habebatiu Gpt.Maxin ca enim reddcbat oracula in Dddona filua. Virgil.i.Gcorg.
...^^nemorHmque loui qu£ maxima frondet 'Efculusy at^; hahitA Graijs oracula
quef' cus . Claudianus i.de raptu Profcrp. ^luercus amica loui . Videadagium,
Annofam arborem tranf- f>lantare.' Seruanti ciuem] Lucanusinl. SerUati
ciuisreferentempr&mia quercum. Fiebat euim e fronde querna ciiiica coro-
na,quam ciuis ciui,a quo feruatus cfletiu praelio.tanquam vitae teftem,
falutisque perceptajmonimenium dabat. Ficbat etia ex ilicerquod gcUus (upcriori
non adfno- dum diflimilc eft.Gcl]iuscap.6.1ib.^. §luerna corona'] De coronis,
quibuso- Jim militesdonabantur,vide Gellium lib. et cap.iam citatis,PancirolI.
lib. i. rerum memorabilium. CLANDE aluit veteres ] Veteiibus quernas glandes
vidum pia?buerunr,nunc veroarbor ipfa fola vmbra prodeftrfic re- rum omnium fua
funt tempora.Ouidius 4.Faftor. Fojimodoglans nata eii: bene erat tum glande
reperta, I>uraque magnificas quercus habebat opes. Nam glandibus vefccbantur
prifci antc frumenti vfum . DIcTVM eftjCorona ciuica, quajcx querna fronde
conftabat, ciuem donari confuetudinem oimi obrinuifle; cnius rei caufamiam ex
Plutarchoatiulimus. Sed confirmat hoc idemCorneIiusTacit.il. Annal.M. Oftorius
(inquit) feruaticiuis dccus meruit . Et in ij.Si /ingulis mani- pularibus
pra?cipua feruaii ciuis corona Imperatoria manu tribuerctur, qucd il- lud,&
quantum decus,vbf par coruro nu- merus adipifceretur, qui attuliftent falu-
tem,& quiaccepiflcnt?Sed quiaforteno- CorenAci^ ta omnibus non funt, quas et
quanta tri- uicA di' bui foliia efTcflt ijs, qui ciuicam nr.etuif- gnttas .
fenr,adijceie placet. Ea primum corona vtcbanturin fpedlaculis: irrducnti
alTurgi ctiam a Senatu moris erat,& Senatui pro- ximus erat aflignatuslocus
. Ipfi mune»- lom vacatio, patriqrne et audpatcrnoda- batur.^quod filium
Reipub. falutarem ge- nuiflenr.At uc temcre darctur, leges latjc
funtar(5liorcs,nempe vtciuis,qui fcruatus cflet,fcruatnm fe clfe fateretu r:
tcftes enim adhiberi nihil proderat; neque fi aliquem alium, quam Romanum ciucm
ferua(fet, quarauis Regcm. Ciceronem ciuicadona- dum GelHus cenfuitjquod eius
operacf- fct atrociflima Catilina» coniuratio detc- fta,vindicataq; atqj ita
non vnus ciuis.fed vniuerfa Romana ciuitas feruara, mcrito- que.vt ait illc, B.
oma patrem patrid Cicerone libera dixit. Is igitur honos quia
inmaximiscfler.eum afFedarunt principes Romani, non probi modo, fed et
fceIerati,adcoq; fuis numif- niatiscxprimi curarunt. Vtenimdeijs Nummt raceam,
quibus merito is tributus honos cum core fuitiin CCaliguIas numo ciuicacumglan
na ciut" dibus fpc^latur, cum literis his S. P. Q^. ca, R. PP. Ob CIVES
StRVATOS. Numus veio Galb^ Imperatoris ciuicam habct cum inrctiptione, S. P. R.
Q b C. S. Eadein Vitcilij Germanici,in cuius medio hasliterajjS. P. Q^R. O b C
i v. S E R. In numoaureo,&aIi;squibufdam, ciuicam etiam Ncroniex S C.
dedic^irara fuifle obferuatur. f odemqj S.CAi toni- nonummus datuseftcum porca
fcsra, et natis fub vberc.quibusimminet qiiercus, quodanimal id dubio procul
gbnde vt plurimiim pafcatur.vndc antiqui omnino cibi adrroneamur. Claudianus
delaudib. Stiliconis 3. Mos erat invetcyu caJlrtSjVtte^oraquercu Velaret,
validts fufo qui virtbtis hche Cafurum potuit morti fubducere ciuem: At tibi
quA poteritmoriturts eiuica reddi Moenibus, aut qu& te penfabunt faBa co-
rona ? Qucrnactiam corona coronabantur vido H h h 3 res 8h Andrea: Alciai!i Lex
Jigon Ca- les inagone Capitolino, qucm loC Scali- ptolwJis^ ger lib.i.Aufon leaion.cap.io.aitinfticii
tiim fiii/Tc a Domitiano, vt dieduodeci- moeiiis et Sergij Cornelij Dolabella:
con luJatu,cLim poetaE,tum hiftriones, fceiii- OySL omne genus actificum in eo
ludorum Olympicorum exemplo certarcnt. Vnde illam coronam luuenalis vocat
Capito- Jinam : An Capitolinam Iperaref Pollh quercumi Martialis Tarpciam,codem
fenfu : 0 cui Tarpeiaslicuit coptingere quercm . AuromusOIympiam^
vocat,quod,vtdixi, 1 u do r u m O I y m p icoru m cxem plo agon i- fteelTct
inftitutus . 5ccnndum Emblema forqucri poteft ve] ad homincm, veJ ad rem, qux
olim, . jnagno in honorc fuerit, fed nuncnihil a- iHdat jjj^^ /It.quam magni
nominis vmbra. Ide ctiam conuercipoteftad vctcrcm il lam le- gcm populo
ludaicoa Mofc propofitam, qua (^tcrni Patris Filius et Scruator noftar CHRIsTVs
expc6taharur:cuius qui- dem fpei fidem cerriflli^.am cum nobis ChrifHanis
dederir, po/Tumus atq; prifci illi fubinde repetcre, «A/? S^pvogy tepcrta
tandem, vel potiuscuique noftrumgratis concefTa fiuge omniu oprima diuinillima
qucquam ab Euangclio decerpimus. In cam fenrenriam Iiifitaliquando Epigram.-
mareCIaudius Minos r GUnde fatres ajuit quercufi fagmque ve- tufios: Sed modo
non cibus efi, profieit vmhra tamen . Claindibus antiqups tavtum fuit vfave-
tusias: Trttgibus inut tif vtimur:at quid id efi? Tradidit in facro quacumque
votu^ine Mo fes y Glans erat, ^ veterum paBula prifca, patrum . Jit largjtor
opum fruges inuenit I e s v S» - T.t mifja palea plurima grana dedit . Ymha
licet nohn lex fit vetus atq-y Pro- phetA : Sednoua lex CHR i- S r l ymior^fifi
cih Hs . •^ Vidi aJiquando non
improbuin>A^ ne qui- dcm inficetum homiucm, qui hoc flcdc- rcc ad vctcrcs
monafteriorum ;bibliothc- jj/^//^ cas,quaj fupcrioribns fseciil is habebautur in prctio,quo tempore nondum typogra- phi (uam
nobi^ artcm commcndaftent: inincenim raembrana; vctcrcs, et codices
manufciiptiexolefcunt, et fer^ felafea- ftenratione vendirant antiquitatis.
Malim ad corrupras tiaduci difciplinas, ia qui- ^'A'/' buskpatrum
aeuojomiftbpuriorebpnarum artium fucco, foli diobolaxcs in fcholis
tercba;tur,HoIcotus,Bricotus,Anfelmus, Buridanus,Floretus,Perchetus,Alexader de
villa Deijalijqueid genus rcnebriones, quiquafi glandibus vfi, veias
difciplinas ac puriores fruges cxcerpcre non potue- runt, reuocati fuorum
temporum barba- rie.Sed hajc fortaffc '7rctptpyet.'Et placctad fincm adijci
Minois qualecumq; de qucr cu et oliua carme,fi quis tame hoc quoq, ii quis
captusamorc leget. Id fic habet : ^^ercus amica loui, patitur bona Pallas oliua
: lUius fru^fus, huius ^ vmbra plncet. Glans iuuattvmbra placet,prodeJi ^
fiJfiU lignum j Trondibus ifla viret yfic quoquefragrat edor . Vtraq; deleSat
nofirts accommoda rebus, Vtraq-jfecurx fymbola pacis habet . Adijcitidem Minos
et alterumgrauioris argumenti.non ramenoftentationisgratia, fed iilud
comiTiiCtit candidis leftonbus : eo autem difcrimen inter Ecclefiam et ^tlej
dominatum temporarium complcxuscft: -Non bene conueniunt quercus, oleAqi nec
^^*^P^ vn^. In fcrohe plantanturfiue feruturhumo» ^^^^^, Sifaciasyvnam necat
altera evfcia caujA, Natura id verum fcilicet effe docet . Ccelica mifceri
numqua terreHrihus Aqu^ Noueris:in caffum, quifacit ifiatfaeit^ Salix ^
Ehifclemata-j. Salix. EMBLEMA FOD frugijperdam falicem vocitdrit Homerttiy
CUtor^s homines morihtts adjimilat . COMMENTARII. SA L 1 X
atborcaiulicernediocriiercrar fo,in altitudinem non minorem aflbr- git,qiiam
aliae maioresarborcs, fi non ini- tio&ciro a fatione pr^ectfa illi fumma
pars fucrit Folia habet oblonga,minora et anguftiora quam Perfici, fu^eriore
parte •virentia ac glabra, auerfa vero molliora et aibidiora . . . HoMERVs
Ody^fK. falicem ®Ag- (riKApriffov appellat: vt eriam Theophra- ftus 3.dc
planris,cap.i..Sa]iccm>inquit,ce- 1 lerircr frudum ( antcquam in pJenum
falix fe- crafTemr, p«rcoquatutqs) dimittcreairc- mtnamit uerant.Idem
lib.i.cap.i3.de C9\\(i$yaht- Ut, viKAprTov yevoS vocat, quod fejncnocyf- fjme
amittat,antequam omninc maturi- tatem fentiat,vtenarrat PJinius iib. 16.
i6.A{ferit Caflius Dionyfius Jib.ii. cap. i^.tritum &in potu accepium
falicis frii dium, homines fteriles efficere . Etcitat Homeri verficulum,qui
taiis eft : lAetKpAiT diyHpoi tTetu aAtffiKAp' 'TTOt . Topulus ^ falices plantA
fruclum peri^ mentes . RetuJit idem ex Homero Srobasus 5crm. loo.ex
Porphyrio,qui cum PJinio feniir, falicij fiu^Hm cum vino propinarum, Hhh 4
i^eriU- rtlitcitcm inducit. III. "Zacus Cli tcriHs ab- fiemios
fterilitaccm inferre, genitalc remen «xtin- giiefe.ac libidims impeciim
itiarcoreaffice - te.Pierius Hierogl yph. f i.idem omHino; i et alia qiiaj^aiii
(ie falice notauit: v t AElia- niis .-ie hillor ai)imal.4.cap. ti. Ca;t^rufn
quod fvilice hic nocauit Porphyiius a- pud Srobj:uni Serm. 9 8. de quo et Mar-
cellus Virgilius in Diofcoridem lib i,c Hi. Icemq; Hieionym in Efiuinc. 16. td
torrcucem falicum duccui eos.vt fcili- cetnullus iu eis frudhs reman^ac. Hanc
cuim feminis carum arborum ede iiata- ram.vc quiillud in poculo 'laufeiit
libc-^ ris careat. Vnde et fancli.qui propter-pcC- cara iu confufioiie mundi
iuuus ede ccepc- runt, falicibus Babyloniorum. fluminum. fufpendunt organa
rua^Pfalra. j 6^ ^^OD frugi^perdam] frugisperdam, pro trugiperdam ; ita
exigence metri ra- tionc. S.^//V^;w] Salix a faliendodicitnr, vdl quod
fata,velcafa terr2eimpa(5lafaliat&, lurgac .. •' ClitorifS homines moribus]
Qya vino non vtuntur.Plin.enim 3 i.c.i-Clitorium lacnm Arcadise aquam tali
virtute imbii- tara habetc dicif,vt qui ex ea biberincvi- num afperueutur, Ouid.i
j.Meramorph. Cittorio quicHmq^fitim de fohfe teuauit ^ VinafHgit-,gaudetqjmerti
abjiemius tidu. De hoc Clicorio tbnte vide Vicruuium lib 8. cap. 5. et
Philandrum ad ei^u.dem . Itaque homines clicQiijs.iiibtibaJ.appel- lamus
abftemios.Meminiquidcm K^eiTo- ptei^HVjCtn porius kAhto; /^eiv.obfc^num. ve
rbum,idem efCt ac 7ci7m yvvcuKa^MX'- S^oict ^iiActpt^i^^cu, trTovitoy KcL^ai-
CTTijScu, muliebrJacontredare.Na x.Af<- 7Qpi$yVt traditur ab Hefychio,eO
Toyyii"- youKeiov ouS^oiov >i y-TToS^ipuh (mendose vVoJ^o^/VjVt iegitur
m vulgatis Hefychij ciemplanbus, Yjuvuuzia^ xp^ ixvpTos, xAfiTop/V', caruncula
qujedam mufculofa in media parte tZv cuS^oiojv yvvcuKHcov . Huius partis
inuetionem (Ibiariogat Fal- lopiuStColumbus ^bi tribair,cum tamcn eius
mentionem fccetint Auiccnna, Albu- cafis,Ruftus,Pollux,& alij Hanc al:)
nyra pham vocant,aIn tenriginem, ali j virgam vel pencm rouhebrem ; tum quia
peni Ci- milis ell {iru,fubilantia,compofitiotie,fpi- rituu repIetione&
erefirione: tum quia in quibufda excrefcit in magnitudinc pcjiis, idjELo vt
£cins virilis loco clitoridealiq^uan do abutantur muiiercs-nonnullae,^niu« tuo
coeant, quas cribades fcu confricatri- ces vocan-. Vnde ha:c pars etiam oontcm-
pcus virorum dicitur . Colnmbo vocatuc dulccdo amori;s,&L ocdrum Vcneris i
qiiia in parte hac fcdcs eft dcledarionis in con- grelfii^licet Aquapendcns
vfum clicoiidis elfe putet,vc coUum vten in coiiu fuftcn tec ltaq;
qai.immoderatius muliebria coii tredjur.dicuntu r K\eiTopt<f^eiv,n^ir i\o
cam M\i7iKetp7roi,VL falaces qna To TTrip^ fjLct S^t^p^HpAVTiftC^iu Vcncre
liccntius abutuncur,proindcque ad generandumin- epti fianc. Qa^em egocum Minoe
germa- num puro huiils diltichi fenfum . B R B Y « quidcni eft epig^ramma, fed
raulto fucco rcfcrtiim.Primo enim fym- bolura eftc poteft bydropotarum et
abfte- miorum, in quosillud quadrat, Aqwim bibensnihil boniparifu . Etenim a
poecis nihil pri'clarum,aut poftcritate dignam> aut vchuftu#» proficifci
poteft. fi aquara bibcriiUahoc eft, fipaupcresfucrint et tc- nuividu.Ergo, ;
Vina bibant hotnines,animt^ntia cAteYfk fontes ; ^bfit ab humano '^e^ore potm
aquA ». Videquaehac de redida fueriint fupra Em'blem.13. Dcinde nonmaleineos
for- tafte xorferis, quilaborant gonorrho^a, id eftjimpuro feminis
effluuio,quos adeo fc- minifluosait D. Bernhardus, et Canoni- ftaf.Se«l.propter
obfcceniipv vcrbum xAf*- To/j/^t^HKjmalim in cos conuerrcrc,qui li- centiiis
Venere abutuntur.quos ideomc- ^ ritofrugiperdas, et feminfperdas appella-
ueris.poterr ^ in.eos flc6li,c|ui ftudijs ina^ nibus deleftantur,& nihil vnquamprofu-
turis 3 vt qui admeram voluptatem rcfc- runt omnia ; aut qui nefandis artibus
ad- fterilitatem venena propinanr, non coniii- gcs,fed£ornicarij,vt aic D.
Auguftinusa- pud Gratianum in c aliquando, ji.q.i- iSandius, qBcm Mtnos
iaclabundum et rrapudeniem plagiariumjfuppteflbtamen noraincvocac (ficego
iudico.obintcftinu odium.quo fe Galli et Hifpani profcquun twr) eo quod
conrraentariorum horum bonara partem ante aliquot annos auda- <5ler et
irapune (fic loquitur Minosj fibi vindicaric:is,iuquam,xAHTo/5/6t^«i' verbu ad
V^nerem mafculam retulic, Pai^mio- graphi audorirare dadusrfed in eo ta.meii
dubiuseft ipfe PaiaetTiiographus^ncque id peifpi- IV, Abften, SanSh^ temert
Minoe reprehe fus». Emblemata^ Bfy peifpicueafTcnt, vt qiii dwmtaxat fuum quos alios
hoc nomine indigetcm . Probat conic(flancumalFerat.Pacctamcntua, do-
idipfumturpifllmum vulgari pctulanria dc Minos,dicam, nonadeo a fcopoaber-
iacflacum prouerbium,Italico idiomati fa- raffc fcntentiam, quam tam calid^
impu- miliarc, quod fancflus pudor et caftae au- gnas.-ficnim h?
pullati?feles,&quibus of- res hic cfterri prohibcnt . Ergo ad abic- ficiofa
manus (6 fcelus) non iure dicendi tcm abeo . Abies . EMBLEMA PT A fretis Ahies
in montibm editur altis • ESi et itt aduerfis maxima tommoditas . COMMENTARI f.
AB 1 I $ cxcclfa admodam et pro- ccracftarbor, pinumaltitudincfu- ^4h'tetis
pcrat,caudei cius recflus, infcrius cnodis, onfidera crefcendoinahitudincm
progrcdicur,ua- tarali conttaftu ra peraequata ad cacumcn vfq; circa quod ra
tios promic, cx cadcm caudicis parccfimul quacernos, cx aducr- to foicaficos,
vt decuflira imitcntur, ^qua^ tuorcaudicis lateribuscrumpentes,cali ad
faftigium vfqj ordinc obferuaro : ab his vcro ramis Scaliicxeuncfed bini
cancum- modo latcrales, fibi mucuo oppofici, qiii fubinde dcorfiim
mucancreliquis furfiim Folia ramulo;:accoium prop^ fnagis redinacis Andreae A.
Symholii aoietis . III. "Ex^hiete fiunt . propagines nuHo ordine djgefta
circum- danc,obIonga,teretia, &leuifer mucrona- ta,anguftior3 albidioraqi qium
picl^e. A B I E s impcrice dicitur H^ifpanis, l(t hayii' • Nam proprie qusedam
fpecies pini cft, qu^ Hifpanis -^i^^-^o dicicur .* ex hac olim
tabricabaMcurnaues.Vnde etiam pinuspro naui vfurpatur.Symbolum igi- riirprxFert
abies commoditatis in rebus aduerfis, ducfla fimili:udine a macis tem- peftace,
et ab ipfa naui.in qua fernamur . Quare non male in hac noftra picfliira na-
iies,rrircmes, et racesappingiinciir. Pinus cnim cx altis moncibus iu ima
flumina, meliorisvfus gratia,de:urbacur : leuisc- nim vifcofaq; eft, materiaq;
nauigijs fa« bricandis apcifTima. Locum igicur plerif- que mutare expedic,&
ab emincntiore fta- tu ad humiliorem deuolui vcilitacis caufa. APTAfretus
Abies] nauigiis . Ciaudia- nus 1 de raptu Profeip. Aptiifreti^ nhics, hellts
accomoda comu^. Virgil. Gcorg. pftitm ardua palma Ka.fcitUYi cafw ahies vifHta
marinss. Idem 8. AEncid. L^hitur -LnSia vadts ahies . id
eft,uauisabiegna.Scatius quoq; ^.The- baid.Abiecero audacem vocaCyquodex ea .
fianc iiaues,quibus cjuidaudacius ?5ic au- tem aic : Hinc audax ahies odora in
vulnere pinui. Li mofztihuseditur altts] Sic Maro 7. Eclog. Traxinus infiluti
pulcherrimx y pintis in hortis, Vopulus influuij's,ahies in montihus altis,
EtPjiniuslib f6.cap. lo. In montjbiise- diciffimis nafcicur abies, ceu maria
fu- gc rec. £/?<^ iri adusrfis. ] Locis concrariis : du cnim abiece fic
nauis in aquis Hucftuans, videtiir loc.im habere libi contrarium-Sic Plimus:
Abics nauigiis erpenraj ficus iiiex- celfo moiit!um,ceu maria fugcricnec for-
ma alia.-maceries vero pr^cipua trabibus, et plunmis virxoperibus.Non pigst Am-
brofii eadc rehuc fententian-! e^. Hexae- meron cap. 1 1. Adiicertf:
Abies,iuquic,Moii" corrtenta cerrenis raJicibus atqj aeno ver- tice,eciam
cafus maritimos lucofubitura icinigio:ncc folum ventis, fcd ctiam flu-
dibiiscirrtatiua proccflit.' A B r E T I s fchema poteft accom- modari iis, qui
quanquam in loco fatis commodo vecfentur, tarae ad ampliorcm quxftum
faciendum,& vt maiprcm mer» cedem confequautur, fefe pcriculisobiicc- renon
reformidant.Interim tamcn in rc- busaduerfisfajpe clarcfcit virtus . Nam
vcOuidius canit ^.Trift.j. Arduaper prAceps glori» 'vadit iter, Heciora quis
nofJet,felix ft Troiafuifiet T Fuhlica virtuti per malafa^a via eft^. Ars tua
Typhi iacet sfi nonfit in nqtiore fluBus : Si valeant homines, ars tua Ph^ht
iacet . §luAUtet, inque honts ceffat n»H cognitA rehus, Apparet
virtttSiArguitHrq^ malis . Idem j.Trift. Scilicet eAuerfis prohitas
exercitarehus Trifii materiam tempore laudishahet • Si nihil aduerfipatiens
vidijfet Vlyffes, Fenelopefelix,fed fine laudeforet. Nota eft Plutarchi
ftudiofa difputati" quomodo quisab inimicis vtilitate capiat. Sic cft: in
natura hominum rcs aducrfae docent, profperse fajpius cfFcrunt . 'Trct^tU
[j.ctTet, iAst^if(A.ATct- et nocumcnta fiunc documenca- Inaduecfis robur
mcncisfcfe aperitj vittuti contraria opponas necelle eft,qu;E lacclfant
autprouocent, fi cxplo- i"anda;Ianguet non tentata, et corpec fitu.
Inpaceficgenerofa mes, et reru fucceflu ptofperrimo, rideac foicuna,
necalTibilct interdum afperiore flatu,quis fortitudinis hic mihi laudem
commcndec?N6 conftat viccusedudxmolis, fi nondum pcrcufi[a vcnto,refiftat
proceilis necefie eftac frau- gat turbinem,fi,ftabiliscredicur ac patiens
xui.Cum fludus iilidunt cauti.rcfiliunt, neccedic faxum: ficin hominem conftan-
tem quando incidunt mocus ifti turbatio- num ac vcrberanc", obnititur ac
remndit fradosanimofoconacu ac vitili. Nec ve- ro alioclypeobpus nifi
pacicncia;, qu^fo- la Crophcum figic in c^Iefti iilo Capicolio: hoc fulcrum
cffe debet ac bafis in omni huius virse lucT^a.rpes coronx fcilicec; qua
fubrraita, fieri non potcft quin fuccum- ba m u s . Poce s h u c- "t ra d
u cc re^ q u ? p r i 11 s d i- dafuntde Perfico arborCjCransIatu fada
mcIiore,EmbJem.i43. Virtusr, tent^ta langmt Picca rt; Emblemata. Picea^.
EMBLEMA T Picea emittat nuUos quod Birpe Bolones lllim eli index^ quijine prole
perit . COMMENTARII. PI c E A arbor cH: procera, multis ra- mis liixiirians^non
folum qiiidcm cir ca verticein,fed multo inferius, ac infra caudicis medium,
qui reflexi terram vcr- fiis nutantes non raro dependent. Folia anguftafnnt,non
qualiapini,fed breuiora Jatioraq; abietis fimiliora, quibus tanieiT
nigriora,Iaticra,mol!iora,tenerioraqjqu? ctiam non orbiculariter.vt
abictis,icnerio res virgulasconucftiuntjfcd e duobus tan tummcdo fibi oppofitis
lateribiis, frc- ijucntia admodum denfeq; exeunr, veluti taxo,cuius folia fatis
a^mulantur . Conus feuius oblongus cft, et abiegno fcre fijni- lis . lam et
TTtTvoKdiy.rrfau yix in alia vlla ?ttyoc3^ arbore,quam in fola picea
reperiuntnr, tcfte Bellonio : fic vt non temcre pityo- campaj, ac picearu
erticas vocentur (quas hocloco appidas vides) tametfi pleriquc intcrpretes
pinorum erucas nomincnt.A- finus quid hic fibi velit,no fatis perfpicio>
xiififbrfan ftcrilitatem muliindicec . ScHOLiASTES Homcri Iliad.i. \ 2, ait :
/jw ya.p » TrevKti M-TrHaeL eivbxTt ^hcL^ov ' TO (S^etKpvov eivT*is gV/ T/-
Kpov, » TriffiXcL . Hoc cft : ?icea fuccifa Picea fup non remitth iiolo?2em:^
Ucryma eimefi ci^^ nom nmara^q^H^ efi^ix, Quapropret admira- fuccre^ lions
fcif» AndrcsB A.- IIT. Stol», IV. Tice& fymbolti CtiY ple- YHKq; pi ce<z
171 moncisle ri^s. tionc non carct.Herodotum fcribere, vna folamq; arbonim
piiium recifam non fuc- crefcere am plius.verum interire funditus, vel ( vr
ipfe aitj trArpAg^^/jiy^.nata inde pa^ iceniia, vt extcri dicantur pinus modo,
c^.\x proifiis intercidaiitrcum manifedum fiat, piceam et cupreffum idipfum
pati, fed et pleraq; alia, nifi fortecognationem aliquam intcr liafcc arbores
intcllexir.pro- ptereaque vno pinus nomine accipiendas conftituit.Quod ad piceam
attinet, fcien- dum, Euftathio tradente, id Homericum g^j^gTgivx-gV.inde
profluxifte, ac pro morti- fcro interpreraii,etianifi ad amaritudineni leferunc
alij, Vide adagium, Vinti^ in rnoYem . STQipN-ES\ Stolo, virgultum eft ex arborum radicibusaut
crunco predudu. Quid fit ftolo declarat his verbis Varro lib. i de reruft.cap.z
Nam Srolonis lexil- la,qua» vetat plus quingenta iugera habe- reciuem Romanum,
et qui propter dili- gentiam cultura! Siolonum confirmauit cognomen, quod
nullus in eius fundo re- periri poterac ftolo, quod effx)diebat cir- cum
arbores h radicibus^quas nafcerentur e folo, quos ftolones appellabant .
Plinius lib. ly.cap. I. lliim ejl index] fymbolum . P I c E A itaque,qua»
nullos emittit e fua ftirpe ftolones, homiiiem arguic, qiii fine liberis
decedit:auc refeietur ineos,qui nullum fui monumentum relinquuncfed eorum vita
ac mois iuxia £eftimatur,vtait Salluftius • Nifi nofter hic malit alludere ad
confuetudincm iam olim receptam in rmedijs quorundam monachorii clauftris, in
quibus viderc eft proceras quafdani piceas coniferas, qux funt pini fpecies,
perpetua viriditatc confpicuas, quK nec frud:us,nec ftoloneseducant.fed fola
vm- bra fe commendant . Ego (dicit Minos) cum aliquando rogarem cannam,cur po-
tiu^hanc plantam monachi in lococlau- ftrorum confpicuo, quam alias quafdam
frugiferasconfererent, docuitme virmi- nime nialus, fed qui taroen neque nare,
neque litteras nofi^et, id habere arcaniali- quid : nempe cum ad preces
antelucanas cucullati fodales fumroo mane accin<fti prodirent,fi arboremcam
primo confpe- xerunt,rci omnis Vcnereaj cogitationelm- nnines toto dieforc.
Quam fuauem pro» fedo et nimis dilutam opinionem viderint etiam ipfi coenobitas
. Ac pu to id ci lius io morem venifti, vt arbor ca index cflet or- bitatis,
cui nomen dedere, qui vitam reli- giofam profitentur. Acabfit inuidia difto>
id rcferrc quodammodo vitam quorun- dam monachorum crediderim,qui,vt pi'
ceae,ncquc frudum fcrunt,neqj ftolones,^ fed fola vmbra Cquid euim ijslonge
raul- tis,prxtcr vmbram?J proficiunr. Imo ri- des,&: nimis vncis
naribusindulges,aitali- quis.Ccrte,nam et ridendo dicerc vcrum nil vctar, 3c
interdum arrepto mifcemus feria ludo.Atea non fuit A. mcns,nc- qucconfilium, vt
bonos illos fodales falc ifto afpergeret.Ciedo non id voluit;qua- uis eundem
non puto fuifi[e aiyi^ets-ov . Quare id potius trahimus ad orbitatis
fyniboIum,vt picea eos defignct, quifinc prolcfine pofteritatis fpe decedunt:
quos vtfelices pronunciem, bbftat vulgocon- cepta opinio.Certe alacriorcs
&cxpcdirio Comm»- res raori debent,nihil poft tergum rclin- ditasorh.
quenies,quodeos vellicec- illeingens do- tatis * lor ceflat,
excommifcrationcoriens defc- renda:proIis,immatura? pra:fertim,& paterno
prxfidio indigentis,perque jetatcm inopiamq; coufilij iniurijs et cafibusmul tisexpofiras
. QuGd ^ inillis ( vt vnlgo diciturj feruari ac perpetuari fuum no- men
optabant.ipfi quoq; vulgaritet fallc- bantur:fiquidem filiorum obfcuritascre-
berrima,ncc illuftrarc ipfa vtique ncc fer- uare poteft patcrnum nomeu . At
perrara filiorum clariras vt ipfos filios femper cla» rosfacic,fic parentes
interdum vicinitate obtegit obfcuratq; quafi Solminora fide- ra; quodnufquam
euidentius, quam in lulij Cxfaris patrecognofcitur,quem pc- ne ignotum filij
Iplcndor fecit.Et ad fum mam ; quisquis in filio fui noroinis fpcm ieponit,rem
pertenuem labilemq; in vafe fidili locatac ruinofo, quodq^ eft incou-
fuItius,non fuo,reiiimaiorisapud vulgus, quam apuddodos precij, neutris tamcn
contcmnendam, fcd ciim honeftius, tum certiiis locandam iu fuis incorruptibili-
bus vafis ac folidis in virtutc propiia» in rebusgcftis,in literis . Cotouea i
Emblemata. Cotonea_> . EMBLEMA T}OM ^ neuts trihui dehere Cydonia nuptk ^
Dicitur dntiqum conHituiJfe Solon . Crata eri et Homacho cum fint, vt et halitus iHU Sit
faauts, hlandus manet ore kpos . COMMENTAR ^Mali Cy- doneA cd- fideratio. MALVV
Coronea haud magna eft arborjfed humilis,frcqHenter etiam iuftar fruticis
nafcitur, cortice veftitura- fperiufculcfquamas quafdam quandoqi
dimitcenrcrramos explicac aliarum arbo- rum mod», circa qlios folia fubrorunda
^ vcluci vulgarrs pomi.fuperna parce viren- tia et glabra.prona vcro molHa et
albicai> tia.Florcscx purpureo candidi funtj fru- ^uside quo folumhic
(ermcpomo flmi- * uifiincifuris q^uibufdjuu ^uaiidot^ue I I crirpeturjtemii
pubefcit ranuginc, colois auri ltitei^odorefragranti. Appinguntuc hic
etJani,-hinc Amor, poma Cydoniage- ftans ; i 1 linc H ym ena:u s, nu p t ra r
fi p r^fes. P LVTARCHVS in yctfMKolt 'tta^ XI» fAyyiK^a.<7tv ira fcribit :
O' ^cKm iKi- Cotonem Kivi 7t)V vv^.(^iivT6o vv[j.(pia ffvyKetrH' curar^o>^
KKiViiT^cu ^.tiiKoV KvS^eovtii KttTetTpet- f*ts napm yao-etv j cuvtTTciJLZvos
soikbv ^ ori rimr T>/V 6t^o ^oy.tLTOi xoj ipaviji ^etpty ivetp- S6z Andrieae
'Alciiati h rt ^on/am cum ^onfo coneubitHra^piu^ edere malum cotoneum:'mnueni
ea, retprJi ??}am,qu£ore et voce inhur,gratiam con- cinnam debere ejfe et
fnauem . Idem fe- rc in Problemat.^f . tradit . De CotoneTs Plin. I j.c. 1
1.& i^.deeorum fapore &r o- tlore eiufdem lib.c.iS. Ha:c enim cor re- '
ficiunt, et fuauem halitum oninfpirant . Vnde non immerito olini neogamis pio
munerc de morc oblata admonebant, vt coniux erga coniugcoi mund<> cordci
pu- ris afFedlibus,ore odorato, pudicaq; ver- ba,& honeftosmorcs fpiratui
foiet . 1 1 1. l^OMA Cyd^nia] Mala Cydoniaja Cy- Mala Cy donc vrbe
CretiE,iqu^etiam Cotonea.Stru denia» thea,&' lanata dicuntur a lanugine,
qua vefliuntur,Hifpanis Membrillo y Germa- nis, Kmtten, De his vide Plinium
lib- 1 1. cap.17. Noun nuptts] vioydL(j.oti • ConJlituiffe\Solon] Plut.irchus
in piin- cipio praeceptorum couiuibuIium,&: 6|. Problem. Manet ^ore lepos]
Lepos et lcpor v^« nuft3S& voluptatis qua^dam amccnitas, cjua: potiflimiim
verbis fit . Vude tritum illud : In fiUm leporeSt in verbi4 qUAre lepores . B B
N E et fapientcrilli videnturfen- fi{re,quibonis aulpicijs vtcndum monue-
lunttalioqui quas malo finccoepta princi- pio, vix ell vt bono peragantur
exitii, vt apud Gratianum in c.principatus.i.q.i. £t plurimum intereft,ait
Val.Maximus, quibus aufpiciis inchoetur negotium, et q uo fine claudatu r.
Q_uare honeftus amor coniugalis fuam debet' ihprimis habere 5uadelam, iucundos
acxoncinnos fermo- nes,alfabilem conuidlum, et vitare quic- quid confuetudinem
animorum ac volun ratum poflit ofFendere. Hincolim Solon Jege fanxit,nouis
coniugibus cotonea dari, quod ca cor re{icianr,fuauemque halitum
oriinfpirent,vt admonerentur,coiugibus primo illo congreflii omnia corde puro,
orclinguaqjodorata et pudica efre tranft^ genda.Bene iquidem Plutarchns gV
yciy.i- kq1$ '7ra,pAyyiK[j.cL(Ti fcribit,veteres Mcr- MercU' curium vna cum
Venere coluifle,quo in- riics cum nuerent,maritalem coniunt^ionem maxi- Vcnere
me indigere fcrmonis et orationis vfu ac cur cul- miniflerio. Non nifl grauis
ofFenfa,qu^ ftatim initiocommittitur,ncc bcnevnqua coalefcuntanimi, nifi finceris
illici is, et Lepos, TV. Bon is aufpicijs res in- choada . afretftii capdido
confocientiirT^^MisBc^qui. ; df ni'c5)injb vetcribus etAMiyoptKa^ acce- pta.
Ca:terum neminem puto fugercva- ria Qlim fuifle vfitatafplemnia nuptiaru,
cfua^coniparata videntur ad moruminfti- turionem:fed nimislongum foret fingula
receiifere, prascipua ramcn paujpiiifius c- narrabimus.freti ledoris
patieutia.Primo itaqj. tres dies legitimos confidcio . Pii- mus a G raecis
dicebatur cr/JCfiti/A/efcjScali- ger.patti.De£poufaiia reddidir.in eo enim
defpondeba'tiir viigoj vetcribus cnim fli* puiart^ fpon^lere y^cores futur^s
moris erat.Hinc a fpondendo fponfi'fppnf;equc nomcn,v t et fpor-falia, quas
aufpjcato fie- hant ; optime a turture &-cornice, fi par
integreapparLiiilet . Inargumeijtum au- tcm et piguus.conf radorum fpohfalium,
k fponlb fponfas dabanturarrha?,vc exl.fi quis ofiicium,3 8.fF.dc rit.nwpt. et
hj.C de Sponfal.colligitur: cuiufmodi; cratan- nulus,quem Tcrtullianus
propterea pro- nubum vocatjlib.de cultu f^miii.Aurum, inquit,nulla
norat,pra!ter vno digito,quc fponfusoppignoraflet pronubo aunulo.Et
quamuisannulum iltum Tcitullianusau- teum fuifl'cinnuit,eundcm tarnCn ferreu,
et quidem fine gemma fponfa: mitti ajta- rcfua conlucuiflc Pliniuslib. 55. cap.
i. au<ftor eft.Gemma aberat, vt reidefcribe- ret fimp]iciratem,materia ad
conflantiam fpedabatjformaannuli ad perpctuam vin ^ionem . Pofl aufpicia ifta,
facra ficbant Dijs Deabusqj pluribus,fed lunoni ante omnes, cui vincla iugalia
cU' vt canit Virgil.^.Aincid. Infacris autem iflis faciendis hoftia: cxcmptum
fcl circa aram proijci folitum, casteix partes ado- Icri: quod expeJlationem
facerctfuturaj inter coninges tranquillitatis. Fclcuim ira cundias et bilis
putatur fedes. Secunda dies dicebatur ciarctt/A/ct, Latine uouine- pte
Decubationem diieris.Eodic fponfus in domura foccri dcducebatur a paranym
pho,fifutura vxor virgocflTct.-fin vidua, dcduccbatur mulier adfponfum a nym-
phagogo feu promneftria, quam Latini pronubam nominant. lu limiue domus i-
gnis&aqua poncbatur,vtrHmqj fpopTus et fpoufa maiju tangcbat,
ipfaquCjnUprac- iufdem aqu<E afperficne luftrabatiVr. Cu- ius rei vari^ fuut
lationcs. Ncmpe quod prifci putarent aquam rerii omnium elc» meutum Tres m
ptiarnn, legitimt dies . Spofalin ArrhA, Annuh pronu^ bus. lerreus luno ma
irimonij pr&fes . Sacra nuptia» lia . Ignis t nqua cu a S^onfi taifa.
Emblemata. 8^3 aufi. jafta ce- 'ibari co- ^nebattir, flamef).. Toga ^e^ia.
mcutHmctTc, igncra vero formamj vtita rcrum formas cx aqua pcr admixtbiiem
ignis produci vetcrcs rede exiftimariuc,& exiudc ignis atq; aqu^ facramcntp
nuptia rum fQedcraaulpicatiflim^ fanciri . 5unt qui cx aqua: et ignis taclione
coniugij co^ moda fignificari putent, qiige ex vxoria confuetudine et vnanimi
concordia pcrci piuntun cum nihil fere fit in rerum natura igniiucundius.nihil
vtiiiusa.qua.Tacco de horum elcmentorijm necefllcatcquau- doqiiic^em .(ine iiis
yita hgec fuftineri nc-* queac. Quanquam tadu illoetiam parti- cipationem et
communionem bono^i4m&; forcunarum omniu/n inter coniuges adumbraram fu i
(le, non i m p robabi 1 i tc r q ui s dixerir,vt fcilicec aliarum rerum oranm,
n«i (ccusatqueipfius aqua: et ignisyfus communis ipfisefle debeat. De hoc ricu
i- gnem &aquam rangcndi quidamiiocfe- ftiuo Jufic epigrammate; ; \
0u/ire}am nma,, cuf ffuptaplim tangere fiammam 'r,f., . ^rdente.et liqu>idam
iujfafaijfet aqual, §^Arenti .triplicem fenior miki .ScAHola caufam .
fB,eddidit yattoUens trijie fuperciliHm . Ignem hHmori mixtu^calor omnia
gignity . ^^uAtcrra, ^ pontus yijaSiu^^ Ather .,, . habet . - ; Xangit
a^uam,ru^tlos ig nes ^oua nuptaeiy, ..■."Bfat: vjau^icio hoc fertile
coniugium^ Ignts vt purus cenfatur^puraqi lympha,, Sic purum ingreditur
foeminapura tho- YUm . ^umvelut vfus aquA nobis cqmmunn ^ Stc coj^une lonU
fcemina iuirqi tenent . Scilicet omne bonum hoc meltHitfommu- niHs efl quo, Id
quondam iurts quod do-cueye fophi],^ Sitamen i.nuitos nnllos com.munio cogit».
Cpgimur vxores cur retinere malas} Sed:^iEtera vidcamus,&.quidemde fpon- (x
cuku prins. Huius comam haftadi- Lcrifninabant,quam Feftus cclibarem vo-
ca.t.qu^in corpore gladiatoris ftetifret ab- icvti, occidqs vt quemadmodmn
illacon- i u n (fta fue r i t c u m corpore gIadiatoris, c ipfa cum viro fit .
Pofthjcc virginis facies veIo,quod flammeum diccbant.tegcbacur, de quo Emblem.197.
Toga noux nuptse iiiduebantucrcaa, qualem ptimum Caia. Id nex/i nodo Her
culano. Carcilia tcxuit, vc fcribit PHniusIib 8. c. 48. Atqj id ex felicl
textricis,optimae ma- crisfamilias coniugio invfum vcniiTedu- bitandum
noneft.cum et nomenhuiusin ricibusnupiiaiibusboniominiscaafa vfur patum fuilfe
conftet: fiquidem hscc folennia in nuptijs verba fponfa proferebat: Vhi tu
Caius, ego Caia. Cingebatur infu- Cingeba- per fponfa cingulo,quod ex lana ouis
erat tur cingu contextum (vt ficut illa in glomis fubla- lo laneo . ta,
coniun(ftainter feeftjfic virfuusfecum vindus cindusq; effet,vt Feftus ii
t.rpre- tatur) et eo nexum nodo^q.ui Herculanus Yocabacur: propterea:quor|
herosillc foe- cundiffimusab antiquis creditus fii,qni,p- pe cui fcptuaginta
liberi fuperftires fuif- {ent,quique feptem diebus quinquaginta Theftiae filias
e virginjbus mulieies fecif- fecExornata hoc modo virgo, feireum a fponfo
accipiebat a!inulun?.,& trium illo- AJJes tres ruma^lIum,quorum vnum in
manu,altc- expende^ rum in pcde,tertium in facciperio ferebatj bat * primum
fponfo dabacqnafleum fibi illa prccio Cociiiptum ellet habiturai alteruiii in
foco Dijs Laribus depqnebat, quem et igni luculento et coroIJis fua manu (alia
no licebat} plexis.vc aic PJautus.augcbati. tertium in, viciiio coriipico
fodiebac. Inde couiuiun) &nupcia!is coenaapparabatur ; mox Hymcna^us
dicebatur cum choieis, quamq.uam.Thalanipiicm, quoque in,nu- ptiis Romauos non
fecus acqucGrjecoS ^halaf^ Hymcnasum inciamare confueniffe con- fi^ * ftat.
Atque eum morem inde inoleuiflc Liuius putat, quodin Sabinarum rapcu virgo
vnalonge ante alias (pecie et pul- chritudincinfignis, a globocuiufda Tha-
laflii raptafiierit mujtisqj fcifcicancibus, cuinam eam ierrent deducendam, ne
quis cam yiolarec,Thalafli,o ferri clami'.atum. Qua dc caufa Thaiairionis vocem
nu- ptialem fadam,& ad ppfteros quoq; inde m a na (Tej.te fta t u r
P1utarchus in Rom u lo Finira ilJa c?na,& vbi iam fatis eflet et can. tuum
et faItationum, pronuba fponf^ ma- Sponfa nu apprehenfa ad genialem ledum eam
pronub^ ducebat. Alii pueris patrimis et matrimi& geniav id accribuunc.
Pompam hanc anceccdebac; lcjn: tho^ pucr prajtextatus facifer, facem* ex fpina.
rum ducct pra^fcrens,qu^,fi PIiniocredimus,niipciar batur, rum facibusfuit
aufpicatiflima.faciferos pr&euntkir- comitabantur alii duo, qui coliira.
cum Bu^fsic^ lana,& fufum ferrent cum ftaminc, tan> f}^^- c^uam
opcris,in quo futuracflct,aufpici»i>. Eraui;: Coena . Hyme- nAus . AndreasA.
Lueerr.x f-eruigil, Zona fol HQbdtHY . Cuftodes foribus additi . iJuces Verfus
Fefcenni- Erant et a!ii,qiu miindum mulicbrem tc- icbant,5: aliji^qua' prxter
dotein dicunru t luiirconfultoin l.donatio,3 i. §. i. ff. dc donation. et
parapherna in l.fi cgO;9- §'.ca:- iciuai,ff de iure dot-Ad hunc iguur modum
fponfa deduda, a fponfo dctegeba- tut,a quoetiam euis detedionis caufa do- iia
accipiebat, de quibus apud Cuiacium ii) Fcudis. Mox p ronuba, accepta vna ex
facibus,lucernam ceniugalem peruigilem pernodtemq; futuram accendcbac;&:
cum di^f^o faccscxcinguere mos erar. Eas vero iie i\xh lcvflo conderent, neue
feiuatas ad rogum ftruendum deferrcnt,pro legeau- fpicatidima habcbatur.Solcbat
etiam tum pronuba cuniflabundas puella:zonam fiuc cingulum iilud laneum duobus
digitis foIuerc,atq; Dianx, ob id Cinxia: cogno- minata;, dicare: quanquam cingulumid
afponfoin ipfole61:o folutum fui(fe Feftus fc ribit,& Arnobius
confirmarlib. J. aduerf. Gent. citacurq3 a Nonio hic Val- " rouis verfus ;
Nouus inaritus is foluebat cingulum . Vbi omnes difcej(fiffent,fport- fus
claufa ianua difponebat cuftodes fo- ris, quorumopera muliercularum impoi: tuna
vel pietas,vel fimulatio a foribus ar- ceretur, d qua comoueretur virginiscla-
morCjCLimintus vim pateretur . Qu^em- admodum eciam in hunc fincm nuces a
nouismaritisiaci et pucris fparg» confue- uilfepurant, quod lada: illx
tripudium faciant, et earum ftrepitu virginis gemi- tus in illa vi obrui poffe
fuerit creditij. A- lii hunc morem ideo obferuatCi tradunt, quod nuc-s
pucamine, cute, tefta, corio nieduUam cegant, vti pari munimento a coniugibus
proccgantur f^cus.Plinius hb. I f.cap. zi. Alii,quos Scaliger et Pancirol- Jus
fcquunrur,eaid gratia fa(ftum opinan- tur,vc fe pueiiljbus omnibus ludis renun
ciare,& iuuenilia cun^^la ludicra rclinque reniaritus co indicio
tcftaretur. Inrer hos fticpitus v-r:us mollicic ac lafciuiadif- flucnces impuni
licentia occinebantur, tiam a pueris prajrexraris, depofita tamen inid tempus
pr2etexta, vt fupcrius mo- nui.Atq; hi verfus Fcfcennini vocabacur, (iuequ 6d
ex vrbe Fcfcennina allaticfset, fiue quod fafcinum arcere putabantur-Et hxc de
fccundo nuptiarum die . Supereft vt de teriio et vltimo quoqj aliquid djca-
mus. Eum Gra:ci diccbanc i^etu^ict, La- lini a nouis et iceratis epuiis
Repocia. Eo namq; die fponfi affines conuiuium inftau rabant,codemque vxorin
d6mum rriariti ducebatur.Qua in rc obferuatum fuic,vt nupta
paternadomocgrediens pcdes tol- leret, lie linr.cn attingeret ; refigioni enim
habebatur, fi in cranlgrcdiendo mulicrli-- mcn contigilfet. Huius rei variiE
tradun. tur rationes a Plucarcho, Varrone, Ifido ro,aliis.Mihi Scaligeri
propior vero vidc- tur, &ad tem quoq; accommodatior, ne f ci I ic e t m
agic i s p ha rm ad s']xd i po fie t, q u fub limine ad deftriiendam coniujgitm
vcf concordiam, vd vimgenicalem dcfodi fo- lenta veneficis. Ditiorcsetiam
currii nu- ptiali ad mariri doinLi vcdas fuiile video * Ecin eo quidcm tres
rantum vedlatifo- litos Paufanias rradit,fpofam fcilicet,quae
federctihmedio,tum fpofum et parafhjm phum. Ac in morefuit Gr?cis,vt nup^ia»
Jis illius c«rTus fiuc rhedie axis pro fori- bus combureretur,argumento
conftantiae atq; moderationis, ne coniuntftionis alie- nar,ncvc noui coniugii
fludtuantem animu occuparetcogitatio, ne/c hac illaccuagan di,quod vitium
maximc familiare eft foe- minisjcaperetimpctus . Conftituta: ita in matijidomo
hou^nupte tron tantLim mu- ncra acognatis et propinquis mitteban- tur,quaeobid
nupctalia muneta dicuntur lureconfultis in 1. 1.§. prasrerea. ff. de tu-
tel.& ration.diftrah.l.tutor. 13. fF dc-ad- minift.tut. fed et claues ei
mox dabantur a marito, vel vtincf.lligeret, qnod iusin
maritifamiliacfi!ethabitura: vel AD SIGNIFICANDAM partus facilitatem, vt Feftus
ex« plicatin dift.Clauium. Sane rraditioncm clauium cuftodiam rcrum DESIGNARE,
ex- pedicum cft fcum pater.77. §. patcr plu- ribus. ii.ffdclegat. i.
Quemadmodum autem clauibus ciaditis, ipfa quoque re- rum domefticarum cura
vxori tradita fi- gnificabatur:ita et ijsademptis, adcmpta quoq; i/li in
teliigebacut earundem admi- niftratio . Id quod in diuortio ficri fole- bat.
Hinc Ciccro 4 Philipp.lllc fuas rcs fibi haberc iufllt,clauesademit, forasqj c-
xegit . Inter ca?teros quoq; nuptiales ri- tusapnd QjCurtium lib.8.Iego: RcrJn-
quit, medio cupiditatis ardore iufllt ad- ferri patriomore panem : hoc erat
apud Maccdonas fauvHiilTimum pignusamiciti^, quem diuifum gladio vterqj
libabat.Cre- doeos,qui gcntis mores erudierunt,par- co et parabili vi»lu
oftenderc voluiffe in tancis . tangebat limen . rH veilfa . Zius axii cobuflHt^
Munem nuptialtA oblata . It eU' ues, Claues adimen qmd * RitM Macedo- num .
Erablemataj! Uf tantis opibiis quantolocotciiti eflTc dcbeat. Piurade nuptiaru
folcmnitatibus vidcri jjoteriit apud Antoniurti Guibertum Co- ilanum in
Tradk-dc Matrimou.IuI. C^fa* rcm Scaligcrum lib i.Pociiccs, cap-ioi. Brifonium
dc Ritii nuptiarum lib. fin* gulari.quorum cx fcripcis fcrtiliflimis, et vcl
ipfis Alcinoi liortis floridioribuSjam^- niora hxc pleraqs dclibaca func *
Hedera. EMBLEMA XIAVD^VA^AM drefcemHederA esi athufcuU, Cip ^£ ftrero Bacchum
dona dedijje ferunt: lErrabunda > procax, auratis fulua corjmbls, Bxterius
virtdis, c^ztera pallor hahet. Hinc aptis vates cingunt fua tempora fertis i
Pallefcunt liud^s, laus diuturna viret . COMMENTARII. J N ccnfu earum arborum,
qnae admi- ficijs,& parietibiis.Caudices cius lignfefi* ederA Jl niculis
fuftincntur, hcdcra etiam vcnit fubinde ita crafli, vt arborefcere ipfa vi-
mfiderft rcferenda, per fe enim non conflftit, fed dcaturu quibus ramnlos hac
illac di{furt* 0 . adhserct maioribns atboribus,vctuftis ^di« dit quam
plurifnos, quibus vehui bra- lii chii$ S66 Andrcae A. 1 1. Uedera. II r. Hedera
'vnde di- CiJJus hi' firio Bac chijs late fcrpens in multam pcruagatur
parteni,racliculasetiam ab ipfisaflidue di- xnittens,quibus fe
arboribus,ipfisq; parie tibus aiiiieclens percinaciter hcerec. Folia Ixuia
func.fplendencia, fuperiore pr*efer- tim parte; inicio qiiideni haudquaquam,
fed vbiconfenucriincangulofa^flores mu- fcofijin baccis variccas eft, et
qusedam e- ciam in coloie florum . Eius genera tria facic
Plinius,nigram,candidam, et cercia, quas vocatur helix. Nigra et candida non ex
folijs,fed ex ligno dignofcuntur. HEDERA perpetuo virec,cenaxeft, eiq;
parcimolefta, cui h^erec : corymbos aureos producic, excra viridis, in ca^teris
pallefcens.Poecarum condicionem repr:E- fencac, qui h£renc fludi js,flbique
incer- dumnocenc, quodfere corporeis cxerci- tationihus careanc.-famam rarhen
nominis minquam morituram, quafi mercedem auream exped:anc.SoIantur enim
fefpe,& ftudioru moleftias atqj difficu katcs fem- piternx laudis opinione
Icuant. HAVD^AsiVAM arefcens ] inper- pecuo viroremanens. Heder^ efl
arbptfctiU] Hedera dicHia eft quod haffeat,aucore Fefto,quodq; fequa
turquidquid proximum eft,quamuisno fcribatur per diphchonguni. Alij abedo
deducunt,quod parictes cdatacq; conlu- mat. Gixch Ktcrao^. Cijfo] Cilfus
adolefcens fuic.Liberi pa- tris hirtrio et faltacot.qui cum Deo prae- (ente
tripudiaret et thyafos exerceret, in quendani terr^e hiatum cafu lapfus inrc-
xijt.Tellusautem ciim gratificari Baccho vcUet.ftorem produxic adolefcenti
cogno ininem,&:iuuenis gcrmina in plantarger- mineconferuauit. Quod vbi ex
terrapro- greflum eft,vicem ampledicur,eo modo, quoadolefccns Bacchum in
cripudijsam- ple^ffci 8c circumpIicareconfaeuerat.Haec fcreexCaflio Dionyfiodc
agriculcv lib» 11.cap.13a. X/idit adhuc, cafuiq^ memor vngtu arbore Cijfws y Mille
mAnui qu&rit ne£lere,mille pedes. Hinc Pindarus in Olympijs, Bacchnm
x/<rir!3po'/D£>v,id eft, hedercum, vel hcdera- ceum,aut hederigeram
appellac, quod ei hederadicata fit. Legicur quidem primo Eoigrammatou .•
Bncchus amat hedereu,(Sf* lupiter Agidc gaudet. Retulit aucem in Atticis
Paufanias Kiojop S^tovC^iov Bacchum appellatum, quod i« ea Actica: regionis
parre,id cft,Acharnis, primum hedera vifa fit : quo loco ftatua: etiam funt
hederex . Sed et Homerusin hymnis KtosoKoyjiv J^tovu^ovM ci^t^ede- ricomam
vocat . Errabwida] Virgih^.Eclog. At tibi prima pHcr nuUo munufcula cultU
Errdtes hederas pajfim cu bacchare tellui. Vrocax.] Donatus ad Hccyram Terct.
precax Procax petacem figniflcat: procari enim nihilaliudcft quam
impudentcr& impor tune petere,ait Nonius. Hinc procacitas, feu procacia,vt
in I.fi traditio,C.de adio. emp.Ideo autem Plutarchus amorem he- deras
confert:«rHt/oV 0 ^pcos, a^T^ip 0 KlTTOf, dvTOV iK-rsdL^tii civctJ^ifiTCU
'TTpO' <p<i<riOis . Ea eji amoris vUyVt non fecm at- que hedera,
valeat fe applicare, arreptx om/ii occafione. Vide ad3gium,Hf</^m /«-
fciuior . Exterim viridts.] Intclligic hederam ^^^^^* nigram,qua: florem
croceum habec.pulla ^*g^^* folia.ld eftjhcderse nigr^e folia partealte- ra
vircfcunt,altera pallefcunt- Ne quid ad ha:c rcquiras,cofuIePlinium Iib.i^.cj^.
Hinc apttsvates] Horatius i. Carnii- cum : Me do^arum hedetA prdimia frontium
tiederi^ Dijs mifcent fupervs . poeta f Idem in Epiftolis: crfi>^ Frimaferes
hederA lA^riru prAtnia, Virgilius in Eclogis : Paffores hedera crefcentem
ornate Poetd. Quod ridcc in Satyrarum vcftibulo Pcr- fius:ait enim,
Helicmida^qypallidam^Pirenen lUus relinquo, quorum imagines lambtint HederA
fequaces . SicOuidius i.Trift.clcg.6. 5"/ quts habet nofirvs fimiles in
imagine vultus, J>eme meis hederas, Bacchica ferta, co* mvs : Ifla decent
Utosfelicia ferta poetas - Temporibus non efl apta corona mets . Idem ^.de Ponto,eIeg 4. Tu tame e facrt6 hederA
cultoribpu vnum Numine debuera^ fuflinuiffe tuo . Idemque ^.Arti^,
Ybiqueriturpoctaseflc fiuehoiiore i.radnvOi : Nunc Emblemata-». S67 Nunc
hedeYAftnehonore iacent' Fallefcuntjiudijs] Sicuti enabunHa tc- naxquchcdcra
fcnfim altum confccndit, exccrius vircfccns,in c^teiis paIIicJa,& au- reos
corymbos cx fe prodiicit: ita Poctaj fuis laboribus humo pedetcntim fefeefFe-
runtr&qiiamquam a/Tiduo Itudio pallidi fint,fama tamcn ex fciiptis et
ingcniocon citaca femper virent : quippc qiii aurcos cruditionis et dodrinar
friidus parturiat. HEDERA Emblema et SIMBOLO poctariim eft, proptcr caufas,
quas hic Al- ciatus cnumerat.'quorum prima cft, qaia fcmpcrviret. Secunda, quia
munus Bac- chi.Deinde,quia fit crrabunda et piocax, et fulua.id eft,puJchra et
viridis,vt fama poetarum;& pallida, vt poctas pr^B nimio ftudiopallcrc
foient. Vndc nonimmeri- to olim poetis corona: hederacese conferc» bantur,it2
ramcn vt hedcra vnacum lau- rocoronasiftas pcrficerct.Virg.8. Eclog. afq'. hanr
fme tetnpora ctYcum Inter viBirices hederd tibi ferpere lauros . Inde etiam
di(cimui ex poeris Grascis, et corumdcm fchoIiaf^is,nempe vaics appel- Jari
cTitcsyw^rt^tf.idieftjIauriuores.vcI lau ro vclcentcs,autIau'rumcdcntes:Qu6 rc-
fpcxir luucnalis quadamSatyra, quo ]o- co dixit, laurtj*nA. momordit . Poctis
aotcm hcdcras decrctas cftc, cum Picrio, et alijs quibufdam do^lioribus
credidcrim, vt vna cum lauro permifce- rentur, noh tam vt perpctuus vtriufquC
viipr,qiu diuturna corum fcripta repra:- fencarer,incau(ra fuit,quam vt
oftcudcic- lur cos,qui digni hcdcris cuafiftent, lau- rcamque mcruiflcnt, et
artc et ingcnio ex- cclluillc- Siquidem per laurnm inteljigc- bant infitam
quandani ingcnij vim ac ve- nx fgcunditatcm, ApoJJinis radijs vbcrcm atq;
IocupIctem:pcr hcdcram vcroartcm et induftriam pcruigf{-t-kbore partam . Huius
quidem rci indicium eft, quod hc- dcrafuaptc natura Cii tam imbecilJa, vt /empcr
rcpcrcneccfTe habcret,nifi vcl mu ro,veI planta?,aut faxis hasrerct,&
pcrti- nax conatu fcfc attoljciet, vt tandem pau- latim irrepcUS vi(ftrijc
euadat. Eft aurem opcrcpretiurn, vtroque (arre fcilicct et ingeniojfi quis
vclit alijs anrcceJIerc ; quandoquidem " mediocYibu^ effe pcetts Non
homines, ncn JDij, ncn cotcejjere cof- lumn* . vt habetillc Sed et iftuc
aduertendum, ^ingenium cuifit, cui mens diuinior» atqi os Magna fonaturum,
desnomints huiks ho- norem, Et : ..^^Ego quid fudiHfne diuite vena Nec rude
quid pojfttvideo ingenium:alte- riu6 fec Altera pojcit opem res,^ coniurat
amice, Quibus plane congruit, quod pocta» non ficri, fcd nafci quidem dicantur:
quod Ci " tamen ad naturam ars et cxeicitatio ac- cefferit.tum nefcio quid
pra:cJarum,im6 diuinum foleat prouenircqua de rc vidca lur Cicero in Oratione
pro Archia poeta. Inquc hanc fentcntiam Pindarus hymno- rum fuauitatcm et
elcgantiam per mel Mel cum candidoladc commixtum intcirigi voluit UBemix in
Nemeisj vbi lac, quod a natura eft^ge- tum . iiium et vcnam indicar.mel vcr6
ariem et diligcntiam, quoniam boc nonabfqj ma- gnoapum laborc coiificiatur.
Vrdc ipfe- mct dc fc teftatur Horatius, quod aptj;9Kafiy,ji morc modoq-,
fcribundis verfibus laborem et diligetiarrt folcatadliiberc . Ercontra rcprehendeu-
dum cffe ait carmen illud, r - qucdnon Multa dies, multa litur/t coercuit,
TerftBum decies non cafligauit ad vngue. Idqi pluribus cxeouitur Pieriuslib.5
i.in Hcdera.BaccheveJohedcr^meflefacram y^^^ho diximus.Siquidem Probus G
rammaricus yf^^^ ^^» ^ait,in Cytheronc facra Liberiparrisarca. - na tertio
quoque anno cclebrari (blita.Li- bcr autem cfi Mufis et ApoIIinc cftc pcr-
hibcbatur,idcircoq; exhcdciaseius fron- dcPoetas coronari.Porro dicataeft ei
he- dcra,quod vt ea fempcr virer, ficilJcIcm- periuuenisjvt diximus ajibi.
Quaquam plciiquc referant ad eaferta feu corollas, quaspoft expeditionem
Indicam circum tulifte Bacchus dicirur, Plinio teftc Iib. 1 5.cap.4. vnde et
Dionyftaca hedera dida cft,& Bacchica.Ouid l aftor.^f. Bacche racemifercs
hedera rcdimite ca- pillos . Ideni alibi corymbiferuni eum rcmii-ac.
Difcumbentes e:i3m,qui fe forte muncrc Bacchi inuirarcnt plufculum,hedcracca(c
ornabant corci)a,qua; infira frigiditatc vi- ni potentiam rctunderet, miiiusque
indc afhcerenturbibcntcs, ebrietatis violcntia I i i 2, rcftin- 8<58 AndreaeA.
LocHi refUnfta hec!cr« vi/rigorifica.PIutarchiis deaceo potii pro vino vtuntnr,
&^malis FlutaV' tamen Sympo/iac^. (cdione i.Hcdcram aut palmulis qiiajdam
libi viiiaconficiut: (hi » dicic a Baccho fumpcam, non vtauxiliu itaqui
hycmedefideraret coronam vitca, e{kt aducrfus ebrietatem, aut vt vino ad- quod
tunc temporis virem nudam vidit • Herfam,quippe qui Methymn?um,a me- et foli js
carentem,©b (imilitudinem quau thy,quod vinum fonat, fefe appellari vo-
dam.hederam eftampleias. Videadagia, luit:fcd vt vinofi vino vcro
dellituti,hor- Heden* paff Anthifieri^ . Ilex. EMBLEMA CCVL "r\r R IT 1 E
nimia quod fefe rumferet llex, ^ Symhola ciuilis feditionis bahet. COMMENTARII.
IL E X adiuftae arborrs magnitudinem horrenr,ambitu quidem nonnihiI,fed mi- non
raro eicrcfcir,fubinde py to magni nus quam robons finuofa.inftar foliorum
tudiue haud inferior.ramis aliarum glan- fuberis, fed maiora &: latiora,
quaj fupe- diferarum more difFundirur-Folia humi- rius virentiora,infcrius
inalbicant . Glans lis ac tcncll?adhuc,per margines fpinofa calyci
fpiiiofoinhasrer^fimilisquernx.Snb &acuieac«,adult^ver»ncc|uaquamfpinis hac
arborc ciues fcditiofi hic fublatis (i- guis EmblemataJ: ir. ofis Em lematti»
llh ^ditio, IV.- ex.notA ditiofo' gnis manus conreriint. MvTvATvs eft hiiiiis
Hiftichi ar- giimcntum cx AriftotelcRhetoric- Iib.5. 7-'er/c/w,iiiqiiit
iWtyBoeotios itictbus ejjefi- miles dixityvt enim ilicesfefe vicijfim fra
guntuta. Boeotios inter feprdiart. Gr^ce ita:»^ BoioT^f, oTi oy.oto: tqh
Trpivoir TouVg yetp 'TrpivQvg Ctt' ctvTcov KetTetK^' fS^Ti7\rcu^y^ Tds
B(j;3TtfV 'Vpof ctAAwAK^ lMAyoij.iv^f' Nacuram aiiteni huiusarbo- ris repeteex
Plinio, lib.i6.cap 8. RVMPERET] pio rumpat . Enallage cemporis pro tempore.
llex] G rxce T/ivoi, Hifpan. Mejlo, 0 Cofcoi^.Voct^inEciogis, argutam ilicem
air,hoc eft,ftridulam. Hincadicdiua lli- ceus,lligneus,& Ijignus., ^ .
CiHilvs feditionvs ] Seditio coponitur a /^,id eft^feorfura, et ttio, quod ab
Eo de- riuatum eft.Cicero6.deRepub. declaraj feditionisproprietatem a
diirenfioneciuiti dic^amede, quod leorfum eant ali j ina- lium.Eft emm propric,
cum populo di- fcordanteiturad manus. Talem defcribic Virgil i.AEueid. Ac
veluti magno in populo cum fape cooY' ta eji SeditiOyfAuitqi animts ignobile
vulgM : Jamq-ffaces et faxa volant, furor arma minijirat. Diciturautem
feditioin exercitujin claf fcincampo, et vbicunque eft nuiltitudo hominum .
SEDITIosI durxq; ceruicis ho- mines, quos citiiis frangas quamfledlas aut
corrigas,fuo maguo malo efBciunt quod ilex,cuius tanta duriticseft, vt non nifi
magna difHcuItatc profcindi qucat, nifietiam pcr fe fatifcat&
diffindatur.Pro terui cnim,quibiis feditio et turbatus Rei publicac ftatus
cordi eft,CLi nunquam pof- fint cum alijs conuenire, frpeniimero a
reliquociuitatis corpore quafi agmine fa- (5lo, difcedunt : et randem cum
nonnihil difTentiunta fua fadione,faciIlime corri- piuntur, fuorumque
flagitiorum posnas launt.Rculiftime igitur Claudianus mo- net,furorem
elfcrata^multitudinis, licct intcrdum terribi!em,atcameu nondiudu- rare,hifce
verficulis: Sed caret euentu nimius furor, improba numc^Ham Spes Utata diu.
Qu^are remerc illi faciunt,qui populoin- Sedltid popuUrit e^ualts . nixi Sc
magnas res Aircipiunt agcncfas, 6c fufceptas fibi fiiccelTuras fperdi. . Parum
cnim pr?fidij,inquit Comirseus^poficum cft in prouiifcuamul icudinc nifi
continea turaliqua neceflicate &. im perio : tametfi
incidacquadopopulifurn.- et rci cntinus impetus valdefitpciriniefccdus.NuUum
cnim profundum mare ( vt vetiflimc fcri- pfit Curtius j nullum vaftum frctum et
proccllofum tantos ciccfludus, quantos multitudom.otus habet,vtique fi noua
&: breui duraturalibertate luxuriat. Q^od fi prasterea
fuperftiiioaliquamentes fedi- tioix multitudinis occupac,qu2E (tcfte Li-
uio^aut feruit humilitcr.aut fuperbedo- minatuti libcrtatcm, qu*B media eft,
ncc fpcrnere modice,ncc haberc fcit:tunc dc- mum ca bclluamultorum capitum,mul
c6 atrocius furit,neqj modum tcnere poteft,cxicumq; vllum reptrit,vbi ant faue-
re fcmel,aut f^Euire inftituit,hocque prjB- textu (ibi quidvis licere putac .
Et non fccus _«^«»»; carceribus fefe effudere qua* drigA, Abdunt fein
Spacia^^frufira retinaculfi tendens Tertur equts auriga, nec audit currtfs ha»
benas . Cajtcru vchac dc remultas inflgnes hifto ria5,cam vcteres, quam
recentes recenferi polfunt,{icnc vna prae c^tcris memorabilis ab Eufebio cx
Dionyfi j epiftola ad Fabiii Antiochenum,Iib.5.cap.40.EccIef hiftor.
narratur-altcia quoqj a Sozomeno lib.y. cap.8.tcrtiaaSocrate,lib.3.cap.i.Ita
pra: rcliquis memoria digna eft, qua Hieron. Oforius inHiftor.Afric. et Indic.
lib. 4. inemoria: tradidicdefeditione Olyflppo- nenli,Anni i jo6. Videibi.Id
vero deilicc reuocat in mcntem quod Pliniusobferuac lib.Hiftoriie rerum id.cap.
z6. nuces pi- nuSjquas fein ipla arboie prasnimia, auc potius prajpropcra
maturitate diuifere, Zamias appellari,& nilidetrahantur, cac-
terasIasdercHoc ipfl Galli viderunf,fen- G^iUica ferunt,exprefterunt nonita
pridem, ma- Jtditto, ximo fuo malo, ciim plcbs ftupens quali medio
inferrcgnofureret,nihiI pra^ter pa- triaeexitium aifedarec, bonis quibufqj 8c
pacis ftudiofis autmortcm, aut exfilium minaretur, vel extremaquajq; difcrimina
etiam morteduriorainteutaret. Qui fu- rctum hominuraimpctusnumquam fifti lii 3
aut Andreae A. aiu cohiberi pofle viJebatunnififadioip- fa difcKTa^ac in fe
diiiifa primum fomcnta ac femina difcordiarum retardaffet.Nam hoc noiium
porcenti genus et exemplum infolens edidere curbulenti,vt de ijspeius meriti
finc, c]uifuae coniurationi nomen dederancquani alij,qui contra palam fte-
tiffenc. Ita rabie perciti fibi ipfis vim at- tulerunt, fefeq;
confoderunt,&iii ciitium fpontaneum coniecerunt. At yero quam innumerabiles
ex ijs, qui de vita potius, (^uhm de fencentia decedere malueiinc l imo
fuperfiint adhuc qui reftinftis mo- tuum incendijs,animum tamen armatura
recineancj et nefcioquid mufrantadhuc, ciim apertecloqui non audeant.Horatius
4.Carm.4.iIicem pro nota fortis animi v- furpauit,dum ait : T)urts vtilex tonfa
bipennihus ^igrd feraci frondts in Algido, Fer d amnayper c&desydb ipfo
Ducitopes animumq-yferre . 5ed dchis fatisi ad alia feftinemus . ttntmt fortis
. Malus Medica . EMBLEMA .. V RE A funt VenerU poma h^c : mcnndm amaror Indicat
y eJi Gr^cis Jic y^.uKt/7nKfo$ an:or » COMMENTARII ARBoR hæc no admodiim magna
tice vircnt,& fpinulas aliquas.non tatticn conlidi- eft.-rami eius lejiti
&.obfcquioli cor fiequentes adnatas habenr.Fqlium oblon* yatio, gum
Emblemata l gum, Iatum, la:ue, odoratum, Iaurin©fimi le: florcs fubpurpurei,
ftaminibus in mcdio 'mctrn . tcnuibus et capillaceis. Frudus oblongus cft,
cucumere vulgo dido non raro ma- ior,quandoqi minor,& limonia mala non
multum magnitudine excedens : cortex hnic diluti aurcicolotis, tuberculis non-
nullis cxafperatus,odorc grato pra^ftans j fubeft caro craira,albida.dura,
aromaticii quid refipiensjfed exiguum,& neq; acris, nequeacida, fed fere
qualitatis guftabilis cxpers : interiormedulla non multa qui- dem,fucco acido
plena turgct, in qua fe- men conditur hordei grano maius et craf- fius, cortice
duio, interiorc fubftantia al- bida et amara.Ha?c arbor perpetuo viret, et
omnibus temporibus pomifera cft,ali js, cadentibus.alijs maturefcentibus,alijs
ve- 16 fubnafcentibus. Appingitur hic Venus nuda,vtpote cui poma (acra
runtj& exal- tera parte Amor mellilegus, de quoalibi • 11. ScRIBIT riato,
tefte ^lai/ilio Ti- cino in Syn!)pofium,am.orem rcm. amaram c/fejncc certe
iniuria,quia motitur quis- \f»or^ quisamat. H unc et Orpheus ^At;xvV/- \VKUTi
Kpov, id cii, dulceamarum ncmimt: quip- • pccum arror mois voluntaris Vt niors
e'",amara res eft; vt \oIuiH^ri2,dul- ci s:moritur autcm quisquis smai .
Harc picinus. Meminimus huius aigumenti fupra in duobus Iccis, 1 tmpc £n,bkm.
ii4.in fciito /,mor]s,& Imbicmarc i ii. Confer vtri n c ; Irrb'cmi te veio
113. at tulimus Anr.ciem ir.ellilc f'i.m Thcccii- i i, Latine icrdi.i n, qtitn
na ^titit jin- gua Ketruica Rtneicridift.nais P. Nito- iaus Cddcquem Itm.f ci
hcnoris et icuc- icntise dchita^caufa ncmino. luraua il Udro Jinort^ Vn giorno
da le cclie^ JE di qucft'api e c^uiUt^ 11 mele 5 quando ape Jdegnc.ta il punje,
£ da le dtta tljanguc irajje t munje, Volando ratto ei co Jlj A la pia madre,
dibLc ttendo i piedi, JPiangendo lajerita» JE di chi il purje e n orje
Dolendofiyle AitcL-^ MoHraua:Ahime.dicendc,ahi madret Vidi Piagha quarita, e
^tuJfactj Ficciolo animnlino, Picciolo Ji, maaudace . :Ed ellapiir ridendo:E tu
hamlino Sei, dijfe, a Vape mal rguaV, efai Piaghe profonde, e non fanahil mai,
AVREA funt Veneris poma] Pomum Veneri facrum e(re,alib; diximus^ vndee- tiam
aureo malo ob id a Paride donata fuit.Malum Medicum fiue Afryiium Gr^ cis
fjLiiKov y.iS^iKov i) KtTptov, diciturj La- tini eriam Citrium et Citromalu
vocant: Imo Galenus amplius malum Medicum vocari negat, fed Citrium dici,atque
eos t]ui Medicum dicunr,hocagereait,vt qu? loquunrur nemo intelligat .
AEmilianus apud Athenxum, lubani Mauiitaniae rc- gem refert de Citrio
meminifle, qui ma- lum hocapudeos Malum Hefpeiicum dicat nominari. A Mediaautem
primum in Italiam venilTe nonm.odo Plinius aper- te fcribit,fed et Virgiliusdc
MaloMcdico Cquidquid contra ganniant Commcntato resj fcribens ficait i.Georgic
Mediaferttrifles fuccos, ta^dumq; fapOYe lelicis mali.quo h on pr
ifcnttUiijlLum ^ Tocula fi quando f&u&. infecei e nouercd* Mifcuerutq;
heria^-(^ no inncxia verha» AtiXilium venit,ac memhrisagit atra ve» nena . Ipfa
inger.s arhoSyfacieqifim/iUima lauro: itfinon alium lauic hartt cdoremt l.au}Hi
erfltjolia haud vUtt lahentia veri' tis : Ilcs apprima tenax, anim.at ^ olentia
Medi Orafoucn^t iUo, fenihtu medicatur an- helis . Dehac atbol"e vide
Theophraftum lib.4. cap.4.& PlJnium Iib.i i.cap. 3 .Sed Pliiiius et
Thcci.hraftus cmtrdari pcflunt ex A- thtnao, lib.3. nam diminuii funt in hac
pai ie . lucundtu amaror . ] Paroiicmsfia elc- gans.quam lepide vfurpauit
aliquis e re- ccntibus ita : A>« p.mor anticu&fuerat,fcd amarcr ab AUO
T>ic€ndtt4,ci.mfii fimper amarus amor. yy^VKiTriKfCi rt7;or.] qu£;fidicas,
dul- cc-rmaius . Sic Mufaus : 1^1} K- y?<.VKl'PrjHfCl I^cC7C KlVTfCV fci70A'
. If. m ^ dulccm amarum acccperat acH' lcum fm.cium . et apud Kephsfljcrtm 5;ff
Fc ai; : if &:s ^ A t/K lV/ ty.fcv c-pi. d'..&. vc v 'Jf^iJ c v . Amor
dulaamara auts ir. cxf ugnc htlis . 1 ii 4 JEadtm ITT. Malurn Medicu ; Vnde fic
dicium, Amor yKVKV7l% KfOf, lisfipor . TV. Citrus j Call/t Co jnicfi ccle krii^
Enikm riUontyWKV^UfAiA dicitur vo- liipras . Huc facic proiierbium.D «/r^ ^
/j/^.jmw.Deamore etiam, qui yKvKvri- Kpoi appellarur, Plutarchus $. Sympof.
problem.y-Huiic vero faporem dulceama riim cxplicac Galeiuislib.^.defimpl.me-
dic facult.cap.i 6.Si parem, inquirjabfin- rhij potionem melli exquiflre
comiftam lingu^B imponas,^Auxt/V/;c/:oj' fquemad- moium Poctar cognominac amorcj
quod cxambobus millum fueric,videbitur . M B D I c A malus,qua: et Cicrus, et
apud iioftrosobaliquam cum auro fimi- licudinem nomen reperit, noninconciiine
an)oris poreft eHTe nota • Eft enim coloris aurei, dulcisquidcm et aufteri
nonnihil raponshabecfcd amari corcicisiica curpis volupcas primo blandiens
afpedu, rora viderur aurea.fed vbi gultu dulce dedic, amarum ad faciecacem vfq;
aggeric,quod yW/.vriKfii nomen indicac, Hancaurem yhv/.VT^iKpoTinet inLyde
exprellic Ho- raciusIib-i.Ode 15. 'Vror,fsHtib.i c nndidos. Turparu?2t humeros
immodic& mero 'R:xA:fiti£ puerfurens Zmprejfit memorem dete Iftbris tictam,
Non,fi mefatis audids, Speres perpetuumy dulcia Barbare t&dentem ofculay
quA Veyia^ G^inta parte fui nectaris imbuit^ Idem Ode ip.fequenti : Vrit me Gly
cerA. nitor Splendentis Fario marmorepttrius r Vrit grata proteruitoi, Zr
vultus nimium lubricus afpici ^ 7« me tota ruens Venns Cyprum deferuit .,
Plaucus CaflinajAd-i.Scen^ 4. Heq; falfum, neq-^fuaue efje potejl quic-
quam,vbi amor non admifcetur . Hxc dum commentor.olferr fe mihi can- quam
exeroplum quidamde mcocontu- bernio (nomen confiiko fupprimere luf- licy
menf<^ aifccIa,fynchrcnos &a:qua!is x- iio.natusmccum et educacLis
alicus paii- bus incremencis,eadem cura, arcanorum meorum particeps, quem Araor
v\t -^^Ku- KVTiKpof cangit et angic, vrgec et viit . Caufa capucq; huius ell
Coelia famofiiri- ma et formolilfima,addo. et do^^illima Comica, cuius dccens
corporis habitus, fermoeloquens,acutusdifcurfus face ar- dentiirim^ acceudic
phiiiuni et velut Goi:* Andre^ A. riualium pe<^lora,& ruauiquodam aculco
non patulas modo aures, fed &c ipfosani- mos penctrachajret et ferit . Amphion fcopulos,DelphinAs
traxit Ario^ E denfis Orphetn horrida bruta iugis . Kon fcopulos,non Delphinas,
non horridn bnita, Nos trahit ex verbis Coeliaputchra fuis^ Cur non blanda
trahat doiits nos Ctelia. verbts^ Solus td alpe^us velfine vece potcB . Quid de
geftu iam dicam ? quo vel ipfum Rofcifi prouocareauficSi irafcitur, frons
caperata e fulgurancibus luminibus tela trifulca louis vibrat.Si ridet,totus
vultus depulfa nube ingratam &am?nam fe te- dextert- perac proceruiam. Si
difcu rric^videas fcre- * na feucricate, et feuera ferenitatepermi- ftam
frontem : audias prxgnantes fcncen- tias.grandifona verba, qU2E fauces conci-
piunt,Iingua et candentes dentes modcran rur,rofea iabella ore tereciedunt, vt
fin- gulari narur:E miraculo coralialoqui, et margacicas iubriderc credasr
quibus om- iiibus dclicacula et albicans manusgra- tiam addic,& qua(i
ludibunda applaudic Sic iraca Iunonem,ridens Veiierem,& v- biq; Mineruam
repra*fencac.Ha!c no ideo fcribo canquam form^encomialles (refer uacaenim eft
alceri.qui integro libello edi to eam breui celebrabir, hxc prouincia) fed
canquam raras vircucis in viragine ad- mirator : vtqj eandem ad maiora inuicem
&incitem,quo ipfius Genius et ingeniu y im6& florida a^casaperta
viaeamducit, DeinJe ad noftrum yKvKUTiKpov 3 vt iu- telligas, Kpv^cu, KOIAIA »
S^volv, OIVOV Tg TTIVMV, ZpCCTA T illTTKTm . k'^ip6TipCt IJ.'AVVU ydp A^mOi
TCOV /SKil/.- (J.ATCOV i yji T(ov Koycov av' c^Vs 7»V dpvafj.ivaf h[^Kl<rA
TituT:^ 'KATA^pAmi 'PToKKolf 1 Necmale quadrac in amorem yKvKVTri" Kcov
illud, quod Martialis in cuiufdam qiKoui^oc/kIav Iu(it :. Difpcilis
yfacilts,iucundus,acerbus es ide:^ Nec poffnm tecum vrucre, nec fme te . Plura
habesde hocargumentofupracita- tis Embleai. i li- 1 1 5 •& 114« Emblemata .
873 Buxus . EMBLEMA T)E RP ET y 0 njiridis, crtjpo^ caeumine Buxusl ^ Vnde eU
dijparibm fiHula faCfa modls . Delicifs apta ejl teneris^ et amantibpis arbori
Paltor ineH iUij paSet dr omnis amans. COMMENTARII. I. BV X V s paruas arboris
/imilitiidine ^fl^i^^^J^^f^cawdice fubinde humani cru Yi^io . ris,
rarofemoriscraflStudineiramofaeft, et ad topiaria opera accommodatillima folia
vero habet fer^ myrti magniiudine, duriora tamen et craf[iora,rotundis lon-
giorajaeuia et refplendentia.Materies [i- gniduriHiina et dcnfiinma quidem,fed
ad qujEuisopera trat^abiIis,coIore luteo pal lefcensjcariemac teredinem
uonfentir.Ec tjuia ex hoc ligno oaultiforatilcs tibia: et pyxides fiunt, huc
eadem appingi pUcuic D.Pignorio . B V X V s in folijs perenni eftvirore, II' in
lignoautem cxangui pallorcquo tamc Zx bux» harmonica; libia; excauanrur,ad
amatoria tibUfiiit carmina fuauiter perfonanda;& aliamn!- taludicra pueris
apfa,& puellis amatis grari/Ijroa. Sic& amatores viuaci amori*
calore.iuuenili vigore virent,bilio^s alFe- (flibus fufFufi palicfcunt : voce
auicm et fcrffipne fu^t blando et fuauilcqiicnre Dj- 874 Andreae A. hac arborc
confule Piinhim lib. i5. Na-
tur hi ftor. cap. i5. 111. FERPETVO viri dis] Ouidiiis lo. Me_ tamorph.
l^erpetHoq; virens huxus, tenuesq-y myricA* Crispo que caLtimine] Huic proximum
eQ illud Claudiani t de raptu Pioferp. ^Htnc: dcnfo criipata cacumine buxus.
Plinuis In primis vero materies honorata buxo eft,rar6 crifpicanti, nec nifi
radice. Buxus,& Buxus] Dicitur Buxus, fcem. et Bu- Bii.xum . xum,neut.
Virgilius 1. Geoigic. aut torno rafile buxum . Vbi i^eruius ait,JS«^«w,pro
]iguo,Z?«J^«x, pro arbcredici ; quamuis Ennijexemplo ctiam arborern potuerit
dicere ueutroge- iierci fic euini ilk in 7. A nnal. ^ Inngf.q-j cuprejfei Stant
recieis foiijSt ^ amard corpore buxu. Bene dixit amaium,nam etiam mel,quocl
conficitur,Ybi ha^c ar^s frequenscft, iti- ruaue,atqj amarum eft,vt in Corfica
tra- ditPiiuius, et in Cyrena Theophraftus, hic lib.3. cap. I y.ille vero lib-
1 6. cap. 16. Caper quoque diftiuguit,vt Buxusarbor intelligatur, Buxum vero
materies. Inte- rira hsEc confundi (^epe animaduertas. Di- citurautcm Buxus a
Gr^co 'ttu^os, 'nrct- cT/st To TTVKVav TK ^/a» . Hiuc dcriuatur Tyxis » Wj/j-.
P>A^i/, vafculum e buxo teres,ex- cauatri,& in fumma parte operculo
clau- fum:«Scgeneraliter pro fimili vafe ex qua- uis materia confedo. Italice,
Boffolo,Bofjo' letto. G e n-t^an- Buchslin . H ifpan. Buxetta. Dtiparibus
fijiulafacia modis] Virgil, a.Ecloga : Xfi mihi difparibus feptem copaBa
cicutts Eijiula. Ouid.S.AIctamorpb. ftc ruslica quondam Jijiula di^fartbtcs
paulatim furgit auentSi Ec i.Mctamorph. dt^ar feptenisfifiula cannis, Idem loco
ahodc tibiabuxea : Longp.q. multifori deleciat tibia buxi» Item 6.1aftor. Trima
tcrebrato per raraforamina buxo > Vt daret ejfea tibia longa fonos . Phrygum
tibii<; e buxo fuilfe memini,vn- Buxus etiain buxus facpe pro tibia buxca
po- pro tibia. -^F"*^' PoetaSjCTL/j^g^ccro^/^cw?. Afro- ^ rumveio fiftulx
e loto luerunf,apud lulium Polliiccm» Beltcijs apta eli teneris] Amoribusbla
dis,& aliquando turpibus voluptatibus . Ouiduis feetiam tenerornm luforem
a- morum vocac . Fallorinefi illt] Martialis ii.lib.ji. c- pigr. Et non
recentipallidus magis buxo, Hincapud cundem buxei dentcs.& apud CoInmel.
buxea forma.& a- pud Plinium,lib.ii.cap.7. buxeusxolor. In Priapeijs Vuis
aridior pueUa paffts, Buxo paUidior^nouaqi cera . Ouid.i.Metamorph. cui p
rotinus in tima frigus Ofja rcceperunt ibuxoj^fimHlimus or/k l^allor obit .
Et4. Metamorph. .orajy buxo BaUidiora gerens exhorruit . Apuleius i.deAfinoaur.
Eumquc auid^ efitantem afpiciens, aliquanto inferiore macie atqj pallore buxeo,
deficientem vi- deo.Idem lib.8.At ille modicum commo- ratus,refert fefe,buxantique
palloretrepi- dus,mira fuper couleruo fuo rcnuntiat . PaUet ^omnis amans] Cur
amantcs pallcant, rationem reddit Marfilius Fici- nus Comment.in Platonis
conuiumm.O- uidiiis in amatorijs : PaUeat omnis amans j color hic efl aptus
amanti . Catullus de amafio
quodam : inaurata paUidor Hatua . Horat.^.Carm.io. NectmBus viola paUor
amantium . B V X V s
quorundam amatium vitam et conditionem tefert. Vt enim eft fronde femper viridi
et paliida,ex cuius etiam li- gno fiftlilai optimcE conficiuntur:itainter
noquodam vigore et vernantis astatisaf- fedu viuunt quicumq; fc amori dedunt,
pallorem tamen contrahunt,huicafFedui peculiarem.qucd fingulis pene moroentis
reformident, ne fpe concepta cadant, vel turpem quam fibi fingunt, repulfam pa-
tiantur . Atquidem nihilominushilarem pra? fe vultum feiunt, vtblaiidum et fe-
fliuum fermouemjfemperq^aliquid can- tuum, aut kgunt taciti, aut tnedicantur
ftudio, vel etiam fcribuncaut recitant ad pcllendosex animomoerorcs, autexpri-
menda ea quas ipfi ccncipiunt. Claudiani
iliud non cft alicnum a pallorc amatum> qui PaUof buxi . Amantei palient.
Amantiii conditio per buxu reprAfe»- tata • Emblemataj. r quide niiptijs
Honorij ScMat.Gratus amantumpallor.Et NafG^. Meramorph. .^^Valles^facit hmc
ftmor ipfe colorem, "^^^T-L ' quoq; dum me meiis ardor habebat, va ut
j.^^^ ecuTocr^^gcT/ctr/ aliquando allufi tali cpigrammatc; Omnisamans pallet,
pallet Hudiofus ^ omnis : Si nutiiofus amat»nonne cadauererit l D.Ambroflus
lib. j. inHexaeniero cap. Locm4 D- i3;ha:c de Buxo .• Buxns elementoriim Ambr9-
apicibus vtilis exprimendis : leui materia sij . vfiim manus piierilis informat
. Vnde ait ScripturatScribe inbuxo.fimul vtadmo- neat teipfamateria.quse fem pe
r viret,nec vnquam folijs exuitur fuis, ne vnqua fpei tu? diflimulationc
nuderis,fed femper tibi per fidem germinet fpes falutis . . Amygdalus. EMBLEMA
R properans folijs prxmittts Amygdale fforet f Odi puptllos frxcocis ingenij.
COMMENTARI r. I. AMYGDALVS Perficse fimilitudi- crenata,qualia Ferficaj,flores
fimiIes.Frii>- 'mygda nem referc, arbor tamen eft proce- (5tusquoqj Pcrficum
asmulatur Hfruram piSlii^ rior^caudicecrafTior, et vita diuturnior. ab vna
parce inftar rim? habens,& exterio i, roliaeius oblonga,acuminata,marginibu5
ic cute moni,araueofa<i^iie quafi lanugina obdudta. ^ Andreae A. II. jim 7
d(t Ihs fjmbo lum prA-' cocy. mge Accij ds fe iudt' cium . Cc.Ymen Mlnols . o;
1 .icb.lnterior niix longlor quam Per- ^.o.no.iUiafpera, .ed laeiiii, ii. qaa
iiu- cleiis, hoc eft, amygdauim contuietur, rerfici nucieo longuis, Capore
dulccquan do,]ucamarum . Appidus efthic infans prj^ Ocisi igenij,cui ^lerumq «e
imminet vel tunc niors praemarura, vci iUinc pue* lilis et delira feneaus . Fl
o r. e t piimaomniu amygialus menfe lanuano, Mamus vero poaium nucurac. Pinuus
ljb.i6.capp. it.3<l . Q^od torqucrur in illuduigeniorjm ve- luc prsecox
g-nus, quod noa temere vn- quam perucuit ad frugem,iit Fabius lib. i.cap.^ Hoc
Accuis tragicus de fcuidica- uu,apud Gelhum lib.13 • c.t. Namciim Pacuuuis
grauiiam ^cate &duituiocor- poris niorbo affedus, Tarentum ex vrbc Roma
conceiriilet, Accuis tunc haud par» uo iunior,proficifccns in Afiam, cum in
oppidum venilTet.diuernt ad Pacuuium, comitcrqjinuitatus,plufculisqi ab eodie-
bus rctcntus.Cragaediam (uam,cui Atrcus iiomen eft,defideranti legit . Tunc
Pacu- uium dixifTcaiLUjfonora quidem efle qua! fcnpfi{let,& grandiaj fcd
vidcri eatamcn fibi duriora paulum et accrbiora. Itaeft, in -]uit
AcciuSjVtdicisjneqj id fan^ mc p^- nitct : meliora enim forc fpero qua: deiu-
ceps fcribam-Nam quod in pomiseft, iti- dcm,inquit,c(rc aiuntin ingcnijs;qu«du-
ra et acetbanafcuntur,poft fiuntmitia et iucunda . 5ed qusegignuntur ftatim
vieta et mollia,atquc in principio funt viuida, non matura mox fiunt.fed putria
Relin- quendu igitur vifum eft in ingenio,quod dies ntqj ^tas micificet. Hinc
Cicero x-de O ratore:Non poteft in eo effe frudus dui turnus, quod nimis
celeriter eft maturi- caiem affecutus. Nec minus fapicncer fub perfona cuiufdam
Q^urtius : Nullum cnecundem &diuturnum, et prajcocem fructum.Occafione
huius fymboli Minos aliquando clFudic ciufJem peneargumeu ti carmen,ad hunc
modum : GldHCii falixproperatyfed multum tardat oliuct : llla perit cititUyfed
valet ifia din . Ingenium pr£cox fefiinat prApete curfu, Sic tami adfruggm^vix
bene pcriteniet. Tardior fitmulto vnquanifi tepore venit N^itura^at multo jit
magis ill.t tenax . Huc fpedant aiagh,Odi puerulos pr£coci f/ipient;a.Sc,A-4(e
barbam d^cesfenci cu- ius priorismeminit Apuleius l.Orat.pra fe,fed alio
torquer. Vide etiam proucr- h\2i,Ergi)u cani.S^.VeHina lente» ni finc CVR
propemns .] Propcrarc aliud cft quam fertinare,ait Nonius:qui cnim vnii quodq;
mature tranfigit, is propcrat.-qui multa fimui incipicnequc perficit,is fefli
nat.Sicomnino Cato,oracione Dc fuis vir tutibus,& apud Gell.legimus,lib. 1
6.cap. i^.Verum vcroruraque vctbornm ratio fubhac fignificantia proxima cft
veritati, vt Properare, fit faspe animi ftudios^ ad res aliquas concendenris.
Fcftinare corpo- rc neccfiicatibus obfcqucndi . Amygdale] Dicitur Amygdalus et
A- mygdala,dearbore.cuius frudus dicitur Nux Gr2e:a,NuxThafi3,AmygdaIum et
Amygdala. In hancarborem fabulantur poet^mutatam fuiflrcjPhyllida, Lycurgi
regis Thracuni filiam,ob amorem in Dc- mophoonrcm . OdipupiUos] paruos pueros :
Pupus c- nim et Pupa dicebatur olim pro puero& puella. PrAcocis ingenij]
Pra:cox,quod ante folicum cempus maturicaterp-adipifcitur. De huius
vocabuliinfiexiohe Geilius Iib> lo.cap.i I. Emblema cum Alciato ad ingenia
prasmatura flediimusjqu? magua pollicen tur prim^uo secatis flore,fed poftmodum
languefcuntautdebilicantur . Suntenim qui ftatim primoque omnia difcant, me-
moriterq; ccneant,qui tamen quanto aeta- tc fiunt prouediores,tanto minus
complc duntur,ita vtad foliJam eruditioncm vix aliquandoperueniant. Spem eam lacflanc
patres nimis indulgentes,aut ftultimagi- flri, qui adolefcentulos fibi
concieduos foucntfpe illa plerumqi fallaci ae ftolida, qua imbnti tenelli animi
laboies abijciut, vel ftudia ipfa deferunr,quia feiam putat confecutosjcum vix
per fomnium do<5lri na; folidajguftum perceperint . Acqui vt plancarum.fic
et ingeniorum fua tempc- ftiuicas exfpesflacur,quibus fi vis ante tem pus
inijcitur,nunquam maturefcLic.Eam ob rem vuJgo pene apud omncs creditu,
cos,quibus ficingeniu tam prazcox et ma- turuni,aut mfanos forc.aut nondiu
victu- ros Id quiclem obferuatu maximc fuifle in Hermogcne tradunr,cui vixdu
pube- fccnti tam admirabilcm ingenij &memo ria: vim fiiifle dicunt,vt annos
natus odlo- decim iir. FroperA re ^/fr nare quid d, feran^ Amyga lus. Prdcox
IV. Ingenii pYACOCi. De H mogen Rhetot mirurr, Emblemata-». iermoge ii,elo- ium
. ix mno ia Bohe- nctt,pro ? finem. llcefHdi trditat hieHd . decimartetn
Rhctdricam confcrinferic, qua: ab omnibus ■dmodum commenda- tur: quemctiam
declamantem aliquando Mufonius Philofophus grauiflimusaudi- rc non refugit,
quemadmodum nec M. Impetatou . At cum annum quartum et viccfimiim
attigifirer.mece lapfus dicitur, omniumq; pcne rerumoblitus nulla cui- deuti
caufa.pehoc Hennogeneillud iacfta turaoIim,sV '7rcfjt7i yipet>v, yj/JiV
yipoucrt 9r«t;/.Quoelogio funt qui laudatum ado- Jefcentis ingenium putentj
funtetiam qui non probatum omnino fufpiccntur;& qui <icm,vteft apud
Menandrum » O' TTcLp' irAiKtetV VOV^ iTKfO^ gfgp^et^TO*. Qdiofa, pTACox femper
eflprudentix . loannes Dubfauius, Ludouici huius no- minis II. Hungariae
Bohemiacquc Regis rcsgcftas, et quomodo in floreaitatis fuae (agcbat enim
vigefimum primum aetacis annum^ dignus cerce longiori vitaiinfelix iuuenis
(qainefcio imprudeutiore an in- aufpicatiore confilio.cura cxigua militum
tumultuariorum, et raagna ex parte ru- fticorum inermium manu,contra cxcrci-
taciflimas copias Solimani ftarc non dubi- tarit) prope Mohacium in riuulo,
Anno Sexcil. nii(eie extindus fit, dc- fcribcns ait.tria peculiaria in illo
fuiffc ad- i)otata,cun(5tanimis prascocia: Quod cito adoIencrit;ante tempus
barbam cmiferit, et vixannum decimumodauura iQgtcf- fus canos oftendecic Quibus
infuper pra? cox cius natiuitas addi poceft;nuIIa enim cute vcl pelle te£bus in
lucera cditus eft, quam tamen poftca Medicis arte natut^mr adiuuantibuscft
confecutusMeminialias adagi j y Canem fefiinantem cAcosparere eatulos Et in
rcrura natura praicoccm ni- misquecelcrcm cucurbitam fc inaltum cacumenbrcui
admodum fpacio tempo- ris efterre, et de fe quid magni promitce- rc,fed Icui
momento deficerc . Et qualia ccnfeas animalia >ifjt.&p60tct, quas tara
pro- pere occidunt quam nafcuntur? Alceftidi obiedlum a poeta vano Iegimus,quod
non nifi verfus trcs immenfo labore condcret, at
ia<n:atordiccbat,cenfcii:Bene,inquit Al- ceftis.nam tuiin triduum
tantiimod6,mci veto in omncaruum fufficicnt. teftis Va- ler.Maximus lib.j.c. 7.
Prajclaraeft Ly- fia: Oratoris vox,cu diccrct, fe nollecoa fcribere quae
feftmatio prsecipitafter,» 0^. I,t eos* cjui pr cipitater aliqutd Quod tortu
apparcr in cos, quinimium prxcipitante ftylo edunt, feu potius euo- munt,
qua:nondum belje concdxerunt, Nonminiis lepide Synefius, cum dicciet eos,qui
fibi in ftylo indulgerent, caeca et ednnt . fubucntanea parere: nec euim
incubando fouerc orationem cos, quibus neccdc eft vomcre :fierinamq; ftylum
cuanidum &: i^i7ii\ov, qui non congtua temporis mo- radiiflionem elimat :
nam quod in fcEtu immatuto foletaccidere,abortit;coq; fie- fi fQlcr,vt abortus
huiufmodi nihil pariat quod (it vicalcincegrum.diuturnum.Phi- loftratus tradit
in Sophiftis, cum M. Aii- toninus famaexcitus Ariftidis Smyrnaji, audirc ipfum
diflerentcm velkt, dixifle : Hodie proponitOyC^ cra* atidito; neq; enim fumm e
numero vomentium,fed exaBa cura elahorantium xii ciliTti uepov Trpo^A
/^i^TiS/ueLvpiov eiKpoM,o\i ydp ia-fj.iv tmv i<T' fjL^VToolf idKKa. Tm
ditpt/SovvTcov • Ho- Uomerm mcrum a quodam dcpidiim fuifle vo- vomens . mentcm
fupra diximus ;quod de argu- mentorum et materia: fuppeditatione po- tius, quam
de fundendornm carminum celeritace inccrpretor, qui fciam pr^ecipi- tanciam
illam veteribus nanq.uam fuiflein laude. Sic enim M. Antonius librum de
ebrierace a fe fcriptum cuomuifTe, alicubi lcgitur,probri loco.Et cum
Agatharchus magnos fibi fpiritus fumeret de pingendi celcritatcZeuxisid intclliges;Diu,inquit,
Zetixis^ cgo pingo,quia pingo asternitati.Etfi enim multis placct
extemporalisqu^dam fcri- |>tirandi ratio, et in conficicndis libris cc-
lcritas, velut prom pti atquc in nHmerato pofiti ingcini argumentum : mihi
ran:eii fccus videtur, probaturq; impenfius dili- gentia 3Ccurata,Iongiore
tempore iudici 7 confirmaroreexpfcn*a . Ulic vcibaveluti primoribus in labris
nata, aut fu perficia- / rioingenij «quorc nataiuia eduntur : hic ledionis
*nultifari« opes raiiquam c faii- (^iorcquodam acraiio recondit^E prorauu
tur,& habito dele(5lu rcrum verboiiin^q; ponderaexaminantur fclicius
&cxhibei7- tnr.Dixit veterum vnus, nihil (ibi vidert inamabi!ius,quam fic
ftuilticia di!iges,hoc edi^Tnpiipyief,, quar coiUra narura: leges coepto nondnm
vere,aurumnum cogitac. Src enira nondum bcne delibatis rei G ram Ineos^cfnk
maticac primordrjs ftatim propcrant ad fua fiu- Logicas fubtilitates manibus
illocis, ant diapr&- fcholasmris nullo pudore irrumpunt.vel cipitar.t ^
alias 878 Andreae A. aliasgraiiesdirciplinasimparatiadgrcdiiin tiu.Rene olim ac
fapienter conftifutum a jr.aioribiis, aui fchoUs bonis moribus ac legibus
informaruntjVt annorum aliquot cxadis fpatijsjftudioruin cutricula eiige rcntur
: collegia pnuata per cettas decu- rias (clalles appellant vulgo ) tribueren-
turrfupenores collegiorum ordiiics,Theo logorum nempe, lu iifprudeiKum,Medi-
corum,ruis legibus continercntur- Qu^or- fumeuim ad gradus fcholallicos promo-
tiones non nifi ftatis temporibus cuiquam alfec"tand3S ? Et quid,vtde
alijs taceam, cenfenre principe luftiniano quinquenniu prsfticutum ftudiofis
Iurtt?vel quid pri- mo anno.Iuftinianxi iioui nuncupatijdcin Decretalvfs,
Pandectari) feu Pra;rorij,& Edidales; poftmoduiTi Pap:niaijifta?, Ly-
tx,Prolyre,nifi quod cenfuerit ftudia non nifi raaturc ineunda &:
perficicnda ? Pcr Z)ti, Lvtasautem intelliguntur ij, qui Icgum nodos quodammodo
iam polfint foluerci fiuecjuod a fchoHs lam (olubiles fere fmt, et liberc
filentium aufmt rumpere,quod difcipulos duni difcerent,feruare oporce- bat,
poteftace quippe ex inferiorc locodi- TrolytA, fputandi ipfis conccifa. Per
Prolytas ve- 16, qui Lytis prx'ftent,&: legum a^nigma- ta foluant
perfev:iii.is, et dignimagis fmt, qui fcholafticorum munerc mitrantur . Peir.G
regorms de lurisarte, cap. 54. n. 1 Illos tiodic Baccalau reos vocant, hos
Liccp.tiatos : quemadmodutn et Antecef- fores lufriniano fuerunt,quiinobis
Doclo- res funt. Siccnim ad honorum gradus c=» iiedi iam olim.qui exado
lcgitimo ftudio fruclum difciphn? principis exprellilfcnt, non,vt hodie fieri folcmncpcr
faltum, vt ita dixerim,datisque pecuniis.non virtu- te, fedambicu occupantur
ticuli magnifi- ci, quibus impense mulci nunc temporis intumefcunt, fed
imprimis qui non clTe, fcd vidcri volunt . Plinius Sccundus luo aeuo non ab re
fuccenfebat nouiti js aduo- catis,obfcuris &: ineptis,qui nimis urcue-
rcnter ac temere ad centunuiiralia iudicia irreperent:fcd iftud caccethes
pridem no- ftrorum hominum animos occupauit, vc ftudiorum herbas amputaie
malint,quam legetem exfpedtarcEt ficfere fic,vcquod Menedemus Eretrienfis dc
ijs diclitabac, qui ftudiorum caulTa Athenas concede- reijt, primoanno
Philofophos, lecundo Rhecoras, tertio.rerum omnium impcri- tos: ita dc noftris
longe multis pridcm ia« datum accepimus, primo anno Baccalau rcos dicijfccundo
Liccntiatos, rcrtio Do- dores, quarto nihili ccnferi,&: in magna rerum
ignoratione verfari . Contta inhil defperandum putamusde ijs,qui primo
tardiores,ccrteque rudiorcs, &r inquibus visingenij viuida non ftatim
crumpit.Vt enim 111 arboribus,omnisqi gcncris ftirpi- bus,qux citi(fime
adolefcunt, atquc antc icgitimum tempus,confuctumq; morcm maturitate
aifequuntur,cit6 intcrcidunt, ac confeflim ianguefcunt.-ita quoqj in hu- manis
ingenijs et corporibus,(i qu? natu-* rsedotes et numcra fpcciodusmaturius» que
fc proferunt, minus dtuturna clf&fo- lent,ac fertinantius dilabi.Non enim
fub» eft folida vis,nec penitus firmis nitunnir radicibus . 5ic infantes,qui
cituis dcntire incipiunt.eclcrrime dentes excntiunt. Si- nulitcr quj citius
ingrediuiitnr ac pedi- bus infiftuntjimialidisminusq; firmiscru ribus e{fe
folcut . Itaq, melius tfk omnia cuncftatius proccdere.cardaqj incrementa
fufcipcrc:liquidem ctim naturafuas vircs ac faculratcs cumulatius quam par
cft,in mcmbra profundar, efticitur vt xtatis ac- ccflii dcfir.quod lilis
impertiat. Quo fit, vt illas partes deterius fua munia ac fun- dionesexequatu
r,vi quas nullis viribus, aut alimenti afriuuio fulciri contingat.In omni criam
ftirpium genere cderius occi' dit feftinata matuntas . Quocirca minus
probarifoiec madolefcentibus praecox et prsmarurum ingenium, tum plcraq; na-
turs munia,aut corporis animiquedotes, qua: prxter vulgatam confuctudinem,aut
quam ea fcrt cttas, fe pra;ftantius profc- runt. Hac dc re Petrus Paulus
Vcrgerius Senior.in Commenrario dc ingenuis n>ori- bus,ad Vbertiiium
Carrariei)fem,h?c ha- betrNec vero firfcipiendum eft,qnod om- nibus pene vulgo
eft- vfurpatum, vtcxi- ftimemus eos, qui iuuenes fupra a:tatem ratione fapiant,
maiores fados defipcrea- liquando folcre, Cquanquam et hoc qui- bufdam non abhorreat
a phyfica ratione^ quibuscum irrpuberibus fenfus vigcant, ctclcenti poftniodum
^ctacc marccfcunt. Q^io ingenereeft fe/iex quidam abado- lefcentc confutatus j
obfcurumcft autcm vtriufqj nomcn.Ciim enim is prxtcra^ta- tcm prudcns probusqj
haberctur,feniquc admirandum illum oftcndcrct : Eritigi- tur, SitniUi hus,
Prcpera tft mim folida Argutu) I adolefce tis re^o fum . Emblemata. 87^
tur,inquit,in fene^flutc dcmens, qui fitin cum protinus conuerfusrTu
ergo.inquir, adolefcentia tam fapiens. et ita quidem pracdarein adolefcentia
fapienscttitifti . voce fublata, vt adolefcens audiret. Illc fuisq; illum
(vtaiutj armis confodit.Sed vcro innaci acumiais nihil obIitus,atqi in hasc
hadtenus . Morus . EMBLEMA B RIO R at Morm mnquAm nifi fri^ore lap/i Germinat :
et faptens nomina falfa gerit . COMMENTARII. MORVs procera eft arbor,nec mi-
nus ramofa : caudezeius nou rard cra(rus,cortex fcaber,radicis vero luteus.*
folia laca et acuminata^duriufcula, et fe- cundum margines ferrata . Pro
floribus iuli funt vircntes,lanugino(i.Frudns ob- longus, ex granis
coaceruatus, moro in rubo nafcenti fimilis,fed craflior,Iongior, et omnino
mgior^initio vircns,maturitatc Digricans,fucco taraen,quo reduudat, ru-
bens.Radixinmultas fpargirur propagr ncs.Affingitiir hic quidam veftimeiuis in-
uoIutus,qucm fequitiir seftas onufta fpi- cis et cornucopia:, ad dengnandiim
tem- pus floiis mori,qui non nifl frigore lapfo, et calore ingrnenteerumpit .
NoN nilli hyeme pr^steritamorus ger- \ L minar, extra hybenii rigoris &gelu
pcri- Moru^ culum:fic& virprudens nullo in negotio fymbol pr^poftere
feftinat antc tempus,nec quid- viri p quam dentn 88o Andre^ A. qiiam
pcriclitatur,recl tuto rcagit.Qua- rc Iiaec arbor G rxco nomins (j.apof
di<^la vidcciir AyTippA9!iio)f, fjLcopo^ cnim Gtx- ccjftiiltusefk
Lariiie.-at coiitra fapiens vi- dctur, quGe^jrcm et fru(5lum ab hyemis iniuria
praeferuat . De hac arbore Plinius lib. i6 cap r j.Noai.1ima,inquic, vrbana-
rum j;erminat, nifi exado frigorc, ob id diifla fapientiffima arborumjfed cum
coe- pit.in tantum vniucrfagcrminarioerum- pic, vc vna no(fte pcragatctiam cun»
ftre- pitu.Hsc Plinius. Videadagium, Matu- rier moro.PoUzi^nws in Ruftico : Mox
vbi iam fapiens coepit frondefcere mortii, Antequidem fapiens,nunc
aml>itiofa,nec pariar pomumyfed ferica penfd mini - flrat. Bohyces . Etcnim
folijs buius arboris nucriuntu r ac fuft neutur vcrmes illi, qui fericum nent
ac pra:bent; cxecucarum hi funtgcnerc, fcrico confeclo in papiliones vcrtuntur,
vcluc alia: omnes eruca: . Pjpilioncs ilti corporegraues, exiguas pro
rationccor- poris habent aIas,proindc non auolant,fed generacioiii inrcnti cico
pcrcunti masqui- dcm in coitu,fcEmina vbi oiia cicl uf.:ric. SERIOR at Mortii]
Morus,quafi f ^u»- f 5^" quibufJam dicitur,quod nigra (it: a- lij a mora,
id cftjCardicace d€riuanc,qu6d arborum poftrema floreac.NonnuIli x-rf-T
dvTlopA^iVjMoinm quafi fAcipov appella- cam cxiftimanc, id eft, ftulcam,cum
prae caeceris prudenciffima elVe videacur. Hu- ius arboris frudus Mora
vocancur, qu^ cum prius alba eflenc, cruorc Pyrami et Thilbes rubra fada
func,vc canitOuidius lib. 4.Mecamorph.circa inicium : Arborei foet46 aspcrgine
cAdisin atram Vertunturfaciem, madefaiiaqjfanguine radix Turpureo tingit
pendentia mora colore . Ec paulo poft : Nam colorin pomo efi, vbi permaturmt,
alter, Pontanus : jitq; in fangutneAm morus pofi verfa fi- guram . yxori (le-
Illi^ti Moris mirum cft.quod Hegcfan, derapud AcheDjeuai aifirmat, fuis tem
poribus iutra viginci annoriim fpacinm motos fruolum non tulilfe,atquc taiicam
podagrae peftcm omnes inua/iife,yc noii II L pr.S. Morus vn de dicia . Mora cur
rubra fint. virifolum.fed pucriipucllac, CUttuchique et mulieresco morbo
laborarcnt . Sapies nomina falfa gerit.] Plinius lib. l6.cap.tj.citato. MoRV$
arbor pnidcnti? gcritfym- boUim,aic Pierius lib- y i. Hicroglyph. qudd, ncacris
iniuria la^datur, tcmpcfti- uani et commodam occafioncm praeftola- ri
videacur.Nam vbi primum lcniores et mitiorcsaliquantum aursc fpiraucrc,eru-
punt gcrmina, et flores cxfinuanc magna intqrdum ftragc ob tcmporis iiiconftan-
liam.Nc autcm prninaJiedi poltit, qucm hoftem fibi pcrniciofum agnofci cnon an-
gcrminac quam frigus pcnitus lapfum fuerit,atqj ad amceniftima adulti veris tc-
pora pcruentum omnino fic . Ita vir pru- dcns grauiora ncgotia, et confilia
omnia confulto prorogat:ricq; ante tcmpus fefc efFerr,fed maturam occafioncm
citra no- xam et pcriculum cxpc(5lat . Praua cnim et temere fufccpta confilia
duri et infau- fti cxitus plcrumq; c vcftigio confcquun- tur.Ideoq; tcmcciras
definiri folct,cflc dc- fedum confiIii& prarcipicacioncm quau- dam,qua;
iraprudenci^ecognacaeft, et pcr qnam ea fieri dicuntur, quasjrationc non
geruntur, vel proprer impetum volunta- tis.vcl paflionisjvel ex eonicptu.Quo
re- (pexit pulcherrima admonitio Mcnandri: ^»AhV ArrdLVTOi '}TpO,yiJ.<t.TQf
TfOAcfcft- /SkAw? ydip iS^iv gV/V el(r(pa\i^p9V » Confilium in omni prAeat
negotio . ConfUio aliud haud effe tutitu poteli . Recle eciam Horatius Iib.j
.Carm.Od.4. Vi4 confilij expers mole ruit fua : Vim temperatam Dij quoq;
prouehunt Jn matu4'. ijdem odere vtres Omne neffts animo mouentes . T<t ydio
Tc^v f7rpctyfj.itTcov iJt.tya.KA in. /- Vyjii, » Tet)(H,tl (j|u7«T/
crcOfXoiTCOV KATet' a-Keuet^tTcu' dLhKei iujSnKlA, x&^ yvafji.», K3U
ci^tc0[A,ctTi . Id eft ; Kes cnim magnd non vtribusj aut velocitate, aut celeritatt
corporum gerunturt fed xonfilio,fentgntia auHoritate. Rediffime igitur reprc-
hei)dicur eoium infcicia, audacia et info- Icotia, qui res arduas prxcoci et
remcMi- rio aufu fufcipere et perficere faragunt, nenj prius prudcnci
dclibcrationc habira perpendunt, quaJis cuentus cxpcdandus iit (^amobrem
pnidcns cft Anmbalisa- pud Liuium oratio,vbiita dicit; Qiiod £ Prud cum ro anA
gia, Emblemata . 88 inrccundis rcbiis bonam qiioq; mcntem (iarent Dii,non ea
foIum.qMxeiieniflTenc, fcd ctiam ea,qu*Bcuenirc ponTent, rcputa- rcmus . D.
Ambrofius, ciimolim apud ThclTalotiicam feditio elTet exorta, et TheodoHus
Imperator ira inccnfus,ex im- prouifo plebem ad ludos congregatam a militibus
obtruncari iufljffet, perfuaric Impcratori, vt in omni poena capitali fu- mcnda
(pacium triginta dierum interpo- iieretur a lara fententiaab Imperatorc,nc is
impetu et furorc iJIa facercc, quorum ctfi poftea eum poeniterct, ca tamcn non
poffentamplius cmendari, &hac talionc locus mifericordi2B vel poenircntias
non pcriret.Sicut legimusin 5ozomeni hiftor. Ecclefiaft.lib.y.cap.i^. Quod fi
idem ad res confcicnti^ traducere vis, depreheu- des itidem non aliud
praefentius pcccati remedium cfTe^quam moram et delibera- tionem. Dies prau^
tradudos a fatocol- ligi,& poni in eipefi tabf.lis.indiibitatum eft:non
periitquod pcrditum ncgligenter. aut rurpitcr admifsu credinuis, qiiod ;u-
xuabfumptum aut defidia,'quod iiirer a- morcs fasculi et curaslubtico lapfu
eua- nuit.-ni aduerfaria venit &codicillos, vn- de ratio vir^e fupputauda
firguli? ili [Uan doinfallibili calculo . Deusjp(e notarius cft,& chalybi
inddit adamantiiio ftylo qiiidquid omilTum aut comrr.ifTuro. Ma- gna itaq;
cautionc opus et prudcntia, nc figuum aliquod noftri aut caslatura appa- reac
in fcrrcO illo codicc,ne contradlo dc- bito fidem et animam oppignorenuis ri-
gido crcditori,qui ad fanguinem vfq; vel aflem minimum repetct ftricf^o et
feuero iudicio. Cauere pofliimus codem ptaceun te et adiuuantc,ftudio&
voluntate, quas ab altiori illa flamma flc incalefcit inter- dum,vcpofthabira
vita vitet quasofFen- dunt et difpliccntjadhibitis remediis,qua:
p.r2euertant,autmorentur,& fiftant impc- tUjfumptadeliberatione, et
auditoprius con(iliomencis . Laurus . EMBLEMA. rRAESClA 882. Andreae A. I. I I.
Laurus vaticiniji nota, 1«. litm; vi- I. T) R AE SC 1 ji 'venturi Laurui fert
figm falutis Subdita puluillo fomnia vera facit. Aliud. T> EB ETV R Carolo
fuperatis laurea Foenis\ Vi^rices ornent talia fcrta comas . COMMENTARII.
LAVRVs non raro mediocris arbo- risaltitudinem aflreqiiicur,rainis pJu- ribus
luxuriatjcortice virentibus-Foliaei oblonga,Iata,Hura,perpetuo.virorc deco*
ra,ruaueolentia,rapore nonnihil amarican. t.ia. Florcs herbacei coloris
fecundum ra- raulos ac folia ex.cunt. Bacea? fiue f ru(ftus
r.otundis.Iongiores,cotlicc integuntur ni- giicanre.Subiundas figuras ad
vidoriam, et diuinandi csrcmoaias f^edlant,vt iam-. iam dicemus .. Aphthonivs
Rhetor Laurum vaticinii fymbolum efle prodidit: idcirco vefcres fXAVTiKGV
(pvTov-vaticinam arbo- rem, La.utum dixere,& ApoIIinidiuinatio, nis Deo
facram piitariint Si enim ftrcpitu. quodam in igne crcpuifl^et, felicitatem
portendebat ., Vide adagium, Clamofior lauro ardente.Hwc pertinet ex Lucilioil-
Jud a Macrobio citatum I.ibro fex.to Sa.- iurn.cap.4.. ISec res vUa, magts quam
Fhechi T>clphica lauru^ Terribili fonitu flamma crepitante cre- mattir .
Secvndvm epigramma indicat,. Carolo V.vidloriam Thunis referete lau-. rcam
coronam deberi, qoam criumphan-- tcs antiquitus geftabanc . Plitiius i^.cap*
vlt.idemqj miras lauri- virtutes lib- 13. c. 8. Vrbem eam ab Imperarore, Carolo
ex-. pugnatam anno 1^3 5- ereptam Barbarof- far,fuoque regi tandem reftitucr.m,
a pa- tribus nonita dudum accepimus,. qua de vidoria libri editi
circumferuntur. PR^SCIA venturi ] Sic potius legen-. dum videturjuam
aliacxempjaria haber,, Pr^ fcia venturA . S i c c tia m apud CJ a u d
iajir x.de raptu Profefp. ^^^venturi pYAfcia. laurus, Thifitiat. Ipe huius
autem cpitheti ratione vide Par-. rluuum in Clandian. et Ccelium Rhodi-
gin.iib-jvVar.k^l.cap.z^. Tertfigna falutu] Laurum falutisfym bolum
eireair,quoniam domum a fulmi- ne fecuram praeftare credirur. Vnde lcgi- mus
Tiberium Casfarem lauream corona folitum geftare, prascipue c«m tonabat,
vcreferc. Sueconius ineius vita .. Laurm] Pleriq; laurum. Grasce «Tfit^l'»
didlam putant, a J^<«, intenfiua particula,. et (pcdvia, c^noAt^ cano et
r<?fo:qu6d in ignefonitum&crepirum edat:vc Latini a. la y particulaj
quam etiam dicunt habere vim inte.ndendi., Sc vro, vt Hgnificatione
conueniat,non voce- Vocaturautem hxc a.rbor Daphnc,a puelja fic vocata,ab Apol
line adamata,& in hand arborem verfa, vt canit Ouidius i. Metamorph. Fianc
Da- phnen a. Sparcanis diuinis cultam fuifl!e honoribus, fed mutato nomine
Pafiphacu nuncupatam, a qua cercifllma ederentur oracuIa,fcribit in Agide
Plutarchns . SubditapuluiUo &c.] fuppoflra cerui- cali.Promittunt id
Anriphon et Philocho- rus.qui dc fomniorum interpretatione fcripferunt,quibus
Artemon et Serapion Afcalonites adlVipuIantur, et Fulgentius riaciades;(i quis
laurifrondes fub puhul- lo capiti fubieiftas habuerit,is vera fomuia nodlu eft
vifurus.Fides fjc pcnes aujftores, Vidie Macrobium Saturn.6.cap-4. LAVREA]
CoronaexIaurofa<fta,qua5 in triumphisadhibebatur.QXurtius lib. 4.Dextcra
pra^ferens lauream, haud du- bium vidlorixaufpicium .. Poenvs. ] Poeni fuere
Carthaginienfes : quo nomine Thunos incelligit, vel Thii- nenfes.qui eam
regionem incolunt,in qua. olim CarthagofuitjVt fcriptorcs-quidam traduncquorum
in numcro eft Pacchime rius : qui camen erroris conuinciturab a- lijs quibufdam
flndiofis antiquicacum . Ea enim v ibs Pr6Iema'o eft ryiojToj'. Scra- boni
Tuv/i-jVcTunicenfe oppidum Plinio. Qniia.vero fprte Tunetu, vel vcalijTu-
i}ji;^iin, d.Jgna.monimencis literarum ciui- tas Laurtt tuta fulmi lAun cur '.
phne ThH Tw qui t(U. Emblemata. 883 tas cfi:, addo qu2 fequiintur iu ftudiofo-
rum graiiam . TunctMm itaquc Scipionis aetatc tumulus crat cditior, vndc iljc
fpe^ clauit Carthagincnfes ad clanTem Roma- iiorum cxurendam accindos.Poft
excifam Carthaginera,eam incoiuerfltpuHi a ROMANI, patriaqnccarerc coadi : quam
ob caufam amplificata illa fuir,ade6 vt noud Carthagodiccretur. Apuleius cam
nomi- iiat Auguflam amplifTimam &honorifi- ccntifTimam.In ea fuerc viri
lueratifTimi* et gymnafium celebre, in quo profitetur fecontendifle D.
Auguftinus. Aberat olim a Carchagine duodecim ferm^ pafTuum niillibusjlocus tum
afre, tum natura fua* pte tutus, et qui a Carchagine Confpici Si pr^bere
confpedum tum ad vrbemj tum ad circumfufum mire vrbi poffet . Doza cpifl. ji.In
AfriCa opprclfiS Tunetibus grauircr premitur Goletta, quam olim fuiffe volunt
Carthaginis porrum . Vicirices ornenttalia ftgnet comof.i Ho- ratiusinitio i.
Carm.de Pollione Afinio/ Cui Laurus Aternos honores Dalmaticopepertttriumpho .
iDe corona Laurca triumphis aptata (3- uid.i.Mctamorph- vbi de puella fugientc
Apollinem in Laurum trasformata. Quid ta deiefentiant Myrhologi, vidcriiiralij
i Lavrvs plura denotat, vt ex his duobus Epigrammatis patet.In primis A-
pollini Dcovaticiiio facram efIe,futuro- rumquc habere prsefenfionem quandam,
Vulgo cicditum eftjfiquidem nil crepitan- tius vrJtur, ficutfupra diximus, et a
Lu- crctio quoq; proditum nouimus : fed eo prior etiamnum Theociitus canit .
Hinc euentus rerum ex crepantis modo veteies aucupabantur, quodncc Porphyrium
la- tuit; nam C\ crepuiHet abuiide ac fonatius, hauJ dubie,portendi fcliciratem
rebantur. Quod fignificatillo verficulo nobilis ele- giographus Tibullus.lib.i.eleg
6. Laurus ubi honafigna dedit t
gaudete co^ loni » E diuerfo fi
tacita deflagranet, inaufpica- tiifimum habebatur, qHod
ctiam approbat Propertius lib i. Ht tacet extinclo laurus
adustafoco . Vnde eriam in malcficijs amatorijs incert- di confueuir.tanquam
amantium querimo nias reprasfentans.Virgilins in Bucol. Daphnu me malus
'vrttyCgo hanc in Vaph* nide laurum . Scribit Hefiodica! Theogoniae tnterpres,
iaurum mpyiiV ^rpof 7u( iv^ii<7ta,cr(/.kf. id eft, efficacts ejfe auicilij
in nutninum af~ flatu . Propcerea in Caflandra Sophoclcs, ^dL^\i\v ^etyeov
oS^oVTl 'TTpiiTO rc/w* . Eo- dem modo Lycophron, S^ttipvti^dyav ^ot- ^ctifiv
&'>c hAtfjt.eov oTTA. Hinc apecituc Tibulli locus de Sibylla : Vera
canoficvfq\ facras innoxia iaurus Vefcart Aternumfit mihi virginitat c Exhoc et
luucnalisdixit : laurumqi momordit. Certe J^Apvni^ety^s dici vates fcimus. Et
pogf^ Euftathius ApoIIinis corollam fiu(k lau- J^a^^^vv^A tcam fctibit, quaro
fecum tulcrit Chryies ^o/^^^/. in Gra:corum exercitum vesuens. Lycb' phronis
interpres in Alexandra,diciomnia putat fabuloscinifi quod vaticinantes futu ra
pra:cinebant lauro coronati.vt quiclcni per yireat. Vorarc aurem indc
didti,quonia fcre diuinationum capturis alcrCntur.Qui bus Vero cogerentur
numina vcl recedcrc Vclacccdere,illisinaxime verfibus commo iiemu r.qui
appofiti a Porphy rio ita ferm^ Latine fonant : Soluite fertaypedes li^uidis et
i}argite lyin phis, manuramudauYos auferte virenteis, Jjnea fttq-y omnis
deleta, omnisque chara^ ^er* Aridophanis interpres: Lauro,inquir,facer dotes
coronabatur,&: diuinaculi hs yvcopi^ (xet Tvif Te;>i'»f ^quia effct id
artis indicium ac velut iirfigne.Lauium etiam poetisda- ti fupra afleiuimus:
Vbi id me obitcr vnu mouet.quod Poctse fibi hederam tribuut, Laurus arborem
infrugiferam, foioq; virore per- poetts d^ petuo celebrem.Dc hoc tan)e facile
tran* ta . filio aliorum coniedanea: et nondifplicet cuiufdam nonillepidum ea
de tecarmen, quodcxccpit aliquando ex ore dicentis Minos : ^id Lauri fne honore
virent ^^l^ia- dia foefis Deipicitur lauits^principilusji viris . i^empe poeta
honus non laurum pofcit.at aurum ; Kec modo.fifapiaty effe poeta velit. Deindc
lauri-.s eft fymboluir. falutis&in- ^ I 1 1 T> iir Laurus columitatis,
id quod ex Proclo diicimus> a,/^^- veteies laurum tutelie confeci-af--' qui
au fe,& in facrificijs, et in Iccis vbicunqi Vel fatarvel affixa fuerit,
incoliimitatem pr^e- bcre.' nam hsec vna arboruni fulmine i:ou K K K 2 icitur
fymboli 884 Andreje A. icitiu. Credebatiiritcm lauruscfficax ad- Hcrfus
veaenajinde iacnraCHim, vc qui letu- tuma periculis et infidijs approbare vcl-
let,diceret.- J^et^vhnv ^opco 0etKTiipla.v. id t^iLaureum gefio baculum. vt
apud Sui- dam Icgitut . Qum et AEfcuJapij caput laurca redimitum non alia dc
caufa dicijt, nifi quia ea arbor plurimorum fic rcme- diorum.Prseftant et
hordeo condico inco- lumitatem lauri folia, fi ficca grumis im- inifceantur,aut
fupernc ftcrnantur,diuc]; a vitio conferuanc,vc Demagerontis pr?-
ccptoadmoncmur in ijs, qu^e a Conftan- tinofeleda funt . Imo ROMANI, vtapud
eundcm Ca:farcm,laurum boni Geuij pla lam funtappellare lolici : pcrfuafumque
habuere,locum vbi laurus efl.cc,nec]j a la- cro vliomorbo,ne<]; a da^mone
infeftari. Ec falutaris orainis gratia, folia ipfiias a populo Calendis
lanuarij magiftracibus iioiiis olFcrebantur>vnacum caricis.Por- lata inter
armacos hoftes,erac indicium f>acis& qui€Cis,vcoliua.Hinca Piiniodi-
citur pacifcra.Statius; JPacifeva lauro crinem > vittuq^ deeortet . Somnia Qu6d vero laurus capiti fuppofita dica-- quA
obfer cur fomnia vera facerc,fuperftitio(a vani- uanda y cacenon carec . Nam
cum olim hac fu- ^UA non. perftitione cxcajcati fomnia obfetuarcr ijsque
ficlere acq; adfenfum pra^bere fo- liti fueiint homines, Dcus ter Max. qui
neminem cotqueri voluit auxijs acfalia- cibtts rebus, quse animje
tranquillicatem percurbanc,vecuic,nc quis in his obferuau dis efletcuriofus, ac
remerarias interpre- taciones cofingerec.vt nobis (acraj loquuu cur litera?.
Ca^terum fomnia illaobferua- le licitum eft, qua: in nacuraliuni rerum larione
confiftunr,flc ramcn,vc non fixeac ftabilicer illis iufiftamus, cum plerumqj
con.edurxopcacum euencum noi>coiife- cjuancur.lraag.inaciones fiquidem,&
quae pcr quiecem fimulacramcci obijciuncur, cjt fpiriruura vaporumq;
concurfuatque agicacione excicancur^qui fi crafli finc den fiqueac copiofi >
auc nulla fomnia animo obuerfancur, aut confuse et ob(cure ea xnens difcernic
ac diiudicac . Q^iod in ce ir.ulencis fic,auc quos ardus loiniuisei laflicudine
opprimic . Secus lic in iis, qui xrioderato viL^u quieti fe cradiderunc, ca
p^rce ammi.in qua ratio& confilium con- liftit,alacri&
eie<fta,corpore vero nec in- opiadefedlovuec {Atictateafflucntc oppref- \
Claudi ni carm Tib.^.pi fation. Coihi enim,cuicumqjopcri intccdiu intei cifunc
et accupari, re(oluco infbmnum corpore, recradant^fccumqj vcrfancacqi
agicant.Qn^od cuiq; provicasfua: ftacu c- uenircvenuftocarminc commoftrat Clau
dtanus.dum aic : Omnia quA fenfu voluuntur votadiurno, Tempore no£iurno reddit
amica quies, Venator defeffa thoro dit membrareponit % Mens tamen ad filuofy
(j^ fualufira rem dif . ludicibui lites-^aurigA fomma curriis, Vanaq; nociurnu
meta eauetur equts, Gaudet amans furto j permutat nauit» merces j £/ vigil
elapfas qu&rit auarus oph, Blandaq ; largitur frufira fitientibui Agru
Irriguus gelido poculafonte fopor, Me quoqi Mufarum fiudium fub nocle fi- lenti
Artibm innumerts foUicitare folet . Ec fane vix aliaeanimoobuerfancur cogr-
tacionesaur fimulacra, vbi corpusopti- me conftitucum eft, quam diurnaj adio-
uesac quocidianamunia. Qu^od fi aliquan do fomnus ncc perpecuus fueric, nec
pla- cidus»fcd inaequalis et iirtcrrupcus, quem infomnia a mcmo^racis diucrla
comican- tur,ac minus confucta: vifiones occurrat: vel craflis,vc ait
Plutarchus, humoiibus Somnia abundarccorpus,vel fpiricus incus curba-
"-'^^i^p^^ cos efle declarac . Sic cemuletici et febrici- tances abfurdis
infoinniis inquiecari fo- lenc, adeovcpleriq^ic horrcnda fpc^lrafe videie
imaginenrur,lemu res,ftrigcs, har- pyias, &quod melancholicis peculiarc
> cadauerofas facies.vulcusqj cecricos et cri ftes.Quibus vero bilis flaua
redundac,fa- ces, caEdesjncendia,pugnas,rixas, iurgia mence concipiunt . Vc
fanguinei dipudia, cancilcnasjocos, rifus,ac qu^equelafciua: piciiicofi largam
aqua: copiam . Q^arc Medici non prorfus opcram hidunt, /i fubinde abasgrocis
fcifeiccntur,qua racio- ne iis nox cranfada fic, quibus infomniis mens fuerir
exagiraca.illa fiquidem mor- bosaffedusqj corporis indicancacquehu- morum
redundanciam commonftrant > certius quam lauri ramusfub puluinari. Eft dcniq
; laurus vidloriar et triumphi fignHm,quod fecundura indicaccpigrara- ma;vnde
Plinius lib.i 5 . Laurus Romanis fignum pr;ecipua?I.^ciciae vidoriarumqj
nuncia, vtBortM adduur lite£is,& mihtum lanccM, pilisq; ^ trium Nam phi .
humoru rediidan 2. Zaur I Emblematae 885' in iphis Nam notiim eft, Imperatores
Rcmanos folitos e(re,re benegcfta, literas lanrorc- uindlas mittcre,
vitfloriarumq; et lajcicia; nuncios,qiia: Laiireatse dicebantiir, quod in
Epiftolis ad Aciicum et alibi habetur . Hiiic Ouidius: Non ego viSirices lauro
redimire tahellttfy Nec Venerti medta ponere in Ade morer. Conftat et ilhid,
Imperatores triumphan tes capitecoronam ex lauro Delphica fiue ftcrili
initiogeftalTe,porteacum Liui? Dru filla: fub Augufti nuptias in Vcientano fuo
fedeiiti,aquil.iexaltog3lIinam confpi cuicadoris.ramum lauri baccis onuftum
loftro tenentem in greniium demififtct illiefam, et conferuari auem et foboicm
arufpices iuftiftent, ramumq; cum feri et rice cuftodiri : inde tanta pullorum
fobo- Jes genica eft, vc Tranquillus ad fua vfq^ tempora villam czm AdGallinaf,
vocita- tam atteftetur. Ex ramo vero cam felici- ter (ilua prouenic,vc ex ca
criumphans poftea Ca^farlaurum inmanu tcncret, et coronam in capite
gercret:atqucinde Im- pcracorescun(fii moxominis caufalaureas dccerperenc,
craditusque mos eft, ramos quos tenuiftenc confeftim codem loco fc- rendi.
Auiflor eft Plinius libro citato, cap. 3o.Succonius in Galba, Dio Iib. 48.
alii. Adco verolaurus criumphatium propria fuifte videtur,vt obferuatnm ftc, in
hu- iufmodi laureco fub cuiufq; obitum ar- borcm ab ipfoinfitani elanguifle
Exquo etiam prodigij caufam inteI|igasquod lu- lij Cxfaris csedem
praemonRrr.uir, cum pridie Idus Martias auis regaliolus cum laureo ramulo
Pompeiana: curia: fefe infc- rcns, a varij generis volucribusex proxi- mo
ncmorc perfequentibus ibidem difccr ptacft.Nouiftimovero Neronisanno, in quo
Csefarum progenies defecit, filua illa Veientana radicitus cxaruit,
&quidquid ibigallinarum erat, interijc. Adhibcba- turautcm laurus in
criumphis nonquia perpctuo virerct, nec quia pacifera clfet (pr*efercuda cnimei
vtriq; olea) fedquia fpevflatiftlma iii montcParnaffo, ideoetia grata ApoIIini
efte crederetur, a^Tuetisco dona micccrc iam et rcgibus Romanis,tc- fteL.Bruto.
Fortalfeetiam inargumen- tum, quoniam ibi libcrtatem publicara i$
meruiftet.Iaurifcram tellurcm illam ofcu- latus ex refponfo; et qiiia manu
fatarum receptarumq; in don^o, fola non cangicuc fulmine. Ob hascaufas Plinius
credic ho- norcm ci habitum in triumphis potius, quam quia fuffimentum Cit
c?dis hoftium Srpurgatio, vtMafturius& Fcftus tradi- dcrunt.Addo egoquoq;
aliam caufam cx didis clicicam,ncpeob vicloriam a crium phancibus reporcatam :
nam laurum ali- LaurM quando vidoriam pra?monftrafte fidem victoris. facicea,
quasindomo AlcxandriSeuetiia prAfagtH ^ infantuli nata iuxta Perficum arborem,
intra vnum annum ipfam Pcrficum incie- mentomirabili fuperauit; vndearufpices ^
futurum pr?dixetunr,vt pucr is olim Fer fas euincerctjquodeuentu poftea compto
batum cft:Sub eocnim primo Perfas fer- ui apud Romanos fucre. Quare apud
Virgilium cx ca defainptum do^flrina lc* gasde vidore : Tjf.ri.Jij'^ aduelat
tempora lauro. 5cd plcraque,qua:de lauro diximus, breuiter compleditur Ouidius
lib.i. Meta- Ouidtus roorph. in transformationc Daphnes ; f^uro» Cui DeuijAt
quoniam coniux meanon po- tes ejftj, Arbor erts certe,dixitymea:femper habebSt
Te coma, te cithar&y te noflrAlaure pha^ retrA ; Tu ducibus Utis adervs^
cum Uta triuphii Vox canet, ^ longas vifent Capitolia pompas . Fojiibus
augufits eademyfidiffima cuHos Arttefores ftabiSymediaq; tuebere quercu, Vtq'y
meum intonfi caput e^i iuuenile ca^ piliis, Tu quoq-y perpetuos fempergere
frondis ha» nores . Nunc ad Populum nofter declinct fcrmo, coronidcm inde
operiimpofiturus . K K K Populuj SS6 Andreae A. Populus alba. EMBLEMA r. ^opnli
ftderam». TT ERCVLEOS crine^ btcolor qtibd Populus ornet, T emforis alternaf
nox^^ dies^ vices, CQMMENTARII. POrVLVs alba arbor eft aiicfta per- quam
facilis, cito in altiriiditiem af- fiugic, fiiperius ramofa, caudicis cortex
l*Euiseft,ramulorum vero etiam albicas. Folia (unt Ja^a^profunHius incifaac
angu- lofa, vitigineis fere fimilia^fed multo mi~ noraifuperiore parte l^u.ia,glabra,&
vireii. tia,auerfi veroalbidaac lanuginofa : iiili obloiigi, pappofi, initio pu
rpurafcentes .• radices in diiierfa tendunt j fummo rerrae. cefpici fubfunt,
nec alnus demittunrur,, atque idcirco, validiore vento has arbores fubuerri non
raro accidic Apponitur huc figura Solis &r Lunae,quibus Aigyptii tcmporis
perpetuiucem figoificabaut, te- ile^Qt.o, PopVLVM. albam Herculi iacram Plinius
tradit c i . lib. i z. et ]ib. 1 6.cap. 1 3. Hxc quod C\t folio fempcr tremulo,
fu- perne candicanri,& inferiori parte viridi, temporis motum continuum in
diem cla cra ^ rum, et obfcuram nocfbem diftributum repraslentat.Sic autem
PIinius:Populusa- ha alba.alia nigra,alia qux Libyca appella turjminima
folio.ac nigerrima, fungifquc enafcentibus laudatifiima . Albafolio bi-
color,fuperne candicans, inferiori parte viridi. Hancalbam populum Herculiin-
digeni facrara,idem Plinius fcribit,& Vii:- gil.EcIoga 7. Populus
AlcidAgratiJpmayvitis laccho . A.djiasc L.ilius Gyraldus Synragm. i /.hift..
Peorum. Corollaria-*. }pUlHS •bor, mporis mbotu * Ua pO' di cuf colo" II
I. erculesy |0 tem' re. ^ypirus. t)eoriim,hos Virgilianaaudoritate repve
hendit,qui tradunt eos fola lauro corona- ri foIitos,qui ad aram maximam
Herculi facra facerent.Sic enim Virgij.in 8. l^pvruldi bicoUr cum populus
vmbr<i Veleimtq\ coma^, fdijsq-^innexapcpendU * Etpaulopoft.* Fopuleis
adfunt euinBi tempora ramis i Hoc quidem vidic diligenti/Ilme Pierius lib. ^2.
Hieroglyph. qui populo arbore tempus fignificariait,qu6d lic bicolori- bus
folijs, quippe qlias diem ac nodcm tefcrre videancur.Quinetia h^c habec po-
puius commune cum cempoie,quod eius folia poft foiftitium ciicuma^^uniur, nec
vlloargumentocertius intelltgirur fidus confevftum. Suntquidem plerseque arbo-
res,qiiaj duoium colorum folia habeanti vt funcoIe2E,faIices,citri.-in illis
tamen co^ lor pene idem,Iicec ab vna parte dilutior, altera denlior atque
coloratior habeaturi In populo ver6,alba prasrertim.candor y- naex partepene
niueus ac cerufliatus, ex altera porracsi foliiinilar viridilTin;us.E- ius aiboris
coronam gdftaffe Herculem narranc,ciimad infeios defcendir,eamquc partem,qu2B
foris efletconfpicua,fuIigine tetrichaus obfcuraCam, qu^e coudebatur
int-eriusfudoreablutam candidiorem eua- fifTeJinde cum furculos eos in
Acheroncis ripa feuinfet, feminium id latc propagatu. Secus habet
Paufanias;cjui afletit ab Her culepopulum albamex Thcfprotide re* gioneiuxta
Acherontem fluuium genicam ad G tcECos fuifle cranslatam, arq; hincfa- bula:
locum dacum . Acheron enim The- fprocidis fluuius Leucen,qu<B alba eft po
pulus,pafllm fert i petirlde ac Alpheus o- leaftrum, Afopus Baoti^ iuncos,
M^nan der myricas,Perficam NiIuS . Sedomnes hafceopiniones figillatim recenfeie
vc non eft animus, fic non video qua fir nccefle. HERCVLEOS crines] PopuIuScLim
te- potisfic fymbolum, vt diximuS, merito Hercules populum geftat coronam, nam
et Herculesipfe rempuseft.Efenim Ma- crobius i.Saturn- cap. 10. Herculc tem-
pus elfe ex profeflb tradit,& Ofiridis ima ginem tncipitem defcribit, quem
et Her- ■culem,& Solem nominac. Bicolor] Gvxce S^i^^pQo^ oiyHpof >
Populus] populus [ic appellara videtur a frondium multicudine.A noniiullis Far-
farus nominatur,vc a Plauto in Poenulo . Vifcum legioni dedi, Fudofq-y eos
proflernebam vtfoliafarfars. Apuleius:Folia funtfarfari et nugze me- XX. Quod
Lipfius prouerbii vice vfurpa- tum annotac Epift.quaCft.hb.i De popu- lceiusq;
differenciis vide Theophraft Iio. 5.hiftor.pIanc.c.i.& lib.y.de cau(-cap.8«
Diofcorid.I. t.c. 1 14. Tempdns alternat ^c- ] Apud Hora- tium i.Catm. Tcucer,
cum Salamina pa- tremq; fugetec, Tempora popule4 fertur vinxiffe corona. vices
temporum ac fortuna^ de')gnans . Quodidem Horatius ad Canidiam Epo- do 17. cicra
figuram arguit his veibis: Vrget dtem nox, <& dies nodlem. Populeam
coroUanvetiam ad fignum for- licudinis traxic Ouidiiis epiftola Dcianirx
Hticuli: Aufus es hirfntos mitra redimiye capilios? Apttor HerculeA populus
alba corK& . A L B AE populi frondibus Herculem Coronaii,ad fignificandum
temporiscon- tinuum curfum, perpecuumq; motum, iam dixiJTius.Ne vero aliquid anciqui
ft'- naniusintadtumiAchenagoraSj Acheuien- fis PhilofophuSjApoIogia pro
Chliftianis, co loci vbideorum gentilium raonftioft- tatemarguit, exempTa
qujedarn conferc, fed primum Herculis,gigantum alterum, et tertium Proferpina?
Herculem Deum inuolutum dracone ex Orpheo dicir:eum dem cum Orpheo
Kocr^oyovletv refcrcns, ira deficribit, vt altcrUm caputhabere a naturaleonjs
dicat,& inter alia duo> quo lum vnum eft draconis, altemm leonis, medium
caputDei fic, hunc Htrculem tempusfuifle nominatum, et Onus pras- giandeait
pofuifle: qux phyficis rationi- biis vtrinque conftant, vc folenc reliquas
Gra^corum fabular.Probus Grammaticus commentariis in Virgilium teftarur,phy-
ficos Herculem tempus incerpreravi,id- eoque illi popuhim atbofem dAAnyGpt'
Ko)i aftignan,qu6d bicolor fir : quas hac racione partes cempoiis indicec, diei
fcili- cet ac noiflis. Er ferpentem fcu draconem conUolutum tempoiis habeie
fymbolii, infemecipdim reuoluti, notius eft quam vt teitimoniis egeat. Tria
igitur Herculis capica,tria funtir^terualla temporis, praeterirum, praesens,
futurum . A t p r c t e r i t u m qnidem recfte per Iconjs c=<put .expriini,
CLim tius pofl[cftionerrf*fcripcis ac memo- K14K 4 ria Corona populea
fig^!iifor- titudints. IV. Hercules triceps quid . J 888 Andreae A. jia
fiimiflimam Iiomines tcj^cat:fiiturum |>€i draconis capiit. Vcenim
fiiturapro- IpicimuSiicauulJumanimal ertjCjuod acu fiusvideat : nam et dracoa
videndodici- tur, nempecr/p;c6^'&aw, vtalibi divflum. Praerens porro tempus
per Dei caput ex- prjmitur, quia Deus, <]^ii tempon fubie- fiusnoneft, neg^
pr^ereritum, nequefu- turum fencit, fed in pr<Bfenri femper eft . QiioJ
aurem hic Hercules praegrande o- luis pofuerit, vnJe coelum et terra ongi- rem
duxerit.hoc figuificat, hunc niundri, et qua: in eo funt omnia teniporieffe
fub- ie(fta ; initium fcilicet cepilfe, et proiiidc habitura fincm: Deum vcro
eius condito- rcm (oIumeirciminortalem.Eft ergo pu- I^uhlicus blicus morbus
mortalitas inihilominus vi- morbu4 deas multos- ( vc falutari aliquomonico, mortali'
quale paftim itiieci, concludamj qui fibi immortalitatcm audeantfpondcre in hac
vica, id quod eorum vicapcrdita et foluti mores abunde docent. Hi in mcdia fuga
ftate voIuut,& ruendo quiefcere; intenm feruntur impetu,nec fcntiunt motum,
fi- cut qui no<5lu nauiganc, in ipfo curfu ia-
ccnt,ftercuntacdormiunt,rapicnte fludu &remo:l5milisa tempore
proucdtio,labi- tur atq^ aufcrt fecum quidquid fub Lu- na,pcrcnni fiiga, nec in
mora vel momeu- tum. Mirari faepius foleo l*ominum ifto- rum infaniam, quicxargiila
cum fiin Sc iuco caducum plafma,forcuns feiclusac mortis fuftincre pofteill^fo
vafculo, fto- lidam nefcio quam perfuafionem iam du- diim imbib^-ruucCoeant in
ingenrem globum militum aliquot cohorccs, claufas hoftilibus alis, tormcnnorum
omms gciic- xis horribili niibe circumronance, quis fe- curicatem ibi fperct ?
Nos ui acie ftamus omnes aperco carapo,circurafepti vallo inortis,ncc
adegrefiiim patente porca:h^c lenco palfu circuic& lunat arcum,aut fun dam
rotat,communimeta& periculojfcu tum fuum auc lorica neminem dckndit (audice
fcutaci et loricaci thrafones) pel- liseft et caro, exigua: firmicudinisad
refi- ftendumjhofti pra?fertim fic exercicaco et aflfueto vidoriie . Quinimo
noftrisaimis vincimur,qu2E fane nufeianda calan)icas: partescnim quas
componunt, deftruunt deniqi et foluunt iterum, iuuantc natuta aut conniueiuc,
quam acerbius idcirco nonnulli vclut periurij ream malcdidis impetum,clamantfe
dcfcnosabeaac pro ditos ditos,vbi maxime tutela opus ac pr^fidio.
Falsojcelfitiuri fuo,nec poteft'aIiter»man cipuim peccati, fpoliata dominaru ac
pri-, uilegijs maximisjex padlo nunc vicaria5c | fubdelegata poceftare
fiingitur certis con- i ditionibus,vt fciiicet fub impcrio fubmit- j tatfafccs
fuas,cum iufraj& quoties, red- dito depofito per manus mortis.quxiufte
repctit ex mandafo et legc, quam genera- lis ille credicor Deusdidac.In tabulis
iftis faci hiigulorum nomina, fubfcripfirr us publicaj cautioni>qua:
vniucrfos Iigat, et lu vniuer(b quidquid nafcitur.Annum et minutiftimas eius
fedioncs ccnfidcremus, infantiam fuam habent ac fenium, cum mcdi)s interuallis;
principia vernanc in £ucco et vigore,cxcieraa langucnt et mo-
riuntur.Itahominisconditiocft,a florcin y-^^ fcenum;neceire enim, vt fpicam
quas ma ^^^^^^ turuit,vitam meci. Fngid^ brurox iniu- ^^^^^^ rias fa^pc hyeme
featimus.pracfertim nos, ^^^p^. qui coelo afperiori fubiaccmus Germani, ^^^J^
lug ibri aliquando fpedaculo, quod et pofteros tangic darani communione ; fic
intericus in filuanorum et hortefium am- pla illa et uumerofa profapia, clade
vix rcparanda nifi multorum annorum inter- ucntu,natura ipfa ftupence, quse
decurfa menfium hibernorum periodo,protruden disgemmishumorcm,vti
foIct,inftillatu- ra.caiules reperit claufos in arido ligno, et
medullam,vehiculum auim^e, defcreu- do alimento nufquam fatis difpofitam . Ergo
non pateft tcgcrc cortcx, quauis ri- g;dus et afper^contra vim, ftirpcra inclu-
lam; &. nos fluida hac curicula, qua ope- iimur,putre figmcntum, fatorum
incur- fus et arma vitabimus? Inuerfam arbotcm ftantem vidcri hominem
placetPhyficis, quod enim radix ibi, truncus et frondes, hic caput eft et
corpus reliquum cum bra chijs et pedibus.Typus igitur noftr?cou- ditionis fit
aibor& fpeculum, in quo fra- gilisftrudurae momentaneam hanc &f«- gacem
molera contempIemur,qua: foriu- nx flatibus aduerfis, vt Auftris illa et A-
quiIonibus,perpetu6 obnoxia; communc vcrifqj nafci,adolefcere,fenefcere,
pcrirc, imo pra:mori pluiies et preeuerterc fc- nium,pra:cifo cermino.ficut
tenellusfru- tex faspius afflatu curbinis in lade decu- titur.Per gradus lente
crefcimus, fcalam hanc vitasafcendendo, fed pra»cipitium et cafus in punw^o,
decuxhamur in redit«, ■4 Emblemata. 88^ non dcfcentlimustqiiis cnim in Iiibrico
hoc ftabilcm peiem figatlQ^afi per glacicm grcfTusuoftri, aiitcriiorc narantem
fcmi- tam, vacillant et labiiiitiir, in gvriim ra- pientc ysrtigine, qiia
mortalitas infeftat inu tth "os omncs.morbus inciuabilis. In finem 'igine
principium omne tcndit, &quidquii in- mdet* ccpit, aliqnando definet:a
primisad vlti- ma prorpC(flus,atq; h^cad illa fe vettunt rclationc
quadam,angufto faneorbe,que tcmpus dcfcribitjintcrmcdio. Qu^i femel in
curfueft, ad ftationem properat,&in ipfo veftibalo fcopum in oculis fert.
Ne- mo intrarcc, fi defperaret cxitum : fpes quictis.propofita metajaborcm
mitigat . Finis miferiarum morscft,non foliim vi- IX j nafcimur vt moriamur :
fixus rcbus omnibus fuus tcrminusjconfiftendum fc- mcl in mcta vel portu, qula
iti flutfluatio- nc et motii vita noftra.doncc appcllat, ineo tandcm fine
definat,quo infantianos fert a primo dic,& iuuenra,& fcquens om nis
a£vas,quam iiicidit dcniq; auc abrum- pit fatum Nihilquofuit loco ftabit: ruijt
Omnium aIia,aIiafurgunt,Solis lucentes radios far Y(,Yumvi' use noiflis
difpellunt tenebra:. Neccum cirrituiio, hominibus folum, fed locis, fcd
regionl^ bus.fed Mundi partibus in hoc interreguo tumultuario ludit brachium
moitis, et fortunx proreruia. At cu.mi homo,cogi- ca a manu diuina efFe
quidquid obtingit, nec cafuferri, fcd ele^^ione et confilio a prima caufa,cui
crcata ha»c vniuerfa fub- iaccnt. Solacura fit& ftudiura, vt parati
tangamur,& in ftatiouequisquc fua. O fiat, fiac EpILoGVs loannis Thuilij
Mariaemontani AVdi Veritas, et tu San£la Romana Fides: Catholicusfum, et:
Catholico sensu, quidquid hic vel vnquam dixi, fcripfi, 6c publicaui ; di£tum,
fcriptum, &: pubhcatum vola • Ec te, Bcnigne Leftor, fi vcl apex
ofFenderit, aut candide inter- pretare ad aifeftum hunc candidum dc mentem:
autexpunge ^ obhtera, Veritatis amans, et orthodox^e Fidei. De rehquo of-
ficium tuii efle memineris,ficubi lapfa efl: adolefcentia noftra,hu mano errori
homine te prasbere. Equide,vt ab initio monuimus, Scriffimtis h£c fuhito nimis
indigeHa labore, ConfHfumque Chaos y glomeratamque agmine turham. Ncc fcripta
femel calamo torquere, et dc verbis, imorebus fin- gulis in iudicium ire aut
voluimus, aut ob otij penuriam,&: Typa graphorum importunitatcm potuimus.
Quapropter ca, qu^ ad huius operiscofummationem pr^etermifla vifafunt,venia
digne- ris: quxpIacuerunt,muItaprofequarisgratia,rogo. Harcpoftrem
nonabsremcncndusmihifuiftijmi Le6tor,ob AcuIconum,&: in alienis rebus hoc
^euo Curionum vbertatcm, qui infciti? fure ho- ftorio quiduis radere audenc. Ad horum auerfionem auertentia facra mecum facias
INVIDIAE ET PALLORL Spo Federici Morelli III. Zudus nuciim. COROLLARIA ET
MONITA Federici Morelli Profeflbris Regij, Ad Andrese A. Emblemata. T^V M hoc
Emhlemdtum Opm frih fvdlo ferueret ^ ^ iamiam coronidem exfe^iaret, feruenit ad
wantis nofiras Editio no^ mfsima Panfenfis ( fatls quidem fcahra ^ Uteris
fugientihus) COROLLARIIS ET MONITIS Federici Mo^ relli y quA, ne cjuid
defiderart pofstt, huc ad calcem reltquorum Cowmentartorum adijcere opera
precium iudicauimus . Afferimus ttaque ipfifsirna Morelli verha: typi dsfe^ius
et (phalrnata paf jlm iuuamus^ qua licet, aut faltem ohiter monemn^ : nonnunqua
Latinam interpretationem Grdtcis fuiiungimus: (jr ne de plagiorei agamur
-ffingula ex noTtro penu, SEGNI hifce [ ] includtmus. JDentque vt h<£c
commode cum mfiris Commentarijs coniHngipof Jint, in margtne mmeros folitos
apponimtfs, qui indtcent^ fub qua noTtrarum Clafsium ifihac milttare deheant .
Hifce Le6ior frue-^ re ^ et ValcL^. IV AD PRÆFATIONEM. T>HmfHeros
iuglans"] nctpvivri^oyTi^ . Et Philorcribic in m^ia^^ttoilcl . M. Iii- du
KetpviVTio-^.^ Ccite dcfcriprit; [Qjuis? non enin»mihi fatisfacit iliiid M.]
quo- modo Oiiidiiis in Niice ; ^lnatttior e nucibm non a^nplitu alea to- ta eff
j Cum fibi fuppofitn additur vna tribu4 . TeJJerafallit] Hiic referie poflim
Pro- ' uetb- opKoi^ AvS^pctit aspa.ya.Koii J^i ■n^ou- J^dLi i^ctTTctTilTiov . V
ivos iHreinrando ^ pueros vefo falis feu tefferts fallendos . Locus ex
Xeilophontis conuiuio addu- 7 duSjfic Grxce Conat] ^ivozcov (pns-t dyct^^vv
dv^p&v ti iigu to.^ iv oiva YpjtTTcf^S^ia. (povaf, vJjL S^tctTpt^idi ci^io-
o.i'iiy.QVi'JTov, «p^aii hiycov » AD EMBLEMA II. TecU] Cuius vitam lucuiciuer
et per- eleganter Grxce fcriplic Bafilius Seleucig Epifcopus . AD EMBLEMA Eodem
fpccflac iftud augiiftnm Augu- ftini moni[ura,in Pfalm- loi lam benevi' ue.Crof
(\v\C[\\\i) bene viuam . Indulgen" tiam tibi T>eu6prcmifit: crafiinum
diem tibinemopromiCit . Si marevixijii, bene viueiam hcdie» AD EMBLEMA
Conftlium,mens atrj-^Dei i&c-] Quid Ci claufule Epigrammatis Hexamecer Cic
a- n-mi caufa reponeretur : Cuiu6 formA, animique decus dct gaudia diuts .
numquid ftomachum moueret Homcro.' Imo coiicinerecpulcrius Homcricis vcr- fibus
tto cat nis Al tini. CoroUaria . •4s fem- ZY infe- IV. pti vitA mbolii . g. 64.
IV. IV. III. to vnde IV. Jg.. P8. ^verfi. fibus,lliad.iOi cxprcflis, q uibii s
fola fot- mx prxftantia Gaiiymedem ad ^thera lo- uemq; eiiehendi caiifa
pcihibetiir: Tov }ief} a,viipei-4'<siVTo ^ioi At'i olvo^^oeveiV, Id
z^:^v\o(c'\t Philo ludiEus in I. Fragmenr. TTi^i nAfpovoiet^, deprouidentia,
Quod in Gr^ca ediciorie Germ.& in Lacina ver- fione ooft .1 nuper Lutetiaj
edita fubiedil libro finguiari eiufdem Philouis defepre- nario nun^ero,&
feftis lud diebus his ver h\^\Noa vfq\ adeo vnquam averitate ab- errfindumyVt
feltcem quempiam fcelera- tornm ejje putes, tametfi Croefum optbus fuperet, ^
Lynceaoculorum perfpicuita- teiitemq; viribus Milonem Crotoniatam anteeat,
licet deniqiformofior fit Gany- mede^t fuperi rapuere,Ioui quopoculaferret, Ob
formsL decus egregium . AD EMBLEMA X. Etiam laudatus Ge. Pyfides in eodcm c a
rm . C o fm u rgise, ve r fu 6 5 7 . HTtS Ket^' tlfjLA^ O-ApKtKlh KdL^Ot hVpAV,
Sifumat aliquis carneam hanc noHram lyram.SLc, AD EMBLEMA Et Libanius in
Declamat. Morofi, qui
Loquutuleiam duxerar. [ De Harpocra- teibi agir,& filenrio] Et
Gregor.Naziaz.. in Carm.fyj atcoynh. . AD EMBLEMA. Ex
Aurelio Vi(5tore,in Caligula : Tres fororesfuas ftupro maculauir. Incedebat
habitu Deorum fuorum. Iouem ob incestum; in choro Bacchanali Liberum feaf-
fcrebar.-dequo nefcioan querilicear, ni/i forre quia iuuat de principibus noile
om- nia, vt improbi faltem famie metu talia declinent. Huc fpedat Ouidianum
illud: Cur aliquidvidi?cur noxia lumina feci ? Cur imprudenti cognita culpa
mihi efll Infcius AB&on vidit fine veHe Dianam ; l^r&da fiiis canibus
non minusille fuit». AD EMBLEMA XV. £/? leo fed cufios] Auror Grasc.Sphas- ra:
vet.Ieonem a KeiHVi quod eft Uuigare dici mauult . AD EMBLEMAVenter pinguts non
gignit fenfum te- nuem.^j ^cf^^ct yA^i}p hiTrTov irtKTei Voov . Etin Libanij
Sophiftas oraM.de feditio nead Theodof.&. z. Euchariftica ad euu- dem
Imp.quajeditasfunt vtraqj lingua a Feder. Morello Profeft'. Reg.in Tomoz. Oper.
Liban. [ De lege Theodolij fer- mo eft] AD EMBLEMA Hoc vero prouerbium [Trpocr»
o- 'Triaco . Afronte ^ a tcrgo] ab Homeio fumprum eft,apudquem Menelaus,IIiad.
j.Troianos alloquensair Oh 0 yipcov [j.iTho'iv ieiy,ct '7rp6<7<Tco ^c/li
67ri(7(Tco Aivi7aei . Fro^ficit ante pedes vetulus, videt atque futura. AD
EMBLEMA VoUtant ^icula mijja manu] Apud Homerum iva-ei TTTipov il ivonfxet.
Erudite Fabius Quintilianus lib.iz. cap. 6. Agendi inicium fine dubio fecun-
dum virescuiufq; fumendum eft: nequc annos definiam»cum Demofthenem puc- rum
admodum adioncs pugillaies habuif femanifeftum eft . Modusmihi videtur quidam
tenendus,vr neq; pra'propere di- ftinguarur immatura frons, et quidquid eft
illud acerbum proferatur Nam et in- de concemptus operis innafcitur, et fun
damenta iaciunrur impudentise, et quod eft vbiq; perniciofum, prasuenit vites
ii- ducia . Nec rurfus differendum eft tyio- ciniura inftnedutem : nara
quotidie me tus crefcir,maiu!;q; fit fcm per quod aufu- ri fimus; et dum
dcliberamus quando in- cipiendum fir,incipeie iam feruro eft. C^iai refiudum
ftudiorum viridem et adhuc dulcem promi, dum et venia,& fpeseft, et paratus
fauor,& audere non dedecer,& fiquiddefit operi,fupplet jeras: et fi qua
dicla funt iuueniliter.proiudole accipiun tur.Haec Fabius,longo vfudodus,de co-
natu ftudioforum. Artexo huc confilium in rebusarduis non ira maturandum, fcd
occupandum, ex Capitolino in Maximo et Balbino:Oratione Confulis,aif,qui pri-
mus fententiarn rogatus^poft moitc Gor diani, vbi n^aximus timor omnium ani-
mos occupaft'er,vc qui Maximini fcelera,. et trucuientiam horreient:5cio,
P.C.hac rebus nouis inefle oporteie conftantiam vr rapienda fintconfilia, non
quscrenda verbis quin etiam plurimis abftinendumi atqj fententijs,vbi res
perurgent .. AD LMBLEMA XXV.. Rapientem Gnojf:da] Vide Catullum innuptijs
Thetidis et Pelei.& Nonn.A/o.- ViKrteLKcov.' II. III. IV. Modus V- bique
te- nendus.. Maturatat dum .. 11 11. IV. III, IV. lujlitift tnHdeJn obtinet.
III. I I I. IH. pag. 19 a. veri. Federici Morelli Baiiiius Magiuis Inue^Tlina,
kaia ija- .5-y3;/Ta;^. pag-487«Tom. i.cdic. Morell. [Hasc iiiiigeiidi ruin in
£ne Emblematis] AD EMBLEMA lujlior NeptnnHs] Soloii (apiens in Epi- gram. /gT/f
dvTiiv Mit Kiv? 7reivTmi?i S^iKctioTdirn . Oceanus f&uit turbantibus Aquora
ventis: Atplacido ventu ^quius ^quore nil . 0'
(potvi^'rpo»KBivk''7r6h.kedVO{,'t^ yiym Talm ^ivQfTi KctKKt^a ^iH
yK(tKKi<TQi{ -^^upoii natHr iiri^ATcu (puco-^cu • )(ef2 uvf'»
"srpoeKTi, yiT(jivi)(H TlC fjLCtKt^et-t^ TTCtp' etVTOV y C0{ HTTHV UVCU
crWivS^H TOV ipctVQV- TOV yi T^ ^ia )^povoy TTctpctTrKtfa-iov 6^-^'Kisv htV
iS^HS, oV ^dLTTOV olStV CtVCtipiSfJ.iVOV (pot- viKct ctKK' oiSe [j.ovov Taiv
(pvcofjLivQfV fiA' KpoCtcoTipov. ij.ovoi Si KctT gu-Sv r^po'iav i^TTt Ttif
KipctKi}^, Slctffeo^H tHv /^KA^HV» Hoccft.ex verfione noftra: Palma ab A-
poUine proceffit, ^ k pulcherrimo Deo pro- E'v TTctVTi Sti &c.quos vcrliis
fic ver- feliaypulcherrimts quoq-, in locts nafci con tic Morcllus^ leastempor:
eji omni quod &quu efi vincere: Vnus vtr Aquus longe iniquis plurimis
FrAslatt Deo Diceq; eumiuuantibus . Adifis Libanij Encomium Juftitias, pag. -)
I .editioms et verfionis noftra:. In eo ma- perico xinic infignis eft hicc
fententiora fueuit:ectdem in altum feerigit, ^ hum* fe extollit ipiam maxime :
atq-^ adipfum, vt ita dtcam,coeium pergere contendit.Vi- goris\etiam ac
vit&tempus eiufmodi ha- bet:adeo vt nemo fit, qui cito peremptam palmam
nouerit . Duntaxat quifque fo- lam e fiirpibus,qu& oriuntur tterra, lon-
pcqu^ totum Emblema,nedum eiusclau gioris Aui effe agnofcit.Porro cum folapal'
II I. lulam illuftrare queat. tcov »y.t^eo)V 07Qt Tov a.'jTav 0iov StKcuov
Trctpi^yovTOy^oiV- Tif TifJ.Ot SoK^iTl lJ.iTct?CtVTii ivJ^CU- fj.ovi^epov
SicuTAO-Scu . Ex Heroibus, in- quir,y^« femidets quicunq; vitam iufiitiA
confentaneam insiituerunt, dum vi- uuntiO* cum ex hac vita ad aliam com-
migrauere,feliciusdegijje mihi videntur. Videfisetiam nocas noftras ad iiiud
fcri- ptum Libanii . AD EMBLEMA PatriApefiis ctcerba fuA] Tranquill.Ne- lone:
DoniitR patris vox inter gratulatio- nesatnicorum, negancis quidquam ex fe de
Agiippina nifi deteftabile, et nialo pu- blico nafci potuiile.Ouidius .• O mihi
perpetuum natapuella malum . Scnecai.de Clementia, cap. 18. Qu^anto non
nafcimelius £uic,quam numerari in- tcr pubiico malo natos. AD EMBLEMA Phinea
raptant HarpyiA] Hefiodium cft : Ci.uf tiyctS'» 'IpTTet^ Si KctKn, ^dLVctToio
J^GTHp et . AD EMBLEMA XXXV. Subiungit hifce vcrbis:H?c vctus fcriptor de
Belgis,fortalTe vere pro fuo tempore:] fed nunc uoftro aeuo excufandi.ni
fallor, qui nimis impcriofos ac truculentos Hi- fpanos ferrenon potuerunc AD
EMBLEMA Palma] Libani' I Encomio Palm? &Pomi. mapergat recia in
capite,furculum confer- uctt. &c. Hajc a me primiim Grxcc et Latineedita
clam teeffe noIui,qu2E fi hi- bec conferes cum i)S, quae de hac arborc
fcribuntur a Theophrafto lib- i. hiftor, plant.cap. 1 3 . et a Philone ludqo
Lde Vi-_ taMoiis . AD EMBLEMA Vt ^peresnil nific^uod liceat] Indc illud B.
Pauli i.ad Tni\ir\:<ppoveiV ei^To a^a^pO' VHV [Saper^fobrie] Martialis :
Crede mihi fapere efi,non nimiu& fapere. AD EMBLEMA Kalendarum
iK^pct<ny,kv\ defcriptionc clegantiftimam habes Attico (ermone fcri ptamolim
a Libanio Sophifta Antioch.& pridem Latinam a nobis fa(ftam,pag. 178'
editionisnoftrx bihnguis . In ea folemni- catem earum percelebrem, et munerum
gencra graphice et feftiue exprcffa rcpc- rics . AD EMBLEMA De Porphyrionc
Georgius Pifid. in Car m-Koa-fjiipylctf, a vcrf^i^S. ad iioj. ctiani Siyct/xi:,
vc fj,ety^KoiSctf 'Z^cpvnf ^gctj^odifre memoiar fol.37. et ^S.cdir. et
vcrfionisnoftras.Icemq; Euftath. iu 5. Odylf luculentcr . Abdita in arcants
naturA efl caufa\ Dicitur ni lis, c^\JiXAvcrjiTioKoy)DTdL Grjcci vocantide
quibus fuse agic B.Auguftiuus lib.ii.de Ciuit.DeijCap 4. et j. Iftis,in- quit,&
fimilibus Dci mirisopcribus infir 11. Corollaria . ma moctalium ratiociuatio
vincitur . AD EMBLEMA Aiacis tHmulum] Aiax, Gtxch ettoLs didtus ATs-o T? eiiT^,
ai> aqHiUp rxi^cte a- lirc,qua:apparuit poftquam Herciiles prc catus loucm
efTct, vt Tclamonem hofpi- tcm fuum orbura liberis augerec : Piada- ro
perhibentc in Ifthm.Od 6. Stroph. i-Sc 3. [cuius ctiam nos fupra Emblem. i8.
mentionem fecimns] Kcu viv opvi^^fOet' viVToi KexAiT i-Tr Swijlov
ivpvi^letvAletV' T66.VirgiIianus etiam vcrfusin Eciog.?» Dic 0[HibHs in terris
infcripti nomina Re- gum NafcuntHr flares . innuit J.3r4t/f/TT<yf,A/,prinias
vocales*Aia cis, A/fiti^Ta^ expreftas arcana vi quadam iiaturjefuifte in
Oebalioflore, qui cruore Aiacis refperfus ecandido purpurcus fa- ^us
cft.Ouidius n-Metamorph. Litem communis medijs pueroq; viroq; Infcriptet
eflfolijs^ hAC nominis, illa ^«^- reU . AD EMBLEMA LI. Idem argumcntu fabiila»
Ariftophanis, cuius iTTiypetpH tW.^piiKBf, hoc eft, Ve- me- no"^'^^^
^'^^^"^^^"tu*^ rabula: et caufidici iurgia et cotiuitia iadlantes, et
maledidis certantes. Ad quos pertinet il- lud Homeri Iliad.io. CTSiroiov ic
tiTriia-^et eTTO^, toIov k iTret- Si quis traducas, ita tradnceris aB illis .
IUud item Pindati Olymp. i. Epod-i. AKepS^Hct KiKofT')^^ ^et^tvet KetKctyopaf. Hocita vcrti : Noua femper maledicos damna manent .
AD EMBLEMA NonnusPanopoIit.lib. f . Diony(Iac<Sn, A(ftajonem poft obirum ita
patrem,vt ca- nibus fuis parceret,inducit . AKKa 'Tra.Tia TnjfjLctTnv
7ropif>L0i "x^ptv ' etppetS^ictf Si Xliv^O^ lycov OlKoTiY.VOViiy^^S fjLilKTeiV&
(pOVilAi TlcuSo^y^i aKTHpov «//(6//^/*^. ii ^iTe- piUyAp Si}p€iii( AiKOVTiS
et^iTrKety^^tlO^etV G^lffC» Qiios ita Romam's modulis crprefnmus: Zxtremum
pater hunc qu&fo impertir&fa» uorem * JSle U^um oh nati innocuos occide
canes, a^uin Parce meis potius cdiforibus:error adegit lnuitos,hac deceptos
facieq; ferina . §luis catulus ceruovnquctm p^.rcat"*. AD EMBLEMA De
Medea: faeuitia Libaniusin Etho- pccia f. Q^iid dixerit Medealiberos fuos
occifura, pag-i j 8 editionis noftras. CoUhidos] vide Apolionium iu Argo- naut.
AD EMBLEMA LV. Ratie quem nuUa gubernat] G ratius in Carm. Cyucgctico hunc
inconfultum vo- cac,cuius Vitafuiterror in omnt. ftatimqj fubiungit ; Tofl
aliapropiore via»meliusq^profeSfi Tefoci<im Ratio rebus fumpfere gerendis,
Homerusiuucnum indolem hoc verfu pulcre expreftit : oTrKoTipcov oivSpav eiei
ppinf mp(^0VTcfu . Hoc ira rcddidif Lucietiuslib 1. improuidaludific^tur .
Aufonius Eidyll.ij. ^^^^iuuenum temerariapubes, AD EMBLEMA LVI. Lapfus ab axe
mifer] Horatius : Terret ambufius Fhaethon auaras Spes. AD EMBLEMA LXI. Legcfis
Epigran>n»ara facctillima KiTrTn^Aih. 1 . A ntholog. G ra:cor. E pigra. AD
EMBLEMA Velpere quAtantum volitat ^c.] KvK TipU gencralcnomcneft 'TnTavH
vvKTep/ VK-Hefychioctiam vvktI /^io fcx['OVin:r, 0 iv vvKTt &x iif^epet
S^tctyciiv TotetvTet cTe Tct Bnpiet TA TrKHCO TcdV 7rT»VfaV . per noBem degit
vt per diem, cuiufmodi fer&funt &volucres pUrAq-y Idem Nt/»-
TiSeti^x^^Mcwityivoi ti tZv Tpu Koiy.t' Keii v6crH( tKS^taKovTav . Oenus
quoddam peRiUntes morbos infequuntur Videfis au hi fint Libitinarii, qui vemacu
e Corui nuncupantur.Pfalm. loi. eo? vvKTtKr,pa^ iv otKOTriS^eo [Sicut
ny^iicorax in aom^i*- lio] B.Auguftiuus incius Pfalnii cMarra- tione:Nydicorax,
inquit, cft auis an ao-j nodcm . Parictinas dicuntur, quas vulgo dicimus
rninas, vbi parietcs ftaiit fiuc tc- do, fiiiehabitantibus} ibi habiiac Nyifli'
corax . AD EMBLEMA LXV. Hinc fatuvs &c ] NoimiS; Sanniones dicuntur,qiu
fuiitindK^isfacuj,& i (■ o- 4iba5 II. III. I 11. indoUf» II L lU I T T.
^VKTt' ph» ra.x w II 8p4 FedericiMorclIi II. III. IIT. liirundo III. pag.331.
^■in fine. Veneris Libmo . I I iibiis,& in Cctms»c[\\\iJLapQi ^\€t\ Gr?cis.
Cicero i.deOrar. Qu^id lam ridiculum, quam 5annioeft?qui ore,vuIca,imirandis
moribiis, voce deniqj ac corpore ridecur ipfo ? AD EMBLEMA Echopoeiam geminam de
Niobe, quid diccre potuericamilIisIiberis,habesapud Libanium, pag. 143. et Hf.
edicionis et ver/ionisnortriB . AD EMBLEMA LXIX- <piKcLv7tct\ Hic
p/Aai/Tos*, quem cranf- iicrfnm agic Cachs amor fui. liacco per- niiccence, fme
Ytualifeq-^ ^ fua Jolus amahit, Arifloteles i i.Moral.ad Nicomach. eV/- TlUM^/
Tolf ictVTis\ /XCtAt^Ct diy dLTT M a l' ^ iv ctinr^peo ipiKAV7^^d.-:roKcLK\s7i.
Tan- dem exploia ^/Actvr/ct vitiofa,optimum illms vitajgenus CiTe probat,qua
virtuce prasdicusmeljorem fui parcem amac, qua lapic et incelligic.vc libi et
aliis pro/ic, lov dyct^ov cTh (pihctvTov hvxz, j^^u ydp etv- ToV OVilO-eTCU Ts6
KctKoi TTpATTCOy, TtfV dKK\si w!piKA<Teiu AD EMBLEMA Vrogne mihi garruU
fomnos Eumpis'] Hirundinem peruigilem feu vigilacem vo- cac Aufonius in
Phaleuciis Ephemcridis : lam flrepit niiiis uigilax hirundo . vc
V{tC\o^.KctK(pt^ct Kopcovi) dicicur ciJ)'* nixgarrula . AD EMBLEMA LXXIV. h
^CtV^SV Kct70t!rTp&) TTKOKCt^.OV fc'J>J- TUuos comiL nekus reuincis
moUiter . Huic Laidis cumulonon inconcinne infe- rerenturqu^apud Libanium
dicicmere- trixcum reflpuifTecin Ethoposia,T/rct^ a.v HToi Koynf 'TTOf vij
o-coppovi']Scto-ct,pag I yoi edi tionis et verfionis noftra^jhoc exordio :
ippiTco ^ot ylvos Tcov 'Ttpoctycoycov. Valeat mihigenui Irnonum.ln medio
kgendum, vofJLOviv tS Ki^dvcx) Bi]7co.Legem in Liba' no conflituam. de Libano
moiue, in quo delubrum et iignum fuit Veneris. In ciau- fula proficecur fe
euerfuram tuv iTipcov, vel pocius iTcupcov TttKpov ipycf^ilpiov.Me- retricum ticerbam
officinam . AD EMBLEMA Conftac hic alludiad Placonicum hoc: iiS^ovi) S^iKectp
KctKuv.Voluptas efc(t m.^tlo^ rumAc quofupra . lii. II t toCMS Findai de lyn^
AD EMBLEMA LXXVI. 'Etrationem animiperdere, quuquu mat'^ Minim^ malc,6t/w^«,
quamuis «t;- yiVHt fibi non cauenci \ mcrecricum iilc- cebris, iamq;
irrecicoappofic^ quisdixc- ric, quod apud Sophoclem in Elc(5lra dc Oreftiscafu
mcmoiacuri dvtoKoKV^i TOVVieLVtctV oict epyct S^pd.Tctf, oJa Kety^^dvH KAK<i
. AD EMBLEMA GIoflar.vet.Philoxeni,Amolecum, pro ^P' Amiikzo QXj^omt
(pvKAKTi)ptov,quafi cu- gfaphe tamen feu prasfidium * Ibidem el^^oTpo* ^^'^^/
'Utct^lAog, deceftacio Sc expiacio, cxplica- y^^t^f^ tur : quod huic Emblcmati
qon cft abfo- num. AD EMBLEMA IXXVItl. ^am quadriradiam] Alciacus legica- pud Pindarum
Pych. 4. Stroph. ^.To/Ki- Kctv IvyyA TiTpctKVAfAov . et mocaciilam quadriradiam
vercic,quod vercicilia qua- tuor,quafi KVtj^Af habeac, duas vidcliccfi alas,
[capuc a caudan\J et iic ladijs qua* Cuor lotieaiSgi coaiincde pointivcl quia
digitos pedisquacuor habcc.duos antior- fum,duos recrorfum, cx Ariitoccie loco
laudaco,& lib.4. deparc. animalcap* ii* Germana Camcn ledio fchoiiafta: Grx
Oi Sc plerifq; eruditis videtur .• TgT/5ct;tpet- fy.ov' OvK.in dandi cafu,pro
iv TiTpAKvet- l^oviAKvTO) ^iv^ctaA KvKKo) Toiquillam in quatuor radios habente
indiffolubili alligatam r^?/^.Synefuis Cyren.in lib-^g- pi ivvTTviiov . AD
EMBLEMA Gregorij Nazianzeni carmcn Sacyri- Cum, KATA Tm KAKKcoTTt^otJi.ive^v,
quod Lacinis elegis operofis pridcra cxpiefli- mus et edidimus,ad huius
Emblematis u- '7r6^i(Tiv et S^viKoxrtv fpcdac i nempe ad- uerius fucantes fc
muiicrculas, et nimio mundo immundas i AD EMBLEMA Fontem Emblematis
dfjLcptCoKii Kct) «Vj/ kis decegens perfpic^x Comn cnracor,opji Defcn, me
coniecic ex Arcemidori oVHpoKptttKcov I.mbU lib.^.cap.a^.fuifTe ciadumifed
Heiiodo- matis runi pro Artemidoro, kata (/.Vif/j^vtKov A[AdpTi)[j.A fc
ripferat . Vide cditionis no- ftra' i^iyKcoTtis pag.25. Adifisetiam Ac- mecis
P.Seirim oi'e^/;o>tp» cap.io^.pag-yi. et 72.-eiufdem editionis * Turpe
quidem.diciu] Primi verfus he- miftichium huic Homcrico parcft : ^ Kh-^pov IV.
II.i iii. Corollarla . 8^5- Scntentia ab Ariftotelc fic explicatiir lib. 4
Ethic.Nicomach.gx.cfcro? oIg i^h^oietV' qutsq; eft, talia, loc^uitHr &facit,
itaque viuit . AD EMBLEMA 1 1 L fe i non alios vtilitate iuuat] Hc- /lodios
verfas de ingeniorum dilFcrentia fcite apud Liuinm M. Minucius in con- cionis
ad militescxoidiOjDecad. j -lib. i. Saspc ego audiui,milites,eum primum cf-
fevirum (Hefiod -^ritmf/roJ^J quiipfecon fulatquid in rem flt.fecundum eum, qui
bcne monenti obediat (gV^AoV eT* atw ite^" KtHvoi oV siT HTTQVTt
'ttI^htcu) Qui ncc jpfe confulere,nec ali j parere fcit,cum cx- trcmi ingenij
effe. o J^' etu ci-)^iUOi dviip . AD EMBLEMA Hcfiodus i-epycov - OuToiipyovovHS^GiiAipym
^iy ov^S^oi» Non opus efiprobrumjfed fegnts inertiapro brum eFl, Bafilius
Magiius in Hom. ff^^oXti aMV Se?, fjLnTMp Trovijpla.i . Otium fme Deoparens
improbitatvs eH . AD EMBLEMA ^ j^--, 'B^emora'] Remoram Grasci non tatum, m i
g^gnj/eTcfc vocantjfed et vcfcux-frtTiij^iVt no- ^gj. Ggjjjgiys Pifides
Cofmurgia2 vcrfu 983. et feq. vbi de medela fceleti ipfius, verf^p^. Porro
Echeneis multis parafan gis diltatab Echino,,de quo idem Pifides, ■vcrfu 1135-
AD EMBLEMA IV;. Hefoica vetus par^mia ad hoc Emble-> xna referripotefl: : ^
'7ni^vfjLetdti[ji.07vvii vii^ niVicoTipov J^Siv ' DoSirinavaria multa
arteqyinanius efi nil '■ Ariftoteies Politic i.toA/t/k.oV improbat gladio
Delphico fimilemjcuius duplcx v- fus crat./srgu/vpiw^ . AD EMBLEMA. 1 /. De
Tantalo eiusq; faxo Homerus iu: italus 0 viKvla. Odyll'ea:,Pindarus Olymp Od.i.
Epod.x.;cot.T(*W4«^ [^iyetvo^^ov «x. gcTo va.7^tl . Kspa eT* g^Ag;' eiictv
vTripoTrKQV Tdiv 01 TTCtTilp VTTtpKpi IJiCtTi, KCtplipQV euuTU KtSov. Idem in
Py th- Od.^. de A e- fculapiotJCg^pcTw tCj a-o^piA SiSiTot ^Tciml- lian.
aduerfus Gentes cap. 14. Eft
ille dc Ifcula-'. I-y^cisfPindarumdico) qui AEfculapifi '^^
cani5auantia:;mcri£o,qua.me4iciuan:^ no..- ccnter exercebat,fulmine vindicaturo
• ^luiquafi non habeas] Huc prouerbiu lwi\\]yAlaudA.dt,i7. AD EMBLEMA
HcrodotusinThalia lib.3.fcribir, Da- rium Regem Dcmocedi Crotoniatae Me- dico,a
quo tali feu aftragali luxaticrucia- taliberatusfucrat, largitus cft duocom-
pedum aurearum paria, ypvaicov 'TnSiaV' Svo ^gu^gct.Tum iocose Democedes mu-
nificum Principem interrogauit : iiol cT/- 'TrKiia-iov To KetKov i-TrlTiiSef
vify.H, oti fxiv vyiiAiTroitiae . Nunquid fe duplicimalo remunerandum
conHituiffet ^ quod ope fua, fofpeseuafiffet . Aufoniusin ludo Septera Sapicnt.
Soloncm ita loq^uentem de Cyro fingit :; r.vfvfum in amicts habet, VinSumq;
pedicis aurevs fecum iubet t Reliquum quod efjet vitA, totum degeret l AD
EMBLEMA Proluit aluum Ibts] Habes apud Geor- gium Pifidam in Cofmurgia
e>c^/5rt,ir/j' 1- bidis vcnuftiftimam,& ;cAi/(7//i?^,purgaic* rij
mediciab hacaue indicati,quando;)^v- A.0V etKlxm e f/.^etK^ffet Tolf t&-C0f
Salfum profundens vifceri fuccum intimo, Sic aridafluxisonera truditforof.Scc.
pag. 40- et 4 1 ■ edi tion. noft r a?. AD EMBLEMA . Ex inuidia &:difcordia hx
querimoni? inter opifices oy.QTi-^ni .. Vnde Hcfio- dium iftud : KipetlJ.lVi
Kepety.ei KOTiei, TiKTOVl TiKTeoV . Etfigulus figulo, ^fabro faber inuidet
omnis . Alioqui NuUafuit res parua vnquam <e- quanimvs y addo nec vnanimis.
vt Aufo- ni_us M.ait in HeredioIo,AriftoteIesin Po- iitiq.& S.Ethic.ad
Nicomach. AD EMBLEMA XCV. Hoc fymbolu eft humani gencris ieiu^ ToKe9pQ(popis .
Siquidem Audax omnia perpeti Gens humana ruitper vetitum nefd4 vt canit Flaccus
ex iftis Homcri i .OdyfT-- ^(pwiv ctTcta^^.uhhiTt.VTrep fAopov cthyi. e^a-iv . Bafiltu.s Magnus Homil: in
Hexaemo. pag.ii.edit.noftrsEi et Gregorins Nyfte- nus in ^.Cant- initio .. AD
EMBLEMA XCVIir. Naturam hoc.dicere rerum eft] Lucre»- 1.1 us^ ITI^ II. 'Democt'
des Medi cus Da^ rij' 1 1 L Ibis cIY' fteris in- uentrix* Tigulus- fiaulunu
odit ♦ iv;. iiin. V Federici Morelli duplex . uinima . III.
Tortuna> Arsfe re circO' ide [unt. II. Scyphus Nvsloris tiiis aiirco hoc
Hcrametro /w/^tpo^coV/A» vim natiiramq; comprehendtt : Altera pars honiines
terr& fumus^ alterA coeli . Hanc Ariftotelcs to ^-rtsfappellat, alii ro
^c/JWTToi^.Oiiidias meliorcm partem,in E- pilogo Mccamorph. rarte tamen meliore
mei fuper alta pe- rennis Aflraferar . IlUm vcro, -^"-^ nil nifi corporis
huius lus habet, Plato crJ^flt coi 7»y.A, vt fepulchrum ani-
mi:PhocyIidcs,2;'3-aA ydp iKycihi s;^<5- fXiVK^TrdLVTc^U dLUTm KVOfJLiVOi
KOVliiT^ fxiv Ai)p cT' dvtiLTvlviJ.A S^BiPeKTcu. luucn., mors fola fatetur
^^uantulitftnt hominum corpufcula . Bafiiius Impcrator in TrporpiwTrKa ad
Lconem filiam.^r^Uit ;^«/>i£fc,tanquam glc bam enTe vuIt.Gcorg. l^iCidcs
Ko^fjL^p^ictf VCrf.558.TWJ/ KaS' H^atr a-CLpKlK))v hvpcLV. Carneam noflram lyram, corpus
huma- num nuncupat . AD EMBLEMA XCIX. VtfphArAFortuna, cuboftc infidet Her-
mes] Ariftotelcs 6. Ethic ad Nicomach. fcribit, Fortunam et Artcm circa cadem
quodamniodo verfaii, idq; firmacau(fto- ritate Agathonis ComicirT/JoVav TtvA^i-
pi T» «uT» eV/V n tC^) >^ \] Te^n Kct^di' Te^vn Tvy\} V i^ep^e, tu)^h Ti^}iv
. Tortuna amauit Ars, ^ Artem Fors quoq'y AD EMBLEMA CII. Proponitur hic
Ngrojo/V kvKi^ ii. IIiad.Homeri,decuias artificio quoldam veterum Cricicorum
libros integros edi- difieconftac Apud Achcii^i Dipnofophift. lib.i i.
tra<flantur quaelhoiies aliqnot fu- pei Homericis verfibus in huius Ncftoris
poculi defcriptione.-cuiufmodiiftud eft de ^lauis aureis,qiiibuscaiiit
poetafuifie hitc fcyphum argenteum 'TrzTrctpy.ivov-Q^d. fic cxplicatur et
legitur ex emendatione erudi orii viroru : ol uiv ■iv kiyariv z^ca- ^tv^S^eiV
iixTreipeoScu TaV ^pvcr^^ iiAa^ t(S dLpyvpU iKTrcopLCLTt KdLTdL TpOTTOV TOV
Tilf iy.TrcwrtKii^Ti-^viif Fabnlis vtiqiartis ver bfi eft iy.TToueiV, quod
declarat ciauis bul- Jisq; adadis et infix.s fcepcrumauc vasali quodornare.
Poiro opusita elaboracum i[jL^cfug-ov ijidigecabanc . Dc cuiufmodio- peiibus
videfis quxcradice notata funt a C. V.Ifac.Cafaubonoad lib.i.Suctooij.Jc
lib.ii.animaducrf in Athenae.cap.ix. AD EMBLEMA Vcrfus Bacchidis exStoba:ofic
vertit Morcllus ] Hoc egofcio,imbellis licet fimfaemina, Vt quntnto magis quis
res Deum cognofcere Defiderat ytanto minus eas nouertt, AD EMBLEMA CV.
Emblemaeodc, quo hoc Trimctrum Graicum refertur : M/7S ffO(plTt]v, oV/^ VK dvTa
ffO^O^ . Odi Sophtfiam^qui fibi ipfe non fapit,
quia nequidquam fapit. 4^aulus ad Ro- man.ii.^w v-wep^ppov^v 'TrdLp 0 S^h
ippovttv . quod pulchre Martialis ita cxprcftit : Crede mihifapere efiynon
nimium fapere, AD EMBLEMA Dira lues] Morellus mauuit to diru, refcrrc ad to
Shvqv. quod graue et for- midabilccft. diTro t» cT/j;? . Anobis temperet anne
manusX] Mufae apud Muficium Epigrammatographum i.Antholog.minicanti Veneri,nifi
ipf^nu- men fuum vcnerarentur > fe aducrfus cas l'/3«Tct,Cupidincm
fuumarmaturam, rc- fpondent : W'lJ?lV i TTiTdLTOU TtfTO TO 'TSOuSdiplOV . Non
volitat nobis ille Cupido puer . AD EMBLEMA CVIL Altera fed manuum fio res gerit]
Flos » qucm dcxrra ccnct nudus Amor,npn ter- ram foUim defignare.fed et coelui»
ipfum viJetur:fiquidem a Columella lib.io.^^r» reflria fideraflores fcite
vocantur. Itaquc divdo^ a. Grascis dicicur flos ^dLiro t^ eivcd ^invyquod
furfum tendat; vt tcndit in ar- dua virtus,& ignis coelum pciit,i«IeGq; a
Grcgorio Nazianzcuo couferuntur ceV3-e fft <wZpy *^ dpeTi} . Quodvero
Commcntator hic in Epi- giammatis fuiclaufula afiTerit^pifccm fe- rume(rc,nec
vllaartc cicurari pofie, fir- matur a Bafiiio Magno Homil.y.in Hc- xacm.pag.88
6.edit.noftr^ his verbisr/cT/oi' KK^poi Tcov t-)^vcov, ISidL (pvaii j SicUTA
KtKpcocriixivn tSioTpo^moi » ^ca,]- Std Ttf- TO iSi Tl^dLCrjivid-Qcu Ti TUV
Vi)KTa)V KdLTdLtSi-^^eTdU y fccTs OhCtif V^PTO^iVH ^pOf etv^pojTT/vnf i-TriCohm
' In quem locum videfis Notasnoftras,qua2 3 TomoBafil. coutU7entur,pag. S^j.ex
Plutarcho, Plinio, Arhen«o,MartiaIe,&aIijs audoribus, dc manfucfadiis et
cicuratis pifcibus. AD . III. pag.430 IV. III. Dirttm . III. Flos terre ftre
fidw. pag. 448. nib fi. Corollaria.^ IV. ir. et IV. X talio I. IV. 4<)8. IV.
pido ■ciaffi. AD EMBLEMA Eiiripidis ex Stobaso verfus Cic rcddi- dic Morellusj
^i non amorem cenfet ingentem Deum > Nnminibu^ atq-y auguHiorem cAfertSy
IneptHS e^ly magni vel ignarui boni Negat ejje maximum Deum mortalihus • AD
EMBLEMA CXL Vt qu£ altfsfecir,patiatur] Hxc > qwac •de lege talioais di*5la
funt,a Federico Mo- rello excoda.cmendata et illnftrata funt. Ariftoreles
;.deMorib. ad Nicomach. et 4- Ethic. adEudemum fcribitf Pythago- rcis To
oLVTtTnTrov^o^ legem talionis elfc <£^A(w? J^/x.a<oj/,Rhadamanthi ius hoc
He fiodio verfu expr.e(Tiim : ^lKi ^et^Qt TO. K g/)g^6, A/>C»» y t9eiet
yiVOlTO . Si quoU quuq-^alijs fecitypatiaturterit ius, In claufula oraculi
Pythi) ad Lacedarm.o- nios apud Paufaniam m Meireniacis : 7cUf civTOA^
Ti-^^oucrtv ai\co:reTou,At<T' Artibm efi quibus aggreffus, cnpietur ab
iffdem. .. . •Pindaii quoq; Scholiaftesin i.Pyth.[no- fter in4 Pyth.habec]
laudac hunc Hefoi- cum in eundem fenlum ; Oj* T rtfJJp ip^Oi^ToloV TiKOi dvTGV
/-, KetVH . ■€^alia qui^ patrat, talis manet exitus il- lum . AD-EMBLEMA CXH.
BianbrisclauUilam fic verteremliben- tius et dilucidius : Vospro delicijs
ftimulos fixiflis acerbos, Va fduis gratt 'vindicibm laticis . Vcrfus
Euripidisin Hippolytofic ver- tit Morellus] PH. §luid efl, quod
hominesprAdicant a- mare fel NVT. Suauijftmum,nata,atqyidem efia^ cerrimum . AD
EMBLEMA . Quod Venus Aiiacreoncic3,& Theocritea non finefelle mellito
Cupidii)i cxprobrac, in ipfammct CatuIIus retorcjuec hoc acu- leaco verficulo :
Spinofas Erycina ferens in pecfore curas . Vis hanc obcaufani oculos pidura
pafce- . reinanifConuerte eos.fi lubecad nebulara pu5lam inpariete,&
fucaram tabuI5,quam Treuiri in Triclinio A eoIi memorat fe vi- diile
Aufonius.lbi Cupidinemcruci affigc •AI Andr$ni cus fenex bant Heroin?
aniattice$,qii2e*'fibi ignofccii tcs picAcbant Deum. Hanc imagincm fpc cie et
argumento mirarus poeca Confula- ris,hoc lepido lemmate Eciogam <f.clegaa
tiffimarr) condidii.Cupido cruci affixus. In cuius Eidyllij 'Zir p o a- (p av
ncH (atcair, femi- randi ftuporcm tranftuliffe ad incptiam poetadi.Quod Ci
ciuis^pt^o^pi^^of ad pium ftudium transferre volet,audiac beatilli- mum
Mattyrem/Vct^ToVoAo;' Ignatium i« aureacpiftola, de falutis nortra autoieei-
clamantem: ctpcos /y.» i^etvpeoTcu, Amoi^ meus crucifixui . Ap EMRLEMA CXIV- 0
Ipo)^ dS^tyiti ^c.'] I r. Hon homtnes Amor vrit fed lafciua virum pag, 47 -vti
; ■ a. FrAtexunt dulci hoc nominenequitiam, AD EMBLEMA CXVIl. SenariLivctus
Grarcorum prouerbiale a Plutarcho Iaudatur,qu6d integre ita iegcii dum :
Tay.ciyipcov etvTM Tg Ttl^yeiTo^t . Ducit fenexfibi &>propinqui4
contugem, Nicetas Choniates,u]itio Hrftorias Andro- Jiici Comneni, increp.ueum
Imperatore, quod Annam Alexij impe/atoris (quem pi^gji^^ffp regno viraqj
fpoliararj fponfam Regvs Fra ^i^^^if, corum filiam connubio /ibi
iunriftet,nihil \erecundarus eftoetus et viecus fenci,;tf3- f/W d-Tsro^cov [
prifcam fioliditatem redo- lens] fobrini vxorem adolefcenrulam 10- leam, et
nondum annos vndecim natam per ntC^s ziw^ltdii.^TrdLpcLyiietKt^^du.ivoi 0'
'TTi^eov Tm o//.^ctx./(^crc6i',&c.pag. 1 3 S.edi tionis Bafil. AD EMBLEMA
CXIX- Dio Chryfodomus Orar.de Legcpag. IV. 6 47.edicionis noftr^, fcribi.t
K'/ipvKtiQV elle Caduceta T^^vo^^i (jJyL^oKov. Mercurij caduceumfi- Mercmij,
gnum legii ep:c[\\x KiipvKct fecialem <7^e&' petTav iypi^O}v
'TSiiJ.Tro^iVQV, abhofitbui miffum,Cahnim et incolumeni feruat^Trcti/- To^
SeopctKo^ mda-y^i d^^Tri^o^ dvTcd cTys; ottKov tq KiipuKeioV' quaui^ lortca
quo- uu clypeo fortius armaturA genui, prAconi /jr-e^^^j.Caduceum videlicct.
Qjj o magis muum eft,quod narrac Paufaiiiasin Boso- ticiSjHerculem.cuius (ignum
fubDiofta- ^efcules bat (non procul a fano A^yopetta ^tcf, lo- ptvoK9Kx-
uufcrenfs) p/t/ox.(3Aj;riiv > cognominatum ^ns » {mdccimCi nArium
amputatorem ; qudd . v, fccialibus ab Orchomenijs delegatis pro tnbuto
n.iresignominiose an.puraiTec .. L U AD 8p8 Federici Morelli ITT Occafio •vniie
di- fdvtunA ITI. II. AD EMBLEMA hHv vrivitLf &c.] auUum penurift eff onU4
molefiiu4 . AD EMBLEMA CXXII. Me femel alipedem] Occafio G tscca di-
<^iocft,vt ciocuimus et fciipfitnus alibi. 9 x«,/f)oV.articuIo aduiDcfto
nomiiii,S<: muta iioue literae caninas in fibilum, more Ro- xnano . AD
EMBLEMA Liiiius lib. 3 j. Qiio diutius trahebatur bcllunijvaiiabant
fecridajaduerr^q; resj)o forrunam ii.agisquam animos hominum. Pauius ABmilius
Cof.apud eundem Liuiu lib. jf-haec G c^co fermone Perfeo captiuo dixif.V rcunqj
ha:c, fuie criorehumano, feu cafu,fcu ncccfritate inciderunr, bonum animum
habcjmulcorum regum,popul©- rum cafibus cognita P. R. clcmentia, non modo fpem
tibi, fed propecertam fiducia falutis pra»bet. Latinc deinde fuis: Exem- plum
infigne cerniiis, inquit, mutationis rerum humanaruai ; vobis hoc prascipu^
cHco,iuuencs j ideo in fccundis rebus nihil inqucmquam fuperbe ac violenter
confu- lciedccci, nccpratfenti crcderc foitunae, cumquid vefper feratJncGrtura
firJsdc- mum vir cft, cuius animum nec profpcra flatu fno efTcrtjnec aducrfa
rcfringic . AD EMBLEMA lAufiela tibi fi occurrat] De hocaufpi- cio, quod G
ra^ci ivoi^iov a-viJ.l^okoy vocar, Thcophraftus in Charadere S^Ha-i^tLiy.o-
l^/ctf.ira fcribit;Ti/{' •J^ovsdv ^ctpctS^polfxyi yttKi} i IjL)) TTPOTipOV
'u!OptuSi)VCU iu^ J^/g- i^iAKAlSyi . Si fit^perfiitiofm i^iamy mufieldr
ingredie)ite,tranfcurreritynon ante progre- dieturyquam alius prior
trcLnfierit-, aut ipfe tres lapides trans viam miferit. &rc.Plau- tus in
Sticho. Ariftophanes in Concionan- libus.j/sfcAjT? tranfcurfum diremifle comi-
m docet. A rremidor.3.cV«pox-/). B Augu- ftin.lib.z.de doa.Chrilt. AD EMBLEMA CXXVIII.
Locuftarum tant^nubes (inquit Liuius lib.ji ] a mari vciito iu Apuliam repente
iilacse funt, vtcxaminibus fuis agros late operircnt . AD EMBLEMA CXXXK A^^TS,
cLT\)i a.TeiP,k vocabulo Hebraico H/?/ij,quod errare,nocerc,ofFcnderc deno- eat
. Budseus in Annotationibus ad legem k.. S. de legib. Hojneii et Hciiodi
rciriis. cipendit de hoc d«mone humano gencrc infcnfoi vt Snidas Atcn indigitat
tov //at- Cokov^Tov eivTiKHiJ.ivov,(]uam odiofam no tionem Sacan etiam Hebraic^
pia: fe fert. Hoc firmac Beflario lib. j. in calumniat. Platonis,vbi fcribit
[vr 3c nos adduiimus] Homerum fiucbeneficio quodam nature, lucij fiue Mofis
propiietac fcriptis.carmine fuo Upfu expofuinelapfum Luciferi,quem ille Artn
appeliat. Eandcmqj Noxam Afcra?us va- tcs in Theogonia,contubernalem cfle cantc
Dyfuoniix.pcruerfa? iuris iegumq; conlti tu tioni ^iJ(7Vo/JLhiv /^'TiivTS
<7vv»^ea,f cjA- AD EMBLEMA CXXXIII. Toto mandat ^ orhe lcgi] Lau reas Tul I
I lius libcrtus M.Ciccronis,ita fcite claudit carmcn in fontes calidos vill^e
Acadcmia:, apudPlinuim lib. 5 i.Nat.hift-cap.i. l^imirum locw ipfefui Ciceronu
honori Hoc dedit.hac fontes cum patefecit cpe . Vt, quonid totum legiturfine
fineper orbe, Sintplures oculu quA medeantur aquA . Libaiiius in
BA(7'/A/x6J,fcu Panegyri Co ftanti et Conflantio Imperatoribus di<fla»
pag.4.cditix3tlTs noftr^ Gr;cGoIatina::ai:rxe/» iv Tel( yvfj.ViKol^ dyoKri fy/
tkV TrcttS^oTpL $AiipyiTGU rt Tiii o.tzo rav ^ii^ctvaviv- KKeicti^HTcoi 0 T»
Kc>y\i (TVfouTtos KoiveoVH y>7$" dw' ctvT^ (ptAOTty.Ictf. Vt in
certami- nihui (\nq\Mi) gymnicu aliquid acoron^h- rum celehritate ad
ludimagifiros perue- ntt-.ita fermonts caufa adiuuft^i^rator par ticeps honoru
^ui indeproficifcitUY . Idem in Orat.de Antochien.Profcflbribus,mul- tain hanc
fcncenriam enunciat,vtraq; liii- gua uuper a mc edira . AD EMBLEMA Cicero lib.
i. de Inuent. Qui ica fc ar- W mat eloquentia, vt non oppugnare commo Ciuu da
parria?,verLim propugnaie poflir,is mi- nui* hi vir et fuis et publicis
racionrbus vtilifl[i- ^ raus arq; amiciffimus ciuis foie videtur . Philo
Hebra:us iib.de Cherub.pag.88.edi- tionis Adriani Turnebi ; gV.cerof nyim
a<T' ^Bp Cii KCUviiV TTOAIV dipiH,TOU TOvJ^i TOV KO!71J.OV, Hi Tpo
yivi<XiCO^ [J.iTei)(i . Ec n-\ox:<^ oy^.ct ei^nyeiTCJ 'TTc/.vo-o^ov, oTi
/j.6- VOfKvplco^ 6 Gio; TfohiTiH i<^i • ^t^q\ no- Brum tn hunc mundum
tanquam in noud ciuitatem venit.SapientiJfimt} porro decre,tu cenfitur; quod
folm propne Deus ciuu efi. AD EMBLEMA AtUiJieliuw a.fj^okoyia.y ifqcf ates in I
Paiia.- Corollaria^ 99 II. tia. I I. Panathenaici //i;j9fl5y))t«9^ inclufitjvbi
pro lo I udasiis ^gp/ iuyiVHdi docec, ludaeos nobiliratis vera: aliosfincs op«f
i^cupeTHf prarfcriptos t^ Kc&\oyA^iA habuinc, vta- pud Satyrographum ;
NobilitiUi verAesl atq-y vnicdvirtus . AD EMBLEMA Apud Ariftid.Adriancnrin
cxordio O- rat.j.dc Hcrcule: XI iplkTAn H^pAK^HC»^ ffi yz i^Aveiv^A^Koi o
viS^i^oi^^AVTc^fi ToKvy.vnTof fT.Gratius vetus poeca Roma nus in
Carm.Cyncgeticoidem grauiflimis Heroicis cecinit : JEt pritdexter erat,
geminisq-yfecuribus in- gens Ipfe Deu4, cultorqiferi Tirynthim orbis ; ^luem
mare,quem teUu4, quem prAceps ia- nua T>itvs Omnia tentante,qua laus erat
obuia>paJfi. Hincdecu^ &famAprimu6 patrauit ho- norem . AD EMBLEMA
Menandcr Comicus aureo hoc verficu- Io,qaa(i lapidc Lydio Herculeov^.certum
legitimi et fpurij gAgj^^^oKiindicium pate- fecit : No-S"^? TTOVHpOi- 0
J^' Af3 S^lKAlO^yVi^Tlo;, ^iuifii^ improbusJj/urius:probus,legitimus eB . Philo
Iudieuslib.de Cherub.fpurios alle- gorice exponic, TtfV vo^ni hs^j TrAAyiis^
hoyty[Mdf. iUegitimos, vagos ^ obliquos cogitatus.Et Ci\bi\cit:TA ijTSApKTAAt
rg- hHOt ApZTOU [J.6v>i T^ TiKe^a ifCfji yVil<7ii( KTH y.ATA-Iacultates
effeperfecias virtutes, fo- lius perfecii ac legittmi poj/ejftones. AD EMBLEMA
CXLIV. Anchora quod nautis] Vtinam regibus et principibus omnibus maneret alta
men te repoftum Agamemnonium illud regale gV/^«rj;^«fc,vel ff6yKpi[J'.A»no\\
(inejnumi- nc ab Homero ita celcbratum ; B^KoiJL iyu kaov aoov iy.uiVAe
riATroKi- a^ou . lion ego perntciem populipeto, malo falute. AD EMBLEMA CXLV.
Cacu^ at efi frinceps] lu uac ita ca:cuti- rc . Multainterim Reges (inquit
Sencca lib.4.de Beiiefic.cap.jy.j in bcllo pra?fer- iim,opertis oculisdonant .
'Syuod folt6 auribus] Tritum id e prouer biali Tnmetro : iipX^V AK^i »^
S^tY^COi k' '^iKcas . Gerens magifiratu Jtqua et iniqua auditu, HuiusEmblematis
argumentum ilhi- IV. llrat Phiio Iuda;us lib.inIcripto,Vita ciui- lis j.dc
Iofepho.& de Iudicc.& de confti- tucndo Principe. Itcmqj i.de vita
Mofis, in cuius prooemio hic infiguis maxime lo- cus eft deboni principis
munere:Bfito'/A« Kegg^ j^f^ TpOCrtKH 'WpO^ATTHV A^X^^iYJU ATTAyopirj- nUS,
HvuiAij -^^pn' di iv^is Jvcu tov ^A<TtKiA viiAov l[jf\,vyov, Tov cTg i/o/wy
^A^rtKiA «T/- Kcuov. Regts munus e[i,quod oportet, impe' rareiqucd non
oportetjvetare:vt proculdt^- bio Rexfit lex animata^ lex atHem iuHus
R^A?.&c. Vidsfis Libanij iuftitia: clogiurn, editionis noftras.pag.^ I . AD
EMBLEMA [Sentcntiam illam Alcxandro Maccdo- ly. ni tnbutam, Morellus potius
Alexandri Seueri efleiudicat] AD EMBLEMA Libanius in Oratione,quam habuitpto IV^
Anciochcnis, poft cuerfas Principum nna- gines Thcodofium i.Imperatoiem omnes
Atcicorum oratorum lecythos et myro- thecia in clemcntia Principum celebranda
confumpfit:eam Gra:ce& Latine pridem cdidimus,& ChriftianifTimoacq i
clemeu-. tilfimo Rcgi Hcnrico Magno.felicis aster Da:qj
msmoriasconfecrauimasjidqi mun» lculum literarium fibi gratiftimum accc-
ptilfimumqjciTe fig^cauit tancus He- ros.qni Placonicum iilud dogma,//e>ciAi
Qv[J.iAV iiK AViV y.AKpO^VU.'lAi 6i'vAe,CgtQ' gia regiaq; manfuetudinis et
magnicudi- nisanimicopula comprobauir . AD EMBLEMA CLII. ExtoUe cacbinnum]
Didum eft,cachin ^ ^ num«Tfl T« Y.AyyA7iJ.^y Grseco fictum Cachiti^ efTe,
Accicis enim KAy-^^Qiv, cachinnarc • defignat . AD EMBLEMA CLIII. Gefnerus
Apologum huc Aefopicum, I 1« vt fabulofum commentum explodit, ta- metfi a
Graecis et Romanis antiquis fcri- ptoribuscelebratum et peruulgatum. M^^/V^/^
^/Vi/i^] Guilielmus Ronde- 1 1 1, lecius in tradacu de Amphibijs arcanura
CafiorfH» naturas AtJ^otcav KA^opeid^v aperic . Vitam vtredima^] Oraculum Euange-
licum eft.-H2r/V iw^y^t^ otTivi^ ivv^^tffAP iAVTVi S^tA Tiiv ^a7iKhav. \Sunt
cunu^ chi, quifeipfos cafirauerunt propter regnu] Matiha;i ii?.Adi Theophyladum
. Lll 1 AD Federici Morelli IV. MortUf fepeh.di. Sepultl non Ucef fendi, tl.
'Damdis tpicediii fuper Ah folon » AD EMBLEMA CLIV. Teiicer apiid Sophoclem in
Aiace Lo- raricfollicitus de Aiacis fratris cadauere, v: iliico conderecur, att
queritans: fjjTi^ eof KiViis "^KJ/xyov hicuvns S^iofxivcoy dvctp- cfctiTM.
Ne quis vaffA cafulum le£nt rapiat hoftis debile7n.^iC2i[.\(3im fubi jcif.To?^
^di- V^ffl TOI ^/AKJr/TTfltVTSf KHfjLiVOlS i^miyyi- ^OLv, Omnes folent letho
datos traducere, Az Virgilianus Polydorus fepuhus,AE- neam,tumu]un\ fuum
incautc mouetem, fic iiicrepatjAEneid.j. ^luid miferum Mnea lacerds l iamparce
fcpulto, Tarcepias fcelerare manus . Eiufmodiquerclaelt in Epigr- ^-Seneco;
philofophi relegaci : £arcerelegatis\hoc efl^iam parce fepultis. Et4. Occif
iugulum d^uisquis fcrutaris amici, Th mtferum necdU me fatis effe put.as} Et;.
Crede mihi vires aliquas natura fepulchris Attribuit : tumulos vindicat
vmhra> fuos . AD EMBLEMA 7g Tpd^^f^^V TO clvTO OVtST ipros TrpOS TCOJyLOV
dlXSi^iTQ Tiu- TTOT/XOS S^S.^A, S^pi^TTCtVQV Afid^^^g- pcos . rii IJ^iv, cos
iuoiv>i 'TroKioi (pws «TctsTi; «'JhOTipos aj) ipi: g JsVgcrgf cT/^STrctfW.
ad emblema clvi. Alciaci diftichon Grarce redditum . ^XlTrT oKoi\ K»p TAWf
TCtJcT' ^TripaTTiucrcu ipcoTct i ^lV O-A ^ikil lidiKXHV oI6y.ivov y )<SlcL .
AD EMBLEMA CLVH. Non defunt auguftiora epicedia in clo- quijs facris, t^s
etcopas ovTcts ^olpctv t^i^ovTcts ^civa,Tii>\t camt 5olon in claufu- la
i/S<^'oy.eiJ^cov jSiu . In primis Dauidis va- tis et Regis ^io^iKi^ATt m
Abeffalomum £liumjimpia arma fequedointeremptum, a.Samuel.i S.aTiy^ eT^gi' iv
tw KKctlm' dv- Tov vii ^jx f\!Cia<TciLhco[Xy vii px. t;V S^coa TOV SdvctTOV
[JX dvTl (^a iy ^lCf^^KujJ, dvTi ffn vii ij.^. Eiufdem lugubres verfus fuper
Saule Rege et lonatha fi i io,q ui in a- cie occubuerantjeguntur i- Saraiieh
i.^c Cociice Iafar:2TWA«cr6l' iVpitwA vTrip Tav fTi^VllKQTfOV iTTl TftV^^ T p
(Ly ^/.CLT m ' 'prcos iTn^etv ^vvetTor, Scc. qu2E M. AntG- nuis Flaminius
elegatiflimis dimetris lara bicisolim exprefljt . Alia idgenus Grego- rius
Nazianzenus. in Poemat.& Antholo- gia Gr^corum epigrammatum fuppedi- tant-
prstcr Scatium in Siluis, et Martia» lem . • AD EMBLEMA CLIX- Maxima rixa
oritur] Maxima vtique cognatio patet inter has heredis,ipi S^os,S>L rix£ .
Ideo Toheres fine diphthon- go in antiquis monumcntis et i7riypct<p^s fcribi
conftat j idq; aberuditis probatur > quiTo erdum, et adionem familiaeet, i-
fcundx ctTTo T« deduci pofle agno- fcunr.quiaex diuilione rixa vt pluumum
oritur. Catulliis in coma Berenices me- motac . Dulcia r/oclurnA vejltgia rixA,
vVKTip{vtisipi<Pos • AD EMBLEMA CLX. Antigonc Sophociea fandi huius in mor
tuosoffici j aniorJsq; heroiciexemplum iu figne pra'bet,de vetita Polynicis
fratris fe- pultura anxia .* KH VO V cT', iyco Oct^^CO ' KctKoV fXOl tItO
CTO/J^V/f BctV^V * ^Ikh fjiiT' duT^ Knaoy.cu, <piyi: (j.iTd . Ipjum fratrcm
ego Sepeliam: pulcra ?nihi mors deinde erit . Martialis ad Melioreni lib. 8.
Epigra. At fiquis dare nomini rcliefo, 1'ohmanes tumulumq-^ perfeuerat,
^lu&yit qurd nifi parcius dolere? AD EMBLEMA ENEA apud Homerum
Iliad.io.hor- tatur AchiIIem,vc fibi temperet a couitijs ladandisjquod
dfbtredatio muliebrcfit vi- tium; "^Tpi^^Tii S^i yKco7o' i?l /2pQTa)y,
'Z^oKitf «T" iVJ ^v^oi, [TTctvToJor i-pricov {Tg 'TToKus foy.os iv^a. »^
iV^ct] O^lffTrolQV K cl-^Ylff^ct i-TTOSi TOIOV K iTTtL- Kk^dU^ . h^KKd TPl
ipiS^ctsr^ ve^Kict ycoiv dvetyKif . Nhkhv dKKiiKotcnv ivetvTtov, wfg y^-
vdiKetS' [ A d v e 1 b u m fic fonn n t : Voluhilts enim lingua tsi
hominum,multi que infnrst fcrmones Omnigeniwerbornm autem multaproft{fi(y hinc
atq; indc. ^lH^ile dixeris verbum, tale etiam audies . ' S-sd quid rixis ct
opprohrijs nohisneccjjc eji II r. Heres % de dt^ik IV. Mortui fepelied IV.
Conteni re verb mulieri esi. I Coroliaria . II. tUSy tH- m refti IV. tre Ma di
csm IV. Conienders mutub eontra,vt mulieres.] Quibus conciniint hasc Turni apud
Vir- giluim A Eneid. i r. Larga quidem femper tihij Drance, copU fandi . fpd
non replenda efl cu ria verbis, JG^o tuio tibi magna volant . Mox : Antibi
Mauors Ventofa in linguaf AD EMBLEMA Canis] Hecuba,canis vocirata . lunius
Ccnt-y-Prouerb-Sj. Etperagit curfus] B-Auguftinus incnar rationc prnnaj partis
Pfalmiyo ad verf.^. In locum munttum ejlo mihi. Quid muni- tius (inquit) cum ad
illum locum confu- gcris?dic mihi quos aducrfarios formida- bisfNefcio quis
dicirur de montis vertice clamaffecum Impcrator tranfi ret : Non de te
loquor.RefpexinTc illcdicitur et di- xUfe:Ncc ego de re. Contem pferat Impc- ratorem cum
infignibus armis, exercitu, poteftatc.vnde? De loco muniro . Sifecu- rusillcinalta terra >
quomodo tu non in co,a quofadum eft coelum et rcrra? Hic afcribcre'libet
Epigrammaris noftri in hym nos GnxcoSH^ QzoToKov, claufulam av- rhpodov
ciaufula^ epigrammatis A.: Inuidia humani generts difrumpitur ho- fiu: Solus
h&reticus rumpitur inuidia . Kumpatur fed vterq^ licet,Regina polorum
Satanicam longe deipicit inuidiam . AD EMBLEMA Mare ob violentiam vcntorum
fluctuii decumanorum quafi adnifaniam adadia, Maenadi furiofcEcomparatur a
Bafilio Ma gno orat.-f.in Hexaem.Etab Euagora in cpift. ad Antipatrum
'.'TffAKivS^poiJ.H Trpo^ ictVTOTQ mSpQV lJ.Alv6(MVQV [J.iyAhm elTrH ^ri^etv
TA)^zpo-(f) tHv e^oeToj/. Itemque a Gcorgio Pifide vcrf 373. Cofmurgije:
C>'miv SiX.vT»v ojct y.t&ivd^ Ayplct rjf yf TipiKpitirctact. Vt Mmas
injana ^furens toto impetH CircumJlHum allidit folo &c. AD EMBLEMA Deorum
ca;cus oraculum apud Home- riim Odyff 8 huc pertinct : iiC AplTdL KctKci ipycf
Kl^^VH TQt ^pdL^S^Vf cokCv . [Non re£ie fuccedunt mala opera: ajfequi- tur
tardus celerem.] <le vindoGradiuo a Mulcibto loripedc . Q_uod autem omnia
tiita timenda fiut pru Omni^ dentibus,Lyricus Latinus monet .• tuta ti- G^uod
quifq-y vitet nunquam hominifa tis menda. Cautum esl m horas . ^ B.Ioa.
Chryfoftomus in WXzTm a.vJ'piAV' TcoVyC\\.\x incipit.wcTff Ti^i^xipov luculeu
tcr diflerit, oTt yjp\]aiiAQs ircLVTtL-)^ po^os, tametfi . timor ipfe malorum
SApe fuperuacUQs cogit habere metut, Ouidius . AD EMBLEMA Hexaftichon A. Gra?ce
expre/fum . OVtiTOTg J^il KVKheO'^ <TKi?ivTOt "Xfihi ff-lV avTpis^
t^iTO, TAVT Afa-ivy 01 Ket/iol( Gior/ K' (j(.u.ii 1^o<tkit{ (/.oi Ka-^av
idvTAp /?oV- NHCttpyi ^p e/J.Qi VTctTQV CP^VTtV OLyCdV' HiVffCtTO TCLVT
l'^CtK-/ia-/0i . 0''^(JLCtTQi Ctl-^Ct J'' Ct[J.ip<7i, YiCKKeoTr' mi (f^tKtjv
e^iv ATcta^cthiiif, AD EMBLEMA Tetraftichon A. G ra;ce redditum . Sl'fKetotV
(TKVKct^ fACtp^^la^ S^cLKVH dlci^UKOV isTivct S'' dv KC'j/2nv Tojyz /SctKovTt
(^epH cof 'TTKci^Qt fJLO/^ dvTtTrdKisf a.7rQ(piv^tm icoo-t, oj^ bSe/j.i eV oLTn
oS^^t Tpt/Sov . AD EMBLEMA CLXXVII. Suppofuit nunc colla iugo] 5ic apud Ti-
III» bullum lib. I .eleg. lo. Vax candida primum Duxit araturos fub 'iuga curua
boues, Qu_od fic oiim Grsce expreftimus : sipuv^ dyct^i} i]yiv dpcoa'o[j,iVQV
^evydptov (^otKQV > Philemon Comicus pac^ vocat Tiiv eTTet, IV, (ppoStTov
H^c^tKdvBpeoTTOv ^iov . Suauifp^ mam ^ mortalibus charam D^^iw.Eiusqj munera
venuftiffimis hifce Senarijs com- PacismH pledlitur : nersL^, Tdfxtsf, eopTdf,
ervyyiVH^yTretiScti, ^Ikh^, n.K^TQViVyteietVtohQVicriTov.iiSoviriV, A'vTi}
StScifat- TctvTct TTctVT dv iKKlT^ TiSvHKB KOiV» Ttd^ 0 TO:V ^OJVTCOV ClO^ •
Qiia?i)fdem numerisita rcddidimus : Cognationes, nuptias.fe fios dies,
Natos^amicosyfanitatem, opeSiCibum, Vinum,voluptates, dcdit benignapax *
Atiifis Pacem ArJftopbanicam, aureunt Drama,hilaritatisduicc feminarium . AD
EMBLEMA TtKTnSe ^vctTola-t eipiv/ct y.eydKet j j, Lll 3 "^A?- poz Federici
Morelli II. IV. Commo- 4a facps, detraherf 'PTKiTov ] qiiod fic F.Morelliis
obitercmc tlati t, et vcrtir£ riKTciJ^i 9mTo7f 'proTvt Hfsmet fAtyoiv ^agn^s
opes mortxtibus pax pArturit . AD EMBLEMA . Pererudiciis loachimus Camerarius
in ^udario fcu ^ppendice ad PiuJemoDCj^Trg- f)i IJ^ioTHTOi ^owv.aliquQC icnai
ijs lanibi- cis.Grxcis 6c Latinis elegantidi i.is. cun- d:ac]uj; aracris&
profauis aucoribus v- t^aqjlnigua fuper Alcyonc fcripca com- pererat,mirificc
comprelicudit. Id carmen J^tyKoTTov noa Ciut frudu ^ercurres, (i hbcc et vacat.Exorduim
eiu(modiert: H'«r' A.^KV^V OpVI^ fjLiV gV/j/S '7ra,pA\iov . Fo^^tumaccolit c^i
nomen eft auis Alcyon, Ec poi^ iiidi i-Kppct7iv, quod fortc nucupat vioTTid.v
olctv vg>'av^">'>;//-s'y>?r,quianauis inltar conc^uum n-f:Mox
fubiungit elogiu anioris coniugalisin hac alite,verlaaureo; m-pn
AVA7royi^d<^c^s (rvvv<7ctyvv» tto^h^ Jlles marifi perqudm aman s efi
faemina, Irrupfa iungit eoniugi quam copuLr, oVcl) 76 TjAg'//*; &c.] Hajc a
te emcn-» data et diiiinda fic vertic Morellus .* 1 ^anto melior ^ pax duello,
hin( coU lige \ 1. Pax alma Mufis efi amica maxim^e \ 3 . Aduerja lucfui :
iuuant hanc liberi j^, Vrobisplacctq-^ copia huic. At his mali ^.Spretist
moy.emus bella,0' imbellem vi- rum 6, Nos fubiugamus, vrbs ^ vrbem ry^ parem AD
EMBLEMA Avircumiftud dirtichum Epigrarama". tographi G ra:ci nurum in
modum con^ gruic, et coniurai amic€ cum hexaftichi A.e foutcGrajco haufti
cJaufula : gV-^Act KiyHV djH Tre/.VTcti KtLKov a.iff-^a.. J^t^^vpyovt KAV COCri
T^TCOV Ct^iOt COV hiycfJLiV . Omnes laudare effpulchrum,at traducere Actrbum ;
Vt fit vita horum digna probro ^ fcutica. AD EMBLEMA Hexaftichi A. paraphrafis
Gia?ca. 'TrAhh^vaHi yipov HpcaTiv (xt^iKu^ 7rokj-> OV iWgAw «kJ^poV v\JV,vyv
S^ipipHf eihoyi:. fJ.iV i 'VOA.heC TrAhouOTATiS AICOVOS 7Yiy.ATA(ptU^ VO), CJ
gV* OVHpeoTTH iV ppecr' BKATOS {aIs • ad emblema clxxxvi. Vniucrfam Cadmi
fxii^ohoylAv Non- Bus Panopoluanusia Dionyfiacis luculen- ter admodum Heroico
carmine proiccu- tus cft^ac dc draconis quidem dcniibus fa- tis lib.4.
I'o0ohcov iO-THpt ToKv^t^ov cyiJLOV oi^OV' TC0V,SLC' Dc Harmonia: coniugio lib.
13. Delitera- rum inucnte lib ^o.fub fin. KotJ^iJLoT ivyKu^aoio i^ii^A^Kiiau
opym ^ovtii • Cadmus facra decet doclA mySferia lin' gUA, Scc, AD EMBLEMA To
rNIl0I &c ] Hoc itamctnce Tcr- tit Fed. Morcllus : Cogn^fce teipfum.fcito
nm inanitet Qraculo celebre fa^um Delphico . Gcorgius Fifidcs noftcr in
carmincla»- datQ-Dcopificio Mundi,rationcm fubmo- uendx ignaran:ia; hoc
EmbJcmate propo- (itam, et ifui rcrumqj conditarum noti- tia, ad ^ioyvcoffiAV
rcdlc perucnicndi mui- tis verfibus Jocet ; quorum pulcherrima claufula
coronisq; hxccft; OvTco Tshot-TTov c!)(77rip i ^ dyvoiatASi. 70 TvcoSi
s-AVTov,ei? ^iayvcdiTiv ArtySo/, »^ TjT KA^' riy.A$ tvJ'iATptCeov ^t/V« TicOi
iAVTV UVhKAKn7H fCj [JLA^Ol, 'TfO^iV 'TrAptJ^» y.)]JiV aV 'TTpo T» /5/» ;
Duntaxat htm», tanquam ex mera ignom rantiA-> Se nefcat ipfum.mentii 0^
ipeBet bona, Nofir&q \ natursL immorans mortaltum » Secum loquatur
cogitetq-y talta, ProduBus vnde,qui ante vitam nilerat} His confenriunt,quas
Mcrcu ruis Trifmc- giftus fcribic cap. ;.Poemȣt Perfius in Sa* tyr.j., Caufas
c&gnofcite rerum i "Slutd fumus, ^ quidnam vitiuri gigni- mur,ordo
^luis datus,aut met&qua mollisflexusy vnde^,. Gregorius Nyftenus in
Sacrameuto Ba- ptifmi.Prudentius in Romanum militcia 2,.Machab.& 7« xitTct
Matth.7. AD EMBLLMA I IL b. IV. Ratio i gnordti /ubmoit d4. 1 Corollaria . P03
III. fitnii ettnlm VentrU funt] Thcocritiis adftipulatur Idyll ii.Tcrf.i.
Ktvots . fic cnira IcgetTHiim, non KiKhoif- vtevTO'» ;^«/emcndauit V» C- Danicl
Heinfius, in omnibus prifcorum autorum fcriptis o^v J^ipKifetTof » Cyclops
(inquit) Galateam fuam non Ar4e^atp^mis»ro/ets ap^qi c^ronis . mfttori*
Siqiiidcmqui impens^ amabant.vcl impcn Aflt W ^ fifc j^a, pa roe m ia c e d
iccb a t u r, q u od hafc munufcula ad amicas vulgo roinS- tarent . [Hic quoqj
me in vtramqj aurcm dormi- tantc,T/pographu$ aliquid omifit, quod appofifum
volcbam ; ncinpe Epigramma Platoniscx Laertij lib. 5 . othHi [Ai. Malo ego te
ferio',tfipe,fi me diligis, illud . Etaliud quoque Philodcmi, feu, vtidem
Laertius vult,PIatonis ad Xanthippeji,fic.* Mnhov iy(*' ^^wh fxe ftKav T/r
«cAA* i'7rivzv7QV SdvSi^Tr^iriit k dy-M, y^j irC uetpeuvoiJLiSet, Quod fic
vcrcic BeDtuuis ; Mstlum ego-.me iaculaturyamat qui teyan^ nue qu&fo
Xanthippet tibimox ^mihiformxpt- rit . j - Afr EMBLEMA . V. Claudiaiii extat
eiegiacum carmcn elc- gantiflimum de pijs fratribus Siculis, qui fortunis
opibusque fuis relidlis, parentes fuosab inccdio Ascnaio Iiberaruuf.cx quo
hosinfignesverfusfelcgimus : ittt in Q ifgjjg islaturA memoresjocumeta fupernA
tntes, lufiitidiiuuenum numina,vota fenum : ^lui i^retis opiifus medios
proptraflis in #- gnes y Uilprdter fanBam tollere caniciem . haud equidem
immerito tanta virtute rt- prejjas Enceladi fauces obriguifle reor, Ipfe
redundantem frstnauit Mulciber Mt^ nam, lAder^t exempli ne monumenta pij.
Praetermifrisajijs claufulam tantiim ei^to //VH^oreuTovaddam eiufmodi: D«
potmtpieta; flamma ccffanteprtbari, Imptaefi ingenti cladtpertnnedtcus, AD
EMBLEMA C. Velat vultus, obnubit 9cellds\ VidefiS I H« Notas MorcIIi ad
Epithalaroium Violan* tillar.Statij 5. durli: Lumine demifiam ♦ dulci probitatt
ru» bentem . et ad SiIu.i.I.;. ^...^mixta pudori dratta, vbi etyetKfJ.et
eitS^uf » Mulieresfubditascire viiis oracula (a- IV^ cra praecipiunt,ex i.&
j.GcneC et Efthct l.cap.in AlfucriedKfto. Itemq; Pauli. &Cr AD EMBLEMA
lungere mortua viuis ] Quod He(floc Homericus Alexaudro fratri propter He-
len^it/jTfifcj^w imprecatur,IIiad.i. XpiKi^ eiyovof T HfAZVou, AyetfJLOf T*
ATTokicrQou . O vtinam natus numquam innuptusq\ pe^ rifjes. hoc Mczcntius A.
contagiofo fuo fc- miuiro obicdare iurcpoterac; vclin fe ip- fam illa
retorquere : O vttnam numquam nata, aut innuptx. periffem . Int tgrA mihi quid
cum putre femivir§ . Lubctctiam TretpaS^ici^eiY cx MartialisSc- narijs :
Coniunx integrayfonticus maritus Non mirum male conuenirevobis . AD EMBLEMA
A.difticha Grasce cxprcfla . I. Ke^y^ a"X})(jLtt ^gu '^vofAet KnptjiTffet
KV-vet» piiTcrojv, Ai^et<T9cu (rpiTtpHf uS^l KetT' di^ttV /- <rnv . 1.
KaKKti^etpA ^thHt ivTctKTti tM pd^ S^elfj.vot. KetKKtKoixof TSp i^<T\ dLVTAp
OtKetpTOf t^Vf . AD EMBLEMA DiAicha A. Gr^cc reddita KetTetiTOf* 1. /ipv^ A/«V
gV/ ^/A»;, etyetv^ a^c^Tnpog etTttV' Tav, K^vS^pet J^i ffCd^oVT ijviK J^pvos 6
^t^A' VOf> 1. fl'yvyh( 0etKetvotf iTpi^iV TtfTg* vvv a-Kt AivSpiov Zyjvo^
iKdvov\)Tov i^v . Pradctiuscx oraculo MofaicoGcncf 1$. 1 1. 0, LIl 4 Federici
Morell: III. Stclenes . IIT. $ifsns . Hol^iiium hoc Domini efi,ilexvbifronde^
Matnbre Armentdle ftnis protexit culmen : Mctf/.0p^. AcGener.35:. quercus vocatur
>; CdActv 0 $ fiiictiiivbi agiturde fepulrii- ra Deborac nutricis Rebecc^.
57eip» 'X^7a Tif ov Ccu^i}^ -jTTOTiiv (6Akctvov. et vocauic lacobqiieicum
illaiTi (^aKclvqv TcivS^i' . AD EMBI EMA CCU. Mecaphraris diftichi Alciaci in
Abietera . tVTsKooi /eAci7y} <pvi7cu fiv -(spia-iv etKp^iic. Kvil^iTili
TOTTOtS Trhfi^OV OVCiCtp Tttyoi eiKoiiK(t7i] ':t{k' iv^^pscnv v-^iTri- '• ■
THAas-. COily. iy dLTT AV7l^i7C0.V gV; 7Q7rCdV 0(pi- AD EMBLEMA CCIII. Alciaii
i^QiKzyeiov libuit hocdifticho Grg co lambico rependere : ^iv/Ji) TctpctpvctS''
iS7tv' tK/SAKKH 'TffO^i ^ iciKi J'' civS^piOt^lVyGVii 7i}9ofXiVOt^. Stolones]
Ariftoceles i.demonbus ad Nicomach. vbi adorirur ideas PJaconicas cxagicare, (c
ribit 70 7rp6$ t/ '7tcf.paL<pva.S'i ioiKi o-u/j.jSi/6i]K07i 7a ov7og. Quod
cum altquo confercur fimilc elle ftoloni propaginive,eiq; rei> qu^
(ubftantise acci- dit;vbiarboris cruiico fubftanciam>{lolom- busaccidencia
coniparat.. AD EMBLEMA CCIV. A. tecraftichi mecaphrafis G rxca . Tpcoyav
yn^oiAiVcLi KVp ^utjKet KvS^covtet vvl^pctg, . .- Ta.yct7^ou Kiyi7cu
^ii7[JLo^i7i)$. o^Z.o^ Kcov ' ilV so[JLct7L ?'Q[j.eiyjf> 7' ipiiip; ofp'
<ii7dy.et yivoi7o vS^tTOV KHVOU^ ^KHptUaffA Tg ©4 . AD EMBLEMA CCvi Dc
CiflTo puero,qui Dionyfio in delicijs fuiCjdeqj eius transformacionc in
Ktet7(TLV hederam,Nonnus poeca lib ii.Dioijyfiac. ita canic : Kt^<TC(
siip<TQ7r67iisipQH^ vio$ is (pV76vep- 'TtCOV . t^cu KiTTos iKi^ iv 'ipveiTi.
Sic ]ego,non gVjrgTa* . Trocern4 L.tjfpci gratn^s puer, exilit arhor : Ilexilts
hif. c erit m pUhtis hederA fiirps » AD EMBLEMA NoftraiB Mecaphta4u Qiae5*uQ
difticho Alciad hi<i fubriederc non cuncftabor O 771 Ttpivos CKA^epoL d'J7^
KctTctKOTtJi^ . 7cti "ta-^fy ., ^vix/SQKct p'J/x<pvKlii S^iito^inosi'^.
Obferuandum apud Efaiam-^ap. 44. v. i4-vbi verfionc vulgari feu Hicronymia» na
legicur,T«//V lUcem ^ quercum,8cc.(ef pcuaginca incerpretes G rjecos habcre,
cLKci/2e eiypio/detKctvQVK^ Spvv . Hocanimi caufa . Se4 animi cQufa addatur hsc
paro- dia Virgiliana : . ^i femetfragitiVuU efse ful/ ilicibusffu* Romanos non
minus quam Bcrotos ma lus abltuliccrtor -woKiij.is ipct/jiiviss iTrtS^a /j.ta
oKpvoiV7os i expcrtoi fero vc robur coiifilij expers molc ruac fua-Vtiuam Chri
fticoUs nationibus Spi](f^Hetv (ftKttv^pcoTro»' 7ci7iiv (\t meiico Syne/ius
Religione Chri ftiaiiam vocac^ profiteiuibus idem iurcob» ijci non poirec^ uec
vnquam ilicis vim na- turamq; ipfis imicari libuifTec. AD EMBLEMA CCVII. A.
diftichum Grsecum fadtum . ^pV(Ti A'(ppQSl7i1S 7CtSi [JLiiKcttTTtKpiiVyXO
KV7i]7C&: . . -, : "^i^lJL&AVH ActVCtols COS yKVKUTiKpOf 6» AD
EMBLEMA CCVJII. Alciaci cetraftichum Graece rcdditiim^' "Xf^copdi k'
OjH^ctKiiis, ^ctKKco 7nj^9s [icih^ iS'7S-Bp clVlO-OiTlV p CtuKOS tyiVTO
TpOTTOlS' Tctiyy.ct7t im [AAKctKolcTiv ipet^etis TpQf' (pOpOVipVCS. . '>\-.
- )(Kcop6sipet^ns 'TTAS, '2ru^osi^V)^Kospei* icd quidad Embicma ? Bux.uspcrpe-
tuo vcrnac^crifpo cacuminc, et c puius li- gno bon<E fiilula: cornantur»
quodamafio- rum vicam fymbolicais repra^fentatj viror fpci fymboIumi et quid
noJi fperantmifc- ri amantes l Sedid quidquidcftamorum, omncad fiftulas, rcsq;
nugacorias impcn- dicur,puca verfus amatorios et cantileuas, quibus ocioforum
et languentium occupa tur animus. Qiiin pal cfcunt aisanies, in- cer fpem
metumqi dubij . AD EMBLEMA CCIX. Meraphrafis Gra;ca A. diftichi . 'TriTT^'
civ9i) (pvKKcoy '^po^etKtjetdLy.vyStL" As ^aKKhs, MtTu Trpco^i] Cas ois
Tpo Tpf^^cov oro^idL» AD EMBLEMA CCX. Vis noftram Alciaci diiUchi Gr^cam ycr-
Aoucp,cy' f^AsAA>iKi paulo liberiorcm? IV. Seditii pernic IV Suxu. matii
fymk Corollaria . H* iJ.9pict, fipdS^iov /^Kath •4'd)^^f //tST* e-
piyiJ^etv^/iv^pav yJj. a^poS^&vJ^pov, di(Jt.et>. De moro arbore Cquam
fy.opectv Gixci vocantjVtfrudnm ch]s fJiopoyi piima cqr- j:cpta,& a
Latiiiis |).roduda>patioi3C profb- dix accentusve, morcruoj loannes Paflfe-
ratiiis/>t«t;tfitjCi/T/K,Callegaquodam meiis, nulli flebiJior quam mihi,
Sihiam Hcroi- cam cum Statianisccrtantem fcripfit, qua perdiiidiuino
ratacarmine viuctmorus, imo canefcet fcclisinnumerabilibus. AD EMBLEMA CCXI. A.
diftichu primum Gsxce vcrfum . MtivTif dL-yA^t) acdivipta, c{t^^oKdL KpetTiy
vTrorpa^ft^^eiTpiKi^ cihKev o- vctv Extat Libanij Ethopoeia lepidiHlma pi-
Aoris fruftratcntantis Apoliinem pingere Sei<pvi]V ft^A/Vwi/.pag.^^.noftr^
edition. Docctautcm Theophraftus i,deChara<5l Stiperjll- moriimicap.-rg^/
SfricrtS^eufjLoviiLsyin prin- latx. cip-J^eipVih ei^ To Tc^et
\et/Sa>v.lupct(tiuO' ri folifs. fum ambulare folia iauri ore prehenfo.Mo
netctiam Cjemens Aiexandrinus in ^rpo- TpeTT.KctSctp&jcav /JBTct^et/AiSAV^
QeoTrpe^ Ta^yit iS^et^vDs ^iTi-)^m . Pmcnla adhibes Deo decorayjion Imri folia.
Poetse certe laii rum mordentes imitantur CafTandram J^et^vii^ctyov
Lycophronis. Idco tamcpr^- clariusactum eft cum Dionceiusqi collc-
gisSenatoribus.quod Commodo gcfticu- lantein cheatro^cTctVi^^r ^uAAct
S^ticpetyov. Sic enim ipfos ab Imperacoris fieuitia fec- uauit
ApolIo.Xiphilinus in extr.Comm» AD EMBLEMA A. diftichi Mctaphrafis Grseca .
OVt/ K6lJl.m A A^CHcTtf hiUK)\ i'^t<pi flTi- y»v. Tibi Chriftc «"«Tep
dM^tKetKi Opt.Max.gloria in ximm FINIS. INDEX 9 o6 INDEX RERVM ET VERBORVM,
Emblematum^HiftonammjApophthcgmatum^Sentcncianjin,
Prouerbiorum,FabuIarum,Mythologiarum, Hicroglyphi- corum, AenigmatumiNummoram,
DeorumjHomi- num,AnimaIium,Arborum,&:c. memorabihum, pertotum Opus
(pavforum locupIetilTimus &accuratiflimus. Abderologus. ihidem . Ahdome
quid proprieyquid figurate • 3 8 .a . A B I E s. j4biesfretuapta.%$^.2k.
fymholum commo ditatis in rebws aduerfis, ibid. Abietis deferiptio, ^ Sj^.a.
Ahftemius. 9S'h.& ifi-b. Abftemijper falicem deftgnati. gy^. b. Abfhmios
reddit aquti lacus Clitorif, ihi- dem. a. ABSTIN£ nti a. Ahftinentia.i9^ Z'
efupifcium. ]v. a, muneribus capiundti. 175.3. triplicem hdbet gvcidnm. i^r.a.
AbftirtentiAofjicia. li^i.a. Abluere manus olim quid. 177'^* Ahlutio manuum
innocentia hieroglyphi- cum. ihid, Ahuftci lingUA.(^6 h. veftium fericarum, 5
yi. a.b. Accola Incola. lof.a. Acceptorperfonarumnonfit iudex. 6tt. a.
Acanthiadcadi. adag. 777.b. A carceribus ad metam. adag. li.b. Achelous in
varias formas mutabilis . 764. b. Achcloi cornu. ^'o^.b . Acheron fiuuius
Epiri. 660- b. HeracleA . ihid, a- infernalts. ihid. vnde diSius . ihid.
Achilles a Chirone eruditus. <5^2 4.a.b. Ma^ cidesdiBus. ;8i. b.
formofijfimus GrA- corum ah Homero introducitur. 446.. b. Jlaua coma ornatus.
503 .b. lyrA modu- Ik furihundum animHm fedabat • 64-3. Medicus.6i^. b. murus
GrAcorS.s^j «a. Tenedvi odiofus. 584.3. vitifs enormihus ohnoxius. sS^. h.
vndeftc di^us.&t^. b' vt tra^arit HeSoris occifi corpus . ^fy.a. - Achillis
arma ad Aiacts tumulum dtlt^ta. 1 6 3 . a.b. fepulchrum coronis ex.amarii' tho
redimitum. jSi.a* AchiUu Statij locus, de amore puerorum . 37i-a- Achiui .
7i9.b. A'KpiJ^oipctyoi ypopuli MthiopiA, jy/.a. A' KpcKetpTTor^fUfd. }i6.b.
Acropolts Athenarum,^ in ea mira 78. Ix ABAoncur in ceruum mut^itus. i.b. pr§ fuis canibus
patrcm orat . 8 93 .a. A^Aonis fahulatz^ib. zyi a. mytho- logia . zji.a.b.
^1/4.3. AclAones venatores . 1/4.3. A^Ha matris O^auij Augufii fomnium • I i.b.
ABij Sinceri lepidum pro oculis remediu • 3 I <?.a. Tragici poetA de fe ipfo
iudiciu% xij.e^S^^i a. Adagium i^Symholum inter fe differunt .. Ix.b. Adagia.
YidcProuerhi^. Adamitarum fe^aaZifcaJBohemo delet/t» 7i6.b. Ad Cynofarges.
ndag. ^or.a. Addere quam auferre magisregiU' 6i8.b. Ad finem vbiperuencris, nc
rctroucrtarc . adag. Ji.a. Ad fradam canis. adag. 777« b. Adhortatio ad
prAparatione mortis.6 <?i.b. lofeph €d ludAoStne manus fihi inferant»
yi7-a.b. Aditus virtutis qualis . yi9.b. Ad. Rerum &, Verborum . P07
Admijfar^thomines immoderatA libidinis, Ad nuces ttAxi^-adag. i.b. Adolefcentis
defcriptte. z6^.h. re!}onfHm argutum feni cmdafn datum . 878. b. Adolefcentes prodigi ASiAoni comparati . X54
b. quibus tufil/iis indulgeant. i.b- Adolefcentta ad vitia pronci-j. 98. b.
Adolefcentiariyquid* 498. a. Adonihe^ecus lege talionis expertus.^6^'b.
Adontdt^ fabulo-^. 542, a. Adorare,pro Fari. ^o.3' pre Ori admouere . 49. b.
qttid Nonio. ilid. quid proprie . ibid. facram ptirpuram, So.sl, Adoraco
circumadiis. adag, JJ.a. Adoracunfedeanc.^^/*^. ibid. Adorea^quid . 829. b.
Adrafie ida nymphAy louis nutrices . jo^.b. Adraftia Ncmcfis.^^^^. i^i.b.
Adraflia quA. i;8.a. Adriani apophthegma, de bono Principe^, 61-7. a. nummus.
173.^.^^2x8.3. AduerfartfS.Crucu. 201 .a. Aduerfs. res ilatim accedunt, tarde
recedunt Adversvs naturam pcccantcs. 5jj. Aduerfus Solem ne loquitor.^fl?^^.
lij.b. Aduerfus Solem ne meijco. adag. ibid. Adulatio comes magnafortunA.
19^.3- in aulis l^rincipum plerumq; dominatur . I.y6.b. malumperpetuum regum.
19^. a. C^xyy.b. taxata. ly^.b^ Adulator vtChamdeon, 2j6.a.
AdulatoresConflantij * 196 b. Adulatorum mores . ijy.n.b. Adultert caffrati .
238.3. Adulterorum poena apud variasgetes.ibid. Adulterarum duarum hiJloriA
duAfacetsL. ^j.a.b. Adulterium quamum crimen.iyS a. vn- de fic di6lum. 276.3.
Adulterij prooemium ofculum„ 1^.7. Adulteratio mofchi . 350.b. Aduocatus
Mediolani Alciatus,. xxvi.. MactdesdiHus Achilles. «Jjj.b. M&acur diBci,
Ctrce Mdis Spet RomA . 228.3. ^geus Thefeum mortuum credens in mare
[epYAcipitat. ^oo.b. JEgidij Beysij fymbolum,. Jxii. b. JEgri pileati. 643.^.
Asgroto dum Aiiima eft fpes eft . adag. JEgyptus cur tot T>eos effinxerit,
410. a. J^gypti hieroglyphicum,ibis auis. 581.3. MgyptiAmulteres cur
difcalceatA .. 836 a. ^gyptij cur falem omnem auerfabantur . 5 1 3 • a. cur
i^hinges prAfonbus templo* rum /iatuertnt. Soz h. Deum coerulea vefle
indutumfingtint.^^Q^.z.. primiin' uentores fymboiorum. xl v.a. quidper le0
nemdeftgnabdt S6.h. quid peroculum in fceptroregio. 1 10. b. quid per ferpen-
tem . lo.b. C?» n.a. Mgyptiorum literA^earumq:^ inuentio. 782. b- mos in
eligendts regibus. xlvi.b. fe- uera lex dc filentio . 15'h, JEliani locus de
caBore. 6 ^z.z, defargo ptfce^. 334.a. Mltorum concordia . 675".^. Aello
Harpyia, vnde di5ia . 1 81 .a. AElurus fymbolum falaciffimA focminA - 3 49.b.
Æmilianus Scipio inuidia prejfus.jio.a. Æmdnia, Thejfalta eit . 707.3. Ae m V l
a t I o impar. 608. AEmulaiio duplex, vtilis ^ perniciofa^, 6 lo a. inter
di^pares patria aliquanda vehementior.7%o-2i. rei honeflA ingenij vires
intendit . ibid. AEneas pietatvs exemplar.Sjo.^. pulcher- rtmus a Virgilio inducitHr.
446. b. AEneA pietas . 82^.3. Ænigma de anno. 412. b. de coniugio, 8io.b.
defiliabus Cadmi^Aufonij.-jZt ^ a. degalloinpinnts templi.S^.z. delu^ canica
134 3. de termino 67o.a. Sam» fonis.yiS.h' Sphingts. Ænigmata de gallo.Zj.^.h'
detefludine .- 834.3, Ænigmatumle^. Ixiii.a,. Æqualitas tn hAreditate feruanda.
8 jo.a. infuos per cuprefjum defignata. 849.3. Æquum eft eum eapati,quAin
aliosfectt- 4643. AE R E quandoqj falutem rcdimcndaiK.» AErarium quid'. 628.3.
AEruJcatores qui .. lii.3. ^ 5 o j .b. Aerius,pro alto. 173,3.326 3. 139.3*
Æfchyluspoeta non nifi inter pocula tra- goediasfcribebat 133 3» Æfculaptus
qups.67, 8.b. adSycionios mt*. lorum bigis inuekus. ibid. cur T>eus ha.
bitus. 6^7. a.h. cur fulmine iiius.S^ $ .a. curlauro redimitus.SS^.a. Medicorum
p&[es, 640. h- f**b formaferpentiscul^ 9o8 Index tus . ^ ^37.b.
■yAEfctiltzpij hiBoria^ex VaUrto Maximo . 638 3. mythologia. 640- b. te?nplum,
^'ERi^tisfignum cijia I^icis referta.^to.h. cuculus : ibid. jiEfius, Aefluarium
quid . 70 1 .b. Æfiuayid ihfuU Venetorum exerdiit.thid. ATjai Ciceronis . 1
59.a. Ætateshominum anni temporihus com- paratA. 411.3. jiEtatum variA
diuifiones . 3.3. Æternitattf confideratio. ^71 .a. Ætcrnitati cedit terminus .
ibid. Æther . 84. b. Æthiops non albefcit. adag, i74-2i- Æfhiopem
dealbare.,'!^^^. ibid. AEthiepes cur nigri. 17 3. b. vnde dicli jiEthon,Solis
cquus,cur fic diBus. b. A fabis abftinendum. adag. l.b. ajfabiittas Nicolai de
Oddis . xvi.b. affeciui Qculorum fimiltsliuer, 318.3. affectus amoris a Plauto
exprejfi. 44j-b. celoribus
exprimuntnr. joo. a. dehent cedere iuflitis. . i 6$. b- furiofi. 73 1. b. impotentum homitium.i i^.h- moderari. di.
i(^i b. emnes prAter puderem in amo re concurrunt./^^^.b' praui in omni ho.
mine- 580.3. fedatifint in iudicibus, 6io.a. -Afri,mird calliditatis gens . 3 8
.b. Afiote&: a tcrgo.^^i^-^^.iop-a. C^89i b. A gallo candido
abftineas.;?^^^. liii b. Agamem?2on.i^o.b. quisy^ vnde diclus. 16$. Agamemnonis
cljpeus.i^p.a- infignialeo, Ivi.a. <&>z6?>. regiafententia. ^^9.^.
Agamemnoni quid vitio datum. i66.b. Agaficlis apophthegma,de regimine princi-
pum. 6^.b. Agathiclis Veripatetici iaciantia retufa . 310.3. Agendi initium
fecundum vires cuiusq\ fumendum . ii9 a. Agentes ^ confentientes paripoena
puniun tur . 716 a. Agefilaus noluit fimultatem exercere cum Lyfandro mortuo,
6<^6.b. Agefilai apophthegma,de ciuitatibus Spar- tanis.6^b' deconcordia.
ii^.b- tumu- lus. i84.b. Agidfs apophthegma, de j^ditoribus,i6c,b. agtlitas
delphini. 701.3. Aglaiayvna GrAttamm,vnde diBa.6%%.b' agmen formicarum,feu
cohors pulicumfa,» cilius cufioditur quam vna foeminet^, Ii8.a. militare
Macedonum Phalanx- I dicebatur. 75. b. agnomina,quApueri maiorihus impingut .
408- b. varia rahularum forenfium . 404. b. agnus vellere purpureo nattis,
quidporten' derit . Soy.a* agon Capitolinus a Domitiano inftitutus, 854. a.
agrorum fertilitas per Gratias fignificata, 688. b. agricoU cur dicii cuculi.
177. a» agriciilturA ztilitas ^ voluptas . ii^.b. Agrigentini cclorem cce
ttleum geftari pr^O' hibuerrtnt . j"04.b. Agrippaficiicius. 76.3. Aiax
fcutifer.joS-b- fead arma compe- nens Deos inuocat. a. vndeftc di^ Bus. .3- 140
a. (1^893.3. Aiacis cum Vlyffe contentio. i<^3.b. infa- nia,"/^ i-a,
mors. Jiz.^. tumulus vbi. 240.3. Aiacis rifus./?^^^. 73i.a' A/J ^KvpiA-adag.
606. a. aU ingenij vigoremf^ acumen fignificanf. 511 .a. alauda auis.isi-a.
C^439-b' galerita^ cajfita cAdem. 43J? b. in gramine nidi' ficat. i;3'b.
AfaudjE in nido latet gtamcn.adag. ihid, alaudA,milites gaUati . 439.b. albus
color qualis. j-oi b. quid fignificet, j-Qi.a. gaudium 501.3- integritatem,
1^7- a- fignum autumni . %o6.b. album r^purpureum quid. joi a. alla indumenta
in conuiuijs.$G^ a- in cul tu diuino. foi-b. alborisfignificationes. ibid.
ALBVTI I ad Alciarum, fuadentis vt de tumultibus Italicis fe fubducatj& iii
Gallia profiteatur. 611. Albutif Mediolanenfis EmbUma ad AUia tum . AUaus
Ariftophanes vino madidifcribe bant poemata . 13 3.3. aUAa cauda Uonis. 286.3.
AUatraz. auis Mexicana qualis, 405 .a. aUe fera.^l-a- vnde diBa . i^.b. alcis
defcriptio ex CAfare. ij.a b. ex niOjSolino, ^ Faufania. 14.3. pafcendi modus.
ibid. vngula ) remedium epile^ pfi4. Rerum 6c Verborum pfu. _ i4-b- Alcedonia
funt apud ion\m (idag. y+T-a- Alcejiidi tarditds obieciit. 877 a. nlchymia.
Vide, Chymtn. alchymici viuapiiiurA. r37«b' Alaatus Ord Bituriges
cuocatus.xxvi.alias jilzatus dtBus . 14. b. Bituriges lus ciuile docet. 19. b. bellicis
tumulti- bus agitatus. xxxi'. Bononi& decet.T-^^'^' carmine a maleuolo
quoda fuggillatus. xxxiv. r«r aliquado a communibu: opi nionibus defciuerit.xxwiu.
DoBorlurts creatur.xxs. erroris argutus defeditur. 707^. FerrariAdocet.xxvii. Gratijsta laria
addiuit.6S9' b. tnuidia preffus . xxix. ^urts JrudiOr prifiino nitori refit-
tuit. xyviii. leuiter correBus. 195". b. MedioUnenfis.Wyu Medtolnni aduoca
tumagit. xxwi. notatus.iy^.z. profite- tur apud Juenionenfes. xxvi. pro obfcu-
rohabituSy(^cur.xx\x. qu&dam fcrtpta fua recoxit et correxit.xxxv.
quibusjii- rnulis incitabatur ad mutandam docen di rationem xxxi- Senator
Fracifci Sfor- tid, xxvi. Ticini docet.ibid. Ticinum reuocatus. xxvii. Ttcinum
tertio redit . tbid. vnde fic dlcius . z^.a* jilciatiad Btturiges carmen.zxxiv.
ami- candor&indu/iria.xxx. do- cendimunus.xxxi. T.mblema in dctra- Bore
^t^VcT/ja/aoi/.^oS.C^ xxxiii. inp&dc- tribas.6<)i.et xxxiii- Emblemata
philo- logis omnibus probata. xli. excufatto de frequenti locorum mutatione.
6ii.a.b. ' ingeniofadecifio.xxv. infignia gentili- tia.xxxs et ^o-].
lapfus.^i^.h- laus m alienapatYia.\6\ i.a- leciio qualis xxx. Itnguarum peritiayeloquentia,docfrina,
(^folertia . xxvii. locus de infignxbus Mediolanenfibus. 10 a. de methodoftu-
diorum. 105. a.b. de principum elecHo- ne.xo^.z maleuoliet&muli.xxxiii. me
moriAlapfus.sSz.h. methedus docendi. xxix. morbus,mors& fepultura.xxxiY.
mors quando incidit. i y 4« a- oratio ex- temporanea.xxvi. paradcxaquando e-
dita.xxv \ii. patria. xxv. pr&ceptorla- nusParrhafius.ibtd. fiipendium,
xx-vi. fymbolaqust, xxxv.f/ J07 -b. vita.xxv. &feqq. lAlciatorum fchema.
M-a. /LlciatA gentisinftgnia. 15* jilcibiades cur naturam Chamdeotis ha- bere
di^Hs. 1 y 7 . a. et Criti^s leui cauf^ ab officio auocati l6y h. poeta ^
adole- fcens faci}oJ'us.Vn.b. vt rumorem populi inhibuertt . 3 47'b,
^lcidesvnde diiius Hercules.iji b.^f f-a. -^lctmenes auceps . 439.3. ff^l cyon
an Halcyon fcribendum -j a. cur hycmepariat. -jj^i^ h. 6^744 a. hiero-
glyphicum tuftttij forenfs-j h. Lati- ntsAlcedo.ibid.fi. vndedi^a. ibtd.
aUyonts forma. 741, a- b. nidus qualis . 742..b. 74^. a. et 901. a. folcrtia in
nidificando. 745. a.b. alcyonum fabula.y^^.a. nomina, ibid. alcyonij di:s qtii.
744-b. hKitvovtGVyfuma marina tbid. Jldt Mantitij fymbolum.\xi h. 0*6i6.^. Ale
lupoium Qzr.[\\os.adag. z^^.b- ale& ludo vita hominis comparata. j ^S.h.
aleuada TheJJali. li^^.a.b. Alexader Epirota oraculo dsceptus.66o.h, Alexander
Magnus amhitiofus.z^j .z. ca daueribuspontis loco vfus.6^6. h. ctim Koxane
concumbens cur panem gladio diuiferit.\\y.3L. curlouis Ammonis dica tur filius
13 .b. cur ori Heph&fionis an- nulum apprejferit. 68. b. infattabilis .
167. a. 'inuidus.^ lo.a. ira percitus Cly tum afnicum interfecit. 188. a-
PelUus tuuenis vnde dicius. it.h- Promachum corona donat ob bibacitatem. 317.
b. Cjuos formidaret . ^io.b. alexander Pher&us ab vxore "{elotypa
occi' f^s. Z44.a, Alexandri Magni ambitio.i^^.h- 16^. a. apophthegmata.de
inuidts.j i^.a. in rigidos vecitgalium exaciores . 6 ±8. h. {J.ilS^iv
civctj2cthy^6.fXSVo^. 14. a. bibaci- tas.i^y.a. celeritas ^ fefiinatio lya.. b.
continentia. ipz.h. laus, ex Seneca, i/.a. b. mater Olympias. 13. b. num^ mus.io.a.
ortus preclarus.i4 SL. perui- cetcitas,i^.a. fymbolum Jerpens. Ivii.a.
Alexmdroemblema acceptum. 10. a. rundo garriens periculum pr^fagit.^ i a.
reljonfum apirata datum. loj.h. alexandria ^oKi^ dicia per excellentiam* 48f.b.
et 578. b. alexandrinus lurifco.-jfultus klciat$ infen> fus . xxxiii.c^
«jQ^.a. hKi^^V.quid. 341 -a- AM^iiSiipiov, <Sc Ahi^i^cip/j.ciKov j quid.
ibid. Alexius Commnns filio purpureos catceos dedift 41 -b. 5?io Index Alieus
campm L)'ci§,a eitfu BeUeYOphontis fn diclus. _ ^ 8i.b. A L I I D mali proptcr
viciiuim ma- liim. Aliquid mali proptcc vicinum malum . ^idag. iSl.a. 6"
70C>.b. Mitid (tgere.qui dicantur. io;.b. A L I V s peccat,
aliiispleiflitur. jiS. Alle^ator . 2-4^ b. Allegorift armorHm Amoris.^ys-^'
Cafio rts PoUuci^. ii^.h. de principum con- ditione.if^-j.b. ex Fontico
Heracltdede Ate& Litts. ;63. b. Seruij de Prome- theo . ' 4i8.a.
aUegoridipoeticA ratio . 17. b. AUegofiAlaborHm Herculus, 59}-^' AUei: leut
freuiid.iedermans Gcck. adag. Germ. loi.a. AKhoTrpca-etXKotjqui. iSi.b.
AKhoTpoKpAyot adag. 197-^' Altarc^. 2.3 T-b. Aher lanus. ^i^^. loy.b. Alterum
pcdem iti cymba Charontis habe re. adagium . 66o.a. mlphabetHmaulicum. 179'^'
Alphonfi apophthegma de iudicibtps. 6ir.a. infgne, Itber apertu^. lix.a. Ama
tanquam olurus, oderis tailquam a- maturus. ^^^^. s»8.b- amabiles pofi mortem .
716. b. amalthea vnde dicia. jii.b» amaltheA capr& cornu quid.^ lo.h. JH-a.
b. fabnla . jo^. b. Jn Amando dilcBm et confilium.j 3 5 .b. nmans a. Plauto
exprejfus. Si^.a. quivere amat^fmpera-mat . 678.3. ftmantes nullum periculum
refugiunt.it^l* a. paUent . 874.1». Mmantium conditio per buxum repr&fenta'
874.^. fymbolum buxiif . ^o^.b» amantibus cur tributus colorflauus. jo}' 'b.
vbiq; tuta via . 477»a' nmara Cyprvi efurientibus . 3 43 .a. amaranthu^ aqua
tepida hycme reparatur Venetijs.^S^ -a. ci^r tumulu apponi foli- t:is.^Si.a.
cur viridus dicatur . j"8i. b» qualt^ flos . ;8> a. Amare.aliquando
verbupetulant:£.i t^.b. amafiA iuffu Galeaz.ius Manju& Dux fe in f.umen
prAcipitat . 445". a. Ajnafus nullus def&rmis. 3 08. b. Amafis regis
fatum.i09.h' fphinx.Soi.h. amator vt aries fiolidum animal . 3 3 z.b. amatores meretricum-ijj
.a. fenes aPlau to irridentur . 498 .fe. (tmatorum mores, ^oj.a. ama^ones ab
Hercule deuiSt4.!$6.h» cum Chim&ra comparpjA. . 84.3. amazonum aUegoria^,
596.b». ambages, 171.3. ambidextri homines ' 121. b. Ambtgatus Rex Celfarum .
x^-a. ambitio Alexandri Magni.166 .h. 1^7. a. C-Marij z^^.h. Cn.Pompeij. x66,b.
^ 167.^. lulij C&farts, i66.b. ambitionts mala.i66.h. i57.a.b. ambitiofi ^
auari lupo ceruario coUati . zp<i.h. T>. Ambrosij conftlium Thsodofio
datum . 88i.a. locus de &qualitate h&redttatis, 8;o.b. degalli cantu.Sy
a. delocuilps • ;;}.b. amens. 67.3.
amicaqUA, 78. b. AMIcITIA etiam poft mortcin durans. amicitia in aduerfis
cernitur. 678.^. quA definere potuit^numqua verafuit-ibid.z. amicus 0^ amator
dtjferunt. "jS.h. omni tempore diligit. 67S. a. ftmulatus &gre
declinatur.i^^.h, verus dimidium ani m&. 678. b. amici veri typus . 68 4.
b. amtcifucati non admittendi. lii. b. Ixio- nps qtii Heliogabalo . is^j. h.
pluresop» prefferuntquam inimici. quidg' ligendi . ^78.3. amicorum duo genera.
^S^.h. oBo tantum paria leguntur . 679.3. AMINIMI s quoq; timendum. 70^.
amiratus regt^ sicili&a Matthdo Bonell» occifus, 711.3. amtsquid. li.a. Ammiani
locus de elephantu. J^^. b. de Nemefi . i6o.a.b. ammon^ cur dicius lupiter^
13.3. Al^vn^lcLiUx. T77'b' '^mor ajfecius potentifftmus.^^i.i, aliger, et
quare.A^^i a. amaror.Af-ji.z. anim£ otiof& ajfecius./^% i .a. animi
arbitrio fu- mtturyno deponitur. 478. b. apihuscom parcitur.i,']i.2^. artium
magifler,^49.h. carnalis,ex Seneca.^76.a. caflus ^pU' dicus.sy.h. coniugalts.67
9 .^.h. coniu- galis qualis ejje debeat Sio.li. cur ala- ?//i.47P.b. cur
c&cus.^So.Z' cur Hono- ri iuncius. yy.b. cur ignis dicius. 4JI. b.
curnudus.:^76,h, curpenatus.^js. b. cur Remm &c Verbomm . ^ i r h.
euypharetratus.ihid.z] dimms quo modo yKvKJTrtKpoi./s^^l.^. diuinus to- fus
ignts.ibid. diuinus Venereum dijff pat.^^Sih. diuinus vnde petendus> 485. a.
diui/us injirmior. ^^6.^' diui- tiarum
multos a virtute auocat. S7^'^* duplex quid ftgnificet. 460. b. efi p^l-
chritudmis defiderium./^^S-h. f^^* tuna in eodem delubro culti. 13 0.3. et
wegnumnon patiuntur focium t>* vinolentict tegi non pojfum. ^7(>- Syi-b.
voluntdi omnes dtfficulta tesfuperant.^ iS.b. Euryali et Lucre- ' tiA.apud
Siluium.^j^^.-Ji. exotionafci- tur.^Z i.b. ex otio ortus lahorem creat. ibid.
b. extorquerinon potefi, elabi fotefi. 479. a. facile irreptt in otiofos . 481.
b. fasminA Smyrne& in coniugem dernortuum, 679. h- fulmine fortior . 4;i.b.
fugitiuus inltalicam lingudm traduBus a Ntcolao de Oddis . 6^9' fugitiuus
Folitiani . 47^. a. yhvKUTrt' }<,po^'^6Z h.& g^i.a.b. hedirA compara,
tur. 8 6 6 .b. Honori iunBus Verecudiam creat.^S.a. igneus. ^^So.h.
ignt4»im^\i- g>iefortior.4^i.a. ^ 45 z b». incorijias. 478.3. if} gemma fculptus. 44Z. H' in mariturn vxoris
Domitij Tulli. 84^. a. ' inter confoederatos. 4 j z-h. labor iucundus laqueos
vndiq-, tendit.it a. leonum domitor.^AfZ.z. X.Viteliij in libertinam.4j^4,h.
M.Antonij in Cleo- patram.ibid.a. melle&felle esJfoecun- dijfimus. 481.3.
meUilegus fiepi^us a- fud Aloyfium Corradinum. 47 i .a. mel lilegusNicolai de
Oddis^ exTheocrito . ibid, militia efi . 481. b. mirus Clara CeruentA in
maritum v^letudinarium. 846.b. multorum malorum caufa.47^* h. mutuuspalmA
arboris.ioO'Z.h, Ne- fiore et lapetofenior. 477. h. nuduSiri- dens,nullis armis
infiruku^. 447.b.. 448.3. omnia domat. 448.3. optima principis cufiodia . 64.
b. '7ra.v<5^etf/.ci- ^«0,448 3.C^4/i.b. peregrinatione de- clinatur. 4^z.a.
Vhiltppi inThefjalam, ' mulierem. 4PI.Z. pluspoteflquamvis, ' 45f-b- pudicus
Honorem^ Veritatem cdlligans^- S7- h.-pullorum in palumbe .. Siy.a. 1'ythagorA ingallos
albos. Iiv.a. ^uantam vim habearanimos fleBendi . 449-3. qita ratione vincat
&tate Nefio- tem. 477.bi ^uomodo ab amore fupere- '^ur.^^yh' q^uomodo
generetf*r>phyfice* quomodo inhiberi fopiripoj^ fit.^4j.z. res leuis.ibid.b'
finearcu^ telis. 447 .h.^ 448.3. fenilis ^error dici^ tur.66o.h' fenilis
turpis. 496. b.. feni' lisvchemen5,4<)7,h. tribusrebus indui' citur,
4%<).h. triplex apud Apuleium 460. b. triplex ob pulchritudinem tri»
plicem.446.h. tnrpisvt pellatur .465, b. TupAo^ Tvp/^o7rot6f. 480.3. velo-
citer accedit.tarde dtfcedit, 478.3, A M o filiorum . 824, amoris affedlus a
tlauto exprefft, 445-. b. antidotum, 4<^i.a. antiquitas, 4-jy.b, armorum
allegoria. 47 9. j. coele^is efe- cia,46o.a.b. coniugalis virtus. 847. b.
definitto exTheophrafio. 47S,a. defcri' ptio ex Marullo. 474. b. defcriptio ex
Fhornuto, 47 s. b. defcrtptio ex Proper- - tio.ibid, defcriptiones variA,4S/.a.
di uini fymbolum S. Crux. 481 .b. diuini vis.4^l.h, error inconfiantia.. 478..
a. et ^ortis error.6s8.,h, honefii agal ma. 4sS,a. illecebrA. 4%^.^, impatien-
tia quife occiderint, 444.h, initium^vi fus.4^0.^, infignia.4-]:^,h.
mel<!^fel, 468.3. natura, 47%. h, petulantia per ChtmAra. denotata. 8j.b.
piBura, 47?^ b^ potentia ^ vti. 440^,3, prdfiigium prA fttgto non peUitur, 5
47. a. flatua et de- fcriptio, 474. b. &47f.a,b, fymbolum citrus, 872.3.
fymbolum glans punic(t in nigro clypeo,4%i.h, turpis amuletum ejjicax. 41^2.
^i, vis,,.444.g. visin cAte- ros Deos.4^t,d. vulnera ex oculis, 490. a.
vulneraqualia . 472.3. b. Amorifax attnbuta, 44%.^.?^ 45 S.b, qui inter doclos
operam dederunt. ^ff.b. amorem acceduntverba c/««?«^;489.b.. Amore
captusfludiofus.4S^.h. non capiun- turMufA. 492. b.. a turpi cmendumt 335-a.b.
tt^moresduo, 460.3. Amphiaraiinfignedraco. . \y\,pi, amphis.b&na oreparere
traditur . 14.^3. amplexari pedefirem. Fhilofophiam, quid >^ 3 5-a. amuletum
quid. ^ 4i.a..d' 34^.3. ad amo- rem. 3 46. h.. contra obtreciatores, 6p6.b.,
facrum conpra ^morem, 348.3.^. vnde dtcium, 146.3,. AMVLETVM Veneris.. 3 40^
amuletorum differentiA. 3 4I..3.. AmicU
in Italia aferpent.ibus deletA,^ Index AMYGDALVS _ Syf. Amygddus fymholum
pYAcocis ingenij . 876.3. amygdali defcriptio, S^j.a.b. Anncharfis apud fuos
nullus ^Athenrs ad- mirationi ftiit ' 61 4. a. A?:acharftdts apophthegma de
for».4^-oS -h. C?» 713-3; de tnuidia. ii<).2.' de naui.^ gantihus 704.3.
dormientis decuhitus. 76.h. 94.b C^ ipi.b. Anacreontis Ode, de Amore mellilego
. 470. b. Kvc/ji7^i)0-iA, et fenfuum-vacuitas .x<^ anagrammatifmus
artifictum adoftctita^ tiomm . anagyamfnatifmi ratio qtiA . thid,
analogiapruder.tis cum moro, 88o b. Anaptj ^ Amphinomt fratrum pietas in
tarehtcs, Sjo.b. ana-s -vnde di^a. Z46.b. anatbema VenerisJpeculum . l}i'h'
Anaxagoras Solemft rri ignitimajfam cre dtdtt .' . 595'^' Anchifis ex tumulo
ferpens exiuit, ii.a. anchora qutd . 616. h. delphtno iuncia . 61 6.3. pro
rcfugio &fecuritatLj. ihid. Thalajjiarcht Galltci . • ihid.a. Anchora
domus.<^^^^. 616. b. anchoYAorthog^aphia, ibtd. Anchoramfacram
io\\xtxc.itdag, ihid. Anchpns duabus fujtus.^^^«|-. • 617.3. Andoctd&
Pythagorei fymbolum. xlix.b, Andre& Cratandrt de chonrado teutinge-
rotcfitmontum. 1..3. VVechelij SIMBOLO l'egaj'us . Ixii.a. Androntcus Imperator
cornihus ceruorum pajftm ajpxis ^dulteras n^tabat. 178. b. fenexpuellamtn
vxorem duxtt. 897. b. A N E X OT ;^ dLTsi-)^ . 190'. MMo hdcyquatts . aii.a.
AngeronaftLentij Dea • 68.b.e^69.a. Angeroniad^ Volupia Dea apud Roma- nos .
468. b. angeroniA fiirmlachrum . ibid. stngLi diuinatoris vana pr£diciio, 43
6.3. a-/.guiila, iii.a. lubrica. thtd. Anguillain {iu^Ci\t\M^..adag. ibid.
angudlAferpentesfluuiatdes. 5>7.'''. angutlia) tim multttudo vhi. iii.a.
natu- r/i . 3^'3.b. Anguillas captaic.^i/^^. 385.3. an^utllas captare qui
dicantur. 383.3. 5 S4.3. tn aqua turbidapifcari . 3 83.^. angiiis Atnhrofianus
Medioiani, 641, c. quale hieroglyphictim inottentts. ii.h, quid
hieroglyphiceftgmficabat.ibid. re • rum variarum httroglyphicum.ihid. a, fibi
caudam mordens.quid.ibid- finuo" fus.ii.h. tortilis Ducum Mediolanen' fium
inftg7ie . 10. a, anguis prAfagium . i i.b. angues cur fencciute ahiicla
quotannis rc- tuuenefccint. ji.a. anguifer Dux qui . J74.t)« anguipedes
gigantes. ■ 37.a* angufia coeli porta. j.y.2. animalia commoda ^ incommoda fua
no runt. 653.3. cor magnum habentia, ti^ midiora.iji.h. duo,quAnon poffunt ci^
curari.(>^^.h. v.fxiocBtet. 877.3. Animalia quadrnpedia, quorum ment ':9
fitin Emhlematis Alctati. A.ke z^. A- per.54z. Aries.319. A{ella.394. Afi-
nus.47.& 3 73, Canis^i;i.& 695. Ca- per. 40i?. Capra.1S9.335. et 606. Ca- culus.718. et
813 . Elephantus. 53 3-& 754« Equus. 1^3. 161. et Fiber. I. ^linnulus .
25^4. Hircus .311. Lca:n3.77. 3zp. et 542. Lco. 85. 167. 168.185. 441. 654.751.
758. &796. Le pas.554. Lucabos.553. Lupus.i^^. et 714. Lupus ceruarius.
2^4. Mus. 181. et 401. Mus albus.34§.
MusSar maiizus.'ibid. iMu{imon.785. Mufte- h.^sj. Pcllis leonis. 170.
Pclles.348. PeHes raurina?. 103. Sucula. 18. Sus, 13 5. 3 3 6.& 73 1.
Taufus.190. Veruer. 18. Vulpes.803. Zibellus. ^ 348. animalia,quA pro fignis adhtbtta a Roma' nis.l
\i.h. proDiJs habita, 41C.3. anim.ilium inimicitia posl mortem. 115, a.b.
quorundam folertia.i$l.h. triage nera,acria,aquatilia,tcrrena . 413.3. anima de
coclo eff. 39. b. efi nonvbi ani- matfedvbiamat. 67%.h. homi:iis Atet »^.67i.b.
omnihus rehus corporaiihuS P^Afcrenda.6$4.Q. fedendofit prudens . ^ii.b.
ficcafapientiffima. 138.3. AnimA tres partes. i^.b- animus ah externis minime
pendet, 106. a. ad fuperna eleuandus . i$.h.& ^o.a.b. aliquando
reiaxandus.j. a.b. conftans cuitifdam Eufehij intormentis.%o.2i. hn manus
inconftans ^ luhritus . 355. a. modcratus Artaxerxis.S^ 6.3. modera» tus
Themisioclis.(,z^.h. pertinaxCatO' 'dis improbatus.^iG.h. vt auriga.iSi*^' anim
iamor D^s gra tus. 1 8 . b. " contepiatio qua. Ref um et Verbomm 1 p 1 3
^UA.ihicl. fores, oculi.490.h. fortis no- tajilex.Syo.b. partes duA.41 j.b.
puri- tasDeo gYatijfima.io.b. Jedes anince rei>ro,anin corde. 41 i.b.O* ^^^'
di eft mortem [ibi afferre. 5 1 4«^' "^^^^ ptas magnumvirtutis
prAmium.ioS.b. mnimum animo videre^maximtfm, Soi.a. Animi generofi, qui amori
fuccubuerunt. ^nna Mommorancij Jymbolum 1 enfis nu- dus . Iviii.b. -Anno Dux
Carthaginenjium in exilium pulfus, quodleone pro iumento vjus fue^ rit. lyo.b.
mnnona Romana . 74h^' Annoram aiborc ctanrplatare.<«<^^5.8; j.a, 4tnnulus
in primisnuptijs cur detur. 840. b. pronubus ferreus . S61. b. pronubus Ifonjd
pro arrha olim dabat**r.tbid. Jer uitutis Jyfnbolu.xUx.n. vnde di£ius.ib»
^nnuii dextras tmplicitas exbibetes,xii,^> mnnulorum ortgo vnde . 419.3.
snnus lucius ., 96. a. snni hieroglyphicumyjerpensin Je ieuolt4- tus.^Sp.b.
quatuortemporay eorumque munera. ^ti.b. Jymbolum Sol. x\\\u.b. 0inonymi
cuiujdam epigramma in meretri ceVeneta.iiO'b. in Phaethonte i^^.a, Antagonijia
fortunatorum inuidia Anfto teli » 3i^.a. Ante batbam doces Ccncs.adag, 875.3.
Ante myfteriadifccdcre. adag. 49. a» Anteqiiam incipias conC\.}\to.adag. ii5.a.
ANTePOSj/^^ f/?,Amor virtntis. 457, ANT£P02,Amor virtutis aiinm Cupidi nem
fupcrans . 451. AvTepm quis, vnde natus, 4; 8. b. 0> 460 a. Anteuort^
Tofiuorta Romanis cultanu mtna, lo^.a. Anthujanomen arcanu Vrhis RomA 6^.il.
AvTidivHpAi-vel dLvS^pi^yvirago . 79.3. Antichriftus credttnr futurus Nero a
qui- hufdam . i^i.b. Antidota duo contraSirenii cantu. ^pi-b. Antigenidis
apophthegma-,adtierjus obtre- Hatores . xxvij'. Antigonus Liherum patrem
imitatur hede ra redimttHS . I6.b. Antigoni regis apophthegmatt.de adulatio ne
aulicorum. 15)7 a. dejiltj temeritate. 166.^. de hofie aggredtendo.^ }6.a. de regibus. 64.^. de
tactturnitate, 71. b, ciementia in maledfcos,6} ^.3, rei^on- Jum de mouendis
cajlris . 7i.b. Antimachus Lyricus cur pjectts diBus * 407.3. Antiochus
t^Charicles fratres^vt h&redi^ tatem diuiferint . 8 yo. a. Antiochi Soteris nummus, 170. b. ^^641. b.
siratagema in Galatas . J35.a.b. AvTiTTAhoi quid . 4^8. a# Antipatri crudelitas
in matrem Thejfalo- ntcen. ^ z^i.h. AvTiTnKdLpyHv.adag. 17$'^» ^ntiphanes
viuere et hihere ineadem Jict tera coUocat, i^i.b, A N r I Q j I s s IMA
qusequc commen titia . 760. Anttfthenes Atheniejes AVTo-^^ovAf ridit. y87.a.
Antijihenis apophthegmaje fratrum eori- cordia . iiy.a. Antonini Augufli
nummus.^j^u a- 769.9. C^Sjj.b. nummi quatuor . 6/^i.a, Pi§ apophthegma,de bono
principe. 617.Z, Antonius.Vid^tM. Antonius . Antmius Rota Patauinus excellens
lyrijia, 6i.b. Verus a Lucilla sielotypa occijus. 2-44^3. Antonij §iuerengi
epigrammajn annuW, iii.a. Thylesij epigramma de Frome- theifurto . 42 8. .1,
Anuliepigrammft,deNarciJfo, 506. b. in indociles . 2.7 4. b, anus cH
Jaltat,morti delicias facit. 497. b. anus cuiufdam apophthegma in Thaleter»
ajlra contemplantem, 43 i.b. Aonia vnde dtdla Gr&cia . 782.9, Apelles
vulgus JuA artis adhihuitiudicem, f26i>. Apellis pergula . ihid, aper
ZrymanthAUSt tertius lahor Herculis. SPyb. aper fulmen in dentihus hahet . 542.
b. impetus ^ furorts hiereglyphicil. 5^5.0. Hpri T.rymanih&i allegoria .
tbid, apisc^ cupidtnis collatio.^ji.a. in adul- teros J&uitia . 469.3. apes
cttius pungunt pollutos libidine.ibid. nec feri,nec manfueti generts Junt. 471
. b. Jol& ex brutis regem habcre dicHtur^ 633.3. apumhatura.6$i,d, rexan
aculeum ha- bedt . ibid.K apex genusgeBaminis Tlaminis. 645.3. A^poI^iTii cur,^
vndedi^a Venus.j} 8.b, Mm m Api- ^picimgurgei, et eius mors . J ^l.b. fcri-
pfit libros de gHlofitattj, ibid. A pifcibus ar&dnicto.adag. Iv.b. A^viTict
cur veteribm tnntopere laudata » 'Jipinm fepuLchru adhibitnm . 8 jo.3. Apio opu
s Gd.adag. ibid, A'7r\d(.vcds fymbolum Ann^ Mommorancij* iix.a 'Apodemiu4 affert.itor
ConBanty . 2.; 7-b. Mpodtdrafcirfda,lHdi46 puerihs. 278. b. jipollinaris
carmen» de laboribus Hercults^ 594-a. ApoUo Delphicusy tejfera Z. Sylla, xlvi.
a. Eacchri6 cur iifn^i . 4I9. b. fidicen per cygnkm defignatus. 771. b. medici'
nAvfHmprim'Mtradidit.4c\9'V^. Pythiui cur cognomenKo^iAs habuerit » xlvi. b..
'vbinatu.s, 4lp.a. Apollinis oraculum de Oedipode^y^yh' re» i^onfum Branchidu
datum, 411. b» ApoUinifacrA cicadA. 778. b. jipoUonius Rhodius ingratus in
prAceptorS • jSi.b. ApoUonij apDphthegma.de regibus . 95.3» Apologi. de afinipeUe.
SS9'^' ^fi^'> f^' crftferente. 47.3. de aucupe ^ viperu • 45S* a. debubone .
508. b. de cafiore'*
6y i.b. de coruo ^ ferpente .7x2.3. de duabusoUts. 699-^. de leone apro » J4Z.
a. de leone vrfo . ibid. de mure cb gulam capto.401.^. de natiuitate du plicu Cupidin^s
. ^tfo.b. de pinu et cu^ curbita. 535>.a. detubicine in beUo ca- pfo. 72j.a.
de vitulo intefiina vomen^ '^•5J4.a.b. devulpe ^ capite humamy^ So4.a.
Apophoreta.quid. ^5 5 ^pophthegmata patria feptem Sapien- tum.y26.b. Biantts
Prienei. 7P3-b. 794>a b. Chilonu LacedAmonij. 790- a* t>-6» 791. a.
Cleobuli Lyndij. 789 - b. et 790.^.' Periandri Corinthij.j^l.z b. Pit taci
MitylenAi,j9^. a.b. Solonu Salami »y 79 2"b.C^ 793.a.b. ThaletuMilesif . 794-b-d»7Pi- a. '^pophthegmatavariorum . Adriani
Caefa- ris,f/^ Principe. 617.0. Agaficlis > deregimine Principum. 6^.b.
Agifcfilai » de ciuitatibus Spartants.ibid. . de concor^ dia,xi\.b. AgidiStde
proditoribus. 2<^0. b, Aiexaiii vi Msigm, de feflinatione, 24,3. ^/^ i??uidi£.}l9.^'
in exa^ores ri~ ^idjs v.-'^ig^^lium,6i^ b. Alphonfi» de Index iudicihus tfit.a.
AoacKatfidls^rfefor^; 4o;.b. C3«7i5'a4 de inuidia, ^1^,2. dt nauigantibus .
704. a. Anicul^ ciiiuf- dam, in Thaletem aflra contemplMtem, 43 i.b. Amigcnidis
t contra petuldtiam obtreSiatorum. ixviii. Antigoni, dett* dulatione. 197.3. de
filij temeritateu^ 2^6.a. de hoSle aggrediendo.^ 3 6.9, de Regibus,64,b. de
taciturniiate . 72. b. Ai)tifthenis,^/^/r/r/r«/» concordia, 21/, a. Antonini
Pij,^/^ ^i>»<) Principe.61j.SL0 ApoIIonij, deRegibus. 95.3. Archidv nii,
de moderatione vi^orts, lyi-b. de temeritatefiljj. iji.b. Architx Tarcn-
tiiiiydeira.zSS.a. Argei,«/e vxoribusa-r lienis.i^S.b. Ariftippi, de artibus
ad» difcendis. 417.3. A riftonymi, de diui- tijs. 2f4.b. de philautia. 309. a.
Ari- {io^hamsyde Socrate . xxx. Ariftotelis» de pulchritudine.446.^.
Ai\g\i{ki,de dificio Pifonts. 486 .b. Biantis, de arti^ hus. 417. a. de bon-is
animi. 204.^. de vitA innocentia . 1 82.a. Carneadis,de fitijs Regum . i^^.b.,
Catonis, de adu^ latoribus.i^j.b. de taciturnitate,ii$,. b.
deverecundiapuerorii.jo/^-a, Cleo- jnenis, de oratore garrulo . 5 1 j.b. Con-
ftantis Imperatoris, de pfco Principis,. 629,3. Demaradidefilentio.^if.b. Dc
TCituiiide maledicentia.6^-j^ b. Demo- ciiu»de connubio.Z/^6.^. de ira
tohibert- da.^%^.b' Dcmofthenis,i«/«»»J ri,67S.a. Diogcaisyde adulatoribus .
2/8. a. de Ariftippo ^ Arifiotele . lyj* a. b. dcmeretrice Olympionice . 53
2.b* de mutatione morum . 274. a. de fent' Bute inopi . ^6 j.b. de forte
humana,^ y j 9 . b. de ^pe. 2 2 y, a . de verecuridia in puero, so4.,a., in
Afirologos.^^^.b. i» Muficos,6i.b. et 6i.a. Epaminonda?,<^ff bono
Principe.6ij. b. Fabii Verrucofi, de beneficio alfere dato.69i.b, Hcracli litin
concordiafuadenda. 9 4.a. Ifidori Cyniciyin Neronem lyra canentem . 61. b.
Lacsen^e cuiufdam {ozmmx,de conitf gali pudore. 841.3. Lacxnx alterius • de
cura domefiica.S^6 b. Laconuro,/» ignauos. 361. b. LyCimschi» de gultx^, 401.
b. Menedcmi, de Hudiofis Athe^ nienfibus. i^^.b. Panaetii, de vxore du* cenda.Ar')^.
3. Periand ri, de Regibus. 64. b. VtxicMs, de Bmij'5. %69. Z' deconti"
nentia.i9z.2i. Platoms,de ignauis.^^i* a. de Regibus.^^.^. . Pythagor^e, de fa-^ Rerum et
Verbornm : pif lftetate.9S'h' dev fuVeneris, Ih. CsEcilii Metelli
Macedonicj,*/^ tacitHr- nitate.yi. b.. Rhodii cuiurdam,<^tf ^tf . ajQ.a.
Scipiouis Afticani yde conjdijs milttdribus . zyi.a. S\\zuu de vttA hH' manA
conditione,].a. Soaa^ns.de adole fccnte 93.3. de occultmdo igne (^ut fce-
yS.a.b. Solonis,<^^ amicitia.xiii, a. Sophoclis>dev/(4VeneriS-<^97'^'^?^^
tini Qi\m(d^m,de vxore pufiUa. I9h b. Themifloclis,^^ bono vtcino.yoo.a. de
intiidts.il 9.3. Tibeiii Cslaris,^^^ ffct- turnitate.j 4.h. in tyrannos
J^t(y.o/Sopisf. 6i8.b. TtAmiiCxUni,ydefifco.6i,7.b. Zenonis Cittici,^^ garrulo
. 70. b. dehilaritatetnconuiuio. l^6.h. . de philofophiAfiudto. xxxii.
de^iuodam vnguentts ddibuto jlpoflropheThuilij ad S.Crucem. loi.b. ATro^lc^ais
Herculis . y^7-b. A7rorpo7rct7ov>quid . 341.3.^^346.3. ^ppellationes
pulchritudinis variorum va. riA. 44r.b. Apuleius afinum fe fingit Cererefh
circum ferentem.^9.h. de Gymnofophifiis quid dicat.iQ6.a. quidfenttat de
meretrici- bus. 33;-b. \Aquaquid.7 6 i.h, cur pro Arumnis vehe^^ mentioribus
accipiatur. iiz.l». Clitorij lacus abftemios facit . 8;^.a. fiqu£ potus commod^tates
' I46.b. Aquam bibens, nilul boni ^aii^s.adag' 13 4-b. Hqu&VttreAqHA,
383.0. aqualis, i77.a. Aquila auiumreginUy^ louis ales.^o. a. aurea^Perfarum
infigne.W\i,h. curcy-^ gnostnfecietur.76ii,a. fortitudinis nota, iSj.b.
Ganymedem rapiens quid.^o.b. imperij fymbolum, Ivi. inedttijpmts lo- cis\nidum
ponit. 7 1 o. b. inftgne Romano fum 1S9 a. hemmatis quibus ufita' ta.y6S.b.
paneOciauio C&fan ertputt, reddidtt. 1 85). b- Fromethei vnde-na ta, 419.
b. pYo fiemmate Imperatoris . ' iSj.b. Pyrrhus dtcius . 189. a. qutbus facra
auts.ibtd. Tarquinio ptleum e ca pite abfiultt.ibid.b. volucrts Saturnia^ -vnde
dtcia . 51. b. Aquila in nubibus.^^^^^. 604.3.
AquiU noii capti^c mulcas. adag. 6>?^.a. ^quilA&fcarabdi dtjfidtum.
710.3. hiC' roglyphicum cur T>, loanni EuangeltfiA Attrtbutum, 3 1 Jj,
ominavana, iB^.h, pr&fiantia . tbid.n, Aquila quis primus pro inftgni vfus
fit • Ivi.b. aquilA duA in culmine domus fedentes na» to Alexandro, 1 S^.
Aquileia ab Atyla triennio obfeffa.^ <; aquilino nafo hominestreg^ . 1 89.3.
ara BonA ipei, ii^.a» Arabum adulatio . iJ7.a» Arachnes arrogantia. ^oo.b*
Arbor quid.j6z.h. funefia cuprejjus .S^p» b.^S.fi.a. inuerfahomo . 888. b,
Arbore deieda quiuiscolligic li^gxu.adag* 6^6.0. Arbores TruSius, quorum fit
mentio itf A. Emblematis . Abies 857. A- mygdalus. 875. Buxus. 873. Caprifi-
CUS.515. Cucurbita. $-58. CupfelTus Cydonia.S^i. Ficus acerba.j 25, Glans. 8;i. Glans Punica • 474. He-
dcra. 8 5J. Ilex. 868. luglans.i. La/ rus. 882.. Lotus.484. Malus. 813. MalusMedica.870. Morus 878. Nux. 811. Olea. 13;.
Palma.ipS. 6c 773. Perfica. fiir. Picca . 270. et 859« Pi- nus. 538. Platanus. 564. Poma. 370.
&813. Populvis alba. 886. Quercus. 220. et 852. Rofa. $6. Rubus . 373.
5alix.8;;. Vitis.276. 6^6. et 742. Vl- mus, 676. Arbores DijsfaerA.i^6.b.
qu&dam tranf" plantatione fiunt meliores . 61 3,3« Arboribus
comparatur vita humanec^m 888. b. arbufium, 400 .b. Arbuftum vnum non alit duos
erithacos . adag. ibid.3i' Arcades cur 0A\etvo(p«tyoi. 48 2.3. cur Trpa
ffiKnvot dtcii.^SS.h.& s^9. a. Lunaan. tiquioresfe exi/iimabant.76^.h.
primi Lunam obferuarunt . 5- 8
8 -b. Arcana domus Imperatoris non detegen^ da.76. a. quanta dtligentia-
celanda . 75.3. Archelai re^dfum tonfori garrulo datum. 3i6.b. Archidami
apophthegmaMe temeritatefi- % 272.b. de vi^oria moderate feren- da . 171. b.
Archidamia Cereris facerdos Arifiomenem Itberat . iS6.a. Archtlochus poeta
maledicus . 248.3. archilochi epitaphium. 1^9.^. maledicen ?/^.248,a, tumulus .
248, Mmtn i Ar. Index Archilochipatria. /?fl?^^- t^S.b. Archilochiim calcancadag,
ibid» Archilochiim tzitvt.adag. ibid. Archilochia dida.^^^^. ibid. Archippe
fcortnm a SophocU Adamawm» A-96-a. jirchit£Tarentini apophthegma, de ira . 288.
a. Arclum annulum ne gcftaco. adagium* xlix a. Arcula Gratiarum inanis . 6Z9. a. Ardea . 367.3. Ardearum
tria gcnera . ibid. Ardeola Jiellans. ' ibid. Ardelio quis . 3 67. a. b. / uis coloribus
depi- Bus . ibid.b' srdelionum arrogatia. 3 ^8 .b. mores.ibid, Hudia . ibid.
ftrdoYypro amore vehementi . 814. a. Areopagitarum iudicandi mos . 6ii. a.
Argei apophthegma» de vxoribus alienis, Argi mythologia ., 117. b. Argo nauis
vbi fabrefaBa, 546.b. Argonautica expeditio quid mythologice . 8oj;.a. Argumentum
pr&fationis 'Lmblematum . X . a. Argutia Quidij. 74. a. puellarum incolo-
vum fignificationibus, j^o^.b. Ariadne a B.iccho rapta. z^o.a. in infula
NaxokThefeo reltcia . tbid. aries amatarem fignificat- }}i.h. in au- reo veUere
quis . 808. a. Phryxum ve- hens quid allegorice. ibtdem. b. ftolidi
fymbolum.i7,z.h. vir gregts . ibid.a. Aries nutricatioiiis meicedem perfoluit »
adag, 290.3. Arietis aurei vellerts mythologia. Sc^.b. Arion fe in mare
pruipitaturus coronam^ capit . JJ-a. Arionis a delphino feruati hi^ioricLu .
386.b. Ariofii ab Ariftiis manare creduntur ► 664.b. Arifiarchi qui . ij^o.b» ArifieA
locusMe ritu ludaorum in abluen dis manibus . 177-^' Arifitdes cur Athenis
pulfti^ . 1 18. b. ftus appel!atus-i69.h. Locrenfis moyfum muftela, &gre
ferebat . C<)^.2k. Art%lid:s tntegyitas damnata. 63 i . b.
A-rtftippuspceHniOi fuas in mare pro^cit * Arifiippi apophthegm/i, de artibus
addim fcendis.^iy.Z' cautio Arifiij tumulus . 665. Arifiocratesproditor . i86.a» Arifiocratis
proditoris poena .18 8, a. Arifiomenes Meffenius. i%^.h. a mulie- ribus
capitur. 186. a. captus elabitur ope ArchidamiA. ibidem . corde hir- futo
pr^ditus . 188. a. fecundo capi' tur, ope vulpis elabittir . i8<J. b. tertio
capitur, et a virgine liberatur, 187.3. Arifiomenis eor hirfutum . 188. a.
hiflo' ria, ex Faufania • 184. b. f«^^- mors, 188 3. parentes, 18;. a. tumu-
lus. 183. Ariftonis ^ Eunomi certamen muficum, llhh.& 776. a.b. Ariftonymi
apophthegma,de diuitijs. i;4. b. dephilautia . 309.9* Arifiophanes hominem
fapiitem optimum muficum dtcit . 6t.ar Arifiophanis apophthegma, de Socrattj»
XXX. fabula, degallo, 88.a» Arifioteles cur t}y.ioi'os, fiue Mulus di- ^us.
191. explicatur . 305.3. in* gratus in pr^ceptorem. 191. 3. negat, grues
lapiilum tenere in volatu. loj.a, ^/ActuTor 5 I o.a plagiarius . xxx.
Ariflotelis apophthegma,de pulcritudtne ^^•^.a. diuifio Atatum, ^.z. lapfus me-
moriA^ 303. b. locus, de folertta alcyo- num, 745.3.. Arifioxeni ^ptJ^etKivcu.
34i.b. Arma Achillis pofi mortem Aiacis ad tu- muUim eius eieBa. 1 6 5. b. AchiUis fuh quibus
iudicibus VlyJJi adiadicata.16^^ b. et 164. a. armis irntantur » b. Talladis . 113.
b. ponere quid . 351.3, Armorum fymbola . 6.a. Armellinus fymbolum cafiitatis .
5 49.b» Armenij Jagittam Tigrim vocant, cfir, 118. a. Arnaldus de ViUa noua
aurum verum m&confecit ^ Sio.b. Arnobij locus, de antiquorum figmen-
tis.76s.h- infuturorum conie^ores . 4io.b. Arnuttus 1'aterculus fuo equuleo
tortus . 714. b. Arriffu I oeti vxor . 8 1 J.b. ArrtA Foeti vxoris mers . %il
.b.^. Arrha §^onf& a ^}enfo olim quA data ^ «61. b. Arti* Rerum &t
Vetborum: p 1 7 ttrrogantes . .'i',Vi V "\ :^io.z* flrrogmtUres Jmt ij i
MtpilY ^iHttes /»- .^i, : ^rragantift Arachnes. ^co,h. ardelipnum. 3 68.b.
gigantum. 37. b- indo^orum . 5i.a. M-^r/y**. joo.b. M^necratis Medi ci' 3 1 1
-b. Rhemnij P/tUmonis . j 10. a. Thamyris. 3 oo.a. Thejfali Medici. 3 1 1» b. vicioriA comei* •
I7l.b. A R s natiuam aciiuuans. 41 4» ^r; ^ Fortunafercfuntcirca-idem.S^^. . a.
magyrica.^S.Z' profra^de.y^'^'/'*^ cuiqypro viafico e^. ' ^rtem quifequantur. ■
' '■ 41 7. b. Arte faBa,de\quibus in Emhlematis Alcia ^ t4paffim incidit mentio
: Adorea, 8 2, 8. Aka.jyy. Alu€oli»s.4<^9. et 738, A- jaiuletuir).3 44.
Anchora. Sv^, Au^ido ■Cum.7j8. Arciis. 438. 457. 4^1- "65 *. et 7;i.
Balthcus. 70J. Bra(5tea auri vcl argenti. xiii. Caduccus- 507.; Cal- CCUS.
Cainpana.8.5. Cateila. 7|i. Ccra?. 116: 4ji. 758. Chartuia pi- ^la. I. Choemx. 3n* et 360. Chor-
Ax. 60. Circulus. 344. Cithara, 60. .& 773. Claua. 170. et 751. Claui- culi
. 413. Clypeus. i^8. 473. et 683. Clyfter.3 8o. Compedes. 377. Corol- la. 74i.
Coronaexgraminc.i ji. Co-^ lona cx oliua. j7^. Corona cxquer- cu. Syi.
Coronie.^;/. Cratcr, 41. et 413. Cubitus.157. Oiibus.4i4. Cur 1US. 167.
164.& 754, DoIiolum.xaS. Ebur.734. Enfis. 3 II. j II. 641.70;. et 72f. Pax.
3^7. 416. 447. et 457. Iibula. j-Sj". Fides.773. Fil3,393. Fi- fcus. 617.
et 630. Fiftula . 873. Fla- brum . 6^z. Fiienum . 1^7. Fuiida, 811. Funis .393.
Galea. 738. Habc- nje.2.6i. et 442. Iugum.734. La- byrinthus . 71. et 406. Lembus. 60. Libra. 78;. Lituus./iy. Lupata.193.
MaUuuium . 176. Membrana . 714. Modius.3;7, Moneta Bruti.642, Mul €lralc. 60^.
Mullea. /Sj-. MurcusA- rabs.348. Nauis. 224. Nomifma. i. Nouacula. J23. OJla .
698. Palla. 2.28. Parma. i- Pedica. 438. Peni- culus. ii8. Pcplum . 41.
Peigula. 5^3. et 803. Pctafus. 1. Pharctra. 475- et 6/8. Pilcus. 542.
PiJuIie.xiij. Plc«ftrum.773. PuluiUum . 882. Ra- Rcmi./m Retia.246,&333.
Sccptrdtn . 107. 5cutica. 44^* -Sc"* turiV. i(J2. Scyphus. 423. Sella. 41.
Serca. /2. et 658. Sertum oliux. 57«^.' Signufti imrlitaic. 71. Sindon. 499.
Si- ftra. 139. Spcculum . 6^$. et 78^ Sphaira. 414. Stola . \<^j^. Stragula.
ibidem. Ta:nia«473. Talaria. 513- et 4%6. Talus. ^7. Tcla . 116. ii8. 457. 461.
473. 474. 658. et ^f^i* Tcrebella. 40^. Terminus. 785. Tcf- fera.i.&6^7.
Tropkaium. 533. Tu- fnulus.^pf.f^i. j8i. &663. Tympa- na. 139. &714.
Vifcum. 43^^. et 7^5- Vitrum.78;. Vitca. 475^ Vrccus.176. Arte metallHin fieri
poffe qui negarint. Sio.a. Artes excerebro louis prouenire,quidfit i- ly.a.
liberales quam illiberales fequi fatius . 417. a. ^ Arrifex nullus Mufas falfis
iMagiriibus exprefft.-769'3i- omnisfuo dele^atur o- p£rcj. ' ^ ' i jo8.b.
Arfinoes mira in liberespietat, Sl^.bv Artaxerxis moderktus animus . 6 3 <J
.a. Artemidori locus,de Nemefi . 1 6o.b» Artemifia MaufoUum excitauit . 665.3;
Arthemenis ^ Xerxis de fuccejftone cocors contentio . ^7J.b. Artus^quid .
6i8.b. Arundoprofagitta. 43 ^.b'» Aruum quid, 374. b. ^^782. 3. genitals ■
quid. 542.3. Arx Athenarum Acropolis . 7$ bi Afiaus hieroglyphicum fapientiA
yfortitU' dinis ilaboris (^frugalitatis..^7.b. iU' uentam ferens . ^i.a. mederi
putatur iHis afcorpione, 47 b, putationti vitiii author . 13 i.b. Afinus
portans myftcria. adag* ' 49.a* Adnus ft^ramina mauult quam aurum. adag, 37;.a.
afini encomiuper Corneiiu Agrippd . 47. b. afino obfonifs onuiio c^mparantur
auari, 374.3. afmornm quorundam velo<:ita(. 48. b» afinK commifia
facerdotia'^ ^i.b» afio ^un. i9 2-3. f^ffematto Arabum* • ■ " - 2 ; 7 •
affentationu malum, 309 3. afjentatorum mores . "^57^ Aftidua ftiiia
faxuni ^xc^xisit, adagiuj^* 415. b. Afflduitm in fiudijs,: 13 4. b.
Affmfcere^vjrbum. 36 i.b» Mmm % fi^r^ Index ftftra. cfi^ere malos effe,f
eilftjftmum. 4^ 5.a. afirorum vvs qtteir^ta . ibid.h. aftrologi iudiciarij . 43
^.3. djlrologorum re^rehenfio. ^^o.h* vknitfU . afiutia dAmonif.-joyh. Lyfandri.^
3 (j.a.c^ 6z6.h- Sirenum. ^^i.a. Solonuypro pa- tria li^er<^nda.^y^.n.h.
Vlyjfts. 715). a. ^^ydamoi ht/lrio (pihAv70i . 3 op.b. Art/A/cTci, r«r la^ucam
vocent mulieres . Atdlantd Hippomene cnrfu. vidieLA . ..8i4b. ' . ; .. J -, .
Ate c^lamitatem et nocUmentumfignifi- cat.s6^'Z. Homerica.^^i.i. lout^nun cia.
y 6o.b. vnde di^a.s^z. a.C^ 898.3. Atd. de cielo deturbatA fabula . s 60. b.
/61 a. fabula in quos torqueri pojfit ^6yh. st.er a nigro digert. loo*h\
vtrnm^ypro mn .. locapitur.. . > £ .o^-^.v ?tlviii.a* Atergate Dea Syrorum,
Iv.b. AfhanaCw^ a paganic fuggillatm . 131.3. Jltharl^asij de luliani CAde
pr&fagium.ibid*. ftfhet et Ipicurei . 35).^» AthenA tfVu di5iAper
excellentiam. 48/. b.. f78.b cur doSiA dicatur.^6.h. vnde TJominatA . 1 1 3 •
b. vrbs lo<iuaciJfima ^ 70. a- Athenarum ir.fignia 111. Iau6. 5 6. b. C^-
^y.z. fymbolum nociua . iix.b. Athen&i locusM poculoNeslons . 414 a.
Athenien/es <i'^To^9ovef. fS^.a. cur7ini yo^Qpos dici .tbid. loquaces.
s^S.h. puL lati de bello dccreuerunt .f®4 a. vnde diBi Cecropid&.i 6. a 1 1
3 .b. vola- tum nociuA pro f) mbolo vi^oriA habe- bant . iij.a. Athenienfium
antiquaorigo. 765.^- beUa exitiofay^Q. h. infigne cicada.^ z. - f^no^ua.\\\\.h.
infiitutum contraotio fos.^6i.h' iudiciade CAdibus.6ii.z. poe, f2ain eos»quife
ipfos occiderent . Ji6.a. Athenicr.fium incondilta temeritas. ^^-a^. 1 1 5.b. A
7ifJLetyi\H, aba r men ta i u lyverbum Arifio' telps . ipi.b. Atla^ Latine
dicitur Telamen, 744-a. Atreus^ z<Jy.a. Attalu6 . .a. Attali dicebantHr
omnes^ Regcs Pergami . 7-ry.b. Atjlet Aquileiam obftdet. f 5" i-a.
flagellum Deife nominabat.ibid* in c^mpn Cfk- t4launiet4 vineitm SS i -b.
t;#<Sf/« Ita: l i/tm inuadit. •, fs^.^ AtyU exercitus. nt4merofifftmu>s,
yji. b. m(>rs qualts.O* quando incidit. y f x.a. firages,, . - Av ARi Ti 4»
' 355?, Anaritia metropolis omnium vitiorum. i^j-a-d" 388.a. negotiatorts
cuiufdam Chij.^j^.z. quale monfirum.ijd.h. r/t dix. omnium malorte. 373.3.
Jummum . fnalum.1%%.^. Valetiniani,6i9.h. Ve* Spafiahi.. " 630.a.ty.
auariti^comites.sSS.3. currus.^ji^h. de- tefiatio.ibid. O*volucrumcollatio.s96.
a.. idea.^jz.h. mala.ySS.h. pernicids - quanta. . - i^/W.a. auarus hydropice
comparatur. 3 7 1. b. «?^f fupiorum miffilier.ibid. Tantalo in quts fimilvs . 3
70.3. b. dmri hominnpietas.^jS'^* preces&deuo tio.jj^.a^ viuaidea,
"37rb. auari afino obfonijs onufiocomparati.^j^., a. (^ambitiofi . ipy.b.
auarorum conditio. ^-pi.h.^ 37 S'^^
^^^^ cipum commentum . 63 i-b» auariscur tributus color flauus, 503.3. auceps..
440.3. au&or Autor dijferunt. 104. bo au^oris Thefauri lingUA Latina lapfus
., aucupium cum anatibus. domefticis, 246. a. audaciof quomodo licita,. 577.b.
audent.es fupra^vtres. 172. b. AudiChelycioncm^/r^iii^. 411.3. Augeriani
epigrammata de Amore.^s^'^* d'47f..a. AugiA Habuli hi^oria. S9^-h, purgatio %.
feptimits Herculis labor. ibid, augurium ex cornice. 108.3. auguria
[preuerunt,HannibaliMifonianu4 Hebraus, et P. Claudius. / 4 5.a. Augtifti
CAfaris apophthegma > de Adificio JHfonis. ^%6 h. clementia . 6^ ^.h. de
Varo amico confeffto. 1 97.3. diSium,Tc- ftina lente.ii7.b. fymbolum>papilio
cH cancrotitem Sphinx . WihS, AuguHinus Niphus Pfjilofophus,amator fe nex.
^y^^.a. AuicennA ^ Medicorum diuifio AtatH.i a. Aues.quarum meminit Alciatus in
Emble matts fuis . K\x. ^Sl-^l^- 474.507. et 510. Alaudx. iji. &438. Alcyones, 741.
Anas.246.& ^04. Anfer.^o^. A- pcs, 466.& 46^, et 7^8, Aquila. 16. 183.
Rerum et V^rboru m . p 1 9 .l8j. 416* 709. 8c 7^?n Ar^cola. $66^^ Bubo. 495. Cicada.'585. 6^iv
74^- ? 773. Ciconi?. 1 7 2- Coccyjta7<^- poju b?.i83.& 4x3. Cotnii.iii.io7'2.2'8-&
jiy. Corui.3M.673.&7*A- Cuculus, Z7;.3;7.ct 410. Epops.5 11. Erithacus,
399. FaIco.3 66.& ^Q4. Ficedula.399. et 4iP. Frigill^^4io. Fulica.^l.^r Gal
lus. S6. Graculus. 504. Grues- xo/r^, . 3'89.,& 43 8. Harpa. ^q8. i:^iriMi<lo,^
406. 4ZO. et 748.' Ibis. 380. Lafus. yi^. Locuftse.54^, Mergus.7ii. rops.78;.
Milaus. n4.&6o8. Mota- cilla.354.Mufca.691. Nidus.709. N0
aua.ii2..is)L.&49r. OIor.768. Ono . cj;ot4lu,s.}89. Ocis.,iA2...0ua.709. Pa
.Iunibes.8a4. rirra. 78/. PaiTer. 5"<^4-, Pcnnx?-7«5. J^prphyrio . ^3
7- ^caxa^ - l?«.u?.7p.9*^ Sturnus,4or»... Tiuo.4Qi.&,405. Taraus.458. Vefp?. 2.48. et
6^2" Vefpcrtilio.405. Y ulf.ivri 5^%u§^,^7l' ftnes cariorA Mufarum
volucres dicuntur . 749.a. '7ra:h{vTf>tcuquA,^S'^> Hy^P^^^ lides
jqHinti44 labor Herchlis^. S9^'^* Avue^ q\xxn^. adagf . -^*: ;. -t- . auiHm
fantus vt cojnpefcoitutysl .14*?» ' 'Vr . !df^firta natHr^lis.\$f^ b. Stym^k^kK^^
allegoria . . • J^>^.a. .3 78.3. igm comparatfi *
J-^^'^' ««/<e /c/?^ defcriptio ex iM^imQ^i 7 ^ • b. ftulica vita Sflendida
miferia ^Hlicorum aureA compedes. 377,3. ^<'»^*r A.Gellij locus,de palma, .
I99.a. ^urata^fiHeOratapifcis. . ., 7ia,.b. «»rf^ fibula quibus competebau.
5.86.0. c^* 588. b. mediocritas . . xi^.h, Aurcaecompedes. 377-^.378*^« fturea
dicebantHr quA lucrofa.Zo^.z. mor . la Heiptridumi quid, . - iSojt.tS. 0ureum
pocuia Babylonis quid. ^i.b*, lus quid hiftorici!. . So^.b. Aundiani Impera
toris omen exferpentiUi. .U.b. Aurtlius AlbutiH6 lC.MediQlaneftt.6ii.z. Aurelij
Seueri nummus . . i54 1 . b. nurige^vndediBHs, . ^6%,\y. MurigA comparatur mens
humana, ibid.a. Auris Bitziu.aJag, 607.^. Mres cur duA, os vnum a natura datum
. 70. b.. inlingHam.deflHere quid fit.ibiA, AiurarajEos.Zj.h, ex AfitAo fratre
pepexit r.y^ntos. (JU.a. iegafum dom tt€%epit^ loutj. * t%\x \, Zx.h, mrum
artefieri pojfe prohat ipfa experien- tia, Sio.b. Aurum habet Tolofanum./»^/^^.
^y.b. Aufonij Anigma.defiliabus Cadmi. 781.3. carmen de Mediolano. i^.a..
de/criptio Occafiofzis, S^H.a. epigranima Virgilio tributumide rofa ^ Venere .
^ . 8.b. aulficium quid^ y46.b, .lugubre i)p fabA- mmflore,\.h.
rufiicicuiufdamfAlseit" ridetferuus, y^^.a.b.^ au^picia fuperftitiofa
GermamcA plebis, $^6.3. Aulpicifs bonisinchoandares» 86z..a, KuTQ^x^ons qui
appellati,$Zj,z, foli cifunt,^.. 8^9.3. Aut regeinAaut:6,t«um nafcioportere- a-
dag. .i^y.hu autHmni ft gnum-cornucopiA vuis ^pomys, ^^plenum^4.2,o.b.
fice.dula, .. ^ .ib^d. Auxilium legis frufira imphrati qui m le- gem committit.
7 i^.h' mHtuum cl^audi cAci, (58o.a.b. 6 S^i.a.b. AVX11.IVM nun:iquam deficieiis.683.,
B. : B Abel quid Bebr&is . ^ ^ s .44*.^. •Babylon JEgypti a quo
Adific^ta.tbid. cur meretrix purpurata,vocetHrdbid. . -jneYetricis typus . 4 i
.b. MefopotamiA a. quo Adifipat0. 0,^.3. vndefcdtcia-. ibid, BabyloniA
mores.corrupti. ^^.4. b. muri in- ter orbis miracula nunierait.ibid.A- no,-mine
vrb^s du& infignttA^ vna Mgypti.^ ^ a^ltera MefopotamtA,, tbtd..
BabyloniAmulieres impudicA . 441!». Bacchus cHT Bromius didlus . 1 3 7,^.' cur
' ^ayJpco^iSi. S^tKipcoi
appfllittus'. .141. b. cur cornutus . 1 41.3. cur IHthyrambt^s . ' diSlus. 1
44. a, curfurens infanus di^ \. citur ab Hofnero . i^f.b. cur iunenis^ .'
.140.3. ctir ivyyJvi dtfius .j-^j.b. cur Liber. i^o.a. cur Mufis iuntius.
ij^.b, . cur.ntfdus^X^j..2L cur nymphns tempc- raodus. 14-^.b. curpaterdtcia$,.i'^}\.3.
tux piureshabufritnutrfces. i'^:b. ^ \ . Minerua a-vvva^ot, 1 3 o. b. '-.^P
i^ailas etir . . eadem ara locarentur. j 3 3 ; a. et PaUlis .:' cur loue patre
nati. 13 r. b. femoris loui infutHs. i^^.b. haberivolmt CCaligU- la 16. b, haberi
voluit Heliogabalus. < i;?.' a.
igneus,feuJgnige^a^ 0* cur. 14 j . . .ZiJLyAUS di^us.ro^.b. vi/^ptJ^o^^imi^of»
Mmjn 4 41. b. i-4?. b. tcmpUim loutconftituit, 1^.^, '''^v^^isWHits . \
^\<^\ • x-jiVK; Jl^^i-^/ cognominn varia.i 3 7, a. cu^iiis a tignbus traBHs\
lyo. h» et Apollinis - comparati&.^i^.^. iuuenta. j ^o.b. ma teY Semete. 13 i .b. mythologia . 159. b.
4fat>m^s ij^^,h. nuiricesnymph&.i^4r> < ^t -fimulacra nuda. 145 .a
47tJ.l5^ fo - doiUtiWm.i^^.h. Shatua. • ' / 13?; ^cihb&nr-iornuarattvihuta.
142 ctiref fipji-es puerilis. 1 5 5 .a.b. cttrferula et pa . /«wwfir
tfihuuntur.^6 z. ^uare facra he- dera.S6y.h. cur tympanii datur. i^i-b.
.Barcchum cornutum qutfinxerint ihtd. Bacchylides poeta lyricus . 60$.^.
propter fuauitatem carminis diSius Siren, ibid. ' quatuor in eonuiuijs r^quifit
.13 4. a. JSacchylides tres fuerunt . 60$. \Biiiiazetes aTamerlane cdptus ^
caueA in ■ clufus. yic.h. ihalum, quod alterime^ • ditahaturyipfeexpertus\
ibid^ Baltheus^JB^ltheum^ '707.3. JBalatro fcurra. lyo.a. Balatf^ne^. fj5.b.
JBaptifld Cynthy epigramma de Venere Solene^. 4^9-bt Bapttzati pileolis aticuhi
te^untur.6^S.^* barathrum^in quod LacedAmonif noheites ^ pr£cipitahant. •
i%6th^ barham-vtliere\iUufi0nisfignum\ 6'fS.3L* barbaries ex lure ab Alciato
depulfa.Txx. xiTv.xxxviu^Gothica^VVand^iiica e- tiamnum farmidahitis .r 717.3»
BarhatiOygarrulus nebulo. 103 .b. Barhiton itnfirumentum muficum . JJS.^^-
ifarrireielephantorum efi. 5\6.^' karritus c^uis clamorjhid^ vox elephanti» '.-
ibid^ I j/siiUNO^ki iAt^w.c- barms proelepifanto .,' < - ^'^ "• .
J"? V.b. BarthohmAus Anutus, 78^. b. )6a,T7iKiOi,vndefic di^us^ . 208. b.
Bafilica D.Virginis JMediolani. il.b. qud do^ qtio Adifi4:ata^^ ^i.a^
bafilicanux, '\ .b-P,\; . ^.a.
•Bafilij Magni iocusje ethendd^ei^ 6^J. de pietate in parentes. 171. b..
<^Jfm Nsron e a fiagitijs. auocarit. 5 47. b^ Bafi.ardi-quifint. a' -
<J'ai.b, \Battus Rex Cyrenenfium. 3 8 i.b, J^atriSilphion. adag. ihid^
Bathades cur diBus Callimachtts' poeta . ihid., . Baucts.&Fhilnmen
^oUfordiA coniug^atis txamptaT^ / a,jf,b» Bauius MeiiiutVlrgil^ ^mttli . ^io.
Beare quid.- • > ? i T i o. a. beaffis nemo airte ohitiim.^iSj h' et 788.3.
Beccefelenus./?^/^^'. > jS^.a. Becch.wAT natiiraiis deprehenfa in pueris,
178.3. Becchus vnde diBus, ' ibid, Becchi cornu t\,eonuitiii
prehrofutft.ibid.b, Beel^bUb dAmeHt Deus mufcartl . 693.^, BelgAperuicax (s^
fuperbum hontinum gg' rtUs^ ; ^ r^6»a, Betifar^Juffiniani I)ucis, exifus . 3
io;b. betlaria^, ip^'.b. Beller^phen Chimqrdm vicit. 84.3. equ^ alato veBius,
quid. ihidM. natura Ne- ptunifiliusyfamaGlauci.Zz.Z' quidfi* gnificef. 83.3.
vnde diSius. It.s^ Bellerophontis fahuta. Si-a. mythologift » €X Tlutarcho.
ibid^b. et 83.3. temeri^ tas, ^ . • ...i^ 82. b, Bellerophontis fiteras.^/^/f^.
ibid. Bellonaqu^. i^r.b. Bellouefus ^Sigouefus Amhigati exforo' re nepotes .
I9.b^ Belloitefus MedioIanum_ ^dificauir ibid, betlu^ interda mitiores
hominibus. 1 6 ^.a^.. iHttt Bruti 0> Cafiij. s 1 5 .a. ciuite.i l Ub..
J44.a. Qaleacij contra Ftofentinos,^ 574.b. inter'SamiosO*Prienehfei.7i'/..
quibUs vfittj. betlietymon.^^^.h^ finis quiseffe deheat > 741. h, ^ bello
ciuiti nihil exitiofius^ S 4-4^9» bella Athenienfium exniofa. 74o.b, Chri
ftianorum quamperuerfit. f^} . b. curttt qua cautioue fufcipien>da. 73 9.3.
inte*' ftina t<trC*deimonioriim.-j 4 j »a. Komanw . rum ^ ' ibid*
betlorumfuafores . 7i6,b, bellicisinrehus celsritas, zy-a. BenediBus
MaximuSiBrixiarimThrafybtt. -• lus^ ' : 579. 3>- benefacere eii Deos
imitari, J63 bene faBa male locata, pro malefaSiis atr bitranda . lei.b- Beneficium
qui accipitJibertafem vettdiU qui nefcvi- reddercy iniuft\petit, . ^po.b.
tardum ingratumeii.ibid.di. vt luntarium e^, ihid.h, Benefictj interduos
tcXi^^o.h* maiecom' penfatt exempla • 703. a« Beneficia noii funt exprobranda
.- iiyo.b^ benefiiia dando fmitamm Deurri,'n^ f^ • ncfamHr . \ ' • ; J •: ' ■
c.a • Rerum 6c Vcrborum . 911 bene fentienium dt Dijs. joo.a. heneuoUntU
ciHiHm,firmum imperij prdfi- dium. Bernardini Tre^atij tefiimonit4m,de Chon
radofeutingeroAuguRano. a.b. Berofi Babylonici locus, de gigantibus, . 38.3.
Bctainfipicli®r.^fl?^^. 375-3- Siatquti» 7^.^:1' Biantis Prienei apophthegma,de
animt ho »».z04.b. de artibu^.^iy-a. devitAin tegritate. 1 8 t.a.
apophthegmata,795'^' et 794.a.b. iibacitas Alexandri . ^^]'^' Bibcquinqj
auttres,aiitnc quater. adag. biblia in membranis fcriptayad Phtladel' phum
miffruj. 7 i6.a. Hbliotheca a Nicolao de Oddis tnnru£ta . xvi.a. PtolemAt
PhiUdetphi. 715. b. bibliotiiecA veteresper o^uercum deftgnatd, 854-b., bilis
quid,& quotuplex . i8^.b. bilis gla/ieA qualitas, 187-3' bilemin aliqucm
euomere>quid, 69^.^. birrusjcolorqualis . . J04.b. Bisdacqui citodar.^^^^. .
/ ^^.b. bis pe(cat,qui peccanti auxilium commo- dat. 1^7'\>- bis puerifenes
. 4^7-2- Bi turix metropolis Slturigum . 19 . b. Bituriges populi AquitaniA .
ibid. Biturigum infigne veruex. i8.b. biuium Hetculis. xy.z.& 567.^..
Bizari, qui dicantur Italis. 3 o^.b. blAfusyCognomcn Semproniarum . 407.3.
Blanca B^ubea fortiftma et cafiijftma ma trona.iiS*^' Acciolim tyranno vi
iiuprata.^i^.h. viua ad maritum infe pulchrum defcendtt . ibid. boare
quid,& vnde di^um, 404»^. hoatus, i6y*a. Bceotica auris. ^^^^. ySj.b.
Bocotij cur rudes habiti ^ 3^i.a. bombarda vnde dicia . 77 8. a. Bombarda fua
loannesUangueus mifert perijt . 7i4.b. hombusquid, 778,3. bombycesyv^rmes fericum
nentes . 880. a. Monauenturd CafitlitonAi teHimonium de : Albutio^ i, 6l2..a.
^onus prAfumitur, qui eH bon* nationis ; . malus,qui maU. 78^.3. plum. ibid.h'
bonipafioris efi tondere peeus.non deglube- ro. 6z8.b-. ^««^ externa, xiv.b.
t/;?^^ ^i^-a. Boni viri lacrymabilcs. adag, r^i.jb- 647-b. B o N I a diuitibus
iiihii timtDdiim 0 B o N I s aufpicifsincipicnflum . j^;. Sononia fludtorum
omnium altrix . XX vi, Bononi& docuit Alciatus . ibid, Eorbonif Cardinalis
infigng,gladiusfiam^ meui. lix.a. Boreas ventus Septentrionalis . 1 8 1 Jj. bos
animal ad laborem natum\ y i ^.a. boues LucA . 55 4*b» BoTpVi . 137.^.
bracleaynde fic diBa . bracieA et LaminA dtfferentia. ibid, Brafid^ Ducis a
forice morfi diBum . 7li-a. Britannus claudus vxorem c&cam ducit \ 681 b. '
Bromius cur di5ius Bacchus, I37.a» BronteSiVnu: ex Vulcani famulis . ibi- dem .
Brutus et Cajfius. ^ fir.a. Brutimors. n 2- b. j" 13.3. nummus, 6^1, a.
opirtio defortuna virtutem fu- perantcperniciofum delirium . 5i)".a. bubo
prius adolefcens,dicius Afcalaphus, 497-a. buccina Tritonis qualis, f^^ b.
Burgundionum rex ab Atyla captus, 55 1. b. fiemma, tria repagnla rubea .
Ivii.b, hufium . 189.3. huffuarij qui fint . j o i • a. B V X y s. 873. huxus
amantium fymbolum . <)o^.h. et Buxum dicitur.$j^.a. prp tibia.ibid. vnde
di^a. ibid. huxidefcriptio.lyy^' paUor. 874.^« C. adag. jio.h, Cachinnus.
t^^.h* vnde difius . 645 a» Cadere^, loS.b. Cadmidraco. 1 1. b. fabula
feuhifi^ri^^^ 781. a.b. mythologia,-ib/d.b' vxor Har mmia t 7S3.3, Index
caduceatores legfiti aui. ^o^.a. caduceus Mercurij quid. jop. a. 897.6. fignum
concordi/t. ^ 10. b. eloquentiA. ibid. pacis.ibid, reBusquid.^09,h. vn de
fumpferit originem. joS.a. caduceidefcriptio, 507.3. fymbola. f 10. a. b.
cnduceo irnpliciti ferpentes. 5 ©9. 3. cA:tdabarathrum LacedAmonioru. i86.b*
CAcilij Metelli Macedgnici apophthegma, de taciturnitate. yi.h. fallacia in
tefla mento condendo, 675.3. c&eitas animi maxima inphilautis. 308. b.
mortalium . 671. b. Cgcitate percuffusTirefias ob vifam Miner uam, 251.3»
CAcumquid . 480.3. cAcus claudum ges}ans.6So.a.h.&> 6Si.a. b.
curdebeateJJeprAfesfenatus.6ii.a. cur fingatur Amor. 480.3. Cedeslconis
Nem^iprimus laborHerculis. 594.b. C%remmi^ precantium,' yo.a. facr^ S.Cru cis .
63 9. b. C%far ambitiofus . ^66.h. imiiatus Ale- xandrum.^ ^^3. leoni furibundo
compa ratus^i%6.h. occijusin fenatu. \ 6%. h. fuo f^lendore patrem fere
obfcurauit . 86o.b. C%faris ambitio . i66. h. Borgiq pr^fum- ptio. 2 3 6.3.b. K
cty)^et (Tfy.o^quid. 648.3. CCaligula noHks Bacchus haberi voluit. C.Cornelius
ob pr^pofleram libidinemmor te 7r.ultatus . 5 jj.a. C. Mar^ teffera militaris
Lar Deus. xl vi.a» Calais ^ Zetes,ad quid relata nomina^, iSi,h. vnde dicii.
181. a, calamitas nulla fludijs psrniciofior quam philautia . 307.^.
calamitatum cAtenata feries . 5 H • 3« Calceus Imatus inftgne Remanorum nobi
lium . 588.3. calcei Romanorum duorum generit a. quales . - jS^.b.
Calceosmiuare.^^/1!^. 588.3. Calceis an vfi veteres. 589.3. Calchas augur quis Calchantis cum
Mopfo certamen diuinan di.ibid. vaticinium. 565.3. caligo human ^ mentis qu
anta fme ope coe lefli.j6.a. intelle£lus hummi et are Caligul^nummus', ^ys.b»
talix aureus Babylonis,qttid . 41 .*b* callertj, iio.a. Callias a fcortis
deplumatus . 3 i/.b, Callidus. 4zy.b. Callimachus cur Battiades diBus- . 3 8 i.bi
in mufca alcAam abfurde pofuit. iS6, b» poeta elegiacus,, 381.K Callipedes.
adag. 167. z, Callus ^ Callum, iio.a» Yicthov a KAheiv quidam deducunf.^^6.a,
calor infitus interdum mocrore extingui^ tur, j.a. caluitiu Agre ferebat lulius
CAfar, 642 .b. campana mentem adDeum excitat. 86.a. fymbolum interioris
vigilantiA.ibidem* prAdicattonis.^^.h.& 5)0. b. vndeficn» minatca. 89. b.
campanarum origo. cancer fymbolum incdnHantiA, 3^?.8. cancrihippi di£ii
veloces. 3?7.b. fcorpiof nes fluuiatiles . p/.b. Cancrorum parafitorum
comparatio . 597.b. graphicadefcriptio. ibid*. Candia quo k>lim nomine
appellata, 73 .b.', candidus Gandor quid. : 501 .b# candid^ vefles gaudij
ftgnumi' f : ' candidati qui diSi Romants* joi.a. candor animi per cygnum
defignatur. yyi^ b. indusiria A..xxx. quid AU ciato, 49i.a« Canina
viditascynocephalum oppHgnas. adag. Caninum ocuium habere qui$ Mcatur^ 6^6. a,
canis cur appellata Hecuba. 6^^6.9. cur di Btis Diogenes . ibid. cur lorpidem
mifsii mordeat.yip.a. fidelitatis nota.Si^. a, Herculis,purpurA inuentor. 5 8.
b. orberm Lun ^ con fpiciensj quid. 696. b. Ofiridis infigne.\s%h. percuffa
lapide, nonper- cufforem yfed lapidem petit. 729.3. prc^ inuido.6*) pro rapaci.
^o^.h. quid in hieroglyphicis, 6^6. a. rhetoricusdi^ Hus Zoilus . 694.b- Canis
feftinansca:cos parit catiiIos.<«^^f» 877.3. Canis fxniens in U^idcm.adag.
7^9.9* canes regi/ qui Diogeni. i^y.h, £}e^risn9 Burnis terrentur . 6^6.d*
Canes dominos fequtymos antiqtms . j8.b. canus color quatis . - 502.3;
cantharus Baccho dicatus, ^ii^.b. canticum a mHlimbHs AriJip^eni canfk tumt
Remm 6c Verbomm . tum, i8;.b, eantilena Sitenum . 49 2- a.t>.
Cantuscoccygis. 2,77.a- eantus Sirenum jaduUtores *, . <. 49 3 .b. Capanei
infigne HydrcL^. Ivi.a. CaperpaUorem corriualem dormientem oc cidi^, 178.3.
Capcrc crines.<?5^<3P^. 5 16.3. Capere,pro decipere, 45 '^» eapilli
mtrtalitatis fymholum . lii.a. Capiuaccius ex curatione morbi Gallici ma gnum
qu&fium fecit» S^j.a. Capra gladium Wii^. ^ 713. b. C^^r^ Itbidinu
fymbolum. xlvii.b. libidi' nofa.^^^.b. lupi catulum la^ans.iZp* b.
meretricemfegnificat.^i^.h* ^qua Capra Scyria.^*/^^. ^o5.a. Caprificu4. l^6.h.
captareyC^uid. J43'b. CAPRIVV s obgiilam . 4or. Captiui quidam in Selandia ^
concaptiuo fupplicio affeSii, 710. b. Captores fApe ipfi capiuntur . 71 3 .b.
Capularis fenex quts. 66o.a. Caput JEfculapij cur lauro redimitum.SS^. . a.
equi.afiniyaut cnnu in fomnvs vifum, quid defignet.i94^.h, equi inuentumin
jundxmentu Carthagints . ibid. Gorgoneum Meduf&t quid 6<J4.a. Gorgonu in
clypeoMinerudiij b- leontnum hiero- glyphicum cufiodiA et vigilantiA. 86.b.
C^Sy.b. pars corports diuinijfima./^6o.a. iph^ricumait ejfe Plnto. i^ a. Capiit
vacuiim cerebro.^»^/^^. 8o6.b. Cardamus
noxiws vicints herbts . 700. a. Cardani ^ Scaligeri opiniOide caufa rifus .
^48b. Cardui altiles cibus propriui apnorum . 97.b. Carmen- Vide 'EpigrammcL^*
Carmenyproincantatione. 346,3. Carmina aurea PythagorJt . 103 .3. Ctcero'-
nts.de vaticinio Calchantts. $6$.^. Carneadvs apophthegma, de filijs regum 196.
b. Carnifex iuxta triumpha»tes in curru fede hat. i68.a. Caro noflra quid. 6
$o.h. cafeo vermiculan tifimilts. 703 . b. cordu qualu . I.a* Carnts noftr*.
faginatA fruiius &petulan- 703. b. Carnes fu ill^ in delic ijs . 134.3.
Carolus Du^c Burgunditnum ob temerita- tem perif t'i67'h. Magnt^ vt facius hn
perator.io9.2i. ^intus cur quercui co- paratus. iii.a. ^luintus fatts ex fe
lau- datus. i8<;.b. Caroli Lothareni Cardinalts fymbolum.he^ dera pyramidi
inhArens . lix- a. Magni fobrietas. 1 47.3. Noni fymbolum, du& co lumnA
complicatA Iviii.b. §^uinti mors quando incidit.^S^.Sk, fymbolum, duA Herculis
columnA . Iviii.a.C^ 13 3.3. Carpasif lint ellychnium . jS.h» Carperefacilius
quam imitari . 696.1»" Carthaginis hifloria . 194. b. Caruaialtcs in
JErafmum. 67^.3. Cajjtodorilocusjde fifco. 6i<).a. de mortuis non vexandis.
6j7.a. b. de pietate erga parentes.17^.3. defilentio, 7/.a. Caflioticus
nodus.adag, joS.a. Cajfts t ts.^ CaJfiSt idu, i ii.a. Cafjus lumine^}. 720.3.
Caflitas virginum Tatauinarum . ii6.a. Caftitatu contemptus . 115. b. exempla in
^hnicu.iz6.z. laus. i%$.^h. fymbo' lum armellinus . 3 49. b. Cafior animal vnde
fic dichum' 6^i.h. O* feber idem eSi.ibid. quale animal teHiculos febi
abfcindit . 6513. CaSior ^ PoUux. zS.h. Dtofcuri diiii.ziS, h. louis et
LedAfilij . iij-b. Cafioris et PoUucis caufa phyfeca . 3,16.3. mythologia . ibid. Cafioris feu
fibrifolertia . 6j i.b. CaHoremfibi genitalia exfcindere iqutdam negantjalij
ajfirmant . 6j i.a. Caftoreii.S^^.h. funtfibri tefliculi. 6$%.h. Caftorei
vires, ibid^ Caflruccij diclum veftibus infcriptum. j.a. Cafus errorem in
naturafctcit.y^.h. infir^ mitastfene^usitres mortis nuncif.662..h, Procopif
Cilicis miferrimus . z66.a. Catalogus breuis bellorum Romanorum, 741 a..
KetTctTrcTiaL pilulA . xiv.bo Kct9atpeu^Hpef . ' 17^.3, CatharinA Medice4-
fymbolum im. Iviii.b. CatholicushomofilfUsDei. i^.a-b.^ Cato Grammaticus
LatinaSiren . b. Porcius invarifi ftudijs exceliuit.^^S.^. Gatonts Vticenfes
Hpophthegmayde adulato^ ribus.i^j. b. de taciturnitate. 115:. b. deverecundia
in puero.$o^'2i. modefti.^^ J i-a. pertinax animus improbatus.$i6^ b.
taciturnitas,6^,h.& iij.h. toleran tia, 6<^j.^^_ Catui^ p24
Catullusparftem ¥6mm fU4mm froijcit in peUgus . (^Sl CatuUi opinio de
metamorphofi Prognes et PhilomeU, 3 ' 3 t>. CatuUsquid, 8i_j.b. Cauda alcAain
quihutanimalibus.1%6. b. leonum animi index- zSy.b. Uonit cur ahAa dicia,
i8(?.a. Caiida ttnzs diW^mWsLm.adagium . i ii.a. Caudam cur moueat Uo iratus .
iJ{<5.a. Cauea^vocabHlum polyfemum^ 7 3 i.b. cauendum ab ijs,quibus nihil
ejl quodper dant, yio b. Cavendym a meretricibus . 33^. Caunij populi vt
plurimum lienofi . 6z8.ac caupones ^ infiitores primi Lydi catifafrequentis
mutationis Ucorttm AU ciati. xxvii. materialis EmbUmatum, 4.b. morbi GaUici .
muUorum maUrumamor. 471.^. occulta.zij.h. phyfica Cafioris et PoUucis. 116 z.
tri- pUxignorantiA. 799.3.801.^. cauf&ycur ignis ^ aqua a Iponfis tangeban
tur.S6^.^. du&yCUrnudA Charites.689. a- quA iuuenes a laudato propofito
auo- cant.iS^.h, rerum multd hominibus in cognit£.yi4^.b. vari£»cur lunuUs in
cal ceis gefiarent Romani emfidtci ^rabuUforenfes vulturij togati Apuleio . 674
b. eautio quanta effe debeatin beUis fufcipien dis . 740.3. Cecropia vnde fic
diBa Attica . 3 6 . b. Cecropid& Athenienfes diHi.ibid.di' lij b. €^588.1.
Cecropsbiformis.] 4.b. cur S^i^vviinomina tus.ibid.^ ^^.a.b. ferinam commiftio
ncm in Attica abBulit, ^ viris legiti- mas vxores iunxit.^ 6.b primus bouem
immolauit.ibid. primus idoUrum cul- tuminduxit. 3 4. b. quotcmpore vixit. l6.b.
Rex Athenienfium . ibid^Q. Cecropis mythologia . 3 4 b.C^ 3 <?.a.b. CeUno
Harpyia, v?2de dicia . iSl-b. CeUnum,idef} ynigrum . ibid. Cehritas lulij
CAfaris.i^. a- nimiaj& tar ditns nimia vitanda . 118. b. ccUritatis ^ diligentiA
Uus . if-b. ccnotaphiil Pompeij (^filiorum eius.^y^.a. cenfum qui perdit,fenfum
amittit . y J y-a. centaureaherba, vnde di^a . 614.3. Centaurt qui 6z^.a. vnde
diBi . ibid b. irnde dicii lt<p\)^^.ibida» vnde difii Nu btgcnA. jbid.b»
Index Centaurorum formk li f.a.tS ^ Centauros,^ huiufmodi mtnfiret negat 1«
cretius . ibid.h» cepphi Uri differentia . 3 90. b. Ceram auribus obdis. adag.
495. b. cerbertis triceps, duodecimus labor Hercu- lis.^^-j. b.
vbindbiUvomucrit,660'h^ cerberi triclpitis aUegoria . JP7*b. cerberum ex
inferis trahere, quid . j jS.a. Cerebrum nemanciito. I.a« cerebrum fedes animA
. Soj". b» Ceres Neptunus cur ijfdem aris cuUi • izp.b. vndedi5ia. 745-a» certamen diuinandi CaUhantis ^ Mopfi, 566.3.
Eunomi ^ Ariflonis quAdocU" mcnta fuppeditct. 779. b. Mufarum Sirenun» .
^S> i 'h. Othonis Vicecomitii cum Sarraceno.io.3i. vinarium quorun
damGermanorum . ijo.a. certius quodarte, quam quod naturaper* ficitur. 4i7.b.
cerua Aripes,quartus labor Herculis. /9/. b. aureis cornihus diuitiarum fymbo^
lum. ibid. CeruAAripedis aUegoria, S9S'^' Ceruinus vir. ^^^^. iji.b. ceruus cur
tam diu viuat. 6 e^o.h . fiultitii, fymbolum . i^i.b. K »/) \>y.tio v.virga
Mercurij . 509.3. Ki^ofypudoris cingulum. 13 7. b» Ceuere,verbtim obfcoenum^ .
3 67.3» Chabriasepatriain Mgyptum migrauit * 6i4.b. ChArephon.rj9' a.b. eur
appeUatus vefper tilio y velnoSlua. ibid.si. parafitus lar» comparatus . 390.3.
ChArephontes duo fuerunf, xSo.a, Cham magus ^ veneficus. lo^.a. ChamAle&n
diutijftme famem toUrat.x^6, h. n&n foU vefcitur aere.ibid, vnde fic di^us
. ibid, chamAleontis defcriptio.i^ s-^'^* natura* xj^.a. Chamajleontc
mutabilior.^^/^^. ibid, chaos primum . 76^.3» Chares e patria in SigAum
migrauit • ^i4.b. Chariclis ^ Antiochi fratrum diuifio pa» trimonij . Sjo-a,
Charites. Vidc, GratiA . chartAPergamenA origo. 7lJ*b» chartarum piBarum lufus
. 4.3. Charybdim fugicns inci4i inScyllam. dag. joi.b. Cht' Rerum 6c Verboru m.
pz^ cheUquid» 3 97-b. Chelys muficum infimmentum . 774- a« Chilon quis . 787. a. gaudio expirauit
. iifid. Chilonis LMedAmonij apoppjthegmdt^ . 79o.a.b.6» 7J>i'a*
ChicaniiYAbulA vnde dicii . 404.3. ChimAra curtriformis.Zi.h' gens hellico-
/^.84.3. ira.S^.b' mens LyciAignem e- ru^ans.2i'b' monfirum. 81. 3.0*83.3. b.
mulier. 84. a. vitiorum vanetas . ChimArA mythologia.%^,A,b' pi^ar^' 81. a. b.
Chimarus pirata a Bellerophonte occifits, 83.3. Chinen/es pellihus vtuntur. io6
a» Chinenfium fucus in mofchi vendendo . Jfo.b. ratio coUigendi mofchi . ibid.
Chiron quis. 6^i'b. AchillemyJBfcula^ pium, et lafonem erudijt. 62,4. b. Her-
culis fagitta vulnere immedicabili fe fauciauit. ihidem, a, inter fidera rela-
tus .52,4. a. iufiitia omnes Centauros fuperauit' ibidem. primus vires herba-
rum obferuauit' ibidem. fono citharA, morbos fedabat. ihidem . vnde dicius . 62./. a. Chiron redibis. Diogenis iocus . 6 1 J .a.
Chironis defcriptio. 614 3. ferinanatura quid * 6i6.a. Chironium valnus. ^^^«^.
, Chirurgi peritia vnde dignofcenda^, 6iS'3. Chcenix quid . xlviii.b. BH-b. et
3 6o.b. Choenici ne inlideas . adagium. xlvin. 6* 361.3. Chonradus Peminger
AuguHanus quis, X. a. b. Ghonradus,quid Germanis . 7.3. choragus Choragium quid
. 804. a. Chordae vicc, adag. 777. b. XpiiT9\oyotyqui . 2;8.a. Chrifiiani
Imperatores dum inter fe ri" xantur, aucium eSi imperium Turci' cum . y^j
b. Chrifiianorum Imperatorum prudentiiitn hAreticos ' iii.a b, ChriBus Seruator
cur difcalceatus. 5 89,3. verus Fan. 411. b. Chrifiophori Madrucij Cardinalis
infignCy JPhsenixfe comburens, iix. a. Flantini /ymbolumCircinus, Ixii.b.
)(J>u7cu Tfi^A, adag, j 77«b. Chymiaefi cafia meretrix ttnultos inui- tanf,
neminem admittens . S il . b. per velli^s aureum defignata . 809. b.
ChymiAdefenfores contra aliorum ratiun* culcu, 811. a. difficilis pofiejfio y
num- quam tutaprofejfio . ibid. b- difficultas quanta.ibid.^.b' veritas. Zio.^»
vetu^ fias. 809. b. chymicA artis fcriptores . 8jo b. Chymici, feu Chryfopuei
viua piitura . 537'b. Cibiim iu matellam ne imnuttas. adag. li. 3.3 5-4 a.0« 3
<Ji.a. Cicada ApoUini facra ob cantum . 745^.3. 0»778.b, fignum
nohilitatis apud A- thenien/es . 587.3.^. Cicadam ala corripuifi:]. adag. ^9^.
a. Cicada vocalior. adagium . 748. b. ^ 777. b. cicadA oivTo-)^ovii cur
dicantur . $%st'h. humi canenttquid. 5 51.3. hyeme eua- ne/cunt . 748. b. Locren/es
/onotAy ^ cur.-j-jj.^. Rheginen/es cur mutA, ibid. cicadarum cantus
qualis.69},ii. fabula* 778. a- Cicadis cur trihuta sanendifuauitas.ibid»
Cicadis pleni.^^/<«^. 587. b- Cicero eloquenti& parens . i69.b. emen-
datus.tbid, iuuemhus voluptates quaf- dam admittit. 49 8. a. (piKctvTOi- 3
lo^a- refiitit Antonio. 1 68. b. Romani eioquij au^or,\69,h' fcripta qu&dam
fua cor- rexit . Txxiii. Ciceronis Atas iG^.z. cddes. ihid. carmi^ nade
vaticinio Calchantis.^G$.z. d/jfi mulatiopoii hellum bompetanumU^ .i^ data.^
i6.b. fuga a. infelix ccn- tentto cum Antonio- jij.^x. inueiiiQ tn Vatinium.
foi.b. iocus mordax ta t. Clodiu. So^.a. lap/us memoriA,de patre Ganymedis .
2,9.5. locta^de mifera ui- ronim clarorumforte . z^i.z.b. deoc- cupattone
fiudiorum. ^9 a. de regtn- dis ajfeciionihus. 16^.2. de repuhlica . 61.2.
devirtutihus . ■£^60.2. ex Epislo- lis ad Atticum. ^z. a. ex oratione pr^
Archia poeta . 1. b. (^iKetvita, . 310 a. relfonfum, de amore et philofophi
rcj. 456. 3. fcntentia Anigmatica explidi- ta. 130.5. verfu>s k multis
reprehenfus . 75T.b. Ciconiapietatisy ^ gratitudinis in pnren^ tss
fjisroglyphicum, i^j;. a. 0* ^74- b. vcni. Index Terti& A^tatpsfignum, 411. a.b, CiconiA
ejfi<riesin fceptrn. 173. b. in auem eonuer/Afnbtila ibid. piet(ts
inparentes. ibid. a. dmhroYum Teutonum^ armit. Ivi.b. Cimon Athenienfis
inuidiapreffui' 310.3. patrem e carcere liberat . 83 o.b. Cingulum laneum nodo
Herculano iponf& circumligatum . 863. b. ciniSfpro poenitentia in
facris.Wx.z* vipevA, remedium i^m viperini . 40. b- cineYiceus color qualts,
505'. a» CircequA.^^%.Z' cur diBa JEAa.j^^,^. il- lujiri^ cur dicia- 3 3 8.b.
meretrix.^ 3 y.a. b.
Solisflia.}^8.3. venefica. ibid. Circes et Vlyjps mythologia. 3 3 Circenfium
ludorum colores . jo^.b. Circulus totum orbem denotat . 5^5». b. Cirni populi
cur tam longAui, C^o.h. Cirrmy^ CirratuSy quid . ^7o.a. CiJ/us hifirio Bacchi .
86 <J.a. Ctjftfabula . ibid. cifto. floYum verts fignum. ^i^h' ^icvs
feYta,fignum &flatts, ibid. cithara quid. 61. a, muficum infirumen- tum .
774.b. CitharA inuentor Mercuriu4 . 6 z.a. litharOf in legationibtM adhibebant
GetA . ibid» eitruA amorts fymbolum, 871.3. Ciuis bonws quts . 898. b. Ciuis
boni officiumquod . y79-b. eiuilts prudcnti^i apud Romanos . i lo-b. Ciuita^ in
Africa a locuslis pulfa . 7 11 . b, incclarum- virtute optime\munitur . 64. b-
mGallia arantf pulfa.-jii.b' fena- tu vclut anchorafirmatur, 616. b. CLimor
MineruAvix dum natA quidfit » i/b. Clamolior Uwio z):^c\nc.adag. ClarA CeruentA
in maritum amor mirabi' Ivs. 846-b. claffes huiu4 I.ditionti quid fingulA
conti- neant • ix. Clajficum quid fit . 7i<^.b. clafficum canere, quid .
ibid-a.h. quando canebatur. ibid a- Claua.Hercults armapropria . 171.0- Claiiam
extorquere llticwW.adag. ibid. ClaudiA V.flaltipietas . 83 i.a- Claudtani de
gigantibiuteflimonium. 38. b- verfiis leuiter mutatus. ip.b. Claudius auguria
irridebat. s 46.3. clauecjmbalumiinfirumentum muficHm, 774- cUuisitdportameceU,qtti$
^ jtv.bi Claues adimere,quid, 864. b, €tif iabatuf nouA nuptA . 0,1^, Claiuim
clauo ^clkiQ.adag, 46 3. b. Cleanthts induflria. 5 1 1 .b, Clemens animui
Ve^afiani, ^ Titifilij\f Clementis Alexandrini locus» de fymbolis » xlvi.b. clementia
lultj CAfarts . ^34. b. principem maxime decet. 1 9 ; .b. quorundam Im^
peratorum . 63 4.b. vera virtus Princi- ibid.a, Cleobti ^Sito beati a Sotone
iudicati, 668. a. Cleobulus quts. 787.8., Cleobuli Ljndij apophthegmata,
^Sc^.b» 790.a.^ Cleomenes Spartanus vino in infaniam vef . i49.a. Cleomenis
apophthegma,de oratore garrulo, 3i;.b. verba grauijfima contra delper^t tionem
. 5 1 J .b. Cleon cur Larus vocatus . 3 9 i.a. Cliens . 15 3. b, clientis
cuiufdam fimplicitas, 1 78 .b, KKhtrOpliyquid ftt . 8 y ^ a« CliteYidis varia
nomina, ibid.a. b» KKHiopi^eiV quid . 8;6.a. Clitorius lacus abflemios reddit,
ibid, Clitorij mores,qui . ibidem» Clodius Albinus infignis comeffator,-^^
>»b. Clodoueus Rex GalltA primus tribus lilijs pYofymbolovfus efi . lix.b»
Clunes fedes libidinis . 3 3 i.a. Clufi4 C Martj nepos^ ob fluprum caJus •
clypeare.quid FAcuuid . dS^.b, Clypeum,c3* Clypeus quid . ibid, Clypeus
Agamenonis.i69.3i. Myrtiliquid. xxxii.d* 68j.a. quid,0* vndedi^us, 481. b.
Clyftef quid. ^Zi.^. vnde diBus, ibid. Clysleris vfum ibis auis hominibus
ofien- dit, ibid,&89$.b, ClytemneHra ab Orefle occifa . 7x4.3. Cn. Vlauius
cornicum oculos confixiffe di- Bus. 17 b. Pompeius digitum combuf* fityne
confilia P.k. reuelaret, 80. a. Coa vefiis,qualis » 5 5 CoccinaA vefieSyid
eflypurpureA, 503.^. Ko)^of, cornu
torttle, Fanos inuentum ^ 530. a. Remm 5c Verborum . ^27 CeeUa ithlfrts Comiea, ^ Syi.a. Ca//* ComicA in
a^ione dexferttas et tlo- quentix. 872. b. €(3elum terra mifcere,qui dicantur.
5 5> 2.. b. toelustvel Cuelius quid Poetis. i 7 '3 • €0empti9 matrimonij
Species . 843 «s* coenobitarum
quorundam de/tdia . 3 J 8.b. €oeruleus colcr qualis . 504.3. cognitio herharum
animalibus qtiibufdam infita* 153 -t»' cognomen Magni,paucis tributum, 624-^.
cognomina Bacchi.i^y, a. Jouis. 622.3. coUoquium Socratis cum Theodota meretri-
ce. 5^7. b. colobotes, 407.3. Color quid Platoni. /oca. qualis . 501. b. albus
(^rubeus.^s?-^.- birreti' nusquts. joj. a. birrus qualis. 504. b. hlauus
qualis, joj.a. burrhus qualis . ibid.b- canus qualis.^o^x.a. cinericeus joj.a.
coccineus quis.so}. b. ^^c- r«/e«^ qualis. yo3 .a.O* fo^.a. ftammeit qua
velabanturnoUAnuptA. 840.3. ««j qualis. foj .a. fuluus qualis. yo^ -b. fufcus
qualis^-ioo.z. giluus qualis. so^* b'& SoS-^» glaucus qualis. 504.3. ^f- /«^j
qualis. f o j . a. ianthinus quis. ibid. b. impluuiatus quis.ibid.Z'
leucoph&us quis. ^o4..b. melinus quis. ibid.& yof. a. natiuus quis.
5-04. b. nigerqualis, %oo. a. «/g^»* Mthiopibus. ibtd. ni- gerlaborts
index.^Sz.z, ojirinus qualis. 505. b. pullus Qualis.<;oo.b. purpureus quis.
505 . b. purpureus fymbolum vere- cundia.so^.3. rauus quis. sos.b. ruber qualis
. so}.b. rufus qualis. ibid. ruf- feusquis.jos.a. faginatus quis.ibidem. togA
RomanA quis. 7 y 6.b. Venetus qua' lis. so^.a. violaceusquis. foj.b. viri' dis
qualis . joj.a. viridis i}erantium esi^ 2 29.b. colores ludorum Circenfium,
/06. b. paga- nici qu^les . ibid. eolorumfe^nificationes.soo.Zf varia nomi na .
5o5.a. coloribus affeHus animi exprimuntur • joo.a. Colubriim in (inii foiiere.
adag. i^o.a. Columba a Noe emiffa cur furculum oliUA Attulerit . 578.3.
fymbolum trepidatio' ^^^' i88.b. columbA hieroglyphicum. ibidem. natura. 189.3.
Colitmbinafimplicitas,in prouerbium ab- ijt, ibid., Columna Iftdis, 48. b. Co 1
11 m nas r u m p e rc. adag^ 407. a • coma flaua iracundiA argumentum.sos. b.
comedones coelum terrA mifcent . 3 9 2.b. Comitis S. Pauli infauftus cafus,
700. b. comites auaritia. 5 8 8,a. Comitia diremit mufleU tranfcurfus . 8p8.a.
commendatio MuficA.yjS.b. pulchritudi' nis, 44^. b. commentatorum Plauti lapfus
. j.a. commentum Principum auarorum, 6 j i .b. Commercium. 699. b. commoditof
boni vicinifumma. 6^9. b. ^ incommodttas vicinorum. 1 8 1 .a. orbit<t' tis.
6So.b. commoditatis fymbolum abies, 858.3. commoda pacis quanta, 7^7, a. b. 745,
b. 746.3.0» 902. a. ^ei, 22p.b. Commodus Imperator Hercules,&Iouis fi- lius
nominari voluit, 17.3. Communis Mercuriiis^. adag. 17 j, b. &• 4i7.b.
Corno, S^o.a. Compiimtico,quid Italis, 575. a» comparatio ApoUinis &>
Bacchi, 41^.3. cy gni (^poetA.76%. 3.b. interdum odiof^a, 605. b. reipublicAcum
lyra.bi.^Sk, reiptc blicA cum naui ventis agitatA . 225. a. Solisi^LunA, 6^6.0»
compedes aureA aulicorum . 5 77«a. fuas e^ tiam aureas amarefiultum. 1 2 7. b. compendium 'uit&
ChriftiSeruatoris. <J45.b. compefco^Germanis quibufdam» Pafchgen. 5o.b.
compos,& Impos,vnde, 2<?2.b. eomptuli etformA ftudiofireprehenfi.Zo^.b.
concio itria fignificat . 1 6 4.b. concionatores quid a campanis difcant » 90.b.
conciperepreces^quid concordia JEliorum. 675.^. ciuium,prtn- cipibus cuYA ejje
debet. 209. a. non vio- landa.liv.o. per lyram
defignata.Si.h» plebis principi neceftaria. 2o8.b. 209 3. vnde dicia . 6^. a.
(3» 212.3. CoNcoRDiA infiiperabilis. 213. ConcordtAfraternAexemplum in £umene
Attalo.iis.a. fymbolum caduceus, 5io.b. cornices loS. a. dextra.iii^ix vis ^
commoda . 20 9-3 J^^ CoNcoRD I AE rymbojum . icv?^ 28 IndeX Concordiam vt
fuaferlt Herxclttus. 94.3. Concordia fiilciantur opcs>ctiam cxigua? . eidag.
loS.b. ConcubinA Romanti admiffA, ^96.h» Corditio amantittm per hHxum repYAfentc^
M.874-b. atuarorum qualis. ■^'ji.h. 37^. a auUcorum.^jS. a, humanAvi' tA,
666.2. miferaadolefcentum paupe- rumyatfelicis tngenij. ^ ii.h, mifera in-
uidorum . 3 1 1?. a. b. nothorum qualts . co7ife5lio en caufii, 4 3 5 •
tonfejfio imperitiA fummft prudentia e^ . 431. a eonfifcare,quid, 6z8.a.
congeries lapidum virorum fortium tumu lis appofit^, 53.3. congrefff44
mHr&n& ^ viper&, 8 1 8.b. congruerefVerbum, lo v.a. come5inra
Lipsij^de Minofauro,fegno mili- ttri Ror^noru.jz.h. Fignortf,de i>pue- rein
(iniim. 4<^3.a' Thuiiif, deGlauco Polybide. i f j.b. de imaginis cuiufdam
eptgraphe. r.a. deporphyrionum rarita- te.i}H.h. flf^ 5puerein (inum. 465 «b.
coniugatto vitis ^ vlmi, fimilitudo amo- ns, (>17 coniugia Germanorum . 8
10. b. coniunx ^ Coniux . ii/id. a. coniuges fuos e carcereliherantvxeres Mi-
nytarum. $16.^0 humeris efferunr vxo- res oppidi VVeinsburgi, ihtd, coniugum
difcordium lepidum epitaphiti^, 817.3. connubij fymbolum malum cotoneum •
xlvii.b. Conon expatria in Cyprum difcejfit.6i^'b» confcientta mille teftcs. 1
6 i.a. jimtlisfxne ratorum faccuio» 107.3. fimtlis Ithello vationarto • ibid,
eonfcimti&mala tormenta confiderare,^ Defiderare,per i, non peryj
fcribendum . 117.3. confideratio &ternitatis. 671.3. viper&,ma rts
O^foemmA . 8 1 8. a. CONSILIARII Piincipum. 613, Confilium Dt Ambrosij
Theodofio datnm, 88l.a. non maturandum tn rebus ar- duis. S$i h, nulLius
momenti, nifi ftt, qui Hlud fequatur. 717. b. res facra, 75.h, confilij
(^fortitudinis vis . 8 j. a, CONSILIO et virtute Chimxiam lli- per3ri . 81.
Confiliaaliquando rapleniA fotiut qukm quArenda, j 16. b. d» 891.6. cum viri^
bus coniungenda. iid.h. principum oc- cultanda.y^.h. quam paucijjimis com"
mittenda.ihid, virihus defittuta.xi%.^, conflantia mira ^l^abij Maximi. zoi .a,
confiantiA mir& exempla in mulierculis . 79.b. Conjiantis Imperatoris
apophthegma,de ji^ fco Principis, 629.3. Coniiantiui credulus. loo.a,
Confiantij Imperatoris adulatores. i$6, b, cun^atio . ii6.b, confuetudo gruum
involatu . lo^.b, confulere Princtpihus res dijficilis, /pj.b» Confultor res
facra . 74 «b. Contemplatio, dicitur vehicnlum animi* }o,h. human&miferiA .
649.5. Contendere cum potitiorihus,periculofum, \%i.h. verbi:,mHlierum efi,
^oo.b» contentio dearmis Achillis, i6},h, infc lix M,TuUij cum Antonio . y 1
7.3, contentiones virornm do^orum, 7Jo.b. cdntiguum. i8o,a. contmentia
Alexandri Macedonis.i^x-h* coniugalis. \^i,h, Drufi, ihid„
continenti&gefius, ihid. Contorquec piger funiculum.^^^^.j 94.3.
contradtdto duorum Emblematum conci- liatur . 13 controuerfia Aiacis VlyfftSyde
Armis A- chillis . 16;. b. perpetua inter aquilam (^fcarab&um. 709. b.
Contumelia f&pe animis tranqutllijjimis p^ tientiam extorquet, 694.3,
couitia in profjjores nojirorum temporum. 407. b. conuitiorum
contemptorTiherius . 6j6.b. Conuitiart procliue efi puhlice docentes . 407.3.
conutuApileat/, 643.!?, Conuiuium FhrynAum . 83 7. b, Copta ciborum lihtdtnem
irritat, 3 42.^. Copias cornu. adag. jo^.b. Corduplex clephanto.ny.Si. cerebrum
non edenda,vt prAciptt pythagoras. I. a. b. hirfutum in Arikomene inuentum, 1
88.b. fupra craticulam impofitumtfu' rortsnota. l.a. Cor magnum hahent timida
animalia» Cor iieediro. adag. xlix.b et 318.3. Corbita quid fit Longohardit ^
178.^. Cordum ^uid, J f 1. b. Corin.. Remm6cVerbomm^ pip HoYinnaUetfoms amica.
45^^'« Corinthij yoivtv.oijATpcu diSii . } ^ i .a. Corneis poculis vtebantur
veteres . 141. a. Cornelius Agrippet ex Ifiritu auri verum aurumfacerenouit •
Si o.b. Cornelif AgrippA vanitM.^S.^. Galli info lentiapunita, 50. b. Taciti
locus,de ma Us, eorumq; remedijs . y 6 3 -b.^ cornicariyquid . Ii^.b. Cormx cur
a Pallade reieSia.i&idem. cur Spei adiunEla . z 3 1 .a. Domitiani mor- tem
pr&dixit. ibid. Hefiodo fignum hye mis .411.3. hieroglyphicum concordiA. ■
loS.a. inauspicata auis . 316. b. in Paliadis manu . ll^.b. Cornix
Ccotpmm.adag. 7^3'^' Cjornicis di^um, ex Suetonio. a 5 l . a. vox, craSjCras .
ibid, Cornices fymbolum concordiA. 108. a. Cornicum vlutarHm dijftdium. 1 1 4
.b. C^ii|a. fidtjftmafocietai. 107. a. na- tura . ibid.& b. Cornicurti
©ciilosconfigerc-^f^^^. 208. a. 'Cornicibiis yiuacior.adag. ibid. Cornu
AmattheA auid.sio-h.^ i.a. b. coptApomis vuis plenum,fignum au- tumni. 410 b. pro arcu . 448.3.
Cornna an dentes habeant elephanti.-j} j. b. audaciam fignificant . 141. b. cur Baccho attributa. i^z.a. cur Pani at-
tributa.^i9.b. fumere.quid . i^i.b. Corollarium quid . 4^9 3. Corollaria et
monita Federici Morelli . $90. Corona Capitolina qu£.S^4..si. ciuica qua
lis.sjS.a. ciuica ex quercu. 1^3.3. ^S* 55 j 3 . a. ciuica quibus donabatur . 8
j 3 . ia. ex hedera cur impofita difcumbentibus graminea dataTabio Ma- ximo.
ij3.a. graminea falutis fignum, ibid. Gnojfta incocloy Ariadne. i^o.a. populea
fignum fortitudinis.Z 8-j.b. pro magifiratu . liii.b. CoronA ciuicA dignitoi .
8 j 3 . b. gramineA dignita^. ijl.b. Coronam i]e carpito. adag. liii.b. Corond
quatuor ad totidem virtutes rela-^ tA.4[6o.2i. ftatuis Deorum appendeban-
tur.^a^.b. C^n-a. variA apudveteres . lyz.b. CoronidismythoUgia . 1 14.3.
Corpus hommts nido vpupA comparatum . 40.b. vitiofum plerunq-^vitiefA;:aturA
Corruptus quid^m iudexteiusq\ excufatio Coruus impo/loris hieroglyphicum .
3i6.b. Coriuis ferpentcm.W^^. 713. a.b. Coruum deliifii: hiantcm. adag. 674. a.
Corui qui.^ z 6.b. Ciceroni infauHa pr/Ldi" xerunt . i<?9.a, COT•NEA .
861. Cotonea maln cur ederentur a nouis w«- ptis. ibid.b» Cotys Rex vitrea et
pulchre elaborata va^ Ja cur fregerit . 288. b. Cotys turpitudinis prApoiferA
Dea . 3 3 o.a, CraJJus auaritidpoenas luit . ilS.h. Crater.^^.^.
Nefioris.^t^.3. '& '{^^'b. vn. de diRus Crater lirium.W»^. ibid.,
KfATnp> quafi Kipe&Ttip, a KipAg diBum . ^ 141. a. Crateres
yJEtn&fauces, 45'b. Crater Thebanus thefaurum demergit . <f;3.a. Crathis
pafior ab hirco ^elotypo occifus, 278.3. Cratinus fingit Ocnumfunem torquentem
apud inferos . j 9 4 . a. Creatura omnis eH homo, 4 ij 'b' credendum cui non .
2 6 1. b. Credere omni fpiritui fcriptura prohibet . 99. a. omnibus nulU,
vitium efi v- trumqi joo. b, Credulitas aut mature admittenda, aiit fiatim
repellenda. 98.3. ninna^ multa, mala inuexit. 99. a. nimia VaUntis . 100. b.
CrepidA vnde Italis Muli di^A . $ 8^.W. crepidoyquid . 3 26.a,b. crex auis .
380.3. crimen Jiellionatus . 245.3. crimina tria rupti foederis, 63.3. Critias
^ Alcibiades leui caufa ah ojjicie auocati. » 365.^. Croefus aCyro captus .
66j^.3, Crcefi thefauri, 668.a. Crudelitas Antipatri in matrem Thcffa- lonicen.
291. b. M.ex,mttj. 843, a- AV- ronis . 26 9, b. TuUia in mortuum pa- trem. t^i
b. Vedij Polltonts . 8ii? i,, S. Crux amaris diutni fymbolum, 48-2. b. palmA
naturam habet, 20 1 • b, ftgnum libertatts ChriflianA ^^y^a» fignumja-.
lutiferum . Ivii.b. Crusis aduerfarij, loz. a- vis . 101. b, et 202. a, Niin
Cubi- Index CtiUtas menfuri ^enui.i^9*%, fegiusma, i»r eommuni tribu^ digitis .
ibid.h^ Cubuitquid, 3,b. C\iccu,occtnitt*r marifu impudicarum v- xorum ^
x77.be. Cuculus^adag^, 276.3. Cuculus. et cucullus ^uid.iyd' h.& 177. a. .
-^g^pfifs impcrajje creditur ^ 177. cur i/i f.idu alienu oua ponat.%j(>^2.
de fiUes agyicolM fignificat. tbid. ii. proa- dhitero.ibid, proiuepti ^ihfnlfo.
178«. b. fignwn 4iftrati4, 410. b. fignum, veru, 2.77.3.. Cuculinatura(^tnos^
%-j6.2. CVcVLI 17/. Cuculi quifinty&vnde.. i76.h.& lyy.h^ C.ucupha aups
grdtitudints.hieroglyphicum^ i73.a- Cuctiphi. auis piBura,& inparentes
pietof^ ibid., CucurbitaprAcox. Z-j^y, a.. qualis planta,, 5 5 9'h,. quid allegorice..
tbid.. quis dica' tur . 2^8. b. CuchrbitAfimiles thrafones tumidi^ }9.h».
Cucurbitare yverbum iuridicum . 178. b. Cudere verfus.tJE,mblemata>&c.-
4.b* Cutdcs videto . €'h, Cuiui, cuia, cuium, interrcgatiuum .. 35o.b. Culina
quibus fit modulus. vitA,. 5 9 1. b. Culpain tnfontesreie^a . 730.3. Cultus
rehgiofiffttnustimttBri . 3,2..^« Cumdti fratres . j i .a* Cum
Wt\x\%\\xi\sii\^adagium.^6$y. h-& C V M iariiis. non lu t^andum . ^54* Cum
fis nanuSjCcHc i7^'b. CunHatio.. 1 16. b. deUberati». peccati remedtum, ii^.ab,
Cupidttas animi humani per Froteum fi- gnificata. 7^2..b» habendi FyrrhiEpi-
rot£. 293.b- Cupiditatis habendi idea ^ 37 2, b.. Cupido aliger, quare^^$i.. a.
^ 479- b. Apibus c0mparatus .. 472. a. fr«f« 897.3. f«r f*<r«^. 480.3. cur
nu- duy . 476. b. cur pharetratus. 475^. a. eurpuer^ 477-2. Vtnerifemper tun-
gatur. 467. b. et Fortuna in eodem de^ Inbro cultt . 130. a. et Muf&
a-vvmoi . ibtd. fugitiuus. ^7$.a.& 6;?. a. /«/- men tenens in Clypeo
Aleibiadis . 4J0. ful^ine fortior ^^$Q^h* in gemma infcutptui.i^uii, !squm
vhJi^uetm dit . ix;. a. leonum donHtor, 442.3. mellilegus . 471. a. quomodo ab
Amo* re fuperetur.^S^.h^ fe leenibus familia* remfatetur^ 441. b. fine
arcu&telis ^ 447 b.C> 44.8.3. Cupidmis armorum allegoria . 475^. a- et
Amcris dtfferentia^ 4 5 B. b. et Mortis er ror.6^S.b, fax. 44S. a. infignia,
475,, x^/V CAteros Beos . 4
j" i. a. Cupidini cur fax attributa . 448.3. 45 8. b- Cupidines duo,
totidem Veneres 4^0. Cupidorum mos . 2 9 CrPREssvs.. 84S. Cupreffus arbor
funefla, 84^. b. 8^t. a. 'Diti facra, 489. a- funenbus adhtbita, ibidem.h.
C^Sjo.b. mortts fymbolum„ 84^.3. r«i pulcras yfid inuttles fignifi- cat.ibid,2.
triafignificat. ibid^ CupreJftdefcriptio.%^i,tL. frondesin fepul" chrts magnatum.^^^,a^
nomen &na'- tura. ibid^&h^. Cura fepulturA nobis quaft congenita. y^j.
a. veterumpro pupillis.^i.h* vnde di- fla». 2oj-.b.6»3i8.8.. Curculio,quid . 5
90.a» Ofrij Dentati fefiinatie . 1 1^ -a.» Curiofa homtnum ingenia cirea
vanita^ tes. /j37-a- Currus AuaritiA. 3 7 2 . b. Sacchi a tigribut
tracius.i-jo.h. LuxurtA. }iJ^.a, Veneris d cygnis traBus . 770.^. Currus
triumphalis forma . 1^8.3» Currum MagnA DeA vehebani leones » i^o.b.. Curfu
lampada tizAo.adag. A^J.^^ Cu^is aurea et plumbea Amoris . 462.b. Cufiodia
cafiitatts dtjjicilis. i i^.b. princi- pis firmijftma ipfius innocentia . 6j,a,
principis optima,amor.6^.h, principis optima^ciuium beneuolentia, 6j.a. CuhodiA
fymbolum leo .. 86.a. CvSTODIiNDAS virgiuCS . I 2.2;.^ Cuticulam an habeat foetus in vteroexi' fUns
12.9. Kvetfj(.o7peo^,quis.. C^;?f^«^. 146.3. Bacchi. 1^7. u.h, Cybele habert
voluit Heliogabalus,. 17. a« Cyclops,affeBus ratione priuds. jii ..b.. vir
fapiens Seruio .. ibid,^ Cyclops excaecatus./i/^^^. 72i.b. Cyclopis
donum.-^^^v?,^., 720.3» Cyclopes qui.^y.h, vnde di^i^ 7i5>.b« CycU^ Remm et
Verboni m ; p j i CicUpum frU geneva . if'*^* Cydonid malct vnde di^a*
86i.>. Cygncacanrio.^<//i^. ^Vj*' Khkvmv l^/JLet.adag, *oid^
KiJKVi>i9vndediatts. 7^^.' Cyinus 'candoris Animf»& Afolhnts hter^
glyphicum.-jlt h^ curantemortemca^ nat. 77i.b. DircAUS diUus Ptndarus, 770 b.
Tauonioifirantefuauius cantr. 77 2. b. infigne poetarum. «/i- ti 6* poetAfenis
hieroglyphicum.ihid» a. Neptunifilius im auem mut<itus,77'^'^* n(xhofacer.
769. b.770.a. Rex Ltgu- rumin auem mutatus.770'\>' et 77i^a. Veneri facer.
770.b. Cyitni et poetA comparatio. 7 62 . a. b. regts lotfioria, 770.b. Cygnum
ante monem canere, quinam ne- gent. 77i.b.C^77i.a. 'Kvy.et& Cymatilis
color. fo^.h. Cymadocea nympha fandi doUi^ma^, Cynicimtifcisfimiles, <594-b.
Cynomyia quid. 6<?3.b. Cynthia Propertif amica . ^SS^h. Cyparijft
fabula.S^9.h. fruSlus . 8;o.a. Cypriani locus, de animo coercendo, 161. b. Cypris et Cypria, vnde
diHa Venus . CyprusinfulaaVenere ftc diBay non vict verfa, j4^-a. Cyrenenfes
lemhi inuentores . 6i-a. Cyr«^ aquilino nafo prAditus. \ 89.3. Croe- fumamicum
ex inimico facit>&cur . 669. b. cur dtclusefi Mulus . tfoi-b. Cyri inftgne gallus aureus.Wu.h, poeniten tia de
iudicio lato. €69.^- Cytherea vnde di^a Venus • 456.b. a •AAKViir^eu quid
Gracis, 3 1 8 . b. Da^yli dicuntur frucius palmA . lo^.b. Dddalus qui>. 7 5
-b. quo tempore claruerit, ihid. DAmon meridianus apud Rujfos, 7 ^ 5 . a.
Dgmonis ajlutia^ 705. b. Damnum facerequid ftgnificet ♦ 7i5>. a.b.
grauettemporis iadura, 7. b. prdferen- dum turpi lucro. 5 3 6. a. Vanubius et Ifier idem
funt uius QermaniA . Z>ap€$ . a. /«. Daphne ah Apolline amaU^ et in laurum
conuerfa. 88i.b. l^Aipvw,vnde diSa, ibid^ Aet^vit^eLyoi poetA et vates di^u
8^7.a.c> 883. b. Dardany epigramma in Spem, ' 1 1 8. b. Date^accipercreferreitres
a^tts funt dijlirb 68 8. Dare mantef.quid. xlix.a* Dares Phrygius fcriptor BeUi
Treiani . 41 J. a. Daria Malegueia iMdosiiti Ariojli materl 664. b> Darij de
Alexandre querela, ij.ae Dauid Semei impunitati promittit,6i^,z„ DaHtdu
e^icedinm fuper Ahfolon jUium - 900. a. Daulia» Daulis, et Daulias, cur diBa
/«- fciriia.. 3i4.n.K Daulia cornii./r<//?^. ihidb^ DeA gentilium»quarum$n
Emhlematts At ciati incidit mentio . Aglaia . 6%6, A« tc.560. Ccrcs. io3. &74t. Charitcs« 6%6,
Diana. &9j'. Enphrofyne. <?86, Eurynome.ii^/^. For runa^ 164 414. et
Harmonia. Ifis.47. Jii* 110.600. Latona. 418. Lita;.j6o. Mi» ncrnar.
18.&111. Mors. ^/8. et 66l. Mufa:. 488. Naiadcs. 473. Natura- 409. Ncmcfis.
IJ7. 128. 13$". &451. Nymph«3ii. Occafio. 513. Pallas. iiu 13 j. 453.
et 781. Parca, 319. Pitho . 686. Rhamnufia . ait. fpcs.ii8. et 15;. Thetis .
;8i. Vc- mi$.3i9. 340. 409.4^3- 4T7- 46^- <f85.8i3v83i.& 870,
Vcritas,;6. Vir tus-. ^39» Deartuo,quid, 6i8.i). Dehitor frufirator,ChamAleon .
ij6.a» Dehitores lucifugA et vefpertiliones » 18:3.3. Decipulamurem ccpir.
adag, Decijio ingeniofa A. . xxv, Decorum in muneribus ol^feruandum.^.bo
&7.^' Decretum quid proprie. '6 1 1 . a. De curru delapfus.^^^^. i6i.b.
^efenfores artts ChymicA conira aiior4im- ra tiunculas, 8 1 1, a» Definitio
amoris, ex Theophrafio, 478. tem eritatis . 880, b. Deflere mortem amatorJim
humamtm . 6<?j.a. Defraudarc geniwm iquid . 3 74'b. N n n 2, De^ I^ehortatio
lui^in<i . 540.b. Delia TibuU -mic*, b "Deligc quef uiltgitf . xlix-a.
X>ehmiy/f yt terum d& iirtHte fartunA fuh" jyelphicMlitt^aiquid ^
799.b. Deiphlcus ijuare ccguffminatus FheeifUS, Tjelphinijttic Dclphifius
jinchor£ alligatm . Aldi Mayiutij fymbolurrt . wj.z. item Veipaftani . ivii. b-
alligatus anchors, ^utd jilciato.6i6 a. a-puero vocatus pa rc?. 3 Sy.b.
crocodili hoffis . 6 1 6.b. cur fignum muficum.jSy^b. e mari eie^us quid. 705
.3. futuram tampenatem prA' fagirefoUt . 6i6.a. he^mmum amafius . 448.3.
infigneVlyjfts. Jvi.a. iun£lusCH pidini,amoris
kier>pglyphicum . 66 a. <pihAv^r.<:o7roS'6i6.-^.
(piAdvOpcoTrof^mi" citiA nota 664.(1. puerum ad ludumfe- rens (^referens.
jSy.a. refnor/iiun^us Fauli lll.Ponttficts fymhQlnm . li^ a. AtK^Hvoiiv yjpijoi
/2ict.adag. 701. a. Delphiiii agiiitas. yot.z. defcriptio, ^.b'?jatura.6i6 b.
piet^s^nfilios. ii^id, Delphimiii tciravis. adag. 701.2. delphinum anchorA
alligatum c^ui pro fym bolo habuerunt . 6i6-a, Delphines an fiatim
moriantur.vbi terratn 0ttigerint. yoi.^.h. Simones vocari gau dent. SS/.b.
delubrum Veneris in monte Libano.^^^.i* Demades Nemefin fuam expertus, i6.i.b.
orator Athenienfes ab inconfulto furore in Macedonas retraxit» 99'^' DemaratHs
mercutor, iythagorA parens » 104.3. Demarati apophthegma.de filentio 69 h.
Dsmetruis Cynicus a Vefpafiano Canis ap- peUatus.6if6' a^ ub vxore\elotypa occi
fus . X44.a. D^mttrij afophthegma de maledicentta . 63^7. b. Democedes Medicus
Darij Regis . 8 9 J .b. DemocritHS quts . 6^^.2. cur Gelafius di- Bus-ibid.^
cur fei pfum obcAcauit. ibid, Democriti apophthegma,de connubio.%^6' a. de ira
cohibenda. 2,^S.h. rtfus.6^7.3i. Di Morte Amoic. 657. Demoflhenes foli
cloqucnti^ operam dedit. 368. a. aduerfos h^ htut demagogos, 115.3. Demofthenis
apophthegma,infunus auari» ^7y»a. locusjdefuafore frmints.T^-j 9^ Dens vnus
Gorgonihut eofnmunis . 664.^. dentepetere. Ti^.b. Dentes d Cadmo fati quid
m)thclogice, 78^. a. elephanti quosputant > cornun fi^nt. 'Oefcrtptto
abietis,%S7^^- amorisTex Ma- fullo,^-j^.h. amoris.ex 1'hornuto, 475. b.
amoriseyX ftropertit.ibtd. amygdali, 87j.a.b. auiumStymphalidum.^9 6.a, auU.ex
Luciano.sjS.o ^79.2. buxi. 873»3» cham^ieontts.zf^.a. Charttum ex adtunciis .
6iy .^.cuprejft.S^^.z. cur- tus trtumphalis.i6S.si. delphini . 38;, a. b.
hederA,%6S''^.^' Hunnorum, zo^, b. tlicts,B6^.n.b. inuidi£,^ij.a. iyn^ gis.^^6,2.
lauri.8Si.9..' loiufiayexClafi dtano. J48. a. locuiiarum, ex Pifide . y49.b.
jjo. a. lyncis. 294. a- xnali cotoneA.S6i.k. mali MedicA.Sjo. a. b*
tnori.Zyp.z» murdnA.SiS. a> Occafip- nis, 5-14. a. b. Panos^variorum. 41 1.
a» parafiti 59 <5-b.3P7.a. piceA.S^^.^, po^ pulialbA 886.3. porphyrionis
auis.z^y. a. quercus.S$i.Q, falicts.^^ $.a, fcur- \ >f .3 *^ 8.3. Sirenum,ex
Claudiano, . b. Sphingis.79j. a.h, ilellionis i^t. a, fuperbiA. 100. h.
troph&i, ex Virgilio d» luuenale.^l<^.h. viperA. 818. a» Defcriptiones
amoris variA. 481-a. deftderare per iinon per yficribenda.xiy.^i. defidere
ptgrtfi ^ffgnum. -358.3. Defidertum formd Hieronymi Olgiati . 585. a.b.
Defiderij Lignaminei Vatauinifymbolum-. joS.a* DEsIDjA, j ytf» defidta
quoruhdam coencbitarum taxata» 3f8,b. Stren. 4PJ*a>,D. E s I D I AM
abijciciiciam . 360. deiperantisepinio. JiJ.a. deiperatto docuti TTcKvipctyictv
97. b» DiSpondere animum . 23 7 b. Detefiatio auarittA . 372. b. ebrietatts,
ijc.a. fori hodierni. ji^.z. libidtnit» 3183. litigtorum inter erudttos.j
$o.Si-> muLterum fucatarum, 837. a.b. fupef' bii,, 300 b. Detracior quidam
A.. xxxiv. Deucalion gruum beneficto a diluuio fer' uatHS . 103 6. Deus cur
habttus JEfctilapius . 6^7.2, b. efi j prodefje hominibus, 410. b- cm^
niavidet. i6o- b. fape in rebus dtipe' rdtis miro modo fuccurrit . 780. a tu^
tftm Remm et Verbomm " P33 tum refuglum . 90 r. a. vindex iniufii-
/iaj.id^.b. vitA hummA moderator, jD^i arcananon efiopus fcrutart . 43 1. b.
oculum nemo fallit . 178.3. D^i) prdcipue color alhus4ecoru$. joi.b. Dciim
fequere-^//^^. l^eo monftrante priuiipium, nullus[officit obex . ;47-b. Deorum
corona, . H-b» D^iJj f«r /«f effinxerit JEgyptus^ 4i0.a. Ai^iaa^a^yqutd, xit.a.
Vex^era concordi& Cignum. ibid- fidei fa- cra. ;9. a. 6» i* a. fidei
fymbolum . f^.a. iri.a. ^813. a. hofpitij fymbo^ lum.iiz.b»
quidftgnfficet.xlix.a. te- ftisfideiycur. iix.a. DextrA parti potiorcordis vis
incumbit . Dextra iuncl&pro concordia . 1 1 1 .b. Dextra^ iungendi mos. 1 1
z . b. iungere, y/- gnum confoederationis . Dialeciic&fymbolum ferpentes .
po.b. Diana haberi voluit HeliogabalHS . ij .2,. pro Luna, frequ^ns Poctis .
696.b. DiBertum ihocionis in Leotihenem . 850. a. DiSleria in Chymicos . 81 2.
a. b. in for~ mofos tfed inutiles . 8 y i .b. in fpurios . ^bi.b. ditium Caftrucij
vefiibus infcriptum. j^.a. lulij Scaligeri^defuo fato.j^/^.h' pij cu iufdam
viri . 66 6.b. D I c T A feptem Sapientum . 7 8 j. Dicia Biantis Frienei
'79i-h. ^ 794. a. b. Chilonis Laced&monij ' 790. a. b. ^ 791. a. Cleobuli
Lindij.y^^.h. ^ 790. a. Peria?idri Corinthif. 75»/. a.b. P/V- Mitylen&i.
791. a. b. Solonis Sala- minij^T^.h.O' 7^3. a b- Thaletis Mi" lesij.
794.b. (> 795.3. z;««i iudicatyfupremus de om- nibus . 670. b. dies Alcyonij
qui,'] <\\,h. tegitirm nuptia- rum tres apud veteres . 86 1 b- Dijferentia
inter adagium. Emblema. Ixiii. b. inter casiorem ^ lutram.6$ l . a. b. inter
Cupidinem ^ yJmorem.^^^. b. inter Emblema ^Ai/igma. Ixiii. b. inter Ewblema ^
fententiam.ibidem. inter labra, labia, 5-» labias. 67. b. in^ ter Nemefin^ inuidiam
. 160 z. inter nobiUs &generofos . y86. b. -f 87. a. int€r properare et
fefiinare . 876. h. inter Venerem vulgarem ^ coeleftem lari ^ ctpphi. 390. b.
pau* feris ^ egentis, jii-a. pilei ^ petafi . 641. a. prAtoris^ ius
dicentis.ijj.h» differentiAamuletorum.i4cl'^' pilularum/ xiv.b. Difficile eft
anirnum vel mores mutare . 274.3. iuftt/m dolorem temperare.69^, a. fuftinire
vicem duorum . 119.3. Difficilia qiia: ^wlchiz.adag, ijo. a.j e^» b. C^7y9.b.
difficilia tria Sapienti vifa, 263 .b« Difficultas AlchymiA. 811. a. b. cufio' diendi
puella^. iij.a. eloquentiA. y^^. b.C^ 760.3. rerum indagandarum vn- de . 1^1.
"S^ difficultatss omnes fuperant amor et vO' luntas. jiS.b. dig italis
herb ^ . i j" J • b. dignitas coron& ciuicA.S^yh. coronAgra* mineA .
lyz.b. dignus eft decipi,qui de remunerando cogi" fat . dpi.b. Dij
gentilium quorum faBa eft mentio irt Emblematis A. . AEfcuIapiiis • 637. Amor . ;6.
441. 447. 4_fG. 461. 469. 473- et 661. ApoIIo. 418. Bac- chus. iif. 418. ;6j.
et 742. Bo- nus Euentus. 218. Borcas. 473. Cu- pido. 56 228.457. et 6;8.
Eurus.548. Faunus.321. et ^t^. Fulmen. 4/0. Glaucus. 1^2. Harpocrates 66. Ho-
nor. /6. hipitei'. 26. $60. 6^6.7%^, 6c 852. lupiter Animon . 9. Mars, IJ2.
Mercurius. yi. 414. et 73-8. Neptunus. 152.568. et 701. Pan.409. Phoebus. 768.&
773. Pudor.858. Sa- turnus.ifi. Satyri.321. Soi.264.Tec minus.667. Triton. 578.
Dij meliora,formula optandi. 843.3. mul tiijfdem aris ^ templis culti, 129. b.
(juiveteribus habiti.ibidem.z. cvvvcLot ijfdem delubris culti . 1 3 0. a.
Dilemma m Aftrologos . 43 4 b. Dtligimiia omnia peificiuntur . 2 f. b. dtmidium
anim& amicus verus. 678, p. /<* cii,qui benecoepit habet . 547.b.
DiodoriSiculi locus, de TheJJaltsin liber^ tatem reftttutis . I94.b. Diogenes comefto polypo crudo perijt.j^i-d^.
cur dicius canis 6()6.2. Muficos curftul titi& arguerit. 6 i.b. veipis
ftmilis An- tiftheni 249.-7, Dtogenis apophthegma, de adulatoribus . Nnn 3 2.;
8.?, Index zjS.a. de Amfiippo Ariffotele.^yy, a.b. de me^^etrice Olympionice-
532.- b. de mornm minatione.ij^.z. de feneciu teinopi.}6i.h> de forte
humana. s S9.h. dcije. izj. a. deverecmdiii inpuerts . ^o^ a. tn\aJlrologos.<\^^.h.
inmuficos. 61. b. et 6-u.z. impndentia, ^94.b. io^ cns^de Chirone . 6ij.a,
Diomedes. 117. b. lcgem taliont^ expertui. 45y.,?. Thrax vi£iHs. ^97,^' Venerem
percHjftt. xi7.b. Diomedis equi ynonus Hercultf lahor.j 97. a. C ^(rj(7?'^
^ffg'^^ iunciA quid. 1 1 6. a. 'DionCymaierVeneru:.^9.^. h. f&pe pro ipfct
Venerepor.itur a Poetn . ibiJ.,h. Dionis ChryfoHomi Itber, de Troia non cet-
^ta.s^} b. locMyde labonbus Herculis . f^^.a. de regum officic/^S' h* de fer~
uy. . a-n-K Dionyfius<rex,7iepos ^ gulofus. j9i.a. Dtophanu locusydepalmA
natura. 100. a.h. Diofcoridis de fibro opinio . <^ Ji.a. DiofcuriloHis
filij. 12.6. b. pileati. 64^.3. Diofcurorum fabula ex Ouidio. ^i6.h. Dioxippus
cur a Diogenereprchefe^-^^^.h. diphthera quid fit . 7 1 6. a. DipfaslenA nornen
apud Ouidium, 440. a. fcYpens . 43 p b. dipfadis msrfus figna . 440.3. ^
Dipfade percujftfiti emoriuntur. 43 9. b. Dirum quid. X72i^<? di- dum .
85xJ.be difciplina corruptaper quercum deftgnata. 85 4.b, domefiicaMonafierij
St. Benedi- Bi Nouelli Patauif. xvi. a. vna vnicui^ que excolenda. 367.^.^
3^8.3. Difcordia Dea, loS.h. Difcrimeninter bonam (^malam mulie- rem . 811 b.
ii^pUfiafmi^s. i8o.b. difputationes fcholafiicA quales . 766. b. Dijfidium
aquils. (^fcarabAi.-jo^.h. ouiu luporum.yis.z. vlularum ^ corni- €um. 114. b.
et 1 15.3. dijfimulatio Ciceronis pofl bellum Pompeia numlaudata. b. Ditare
quam diuitem effe conuenientius Principi. 6i8.b. Diues imperitus eleganter ab Alciato ex-
prcffm. 3 i6.a» iniquus eft^aut iniqui h& res . s^6.a. DIVIS indoftus,
80^1. Diuites imprebi . iSo. b, ver} qui fint . diuitum Siati9 femper tuta,
pauperum noft, item. 713'a,
Diuinatoris Angli van^ prAdi^io » 45 j", a. b. dtuinitatem qui ajfe^arint
. i6.h.^ 17,3, Diuifio Atatum varia . 3.3. hAreditatit Chariclis ^ Antiochi. 8
DiuitiA olim in pecore, 809.3. virtutis pt- dijJeqUA. xiv.b. diuitiarum
amormultos a virtute auocat. i7i'b. fymbolum, cerua aureis corni" hus .
S9S»^* docentcs publice couiciari,procliue, 407.3.. Docior luris creatus
Alctatus . xxv, Docfores cur piieo ornetur.6 ^s '^' nouita^ tis
reprehenfi.^oy.h. facvi hieroglyphi- ce galli 7iomins intelltguntur. 8 5.a. D
oCTORVM agnoiiiina- 40f. Dociiyqui a?nori operam dederunt . 45 J.b. Doviorum
dijftdia ^ certamen . 750. k. b. 707.a.c^ 783. b. fama. 857.3. DocTos doctis
obloqui nefasefle . 747» doBrina non efi fine magiftro . l^.a.
documenta,qHAnobis certamen Eunomi ^ Arisionis fuppedttat . ^y^.h. Dodonxum
ass. adag. 89. b» dogm^. lo^.b. dolio Danaidum &quiparati gulofi.}9z.h»
Doloris et Voluptatis fabula . 46 8. a. dolorem qui regerit.tantum excufatius
pec cat . 697. a, dolofi dolo capti . 7 2 o. b. dolus alius bonus,alius malus,
143. b. DoLVs ui fuos. 14 f. dominium Occafionis . 5 1 j. b. domtnij
ecclefiaftici et teporarij difcrimen, SH-b. DominusfuA voluntatis homo . 437.
a. Domitianus ex bono tn peffimum muta- tus . 607. b. Domitius Liberium
occidit,quod potare re cufaret . 147.3. domus InuidiA . 3 17.3» Dona hofiium
noxia . 707. b, Donavvefchingen,or/^o Danubij . izi.a. Dotis ampU duomala
fociay vxoris fuper- bia, viriferuitus . 8 1 7. b. Draco a Cadmo occifus quid
mythoUgtce. 783.3- tnfigne Amphiarai.lwi.a. facra tus MineruA.ix}.h. vnde
dicius. tbtd, C^783.a. Draco legislator petafis ^ tunicis explo- fus . 643. b.
Draconem cur premeret fimulacrum PaU ladis^ Rerum &c Verborum . p^S Udis. Dracones cuJiodiA prAfeBi.iii.b.
&vIH' U cur Pailadi confecrantur . • tbid.^a. Draconttui puer ob occifum
per impruden- tiam puerum relegfttui. 8z8.a.
Ttruidi, GnllicA religionu antiiiites.j S^'^' Drufi centinentia . i^i-t).
Dryades,7i)mphAftluarum . ^il-h. Dryope Em-ytt filia in lotum transformata.
486- Apvof TTgiTtfVj/s- dviip AeveTg. adag. DucatM Mediolanenfis inftgnia . 9'
Dticus confiilitim occultum effs debet. 74 t>- ducesferoces m pace
manfiuefacli • 73 ^-^* dficibus firenups vnde contigtt glona belli. ca. ^ 567
a. Dulceamarum. adag. 4^7. b. 871.3. D V L c I A quandoq; amaia fieri. 4<^6.
item. 4^3^. AaKonpdLTisy.iVOf quis . 808 a. D/ioad valetudmem conducentia,
victut ratio,& vinum temperaie fiumptu.^i^' a. amicorum genera y fiangumvs
&con- fiuetudint^.^S sA') in homtne dtfficulter edomaripojfunt, lingua
(3r> genitaltcL^. I9z.b. liquores humano corpori grattfi- fimi,vinum
c^oltum. ij i. b. munera pafiorK ecclefiafitcttvigilantia &cuflo dia.^o a
prAftantur avinivfiu modera tOyflorida ntoi vires corports . 141.3. fiAcult
maUdibtdo Ux^t^.pS.a. fier- uari debentin occafione arnpicnda^ma' turitas ordo
. jtS.a. DAiobus pariter cuntibus. adag. 1173, Duos infequcns ".cpoies,
neuuura capic. adag. 15*5 «b* Dyodecim certamina Herculis . duodecim lahores
Herculu . 593 •o* durum efijajjueta reltnquere ♦ 17 S'^' AijjMKA TA KctKoi.
adag. ijo.a. EBrietas Babylonica tneretrix . 150. a« C/>c^. 148.3. freqtiens
Scythis . 414. b. prAcipue Germanos pejjundat . i jo.a. £brietatis deteBatio .
150.3. imago. i^S, b. infanAhiftoria. ibid.z. maU . 150. b. fpecies. i^f.b.
fuggiUatto kpuero fa ^a . 148.3. ^brij befiijs deterioreS.i so,b. qua ratione puniendi
. i^S.b. ihiofiorum excufiati9, 1 y i •3« J.cclefia in aduerfis creficit . 201
.b. EcclefitA vtBricts fiymbolum palma . ibid. I.cebolit€i Confianttnopolitanus
incenftan- tvsfidei . 184. b. i)(H >f (J.\ll(t (TTrhTwAiiVi^i (Xl^p(J',H)it
y6ho(.adag. 7H.a. 'Ec^jenen multum diflat ab Echino.S9$ .z. qualts
pificu.ii6.^. vnde diBa. n8.a. a»364.a. Ec hidna mater ChimArA. 84.3. quid aUc'
gorice . ibid, Echo Panis amica . 5^o.a, EXGPjP-N aJ^apct ^apet . 70S .
Editionu huiu^ nottijJlmA Emblematum A. occafio . viii. Effccius ignauiA ^
defidiA. jS7' inui- diA.yiS.b' irA.jj^.b. timorts. s . h. varij vini.i^S-^'
'^'^' moderate ^im- moderatefumpti . 141.3. Efpgies C^Ejfigia.j^S.b. ciconiAin
ficeptris. 1 6 3 . b. locuslAyQn monsiri ipfiamprAce- dentu.anno MDXUL
Lombardiam In- fiubrum infefiantvs.^ jo. viua hominvt auari . 37^.b. Egens vnde
diBm . Jii. a. EgnatttcsMeteRu6 vxorem occidtt,quodvi num bibiffet . i3 7-b.
Egregiws . ^o.a. fYcTiV^w quid GrACPS . 1 10 b. eiS^obictfilta Protei . 761. b.
Eidyllioa Theocritt > de Amore mellilego . 470.3. idem a NtcoUo de Oddts
Italice redditttm. %7i.z^ xxix.ab eodem con^ uerfium . 5"4i.b. y 43 .a. Ein
Pomerifcher SachreiiKetles,^«/j Ger^ mants . 150 b. Ei, quifcmel fua
prodcgerit.alienacredi nonoportere. 258. H( a.vi]p, iS^Ci^ tf.viip. adag. 11 8.
b. Eleciores Imperif fieptem . 109. a. Elecira inter Pleiades cur vix appareat •
415.3. Elegta Eranchinii de betlts fui tempcrts. 544.3. elementa quatuor
totidem Deorum nomi- ntbu^ intelleBa, 273. Elephantisles^^ ElephantarcheS,
elephan' ti magifier. 73 5-3' Elephantfisin triumpho . 73 a. PUto^i
fiacer.stS'^' porcum perferre non poteft. 5^4.3. quale animal . 53J.a. trophAo
inficulpius . T3 4"a. Elephanti Hannonis iucunda hifiorta-i. 73 6.a.b. N n
n 4 93^ Index l.l€phanto cor duplexeji . 757.a. £lepha-?iti an coYKna,^vel
dentes hftbeant » ^jj.b. Luc& boues cur dicti. 534. b. tlephantorum
impitmin G,jlatas,0*viiio ria. j^3. a. b-0> n4.a. 'vfas in bellis . 534.b. C^yjJ.a. £,lepha}2tis qui
triumpharint . 73 ^.a. JElmguis . 79.b. "Ellychnium ex lifio Carpafto non
ahfumim tur igntj* 78.b. elooium Epaminondd . jyj.a. Hermoge- nis Rhetoris . 877.^. "Elogia Romana vrbis . 48 j.b. ELOQVENTIA
fortitudine pra:ftaQ tior . 751. Xloquentia Herculis . ys^.a» in foemina quadam
Romana exofa. 8 3 j" .a. male fi- ne moribus difcisur . j^o.b. tloquetiA
difficultas j ^ ^.b.^760.3. laus. 759.b. parens Cicero.K/^.b. pr&fe^Mer
curius. s^.a. fignum caduceus .510 a. Jludioji Galli. 7S'...b. vis . 7SS'^'
Zlpidius. xi5>.a. emancipare. 193.3. Xmanuelis a Cofia epigramma, de Morte
Amore . djS.b. Xmblemaquid fit lxxy^d.b^et 4,3. quomo- dopropriei
quomodofigurate accipiatur' Ixiy.a, vnde diHum . 4.3. lEmblemata et
&nigm-ata inter fe dijferiit. Jxiii.a. triplicia^vermiculata^fegmen-
tata,tejfellata . 4.b. 'Emblematumfinis quis. . ibid. Empufa qutd.y6s.3. in
varias formas mu tabtlts . 76J^.b &76S'^' Enalus adolefcens a delphinis
feruatus . 3 87.b. • encaujlumquid . 45 3't>» encatpfii confeciia . tbid.
enc::uJlicaptHura. ^ 43 ^-a» 'Encomium Venetiarum, 746. a.b, Eniti . I4.b.
Ennius,de hariolis . 43 f.a, ^'voS^iov aJfJ.t^oKov,quid. 898.3.
Enormitaspeccati Sodomitici, 3f6.b, JEw Aurori . S/.b* ea>r>&
>;iyf. ii^^j i'*?//^ equusyvnde fic diBus. z^j.b, Epaminondas boni Principis
exemplu.6i 7, b. cur Jerpentem pro hieroglyphico fer- ret. 1 1 . proximus . f
83 • b. Epaminond& apophthegma, <i?^ ^i);zo Pri»- <r//>e.6i7.b,
Ims. sih^' taQitmnitfss ^ Epaphus qua ratione PhoeblfiUus, «4.1^ Ephydriades
nymphA fontium. 3 1 3 . b. EphyrA, nunc Corinthus didla. 33o.b. Epicedium Dauidisfuper
Abjolon. 900. a. Germanici inThemifioclem . 573. b. Epicharis mulier in
tormentis conHans . 8o.a. Epicharmus Siculus,PythagorA difcipulus, 9i.b.
Epidletusy& eius lucerna . ipi.b. Epi^eti Philofophia duobus verbis compre
^enfa . ibid. Epicurei vitAfuturA c&ntemptores. 34.b. Epicuri gulofitas .
39^'^' Epidauruis cur dtctus Mfculapius.^^^. a. ferpe-ns . n.^. Epidat^rus vrbs
. 6 3 9. a. Epimeiheipyxis . i^o.bo i'7rifj.6^tov fabuU^de ortu Palladis ex
capi te louis.is-Z' <pvcrtKov,de ortuBacchi » 144. a. Epiphania ^qu^^d in
eadauer parentis fpuif- fet,viua exufia . 656.b, Eptfcopi mtmera officia,
«jo.a. Epifcytliizare.^^^j-. i\6.z.& ^x\.b. Epitaphium Archilochi.t^^.a.
Laurentif ValU.ibid.b. lepidum coniugum difcor dium.%17.tn. Ntobes. i^S.z.b.
Petri\A- retini.%/^9 b. Fhaethontis 26j.b. pu- dicA cuiufdam matronA RomanA .
836. a. Pyrrhi AnglebermAi . S^h^* Epitheta varia mulierum a peplo dedf^ ^ ^a .
41. b» » Trt^t, ii ctTri^i.hodierna lex.. 147.3., Epi logus Operis, loannis Thuilij. Epigrammay
Anonymi ciiiu(dam mere tricem Venetam. ^ ^o.b. Ai)tonij Thy- hCi)tde
Prometheifurto.^iB.s. Anuli » de Narcijjo.^o6.b. de typographis Lug-
dunenfibus.j^^.z- in indociles. 274.^. Angeriani j de Amore . 4^1. a. de
eO" dem, 47 f . a. Aufonij, Virgilio tribu- 'tum, de rofa et Venere. 448.
b. Bapti- ftas Cynthij, de Venere ^Solone.^S9' b. B^llaii, in rudem <&
fordidum. 339. b. Dardanii.i» S^/jewz.iiS.b. Faufti Sa bxijde Arione.^S6.a. in
Amorem.^^S. a. Geofgii AnCelmi, de lacrymis Amo^ ris./i^e^a. Geoigii Sabini,^^
rixis Prin cipum Chrifiianorum. s ^ J.b. Herculis Strozza^, de amore mellilego.
471. a. heluonem. 392.3. lacob» Bi\n,devolU' ptate^ dolore.^6^.a. lani
Lafcaris,^/« iiiceo CQnuentu,ziy^* Incerti,»» Remm6c Verborum. 5^37 »w.3^i.b.
in Charites RomA.CSj.^. _ confidentem qHendam (pt?^e&v7ov.jii a. in
vanumhariolu.^j^ b. loannis Mal Uix.de pietate cicontarii.ij^.h. loan-
nisSecLidb^/^ Amore^^S^-^' Marii Mol £xydepace.7i9.2i, Marcialis, de hirun-
dine.7^<).di, lA%i\x\X\yde Spe. de Thr4fyl?filo.'i 77. h. Minois,<^^
Amore . 448. b. de aultcis. }7S.h. dcpr&cocita- 876.3. inpuellam
formofam.^6H. b. inpueUam prAmature mortuam.66i.h' VAcnmiydeFortuna./^i^.a.
Pallada^, rn A/trologos. ^^o.h. Philippi»^^^ delphtne phtlomeUvectore 387.3.
Picrij,/» Fr/«- maYianHm fcurram. \^o. a- Sannaza- lix^de J£n.e&pietate.%'L^.z.
b. Smyr- TixXide laboribus Hercults. J^^.h- Tiio mx Mori. de cupido J.b.
Tinnldyde Coelia celebri Comica.^7x.h. de pallore amantum .875.3. tn Rachelem
nobilem pfaltriam . 688 a.
Xpigrammata duo lepida Thoma. Moriy in aslrologum vxoris impudicA maritum .
441. a.b. ^ques quidam GarfiA Regis Nauarenfts a- mtcus . ^79 3. equus
animalferox et fuperbu. 1 9 4- froe natuSfhomtnts ferociSyfedobfequetis hie-
roglyphicum. ibid. in, itinerts mgreffn ceifttans ^tnfaufium habbtur omen.
545;. b. nefcit aduLari.i96.^. poenitentia du 6lus ob inceflum cu matreifeipfum
punit. 3J4.b. poetarumyvinum i^^.h. popu- loferocienti comparatus . i94-b-
equi^caput inuentum in Carthaginis funda mentis . 194.D. Equuin habet
^eianum.^^^^j:. 54^'^). e^ui argento eircumteciiySocrati funtdiui- tes
tndocii.So^ -a- Dtomedis, nonus la- bor Herculis,j97.a' SoUs, ^ eorum no- mina.
i6j.b. eqnorum auresyanimi indices,z$/.h' T)io- medis allegoria . S^7'3*
et^uttandiperttiaq^ua ratione Vrincipibus necejjaria . 196 z, Ergiai cani.^^^^.
876.^. erithacus auis . 400 a» tpcoii^eiviipasfibicontrarij . 461. b. error
inemendabtlisuiolentta Martis com- mijjus. 740. b. periculofijftmus quis. 670.
b. irrores eorumyqui literas addifcunt. 105.3. (rucaquidy^vnde dida.^zt.a.
Venerem ^tmulat ibid.h^ vermn &h?rba,ibid. a. vnde dicla . ibid^ ErucA
qualitas. 541.^? erudareyverbum obfcoenum . 36 a. 'EfjAi qui . 558. a. Eteocles
primus Grattjs facrafecit. 688.a. Eteonict prudes cautumfacmus. 1 1 y.b. ETIAM
ferociiliaiosdoman. i6j. Ec mufcalplenem habec,& formica bilem. adag. 7 1
1. a. 'Etymon belli,^ /^^^, b. &vfus vocis Feslts. 170.3. lani. 109. b.
Eubult poetA epigramma de Bxccho. 147.' Q..hr fena,rijyde amore . 479- Euclto
Flautty miferrimus fenex auarus Eucrattt& deliri h&retici . 95 .a.
ivSouy.ovHV, quid . 31.3. Euentus bonus, eiusq i ftmulacrum. z 3- 1 . a.
Eumenides quintd Luna nat& . 3 8. b. Eunomi Artftonis certamen muficum .
775. b c> 776.3. b. fiatuii. 775. b. euocatus ad Bituriges Alciatus. xxvi.
Euphrofyne vna Gratiarum vnde dicia . 688 b. Eurus ventus ab Oriente sfirans .
^s^'^' vnde dtcius . ibtd.b. Eurydomene,vnde diSia, 690.3. Eurymedufcvnde diBa
. ibid, EurynomsyGyatiaru mater yVnile dicla ib. Eufebtus, de Ganymede. 30.3.
de HnrrnO' d 0 ^ Arislogitont^. Eufebtj demtrabilt fanos htlioria tefliwo- nium
. 412. a.b. optnio, cur Cecrops <fi- ^uwV dicius fit . 3 6. b. 'Eufebij
cutufdam confians animus in tor- mentts . 8o-a. gu5-5;:^(3f . 440. a. Euteitdas
fui amore captus . 306, b- Euthydamas ab oratorta ad tyrannidem inclinauit
Eutropius legem.quamferri cufauerat,paf 4^;.b. Exaciores rigidiyHarpyiA. iSi-b.
Examenfut. 106. b. trutin et quid. vitd,human&. Ex 3rduis perpccuum nonien
E X belio pax Excidium i^atauinum ab Atyla quando in cidit . Exclamatio in
luxuriam . Hi.a. 3i4.b. excurfus in ardeliones.^ 68.h. infaederum ^ fidei
violatores Frincipes. 53 6. b. mtferam adolefcentiumfelicijjimi tnge- nij
conditionem < 511. 938 Index I.xcnfatio AUl^tt, .a. Alei^tt, defre- qnenti
locorum mutittione . xxvii. . 611. a.b. cHiufd(im,aHi patrem verbe- raOat. ly
^,a. ebrioforum.i $i-a. iudi' ct^ corrupti.iyS.b. ThHilij . xi. Ex damno
alteriiis, alterius vtilitas.541. JExemplum concordi& fyatern& Eumenis
. 2 1 5.3. conjlantiA mirA in muliercula . 75>.b. ingratitudmvs cuiufdam
milttis Thilippi. i90.h. pietatis JEnecn. 830. a. lExemplaarreptA,
occafionts.y^j-^.h. bene ficijmale compenfati. cafiitatis in Ethnict^. ii6.a.
eorum, qui defciue- YUnta virtute (^o-j-a-h. Imperatorumy qui proborum hominum
operam fibi imi xerunt . 634.3. vitit flatum in melius tnutantium
txemplavitioforum poffunt licitepofl mor tem memorari . 6<)6.a. Exequidi
Menandri Regu BaBroru ExercitHs JtyU numerofus. ^ ^ i.h. Xerxts numerofijjimm .
j i-b. Exire epotesJate, qui dicantur. 261. b. Exiri j nulla ratio. ^^/^^. E X
]iterarum ftudiis immoiialitatem ac» quiri. Ex pacevbertas. 7At"
Expedithabcie plvua cognomina. adag. ^4.3. expedttio Argonautarum quando
fufcepta. 8 1 o. a. lafonis Argonautarum quid mythfilogice.So^.a. Pygm&orum
contra Herculem. 171. a. Experientia oBendit.aurum artefieripojfe. Sio.b. JEXUHi£,quid
. ^74.3. FAba cur veteribus im ^nunda habita. Ii.a. EabAfomnia faciunt
turbulent^' l-b. Eabius Maximus conuitijs militaribus im petitus. ii^.a.
curCuciatordicius a. cur Marcello adiunBus ciir Ouiculadicius . 805». a. Tabq Maximi mira confiantia . loi.a. Eabto
Maximo dat^i' corona gramine^. labiJVerrucofi apophthegma, de beneficio
aiperedato. 6yi.b. Eabula A£iAonis.i^i.h.& i^i 3. Adont dis 341 a.
Arifiophanis,de gallo Perfis impeyante.SB.n, Atdecoclo deturbatd^ /tfo.b.
c^;6r. a. Belierophontls. tt,t\ caprA Amalthed . so9.h. cicadarum » 778.3.
Cifi.S66.a. Cyparift.S49^h» de Mfculapij natiuitate. ^jS.b.c^ 635). a- de
Aiacis nomine. 165". a, de AlcYont' bus.y^^.a. de aftnBiuuentam ferente,
ji.a. de Eacchi ortu. 143. b. de cicO' nia. 1 73 .b. de coronide Palladi facra,
vnde orta. i j 4. b. de Mercurio Argi OC' cifore. f 3 . b. de Morte ^ Amore» ex
di' uerfis . 6j 8. a. de paBo cuiufdam cum Morte,6Ci.b. de flellione.i^yh. devo
luptate et dolore, 4^8 .a. Diofcuro rum, ex Ouidio, zi6. h. Eauni et
Hecat&. 481.3. galli in auemmut^iti, 87. b. 88.3. Ganymedis ex
Homero,Virgilio, ^Statio. i^.a.h. Ganymedis varie acce pta.rZ.h. gigatum.ij.h.
Glauci.is^, b. ic^r^. 455. a. lus invaccammuta' /<e.48.3. lyngis. 544.b.
Loti nymphd . 486- b. Mercurij ivoS^i^ • J5 • b. MetrA Erifichthonisfilt£.y6/{..a»
Mineidum i» veipertiliones mutataru. 180. a.b. 'iNar' cijji. 306. a. Niobes.
197. h. et 2^8.3» I^andor^. i^o-z.h. Phacthontis. 164. b.~ ^i6<).^.
Phalangis ^ Arachnes. y/{, a. Fhinei.iSo.a. Phryxi.8o6.h.& S07. a.
P/V/.338.b. Promethei-^iy.a. Scyl U.ioi.h. 3 38. b. Tantali, 370. a.b. Terei.
^iz.K EabuU Protei occafio . 761. b. FabuU integrAnarrandAfunt. <J6^.a.
Eacere damnum>&dare damnum,quid fi- gnificet.. yip.a.b, Tacere, et
reddere Harpocratem, quid . 68. a. lacies ea decentior,cui nAUUS inefl.xixnu
lconisab Ezechtele vifa.^o.a. virginea^ in Sphinge,quid mythologice . 801. b. Eacinus quos
tnquinat.Aquat . 728.3. TaBio Prafina.^o^.2' Veneta, ibid^ Eacultatespulegij .
787. b. FAcVNDIA difficilis. 7/8. lacundia infeneBute perficitur. 7;4.b.
tacundi&vires . 759'^» Fsecem bibat, qiii vinum bibit. adagiumi 468.9.
lalco qualis auis.6o^.h, degener qualts. $67-3. Ealcones cmnes
foeminAfunt,6o/^.h. var^ generis . Tallacia^j:£cilif . 67^-^* lama doStorum
virorum femper viret c 8 ^7. a . Heroum nunquam intermm» turi Rerum &:
Verbor ii m . p ^ p )F4mA perennis not/iytHba. . j6p.b. Tntnam ex maledi^ts
captare non oportet. 749.b. . familia HlufirtsOddorHm . xvj.a.b. tamiliaritas
nimia contemptitm paHt* loi.al potentiorum vitanda. <fy5> (3. fdthHli
cmufdam cum hero fuo facetuh paEiiim . ' z88 b. Farfaras di^apopulus aUa .
887.3. fatifco'. iij.b. fatui. j^-Z.a. FATVITAS. Vatnm Amafidis Regis
JEgyptiorum. zo9. h. memorabtle homicidarum Cafaris, Gordia?zi.ji^.z.
Oedipodis. 797 -b. "Bauces
. ii.b. 'Baunus quis. j-jo.b. ^ P^» 2»««^ /^^^??? . Szt.b vndedi^us. ibid.z.b.
Jauni Hecates fabula.^Sz.i^. mytholo gia . ibid. Taunimonfira Mthiopica . 515».
a. Faufius Verantius Epifcopus Chanadienfis. 7. a. ISaufii, magi Germani,
infelix exitus . 708. b., Jaufli SabAi epigramrnaijde Arione. 586.3. in Amorem
. 448.3. TaufiinAnummus . ijo.b.C^ loS.a. fax cur tributa Cupidini. 448.3.^^45 8. b. facem accenfam tegere,quid . 358.3.
federici Morelli Corollaria ad Emblema- ■ ta A.. S^o,0>
feqq./ymbolum>fons . Ixii.3. feliracundiAfedes. 8^a.b. felices ^ui . 52.3.
felicitas qmd. 6^^.b. omnts inuidiA ob- noxia . xxxiv. femur ^ Vemen . 1 5 i .
b. Fenni populit et eorum mores . io4 a. feraLibyca. 35.3. lerdinandus San^ius
Trancifci frater . 147. b. ferocitatufigna . 169. b. Teroniay libertorumJyea .
644. b. TerrariA docet Alcidtus', xxvii. ferrum oleo emoRitur . 578. b.
fertilitas agrorum per Gratias fignificata . 5 88.b. fertilttatis fymbolum
papauer. xlvii. b. ferula ^ papauer curBaccho data. 5>5.3. 'Befcehnini
verfusy qui . 8^4.3. Ftftinalcnte.^^^^.ii^.a.b. 3(^4.3.;^^. b, ^lj.b. C^"
876.b. fefiinatio Alexandri.i^.Q.b. Curij Denta ti.i i9.a. in re bellica magni
mnmenti. 15.3. fefiiuA hor^,quA . 4.3. ftber an fibi tefies
exfcindat^controuerfum. 651.3. vndefic dicius . ibid, Jibula aurea quibus
competebat. 5 8 6.z.^ 588.3. Imperatorum ex gemmis.^S6.a. FibulA in vefiibus
vfus apud veteres ibid. materia qu^ . ibtd. varia figni^cata, 5 8 8. 3.
ficedula auts. /\.0Q. fignum autumni. 410. b. vndedi£la. 42.1 b. F I c T A
Religio . 40. fi6ia cito ad fuam redeunt naturam.ij^.s, fide/ed cuijvide .
loi-b. fidere nemini inhumanumfidere omnibus fiultum . i^i.a. fidelitasThuilij
inhoc Opere coUigendo et coUigando. ix. fidelitatis in cane hifiorig. 813.^.814
nota.canis . Sij.b. fides ^uid.^^.a- caufis adiunciis defcripta. ibjd. non
habenda ei, quifidem viola. rit.i.6o.b' nulla efl regnifocijs. 400 b. qualis in
coniugio, in liberis, in feruis requiratur.^^.b. vxoria. 813.3. F I D E I
rymbolum . 56. fidei f/mbolum dextra.^9.z.C^ iii 3. an~ cipitis et fallacis
homines . iii. b. et 183. b. Fidei quomodo facrafiebant. 58. a. facra dextera. 11 2. a.
Fidesy^ Fidicula, genus citharA. 6^.q. fdicularum tormentum quale . 75». a.
Fidijfimulacrum RomA in Capitolio. 57.3. b. ftatua. ^Ci. Fidiicia pccunias
amifi . adag. pi b. figere arma^quid . j.b. figmentapoeticatribus modis explicaripof
funt. 17.3. Figii/iisfigiilo inuidet. adag. 6io.b. Figuhis figulum odir. adag.
8^5 b. filiA Herodiadis mors. yi^.b. filiAFrechthei Treto^ivotdiclA. iz6.z. lo-
uis^FitYynomesGratiA. 6%7.z. filius louis haberi voluit Commodus. 1 7.3. vnde
dicius. 82.7.^. filij clericorum ab ecclefiafiico offcio arcert tur. 601. a,
Niobes, eorumq-j nomina . 198.3. parentes verberantes . lyj.a. Filiorum amar .
817. a.b. Fines belli quis efie debeat.jAri. b. Emhlz- matum, \.b. nofier ab
origme pendet 88p. 3. operis
paradoxdrum Alciatte- mittmdi . xxviii. tmcn] vhss C^cO:a ada^. 788.3.
fIRMIssIMA coniielli non poflTe. ^fci^s quid. (51 8. 3. cur lien d/ffus.l6iy.
h. rapit, quod 'tion cnpit Chriflus . i . a. regis crumena.ibid.h. fempQr
prAjutni- tur diues . ' ibid. fifci ^ ^rarij dijfercntia. 6z% 3. fiJluU Afrorum
exloto, 874-3. flabellum,quid . 6<)i,.h. flagrum,quid . /o.a. flagriferi qui
. 6? i.a.b. FlagritribayFlagriciba,Plagrio, cognomi- naferuorum. ^o.a. 'Flamen louis albatus. foi
«b. vnde dicius. 641. h. Tlamines qu/iliterfacra faciebant. 1 1 i.a. Jflamintus
Macedones fuis legibus viuere permifit. iii.a. Maleguctus Rhegien- fis . 66^,
Tlaminij Confulis temeritas exitiofa Rei- pub. 167. b. flammairAtypus . 766-^.
flammei nuptialn color qups.Z^o.s. ritus . 865-a. flammeo sponfavelabatur,
ibid. Ilauiafamilia vnde fic diBa. joj.b. flauus color qualt5.$Qi.ti. quorum,
ibid. fletus Heracliti . 647.3. "Elorentinum insiituium in otiofos. 161-^'
flositerrcflyefidws. 896.^. flores Det miracula^^^vitA breuitatem do cent,
zzj.a. fcedus Hecloru Aiacis . 706. a-b' !•' OEDERA . 50. fijedera tribus modis
inita . 6j.a. foeminainers animal.jt)^ b. qUA caffa ccnfenda. iiS.h.
quAfacunda. 83^.3. focmins. falacijfim& fymbolum Alurus foe- mina. 3 49. b.
$myrnA& amor in mari- tum demortuum . 679. b. fixmtnam inumtfje dicitnr
Frometheus . 426. b. foeminA illufires, quarum meminit Alcia- tus in fuis
tmblematis. A rchippe.45? Acalaijca • 813. Circc. 758. Galatca . 815. Helena.
114. Helunira. 453. Lais.319. Lcaina. 77* Medea. 159 et 8if. Niobe.197.
Penelope.858. Pro- • goe. 3 12.748. et 8aj. Scraele. 139. et '418. 5.Tecl3. 18
fvLiJii.. et cur garruU^ iocm.S^yz^ cnr im' berbesftocus. 79. K VMgahundA
'vtx,^t» famtnarum pnfcarum pudicitia fiefninis nullum arcanum committendum,
fcenum in Crufluminio ibi noxium^forhff» i^^re, ' 513. a. foetus in vter^
qualis. 64 «/.b. recens edi- tus currubeat]. iz.a. Folio ficulnoanguillam.
adag. m.a.b. folia lauri magtfiratibus CaUlantiarij ob^ lata 884.3. ole&jolriitiali
die inuertun tur.i}6.^. popult cur bicoUria . SB^^-a. populipojl folftitiii
circumaguntur.ibid. fomes ingenij virtutisq\ vinum . 153 3. forceps. 3^7.b.
forfex . ibid, fori hod iern i deteflatio forma AUyonts auts.j^i.ii. h.
Centauro- rum.6zf.a.b. currus triuphalis. idS-a. Gorgonum Hermarum.^ ^.h. hi
flrica.-j^^.a. Inuidi<i . }iy.a. nihilyfi fola forma.Zo^.h. piUi antiqui.
641.3. porphyrionis auis . 137. a- puerilts cur Baccho tributa. r 3 3 .a.b. res
breui peri» tura.lo^.h. Styll&.jot.z. fenediute de* florefcit . 33 i.st. '
Socratt eft modici tem^ poris tyrannts. 144. b. Sphingis.j^e. a, b-C^ 797. a-
b. Stymphalidum auium% j-65>.3. Tritonis . J^S-a.b.c^ formatiio hominis,
645>.b, formidoloftpoftmortem ^ 7l6.b» Fornerij diftuhonde fpe, o.a. fortis
non eft^qui feipfum necat, ^ ij.a» fortitudinis fignumycorona populea.^S-j.b^
fortuna artem tnuenit, non ars fortunam » 4 1 6 . b. cum blanditur,captatum
venit, j40.b. cum profperaymaxime timendet ^T?. i 9 1 . a. cur rot&, orbi.feu fph&r& infem
flat.z6 ^.h^ 4.16.^. errorem inhomi» ne parit.Jl-b. ^ Amor ffuvyotot. 130. a.
et ars fere funt circa idem, 896.3» fertes adiuuat.6Bs-b. mifera eftyquA cei
ret inimico. ^yS.b. mifera quorundam principum ambitioforum,i6 6.b. profs- lici
opum accejfu. 508. b. pro incertore' rum euentu.ibidem. proiferanoncarei
periculo . y^l.a. quem nimium fouet,ftultH facti. j4o.a.
virtuti comes. 508. a. vitrea eft,
cum Iplefidet frangittsr » 191. a. vnde
diBa . 416.3, FoRrVNA virtiicem fiipcrans
. 511. 'EortunA imago.ex GdUno. 41 f.a.h.'
pote?t tia.) I y.b.& ;i4.a.b.
ftgnificat 10.^0%^ b. i Rerum
6^ Verborum \y* fim*iUcrtim f, '^xA:
tfpw fphinx, '%oi*^'\>, varietas^s^o.x -voluliUtas,
898. a- V, > ^ tfiriunA
multum trihuerunt veteres paga* fortunAtfiS
maxime decet modeflia.i 5 ^.a. Iranchini
elegia» de bellis fui temporis, 544.a.
lerancifcHS de Oddis Continuus Neapolt .
xvi.b. Floridus Alciato infenfui.xxxiu. tloridus
doBus^fed parum verecundus, ^91. a. San0ius
abflemius. trancifci Prtmi, Kegis GalltA, SIMBOLO Salamandra.Wm.
a. SfortiA inCigneyCa nts. lix. a.
Tt^rnonij Cardinalis infigncy Manna coelefle.
ibid. trancumproamico habe, non vicinum,
70Q' b- fraternitat is defcriptio, 2 1
4 fratres CumAi tres,Atelles, MAQn%
X>ius . 31. a. Tratrum duorum
Patauinorum funesia mors . 675.3,
fraudes proditorum, 2.47.3« fraudulenti
qui . 2.41.3. frigiditoi fegnitiem parit,
3.h. frigilla
feu Fringilla auis. 411.9, hyemis fignum .
410. b. fringultire^quid . 41 1 . b.
'Erobeniorum typographomm fymbolum, Ixi.b.c^
508.3. Tru^us carnis noflrA faginatA.jo^.b.
im- mites qui . 316. b. /o/i arboris
quales . ^Sj.a. mali
MedicA.^Ti.Si. palmAda- Byli dicuntur. i99'h.
qui maturi dican tun I i7.a.
Frugalitas
ad leges naturJt-compofit^ eli . ^
5.3. genitrix virtutum. 92,. b. ^'«^-
//V vij tus> 9S '3. veter.umi93 '^-^ ^ 5 »b* Tucus
Chinenftu in mofcho vendido. 3 5.0. b. fuga
Ctceroms . l69.a, fugax tandem deprehenfus,
1 1 1,b. fulica^feu Fulix auis . 711.
b. fulmen aligerum. 45; i^, telumvocatur
a GrAcis . ibid. ^uhio male cejfttyok
deteBum principis ar* 7j.a. joj.b, ibid. 591.
b, 8i5.b. I7;.b. 394'a. canttm . fuluus
color qualis, fului
coloris notiz .
fhmof^ imaginps qUA.
fi4nda»qutd . fundamentum virtutum pietas funem
Ocni torquere,quid, ^^-r —
fHraces& raptorts ratQ
diu delitefcmt '. ~ . 733
a. z6'6. furiofi
affecius, 7 3
i,b furor quid
. F V
R o R
6c labies . furorts impetus
hieroglyphicum,apey . S9S,
b. fymbolum cor
fupra craticU" lam .
l.a. fufcus color
qualis.^QO.^. fignum hyemis.
Socb. futurorum conieBores,
450 b- GAbinius Fifo
vulturij paludati. 544-
b. GabriA apologuSide
afino facraferente.ofj, 3, 'de
vitiilo intefitna vomente.
554. b. opiniojde
metamorphofi l^rognes l^hi-
lomeU, 3 1 3
• fc. GabrielSimeon de
Ducibus Mediolanenfi- bus .
lo.b" Gabriclis Faerni
Cremonenfis apologus, deafino
facraferente . 47« a.
GalatA ab Antiocho
vi^i- $ 3 4.3,
quifint, ibidem,h. Galatarum
hifloria, 53 5.3. b.
Calatea nympha, Si^.b.
CalbAnummus . 855. b." Galca
Palladis . 1 -b,
. Galea^ius MantfjA
Bux iujju amafiA
fe in, flumen
prAcipi^fat.^^^.z, Sfortia ob te- merarios
aujus CAfus, i66".a.
Galea^jj bellum cumFlorentinis .
574. b. mors
. ' ibid, tdLh7)v
iycHi. adag. 145 -a.
Galenus vult,malum Medicum
vocari Ci tritim .
87i.b. Ciilerita.,Caffita,^ Alauda,idem.
43 9. b. .
G dllia difcors
pacificata coetu nobilium .
7So.b, magiftra. QrAciA
. 752. b. CallicanA
gentes durA,(s> femper Imperam
toribus graues . 19^.3.
fjallica fcabies nouum m§rbige'dus.
843. b. feditto .
■ 869. b. Callicinium
. 87. b- Callicus
morbus.VidcMorbus Gallici.j
. Qallienipoena ridtcula
impoHori inflt^a. 46y.a,
Callina incubans audito
accipitre, oua vi-
tiat . ^ yij.b.
Callus albus non
attin gendus, Xnub. ani- tnal
gallinis dedit'"v.Bi. a.
animal So li
coniun^um. ibid.b. auis
Perfica di- ^us
. 88, a. aurensyCyri
infigne. Ivii. b. €Hr in
manu ApoUinis piciiHs,%(>. b.
cu.^ i», Index
$9 z. cur
mani cantet. 88.a.b.
cur Mercuriofacer.Zy.z, hieroglyphicum do
Uornm facrorum, ^
vigiUntiA, 8<J' a.
No^i c&Jm a
Romanu.ilid.b. Pyfha^o- rA.liv.
a. vigilantiACorperu fymbolum,
9aUi Anigmata.By.z.h. eantus
noBurni v- ulitai.il>id,3, inauem
mutati fabuUf ex
Luciano. Sy.b.C^ SS
a. ex Ariftopha-
»^.88,a. inpinnts templi dnigma.S^.a, natura.^id.h,
nomine do^ores facriin-
teUiguntur . ibid.z. Gallus
Hercules Philofophus GrACAlingu€
gnarus . T^yh>
quidam nobilts amore
perift. 445. a. Calli
cur albi. 174.
a. eloquenfu fiudiofi
. j^z.b. gens
inquieta, auida facien-
dt principps. i
j.a. olim mafcuU
Vene' ri dediti.}
s6.z. x/eteres qui.io.b.
vete res <pih{KKmif,id efltQrACA
lingUA et fa-
pientiA periti . 7 J ^
• ^ •
ganeo quts, 400- a.
Canymedes filiui Trots, non
LaomedontiS . ip.a.
humana anima.tS,b'
Latinisdi' €itur Catamitus.
744. a. quidmyftice,
3i.b. vnde diBus,
ibid. Canymedts etymon. iS.h.
fahula varie ac
cepta.ibid. locus vnde
raptus,}o.z. my thologia.xZ.h, nom§n
vnde, 5i.b. garrire .
147.3» garruli ^
loquaces reprchenft.i 1
j .b. num
e^uam conueniunt cum
vtru cordatu .
Garrv|,itAs. 311. garrulitiu
Antonio a Cicerone
obie^a, 8 o»
h* auiumvt compefcenda.
314.3. /«• minufamiliaru, 79
b. garrulitatufymbolum hirundo .
314.2^.
TA^ipQ7rK}}\yparafitus
Euftathio. i^Z.z. TctTilxetpyos quts .
404. bv gaudtumpopuU Romani
ex morte Tiberij,
717' a. gaza quid .
8o8.a. gemmarum in
annulu origo, 4i^.a.
TiViiquid, I40.b. genera
tria animalium,aeria,aquatilia, Serrena,^ll.^, tria
ardearum auium >
367.3. generatio propria
hominum efttftoDeorum, i4.a.
generoft nobiles qui,
S%6,h,& 5 87.3.
TiVHTfKti jxoptct, 481. b,
genitale virimmn Cohibitum
] quid fighL
fictt, i9z.b, genitaliafibi
prAmordit equus ob
inceiium cum matre
eommiffum, 354.^, genium
dafraudare^ quid . 3 74. b.
gentes qut pifces
n»n edebant . 1 v.b.
genttles (^Gentes curdi^i
Ethnici, 4/^0« gentilium
Deorum multitudo, 4id.a.
gentilitof falfa &fallax
in rerum origini^
bm inueftigandts . 7^
j,b. Georgif Anfelmi
carmen,de laerymts Am0
rts./^6$,2, Sabini epigramma
^ de rixts
interprincipes Chriftianos .
J43 .b. GeradAreS^onfum, depudicifia
Spartano" rum, i38.a.b.
GermaniA miferafacies obhArefes,^yh,& 4<f.a.b.
Germana fides, 1 1 2,b. Germani
ab exteru qua
ratione vellicati •
vii, a Tacito
taxati ob vinolentiam^
I47.b. longe abfunt
aVenere mafcula, 356.3.
vnde olim nomina
imponebant^ 7. a.
Germanorum eoniugia. 810. b.
principur/k de Turcts
viBoriA . izo.b*
Germanos cerebrum in
dorfogeHare dicunt exteri,
vii» Cermtinici epicedium
in Themifloclem ^
/73b. Germanus Audeberiui
Gallus VenttifU eaf
mine defcripfit . 6o9*H
Geryon tuiusfilius, 114.
b. turtriceps tricorpor.ibid.z.(^ x
i/.b. tricorpor» de»
cimtalabor Herculu, ^^7^*
i^nde di* Bus,
' 114. b.
'Geryonu allegoria. j"
9 7« a-
mythologia. 115, b.zl4.a.C?68i.a. regnum et armenta,
114.3. Geryonem faperauit
Hercules . 5^.a. geftamen
MfcuUpij baculus ferpente
inis&^ lutu4, 63^.a.
gefftM viri boni
non minorem tim
habet quam oratio
. i> 4. 3.
b. _ GetA
in iegattonibus citharas
adhibebant» G igantij
f ra tercu I
u s. adag.
j 8. a,
gigantes anguipedes ferpentigenA.^7,i* gens
impia,ibid,h. quales.ibid.i. quid
denotent. 3 7.
a. b. quinta
Luna nati, 5
8« b. terrigenA.ibid,^. vnde
nati.ibidem^ vnde fic
di^i, ibid, gigantum
arrogantia (^ audacia.^j.h.
f» buU. ibid.
mythologia. ^y.a, nomin»
iliHffriora. ^S.b. vahittu
&praua con^^ Remm
6c Verborum . ^45
gllHtuJeu milinus color,
lithyqmd^ 787.5. mediccritatisfymMa* ihiel^
faparem piperti haht. 788.a,
gUdiatorum prima inmtutio,vnde,
501 .a.
gladius mutitrum, lingua .
8 } ^ .a.
/»Ari prior membri viriln-i^
i-t>. ohfcoena parte.ibid,
punica in nigro
cly peoyamoris fymbolum.
^^^^* glandes quern£
ctbus veterum .
8|j.a. glandibus vefcebantur
olim vtteres . 3 • Glaucopps
Pall^is. 114.3. quarefic
di^a . jo4.a. Glaucus
abequabus difcerptus. ^*'
lius.ftiYdiausPolybtdes.tbid.
immorta iitatem quomodojft
confecutus, i;4 b.
pifcator . '^'^' Glaucus
comcfa hcrba habitatin
jnare.*- dagium . I55»b»
GUuci fabula . iH-b.
GUuci tres diucrfifuermf . l j^.b.
i ; $ .a. Tkau^
iTrTttlo. adag. 1 1 3
■ a. globo
cur infedsat Tortuna .
41 6- a. gloria bellica
vnde ducibus lirenuis
conti- git. S67.2.
nulU fine Ubore
paratur. ^66. a.
Pompeij. J74.b. fuperbi
eitofit ignominia. j^i.
b. virtutis merces »
glortA com.es inuidia .
6pi . a.
TKcaa^voydiTedftquit» 404.
b. TKvxJTiKpof Amor.S7i.2.h.
quaUf*por. 87i.a. Cnathena
meretrix loquacitatem amato-
rss argute notat.
3 ^ 5
• b. Tvafxm.
159'^' Gnojftafeu Gno^s^Ariadne
l 1 4o Gnofus
vrbs CretA . 7
3 • b* Tva^io-^AVTOV' ^
79^'b. Gorgias Orator
cur ab oraterh
munere re- putfus .
^ i(Jo,b. ro/5 yov
i^KiTTHV-adag. « 6 j .a.
Gorgoneum Medufd caput .
^64.3. Corgonts eaput
in ctypeo MineruA
. 12.5 .b.
Gorgones monftraqua.66^.h. fcelerumvl
tricesapud inferos .
66$.z. tres, d^4,b.
vnde di^A. ibid.
Corgonum forma.66A'^* mythotogiajbid.. b»
nomina. ibid. Gorgtes
fitius Ariffoments. i
Sj.a.b. Gothtca VVandalica
barbaries etiam- numformidabilts . 7l7«a-
gradus primus adfapietiam,
noffefeipfum. 800. a.
triptex virtutu abslinentia. gradus
atatum varjf.^.s. irseundi£.
187. a. quidam
adolefcetum apud Athenien
fes . j)8.'b. GiXcAEdcs,adag,
a^o.b. GrAcia curdt^a
Aonia l 781.3.
GrAci. ^74.a. aGallts
literas habuiffe pu-
tantur.y^x.h. male audiebant circafi"
dem. 140. b. femel
tantum otim inter^
diu eputabantur. 9 j- .b.
foti iivTO)^^oVif. 89<>.a.
fymbola inuenta poliueriit. xlv. a.
Tantalid&vnde di£ii. 73
^-.a. GRAMEN .
151. gramen cur inexpugrj^abile dicatur. i^4.a.
cur Marti facrum.
i f 3
■ b. cur
Saturno. ibid. quidfignificet.i^z.2. tripltcisge'
neris. a- tutet^iprAfidijt fatutis
fymbotum. iji.a. graminis
cum Marte fimititudo,
i^^. virtus^vfus. ij6.a.
in Gramine nidificat atauda. I55>b.
graminea corona^quA ^
obfidionatis.ib .z% Gran rumor&
puoca lana. adagiumlta-
torum. ii.b. grata
T>eo puerilte fimpticitas
. jo.b. gratiagratiam parit.
^87.3. tibera ejfe
de^ bet,6%^.z. oculorum.
491.3. finonac- cipitur gratistnon efl
gratia. <^9o.b. tar
daingrata.^S^.h.
vtreferenda. 690.3«. G
R A T
i A M
refercndam . 17^-
Gratiamvnam duA cur
reificiant. 6^7.^^ G RATIAB.
6S60 GrattA cur
louis fiVtA. 6 90.3.
cur iunBA Ve-
»^ri.688.b. curnudA.6%7. a.O*
6S9. a. cur
tres,6%8.a> et Mercurius
ffvwctQt, 130.3. c^Suada
cur in eadem
ara po- fitA.
119. b. filtAlouis et Eurynomes,
687.3. Veneris pediffeqUA.6SS.h.. vnde
dt^A. 687.b. Gratiarum
arcuta inanis .
689.3. defcri- ptio
ex adtuuBis .
6%j.z. mater quA
. 690»a. nomina,
687. b. parentesqui,
690.3. Gratijs facrificarcyqui
iubeantnr, 6^7. h. Cratias
in Acidalto fonte
tauari ^quid .
^88.a. qui nudasyquiindutas finxerint. ^89.3.
G ratiani Imperatoris prudentia .
1 11 .b» gratitudo
omnium virtutum mater.
1 9 1 • a.
Gregorij tocus, de
tuxuria. 3 14-3. Turo-'
henfis tefiimoniumyde tocuHis,
5; 49. b. gremium.i6o.gi, C^Sinus
vtdifferat ibid,, grex
fimus,pre capris .
3 3 4.
b. grus cum
lapilto
pi^tahierogtyphicumpru dcntiA, 10
3 h. grues
Index grues cur
latiftum vdUntes apprehendAnt,
103. b. Grues lapidcm
degliitientw.^^/^^ lo^-a. gruum
beneficio a Uiluuio
liberatUs Deuca Iton. lo^.h.
tnvolntu co?ifu 'etHdo
C^fn gacitas. io/^'h.
voUtus, quam Itteram
exprimat . ' 1 03 .
b 1 04. a.
&Haiacum^uandoin
luropavfurpari coe- ptum.
844. b. GvLA. :
389. gulaM. Apicij.
3 91. b.
inferuitutemper- trahit. 40Z.b.
guU kypothefts.$9^'h. mala-
3i?i.b. gulofi celebres.
391. b- dolio
Danaidum quiparati.}9i.b. in
Ipontaaeam labun tur
feruitutem. ^oz-b. guloforum
imago. 390.3. 6* 3 95 -3.
b. Cymnofophiflarum mosin
adolejcentibus exerceizdis. 106. z.
TvvQUKQKpATis^imquis, SoS.a- H,
HAbcnas ignaius non
tndct, adag. 2^7-b.
hahttus iratt.-L^j.z.h. triumphantis.
1 58. habitum Bacchi
tndutt Caligula,& M.
Antonius . 17 3.
hAres vndedicius. ^74.3.6»
900. b- hAreditatem
captare, quid lurisccnfultts . J43-b. halc)on,an
Alcyon fcribendum .
744-a' HaliaSigenus nauis .
61.2.
haiieuticalyr&forma . ibid.
halieuticum opus . ibid,
Hamadriades,nymph&
^xrborum . 3
X3 .b. Hannibal
amore meretncio vicius.^^4-h. auguria
contempfit . $j^6.a. Hanno
Carthaginenfis pofl multas
machi- nationes.tandem deprehenfus et occtfus.
12,1. b. Hannonis elephanti
iucunda hiHoricU» . 736.a.b.
Hans inallen ganen,^«/V
Germants.}67.h. Harmodn cantilena.^<3?^^. 78. b.
Harmodij ^ Arifiogttoms
hijioria.yj.h-^ 78.3. mors . 78.3. Harmonia. 6^.h. Cadmi
vxor. j^i.s. ex
Martu et Venerii
adulterio nata. 64- a.
vnde dtcia . \
63 .b. Haro
No-nnnnoyurn . 716. b.
harpa, aut6 vorax.
6c9. a. infirumentum
mnfcum. 774-b- hri r^^ix ;
Kfp HiT rpaga re. i B
i a. Harpocrates
diBus Stgalton,(^ quare.69»
r b. Serapidi
pr^pofitus.ibidem.Si.
filent^ Deus, 5$'a,
Harpocratis figillumm annutis.
68 b. jJ*
mulacnim . tbid.sk* Harpocrati
facra arbor Perfica
. 6 14.3* Harpocratem
facere et reddere,quid,6Z.^i HarpyiA
cur plumis prAdit£. 1 8i.a.
eurvir gines.ibid. cur
volucres.ibid. curtris, ibid.
quid denotent.iSi.^.b. quot, et vndedi^A,ibidem.2. rigidi
exaBores » ibid.h.
Harpyiarnm mythologia. iSi.a.
nomina» ibid. piBurA,
17^.3 0» 18
ir.a. hajla Falladis
. 1x3. b.
hafiA et giadij
virorum ex denttbus
dra^ conis 0rtorum,quid
mythologice.j%l,h,
Hebr&i ciir circulum
flauum veflibus ajfti" tum
geflent in qutbufdam
locis.^Oj. a. quibus pifcibus abfiinerent .
Iv.b, Hecatenon curat
i atratus canum. xxxiy»
Hecates et Faunifabuia
., . 48i.b'. HeHor
ab Achille occifus.
jSj. b. Achil'
lem occidit^fecundum Dionem.
ibidem. Apollinis filius
a multis creditur-joj.z, Jilius
priami. tbid. Trpi*
coiumna di-^ cius .
585.3. HeBoris& Aiacisfoedus.
^o^.a b. tumu-
luSyCHiufdampoet& .
753'a* Hecuba cur
cams appellata .
696. a. HEDERA
. . 8dy.
hedera attrituJcintiUas emittere
dicitur, 483.3. CHrBAccho
facra . 867. b.
cur fymboium
poetarum.ibid.d^. nigra.%66- b.
poetis dicata.ibid. poetarum
condi- iionem rcfert .
ibid. a. quid
veteribus, 867.3. vndedi^a.
866.a« hederAdefcrtptio .
Si^i.a.b. heder£ comparatur
amor . 86j.b. hederam
cur fibi tribuant
poetA . 8
8 3 . b.
Hcderalafciuior. ^^^^. 866.b.
hederis digni, S67»3,
Heduipopuii Gaili&,qui ^
AuguHodunen- fes. lo.a. Heduorum
infigne fucula, it,
h. varia nomina.
zo. a, KeellKiechel, quid
Germanis. l78-b. Hegefippi
iocus, in confcifcentes
fibi tpfis mortem.
Jl^.a.b, Heliodora,nomenpueii&. 454«
b, Heiiogabalus det-es7a-nd& iibidinis
homo, 3 i4.b,
Diana,Ba':chus, (3f* Cybeie
ha. HclhoyiHti Bxjfiminomen odiofHm
Ro- Remm et Verbomm
T p^f Rofnanh.
718.!)» Helle^tntus
vnde diHus . 807.3»
heluones dpUum DanaidHm,
391, b. qui
proprie . 94'^- helus,pro
Holus. ^ ibid.
h&minaquid . i47.a*
Henncus GUreflnus diligens
antiquttatis fcrutator . 6:..3L'
VII. Anglorum Rex
> fiennci Pantaleonis te/limonium,de Chon rado Peutmgero.
i.a.
^luarti GallidRe gis
laus. Iviii. b.
Secundi GalliA fymbo-
lHTn,Luna crefcens. ibid.a.
Sextt fymbo lumyduo
fceptra colligata enfe
intcrme- dio.tbtd.b, Tertij
fymbelum, tres coro-
riA . ibid. g7r«
^ea.adag. T4-a' •jlifdLKAtif,vnde du^um^
Si)^.a. Heracltdis Ponttci
locHS,de lahoribus Her
culis. j^S.a.b. ^eraclitus
a canibus laceratus.
647. b. qu:s.
ibidem. vt concordiam
fuaftrit . 9^' a.
Heracliti apophthegma in
concordia fua" denda.ibid.
fletus . 647.3.
herba digitalis. ijj.
b. moly ab
Homero defcripta . 7^9'a.
herbA S.Ioannis di^Avfus
fuperUitiofus, i;6.b. herbam
dare.fue porrigere quid.
lyi.a.b. Hercules amori
Omphales fuccubuit,/\^^. b.
apud Gallos orationis
numen .753. b.
apudspartanos religiose cultus.xZ9-
b. cur Alcides
cognominatus turnudusfngatur.js^.a.
0>Muf£cur,ijfde aris cuLtt.iz9.h.& 'i^^
h. Euan- 4rum
literoi docuit. f99-b.
Gallus.j^z* a. Gallus
philofophus lingUA Gr&c&gn(t rus.-j^
3 .b- Geryonts
armenta abduxit .
214. a- Geryonem
vicit. ibid.h. infans
lunonis fugens m.ammof.
6oi.b. luxu- riofus.
314. 3. maximushduo.
3Po.b. b. mufcas a fuo
fncello aoegtj 69i.h.
nominari voluit Cdmodus.
17.3. nothus. ^oz.
b. oy^iQs. 753.
b. 754. a.
pro Sole.^ 99.b. pro
Tempore. 887. a.b.
f7* VOKoKa^n^.^i^y.h. triceps quid, l^-j.
h. virGallus eloquens.
j ^^.a.O' 15^.^' "^*
tia domans .
599'b. Herculesaduerfus dnos.adag»
y95.a. Herculci labores.^^/^^, ibtd.
Jierculisapotheofis. ^9j.b. biuium.xv.
a. (^nif, purpur^ inuentor,
^8. b. duode
. ctm labores
. J93 -
b. ^ feqq.
eloquerA tia.y^/^. a.
laborum alleg&rtA . a.
laus . 899.^ a.
tria capita quid
» 887. b.
Herculis StroXjL^ epigramma,
de AmoYt meU.il ego /^-ji.z, inheluonem.
^91.3. Herculi indtgendfacrapopulus. 88(>.b.
(?- r<*r/o G/«//«
tributa, az<?/^ Mercurio,
754-a.b. Herculem pr&grande
onus pofuijfe, g^w/W,
888. a. Pygm£i
adoriuntur . 171.3. Hercules
multifuerunt . J 93
. a.
D/o- doro,alijsfex,Farroni quadragintatres, ibtd.
HerenniAnummus, 83 8.
b. Herilus tres
animas habuifje fingitur
. ii4.a. HermaGr^cis
ejlfirmamentum, ^i6.h» herm&flatu&qu&dam, yi.b.^/^.a.
hermarumform&.
j"3.b. kermathenAquid . ibid.a.
ep^.etiov, quid . ibid,
ipy.etlovadag' JS-b. Hermes
cur diciu^ Mercurit^s
. 416. b.
Trifmegisius Alchymia inuentor,
8io.a. Hermogents Rhetorn
elogium. prA- cox
ingenium . 876.
b, Hcrniofi mcampum.adag,
275,3. Herodotta explicatu4 .
8 60. a.
Heroes Semidei,quorum fitmentio
in> A. Zmblematis . Achilles .
i6z, 581. 613, et 654.
AEiieas. 8i8. Aga-
nTcmnon.x68. Aiax. i6z.
139. 705. et 731.
Alexander Magnus. 9. et 23.
A- liftoraeiics .
183. Bellerophon .
81. Cadmus. 780.
Caftor et PoUux.
114, Cecrops .
35. Chiron .
613. Diome- des .
zi6, Ganymedcs, z
5. Hedior. j 8 1.6; 4.
673. et 70 j.
Hercules. 270» et 7$i.
lanus, 108- lalon .
344, Nc- ftor.
135^. 423. et 473.
Patroclus.673. Phacthon. 254.
Ptemetheus.^z^. Tau talus
370. VlyHes. i<?s. 2
1 6.^88.71.8. 73 1. 758.83
8. (5c 884.
Z.eces 4i>.(;alais. 179.
heroum fama, numquam
intermoritur, 584-3. Heroum
fiiij noxa».^^^^. .
824.3. Heytmani Schedel
dg locufits hifioricuj,
549-b. Hefiodus Afcrdus.z^o.h
C^^yy.h. an Ho' mero
antiquior . S^.b. Hefiodo
cornix ftgnum hyemis,
42. i ^a»
P^6 Index Jieiperidum
fomorum nlhgotiA . ;j>7.
infioria . ihd, Hefychipn
leMtter correBns. y.b.
Heteroinolra
c^i\(z,itdagiHm, 697.a. iTifouchiOf
S^tKi) . adag,
ibid, Hetrurid vr/de
d,cfa, 84 J.a.
hiare ^ ij6.b»
if/>yp omine aquiUregntimfidepti^eft ^
i8y.b. Hieroni miltf^f^ti
no^nfiiu haftx confe'
dit, il3a. Hieroglyphicum JEgypti^
ihn nuu, 381.
a. fimortStd^^lphin Cupidi
i iHncit{<,,6(^' amori6»grntitHdints,^ l>iie.it^:
in paren tes,ciconia.ij].z.;:^ 17^.
b. (i-nniy fer-
pens in fe
reuolutni. j 69. h,
car.doru ^ ApolliniSt
cygnus.-jyz.h' concordiA.cor Kices.ioS.a.
concordiAj lyra.6i.h. cu-
ftodi&.Uoninum
caput-S6.h.& 8p.b. di
gntt^tt4yangut4.i i.b. do^rinA
lud^icA, moditi^^) ^g.z.
felicitattSyO* etiamftul riti£fOUu.SoS.h, fortitudints
c^diutur nit(iti6 t
querctfs. z 11. fortitudinu ^
roboru,leo.iyi,a.
fortitHdintSylaboris,
frugalitatv<i aftnu,.\4.7 .h.
fr&natA libidi
nis.virilia manu cohibtta.
i^i.b. grft'- titudintsycucupha. 173.3.
hominis fero^ €is,fed obfequentisj
eo[UUsfr&natus. 1 94. b.
hominis vitijs dediti.vpupa.
314. b. imbecillis
temerarij, vefpertilio. z84. a.
impedimenti ^ tarditatis,
remora . 1 1 7.a.6»
5 64. b.
imperatoris princi- pis,ferpens.
lo.b. impetus (3*
furoris,a- f^r. b.
importunitatis impudici tiA,
mufca. 691.2. impoRorts
coruus, 3 2-
«S". b. impudentis ^conuiciatoristinui' dii^c.canis,6$6. a,
impuritatis,oryx. 6i>y. a.
innocemidyablutio manuum .
I77.a. libidinis,hircui. 313.3.
macu- larum abfierf^rum,
ribulo phiala contenta.
1 77.3. vxorts adulterAjhircus.iyy.h. me-
retrieisyiphinx, 3 3 z. b
. moechi, murma,
Si^.a. pietatis gratitudinis
in paren les,
ciconia, 173.3. ^oe/<<
(^mufici fe- nis,cygnus z.^, pr&dicationisytintin' nabulum.B^
h. prodigAvxoris, Qcnus,
395". t). prudentiA,
grus cum lapillode-
pt^a, loyh. pudoris ^verecundiA,
x/e- ftispurpurea.^i, a.
rapaeitatis,miluu4, 555.3. yfi/V prudentis,ferpens caudam
mordicus tenens. 1 1 a. regni,fceptrum, 108.3.
feruitutis,annulus.i.\\^.2.
^eiy iux^ 117.
2. fiupidijapis, ip^.a.
/^ffJ-
perAnttA inHahiliSi tAUrusgenu
ligatu^^ l yo. b.
6» Xi? I
.b. temperantis ^
forti$\ taurus integr^
fanitatis, 1 9 1 . a.
f^7w/>o- rii, paffer.
b. terroris leo,
i6^.a. tim- dttatis.columba,
i%%.h. vt locitatiSjtelum,i\y, a.
d»ll8.a. x;i^«- lantidi,gallHs .
g^.a, Hieroglyphicorum vfus
apud Mgyptios, 6.a.
Wet onymus Paduanus
amoribus deditus, 4-f5.b*
Hui\> "yryulocu4 de
obtreBatione.^^.h, Ol ^
gt^ti fafn j. dcfiderium .
58)" a.b. (Lvi^p
iiS^H^ (iviip. adag,
ii 8.b. Himantopodes
fopfi.i . 68i.a.
hinnuluSiVcl Hinnuieus, 2.95". a. hippi,
genus cancrorum .
3 9 7.b,
Hippocentaurus alliniovifus. 485?.
b. i» Theffalia
natus . 5f.b. Hippocentauri
qui . . b.
Htppocentaurorum fabuU vnde
originem fumpferit . ibid.
hippocomos,quid „ I9^.h,
Hippocrates fcripta fua
correxit . xxxiif« Hippocratis
tmago cur pileata. 644.3.
Hippolyta Amazonum regina,fextus
labor Herculis „
J9 5.b. Hippomenes
Atalantam curfu vicit .
8x4. b. iTr-TTOfjL/yii^ Mares
. 3 5.b.
Hipponus di^us antea
Bellerophon, 81. a.
0*83.3. Hircus aliquando
inter Beos numeratuf,
513.3. hieroglyphicum libidinis
: ibim dem.
hieroglyphicum marttivxoris a-
dulterA . Z77.
b, fymbolum Hbidinis*
hirci quifinti^^ quare ftc
diSii, 177. b. 178- a.
hirquitallire,quid . 3*3.8,
hirudines pfcales, qui
. 6$ i
.b. Hirundo Aftatis
fignumy Philemoni. 41 1.
b. carniuora .
748. b. cicadam
corri' picns .
748. 3. garriens
Alexandro pf riculum
prAfagit,^ . a, garrula.^i^»
a, garrulitatts fignum,
ihidem, ^;'*- /wg
exulat- 748. b. i»
fomnisvifa^ma- lum. lii. b. nidificans
ad flatuam Me"
deA. 159. a.b.
fignum veris. 410. b. ve» ris
nuncia . 411. a.
vigilax Aufonio « 894
a- Hirundinem fiib
codem te<flo nehsbcro.
adagium. lii.
b, 3 1 ; .a-C^ 748.b.
Hifioria ^fculapij, «at
F/i/^r, Maximo, ^38.
Remm
6c Verborum . ^47
^3 5. a.
Jrtottis a delphino
feruati, J 8
(^, b. Arijiomenis,
ex Paufaniei . 184.
b. feqq, armorum
Achillis . b.
auium Stymphalidum. 596.8.
Britan- ni claudi
cAcam ducentis vxorem .
681. b. Cadrri.
781. a. b.
Cygni re- git,'^70.h.
ebrietatis infand. a.
equitis Garfuregis amici.
679- i. BelgicA
maritum valetudina^ rium magna
confiantia fuffinentis.%^6, h. Ganymedis .
i^. b. 30.
a. Har' modij ^
Ariflogitonis, ex Thucydide. 77. b.
tucunda, Hnnnone elephan» to .
7j6^- b. /^/J/V^,de fiud'ofo
qno- dam ignauo . 4^6. b.
Ucusiarum in Longobardia anna
M. D. XLlI
graf- Jantmm. 5-49. a.
locuHarum, ex Hert mano
Schedel. ibidem.h' malorum
He ^cridum . 597-
b. MedeA ^5
9' h. et i6o.
a. Mtchaelts Imperatoris
iponte folto cedentis. 6 5 3
• b. mira,
de duobus fratribus Patauinis .
67$- a. mira^de Fane
. w a. Narcijft .
.306. a. N/o- ^^J..
2y8. 3. nulla
paganica fine f&ce fabuUrum . 76f>.
a. tolyphemi . 719*
a- prodigsofa, de
Satyris . 311. 'a. b. l^romethei
. ^iS. a Solonis,
ex Hero- doto .
66y. b. 6^
668. a. Sphingis.Soi
> h.& 801. a.
slabuli AugiA expurga ti
. ^i>6. b.
Thrafybuli y^ui tyrannide fatrtam liberauit .
$76- b. et $77 a.
Thryfi tyra,tni afuis
occifi. lo^.b. va' ticinij
Calchantts, ex Homero .
; «T^. b .
Zy// w^^/ E
4jemi. 708. a . hisioriA aliquot
de fidelitate canum.
81^. t . 0» aliquot
Fanici terror.s . J 5 o a.
duA lepidA de
duabus ttdulteris. 603. a.b. hiiioriarumfcriptores rhapfodi .
76 T-b. htsinca
forma,quA . 764.3. Hodterna
iut*encularum infiitutio .
12.8. b. hodi.tj
^ Hegtmonius cur
diSlus Mercu- epfji.ii(
i7rH^i\»?^v^iv. adag. 5-4.3.
HomerHs cur MAonius,fiue
Mdonides di- cius.^i,^.
Hefiodo fere coAtaneus
. 85. b.
Melefigenes dicius .
31. a- pifcium
abfitnenttam videtur ajferere.
Iv.b. /^«j^ .«4/4
fabula cafum Luciferi
defcribit. J ^5 1 .
a. vomzns depiBus
quidfibi velit. ■
877. b. U^mert laus. -^i.z.h. locus,deAte et Li-
*«.;6i.ue» ;i i.a. de
Hictore interfe-^ Homo
affeSiionibus obtemperans qualis
. 163.3. arbor
inuerfa . 888-
b. catht- licusyfilius
Dei efi, 17. a. b.
curdica- tur puluis
yvmbra, cinis. zii.
b. Det imago*
41 3 . b. eH:
omnif cveatura, 0>
cur.ibidem. iviJ.eTAl^o?KOV ^ov .
9S, b. fi^ili
fiatUA comparatur.6$o 3.
/<»- fciuus mus
malus dicitm. 349 -
a. rta-
turA vniUerfA compendium
. 415. bo
non ideo infelicior
t qu d
fortunA fla" gris
fnbieclus .17, b. perturbationibus varijs
obnoxius. \. a. qua re
maxime ab animaltbus
brutis differat. J9
a. 41 3 b.
ratione et oratione
a brutis di- fiinguitur
.66.3- fapiens, optimus
mUm ficus, 61.
a. voluntatis fuA
dominus, 457-a. Homo
homini lu^pus. adagium.S/^
3.^ 388. b.
Hominis defcriptio .
413. b- ferocis
tfed obfequentis hierogl)phicum, equusfrA-
natus. f94.b. partes
duA.^i^.b. propriu. bonumreligio
5 9 3.
fuperbi viuaidea., 3oi.a.
t;//^V dedtti h:eroglyphicum,vp» pa,
3l4b, Hominem mori
quJtm viuere fatius
efi» 668. b. qua
rattonefinxerit Promethesit» 429.b.
Homines ambidextti . 12,1.
b. aquilins nafi),regij.
i89.a.
auribusvindii. 754« a.
^«r ifcterib:M appellati
(rvvS^vdL^l" Kot . 6Si. b.
^a: fermone vt
vafa figli' na
ex fofio cognofcuntur,
69.3. /f/^rV ftmiles.
iii.b. impuri ^fordtdi.
381. a. b.
quidam improbi tenuis
fortunA, 710 b.
5«/ ommbws fecits
coUudunt, 184. b.
eb irnpentiam . ^o<.
b. yJ>/i nortpoffunt
viuerc . 68z,
b. trtifi- thami
qui.zj \ .h.
viatores. 54*b* Hominum
diuerfa iudtcia ^
volunta- tes . 500.
a. natura trtplex»\\ 3.b. pro-
teruttas in vttijs
notandvs- 407. 3. b. homtnibus
muLtA re\Hm caufA
ignotA. 714- K
' ' Homtnes
ad migrandum femper
opor- tct eff'
paratcs. liii. a.
ou.capoptOf^quid. lu. b.
Honor Deius veteribus.
^S,2- purpurea in-
dutU4 . 57'h. honor
a,lienus non affcBandtd-'.
. 50. b.
lit artes.^ 10.
1. Jjabiti^ ifs,qut
pro pa- tria
mortui . 584.
b. qualr tmpe/
de^" dus parentibu4, 175.^.
quantus habir
O o o
% tus Index
tmimctgimhus JuguJ^orum. s9lM.
tri ' butus
ItbertiriAtn tormentis fidA.
79. b. honores hahiti
cUris viris. S75 '^- pUrun-
que mut^nt mores
. 487-2. honorum
^ecies vndecimjlatuit Ariliote-
les, ^ S7S'^-
hora,prodie» ^6i.h. hoYA
fefliuA. 4. a.
Horatius Cocles . ^84.3.
Horatius expUcatus . loS.b.
Horatij opimo, de
metamorhofi Prognes 6»
PhilomeU. 3^5'^' Hortenfius
^ Didymus Ciceronis
AmuLi, 6 10. b.
Morti fuhtutelaVeneris. 448. b.
hoi}es Athenis oh
garrulitat^m vinBus ^
tortus. 7f . b.
qui recipit t&qui recipi-
tur . 748.b. Hoffitif
fymbolum dextera quihus »
z I i.b.
hoflis nullu: paruus
esi. jio.h» hofies
vieif quomodo fuh
iugum mittehan- tur. I7I.3.
Hoflium niiinera no
miineta.^^^^^.yo^.a. hofiia fuccedanea
qUA . 73i.b.
HugoCapetus. 209.3. humana
fapientia cur siultitia
dicatur, 39. a.
HumanA vitAlapfus in
tribus confifiit . 103.
3. Hwmi (Qi^tv^.adag.
604.2. humi ferpere,
quid . 605^.3.
humum pedihus quatere,quid.
471.3. Hungaria vnde fic
diBa . 5
5 ^-b* Hunni
popptli qui . 205.
a. Hunnorum defcriptio.
• 104. b.
Hunniades dux Turcis
terrihilis » 7 1 6
.b. Hydra LernAa
infigne Capanei . Ivi.
a. fe- cundus
Herculis lahor .
f^T-a. HydrA capita funtfophifiicA captiones.ihid. allegoria
. ihid. Hydram
fecas. /«^/^j-. 595.^' hydropico
comparatur auarus. 3 7
1 .b.
hyems vnde diSia
. 411 .a.
hyemis fignum frigilla. 410.
b. menfaa- pud
ignemparata . ihid,
hyperhole inTurcam .
iii.b. Hyperides quo
afiu Phrynem in
iudicio de^ fenderit.
44(^*3. bypothefis guU . ^fit.b.
lam duxit I
I. Acchus vnde
diSus JSacchus . 13 i.b.
lacQhHs Cuiacius e^ogmarius
iHuencu^ lacohi Bilij
epigrammft, de voluptate
e> dolore. 468
3. Futeani fymbolum
Stt- maritana puteo
proxima . Jxii.a*
la^antia AgathocUs retufa
. 310.3, laciura
temporis graue damnum.
7. b. lainiHehvAis fonat vinum
. loy.a* lamhlicho
quid fit Froteus . 763.3. lam
dudum, vix de
longo tempore dicitur
• 48J. a.
lanus cur hicepsfeu
hiformis . 108 b.
109.3. cur Patulcius et Clufius
voca,- tus. 109. b.
geminus aKuma Rcge
di' catus.ibid. idem
qui Noe.ihid z.
qua^ drifrons, io>).h.
Kex ItaliA qui
agricut turam docuit.io^.a.
SoL ibid.b, lanus
ParrhafiusprAceptor A.. xxY»
lani hicipitium duplicem principis virtu-
tem defignat . 108.
b. etymon .
i op. b»
mythologia,ioZ.^.h^
lo^.a.b.c^ 1 10. b,
templum. 109. b» lani
Lafcaris difiichum ad
louianum Pott tanum.
7.3. epigramma, de
Niceo con" uetitu .
' aijr.a^ lanthinus
color . joj.b^
lap-eto antiquior.<«^/«^. 477. b-
lafon PagafAUs cur
dicius. y^6.h. quis,^-
v?ide dicius .
ihid^ lafonis Mayni
lurifconfultifymholum . 508.3^
Ihis auisah JEgypUjs
cur culta 3 8o.b. hie
roglyphicum JEgypti. 3
81.3. vfum cly-
fieru haminihus ofiendit.
3 '81. a.- 89j:.b.
lhidisforma.y?,o.xh. natura. j8T-.a»
ibides cum ferpentihus
pugnant. ^So.b. du(?
rum generum. ihid.
3. peculiares ^gy^
pto . 381.3. lcarius
cur a paftorihus occifus.
i^p.b. pa- ter
PenelopA. 83 9. b.
Icarus mari lcario
nomen dedit, 43 3.
b, lcari
fahuU.^^ 3 .3. U.pfus
quid Chryfofia mo et
iMciano.
437. b.
mythologia . 433.
Idamons. 4J/.^ Idea
cupiditatis hahendi . 371.
b. diA.^ ij.h. luxuriA. 3 13
. b-
fuperbi ho- minis
. joi. ti.
viuft auari hominis,
^7S'b. Idolorum cultum primus
induxit Cecrops, 34.
b. lecur a
Venere regitur, vt
credunt Ma* thematici
. ^-jcf. b»
fides Itbidinis,y ibidem^
\ . Rerum
6c Verborum 949 I
G N A V 1
i 3 ^^*
IgnftHia. et defidiA
effc^us . j 5"7.a.b. Ignauiam
feuere culpat S^lon
. 3 6
^.b. Ignisyquid. 3
J7.a. ^^«^ r»»*
^ M ^^.
S 6 1. b.
6^ ^3^«^ thuribulo
et phia la cotenta
hieroglyphicum macuUrum abjlerfarum.
177. a. nullHs
fine fumo, 691.3.
fymbolum naturA» xlix
a.b. Ignicomparata
aula . ^79»^'
Igncm gladio nc
fodito. adag. xlix.a.
Ignominia vitiorum prAmium
. $71'^' Ignorantia
i^vgTriKet^^ov KetKOV •
309. b. IgnorantiA fubmouend& ratio.^oi
h, fym* bolum
sphtnx . 797-
a- fripiex tkufcL^.
75>9.a.^ Soi.b. I
L E X
. 858. ilexnota
animifortis. S^o.b.
feditioforum* ilicis defcriptio .
8 6 S.a.b.
IllecebrA advoluptatem tres .
489.^. lllex et Illix
> 45-3. lUicere .
i^i^. I L
L I c I r
r M non fperandiim. 135.
illu^iris . 4. b. Imago
ebrietatis. 1 48. b- Fortun£,ex
Gale- no. 415.3.
b. gulofi. 393.3.
b. gulcfo- rum.i^o.^.
Hippocratis cur pileata^.
^44.a. leonis in
templorumvaluis. 90. a.
Mercurijr, ex Gnleno,
4ij.b^ 4i'6. b.
Tiii Liuij in
prAtorio Patauinocur digitum
ori admoueatyvariA opiniones
. ^8.b.
Imagines fumoft quA.
b. Mufamm pennatARom£n \9i.h. Romanorumqua
les.$90.h. fubttdquA. veterum
quales . Ix.a. imaginum
ius apud Romanfis.^^o.h, vfus
apud veteres.j69.Si'b' vfus
cur,&quM do desijt .
59l.b. Imaginibus Auguflorum
quantus honcr exhibitus,
ibid. v&terum fubflituta
ar- ma gentilitia .
Ix.b. imagines
(jp di&a veHibus
affuendi mos »
4.b. Imbecillis^temerarif hieroglyphicum ve-
Spertilio imitari,efi cultus religiofijfimus., 3i.b.
Imparilitas. impedimenti ^ tarditatis
hieroglyphicum remora. ^ 354-
b. Imperatoris arcana
no funt dctegenda.-j6. a.
ediSlumtneqHu in Italia
nouellaret .militis munera et frincipis
hieroglyphicHm ferpens, xcb»
Imperatores boni et pij-^i
4. h.&principe$
jfipevtitehonefioprAferunt.^
l6.a, qui <?-
pera lurifconfultorum vfi
funt in admi-
niflrando imperio ImperatoriA
maieftati nihil tampeculiare
quam humanitas ImperatoriA
virtutes . 15«
b. imperiti extolluntur i.
b. (pl^^etVTot . Imperium
efi cura falutis
alienA. 617.3» Turcicum
auBum ob rixas
principum Chrifiianorum T43't>»
Impetus et furoris
hieroglyphicum aper, J9f
b. impietas matrum
quarmdam in proprios
foetus . 8i6.a. impluuiatus
color . jojia» importunitas garrulorum odiofa. importunitatis ^
impudentiAhieroglyphi^
cummufca. 693.3. ImPOSSIBILl. impofloris
hieroglyphicum coruus, 3
i6.b. impotentum hominum
affeBus . yi^.b. improbitas
mufcA.69^.^, quorundam te^
nuisfortunAhominum., yio.b. iMPvDiNTiA.
50^« impudentia ad
omnem turpitudinem dux,
291.3. ingratitudinem fequitur. impudentiA comites.^<^/^.h. fymbolum
fiel lio.i^^.a* vitium. impuritatis •hieroglyphicum oryx,
<J9 y . a. I-N
adiilari nercienrem .
195. 1n adularorcs inAqualitas ingeniorum .
tfOj.a» I N
amatores mererricum. Inanis conatus./?^,
InANIs impctus, Inanisimpetus.
adag,
55 i.a* In
annuio Dci figu
ram non gcftatOr<*^/»j^. liii.a.
Inapes irruifti.^sfi^^l-. IN
aftrologos • 43 IN auaros. 1n
au«ros,vcl quibiis mdior
conditio ab cxtraneis
ofFertur. 1 N
aulicos . 377. incepta
conftanter perficienda. 1 3 4-
b. incelfare,quid . ineelius,quid.ibid. Oedipodis
cum matre, 798,3.
vnde diBus . 554.
b. \nc\\\o^xo,vndederiuatum Italis.
43 4.9, incoUGyari
Cycladum infuU-a muribut
fugati. 7ii.b, I coloies .
^9% Ooo I
in" Index 2/,
ccmmoda nAUtgettionis
hiconflantin <& cnor
amoris m^ini anirra
. 3 6j.a.
In c V,1 jlantixfjmholum cancer
Inconfli-intes leinjfima caufa
ab inflituto auocantnr .
Iiicus maxima
non
mctuicftrcpitiis./?*^-^^.
I^dagatio veri difficilis .
7<J6.b. IN Deo
Istaiidum < a6.
1n dcprehenruiv, i^o.
I N deicifceiucs . 606. IN dctraClores.
<^9i. Zndex
animiji?igua^66.a. J!ultiti&, loqua
citas. IN dies
melioia. i3x. IndigenA
qui dicantur .
jS^.b. In diuites
publicomalo. Indolcs iuuenum
.. 8p5.b. IN dona
hoftium. 70J. Indulgere
genioyquid Induftria Cleanthis, J
z i •
b. i» ^ijJ^
qt*i oh proiperos
fucceffus intume- fcunt.
; ;39-b. 1n
eos^quifupra vircsquidquam audct.
170- Iners . 361.3.
1n eum,qui /ibi damnum
apparar. 189. IN eum, qui
truculenria fuorum peric-
ric 701. In
facile a virtute
defcifcentes Infans in
lucem edttus qualis
. 6 jo.
a. lnferi£,quid . joo.b.
1n Sdemvxoriam. In
foscunditicem fibi ipfi
damnofam . Bii. In
formofam fato praercptam.
6^1. INfraudukutos In garrulum et gulofum
. 405. Ingenij
Uuitas ig-norantiA c au fa. %oi-h. prA cocis
fymholum amygdalus.S-^.S' vi-
rentis fymbolum laurus
^ hedera .
xlvii. b. Ingenia
hominum curiofa 'circa
vanita- ies.^^j.a. prdcocta
rard maturefcunt . 876. b.
In^geniofagula efl Ingluuies
quid.^ i?i.a. onocrotali .ibidem. fupplicium
efl . Ingrati .
i9o b. Ingratitudo
fummum vitium .
ihid. Ingrntitudinis exemplumin
milite quoda Fhilippi .
ihid. IN illaudata
laudantcs Iniuria duobiis
modis fit, autfraude,
Mut vi. 6i(i.h.
femelremijja reuoeari non
dehet . 579-*i- InturiamfortunA qukm&gr'^
feramus.i.z. quifactt,^ qui
fuadet ttenetur . 727.^. Iniuftitia
Ftfonts IN
luuentam In momenraneam
felicitatcm. In mortem
p rasproperam Innocentcs
qtti opprejftrunt .InhocentiaDeo
grattjftma. }o.h^ veraqud,, Ji5-b. InnocentiA hieroglyphicum, ahlutic
ma- nnum, I77.a.
IN nothos.
6go. In oblinionem
patria? 1N Occafiouem .
Jii* In oleribus
piper. ^^/^^. 94. a.
Inops, loy.a. In parafitos.
.35)6. IN Pudoris
ftatuam . 837. In
quatuor anni tempora. In
receptarores ficariorum .
iji* lN s ANI gladius Infania Aiacts.
731. a. mira
ThrafyUi, 31C. b.
InfaniA duA f^ecies.
73 3 . a.
pccna in eum
lapfajvndemanautt . ibid. I
N Senatum boni
Pimcipis . ^18. Infignia
Agamemnonn.^B^. AndreA Al~
«^//.xxxv.ij.c^ antiqua
Regum GalliA.lix.b. honi
Senatu^.6,iS. Cupidi nts .
T>ucatus
Mediolanenfts^:(:^ gentu
Alciatdt. i^.
Poetaru.j^y, PudicitiA.1^6' quarundam
ciuitatum. Ivii-b. Regum.6i^.
varia ducum helli»^
cdrum.lvi.3. varia quid dcnotent.771» a.
vrhps Athenarum. vrbis
Medio Idni : Insignia
Ducatus Mediolancnfis. INSIGNIA Poetarum.
7^7* IN fimulacrum Spei In
finum ipuercfegnum humilitatts.A6$.h, Infipientesydicuntur oues Infolentiapotentiorum hominum
in homi" nes
tenuvsfortHn& IN fordidos Infpc£iiofui quantumproftt. lo7.a.
In ftatuam Amoris.
473* I N
ftatuam Bacchi . ^5?*
Insiitutio iuuencularum hodierna.
1 18. b. prima
gladiatorum vnde. yo i .a.
Insltfutum Athenienfium in
otiofos- Ilorentinum in
otiofos . ibid.
Lycurgi de Rerum
6c Verborum . pfi
de virginttexercitp
reprehenfHm»Z\i.9, Perimdri Corinthij
Jn ignauos. veterum.de
rumoribHS nan ^pargendis
Inffrumenta mufica tripliciO'
• 774'3. I
N ftiidiofum-captum amorc. 4/3«
I N Tubicum
teriorcm . S^9-
InfulA SatyricA Integriti^f
Arifiidis damnatt* . 6}
i.b. Intelle^u4legis vn.C.fi
quus Imperat. md-
ledix . Intellecim humctni
caligo . yS^.h*
I N tea-icrario.s . 1^4«
Intemperantes ^qm fibi
mortem prdprope- ram
accerfunt, 401. b. Interesl
bonum hnbere vicinum.
i Si.b. 699.
Interitus ^ vicijfitudo
rerum omnium * 556.
a.b. Inter Orci
cancros
^dhseccvc^adag.iiJ.b'
Interpres Mercurius. J4*'^*
In triuiojejfetquid . In tuum
ipfius finum infpae .
adagium . 465.
b. InueBio Ciceronis
in Vatinium. joi.b.
Inuentio purpurA. y
8.b. qutnque rerum
tri buta Syri phoentcibus. ySi.b.
Inuentor cithcir& Mercurius .
para» fiticA quis.^^j.
a. purpurx Herculis
ca- nts, 5
8. b. putationis
vitium afinus .
I^i.b. vini prtmus
Noe > ibid,
inuentores Itterarum qui.ySuh.
fymbolo- lorum primi
JEgyptij et ChaldAi.
xlv.a. inuefiis, I74.a.
In
via ne feces
ligna.^^i^^. liv.b, I
N victoriam dolopartam
Invidia. Inuidid
ant^^gonijia
fortunatorum,Ari/io- teli. . comes gloridi.6s)i.3. comes
virtutis 5 78. b.
cum vipera comparuta.
3i8.a. cur fuemina.
517. b. ^
conien- tio literatorum.
783 ^. inter
pates fdpe nafcitur. 7fo
a. multose patna eiecit, o.
quid in fe
boni h^beat, 3
1 y. b.
ferra anim a ^Socrati tbid.z.
fimilis vi^e r/f.3
I7.b.(5» 318. a.
vbi nafcatury nu-
triatur,moriatur^yB.b. vlcus a
vero contra£ium, Anacharfidi
^i^^.a. vnde di^a.
318.3. Inuidiadefcriptio.^ ij.z.
domus ibid. ef-
fe^us. ii%.h. forma.ir/.Ji, idea,ibid,
b. mores .
ibid. natura. yzo.h,
nulla volupta4,nullum commodum
. IntitdiA femper obie^agloria
amplijftma, Inuidia nullum vitium
damnofius.^iif.i. prejfus
Alciatus, xnx. Inuidt
nuqu^m defiintvirt/. cordatvs. rebm
a luliano gefivs
tmpense detrahe- bant
apud Conflantium, Inuidorum
maledicentia. 3 18.
b. mifera conditio pallor
macics, ii8.b. Invlolabiles
telo Cupidinis IN vitam
humanam, ^4^, inuolucer,
impotens advolafum loachimus t^rionim
Ariftotelts interpr-es .locichimi
Bellaij epigramma^de Morte
^ . Amore,
6f8.b, loannes. Andreas
Ciolus Venetus,veri ami-
ci exemplar loannes
Auratws fenex iuuencUlam
du" xit.^9%. h. Baptifla
Chrifii prAcurfor, an
locuflts vefcebatur. ; y i .
a. Fauflu4,,magu4 Germanus .
Galea\iui Dux
Mediolanenfls. Galeazius
fundator BafilicAjy. Virgints
Mediola- »;.zi.a. Hunmadzs pofl
mortem formi dabtlts.
716'h, Manguetis fuamachi»
naperijt, ji^ h. Marim
Belga. (JjS.a. I?apa
I. a Theodorico
rege ad luflinum
Imperatorem miffm. iii.b.
SaliAbericn^ fis
bonm au6tor loanntsFaufli magt
horrenda mors . Fratrts
lam. 1 4.b.
Grammatici opi' nio,
de metamorphoft Frognes
i'hilo- melA. 3
I 3 . b.
MaflarA Hispalenfis epir
gramma,de pietate ciconiartim.
173. b, Merceri diHichon,
de aftno facra
fercn- te.^j.b. Oportni Jymbolum, Anon
del- phino infidens .
Ixii. a. Richerij
fymbo^- lum, arbor
virefcens.ibid.b' Secu.,di e-
pigramtna,de Amore, 451.3.
D,Iuannt EuangeltiiA cur
aquila attribUf ta .
3 2.b. lobates
LyciA Kex^lrotti focer
. S^.a. loca^ia
Oedtpodvs rnatcr ^ vxor.
798 -3. Iocm,cur
foeminA imberbes. j^. h. cur
fe- nes incurui
incedant. 43/7.3. de
crafli- na
Jolicitudtne/^bi.h.. Diogents
de Chi rone.
6ij. c<. intempe^tum
exittofm, ilix h-C^
69. b- lo in
vaccam inutata./^S.a. eitafabula,
ibid. lofeph adhortatur
IudAos,ne fibi manus in-
ferant, veflem amuUere
ta- OoQ 4
Siam^ 9S^ Index ciamabijcit . it^.b.
IfiUis ales aquiU-^o.^.h.
gla»Stnux. i.b. var.a
cognomina. ^ii>a. JoHi
facraq^enus* 8^5.3. louuni
tontant carmen,de duabus palmis arbortbus .
loo.b. I^htcrates.j9' b.
cx pntria in
Thraciam difcejfit. IRA ;. ira
ChimAra e/?.8j.b. cohibenda fumo
comparata. z8S. a.
furor bre- «/V.zSy.a.
imtium infaniA .
ibid. a. b. vitium
detcjiandum . 8j.b. Ira Qmnium
tardinimc Ccatkit.adagium. «V<e
effe^ius, 73 3.b'
iracundiA gradus . 187.3.
habttus . i87.a.b.
Initarc crabroiies./?^/^^, irritus, 7r«j. Jfis.^S-a.
cur cornuahabeat.ibid. eadem
cum Cerere.tbidem, ^
Tiphon ceeruleK legifera.
columna. 48. b.
inuenta et injiitu.'
ta, ibid. a.b, Jfidori
Cynici apophthegma,in Neronem
ly ra canentem
. 5i.b. Ifocratis
Ucus,de bello iniufio.
536. b. de
bono princfpe, 617.^. Ijo^ifict.
Sjo.a. Ificr et Danubius
idem . iil.a.
Italia inter duo
marta Jita. 57^.^' ItaltyVttuli
dictt . io.a. ithaca
tnjula.Vlyffts patria . Sjy.b.
IthacusVLyfJes. 164. b. ludAt
cur manus ablue-rent.
177,2, parati Jibi
tpjjs manu^s inferre.
5i7-a. lud&oruvi querela
dc Herode.^Z^.h' ritus
tn manibus abluendis,
I77'a« Itidoi proditor iudex
d muneribus manus
abUinere dcm bet .
176. b. a,
yr&tore quomodo diffe-
rat. nonftt acceptor perfonarum, nuUts
afficitbus debet commo-
ueri 178, 3.
qualis ejfe debeat.
6iz. b. qua
ratione xenia aectptat.Cio.h. qui-
dam corrupttts^ljS. b.
fententtam di- £iurus
fedeat. Iv.a. iudicts
tumulus.ij6. %>i''tutes . i^S-a-
ttidices apud ^gyptios
qunles 6i2.a- ludi
c-^ntes curfetieant. b
i ^.h.<& 6ai.b.
returando afringendt . 62.2..
h. mune- ranon
debent accttere (3^0.^.
oUm am- nes
magifiratus dicebantur. ijj.h,
fo' iudicum
affeBus debent effe
fedafi. 6zo. a.
Thebanerum pi^ura, eiusque
caufx^, 619.3. iudicium
Accij de fcipfo.
dearmis jichillis an
Gr&corum vel Troianorum
fuerit.i6^.-!L, in ratione punit. ifp.
b. oculorumprApollet iudicio
auriu. 95 .b.
Pacuuijde Accio.%j6 a.
Zopiri Fhyfio^ gnomi
de Socrate .
464.3. ludicia ^
teHimonia
pr&fiantifftmorum
virorum,de hac neuijftma
edttione Zm* blematum
A.. iJ.\'v.
^ feqq. iuglans vnde fic
diSia . i.b
3 .3, lugulare moriuos.^<^^^. iugum quid. .
^ro legum fymbolo,
384.3. lulianus elephantos
affuefacere conatus, 170.
b. malediHorum contemptor,
iji. h. luliani
Imperatoris diBum, depulchritu-
dine corporis .
Soj.a. luliano obfuerunt
ajjentatores, 3 lo.a.
lulius Baflaiius repetundarum
accufatus ob mnnera
ab amicis prouincialibus ae
cepta.6io.h. C^Cai: caluitttt&gre tultt .
vi^or ab amore
viHus . b. Scaliger T.rajmum
mordet. 672. b.
5;- lanivs, aurea
pecus, cur dicius .
808. b. lulij
Ciefaris ccleritas .
zf. a. clementia
. 634.b. tefferaVenus.
xWt.z. triuphus .
736^.3. Sc2iUgQii dt^um,
de fuofato . iundid cur
Charttes. 687.2^ lunij
Emblemata duo, devirtutibus
vxo- rijs. luno
matrimonif prdfes .
S^i b. lupiter Agamemnonts abauus.j^t.s. Am
monius ?rometheo deceptus
Pijiius, Sanffus, Sagus .
5 7. b,
^fd myfitce figntficct. 3 i.b-
quo tempore lo rapuit.^S.h.
Saturnius. 1 8^4.b. tJn- defic
dtcius . ^o.b.
Itirifconfulti mortem ifontaneam
prohi- bent. jier.a.
iurifconfultorum fententia.de re auSficar.'
da iurisferiti veteres artem
fuam vulgare no-
luerunt ius imaginum apud
Romanos . j^o.b, ius
dicere.quid. 1 77 b.
efi magifiratuum, ibtd.
iuris fiudia prifiino
nitori reflituit Alcia
tus^ Remm6c Verborum.
I V s
r A vindi(fla
. 7i3. IVsTA
vltio. 7^*. lu^i
Lipsij locusy de
inuidia . 3 10. b.
fufiiqui. 3i7-a- 2«/?/«;
locus,deScyUa.io^'i.
opinio.deCe crope biformi.
36 b.
lujiinianus contra Vallam
defen/us luftitia in voluntatepunit.i S9.h.
Neme. yij.i;8.a. premitur.nS
opprimitur. 166. a.
tnndemobtinet, 891. n.
»«/?///.e ^^«^? .
xlviii. b. et Neme/is
piaura veterum. tbid.a. imago
a Chry feppo
expYeJJa.6i9'2.
munera.^zj.^* no mine,quid
Plato intelligat .
ibid. iuRitium forenfe luuenalis locus de
auaritia.^SS.b. verfns emendatus.
^97-^' iuuenilis impetus
regendus . 163
b. iuuenis luuentus
vnde dicatur- 3 . a. hA-
reditatifenis inhians tegula
occtditur . yjS.a.b. iuuenesquibusluftbus indulgeant,
i.b. iuuenta Bacchi
. 140 b.
Ixionis amici qui
Heliogabalo, 197- b.
Ivyyinf cur diBus
Bacchus, 345-b. lynxquid.i^/^.h. adveneficia
adhibetur. ibid. amsrem
conciliattnonpellit.i^S' a. qualis
auis . 344'a'
iyngis defsriptio.i^SfS. a.
fabula. lyngem habct. 3
45-b- lyngc trahor.^<^^»^. 344
b. lyn^^s.adag. L.
LAbia,orum.&
Kabifiyarum^vetens in- dijferentes
dicebant . 67. b. labor
^ confiantia omnia
vincunt .519' b.
obfonitim feneciutis. ^tfi-b.
laboris tndex color
niger. 481. 3.
labores duodecim Herculisyeorumqi allego
riA . S!^^'h.&feqq. labores
creat amor^ex otio
ortus . 481.
a.b. laborantibus fuccurrendum,
non otiofis .
liii. a. labravnde
diBa . Labyrinthus.^f/^^. 405. b.
Labyrinthus,eiusq periphrafes.
7z.b. labyrinthi quatuor
celebrati,Mgyptius,Cre ticus, Italicus,
Lemnius . ibidem
. O» LacAnAfocmim
apophthegmaM cura do-
meflica. 835. b.
de pudore coniuga- Laced&monium marmor
. 198. b. Laced&monij ad
lyrA fonum exercitum in-
fiiuebant. 6\.i. LacedAmoniorum bella
intefiiaa . 741
a. lacerta an ore
pariat lacinia tog&
caput openchartt veteres
Lacones breujoqui. ^SS.h. curin
belli: rn brisvterenturvefiibus. yoj.b.
Lciconum apophthegma in
ignauos.^f,^ b. lacrymA
amoris incendtum excita/:t
. 463.a.
lacrymo& Lacrymor . ibid.
Laciantij locus, in
occifores fuorum infan- tum laciuca
hebetes reddit inVenerem.
341. b. laciucA folia vis vfus .341.3.
h,& 342.. b.
lacus Clitorius abfitmios
facit, 8j6.3. LaUus c3»
Scipio amici celebrati,
119.2. Laerfes pater Vhjfts
. 2i7-b. LAsirigones .
37.b. Uticia quA proprie fit . 3 ^ -b.
lAticid fignum xefiis candida lAticiam
^ dolorem dat
vinum. I4;.2. Lais quA.^
^o.a. cur EphyrAa.ibid.h. mc-
rctyixformofijftma. ibtd.a. occiframu
lif i-ibus Theffalis
. 3 ^
o.a. Laidis facetum
dtdium de sfeculo
. 3 3
r.b. monum/ntum . 330,3.
Laitis—Oedipodem filium interficiendum exponit.y^-j.h- fupplicium
ignisin erna fculatores
fiatuit . STj-b. Laij
libido in Oedipode punita. 7-4."". LamiA,terriculamenta .
'iijh. laminAj et bracieAdijferentia. xiv.b.
lampetra diuerfa a murAna\.
lanicium. ii.a. lanugo .
140.3. Lapis hieroglyphicum Ifupidi .
29^. b, i?i
dextera quid. ; 1 2, b.
pro fiupido. 1 99
b. fymbolum paupert,itis
* yio.b, Laptdcm
proie6ium cur mordeat
canis, 719. rJ. lapides
inful& CycladicA integri
»atant, fracii merguntur,
a. lapides &ftfpites
in viaoblatot olim
tan- quamnumina coUbant.
H.b. lapillum cur
grues apprehendant in vola^ tencre
grues volmtes negat
Ariftoteks, 105.3. lapft^s
V Index 1.7
f^s.i ^/r/.r//.4i4.b.d' jSa.b.
tommen-
uuorum tUuthO^^^iti^ori^ Thejauri
lin gu& howinHmtnplexAo^, a.
lcart^qtitd Chrj fojiomo Di ctano
. Lxvsvs vbi?quiil
fcci?aiit ofHcij quid
cmiiiiini eft? i
oi. litqueHS a??>orem
fignificAt . 3 3 ^.b* Lxijuciyquid Lzrgitienumprimus auHor
ignotds. ij^.b. Laiiiuim
verbuin.^^.?^-
L.iysDeu4ytcJJera C.Marij .
xivi.a. Larti^s.i^c^. auvs
xor/r.v.j 90 b.C^ 3S".a.
cur Meriuriofrccr.^ ^o.b. v?nii
Uidu6. ibid. VciivxslA^us- ndag. 390.2. b.
Larus in ^ah^^ibws.adag. ibid.b
. Larus paicurir.
^^'«^. ibid. Liri et Cepphi
di^erenria i?o.
b. varta fion:i/iii
. ibid. ?.ctp'jyyi(^eiv qu:d (1^LASCIVIA Lifciuia cuiufdam
puelU Augufts. Taurinorum
Lafthenesproditor apud OljKthios.
147. b. L.tcXyquiuh
humor . 43.3«
Latinalingua quando purior.
ii.a. Latini aliquando
nomma Gr&ca cOi
rum- punt. 744.3. lati ones
qui. i^i.h. de ^olijs
certantes fe- ipfos (fccidunt.
388.3. magni a
laqueo immunes.^^^.b' olim pr 0 Jtipatoribu^ .
i^i.b. vnde dicfi
. ibid. laudandum
in homine id,
quodproprtum ipfuscfi. Laurentij
VaU^ epitaphium, i^^.b.
Laurchtii Meaicet Jymbolum
tres plum& tricolores
. lix.a.
Laurios regio AtticA
maaUiferA . 1 1
j . a. Lavrvs. 8S'i.
Laurus aaucrftu venena
efpcax credtta. 884.3.
ApoUinifacra. 85:. a.C^
S8j. a. attritufcintiUare dicifur
. ^S^ . a.
cur Daphne dicta
. 88i.b. cur
in triumphti ndhibita.^S^.
0>hedera fymbolum in
genij virentii xlwi.b.
fulmme nontan ottur^SSi.b.& SSj.b.
maLcfiajs ama- torijs
adhibita.^S}.^. ixclvtikov ^vtgv»
88z.a. planta bonigenij
habita Roma- 884.3.
poetPsdata. SSj.b. puluillo
fuppcfita fomnia vera
facere duitur. 88z.b.
falutisfymbolum. 883. b. fignii
vMoriA triumphi . 884.
b. v^tictnij voia.
SSi.a, L%uri defcriptto.
SSi.a. rtimum
manufcre bant trittmphantes . SSj.a.
Laus Athenarum, 5
6.b. cafiita- t!4.itj.^b,
eloquenti£.-j^9.b. Henrtci lV.GaUidregts.\\\\\,b. Herculis.
899.3. Hof?ieri. ^i.a.b.
loanyia Tratrtf. i/^.h.
Mediolani. ip.a. Mupc&.-j-jS.b. Ktco-
Lxi de Oddts
. XV. b. l^indari .
604. b, i 498.
b. poefeos. ly.b.
JPythago- r^.xlvii.b. fobrietatti.'-) ^ .a.b. Solontsa
C'Oefo.669.^.
Ve-ncttarutn.j^6.z.b. vi nt.verfu
Italtco. laudn autdipoctA
. 772-. b. Laz,urion,qualt: color
. jo^.a. LeJina
Tncretrtcis fymbolum . 3
3 i.b. LcAna
fcovtum Harmodij ^
AriflogttoniS* 78. 3.
Le&nA meretricis hiftoria
quo tempore ftcci-
dit.-jS.b. in tortJieyitu,
consiantta.tbid» a. JiatUA
elinguis . y^.
lecito Alciatt qualis
. xxx. lecius
carnis volupt.ttes fignificat.
Iv.a. legumlatores prtmi Dtjs
legum tnuetionem affcrtpferunt, ^io.b,
lembus n.uiicula, 6x.a.
lembi tnueiitores Cyrenenfes.
ibid. lcnttudo Frtncpis
ftatus afflt^i folatium^
63 6. a. lentigo . i44-3, 1^0
antmal folare . 88.
b. cauda catulos fiageUans quid. iSj.b.
cur
ante templi fores ertgatur
. 90. a.
cur galltim ti. meat.S^^.b. curtn
iracaudam moueat, 186. a. focmtnajn
cum pardo coeuntem occidit. 138.3.
herba gallum quoq-^ti- met. 88. b.
herba quo?nodo per
gallum extirpetur 89. a.
tnfignc Agamemno- nis. 1 VI
3.«^ i?ifignc
Tompeij, \ vi. b.
in flcmmatis .765?.
a. KcmeAus ab Hercule
occifus.-j $ ya. NemeAUs tnuul-
nerabtlis.^9^.b Keme&us vnde
ortus. 59). a. oculis apertts
dormtt. S^ b. per
sficactjjtmivtfus eji.ibtd. roborts
hiero gl)phicufn. i-jo- b. I7i.a.
fymbolum cttfcodiA.%()-2i
fmbolum irA,terrorts,
domtnatus.x\\n.b. terrorts fymbolum,
159. a. vndedtctus. Sp.b.
8;;i.a. Leochorduia
vin^ftus.;»^^^. 377'b. Leo c^
Draco fratresifiltj Amifodari
LyciA regis . 8 4.3«
Leonts B) Z.%ntij
fcoma in gibbofum.i'^^. b.
leonis caput terrorem
fignificat.i6o.z. cat4 da curalcAa
dida.iS6.a. cauda index
/mtmt. 18). b,
facies fib LMchiele
vi^ Rerum 6t
Verborura imago in valnis
templorum . ibid.
irati figna. z8
J". b. NemeAi allego
" ria .
.j«?4-b. Uonesin amore
furiut.^^} .b. MagnA
De£ currum vehentes.
1 70. b. tres
ab Hercule interfe^i.
;5>4. b. viri
fortes 0* gra-
ues . 44j.b. leonesad
currum iunxit primus
M. Anto- nius Leocraspi£lornobiliffimu4 . ^o
z. LeonidAcum Xerxepugna.
yji.b. Leo^lhenvs promiffn
cuprefjo fimilia, 8;o.a.
lepoStvenu^ias in verbis
. 86 z a.
Leriiamalonim .^^/^^. JPJ'^*
Lefbia Catulliamica. ^SS-^'
Leucofia»Sirentvnde et cur
ftc di^a- 4^ r
.b. leuitas
ingenij caufa ignorantiA Lex Agenoris
fiLio data.Si i .b.
a./xvy)S'ictf legt Euangelicdiconformis.j79'a. dfj.-
Vi]^ict^ qualis, ^77.^.
cur primum la- /^ inmentepunit. lu-
daica vmbra Luangelif
. 854. a.
luiia repetundarum.iy6. b.
feuera Mgyptio' rumyde
filentio. 7 y . b. vna
tiypkitL a So-
lone lataquA, yy^.a.
Soloms » de parte
' alterutra fequenda
in belUi ciuiltbus.
284.3. talionis.%<)j.2k, Theodosij,de
di- lationepoenarum.9%.^, vinculum
ctui tatis . 383.^.
legis virtus .
ibfd. legt vt
Deo parendum, lin.
b. legesminis mixtaprAcepta, 383.^.
legum tnuentio ad
Deos cur relata.
3 lo.b. fymbolum^iugum . 5 84.3. legibus
antiquis,obfonijs vero recentibus
v- tere. 79 i b.
liberales artes illiberalibus
prdferendA, 417.3. Itbellio
quis. 4r4'b. LibelLo rationario
fimilis cofcientia.io-j.a»
L.iber cur dtcius
Bacchus. 1 40.3 India
de~ .Uicia elephantis triumphauit,
75 ltbs.r,pro parte
corticis interna. Szj.b.
libri Archilochire ecii .
zjo.b. liberi molltter
educati parentibus damnU
arccjjunt. 8:^3. b.
parentibus innecejft- tate
Juccurrere debent . 175 -
b- pignora cur
dicantur .1-] flultifstmi ex
paren ttbusfdptentijfimisnafcuntur,^ 814.3.
libertciircs inAjtimabilis., xlix.a.
Itbertati^s a,dspt& figna.. 644.3.
CfjrifHanA ftgnum s,
Cr«A:.64 5 .a.
ftgnum pileus .
libetti nouipileum gejlabant^ ^43
.a. libertinain tormentis
confians libido ^Luxus duof&culi
nofiri mala^, 318.3.
immanis Neronis. j^6.
z. pcr^ tentofa
Meffalin&. 3 14. b. puell&
cuinf. dam AuguffA
Taurinorum.ibid. §^ar tilU
PetronianA. 314. b.
quomodo Jub- 7noueri pojfit
. 3 47
3. b. libidinis
detefiatio. ji8.a. fr^aatA
hiero', glyphicum^virtlia manu
cohibita. i y
b. hieroglyphicHm hiycHs.if^.2i. nopa
capraveL Satyrus. xlvii.b-
fedes iecur. 475». b.
libidinem irritat ciborum
copia. li.btdine nef^inda polluti
cttius ab aptbus
punguntur, 465;. b. Libycafera.
3T.ab. licentianimia parafiti,
398. b. lien. Widc,SpLen .
Ligia Siren,vnde curfic
diBa. 49 1 . b.
Lignipedes qui . 505
-a. Itgnumfortem animtim
fignificat . Jiv. b.
Guaiacumteiusqi inEuropam inuectio.
844.b. liLijs tribus
quis primus Kex
GMUa pro fymbolo
vfus . lix.b. limniadesnymphAfiagnorum lingua animi index. cJfrAnata
ftul- titiAargumentum.67'h- frAnanda.tbi'
dem.^. GaLlica
qualis veteribus ^mo
dernis.io.h.^ ii.a b.
naturApLecirii . 66 b.
Nefiorij a vermibus
confumpta . 724.3.
muLierum gladius lingua abusus
vf^s. ibid.d, Lippo
ocLilo fimilis adag. Lippo
ochLo vti,quid . 609. b.
Lippi cur pLerumq-j
garruLi, 3 i
6.b. Itpsij conieclura
de Minotaurofigno milita
ri Romanorum .
7z :l\ liria,fiores Liroejfam edere,quid .
ibid. LitA cur
claudA ^ lufcA.^6i.
b curLouis fiLiA.^6^.z.
quA,& vnde di^A .
^6i.b. Litarum mythoLogta .
ibid. Litani&jpreces dicuntur
. tind. litera
DeLphica quid, 799. 0.
Litera occidic,(pintus vluificat.
7K0. LiterA JEgyptiorum.carumq-, inuentio.^'^i. b.
Cadmi fiLiA. ihid.^.
LaureatA quti, 885.3.
literarum inuentores qui .Literatorum inuidia
^ contentio iiteshodiern&imniortaLes.. 7'^].^^
Litigiorum inter eruditos
dctftatio.-j co 1,
Lituus quid fit.716.
a. equitum e/i,
r:sl;;{ pedi.' Index
peditum, /'i^.ac Liu:^
imsigo Pataui/ eur
digiturn ori nppre/
fum hahaf locus, de
Thejja.t:4 . l:uoy,fiCfilorum Jijfecfioni/imiiii .
3 i8.a. LiViiQyvndefit >7ominat.i
lyra. Locrenftbui vinum
bthijje^nifi^r&fcrihente
MedicOitnpitale Locris regio Locta Achillis
Stati i, de
amore puerorum h^\\ZT\\ide
cafore.6^^.2. defar go
pifce. 334. a.
Alcuti, deinftgnibus Mediolanenfium .
lo.a. de Principum
ele^ione. . ex prAle^ione
quadam. loy.a.b. Ambrofijji/^
&q^ualitcite h&re- ditntui.
8;o.b. degfilli
cantu.Sj.^a. de locuflvs
5n-t>. Ammianude elephands. de Nemefi.i(j0.a.h, AT\(\cx,de
ritu luddiorum in
abluendis manihus Arixibi), defigmentis
a-jtiquo- rum- 7 6 j
.b. in
futurorum conie5iores . 43o.b. Artemidori, ^eN^;;7fy/. id^o.
b. ^3i{\\\\,de echeneide.^6^.2. depietatein
paritef. lyi.b. C^ltiodor\,defifco.6ii?. a.
dc mortuis non
vexxndis. 657. a.
b. depictate ergaparentes.ij s .a. defilen"
tio 75.3. CICERONE (vedasi) mifera clarorum
virorum forte. z^i.a.b.
de regendis nffe
ifihus.i^^.a» de repuhlica.Gi.a. deffu
diorum cccupatione. de virtuti^
hu6. ^6.2. ex
Lpiflolis ad Atticum.
9^' Q. ex
Oratione pro Archiapoetx . i Clementis Alexandrini,
de symholis Coruclii Taciti,
demalis, eoru- que
remedtjs.jS^.h. Cypriani ydeani-
mi impetu coercendo
Dcmofthe mSyde fuafore
crimini^.yij.o. Diodori S\cu\'ude
Theffalis in libertatem
refiitu tis.\<)\.h. Dionis
Chr)Toftomj,<:/e labo ribus
Herculis. de regum
ojficio, 745. b. defcruis.xj^.b. Diophanis,
palmAnatura»ioo a.b. exiure
Pontifi- cio,dereditihus fifci. 6
lo.b. cxPanegy rico
Conftanrini, de pace.jj^.b.
Gel- liiyde palma. 19 ^.z.
Gregorii, deluxu- ria.
314.3. HcgcG^^i^ in
confcifcentes fiht ipfis
mortem.^ ij.z.b. Heraclidis,
de laboribus Herculis.$9%,2,h. Hiero-
Dymiydeobtreciatione. 99-h. Homeri,
de Ate
&Litis.s6l.h,& y6i,a. de He- c}creinterfedo.6s Interpretis
Demo
{i[\civs,deTheffalis.i9^.^.
lCocV3i'AS,de keiU intuflo,
^i6.b. de hono
Principe, 6i7.b, iuftiLipfti;i/ei»«;W/4.3io.b. lu
CumJeScylU, joj.a^ Iimcnah*s,</tf aut^ n>i^.388.b- Ladantii,/»
oceifores fuoru infantum Liiiii, de
Thefjalis . 194 3-
Luci^niy de Cupidine
leonihusf^ miliari,^^i.h. de Hercule
Gallo. 7^1. b.& 7y3.a.b.
Macrobii de Lzno.
109. Maximi Tyrii,fl?^
^«^^^^-3 72. a.
Minii tii YdiciSydefupernarum rerum
indagA' torihus.4r]o. b. C>43i.a.
Ovi\diiy de po^ tentia
Amoris. ^^t h.
in matres conful
t\ abortientes. 817.3,
Par^emiographi, de impari
c»niugio»Z^$ .b. Paufanix.^f armis
Achillis Phornuri, de Mufis
palma coronatis. 1 99.3.
Pici Mi- uwKwlXiin
/tfirologos.^i^.^. Pindari',' de
lynge»%9j^.h. V [^iowis, d e
cygno anie mortem
canentc.-jji. b. de
^ptKAVTla, 308.3 de
pietate filiorum in
parentes de Repuhlica, 61
.a.h. deft- uientihus
in mortHOS.dd.b' deSpe.i^6,
b. Plautij^ff occult^ndis
confilijs.j^.b. ^Vwii, de
Cafiore& PoHuce. de iureimaginumapud Romanos
. a* Plinii
Sccw\^diyde bono Principe,
617.3^, b. V\\.\uxcb\,de
arborc Perfica.6l$. b.
de Circe. 3
39-3. b. de
Ledna meretrice . .
de ira.-jjo. a.
de negotiatore auet ro.
3 74-3. de
focijs Vlyjfis i?i
belluas mn tatis.^}7.a.
Polybii,^? iure imaginum
npud Romanos.Procopii,^^ cupi
ditate hahendi.i9S.h. Propertii,</^ n^
uigijs. joi.b. Sa\\\i{[ii,de
Scylla.^o} .z* St\itcz,de apibus. 633.
a.b. deCafiore et Polluce.iiS.a.
de eredulitate. loo.
b. de examine
fuiipfius.\o6'^. de pietate in
parentes , de
-Jita humana. 6.^9.3.
Scru\\)de Her- cule.j^7.z-
Sraiii, deSphinge .
79^. h. Synefii,
in eos^ qui
prAcipitanter aliquid edunt.Sjj.b,
Valeni Thcci y de
terrore Panico. Xenophontis >
de bono Principe .
6ij.su locus manumijfionis locufia quale
infeclum . jjo.b.
Ucufl& in Africa .
549.3.
in agro Brixia» no,&>
per Italiam. in
Apuli^. 898.3. inGaUia,j^9.h. in
PoloniAre- gno.ibid.z^ inter
animalia mundanti- meranturin
Leuttito . 5513. locusfarum
defcriptto ex Claudiano,
548. a- ex
Ptfide.^ ^^.b.& hifiorift,
per Ldmhardiam graf-
fantium. '^4^.31, incommoda, jyo.b.,
locufias Seleucis auisdeuorat, 5 f
j .b. iocH*
Remm 6<l Verborum.
p locuBis m
vefceremr S.lomnes Baftifia
» 551.3. lolmm
oculos obfcurat *
iSz.b. Lolio yi^Mmi.itdag.
i^^^' Longa; regum
maniis.Lpnooualiitn Alctato tnfefitu,
xxxui. loquaciores quibtts rationts
defe5iu4.llS.^» lo^HacitfU a meretrice notata.
ibid.
b. [iultitiA Lo^uendi magifiri
homines, tacendi Dij .
ibid.b. VOtco»in Lombardia
quid, 7 1 /•b*
loripedes qui . tfSz.a.
Lotophagi, voluptatibus dediti .
«t>' Z<?^«J arbor^<=/'
plata.^Ss.^- qualti.-^S^.b. Loti
fru^us quales nymph<&fabu- la.
486. b. Lociim giiflrauit.^V/^^. Lucam
dixere veteres pro grandi . •
Z»<r.e ^o/z^j r/^/-
^//V?* elephanti, Lucani qui
. ^^/^» Lucaniqa
ft Lucanps popults
inuent^, lucerna EpiBeti
tribus drachmarum mil-
libus empta. peruigil a
pronuba accendcbatur . 864.3.
iMciani locus,de Cupidine
leonibus fami- liari .
442. b. narratio, de
iuuene alte- rius
h&redttati inhiante. 5:58. a.b.
ver- ba,de Hercule
Gallo..^ f^^^' Lucifer e
coclo deturbatus .
j^i^a. Luciferi lapfus .
g^S-b. Luctferum deturhatum
Homerus Aten vo-
cat . j^i.a. Lucilius
Capito obvim prAtoriam
vfurpa- tam relegatus .
5o.t» Lucij SyllAteffera
Apollo Delphicus- xlvi.a.
Vttellij in itberiinam
effoemmatus amsr. 444-b.
LucrettA tumulus in
Epifcopatu Viterbiefi, 815. a.
Lucretius neoat Centauros
effe poffe.6i^.h. lucrum malum
femper damnum fert .
5f5-
b. lucri parum e
rebus minimis. ^oo.b.
lucro tuypi damnum
prAferendum . ^jiT.a. luBa
cum tauro igniuomoyociauus Hercu»
lis labor . . l^anos ^
Amoris lucius MarttA LucuUi
apophthegma de die
inau^icata. 54^- a. lucus.iij^^.h. '
vnde dicius .
ibid. luden vjrbm
4 I^'dis dedu^um,
4^7,^. Ludouicus Ario/ius
fummus pocta.66-^, b. Sextus
Francorum Rex mutato
habitu fe turbA
f&pe immifcuit. Sfortta Fanico
terrore confiernatus. Ludouici ducdecimi
GalltA regis fymbolil,
/;//?riAr.lviii.3- Secundi regts
HungartJo omniaprAcocia, 877.
a. SfortiAtemeri- tas ludus
principum periculofus ludo
alcA vita homints
comparsitur . ibid'
lues quid i
^ vnde dicia. Venerca morbus
lucrofifft?nus . 845.
a. Venere.^i moybus
nottus . S^j.b. luis
VenereA caufa, origo varianomina .lumenprosfe. lumine caffits, Luna
quinta inau^icata veteribus.
3 8. b.
fymbolum menfis .
xlvii-b. Lunamprimt obferuarunt
Arcades.j^S.b. lur.uUcur in
Romanorum nobilium cal'
ceis. 587.^. iupa
meretrix 3 3
i.b. cur . 3 lup
tta frAna . i^j.b»
lupina pellis oulnam
confumlt ^ 7iy.^'.
lupHs ceruarius cur
fic diBus Lupus
piluni nuitat, noii
^uimwm.adag. Ittpt ceruarij
n atura, i 9 5'.
-i' lut orum (^ouium
d iffidium' . Itifciiia cur dicia
Dauitoi. 3 1 4.3.b.
Mufa rum tdi^us
ralamcdes . 770.
b. xmir nuncia. Lufcini^ tieeft: canrio.<?^.i!^. i+ a* lufcinijs
citius defictt sf
iritus quam can^
tus . iii^.a. lufcuSyLtifcicfus^et Lufcitiofus
qui.i^t.d.b. lufori tmperito
comparatus Pyrrhus ab
An tigono lufus Atatibus fmgulis quis
aptus. t.b. char
tarum piciayurn. nticum
t^o:^'. ' tef ferarum
^ talorum diuerfi.
j.b. trinm generum. ^ ^S^h., L u cu m fang u i 1 ic
m ac e ra c u m . ^^/^^. . lux efi animus. 3 5 8 .a- hieroglyphicu ifjei^ 127.
a. lucem rclinquere,efi mori » 720' a. VXVRIA .« luxuria facilius accufatm
quarri %>itat!ir. triumphans, ibid„ luxuria currus.^Zi^.a. idea. jz^.h.
feria dehortatio. 340.b. luxHriA nihilfoedius et damnoftus,ibid.a, LrXYIos Q
js. V M opes, s^S* lurus Index hi>;u^ populaUr epum ~, J i8.b. Ly£us cur
diBu6 Bacchm . acj.K lychnui in Acropoli Afhenienfi . ^S.b. LyctA regio minoru AfiA. 84.3. L)curgn6 a
Baccho hdfiili edhprofecutU6. 1+9. a. cadauera hoflium nudari ve- tuit . esG.h.
cuY vites excidi iufferit . 145.3. Rifui fiatuam erexit, 41 9. b. vi tes fecuit
. 14^.3. Lycurgi tnfittutum de exercitijs virginum reprehen fum . 841.3. 'Ly^^o
mo.^. adag, ^.'^y.b. LyHus cauponatur./r^^. ibtd. Lydus \nmti\Ai^.adag. ibtd,
LydusoAium cUw(\x.. adag. ibid. Lydipopuli mollicie infignes . 461?. b. Lydoium
Q2.i\cx.ad^g. tbid. ly ncis dcfcrtptio . 19^.3. Ku-pniyquaf At/V/^ . 1 -a.
lyra,clypeuh&' fagittA Phcehi quidftgnifi- cent 77o.a- cum Venere, Gratijs
-^- tnore habtt fimtlttudinem.G^.^. htero- glyphicum concordiA. 61 b. infirumen- tum
mitftcum.-jyj^.z. vitA human^fym holum . 64.3. 891.3» lyr&tnuerJio. ^i.b-
inuentores primi GrA- ci. ltaliperfe£iores. ibtd. lyriJlA excellentes . ibid.
Lyfandri aflus, s^6.^,(^ 6z6.b. Lyfimachus leonem ferocientem flrangula uit .
7<5i^ a. Lyfimachi viBi diBum, de gula. 401. b. Lyftppu^ fiatuariu4 . 5 ^ J
• b. L)tA qui dicantur lurisconfultis, M. MAKdLptotqui dicantur, 31. 3.
MacchiautllitAquales. 3 9.b. Macchiauelltus Italus qualis, 6z6.3, macies
ChArephontu inprouerbium abijt* 2.79 b. &pa!Ior inutdi. ^ i^.b thiletA
mtra. iSo.j. Macrobij locuySyde lano. n p.a. macularum abflerfarum hieroglyphicum
ignu ^aqua in thurihulo (y* thiala con tenta . i77'9. MAanderfluuius PhrygtA.
405. b. pi^urd genus . ibid. MAcenatis fymbolum.>rana. 1 vii. Iv. MAna Lbertns Pompeij ab infimo ad fum- mum gradum
afcerdit . 5 40. a-. Mmadcs fxcerdotes Bacchii vnde /lediciA. 34;. K MAuius
Morattanut » ) magiiier artium Amof 44? b. tnagifiro opus efi in omni
difciplinft.^6.h, magiflratus omnes olim iudices diceban" tur . l77-f>.
magiflratus,qui ambibant,cur candidatr^ SOZ.B. magnanimi viri defcriptio, 6to
jt$ Magni cognomen paucis tributum.6i^.b. magnaregna,magna latrocinia,vocat Am
gufiinus. magnetu miracula . ^ij-a. magus a, dAmone abreptus, 708. b. magi
Bohemi hifioria . ibid.a. Magyyicaars. 98.3. Mahometes Othomanus iratus duos
iuue» nes occidtt .maiefias ex Honorts et Reuerentid ceniugi^ nata, 58,^ Male
coniugati . adag, 84 j b. Male parca,male dilabuntur . ff4, male tradatu^s
qutdam ah aulicu, 775. b. viuttur inter fulpecia, ^^z.h. maledicendum non eli
mortuis, 6y ^ \ Malidigentia. 148, maledicentia inuidi 5 1 8.b. non curata,
maledicentiAnota vefpA . 149. b. maledici. 1 49 b- 1 50 a. Maleuoli Amuli A..
xxxiii. Malignitatis notA in plerifq; anim.alibus, ?-44.t>. Malttia
mulierum. I6c.9, Mallonia Romana matrond caflitate mor» te defendit . Sij.a, Malluuium
.Malum bonumqi ex vicints froficifcitur . iSi.b. Malum confilium confultori
pcflimum . adag. 720.b« malo male euenit . ibid.a, malum alijs qui firuit, fibi
arcejfit. ibid.b^ Male accepto ftultus Caipit.adag.i6^. a.C^ 230. b. Mala
ebrietatts . i^o.b. equts accedunt, pedibus recedunt.^ 6j.a. nomina. z8j. a.
puhlica . ^ si ^' veniunt eiiam non uocata. a'b« Malorum mcjninifle./»^^^.
578.3« Mala multa inuexit nimia credulitM • 99- a. Malum Feneri facrum.S 1
4.st. Cotoneum, fymholum connubij. xWix.h, Medicum, malmus Citrium vocaf, .
Medi' H4t>H Rcmm &; Verborum . p Mala Cydoma vndefic diifa . Stf^i.a.
lAiUsUtiK.adag. 8l4.ab. 14 ALVs Medica mali MedicA defcriptio, S^o.a.b. M^mlij
nHmmus . %i},h. MammdA Imperat&rts querela de adulato rtifus, iP7.a-
M^inctp^iret^Mancipiiim, 25>5.a. maficipatto qutd,z^ quemodofiebat ^ ibtd»
e»b. fnancipia aureaMuites fantSocrati,So9-3i» MaDacabuli iu morcin ics
iaccedit- adag, J.}+ b.d» b. M i.^d^co apud Romanos nomen terrificu . 7i7. b.
mantpulus foeni olim fignum militare Ro- mann^ Ivi.b- Mantuani infelices
prfipter vicinitatem Cremonenftum .tnanumijftonvs locus . tf44.b. manumtttendt
trtplexratio . ibid a.b. manus ctextera cordts pottfftma miniftra * Manus manum
iticat,adag^ 68i.a. Manusypro multttud ne, 15 3.3. 171 . b. 485. b. pro
opertbus arttficum . 6. b. Manum haberefub pallio ^adag, 358.^. manum
tnijcere,quid, xiix.a. Manu ignauus,mcce prajfcns.^^^^.Soi.b, manus acttonti
organa.^(>o.z. ittdicts^cjuo vnguento vnged<ii. iy^,b. oculatd.^x.b,
manuum ablutto hieroglyphicum innocen tiA, -'^^.a. manus ablueretquid
olim.ibid. puras qui habeant. . tendere, Gallts efl fignu petendApacts, zii.b,
item deditionts, tbtd. marcor . 306. b, Marcus Antonius Bacchi habitum vfurpa
uit 17.3. primus leones adcurrum iun- xtt.i6%.b. tyrannus,^ pefips patriA.tbim
dem. Ledortus fiupri cum puero accufa tusfeipfum occtdit, 355.3. Sitticus Ba^
ro d VVolcKenfiatntantiquitatis fiudtO" fus, 71. a. Marci Antonij amor in
Cleopatram. 444. a. nummus, jio.b, ntareinfidum. 701. b. iuflius homtnibus.
1^4. b. Mmadi comparatum . 901- a. ntttius hominibui . i 8 8. a. pr» tumultu, tii.b,
marts pericula quant/t, 704.3. Maref,vir iTtTto^iy^i » 3 5, b. Marefcalli
Santandrei fymbolum inodus Gordius, lix.a, MargaritA NauarrAA fymbolum,
heliotro^ pitim, Iviii.a. Marinipoetfltali carmen, de miferia hu^ mana . 6$o.
b. Mariiimi morcs./f*/^^. 703.3. maritus ^ uxor woKvyetfjLOi.i I7.b. vigi?^.
tivxorum. 3^4'^. mariti vxorts adulterA hieroglyphicum hir cus . i77'b, mariti
cum vx&ribus grauidis non coeant^ maritorum de vxoribus quereU, 8n.a.
Marius opifex ferrariu4, 5 4 1 . bo Marijj ambitio. i66. b. Molfii epigrammet
depace. Mario q uid aquiU nidus cum puUis inuen tus portenderit, 1 8p. b.
marmoY, li^S.b. Marrani, iS^.b. Mars exgramine ortus, i JJ-b. Marti cur facrum
gramen,ibid,^ 1 54.3. MarfyA arrogantia. 300. b. MartiAmatrond luSfus. i^o.h
OtacillASe usrAnummus, Martialts carmen,de laboribus Herculis, 594.b.
epigramma,de htrundine. 7-^9. a. optnio, de metamorphofi Frognes ^ PhilomeU.
3^3.^. Martiani CapelUverfus emendatus. j 4.b. D,Martinus Ithacium accufatorem
Prifcil liani increpat . 1 1 i.b. Marulli epigramayde ^e.ii^-z. de Thra^
fybulo^ J77,b. mater Charitum quA- 690. a. ChimAYA, Echidna,S<^,a. Ludouici
ArioJiiyDarta Malegucia^66^.b' Sirenum 5«^. 488,3. Matris vtcapra.^f//*^.
177.^, matrum ^uarundam inproprios fcetus im' pietas . 8i6.a. materia fibuU
apud veteres ^ua, $%6,?, pri ma per Proteum ftgnificata . 76 i. b, MatreA
Alexandrtni dt£ium de inuidia-i, 318. b. matrimonif ifecies coemptio . 845 .3,
matrouA pudicA epitaphium . $^6 a, matronA BomanA vinum non attingebant, • 137,
b. Matula^Matellay ^ Matellio,quid.69z.b, MATVR.ANDVM. maturare . i I6 b,
maturitas quid ibid.s, Muciani, ibid.b, Matiitiot moio. adag^ • 880, a, Ma^
Index Matuta . 3^3.3. MaiifoUum arguwsntum perpetui maro- rts.66^ a. ftgnum
gleriofA iadiantiA.ib, Maximi Tyyij locusM auaris. ^yz-a. Maximilianus Dhx
Mediolanenfis. lo a. Maximini luniorts exferpente prAfagium. il-b. nicfitiM
veirij pro excrementis in homine . 96.
b. Medea citr Colchts di^a. 1 .b. cur Pha- fiaca.1^6. b. liberos fuos mterfecit
. 8i6.a. lues vocata a Seneca. 445 'b. MsdcA crudeLitai.% 1 5. a. hijloria . 1
y . b. et 150 3. patriavera Corinthus.^')^.^, IslnMv AVct^Ah?^oiAZvoi» diSlum
Alexan- dri. ' medicamentum ex {leUione j quod faciem lentigine deturpat .
243.3, rnedicinafupersiitiofa aduerfas iSius fcor- pionum. fnQdtcinA vfum primm
tradidit Apollo . MedicHi citQi tuto^^ iucunde curet. xiv. a* Medici ex
fomyiijs humorum redundatiam ipsfftint coUigere. 884. b. medtocrnas aurea- . 1
1 8.b. mediocritntvs fymbolum gith. 7^7. b. MedioUnenfe ?iumifma . lo.a.
Medtolanenfts Ducatm infignia* ibid. Mediolanvm- 18. Mediolanum A.papria. 2o,b.
aqui- bus, ^ quando Adificatum. 19.3.- A/^- gnum dicitar.z^. b.«^ 579.3.
vndeno- minatnm.i.,^ l8.b.(> 19.3. Mediola/ii urbis infignia. 18. I</. a.
0» zi.a. omen locofatn. 22. b. Mediu-s adulator Alexandri » 2jo*a. mediHvi
tenuerc beati . l ly.a. Medufd caput,quid . 6^4.3. MegiibiZ,w a Zeuxide piciore
reprehenfns . 69. b. Megarenfium firatagemain Antipfttrum. 5 54.3. Mcgaricse
rpbinges./?^.i_g. 803. b. MegaricA sphmges cnr diciA 7ncretrices ^ ^'yt'h.&
803. a. Wf/ lacie mixtum.quid.Sbj.b. &fel ctmoris . 468.3. Melanthij poetA
6^oipa.yii votum, 5 i>o. a. McUnurici ex genere pifcium., xlvii b. melanuri
qui nominentur . xlviii.a, Melcfiienes curdiSui Homerus. 3 i.a. Meliites oratio ad
Clftophontem maritum^ Ish^Ko^oK^V quid, 8x4. K MtikoP,&pomum,&
oumftgnificeit, 8oy\ y>>7.b. Melont6pagina,papyrus, 782.3. Meluftn&
fabula antlts. l^.a, membra cAtera cur deficiant auBo liencj, 628.3.
membrana,& eius origff. yi^. h.&7i6.s, Menandri regis Ba£irorum
exequid.^j^.b, Menecratis Medtct arrogantia . 3 i j. b. Mencdemi Bretrienfis
apophthegma.de fiu- diofis . 234.^.^^878.3. Mcnelaus fiaud c^farie prAditus.
/03 • b. Menelai cordata oratio, 69.3, Miivif quid,& vnde . 287.3« mens cafta virida rium diuinitatis. i2 a*
humananurigA comparata. 162.3. hti- manaignis. 3/7. a-b. quibus volupta^ tibus
delecietnr . 3i.a. Men TE Mjuoii foimsm plus polleie.805. mentepura Deo
facnficandum . menfaapud ignem parata,hyemisfignum, menf&amarantho per
hyemem orndniuf Venetijs. jSj.a. menfis fymbolum Luna . xlvii-b. mentagra
qualis morbus . S4 a. merces virtutis gloria, J7I.3. Mercuriale.^^^^. 53- b, Mercurius
b ifr o us. adag, ibid* Mercurius cithars. inuentQr.61, a.6» • b. cur cubo
infideat. 416. a. b. cur cum Venere eadem ara cultus . 12,9, b. et 86i. a. cur
Hcrmes dtcius . 41 d". b. cur Hodius et Hegemonius di^us.^$ .a. cur
trtceps effingeretur. ibid.b. iviS^ios cur peciore tenus folti-n effi^us. y
2.3. et GratiA a-yvva,oi.i}o.3. gemtnusquid fi- gnificet.ii^.b. petafatus.^ .b.
prAfes elo qucntiA. ; 4.3. qualiter efficius . 41 y. b. viatorum Deus.^^.b.
vnde di^us.$ ^.z* Mercurius fu peruenir.^</^a. ibid, Mercnrif caduceus.^Oi^.
a. ivoS^Ufabula, yj.b. imago^ex Galeno.^i ^.b.& 416. b. officta. jj.a.l).
Merctirio cur gallus facer. 87.3. cur la- rus.^9o.b. curolim laciez^non vino
fncnficabatur. i^j.b. facer nodus Her- ctdanus . /o8.a. Mercurio dextre.^f/^^.
53-b» MercurijpluresfuntyfedpoetA vnumfaciut^ y4 a. meretrix cur dicatur
fcortum. 327.3. dif' fert ftprofiibulo, 49^-, b, quA dieendM, ibid. Remm 6c
Verborum. iiid, vnde diSfa . i^id. Meretrict6 anus ridicula metamoYphofts,
498.3. argutum reiponfutn^is').^' hie roglyphicum iphmx, Jjx-b. SIMBOLO lemA,
tbid. meretrtc£S fuos amantes demeatant.iy^.i» toga puLLa k matronu adulteris
difiin' ^A, jo3.b. tneretricihuseur trihutus color flauus.tbid, Mergus auts,
7ii.b. Mcrgorum inftar. adag. ibid. mero^s auts, 78^.3. meropes parentes fuos
nutriunt» 17 h^' Mnpof^coxa feu femur Meros mons Baccho facer . ibid» Meffalina
cur Myonia diSla. 5 49.3» MeJJalinA portentofa libido . 5 x^.b, metaquid.
849.3. metallu arte fieri poffequi ne^arinp. 8 lo.a. Metamorphofts Prognes
e> FhilomeU. 313. . a.b. Frotei in leonem idrac^nem arbo"
remiaquam,quid.76i.b. ridicula merc- tricn vetuU.^^S.a. Sirenumex Ouidio, 488.
b. Mttellus Metcedonicus fecretorum tenax . 72.-b. MjiTi^r^^u^ojiv primus
inuenit Pythago* ras . 104.3. Meteora quomodo generentur . Methanenftum facrum
cum gallo albo pro frugibus . liv>a. methodus.^ docendi A. xxix. in hac
nomjfima editione Em. blematum obferuata . viii.C^ix. Metvs prima louts vxor»ab
eo deuorata.i^. Metius Sujfttius ancipittsfidei homo. 283. b. tn duaspartes
dtflracius.j^^. a. pro ditor apud Romanos . _ 147. b. Metra informat vario*
mutabila. . 764.3. MetY&F.rifichthonis fabula. tbid. mytholo gia . ibtd.h.
metropolis omniil vitioru auaritia,MeydlandyGermanis Med oUnum. ii.h. Me{entlus
tegemtalionts expertus . 4^4. b. Me^enttj crudelitas . 843.3. Me{entij qui
vocari pojftnt . S^j.a. Michael Imperator ab ajjentatoribus per-
ditits.i<)$.2. c^ij3.b. Fhaethonti com- paratus Midas vnde diBus, xjo.b.
mtles vnde dicius . 739.3. militis O* Imperatoris munera. zi^.h. milites Marij
fequentes Gorgonem, mortuz concidunt . 66j. a, MilefiA virgines turpitudinem
merte decli narunt . 12.6.9. militia efi vita noflra militiA Ipef ies efi amor
. 481.^. miluius Jeu Miluus auis rapax.6o9.a. fiatisjignum certijjtmum.^n.b.
cur di catur iitTiVQi.ibid. pro pr^done ^ graf- fatore.in facris, $.2,
rapacitatis hie^ roglyphicum, ibid^ miluij forenfes qui . 5 5 <j.a. Mineides
in ve^pertiliones mutatA. iSo.a. Mineidumfabula, ibid.n-Minerua cur armata.
ij.b c^ . cur Tritogenia dicia, 1 6 .a. i i 3 . b. e louis cercbroprofilijt,
i^.b. &Bacchus (tuv ycto/. 1 30.b. olimapud MedioUnenfes culta. II. b.
virgo. ii^.h' vnde fic di- ^a . i6.a. MineruA cUmor in natiuitate.quid, 1$, a.
panoplia. 1 13 . b. fiatua in Acropoli A" thenienfi MineruA cur draco
appofitus. 123.3. cur f^ crano£iua, i ii.h, Vide plura in Fal- las. FalUdis,
minifter marfupiorum auarus. 5 7 1 . b. minifiri triumphantium cur coronis
olea- ginis vterentur, 5 78.^. Minois carmentde aulicis. 3 78.b. epigram ma y de amore.
448, b. de prAcocitate . 876.3. informofam puellam.^6S.h, in pueUam prAmature
mortuam . 661. h, modefiia. 1 3 o. b. Minotaurus.j^.z. exFaftphae natus.jt^z,
Mmotiiuri effigies cur in fignis militaribus. Zi-a. parentes Minuiij Felicis
locus,dererum fupernarur» indagatortbus, 430.^.^^431.3. Mmyiarum vxores maritos
e carcere libe-' rant . 8i5.a. mira de duabus palmis.ioo.h. defabis. l.b.
miracuU Detflores docent, 223.3. Mifenus a Tritone fubmerfus, T 70.a. miferia
fola caret inuidia. xxxi v. mifgriA humanA contempUtio, 649. b. mifericordia
(y>Nemefis quomodo differat, 160.2. qualts pajfio . . tbid, Mifonianus
HebrAUS auguria contempfit modefita Catonis Vticenfis, $J.a. decet vel maximt
fortunatos. 5 59.3. mores pr0 bati in muliere
commendandi, 836.3» modius hieroglyphicum ludaicA dodirina . 3 ; 8.a. qmd m facris, ibid^
P p p Modm g6z Index'! Modus in fe optimu^. 78^.^. Yedemptionu generts
hum(tni.6^^,h, vbiq^i tenendu^* 786. moechi hieroglyphicum mur&n<t^.
Sip.a. moeror voluptatu comes. 467. h.& 468.3. . moeroreinferdum extinguitur
ccilorinter^ nu4. I.a. Moltonides qui . 2. 1 4 . a. b. Molicnidumnomina,EurytH4
Creatus . 2.14. b. tnolitons cuinfd^m dicium ad artiiiquen' damMagiHrum, ^iy.b.
MoLy herb^i a Mercurio inuenta.j^^.h, fa cundi& fymbolum. ibid. qualis.y^S.
a. quid defignet. 7 f 9. b. vnde dicatur.ib, a. moly herbA vircs. 7S9*h,
Monetavnde dicla. ~ ^44't). monfirum quidfit. 3 y.a.C^ 7j.^' homi- ne capra
natum.^^. b- homiceps 0* anguipes .54. a. Lihy&a Dione defcri' ptum, 5
j" . a. pr&ceps cur dicia iphinx, 800. a. quale auaritia . 57^.^.
Monflra an dentur, qualia PcetAfingunt, 489.3. hominum fycophat&. . no;?
reperiri afferit iMcretim . 5 5 •t»» MonfIra,quorum mentio in Emblematis .
Aries aiirei vellcris. 806. Bos feniiiiir. 71. Cencaiinis.613. Chima^ra.Si. Cy
clops.718. Geryon. 213. Gigates.35. Gorgon. 66}. Harpyise. 179. Manus
©calata.91. Minotaiirus. 71. Polypbe nius.718. Proteus.7(^i. Pygmsei.z^o.
Scylla,302.eC 5 5 6. Sirenes.488. Sphinx. 79<^- Susianiger. 18. Vir
anguiceps. 35- Monumentum' Laidts . 550.3. Mopfns augur. • ' y66.a. Mora
i^deliberatio peccati remediu' 1 1 9. b.iio.a.b-C^ 88i.a.b. modici tempons non
nocetjfecundil lureconfultos.S^^-h' Morbus Gallicus.V idCi Lues Venerea.
morbtii lates infanabilts. 107.^. maxtmus ^iKetvTict. 308. a. publicus
mortalita^. 888.3. Morbos fono cithar& fedabat Chiron » 614. a. morimur
ciioyquia mortibus viuimus.l^u b. morimur^uotidie . . MwpofjLatine flultuS'
880.3. tnorfus Ciceronts in P. Clodium.So^-^. fi- hr i horrendus.S') i.h^ in
nimium fcemi- narum cultum . jji.a.b. i\i^?r^ A.. 1 84.3. Ariffomenis .1 8 8. a.
JlrriAvxffrtsI>ceti,^i^.h, AtyU.^$z,3, Caroli <sluinti. 184.3. Ctcmnts. !<? 9 . g,
r«r atradicatur. ;oo.b. ^ Amor teU mutant. 6"; 8. b. et fepultura A..
xxxiv. filiAHerodiadis. yzj.b. G^/f^- ^^•574.^. ineuitabilis.^yi.n. M.Bru- n 2. • b. 6» j 1 3 . a.
mariti, x/^e^jr y^.8>2 r. b. meliora rapit., deteriora re- linquit . 66o.a.
nemini parcit. 331.3. J^ortWyxoris M. Bruti.ji^.b. puella- rumpr&propera . 66i.a, Mors optima
rapicdeteriora relinquif. ^' 6^3. b. iWtJmj Amorisfabula,exdiuerfis.6$^.3, b.
necejjitas.66^.h.. nuncif qui. 66z. hi fymbola, cuprejfu4. xhii.b.& 849.^.
»«i wyr/;ij.ijy i.b. tela fta^a.it9* b. telaoffe^. • 5^0.3. mortem dejiere amatorum^ humanH. 6 65. a.
qui fibi intulerint amoris impatien- /i^.444.b. y?^/ inferrettmidi efianimi.
Ji4.a,.b. ipontmeam Liri4confultt.pro- hibent* /i6.a. mortalttasmorbuspublicus.
888.3. mortalitatis fymbolum,capiUi, Jii.a. Morcuo leoni <5c lepores
inrultant . adag, Mortuifepeliendi, poo.a. Mortuis non conuiciandum. ^f/;?^.6 j
j^.b, Mortuos turfus occiderc.<»^3f^^. ibid, mora currubeant, 88c.a, MORVS
morus SIMBOLO viri prudentis.S 79. b. vn de dttia^. 88o.a. mort defcriptio .
879.3. morosfieriles fuijjefuo tempore fcribtt He- gefander, 880.3. Mos Mgyptioru in regibus
eligendis.rWi.h, barbarus Thracum in conuiutjs. 149. a* Germanorum dextras
iungendi. xiz- b. Cymnofophi/larit in adolefcentibus exa» minandis.io6.a.
imagines veflibus af- fuendi.Of^b. iudicandt Athenienfiumirt Areopago.6ii.z.
iungendi dextras.^Yi, b. propinandi vnde duBus.^i.h, filen" tij indicendi
perllteram 5.6p.a. ftrenas mittendi vnde. 25 5. b. Venctarum virgi num in
publicum prodeuntium. 1 2 6.b. mores aduUtorum.t^^j. z. h. adulatorum aluuenale
delineati- 25-7. b. adu^tO' ruma Terentio defcripti.xs% b. amari tium.po).3.
ardelionum.^6S.b. Baby- lonts corrupti.^^.b cupidorum. 19^.3, TennorumjexTacito. 204.3. Hunnoru,
io^.b,^io/.a. indies in peius labun- tur* Remm et Verbonim. fur, a. inuUtA. 3
17. b. iuueniles ^Hales.i6l.h. parafiti . $9%'b. pueritid.
no/lri/Aculi.^oS.a.b. rabularum. 404. b. Scytharumyex lufiino mores ^vel animum
mutare 4ifficile.fj-^. a. Mefihusquidfit. 350. a. corruptus it re- fiauretur .
JJl-a- Mofchi adulteratio . ^ b. coUigendi ra>* tio Chinenfium, in regno
Peru. ihid» finceri prohatio . ihid, Mofis natiuitas quando incidit, 816. a.
fnotacilla Baccho facra. 34J. a. lafoni h Veners tradita.^-^^.a qfM
auis-.^^^.b. veneficijs vtilii\ o.t - ihid.a, Muciani maturitas, ' > '
litf.b. njulceyeyquid . 54.^*^*387.^. Mulciher quare di^us Vulcanus . 5*4. b.
Mul^ra,Mul^rale,^ MulBrum . (^07.3. muliehre,ne moriare, mori . y 17. b. Mulier
a natura curA domefficA dicata. 83 y.b. Bsihylonica fuper hefiiam fidens, 41.3.
fucis apum compayatA,^9^.b, il- licium ^ 48;?. b. ivfracii animi in tor-
mentis.^o.z. Uteris a marito mijjis im- pYAgnatam fe men/iens.^S b. marttum
parentihus pr&ferre dehet. 840. b. MiU- fia capitis damnata ob foctum
medica- mento ahacium.%i6.h, prodiga. 3 9J".3. vnde dicia^ 83 4. b. MrL1ERIs
famam,no formam>viiI- gatam eiTe opoitere. 83 Mulierispedex.^^/^^.
S9^'b.& 5 95.b, mulieris pudtcA c^ffirium . '8 3 5 .b.
fnulieremdecetfilentium .-S^^, b. olere ^ ■ quid. 3 /i-b. Mulieiem ornat
filentium. adag. 83 j-.a. Mulieres MgyptiA cur difcalceatA . 8j6". a.
Ariftomenem capiunt . 18^. a. cur circa cultum fludiofd . 3Ji.b. cur la- ciucam
elTvKi^ct vocent . 341. b. cur edorihiis deleBentur-, ^ $j, sl. graUtdA cur
magis in Venerem pr-uriant.i 91 . b. oppidt VVeinshurgi maritos humeris ef-
ferunt . 8 1 6. a. Komanv, quo hahitu in luBurfA. 501. a. Mulierum
Bahylonicarum enormis impu^ dsntia. 44. b. Chrifiianarum^verus or- natus.^ j z
fucatarum detefiatio.^ij. ■ -a.b. malttia. i^o.a. Mullei calcei 'regtim
Alhanorum . /8*?. b. vnde dicii. ihid. Mullu-s-pifcir-i qui - etiam 'fjarhdtulm
mulfuravnde di^um . 94, b Multse manus reddunt onus U\\i\x^.adagm Multa
audire,pauca loqui,adolefcentis efi, 70. b, Multa belli inania.^^^^. $31.^»
Multa intcr calicem fuprcmaqj labra. f;.y.b. Multa intcr os et offam- adag, ihid,
Multorumfeftorum louisglandcs comc- dit.^^^^. 8/3. multis terrihilis,caueto
multos . 75>i.b. multitudo anguillarum vhi. i x i . a. Veo^ rum
JEgypttor^im.j^io.a. popularis leni tate ntinenda, 196.9, Mulus cur di^u?
ArifioteUs. 25 1 .a. cur d£ BusC^rus, 6Q,i.b. Mulhqui dicanturltalis,^ vnde.
ihid. mundus qttid.^^^.b. et j9^.a. muliehris quid lurisconfultis . 39J.a, Mundus non capit duos
SoUs. 400. b. Munus Im^eratoris et mtlitis. 1 1 $,b. pro- hAvxons.Ki^.b.
Regis.. 85*0. b. munera excAcantprudentes. 6io..a.b. non. dehent ac-cipi
aiudtcihus.ihidem. nu^ pttalia dahantur f^or{fA.%e^.b, pacis, 901» b, Muncrum
corruptela.^f/^^. jo^.a.' murAna ^ Lampetradtfferuntlfecie. 81^. b.
hieroglyphicumwoechi, ihtd.a* murAnA defcriptio. 8i8.a, 0*viperA con- grejjus
ihid.b. MurdnA fehiWalliciuntur et capiuntur. Iduri Bahylonis forma et firu^ura
Muri BahyUnisinter orhis miracula nume rati., ihid.a. Musalbus.^^^^. 349.b.
mus,cognomentum amatorium.ibid z. mA lus,dtcttur homo lafciuus^ibid. Sarma^
ticus Zihellus diiitur. ■ J jo.a. Mus picem guftans. 403. b. Mur£s ahfq^ coiiu
concipunt. 3 49. b. fala^ cifftmi . .ui <^ ihid.a.b. MinTcu dicuntur,quafi
ofjLOi)scr.a*. ^yo.b. (MufA cur palma cordnatA. 199.5.
et Cupi- do in eodem deluhro culti . 130. a. et HercuUs cur in eadem ara culti
. 129. b. non capiHntur amore. ^9z.b. vnde fic dicfA ' 6t:a» Mufarum im^^^-gipies pennatA 'Roma.^^i
.b» Sirenes explumantium mythologia./^si, b.(>4P2.a. volucresdicuntur^mnesa^
ues canorA^ - • 749.a» Pp p 1 Mufis 9^ Index Mtifis CHY ante helU /acrificaUnt
Sparta- 711 . yyo.b, Mufas nmore non capi quid. /^9i h.& 49^, a. armatas
nnllus artifex exprejjtt t quare . 769.3. Mufca cur fApius abacha redeat . 693.
b- quid allegorice. ibid.z. Miifca fplenem habet, et formica bilem. adag.
yii.a. mufcA improhitas . 693.3. tnufcis fimiles Cynici, 694.b.
Jvliifcasdepellerc. ^^^^. 69h^' mufcus a tnofcho diuerfus . 3 jo.a. Mufica
laborts lenimen.^js. a. prifcis in honorc.ibid.h. vino incitatur. ijj-b. muficn
laus ^ commendatio. 77%. b. x/i- res. 779«a. M V s I c A M Dijscur^eeflc. 773«
muficam nefcire tolim turpe, 778. b. muficum appellatur quidquid eruditum fuaue
. 74P-a. mufici poet£ fenii hieroglyphicum cy^ gnut . 771.3. mufica in^rumenta
triplicia. 774 a. Mufimon quale animal . 7 8 8 . b. muHela animal
inau^^icatum.^ \$ an orepariat . i^-a. musleU occurfus ominofus. y46.b. tranf-
curfus comitia diremtt, 898.3. Miiftelam habcs.^^/*^ HT-a. mu^elam
occurrere,quid allegorice.^^j.a. mufielarum tria genera. mutabiles in -varias
formas qui fuerunt . Miitabilior Metra Eiilichthonis . adag. ibtd.b. mutui
auxilij exempla . dSi.a.b. MVTVVM auxiliiim – H. P. Grice, principle of
conversational helpfulness – mutual auxiliary --. Heres an overview of how the
Latin word ‘auxilium’ has contribution to English vocabulary, especially with
the meaning of ‘assistance.’ Whle there isn’t a direct and expansive list of
NOUNS, adjectives, and VERBS that derive directly from auxilium, the primary
Englih word derived from it is ‘auxiliary.
This is the most common form in English, meaning ‘providing
supplementary or additional help and support. For instance, an auxiliary engine
provides extra power to a sailboat, and auxiliary police officers assist the regular
force. As a noun, auxiliary can referto a person or thing that gives assitance
or support, or to a supplementary unit – like auxiliary troops in in army. In
grammar, an auxiliary verb HELPS form tenses or moods, like ‘have,’ in they
have finished. The word ‘auxilium’ itself means aid, HELP, or support in Latin.
It stems from the Proto-Indo-European root aug- which means to increase or to
promote. Therefore, the meaning of assistance in auxiliary is etymologically
linked to the idea of increasing or augmenting someone’s ability, resources, or
support. When you provide assistance, you are essentially increasing the
recipient’s ability to achieve a goal or overcome a challenge. 580. MyodeSyDeus
mufcarum . 69}.h. ■Myrtilus quis, 684.3. Myrtili clypcus.W^^. 685.3. Myrtiii
clypeus quid . xxxii. myrtus arborfunesia. Sn-b. pudendimu liebru fignificatum
h^tbet.^Sz.a. Vene- ri facra . iJJ-b. myfterium quid.\A^.z, aliquod in numero
impari. li.b. myfteria z/nde dicla . 49.
a. myBeriorum duogenera . ibid, Mythologia AciAonis.i^r. a. b. 154. a. .
JEfculapij. 6 ^o h. Argi. iiy.h. arictis aurei velleru. 807. bi Bacchi. Bellerophontis, ex ?lutarcho . 8z. b.C^ .. 83.
a. Cadmi,7%i,h^ QaflQris et rolln cis. i%6.z. Ceerepis, 3 ^.b. ChimAYA. 8 5
.a-. b, Circes et Vlyjfts. 357,a. Coronidis, Ii4.a. dentium aCadmo fatorum.7%1,
a. 784. a- b. drac$nis a Cadmo OC' cifi. 783. a. Fauni et Hecates. 481. a, Ganymedis.tS,h.
Geryonis varia. 115. b. II 4.3. c^68i.a. Cigantum . ^j. a.h, Gorgonum . 664. b.
Harpyiarum. 181. a. log.a.b. lop.a.b. et iio.b. /- . 43 3. b. Litarum . 5^1. b.
Ai^/r-e £rtfichthonis. 764. b. Mufarum Sirentf explumantium . 4^i.h. C^49Z.a.
bes. 29 8 .3. b -C^ 3 00. a. b. Palladis arma - td.ii^.h.et 114. a- Palladis ex
cerebro louis ortA. i^.z.h. PandorA.zio.h. Pa- nos ex Phornuto. 4 1 o b. et 4 1
1 . b. Pega' 7^.84. b. Phaethontis. i^j.a. Phoebi, 770.3. phyficade ortu Bacchi.
144. a. Pleiadum . 41/. a. Polyphemi . 711. b. Promethei. ^i^.h. ScylU.ioi.a.
Sphin- gis.ioi.h. Zetis et Calais, iSi.a. N. NAbuchodonofor Rex BabylontA.
41.3» Natades,nymphA fluuiorum. 313. b. qu£ tC^vnde dtciA. ^So.b. Nannieni
cun^atio,^ Mallobandts celeri tas c$niun£ia. i i 8.a. NapeA,nymphA florum . 3 ^
3 .b. Narce flos. fiuporem fonat . ibid. Narciffus Claudij Itbertus a concione
prohi bitus.^ ^o.h. vndedicius. ^o^.b. NarciJftfabula.joC.a. hifioria. ibid,
Narcijft 0* Pallantis ab eptflolis Claudij CAfaris, rapacitas diuitii. 63 i.b.
nafus aquilinus fignum regium . 189.3. Natiuitas Baccht. 1 43 . b. Mofis quando
in cidit.%10.2, Falladis . ij.a. Natiuitatis JEfcuUpij fabula . 6}&. b. c5* 6j9.a. natiuus
color qualis . jo^.b. N A r Y R A . 409. Natura amoris 478. b. anguiUarum.^^i,
h. an fenefcens deflciat. ■ifi^.h, apum» 633.3. chamAleontis, 1^6' a. colum-
b& . 189. a. cornicum, 207.3. b. cucU" li . 275. a. cuprejfi. 849. b. Delphini . 616. b. ferina Chiront4, quid .
626. a, galli. 86. b. hominum triplex. 413. b. humana duplex ^antma ^
corpus.%$6, a. ibidti .381.2. inuidid . 3 20. b. /«- pi ceruarij . ipj. a. mira
Porppjyrio^ riH am,237.3. omnibus do^rinu im-^ peratt Rerum &; Vilborum l
p<^ f perat. I74.b. palmk admtrdntiah^ jM ' 100. a.b ^ Spz b. ■paucis
cbtenta. 9j-.3. ' • flerHnq\malign6s notat.ia^^.h. porct, i j 3 .a.^
Jetii^en-ita.) y.b. ^engi&.ei i -a. tauri,i9i.^.
vbiq\fiip'erfiHaexcernii96. a.b. veipertitifints e^)rmine ekpiicata, i8i. a. ■
- ^ f HaturA fymholum ignts . xlix.a.b. natnrafimiteeflyfacere fcelt^i et
probartj. Naucrates JEgyptitH inuentorlufm tala' rum . . ' 3«'^' naueS ex
Orbtetefiunt.^S^-^' roflratA quA. 135 a. nattfragittm Zenonvs . ^Sf-a.
nauigationvs incommoda . 704.^. nauigij origo . thi^, nauUumyinflrumentum
muficum . 77f.a. naufea quidy&vnde dtcla. 'jSS*^' fjfix^ inftita
B-^cchofacrata . '^L^o.a. Ueapoli^ vnde di^a Farthenope . 49 r.b. iJehul^
linea, 6» f^^»/^ fexttlis y.^uid . |;i.b. ^ lHeceJfttaS mormi66 S .^. plus
^uainfietas poteft . 8o.b. >i E c c|u$ftioi)i cjuiciem federidiifn. 7^. Nec
fibi, ncc alijs vnlis. 358. b. N B c veibo,iicc fado cjucmqwam lasden- dum . .
^ • 157- Ne cniuis dcxteram inieceris.«fl?-«^.xlix.a. et 93. a. Nfi^^ fiuuius.
187.3. Ne deguftaueris ex ijs-, quibuseft uigra caiida.adag. xlvij.b. Kegotiatoris
cuiufda Clij auaritia.^'^ /^.z* Ne libes Dijset vitibus non aftiputatis . adag.
liv.b, Ne malorum memincris.^^^^. 577.^. Nemefts. i s^^b, Adraflia
didla.ihidemiQ. aPolitiano defcripta.j sS. b.& lyp. a. cur aUta.z^ i.a.
filia Oceant it No^is. 158.3. t^^^vethl.iSP'^- imaginatione punit.ihtd.b,
iudteij Angelus Flatoni . i<Jo.b. noneadem efl cum 'inuidict-). ihid.s.
quaiis.^6 z» b> ^tta ratione mi- fericordtA oppvnatur. 1 60. a. quodnumen
fuerit.Ljx-a. fiue Khamnttjia fcelerum vindex.i ^S.'^. virtus.i 6o.:i. vndeap-
pelLnta . i y 8.a» Nemefeos et inuidiA difcrirhen. i^o. a. imago. 158. bj
pidura corre^a - 1S7* a. b. nemc ante ohitum heatus ditendus S6S.b- ^ffe honus
.fedfecundum legem. ;8ch ' •■ft: %re clarus fine^'kmulo.^lo b. irafcl ' ^
turvhi zittum natura defendit, 649. oh fuccefjus fortunA intumefcere dehet m '
ijl.b. reftfhrepoiefi fpiritui DW.784, b. fanus naturA trafcitur . . a. fu^ '
Jorte contentus b* N^ftio cahrat fobrius.i«</i«j". Hemini
detrahendum.^o^.z. licet vitam fthi eripere. JiJ-b* Nemini fidas,ni{i cum quo
prius modium falis ab(ump(eris.^^^|". 91.3, Neoptolemi vnidida.^?^/^^.
46/. b. Ne patiis quidem nomcn dicerc poffir. a-^ dag. 6ol.b, lSlli^E
t^/y.lf/.vn(r' A7rt9eiv'a.p^pet tavta 7m <ppiva>v'' pi. Neptunus 0*
Cet^s^ eurftmul in eadem aret culti .■'ti''^,' h' Vnde di^us . 164. b, 0*
840.al ■'-'^ Nejituni huccinator ^ armiger TritS. 5 6^, b' filius hahe'fi
votuit Sextus PompeiUs, 17.3. Ne qua^ie moIIia,ne tibi iura contingant . adag.
468.3. Nequc mel, ne^ue apcs. ttdag. ^6%. a. et - 7X9.3. ' i Ne quid
nimis./*//^^. 1 1 8.a.& 787.^. Nero ah Ifidoro Cyntco meritb correptus,
6i.b. a quihufdam creditur futurus Antichrifius '. 1 v i . b. matrem fuam in^
terfecit.i9i.b' Nemefin fuam expertus^ quos ditauerat, egentiJfimifaSii funt,
jy^.b. Neronis crudelitas.i6^.h. immanis Ithi'^ do.is^'^' nummUs aUreus.^SS'^'
P^*"" ricidium immane. i;? i .b. qutnquenniU laudahile, 56/.b»
Neronisquinquennium./i^;?^. ^o/.b. Neroriem d flagitijs vt nuocarit Baffus .
Nerua Imperator exira infehrem deplork» tamincidit. 73 3 -b» Nerui .RejpuhlicA^
. b, Nc (acrihcato (inc farina.<i^^/<«^. liv.b. Neflor cur Pflius fenex
dtfius. 1 ^o.b. elo' quens ^ 69.3 ncn tot annosvtxit,^uot vulgo creditur.
i4b.b. Nefiorts crater.j{.i4.a.(§* 42-).b. lingffo-^, 7X4. a.b. fcyphus . 8(19.
a. tres Atates, 14». a.— Nefiorem qua ratione Atate vincat Amor • " ■
477.b. ^ ^ ■NesJorij hAreticf lingua a^e¥rnfhts ahfum Ppp 3 Ntcei. inoaim^
010.51 N^icei coUocjuij tempfu^s^^ -. .y" •ii^-a»- Kicidi Lnrnachum Jlbi
foeium adiHn^it,. l^ico tn -retrix cht cdpYn Ai^x, 5J J- a. l^t.rolau^
Co:tnrer. H4 Senato/ Venett^t.Tr^ ct^fturn.De bono ciuejfcripfit.'- ^S-p b.
N.icolati-ki de Oddis Abbnf Bibiiothecamfni hljr: afiit^jj i^r.fiiuxn.x^ny a..;
Jem.n. oj^itit^ ^ inffit.ut xv.h,. TheocritHm^diatnat.e -^- . talico vevtit ^ ■
• !,rj;f i; uJ4>«^'- ikico^.xi Chepelli fymbolum^ - ■,, Ixii -3. l^icolaide
Odd^s aff:;bjlit(if,.zv\.h' amici.. ibid, Araor
£i{g\dn\,\'&,exMojrho,.6.s^^ h\i-\oimt\\\\tgy\Syex Theocrit<>'.^:7\^
2, difcurfa^ de floribtu.2.zy3,\:). difcur, fu^,de luxu tt Itbidine huiu^i
fAcuU.} i8.. a. b. illufirt4 familia,-x\i,a.b. laui,xy. b. pietai,xs\,2,
virtutes aUd,_ ibid,. Nidus Mcjonts qualti - 741.. b. 74,J. a». nigella an
eadem cum gith^ . nige\' c$lor qualit . a. nigrorts fymbolum* ibid.h,. nihil
exttiofiwi beUo ciuili, ^^^.a. om- ni parte beatum . 580. a. fragiliu^ fexu
foemineo.i^ tf.b. interefi inter mortuum ottofum . 3 y 9,b' i.ntolerabtLtU4
infi,^ piente fortunato.% ^o,2i.. prAter viresfu- fcipiendum .. 172.3. b. quod
reprehendl non poJfit.i>^6 .b. tam arduumiquod in- genif dexterttas non
ajfequatur . 8j. a.. tam durumy quod frangi nonpojpt * 171. b.. NiHiL reliqui..
S^?» 3tf.ilu4,ar!tiquu Lat.ints Melo^ diciMr . 744.. a. e^ 781.3,, vimjum
altercando verits^k amittitur,. 749. b.. Ni<?^* faxea. 19^7. a.. fiupidum
fignificat 298.b. Wobes.epitaphium, i^Z.^.h. fabula. 297« b, (> 1^2
a.,filify(^ eortim nomina.i^S. a.. mythologia . /^i^..a.b.(i' ^oo.a.b.. Kiobes
mala. < a5>7'b. Niphalia facrain honorem lunon.j ., ^J-b. Ktreus
ftrmofiffimttSifedimkellis .. 8o4.b« nobilts . ^64.3. N0BILES et gcnerofi .
jSj. nobiles qHiy& qui generofi.S^6-h,. ^ 5 87. a. togati.7S6.b> veri
^ui> j^o. a.b., nobilitas ementita, J90.a,. . nocere etiampoffunt minimtt ^
71 1.: 3 . Ms^i gallus c£fus aRomanis 0, i6'h. nodua ab vlula difert, I I3.b. .
Athenien, /tuminfigne.\vu,b., cur Mineru^ facra^, fymbolum Athenarum h,. cur
I^alLadidicata reiecia cornice-i I4.a.b. Hteroni inhafta confedit \i j . a.
innum, miS: Athenienfium fculpta, 1 1 1. a- ; 1 5, a.. in tumulo.^^6.3.
muresjacertos,^ huiufmodi venatur. 1 1 j. b. prudenti^ fymb.olum. 115. 3.
fymboLum Athena* rum .' iii.b. Not^^ua voIauit.^</>j!f . 113 .a«
noBii& cum cornice fimultas. 1 1 4..b. ^'tf//?- tWiVi^ortAfignu Athenienfibus,
ii^.a. Nodiix Laiirioticae./!i^<«^., ibid, • No^iias Athenas.^^/^^. ibid,
nocuit,^ qui nocere diSpofuit.. . . . 7k7^b. .nocumentafiunt docume»ta .,
SjfS.b. nodui Herculatius Mercurio jacer.. yoS.a. .Noe didlu^ lanus 109. a.
prtmm vini in^ ttentor.. iji.b. noLa feu tintinnabuLum . 89. b. nomen
cupreffi.Z^^.z. Dei non temere prO' nunciandum. liii.a- (Sanymedu v»de . 3i.b.
Ocn.i.i9^.h. folum interdumfof . midabile^ 718.3. nomtne Mercurij quid
intelligatur. 54.3» .nomina Alcyonum 744.3. aurei veLLeris varid.Zoj.h,.
Charitum. 6^7,b,. CLito^ ridis varia, 6. a.b. coLorumvariO-j^ ^06.3. duo vrbis
Kom& 69. a.. Gigan- tum iLLuflriora..$ 8. b. Gorgonum . 664* hp
Harpyiarum,\2i a* Lariauis varin* 390. b.. luis VenereA varia.Z^/^,^,. J^le-
iadum^ i^rS/ii' pro-debttofibus. xSi.h'' Sirenum„ 49^-3» . npmina vnde
Germani-otim itnponerefoli- tifuerunt 7.3«. Non abfqj Thefeo.^^^^^ 68i.a. Non
cft. Dithyrambiis 3 fi bibat aquam « adag. . 1 5 4- b. non atidiendi
obtreBatores . 9^.h. omniet poffumusomnes. 6.82.3. in ami- citiam
recipiendut.ioo.h, fiatim fiden dtjun%. 9h^' -N o N. tibi>.fed rcligioni..
46. N o N vulganda confilia • 7i* norma Regum,., ^4.a.b. Nofce tcipCnm adagium,
s^4'h'7^7*^'& 800 3. Nofcc tempus^/«^/9Ef. jiS- b. . noffe feipfum quam vim
habeat 800. b, nota,proprobro nota malignitatis > I44.b. .noUiinfignes
(/iue^ndi^ . ' : dbitf^ ntthi Rerum et \^erborum. ^Mqut. (foi.a. nobiUs&
virtuteinfi- gnes. 6ot'b, qui,& qui Ugitimi, 85) ^-a. ncthorum conditio
qunlii * 6oi.b« itouacuUOceafionis,' ' yift.av HoUi doBores reprehmfii^': fOT^^b» Hd^a&Soxiaquid^ ^4inrh'&7^9-^
nox£. 2.}0.b. Nuhi^enA eur diBi Centauri. 62,5. b. nuditiu corporis
lafciuiam irritat, 476.b.' nuda cur Veritas. S9'^' nudAcur Charites, 687.2*
nudus cur fingatur Amor ^.^. ifulluse rrtdleMciisfamam captat. 7^9-^* paruus
hoifts 7^^-^; NVLL1Vs indig^virtiis. xi». Numa 1'empi liui templum lani
inflituit . tHumenquid,& vnde diSium . z i.b. deNumtne beKefenttendum. 300.
a. numerus dierum Alcyonidum.j^^.h, ter- narius tn libetmimbus adhtbitus. li.b»
numeririmparis myfieriHm . ibid. numifma Homtfma vnde^^ cur fic -di- ^nm, 6-.h-
numifmata quorundam Principum.\wi\.z, Hummus Adriani.iyyh. et izB.a. Ale xandri
Magnt. lo.a. Antiocht. ijo. b. 641.'?. Atitonini. 64^.3. 75^. a. 8n.^.
Athentenfium. ii^.a.b. C.Ca- liguU.Ss^.b. CMamtlif.Si^.h. CPu blicij j69'3i.
cum tmagine lani bifron tis> lop.b. Fauffin^^ 1 70. b. et 108. Calbd.^^^.b.
Herenni£,S^i.h. MarttA OtacilU SeuerA. 8 3 .a. M.Antonij TrtH uiri. fio.b. M.
Aurelij Seueri M Bruti 641.3. MedtoUnenfium.lo.z. Keronis aureus. 8; 3 .b.
Sabtnd AuguflA Adriani. 838. b. Seruij GalbA. 645. a. Seueri. 1^1. b.
&6^6.b. Ttberij CUu- dij.^j^S-^' Tttt.zji.3. Traiant. 769.3. VeSpafiani.6is
vetus Romanus,^^6. a. Fttellij Germanici' 853,b. Kummi caduceo tnfigntti.^oS.i.
Commo- dttCri^inA et aitorum. 6 ^i.b. cum rd- rona ctuica.S^ii.b. cum nodua.
lii.a. C^iij a. quatuor Antonini, 641.0. Huncij mortis tres,cafuSi infirmitas,
fene- ^us : 662. h. Kunc tuum ferrum in ignc c{\.adagium. nundinisfimilis vita
humana. <?48.b. Nunqaam a nucibus recede 1 e.adag.z.b, NVNAM
procr:iftinanduni . ij. N VPTA contagiofo» S^t, nupta tur limen mariti mn tangeret.^64. b. quAfimul
et vidua dtcipoffit. 4 9 8 . b, nupttA vnde di^A . 840.3. nupttalesritus
v€terum.%6%.h*%6^ .a. h,& 864. a.b. nurus^pro faeminis in cdfrtmunt, j^p b*
nufquam efltqui vbiqiefl. 3 68.*» nutrices ^a cchi . i nutrire Upos^ quid a.
nux arbor quo magis cAditur,9o plures fert ffuBus. 81} al nux bafilica.j.a.
iugUns.,i.b^ nt*ces curin nuptijs ^arfA» 864 av Nuciblis indulgeie adag. t bi
ny£ii€^rax ^ vvKTipt^. 893 .bi J^ymphA cur dtcdtur nutrices Bacchi quAy^quamvariA.
jZ3,a.b. Nn^/.^pouf l(rnh.t^,quis dicatur, 3 •*«^ OBdvrandvm adiierfus vrgerf
ria. . 198. ohiicitonis contra hanc vltimam EmbU' matumeditionem diUuntur. t*
Oblatio munerum tinea regiminis ei? . b.
oblitifui&fuorum lotumguffant ^Stf.b* OBLIVIo pauperratis parcns. X94* OBNoXIA
infirmiras . 7 ^ obfcoenum vnde du£lum, 5 3 T*^* obfcura obfcuris defcripta .
84.b. obfequia dAmonum magisnoxia. 707.^. obfidtonalis corona ex gramine . 1
5" J -a. Obfoniumy& Obfonari,quid. 3 7iva. ebfonium feneiiuiis Ubor.
361. b. Obftetrix reBtus iudicat quam mater-* 508/b. obflruere Uminibtti^quid .
1 2o.h, obtre&atio vitium muliebre 900. b, obtreBatores non audiendt $9. b.
vespis fimiles. i49.b. Obtrudeic palpum.«//^^, 195. a. Occa,& Occare quid.
516 b. Occ hfio fabuU l^rctei,^^ t .1>. huius nouif fim& editionts
Emblematum.vw. operis Paradoxorum Alctati emtttedi. xxviji. Occafio quid.^ i^.h
Sij.u <>5i8.h. arri» pienda.^iC r,. cur caluad tergOiComa- ta a
fronte.tbid. Gr^cti puer eft, Lati- nis foemina . ^zj. b non negliger.da . 527. b. non ntghgcy.da in re
bellica . 518.3. prAceps ^i6-2i.b. vnde deriuata 'vcx,^i6,h et S^S-a, voUtica
jij bo ppp 4 Oeca- ^6$,mino 9fcafionis arreptA exempla, a.b. ^ft* fcriptiv.
s^^' a. b. domimHm . s^S'^' iiou.acula . 516. a. opportunitaf .^bi-^ ' dem b*
fiat fta Salmanticd-y tf,bt OccultA proprietnttes rerum quarundam, ^(upatio
ThuilijJe fao in hac editione fin dip.^ X. eccurfHs mufieU in<iui}icatus,
546. b. Oceanus curpater diHus .iio, h- et m.a. vnde appellatus. . iio-b.
Ociimim (tittc.adag. 250.3. O''Ki'0f,auis» ^66. b. O'KV0f ovilpo<:,quid
394'b. Ocnus quis . il/id.
a funiculum torquens hier9glyphicum vxoris prodigA . 39J. b. iinde fic di^us. 394.^»- O c N I effigies . .
Ocni funiciiium toic\\\ti. adag. 394.3- »i nomen . ibid.b. O^auif Augufli de
Rom& Aternitate di- Bum. 48 5. b. Cleophili carmen, de cy- gno oiio tantum
paria fidorum amicornm le- guntur . 679.3 oculata die vendere,quid. pi.b.
oculatA manm,quid. ibid. Qculm diumui anemine fallitur . i <JI. a. impudicm
impudici cordi^ index . 490. . b. in fceptro, quid hieroglyphice fignifi"
cet . xivii. a.©» iio.b. cculo lippo vti.quid . . b. eculi Cupidini pro specula
trihuti . 490- b- fores animi.tbid. irritamentauitiorum. ibid.i. funt in amore
diices.ibid. Vene ru illices . 490 b. oculorum gratia. 49 r. 3. iudicium
prApol- let iudicto aurium . 9 3 . b. Oculis magis habeutla fisles quam auri-
bus. adag. ibid. cculos cornicum confixifje, cur diBus Cn. Ilauius. 17-b.
Ocypete Harpyia,vnde dicla. . a. Oda Anacreontis, de Amore mellilego, 470.b.
OddoYum familia ex Vngaria oriundx-i. xvi. b. Odi p icrulos pr^ecoci fapientia.
adsi,g. 876- a. edium outum <&* luporum, 7 1 f • a. 6dor (Qf* color rofA
dfiella Venere profinfri credttur, 478.5. idoribfa cm dekciQntHr mHlieres, 3 i
a. OdryfiAinThracia*, .Vjs^Se^a*. Oedipu^Colonetti tragoedia,Sophoclet» i»
iudicio liberat . 49 ^a* Oedipm Laium patrem pccidit.y^j.b. -fibi oculos eruit.
j^Ztb. ^-vnde dioius.y ^'^,}^^ Oedtpodts_in^e(iMf 79^^fk' -vita^0^Jati4m 797.
b. Oenocrates vnde di£ius,, ... v, <S"09. b* Oivo^ vnde dicat^r, 1 3 3
. b. 1 37. h- et i^u» a.b. • Of&cere Uiminibus.W^^. iSi.a. $f[icium boni
ciuts.sj^.b, boni Frincipts, 745.3. docendi Alciaii.xxxi fiUorum efiyobfequi
parentibus.17 .b. lients.G^i. . b. multerts pudicA. J. b FrAtoris . I77.b. prudcntis. lop.b.
officia abfiinentiA, 1 91.3. Parc^trum fingH larum, 3 3 i*»» olea Oliua,idem.
iii. b. ab impudicisi. confita noncrefcit. 1 3 z.a-e^ i^^i.b. ca* fiitati
dicata. 131.3. Falladi facra, ^ quare . 131.3.136.3. et s yS.a. qualts arbor.
135.3. quomodo,& a quo inuen-^ ta.i^i.b. fymbolum pacu. xlvii.b.131, 3 578.
a. oleAfolia die folslitiali inuertuntur. 1 3 6« a. furculum attulit columba
dNoeemif- fa . J78.a. olea coronabantur equites ttriumphantcs, (^ouantes . .1
3^.3. oki^p^iiS^HS Koyo^.adag. 26a.b. fileum O* Oliuum dtcitur.i 3 l.b» adulte-
rari nequtt alio humore. 1^6. b- cur Mi neruAdonum.ibidem. ferrum emollit, 578.
b. pro adulatione»in factti. liii.a. Oleum et operam perdere adag. i ji.a.
Oleum ferre in auricuj am. adag. liii b. oleo inun^ reges, et quare . 1 3 6.b.
ollaAnea, quid allegorice. 69 9« a* ig^^^ et carbontbusfuccenfa,quid.\\\.z, pro
cor- de in facrvs. ibid. terrea^ quid allegori- ce. 699.^* Ollceamicicia.
^.j-^.a. OlJas veftigium incinere confunde. adag, lii. a. Olor,infigniapoetarum
. 768. a. vnde di^ Bu4. . b, olus . 94.a,(> }o6.h, Olympias Alextndri Magni
mater . 1 3 . b. filio arcana generattonis aperit. i4-a. omen Thmltj de
Medtolano. zi.b. omina varia ex aquila . I ^9 .b. omnes ad ynutua officta tenentur.
6 82.b» mnia aS»CrHcg in icchfia Catholica in» choan- Rerum 6t Verboru m 9^9
ta>timmdaprH4entibus, 901. a. Cmnibus aiuciiertenda vitae cura. adag. Q M N
I A mca mccum porto. 2,05» omnifireuelattempHS . 166. Si- Onocrotalus.i9o.2.
afinus crepitans, 591. a. rabulfU forfnfes refert, 404.6. onocrotali ingluuies
. ^^i-a. Ci'voi dCyosv iJ.v^i]pidL.(tdag, 45^.3. 0^'v^ilapts molarts,
ibid>b» opes luxurioforum caprifictffimiles.it 5 -^* fiultitiam patiuntur .
/40.3. Ophion gigas . 3 7.b. 0"<piiti>nde deriuetur. 125. b. ophttef
. ii^9.a. opici murcs qui luuenali. 3 49- a. Opimius,auarus apud Horatium, 3
74. b. opmio Cardani ^ Scaligeri.de caufa rifus. 648.5. communis, de armis
Achillis . i^4.a. eorum,ciHi aflra cogere afjerunt y Yefutatur. 436. a.
Fignorij, de dracone j^alUdis . 1x3. a. quantum fape poffit 531. b. opiniones
varia., cur Cecrops J^i(pvihfit di- 6ius, 3 6. a.b. r«r Titus Liuius digitum
ori admoueat in Patauino prAtorio . 68. b. de metamorphofi Prognes Philome
/x.^ij.a.b. de Tantaltpoena.iJi.Z' de ^eteri lingua Gallica, zo.b-C^ 2. i.a.
oppidum in Pli^aniaa cuniculisfuffojfum. 7 1 1 . b. in Theffalia a talpis
erutum. ib. Oppius afilioferuatus pptica vanitas. 5 5 7. 0pTIMVs ciuis. S76,
optima,cibus inuidiA, 578.6. Opvlentia tyranni paupcrtas fub- iedoiiim . 627.
Opvlenti hasieditas . 673. opus halieuticum . 6z.a. oratio cibus animi.Vi.a,
extemporanea Al ciatt.ixsx. Maronitarum,ex Liuio, de affentatoribus.i9S
Mellites ad Cltto phontem maritum.jyi.a. Menelai cor- dat^.6^,^. Tiberij
adM.Hortalii.l6i. a. Vlyjfis vehemens. . b. orationts non modo ^fed etiam
geffus viri boni magnavt6.^^.b, vts, i^j.b. orbitatis commoditas . 8 60.b.
fjmbolum picea. ibid, OrcHsqniKta Luna natus, ^S.b. ord» gruHm literatus,
103.3. Oreades.nymphA montium, 3 13 .b. Dpyri^uidf^^vnde, zZ 7,a,d» ' Ori^o
annuUntm, 429. a. campanarum, 90. b. .chan&VergamenA.-ji^.Xi. etfons
D^^nHbij.zi^i a. morbi Galiici . . b. nauigij. 7o4-'h. pepli,^^.a, fiemmatH,
Ivi.a. fuperbia. ^oi.b, VenetiarH.^^i.^, ornamentum maximum amicitiA,verecun
dia . j 8 a. ornatus nimius matr,onarum .3- qua^ lis conueniat matronis.
ibid.\), regius, purpura.^i.3, verusmulierum Chrifiia narum . 3 5 2, b. Orpheus
a mulieribus difcerptus, in cygnU mutatus efi.j-jz. b. Sirenes cantu fupe-
rautt . 49i.b. erfuSt^Orfa. 607.3. O"p^poyci),quid apud Hefiodurn, 5 14-3.
ortographia vocis Anchor&, 6i6.b. ortus Palladis . 15.3. Orus Apollo
Niliacus libros de Hieroglyphi cis fcripfit . 6.a. oryx canis genus. 69^ .a.h.
hieroglyphicum impHritatis . 69^, a, os curvnicie homini, auresvero duA, 70. b.
OsiwUxntadag. i5i.b. Ofcc loqui /«^/.^^. ^8i.b. ofcen . . z^i.a. Ofci populi dd
turpi libidine notati. 3 3 5.3. ofculum prcoemium adulterij, 117.3. Ofins idem
cum Baccho, 48 3. Ofindis infigne, canis, Ivii.b. ofirea . 401.3. Otho ab
Otid^j, 2 93 . b. Othonis Vicecomitiscum Sarraeeno certa- men, 10.3. otis
autiqualis. 191, a.b. ^^193.3. vnde dicia, 293.3. otiofi venatores taxati .
154.^. otium cum dtgnita.te ^feciandum viro pru^ denti.^ i6.b. ^tgnauia fures
temporvs, 8.a. fugtendum.xlwiu.b. Labori tnifcen dum,{^ quomodo. 7.2. b. parens
Itbtdi- nts,4e^L. b. fine Dso parens tmprobita' ta . otus Otisaues diuerfA, 193.3, quid * 192.. b.
n'Tci,qui. ip^.zb, Ouidius canit,Ganymedem ab ipfoloue ra- ptum .Z9 .b, in Ibin
inueclns, 3 S r . b. Ouidif argutia. 74.3. locus, de potentia moris, 452. b.
locus,in mMres co.^fuit^o aborticntes.tz-} .z. opinio de metamov. phofi Progncs
<& PhilomeU. 3 1 3 .a.b- f-in^ tentia,de armis Achillis . 164.3. tefii- monium^ de
gigantibus . 3 8 a.b'. Oms 970 Index otm iinimalflulttm . 807. b. hiercglyphi
cum tu felicttatHttMm flultittA . 8o8.b. Oues purpureA natA imperium ali^uando
portenderunt.Zo^.z- vocanttir holidi^ 11. b. Oiiium mores,/»^/^^. 80^, a. PABum
facetum famuli cuiu/da cum fuo hero . 188. b. I*acttuij carmen i defortuna
41^.3. iudi- cium de Accio poeta, 87 5.a» p!Adagogi mtferi ' 511.3. pAderaftia
notp.tm Sophocles, 49 7 -a. i^agani quidqutd admirarentur,Deum di~ cehant '
4ip.a. pagah orum ftudia qu& . 3 5". a. l^aga{ei y-LrbsTheffnliA.
346.^. i^aiamedes tnuentor lufus tefferarum. } b, lufctnia Mufarum
diciu^.yjo>b. vnde ItteramTitnuenit, 103. a. Palatini quij(^ vnde diiHi . 3
78. a. rrcL/\(v7^icu aues, i^^^.a.b. palla . iip.b, alladA epigramma ^in
AftrologoS' 440.b. Palla6 cur armp.ta. i j.b. i i^.a- 1 13. b eurcum Marte
dijfideat ly.a, cur e lo- uts cerehronata.x^. b. cur pr&fes belli dicatur.
j^.b' cur Tritonia diBa 16-3, b. cur 'virgo.i^^^.h. Dea belii.i^ b. Sacchus cur
eadem ara locarentur. i_j 3 . a. glauc0pt6.ii^.z.& s 0/^.2. prudentta
ipfa,fecundum Democritum.i6.b. vtra go.j^.a, virgo. ii^ b. virginitatt^ nu~
f»en.ii}.a. vnde dtcia. 16. Valladt^arma . 113. b. armatA mytholo- gia. 113. b.
114. a. ex cerebro lout6 natA mythologia. ij^.a. b. natiuitasfe- tundum
Heflodum.i^.b. orttcs, ibid.z, fimulacrum S.b. flatu^i. ni. J^alladi ctir facra noclueiy reiecia cernice,
li^.a.b. facra oliua. ^78.3. Tallene vrbs ThraciA, 7 53 . b. pallium
GrAcispeculiare.y^C.b, TalUdts^ 113. b. pallor buxi . 874. b. <^ macies
inuidi . 3I0. l\ palma arbor, a. aduerfus pondus re^ furgit, a. curin arcum
confurgit, l^9'b. fignum vtcioriA.yj-^.b» fine com paren onfertfru ^um. 1 0 o .
a . SIMBOLO vtciricis EcclefiA. 101. b. vtrumq^fexu maritali copuU iungit*
100»^, palmA amof mutuu4. ihid. et b. naturtt Ad^ miranda, i^^ b.ibo.a.b.C^
Soi.bv Palmam i^txc.adag, 199.3* palma cur coronatA Mufa, ihid^ palmula, pars
extrema remi palpones qui » i ^ j . a. palpum obtrudercyquid. ibid, palumbes
feexplumai^ vtfoetum foueat, 8itf.b« vndedi^us. Si^.b. palumbis pieta^ in
puUos, ibid.i» palumbes comefli Venerem retardant, tbid.h. Tan belliger, y j i
.a. contra Titana^ mili- tauit,s^o.z. Dem.^iyz, duxBaccht, eitcs inuentum.^
i^.b. famulus DiS nysij agricolas nouem vifunecat-^ii .b, homo magnus
interift^quidfl" gmftcef. 411. a.b. totumfonat, ai vniuerfum defignat, 4 1
o. b, Panos defcnptio variorum.<^.ii.a, Jyt/ioria mtrabilts, ^iz.a.
mytholc^ia exhhotnf* to . 4io.b.^ 4I lib». Vani cur tributa cornua . 5
i5>.b, PanathenAa^quAfejia, 78.3» VanAti^ apophthegma, de vxore ducenda •
456.3. Fadarusper linguam telo traieBus.yi^^z, pandiculariy^ tandtculatio,
4i>.a, pando^ asyare,quid. ibid, Tandora, 417.3. a. Charitibus coronata »
5;.a. VandoYAfabula . 130. a.b. mythologid^ ibtd.b. pyxis, ibid, pandura,infirumentum
muficum. 77j.a, pandus, ^S.b.C^ 49. a. Paiiici caCi\s,adag^ 53 i.a. panici
tumultus ac terrorei^ 530.3* panps Ociauio ab aqutla ercptus, ^ reddi^ tus,
i89.bfc Paiiem ne ftangizo.adag. liv-a. panoplia Pall^dis . .U panthera auida excrementorum humano' rum . 3 8i.b.
pa^auer ^ferula cur Baccho tributa. 5»^, 3' fymbolum ferttlitatis. xlvii.b.
Para Rex Armeniorum a Valente tn con» uiuio opprejjus . loo.a. paradoxa A.
quando in lucem edtta » xxviii. parafttus quis, ^ vnde diHus. i^J.i* parafiti
defcriptio.}9^.2t-& 3 97.3* et ca>t cri comparatto. ss>7. b. mores
398. bb nimia licenfia, ibidem* permces ped^fv pitr(^i Remm et Verborum. 971
^aroftti^i^, lihenatem offitvenalem ha- bent . J5^7.b. fara/iticAmttenti4> »
ii>id.3, JfarcA quA . i5 ^'^' 'BarcciYHm offlcia. ihid. P A R E M dcliiiquctis et
fiiafotis ciilpam cfle. 7^S' parentes MHomenis . 18;, a. Charitum ^ui.69o,a. crudeles, Mez^entij
dicipof- funt.Sj^j.2. tnjiar Deornm. 830 a. paren/ihus dam^tum arceffunt mollius edu cati
liberi. 8 ij . b. quantum debeamus.. I74.b. parium marmor, ip8.b. ^arma quid.
j.b.C^ 6.a. Faroemiographus alulio Scaligero morfus. .^71. b xlviii.a-lv.a I
i5.b.i<>5. a.jos b.y^j.a. 514.3. a. ^'^d^.a. Veipctfiani nummum fe
vidijje teflatur. 6iy.b. ^arcemiographi locus,de impari coniugio . J4f .b. reiponfioad
Caruaialum.6yi.a.. Terminus,0»fymbolum, ibid. parraauis^ 78«^. a.. parricidium
Neronis, pxrtes. anni,earumqi munera.^zi.h. tres RhetoricA per Chimdram
demonfiratd 8^.b. Parthenope Sirenyvnde cur fic dict^L^. 491. b. 'TtAp^ivo^
vnde dicla . 1 1 f.a. fartus ^fcetus vipera qualis, 8 1 9.3. jpartum qui
excufferit yfupplicio extremo af" ficiendus Si6.b. P A KY AM culinam.
duobus ganeonibus non fufficere .. 35>9. Pafco,aBiuum 0* neutrum. 190.3,
tafithea vna Gratiarum Homero. 687.^. BaJJer temporis annui hieroglyphicum
5-6y.b. J^affio Chrifii Setuatoris inciditanno deci- mooBauoTiberij.. 4ii.b.
pifioris Ecclefi^ijhci duo munera . it^o.a.Tatauinarum virginum caftitas,. 1
i5.a., iatautumquo anno vaSiatum ab Atyla ., JXi.a. ^ater ex poenafilij magis
torquetur. 817. b» .iatresy Senatores Romani di^i . i j 3 . a.. fatere
legem^quam ipfe tuleris, 46 j". b. :fatientia 0* Abfiinentia duA.virtutes
vti- les. 1 9 1 .a. hominem a, communi homi^ ntimfAce excipit. 191. a. LeAnA
mere* . tricis in tormentis . 78. a. Socratis . patria efi vbicunq^ bene efi, 4
8 b. patri&\0 apophthegmata feptem Sapien- tum . yZ6,h, patricif qui apud
Romanos, 1 H.a. l^atroclus quis. quidallegorice fubfalfis armu,typus dtuitum,
ibid. Patulcius Cluftus cur vocatuslanus Faturfaylues Venerect, ^ 844. b.
pauciloqui fapientes . ii j. a. ^aulmus Epifcopus Nolanus campana- rum inuentor
falsocreditur. 90. b. Paulus JEmilius centum fexaginta elepha. tosturritos
Romam mifit.^ ^ ^.a, Mace- donum leges intaBas reliquit . 1 1 1. 3, Terentio
Varroni cur adiunSius, nS-b. pauli louij locus, de Othone Vtcecomite^, 10. b.
pauper ob amorem Dei inclementer rafus . 715. b. vnde di^us . jii.a. pauperis
0> egentis difflrentia, ibid, Pauperesnc paremi quidcm amici. ibid„
paupertas onus graue, j 1 1 .a.b. vbiqi tut» eJi.io6.3.h. vnicum fapientis
incommo dum. 5ii.b. paupertatis fymbolumlapis, yzo.b, PAVPERTATEM fummls ingcnijs
obeOfe^ne proueiiantur . /ic Vaufanias tnfolentia tumidus . n 9-b..
PaufaniAlocuSide armis. Achillis. i6j.b. Pax. 7J4. Pax redimcnda./«i<»^..
tfj^.b, pacis commoda quanta.y^ /.a.b.C^ 901.3, munera.901 h. redemptA figna,
SIMBOLO caduceus. $ iQ.h.. olea.xivii, h.iii.3 &<i7%.3.. toga.. ys^-a,.
peBisJnfirumen tum muficum, 775". a» pecunia anima 0 fanguis hominibus . .
SSS-h.. pecuniA nothiA quA, 601.3.. pecunqs non
parcendum pro fanitate^. 6 54. b.. pecus aurea,cur a CAfare appellatus lulius;
Sitanus.. 808 b.-
pedereyverbumohfcoenum,. 3J b». pedes leonini in Sphinge quid mythologice,. Soi.be. pedicA:, 435». b. pediJfequA virtutis
diuitiA, xi v. b,. Pegafus equus alatus. 8i.b. AurorA dono> datus dloue-
ibid. famAimmortalitat allegorice, 84. b. genus nauigif,celerri>^ IndeX ^Tii
ihid. vnde natus.^i^h, vndefic di clus, 84.b. Veg^tfi mythelogia. ihid. peUigus
quid al hgorice. 703.3. Fc/ecani auis pietfts in fuos pullos . 817-3. rel!.'i
vrbs Maeedoni&t Alexmdri pettYiet . JPelkna vrbs AchetiA . 763 -b. rellensea
iwnxcz.adsig. ibid. pellex qu£^^v/ide difla. 144,3.^ '^SS'^- pellis aurei
velleris quid. 7 1 3. leonina, Kerculis thorax. 171 a- lupina in oui- ' li
fu^enfay &ues k pin.Hu arcere dicitur . . b. pelles cuniculorum in
Batauia.io^.a. mu rinA . loj.b. to6.a. pellium vfus quand^ Rowa introdu^us .
pelluuium . i77-b- '7r\)hov cllfjLetTt (TViJL^TTiipv^^ivov. adagiu. 607 • b.
Pelopides cur Epaminondam fibi focium adiungit, 6 8i.a. pelt.^. . 5.b.e^6.a.
7ri\uixA7a,,iellarta. 195?. b. Te:jelope vnde fic dtSla . 83 5). b, peniculus,
vel Fenicillus . 119. a. penfum . 85?. a. Pentheus contemptor Diuum
pertUs,fecundA,terti£,(^ quartA declinatio- nis . TTCtps/iiiVjTl J^' ^pi^CtiTt ^OlS^iOvi^
tTiKia^i). lOl. peplum,fme Peplus, quid. 4 1 . b. curruum periftroma, infiratum
equorum, velum PanathenaicA nauis fignificat . 43 . a. peplus Ariflotclis
quvdam commentarius. ibid. frutex. ihid. pepliorigo. 43 '3.
PepIodigiuis.<3!</<t^. ibid> perdicesfupervolitantium metrium
afflatu concipere dicuntur • 88.b. Peregrinatio confert ad amorem
declinan" dum.^9i-3. Democriti. (^48.3. percgrinationis frequentis A. caufa
Vcxgxxczn. adag. 140. b. pergula,quid . 5z6.b. Feriander quis.jSy h. bonus medicus,fed malus
poeta.Soy.b, cum vxore mortua concubuit. ^S^.b. Veriandri Corin thij
apophthegma. de regi- bus. 6/\.h. apophthegmata.ji^ i.2.b. flitutum in ignauos
. . b Pericles Sophoclem reprehendit de
eurhfi afpeclu . li^i.a, Periclis apophthegma,de Beedtijs,%69.A. de continentia
. I9z.a, Pericli concionati noBua aduolauit.i iy.k, Periclymenus in varias
formas mutahilif. pericula maris quanta. 704
.a. nulla detre Bantamantes. 477'3» Perillusfuo inuento interijt.yi^.b. taura
inclufu^spenoi dedit crudelitatis.^6$.i, peritia Chirurgi vnde dignofcenda. 6i
5. a. equitandi qua ratione Princtpivtilis, 196. a. per malum velle pe^ditur
honum pofftj, ytS.a. pernicies auaritis, quanta. regum, delatoribus factlem
aditum preibere, 93, a. vnde diBa . ijo.a. pernicitas quorundam afinorum, 48.
b. peronesquales calcei . 589.3. Perpenna ob temeritatem c&fus, i66.a.
Perpublicam viam v^z^TC\bw\t%.adagium^ li. b. Perf& in confilijs occulendis
fidi. 7J.b. fc' uere animaduertuut in ingratos.i^i. a» fuh AlexandroSeuero
feruifaBi Roma^ nis . 88j-.b, Perfarum infigne aquila aurea, SoU et <- gnis.
Uii.b, mos in
arcanis Regis celan> dis . 7S-b» Perfea arhor alia a Perfico. 6it.h. in M,
thiopia lethalis, ?n Mgypto faluhris » tbid. Perfeus primus Perficum in Mgypto
credi- tur feuijje. 61 h^* Perfei infigne, MedufA caput. Ivi.a. Perfica arbor
facra ifidi . 3 • b. Perficum pomum in Perfide virulentum crediturjbid.z. nota
eius,quiin aliena coelo fitmelior . ihid.b, Perfici fymholum Alciato
affcribitur a>10' uio. 6ii.b. pertinaces . iii.a. Pefcennius Niger Veneris
ignarus, nifi pra Liberis procreandis . 1 92-b- peffu?n,vndt^, ^07-2, pefits
patriA. 1 70.3. vocahuli vfus et etym mon . ihid, petafus quid,^ vnde diBus . 5
.b. marginatus petafi ^ pilei differen tia PETRARCA locus, de A^pne
Vicecomitcj» 10, a. Rerum 6c Verbomm . 3 ^etronifi/S Arbiter com^u4 . io6.h.
^etrm BontM Terrarienfis.excellens lyriBa. Fetrus Paulm Venturinu4
Vtronenfis.alter IBabius PiSior. ^44.b. TetriAretini epitaphium . 149. b. VineA Campanimifer interitm. j/S.b.
petulantia amorts per ChimAram denota- ta. 83. b- Phaethontaepitaphtum .i6s» h.
fabula. z64.h.& x6s.^. mythelogia.^^S'^' fo rores in arbores mut^itA .
%6$.^. Phago comeffntor Brenuu/s. ^ 9 1 .b. phalanx agmen militare.7i.h. agmen
vn de nomen traxit . ibid. animal, et de eo fabula.7 4. 3. internedium dtgitoru
. ibid. phantafiaquid. morbus- tbid. phantafsA 0* phantafmatis differentix^.
ibid. Thao Lefbius a Venere inter la^ucas con- ditus . 3 42-3. pharii<^uid .
68.a. Pharifii, et EJfai . 4 5 • b« pharmacopoeiM Taruifinus argentum vi* uum
in auru conuertit yenetijs . Sio.b. Pharos Harpocratu patria* 6S.a. J^harfalia
quA . 514.3. phafis fiuuitt^ Colchorum, 3 4 6 . b. phafiacadiiia Medea . ibid.
phidias fiatuarius et piBor . 8 3 4. b. 4)IAATTU. 30J. ^thetuiiob quid.-i, 07.^. morbus
maximui. 308.3. fuperbi hominis . 301. b. (pthctuTidLV quA vitia fequantur .
30i;.b, ^ihtLVTot. adag. 307.8. (pihetvjot imperiti. ^oy.b. Vhilemonu in Magum
poetam clementia. 63 4.b. Vhiletasad miraculum macilentus. iBo.i. Vhilippides
Comicus renuit fcire arcanum Lyfimachi . 74- b. Vhilippus Macedo ex infolenti
moderatus, 5 40.3. inter fratres iudex eleclus,pr&da toremegit. 544*3«
Vhilippi Macedonts amor in quandam Thejfalam.^^i.d. fcurra, ^57*^*
^thoKohAKtctiVitium folenne. J97.h, Vhilomela lingwi caret. 3i4.b« Vhilon
lHdAu4 de cynomyia, 6513. b. Vhilonisde Mofe tefiimonium. 16 3. b. Vhilofiphia
£pi(ieti duobusverbts compre- henfa,i9 i.b. 'Ethnicorum vma . 518. b, O* Poefts
irvvvetot . ' . 130.3. philofophiam pedeftrem amplexari, quid fit . 3y.a.
phtlofophi c£ci ve^ertiliones . 183.3. hetvTot.j 10. a. qualia fcrutentur, 431.
b. veteres a Patribus correpti. 344)» philofophorum cum poetis comparatia . 17.
b. veterumfimulatio . 45"*^. (ptho^opyiet . 8i7.a.b. Vhiloxenus ^ Gnatho
guU proceres. 391. 3' gulofu: . 389.^. opum contemptor, 6s^.2i. philtra noxia
funt . 347.a. Vhineus Rex Odryfi£,non ArcadiA. 1 8o.a. Vhinei fabula . ibid.
Vhlegon Selis equus.vnde diSius, 1 6 y . b. phocarum pafter Proteus . 751.3.
Vho-cionu di^erium in Leofthenem orato* rem . 8;o.a. Vhoehus Apollo.770.^. in
coelo Solyin terra Liber, apud inferos Apollo, ibid. vndt dt^us. ibidem. vnde
didi-us Delphicus, 777'h. Vhoebi mythologia . 770.aJ Vhoebo facer cfgnus. 769.
h. ^ 770.3. tri- plex poteftas affcribitur . 770.3» Vhornuti Ucusfde Mufis
palma coronatis . 199.2, phrenes yquid . 41 J. 3. phrenetici qui . ibid. Vhryne
f^mina pulch errima. 4.4.6. a . obpu l
chritudinem in iudicio abfoluta . ibid. vtfucum mulierum detexerit . 83 7. b.
Vhryxi fabuU . 8o6.b.C^ 807.3, Vhyllu in amygdalum mutata. 876. b. piea Baccho
facraf^ cur, i^^ a» P 1 C I A . 8jp, picea arbor. 17 1.2. cur plerunq; in mona'
Berijs feratur. quinta cedri ^e-y^ cies. 17 \.2L. fymbolum illius ^quifinepr§
leperit. 860. a. fuccifanon fuccrefcit, lS9h. piceA defcriptio . ibid.2, pi^rer
olim rerum variarum periti 30.3, piBura Chim&r& Sj.s.b. cncausiica qua^
lisi4}4.3. efl mutapeefis .lo.b. mira>- bilis in Patauino pr&torio. 411.
a. Ne- mefeoscorrecia. \ s 7.2.h Spei . ii8.a. Vicus curin auem mutatHs 3 j
y.b. Satur- ni filius . 3 3^.b. Vici fauuU . tbsd. Vtci Mirandulani Ucus, in
Asirologos . 43J-a. Vierius VaUrianus l^hingem fe Veron& vt- diffeteftatur
s 799 -a. P74 Ind ex PieYtj Valeriani epigramma in Tramaria^ num fcurraw. 440.
a. rei^onfio adGrA- cum quoddam epigramma. i4^-b. P 1 B T A s filiorum in
parenres . 818. 1'ietai J£^eA inp(itrem Anapij^ Amphinomi fratrum in parentes^
8 5 o . b. Arfinocs ;» liberos. 8 z/.b. auari homi- nu quali{. 5 75.b. ciconiA
inparentes, t7'^.^. Cimonis Athenienfis in patrem. S^o.b. Claudi& Vefialts
inpatrem.%1 1. a. Delphini infilios.6i6.h. fratrum Si- eulorum in parentes.^o}
.3. mira filij er ga patrem lulium Manfuetum .831. a. mortuos fepeliendi . 900.
b. Nicolai de Oddts, xvi. a. pelecani in pullos fuos . Szy.a. TlutonpsiuHents
Hnenfis inpa- trem^S^o.h. 'virtutum fundamentum . ij^.h. vnde dicia . I7'5 b.
pietatts in parentes hieroglyphicum ciconia, pignora carifftma liheri S^^.h.
Ftgnorij conieciura de illo. Iii finiim fpue- re.. a. opiniO) de dracone
I^alladts . ii^.a. fdlertia &fides.s5o.h. tefiimo- mum de locufli^ anni
M.D.XLll. ibid. pigritid otiffignum;defidere. 358.3. I'iiatu4 iudex
tntquiffimti^ manus>alluens. 177.3. J^ileati &gri.6^}.h. conuiuA.ibid.
Diofcu ri.ibid.z. fenes . .^. piUtti haptiz.atorum . 64^. a. Dociorum . ibid.
Gr£Corum.ibid. in ludts Saturna libi-ti zfitati^f.ihidem. inmilitia. 1 a. in nummis.^^^.z. inperegrinatione. 64^.2.
fignum libertatts . 6)S*^» pileiforma anti^ua. 6-^^1.3. impofitio.^^i^ 3. vftis
tnfacris, 641. b. pileum gerebant liherti noui. pileis an veteres vfi, 642,.^.
piluU medicinales KATA^oTiet.liv^h. cur Mtiio obducantur. ibid. a. ctir inucntA
. ihid, pilularum differer.iia. xiv.b* Findarus ab Apolline adamaius. 604. b.
cy - gntis DircAus dtcitis, yyo-h. imitatione inacceffui, Co^.h. in gremio
dileBi pue- ri mortut^s, 6o$,x lyricorum princeps. 604. b. quinquies^d Corinna
li^tn . ibid. Pindari laus. ^o^.h. locu4yde iynge.S^^-.h, pinguedo enormis
Dionysij regis . 591. a. pinna.qUid . pinus^ myrtU4 mortis fymbola.Z^ l,h. pro
natii. 8;8.a. (lualis arbor « y3 8.b, VmnsmmOKm.aia^^ J^ols» Pipinus quomodo
Rex Vraneefum creatus . piratA cuiufdam re!}onfum ad\Alexandru, ibid.h,
pifcarirmguillaiyquid, 384.3. pifcis quid allegorice . 48^. b. pifces animalia
ignobiliJfima.\v.h. an pof fint cicurari . %$6.h, Fifces ferpentum genus)
quorum fnemi" nit Alciatus in Emhlematis.- Ang\ii\h • I20.&. 581.
Anguis.9.33.yo7.& Aiirata.711. Cancri.39^. Cetus. j-. ChajTixleon.zj y.
Concha.^o. Dclphi nus.3 8;.6 i5.6(;5.& 701." Dipfas.438, Draco.3
5.iix.& 5(^4. Echeneis. ti6, Lacerta. 142. Limax. 565. Mullu,s. 60S.
Mur^ena.Sr^. Oftrea.^oi," Pit» Jices.iyo. Remora.365. Sarda:. 711. 5argus.
3.3 5.& ^oS. Scorpio.71,1. Ser- pens. J68. &768. Stellio.i^i. Teftii-
dcr.831. Vipera. 406.465.& 817» Pifcesmagni paruulos comeduiu . adag^ 711.
a. Pififiratm Sohnis et mulus . 78 8;a. Vifo ^ Gahiniu4 vultttrij pafudati.^&j^.K
Fifonis iniufiitia . ' y^o.z* IHtheci pacium cumvxore. 817.^. ^TTH^COqUA. PithOfid
efiiSuadela»a Gallis magna reli- gione culta . 75^'h' Fittacus qups . . b.
Amafidi linguam mittit. ~5)4.b. Fittaci MitylenAi apophthegmata ypz, a.b.
pityocampA, picearum erucA 8 ji^.K placuit,eft verbum luris . ' 7^:a.
plagiaritts Arifioteles . xxx. planta boni genij habita laurus, 884. a.
FlantA.quamm pajfim in Emblematis Al- ciatiincidit mcntio, Amar^juhus. y8i. •
Apiuni.848. Arundo.438. Beta, 373. Q^xQx.thid. Eruca. '511. et 340. Far-
ja.j^S. Yccnuvc.ihid. Gith.785. Gra mea. ij-i. et 153. Laduca. 340. Mi-
lium.j48. Moly.7;S. Pulegium.pr. &785:. Kapum.575. Spartum.3^3' Spica.74r.
Spongia. ' 61x3. platant^ arhor qualis. j64.a. vnde di^a^ y6j.b. Platoanimum
cum aurtga, corpus eum quis comparat.^6z.h. animum hdrm» niam vdcKt.6^'3.
antmum in duaspar tesdiuidit. ;i8, a. amore licentim /cri' Rerum 6c Verbomm.
pyf fcripftt.j^^^.h. ^Xenpppjon&muli. 610, b. ex omnifabula aliqutd boni
elicit . Ij.a. plmtHS Animalia ajferit. %oi. a. qualem magijlrcitum optet .
93.3. qHd" tenus vinum laudat. 1 3 j .a. foli l^hilo- fophiA incubuit . 5
68. a. Vlatpnts apophthegmct de ignauis. 5 6t. a. de regibus . ^5. a. -di^um.y
in Venerem mafculam.i^ ^.h. locus, de cygno ayite tnortem canente^-jj i.h,
locus,de philat* tia.^08. a. locusjdepietatefiltorumin pare?7tes.S^o a.b. locusy
de Republica . 6 1 .a. b.
locustde fmientibus in mortuos. (>S^.h. locus.de^pe. %i6.h. modefiia . ' I lo.b. modus cafligandiferuum.
i88. [a. ■ fcita de parentum cultu. 85 i. b. tu~ mulus . Tlauti laus,^^ 8.b.
locus, de occultandis ' confilijs . - " 74 b. flebis concordia Frincipi
nectjfaria Tleiades quA. ^ij.a., Fleiadum
mythologia.ibid. nomina.ibid. ^linius negat Ferficum effenoxiam in Per- fide .
6i5.a. iHinij locus, de Ganymede. zp.a. locus,de geminiSyCaHore ^ Polluce.
i^6.3. lo- cuSide iure imaginum apud Romanos . S9i'^. fententiayde Satyris,
321. a. I^linij Secundi locusyde bon9 principe. 617. a. b. pluma Sphingis quid
mythologice . 801 .b. plumA aquiU columbinas deuorant. 715. b. plumis cur
pr&dit& HarpyiA . i 8 i.a. plus amore->quam vi efiicitur. 4y5.b.
cAte ris dedit, qui fme fpe recipiendi dedit, (i^o.h. plures ab amicis quam ab
inimicis oppri- muntur- p &ia. gula quam gladio cadut. 401. b. Tlutarchus
tria iuuenibus habenda pr&ci- pit . 4i9.b. Tlutarchi locuSy de arbore
Perfico . $i}.h. de Circt. II ^ di.h. de ira.j^o.n. de LeA fta meretrice.jj.x
de negotiatoreaua- ro, 3 74.3. de Vlyjfts focijs in belluas mu tatis, 537.3.
opinio^de Cecrope biformi. ^C.h\ IPluto illacrymabilis . 141 .b. Hmonisy
iuuenis cuiufdam Pinenfis in pa trempiet(t4. Sjo.b. peculum aureum meretricis
BabylonicA, quid. focHlis cornsis vfi veteres . 141.3. podagrafilia Bacchi ^ Veneris. . 154. a. poena
adulterorum. S. a. furum»- 171.3. infaniA in eum lapfa, vnde manauit, 755.3.
receptatorum . i<^4. ridicula, Gallieni in impofiorem.^6S.^. in Sodo mitas
confiituta. ^jj.a. ftellionatus nuRa a legibus con ftttuta. poena pari
puniuntur agentes et confentien tes . pcenas auariti& luit M CraJfus.17
$,h. gar rulitatis deditTantalus. -371.3. Foeni qui. 881. b. vnde orti. 1^5 «a.
Foe/is eademc^ philofophia . 28.3. efi lo' quens ^iSitira. jo.h. pene tota
Anigma^ tis plena . 27.3. poefejos laus . 27. b. Poetavnde di^us. 30rb, poetA
(3> Cygni comparatio. 763. a.b. fenis hieroglyphicum cygnus poetA boni
cygnis comparati, mali anferi' bus.7jo.2i. curfibi hederam tribuant • 885, b.
curVenerem ore rofeo loquidi- cant.^^^.h. (^ctpvtiipciyot.S^y.Si.et SS$ . h.
laudis auidi.yyz.h. fj.ao^av opvi^s^, 770. a. nomineyre Philofophi.zS.z. nor^
irritandi. 693.3. Philofophis haudpofie riores. 27. b. quem ad finem figmentis
vtantur. 27. b. turpes infidias pudori siruunt 494. b. turpiloqui notantur.ibi
dem. vulgo fe facilius accommodant t quam philofophi . 28.3. poetarum
infigniayolor. ydj.^ 77i.a. poetis dicata hedera.S66.h, laurus. SS^.h. poetica
figmenta triplicia. 27,3. Folemon adbonam frugem fi recepit audi^ to
Xenocrate^. 46^4.3. 'TTohefioViVnde deducium. 759.3. polluti nefanda libidine
citius ab apibus punguntur . 45p.b. Follux c^» Caflor . 226.3. Folybij locus,
de iure imaginum apud Ro- manos . J9i.a. Folydus Cerami filius augur, i j j-.
a. polygami . ^i^.h.
polyphagiam docuit desperatio . 97. b. Polyphemus ab VlyJJe exoculatus. 719.3.
polyphemi htfioria. ibidem. mythologia^. 721. b. Vo\yp\. adag. .-'». Fompeia
Plotinaqua ratione gloriamTra iani auxtt. 617. h. Fompeius inuidos ^ detraBores
expertus^ 520.3. Fompeij ambitio. 166. b.d* . annu- Ih4. 97^ Index /«j.lvi.b.
eeHOtaphtUfh.fyi'^, gloria. 5 74.b. infigne,Uo enjem tenms, Ivi.b. Vompetum
(^uomodo vitHperarint obtrediii tores . 3iO. a. Pomt*m terficum quid in
hisrogly^htcts, 615. b. poma^ Hesp?ridum,v>2decimtis Herculis la bor, 597.3.
pcmci legere,qiiid.2i4,b. Perfica Mthtopes fnalo animo in JEgyptum miferunt .
615.3. pomus Verftca quomodo inltaliam venerit. ibid. Pontici Heraelidis
allegoria,de Ate et Li- tis . ;63.b. Fopilius LAnas Cicerortis
interfe^or.iGf.a. Vopilij ingrAtitudo in Cictronem fuum pa- trenum . z^i b.
poples. I9i.b. popzilaris confenfus flabilimentum regum. aoS.b. rebellio
vndefApe . X^^.a* populari aura
vefct, quid . i^6'H. populus aut humiliter feruit.aut fuperbe do minatur . S69.
b. lenttate retinendus, P o p V L V s alba . pipulus alba Herculi indigenAfacra
. 886". b. temporis fymbolum, 887.3, populus arbor quare ita dicia . ibid.
populi albA defcriptio.^ii(f.z . folia cur bi- coloria S^^.a. folia poft
Jol^tttum cir- tumaguntur. ibid. Vorc-ariesqnid Mediolanenfibusportende- rit. '
iib. porcus elephanto inuifus . J 5 4*3. porci natura . Vorphyrio auis
muliebris pudicitid obfef' uatrix. 2.5 /«a* porphyrionis forma. ibid. mirA
naturcL^. tbtd. porphyrionum raritas vnde . . b» porrigere dare dextram,quid .
xlix.a. porrigere proprium eji foeminarum,arrige- re virorum . 5 55 3* porta coeli angufta . xv.a. portA templi lani
ter claufA . lo^.b. Porti& vxoris M. BnUi 'mors . J 1 5 • b. pofcaquid.
^j.b. pofies Romani i^olijs hfiHium ornabant . Ivi.a. PoTENTiA Amoris. 447-
petentia et vis amoris quanta.^^p.a. Tran corum veterum fus^e^a Komams et Grl
cis, yoo.b. potentiorum mala non inquirenda, potentiaribus pares ejje no
poffumus,6<f9.b, PoTENTissiMys alfcaiis amor. . prAcepta tria, qUA fiudiofo
cuilibet obuer* fari debent. loy.b. PtAcidere Spem . i 5 o. a. pricones qui.^vnde
diSii, 716.9. prdcoquus . ?i 6.a. pTACOX quid, 876. b. prAdicattonis fymholum
eampanaftu tin- tinnabulum prAdiciio vana Angli diuinatoris. 43^.3.
prieminentia^ociorum virorum. jyo.b. Prarfatio Embleinatum A.. 1.
FrAfatioIoannis Thuilij in hanc EmbU" matum editionem . vii. prAfationis
inJE.mblemata argumentum, X. a. prAfeSi ^ minifiri principum . yo.b. premium
vitiorum igneminia, J7i.a, ptApesquid. 4193. prffagium Athanasij de cAde
luliani,i$ i. a. viBoriAlaurus. gSj.b, Pr^fenrem miilge,quid fugientcm infeque
ris? adag. 19 6. prAfes
matrimonij luno. 86i. b. Medicorie JEJculapius.^^ifO. b. Senatus cur cacus ejje
debeat . 6zi.z. prApdibus quA munera capere liceat . 6io.b. prAfidium firmum
imperij.beneuolentia ci" uium . 64. b. prAfidij Jalutis Jymbolu .anchora.
6 1 6 . b. prAfiigiatoribus ^ magis objequia dAmom num noxia . 707. b.
pTAfiigium amori s prAfiigio nen peliitur, 347-3. VrAtexta toga qualis apud
Romanos . 756.3. prdtextA patriciA plebeiA differentiAj, ibid. FrAtor ^ iudex
non idem prAtoris c?» iusdicentis dtjferentia.ibidem* officium . ibid.
FrAtusArgorumrcx. 8i.a» prandia captarCiquid . 545'b« prafinus color veris
Jymbolum . jo^.b. Vraxiteles fiatuarius . 140.2. preces c^deuotio auari .
376.3. preces cencipere. 50.3. pfe facit, qui per alium facit . 716. a.
Saturnusfilios deuorans,quid mythologice. 17.3. Saturno cur facrum gramen, i J
3 • b. Sdtyric&infuLa . jii.b. Satyrus d D.Antonio vifus.^zi.z, ^^489. b.
ALexandriam perducius . ibid. Satyri animaLia periucijftma . ibid. Bac' cho
facri.ibid. Ltbidinofi.^i^. b. vnds dicii . ibid. de Satyris hifJoria
prodigiofa fctxetis quid fignificet . $ 66.a. faxum quadrntum cur termino
coueniens. fcabies Gallic.t.noHUs morbus, 843 b. fc^ti^ quis Gr&cis. 253.3.
fcaLperc^. 3 3 2.a. Scarabccus aquilam quaitir.
adag. 619. a. e^7io.a. fcarab&Hs quaLe animaL . 710-3. Scaraba:o nigiior.
ibid. fcarabAorum species qUA . ibid. fcatercquid . 648 a.
fceleratusfemperinfeLix. 891.3. fceptrum hierogLyphicum regni. 108 2, Schema
omne fymboLo confiat, non vice verfa . [x. a, quidy ^ vnde diBum . 84o.b.
'^')(Otvi7(j.o$Jtalice,\^ corda. 7^.3. SctLurus Scytha quomodo fiLijs fuis
concor^ diam fuaferit, 5)4 b.O' 1 1 f-a- Seiptonts Africani apophthegmaydc
coi.fi-' LijS in belLo.iy 1.^. cordnta z'Ox. 196.3. erga Fcenos pruder. tia.
iio-b. tumulus apud Caietam . 574.b. fctta PLatonisy de parentum cultu. 83 i-b.
fcomma Leonis By^antij in gtbbofum. 1^9. b. quid,^ vnde dicium . 398.3,
Scorpion pro perca.^^/!?»', 713.3. Scorpius fubonin! Upide.^^-^t^. ibid^
6>^- 9^S Index Scorpiu4 &Seorpio vndediglui, 715. a. jcortum cUY dicatur
mereerix.}i7.a. quid proprte . ibid^ fcribere tacitti notn, quid fit . fcripta
Heracliti Delio natatore indigent . 647. b. qu&dam fua correxit AlciatWi
xxxii. fcriptores artn Chymic£. Sio.h. de amore. maUdtci. 149. b. C^z;o. a.b.
qui in feneciute prs.clara opera ediderut^. rhapfodi Proteum ?iouumquoti- die
cfjingunt . 7<^J.b. fcurra Phtlippi Macedonts, 15 7. a. fcurrA defcriptio.
398.3. varianomimi^» tbid. fcutica quid,^ vnde diiia i 44^.21 fcuticAm
aipicere, remeddum gloriofulorui ibtd.bi. fcHtum Aiacts. 163. a.b. Palladts.
12,3 . b. Vl)ifis 6i6.a. Scylla in monflrum marinum mutata.^oz, b- meretrix.
lo^.^i- meretrici&tur^itU' dinti fymbolum . 339. b. vnde dicla^. 304.b.
Sc}'lUfabula.},oi.b.et^S^'h. forma. loi. a . mythoiogta . 303 a. ScylU du£,^
qud . 304.3. ScYPHvs Neftoris . 413. fcyphn^ Nefioru5.%^ 6. a. vas Herculi
dtca- /«W.414 b. vnde dicius . tbid. Scytharum mores.ex luflino . 104.3. b;
^Kv^ciV qutd :^ zSd.a; Seba/iiaKtirS PortugalliA Kex cum Turcafoe du6
imprudenter iijit . 700. b; Sebafiiani Gryphij fymbalum. Ixi.b. Ntuel lij
fymbolum cicon a . Ixii.ab fe^a qutdy et vnde dicia.io4..b. Adami- tarum aZifca
Bohemo deleta.yi6.b. di ifcir tn matrtmonio confiderdda.^ii .b, fedendo animus
ft melior, 1 v. 3. 6cdens columba. adag, 146. b. federe,nota efl fiabtlitatt^.S
i ^ .2 pro con fultare • 62.1. b. quid habe tt myfiertj . ^ I9.b.^ 6io.a. quid
in hieroglyphicts. 42.a. fedes animA cerebrum. So^.b. libidims ie- cur . 479.
b. feditioGallica. ^6^.b. perniciofa. 904. b. popularts qualts . 8^>». b.
vnde diciaL^, tbid.a. feditioforum nota ilex . 869.^. fegnt4, j.b. Seianus
Nemefin fuampajjtts eiii, lOi.b. Seleucts auis locufias deuorat*. 5 y 3 • b.
Sellam olco ne Semele ^acchi mater. 1 43 .b. femen falicis in potu fumptum
fierilitatem inducere creditur . 8 5 J .b« feminavirtutum a naturanohis
inditeL^, feminariumkP, Kicolao de Oddis iufu$ monafterio inslitutum . x v. b.
femidei . i8S.b. femper in melius tendendum, SEMPER. prasfto efte infortunia .
SS7* Sempronius fophus cur vxorem repudiarit. iz6.b. fenator Vrancifci SfortiA
Alciatus, xxvi. fenatores Romani cur patres confcripti di^ ^i . i;3-a. fenatus
boni infignia . 6 1 S. Senecglocus,de aptbus.6$^.a.b. deCafiom re ^ Polluce.
zz6. a. de credulitate, 100. b. de examine fuitpfius. 10 fi.z, de ira.Jii.h. de
pietateinparentes 8x9. b. de vita humana. 649. a. fententta yde Deo Amore .
476.8. Seiieda NQCioiea.adag. i^o.b. fenecius eloquentior iunentute feneciutis
incommoda . 8ka. fene^uteforma defiorefcit . 3 3 i -a. Senenfes tn belio hdlico
neutrales . aS^.a^ fenefcentes tn aula . 379 a. fenex Acherunticus quis . 6
6o.a. S E N E X puellam amans. 49 5enem vel nolcntem vnium faltare coni- ^tWix.
adag. . l4o.b. fenes amatores a Piauto irrifi./:^9B.b. capu lares nonnunquam
etiam amant,^f%.z, cur a Venere alieni.^^S.b. cur incurui incedant i iocus.
Ar^j . a^. garruli. 70 2. ptleati.6^).b. plerunq; auari. 374. b. pierumq-^
^elotypi.^^"'^' procui avoiu^ ptatibus corporeis effe debent.ibid, qui-'
bus lufibus delecientur . i.b« fenum amor error dicitur. 660. b. vehe- mens.
497-b. Sententia Ciceronis &nigmatica explicata. 13 0.3. luruconfultorum
dere aufpican da. J47.b. Nofce teipifum > quantam vim habeat.Boo. b.
Plinij,de Satyrts . 3i2.a. SenecA,deDeo Amore.^j6.2i. S» cratisyde forma .
805.8. fentcntiA Biantis Prienei.79}.b.& 794'a* b. Chilonts LacedAmonif.
790. a. b» 79 1.3. Cleobul-i Lindij. 785^.^.^^ 790. a. Periandri Corinthif.j^i.
a.b, Pittfi £i MitjienAi.7^t,a.b. Solonis S^lAmi" nij. Rerum dcVcrbortim
987 n^,y9l,h, a,b. ThaletU MiU- sif. 7H'^^&79S' fepu an ore parimt . 1 4,
a. Jeptem vrbes GruiA pro Homero certttrmt, 3i.a, dtptentnones quA . 4^ J
Jfepulchra olim in montibus, 5 73 •3« fepulti non lacejfendi . 900. a.
5erainfi»ndo pariimonia. adag, 8.b. Serapidiprapojitus Harpocrates AUt Ange-
rona . 68,a. iergius Galba reus paruos liberos in iudi- ctum addHxit. 6z i .b
Orata cur hoc co- gnomine appellatus * 711. b. Series catenata calamitatum .
SSh^' fermoaferendo dicitfs,j8i.b.^ 7^3 «b. ; tens putridA mentis efi indicium.
z 5 o.a. . intelligenti& cibus, 3 54'a. ferpens Alexandri Magni fymbolum.
Ivii. a. caudam mordicus tenens quidfigni- ficet.iJ.Si* EpidauriusJbid. \x
tumulo Anchifis exiens. 1 1, a. hieroglyphicum principts ^ imperatorti, 1 o. b.
in fe reuo lutus hieroglyphicum anni.^69 .b. quid Mgyptijs fignificabat
hieroglyphict. 10. b. C^ii.a. falutt^fymbolum. 535». a. fa xeus,^6$ .h. tuYpium
voluptatumnota, $6. a, ferpentis caudam mordicus tenentis hiero glyphicum . 11.
a. ferpentes DialeSiicA fytnbolum. jio.b. he- roibus olim attributi. 1 1. a. in
tutela JE.' fculapij.6^9.SL. vnde caduceo impliciti, jo9.a. ferpentigenA
gigantes . 57.3. ferpigo Indica^morbus GalUcHs . ferra animd, inuidia Socrati »
3 1 ^.a. ferta cur Djjs fulpenfa . j 4. Seruatori tcrtius.^^/^^. li.b,
Seruilius Vacia ociofHo natus, 3/9.8. feruitia.pro feruis . 644.6. feruitus
miferay qUAab imperitiaeft. . ^plendida 0» amabilts vita aulico.- rum. S77-b.
Seruitutts hieroglyphicum annulus. xlix-a. Seruius notatus . 1 80. a.
allegoria.de Prometheo.^z 8.a. fio£tatum.^.a. GalbAnummus,6^^, a. locusje
Hercute.y^ j.Si, opinio^ de me- tamoYphofi Prognes VhilomeU .313. a-
tefiimonium»de PaneDeo. 411, $eruus auificium rufiici false irridens . 54^.a.b.
/«r«i ^ regibujtreges aferHis Qriuntfir, ^oi. a. induti epulaba?2t:ir in Sa
turnalibus. j^o- b. manumiffi albati . yoi.a. necjuamdum vendebantur,pi..
leati, <f43.b. fetA quid, vn de di^A. ^ 3 5 . b, Seueri Impcratorts omen ex
ferpente. 11. b. nummus, 23 i.b-e^ /^j6*b. Sextus Pompeius Neptunifilius haberi
vo- luit . i/.a. fexusfoemineus ad dolos copofitus . 6oi.h, fibulusquid, 810.3.
Siconius Catulli Amulus, (, i o.b. Siculiigens querula controuerfa./^o^.a,
fidus.izy.a. terrefire flos . 8^6. b. Sigalionjdi^us Harpocrates,^ cur, 68. b. Sigeum prombtorium vnde
diSium. 3 I J.b. [igillum Harpocratis inannulis. 68. b. Sig^mundus Impcrator
adulationti impa- tiens, I97.b. fignum honoYUpUYpura. ;8.a. militare Ro
manorum.ji.^.b. muficum curDelphi nus. 387. b. SIGNA fortiiim figna ferocitatts
libertatti adeptA • militaria Romants
olim mani' pulifoeni.lvi. b, morfus dipfadis,^4o.a, redemptA pacis . Sileni
apophthegma, de vitA humanA con^ ditiont->.S1LENTIV Al . 6$, filentium
homini etiam imperitopruden^ tiA opinionem conciliat.67.a. in muliem
reprobitatis argumentum. 83 4. b. mu^ lierem decet.ibid^ Fythagoticum. yo.b,
fimilts fimili gaudet . 6 3 3 .b. Simonidis cantilcna. adag, 689.3, Simonidis
cordatum re^}onfum de Deo 43i'a- Simonidi quid fit vxor . 8 1 6.3. '^ilAovlj^is
ftsAH. adag. 689.3. Simonis ColinAi fymbolum,Saturnus falce armatus ^ Ixii.a.
fimones vocantur Delphini . 3 8 j.b. fimplicitoi cuiufdam clientis. ijZ.b. pue-
rilis Deograta . jo.b. fimulypro pofiquam, i^o.a. fimulacrum AngeroniA.^6 8.b.
Boni Euen tus.%}i.^,b. ^idei RomA.sy.s.b. Tortts riA.^ze.a, Ifidis. ^6.
Palladis, S^j.b. Falladis cur draconempremeret.itl.z, I^udoris.S^^-a. Veneris. 83_j.a.b. Simultaf quid^ vnde di£la, $ 78- a .
Simusgrex, 3 3 4'b. Sincerus • a^^-b. 503. a. iz.b. i6o.a. 487' ^88 finuofus .
finus . firendeftdia . S I R E N E S . firenes quA. 488.3. a, Mufis
explumfit&, quidfignificent./^^i. b.C^ 49a. a. ^«'•"■y fabulofA.^Z$.h'
difcendi fiudium Cice roni. AfS>^. t>. in mare fe prAcipttarunt . 491. b.
meretrices formofA.^<)},h' quid fignificentfVariA fententU . ibid. fcortd
fuerunt, ^Sy.a. turpes voluptates. 494, a. vndefic di^A. 48 9. b. Sirenum
(ifiutiA.\9%. Z' cantilena.ibid.2. b. cnntus adulatoresfunt. ^<)}.h. de-
fcriptioex Claudtano ..{SS.b. metamoY ^hofts exOuidio.ibid. nomina. 451.3.
Sirencvf fingults Sphxrts infidere putat tlate. -b. fifirum quid.i^^.^, vnde
dicium. ibid. 5i vulcur es.cadaiier expedta.^^<«^. «J74.b. Smicrines
amafiusSophoclts . ^<^6.a. Smindyrides Sybarit<i luxu difflues . 391.3.
SmyrnAi carmen, d^ lahortbus Hercults . J93.b. fobrtetas animirobur.(ji b.
Caroli Magni. 147.3- fobrietatulaus . S>;.a.b. 5 o BRIVs efto, et memineris
non te- meie credere.C^<:. «pi. focietas cum qutbusnon fit ineunda. 69^. b.
vixvlla tam fanliatquAnon habeat fuumludam. 63. b. focius, 61. b. focium qui
fallit,nfin efl bonus vir . ibid. focij inter negotiatorts. 6i.b. popult Eoma
ni ibid. VlyJJis a Circe tn belluas trans formati. i^y. a. Vlyjftsquid
allegorice fignificent. i3 9'a- Socrates curSoph flas execratus.j lo.a. per
canern t^rabat 813. b. Socratts apophthegmaMe adolefcente i>3.a. apophthegma
de occultando ignevel fce lere. 3 J^. a b. cum Theodcta meretrice colloquium. modefiia
cum fa» pientta iuncia. ihj.b.et 50^ a.b. patien tia. 191. a. Jententia
deforma. 805. a. fommum di tlatone.-jyi, a b. trt.rmv- nita. Iij.b. SodomiA
enormitas, 3/6.0. Sol terfarum tnfigne.Uii.h, proDeo. lii.b. fymbolum anni .
xlvii.b. Solts equiyeorumq; nomina, i6j.b. foUrtia AUyonis.7^^.^.h. Cafloris.
6ji. Index b. quorundam animaltum * ly^.K Soloin Milano Ci miupa. prouerb.
22.3« Solo quis.yZS.2. Athenienfis. 66j.a. igntt Hiamfeuere culpat . 36i.b.
Solonis Salamihij apophthegma» de amici' tia.xUx a' apophthegrr.ata. 791. b.
793. a.b. afius pro ■ atria liberanda, ^j^.i.h. hiftoria de Croefoiex Herodoio.
GCj.h 66Z.^. laus a Croefo. 669. lex deneutris in d fcordia ciuili. x^^, z. lex
^eii7a.)'d-€iA. ^j9. i' fapiens fa^ ctum. yi^.a. folfiitium quando contingit .
. 136.3. Solymanus Viennam Aufiri& ohfedit fomnium Socrdtis de Platoni: ' 77z,-.a.b.
f&mniaquA cbfcYtiandii, qHA fton. 884. a. vana pro humorum redundantia,
ihid, h. var*a^pro -uarta hominum conditiO' ne.tbid. vigila?itiumlpes. i^i.b.-
Somnus Mortis fater. 66t.b. tranquillus pofi fui recognittonem, 106. a. fonipes
. - I9f -a. fophiftAquidicantur. ^^^-^' fophiftarum nomen SophocUs quts.\^6.A.
amatorfenex. i^h^d- ex insperato gaudio obijt.ibid, noua Si» ren nominatus .
493 . b. pAderafiia ho- tatus. 41^7. 3. fenex defipere crediius efi . 496,3.
Sophoclis apophthegma,, de vfu Veneris^^ 497-3. fordesjpre auaritia . I77»b. fordtdi
qut dicantnr . 178.3. Sorores
Fhaethontis in arbores mutatA, idy.a. fors fauetviris cordatis . 685.^, S^arta
cur non cin£ia moenihus, 64. b. Spartani cuiufdam apophthegma, de zxo' re
piifilla . i9Uh, Spartani curMufis ante hellA facrificabat^ Sjo.b. . Spartanorum
pudicitia . 23 8. a. b. fpartum . i!>^-h. ^ectes ehrietatis.i^^.h. vndecim
honorii Jia tutt A riftotdes . J 7 / • a. f^edtare fide>a,quid . 229.3,
fptcira nociurna qutbus potiffimum appa^ reant . j\j.h, f^eculum anathema
Veneris.} 5 i-b. Veng ri dtcahatur d meretricihus emeritis, ihid. f^eculi
vtilitas . 787.3. ifcscum Nemefi, 1^6,^. cur viridi vefio indu' Reru m 6c
Verboru m . php induta. 119. b. Dea^ iz8. a. etiam in mojibundis. 130. a.
indduerfis ample- xanda . 117. b. quietis, laborem miti- gat.SB^.^. vigilantium
fomnia.z^i^b. E s prozima. 2-2,4. Spes Ceruzi afRi^os.ada^. zi^.a. ifeicommoda.
zi9. b. efe^a.t^i.b. hie- roglyphicum,lux,%z7 .^. pi^ura. zi2.3. ifei cur
co)?iix adiuncia. iji.a. Spes alimc exiilcs.fl!^/^^. zi^.a. STsC^Tg /SpetJ^iag.adag.
iiy.b* Sphinx Amafis regu fcpulchrum. 80 2^- b. a- nimal exfimiarum genere. 79
8. b» Au^ guHi ftgtllum. Soi.b, efi ipfa ignoran- tia. 80 1 . a. hteroglyphicum
meretricis, 5^i.b. ignoranti^ fymbolum -jsi •'S^. ftgne Bolynices. Ivi. a. Laij
filia notha . 8or.a. meretrictsfymbolum. i^i.b. The banorum infigne.U\\. b.
typnsfortunA . Soz.a.b. vndedi^a. 799.^. 5phingis a:oigmata dillbluir.^^^^.
8oi.b. Sphingis Anigma.7^j.h. defcriptio.ibid.il. b.
/tJrw/j.^t^er.a.b.d^Z^T.a.b. hifioria» Soi.b.C^ 801. a. mythologia . 801. b.
^hingem Verond fe vidijje teftatur Fierita. ^hinges cur in liminibw templorum
pofe- tA. xlvii.a.e^Soi.b. ffictilum. 118.
a.b. ^iritus O* iiterx qUid . 781 .a. Ipiritui Dei nemo reftfiit. 784.^. non
om- nicredendum. 93.a.€^99.a. ^len qufi ratione fetrifus caufa.€^%.b, re-
ceptaculum humoris melancholici . <)i8.a. Iflenis officium . 6iS.b. ^lene
au£io cur c&tera membra deficiant.. 618. a. Spledor virtutis in patria
obfcurior^ 6li.bo Spendcjnoxa pra^fto zik.adag. 789. a. fpongia vnde dicfa . 63
i.a. IpongiA natura.ibtd.vfus . ibid. ifongijsfenfHm tribuit Arifioteles,
631.9.. tponfa afies tres quomodo expendebat 865. b. hafia celibari
comebaturjbid a. quo ritu ad genialem thorum ducebatur . ihid. b. Sfonfalia
veteribus auspicato fieba4.^6i.b.. Spanfio noXA filia . 789.3. ipuere in
finum,quid . 463 .a. i}urijqui.6oi.z. plerunqt animofe.6oi.b. vndeftcdiai .
6oi.a.b. fqUallerey^ Squallor. 3 1 7 - b. ^«^vuitapiccioli,^»^^ vocenj Uali .
jjy.a. ftabuli AHgisL allegoria. S96.b. purgatto, feptimus Herculis labor .
ibid. Staphylius Sirrhenifilius rattonem vint di- luendi docuit, I4y b.
fiareyquid, zo8.b. Stateram ne tranfilias.W;*^. ilviii.3. fiatio diuitum femper
tuta^ non item pau- perum . 7 1 j.a. Statij locus, de Sphinge. 798. b. optnio de
metamorphofe Prognes 0> thilomelA . 3i3.b.
Statchagen,^«f^ vocent Germani . 3 3 i.a. fiatua AngeroniA. 458. b. B^cchi,i$S.
B9 ni^Euentus. 131.3. Eunomi Locrenfes . 77j.b. Fidei. 56. 57. a. b. FortunA •
yitf.a. lfidis.^6. LeAnA.76. Falladis, I z z . 8 3 5 . b. paltadis et Bacchi, i
r^* J^udoris,ex nummis. %1^. a.b.d* 839. a* 7» Koupd', SalmafiticA . jiy.b.
Vene- ris . 83 3 . a. b. Veneris apud Sicyonios » - fiatuA ficiili comparatus
homo. <?yo.a. StatuA MineruA olim fedentes febant, ^ii.b. fiatus mifer
GermaniA ob hArefes. 4;.b.d» 46.a.b- fiella, quid fignificet . 227.8. fiellio
impudentiA fymbolum . 143. a. peL lem exutam deuorat ex inuidia. ibid. fiellionis
defcripiio. 1^1.2., fabulay^me- tamorphofis . i43 b. fiellionem vocat Venus
irata fuum Cupi^ dinem:. 243. a. e Stellione malummedicamentum. ibid,,
Hellionatus quid ftt lureconfultis . 243 .a. Fiemma quid, ^vnde diclum . i z.b.
fiemmata regum AngliA . lix b. fiemmatum vfus vnde . Iv.b. Ivi.a.b. Stephanus
Hiipanui infegnis lyrifia. 61, b. Stephani Taffeti Jymbolum arbor virefcens.
/xii.b. fiernere . 84 3. fiimuli y quibus incitabat.ur Alciatus ad mutandam
docendi rationem xxxia ftipator^a fiipe diclus . 2 5 i.b.. fiipendium A.. xxvi.
fiipendia prAceptoribus in lure affignata ^ s^s.b. fiola^quid . Xoi.a-
fiolo.quid. fiolones quid Arifioteli . 904. a». firagulaO* StraguU. 20j.b. quid
|o;.a» Stragiila feinper circiimiioluta habero.. adag, Uii.a- 990 Siratngemat
Antiochi in Ga,UtAS. J^^.a. b. MegitrenfiHin contra, A/itipatrum . 534.3. Pdnos
. 5^9.b. Stratocln et Dromoclidis mreit mejfis . I78.b. : S!riitonici
eitharoedt res}onfum ad Ptole- mdu}7iregem.6j'a. fcomma inCaunics populos.
62.8.3. fiyzn&vnde diB& . firenarum mosvnde, i^id. 5trenv ortm
immortalc nomcn . j8i. findereyquid 'siHdtofi cuiufdam ignaui hifloria. 45 5.
b. fiudiofifApedeterrentur laborum difficulta /o. 2.01. b. nudiofis lurvs
e[uinquennium pr&ftitutHm. .3. fiudium principHm quale olim.Wuh. Ro-
manorum in fleciendis iudiciifUs.Cii.b. fludia nufquam non opportuna . 6 8;.a.
fiudijs varijSficcupari an confultum.i^y.b. Uudiafuamulti pr&cipitant.
877«b. sluUitta femper incipit viuere. 2,34rb. fiHltijfimum fuas compedes etiam
aureas amare, Ii7.b. ftultum acpericulofum cuinis fidere tmife rtim
neminifidere . i'?.^. nultus tacuerit, fapiens habebitur. 67. a. flulti hominis
fymbolum vitvs non putata. hv.b. fiupidt hieroglyphicumylapii . i99.a.
StymphaUdes aucspropter incuruos vngues auaritiam refcrunt . ^-^' Stymphalidum
.luium forma. ibid, hiiio- ria ibid, Styx fluuius inferorum^vr.de di^a. 5;8.b.
O* 713 .a Suad;i,feu Suadela qu&.6%%. b. et Grati& cur ijfdem arn
cuitA. I ij? .b. reltgiose a Gallisculta. 7Ji.b. fu^-forcs belUrum . 7if?.b.
fufiuttas cfinendi cur tributa cicadis . 77S.a. fubitA imagines qu& .
J5> i -b. Subiugare . 171 -a. fub iugum mittere,qutd . tbid. fublimitatis
fymbolum terminus . SvBMOVENDAM ignoraiuiam. 6. fubfannnre . j lo a. oub tupica
et finii /3f^/?^. 3j8.b. fncccdanea hoftia quA » 73 1. b. Ji^iCtila,^ 2,0.3.
Index Suggillatio ebrtetatls a puerofaAa. 148.^? Sulpitif feueritas in vxorem.
836.3.-" fumere cornua,quid . 141. b. fummum bonum vbi * }9>2. SVPERBA superbia
causa ignoranti& fuperbi& descriptio.loQ.b. deteflatio, ibid,- origo . fuperbi hominis viua idea . ibid.z.
fuperbiendum non efl ob proiperos fuccef- fus, Jjy.b. Superisinrparinumcro »
inferis pari facri- ficandum.^^/^^. li.b. fuperflitio, de herba S. loannis diBa. 1^6. b. de
lauri folijs . 905^ . b. fupplicium esi ingluuies . 97. b. fupplicimn dtfferre
gtaue habetur, 710.3. ignisHatuitin Sodomitas Laius. 3 5 f.b. Suiclo
oppedcre./r^Snrgeiis e ledo veftigium corporis eonfun 4ito- adag. Iv.a. Suftine
et zb^mz.adag, l^i.a. Suum cuique puIchr«m.W/3!2/«/w.307.a. et 5 0; . b. fuo
ipfius laqueo captws, 71 J.b, '^Zy.dL y.ip'i'CHV,quid . Sjo.b. SycophantA funt
monflra hominum, 84. b, Symbclum quid.xh -b. qutd fignificet .ibi' dem.c^xUi.a.
A.. $oj.b. Ando* cid& Pythagerci, ilix. b* Caroli ^luitt" ti. 13 3 .a.
Dei. x] vii.a. Defiderij Ligna- minei Patauini. yoS.a. fideiy dextera ^ j^.a.
Frobeniorum.^oS.3. lafonn May »/. fo8.a. inuolutum fit, breue, graue^ adagio
fimile.\X'b. vit&human&tlyra . ^4. a. Symbola A..xxry. curinuenta,
xlvi. b. dcbent effe apta rebus.j6^.a. Du- cum bellicorum .W\, a.
Pythagor&pro oracult6 habita, 361. a. quatuor anni temporum.^io. a.b.
triplicvs funt gene- rts.\\x.b. typographorum,\xi. b.C^ Ixii. a.b. veterumvarta
. ifj-b. Symbolorum arx^u&dam. Ixi. a. farrago, Ivii. a. b. y^^^.
tnuentores qui . xlv. a- origo.tbidem. fcriptores ^ cultores. xlvii. a. tria
genera . lix- b. vtilita^. Ivii. a. Symbola inuenta poliuerunt Gr&fi. xl
v.a, "Zvy.^^ho? Upcv ^Vfxet. 71-
b. Suj^cToctr/Xfl/, cur veteribus appellati ho» mines . 68 x. b. Synesij locu^jde ijs,
qui aliquid pr&cipitan' ter cdunt ' 877.^. Remm 6c Verborum. i ^uvVAQt,Dif
eifdem deluhris cttlti. iso-a. Synfagma de fymbolu . xU.&fe^J' Syphilts
Jues Venerea . 8 44« Syriphaenicihus ^utnq'y rerum inuenti» at- trihuta^ 78x.b.
T. littera findts produBa. 445- a. lit- tera Bebraica falutts f^mbolum, Ivii.
b. Taciti locuitdeFennts, 204.3, tacitts notts fcribere» quid . 6.a.
taciturnitas Catonts Vticenfis . 1 1 y
-b. ti&nia,quid . 480.3. T« ydp ^AMTra. KCLhA. adagium. 7S9'b. Talaria,calceamenta
Mercurif alat^\ Talaria iiiduere . adag. ibid. talaria curin pedibus habeant
Charites . 587.3. Gratijs primus addidit A. Talionts lex.S^y.a. legtsrati» .
4^4.3. talus ijuid . 3.b. T A N D K M tandfm iuftitiaobciuet.i6i. tanetum,quaiis
cfilor . . b- Tantalid&, vndedicii GrAci. 75 x. 3. Tdtalus auarus 5 70. a.
cUm fuo faxo. 8p j. a. garrulitatupaenas luit. 371.3. diciu4. ibid.b. Tantali
^nig?na quid fignificet . 371. a. fabula.^jo. a. pocnarum caufa. }jo,b. et
37i-a. Tautali Upis. adag. 3 7i.a. Tautali paena. ibidem. Tautali taleuta.
adag. . ibid. tarditas Alcefiidt obieBa . 877.3. tarditatis fywbolum ^remora .
117. a. d* 364.b. Tarquinim Superbus fumma papauerum capita decutiens 54-b.
Tauru^ animal ferox taptum pugn£ . 71. b. animal Venereum . J9y.a. et La^,
fiauru4 verba obfcoena.ibid, genuliga- tus hieroglyphicum inffabilts temperan-
tiA. i9o.b. &i9i. b. mons aquilis a- hundans.\o\.z,& 105. a. fanitatis
in- tegrAhieroglyphicum temperantis &for I9i.a. taurt tgniuomi allegoria.
597. a. natura . 191.3. fymholum quidftgnificet.. /^f^;?^ • 74.3. tS. r^f /4 A
P^»/* difcipula martyr . ^ .b, tegerefacem aceenfamj quii, H 7.a- tegmen .
xiv.b. Telamon vnde di^ta . TeUmachtu puer aDelfhinis feruatuf * 3 87.b. Tellus
a Solone beatijfimus iudicatus . 668. 3. ^^/«w qtcid. n 8. 3. hieroglyphicum
veloci tatu . ii7.3.e> ii8.a. tela Amoris aureafunt.66o.^i. Mortis fra ^a
!pei aitribuuntur.ti^.b. Mortis of- feafunt. 66o.a. Temeratia mala . ^^/^^. 46
^.b. temerarij imbecillis hieroglyphicum ve- Spertilio, 184.3, Temeritas.
temeritas Bellerophontis . Zx. b. Flaminy Reipub.exitiofa. x6y.b, temeritatis
definitio . 88o b. temetum cur di^um vinum, iji.b. tempcrantid infiahilis
hieroglyphicum tatt rus genu ligatus, i^o.b.^ i^i.b. temperantis0> fcrtis
hieroglyphicum tau» rus fanitatis integrA . 1 9 1 .a» templum JEfcuUpij. 559.3.
Ammonis^at* perrimum, vbi. 13.3. Boni Euentus . i3i.b. lani. 109. b. Veneri
vulgari a Solone ddificatum, 459-b. tempus Ittcius veterum. 9^.3. Nicei collo-
quif.iz^.a. omniareuelat . i66.a, temporis annui hieroglyphicum pafier.j6^, b.
taciura graue damnum,j -b, fymbo lumpopulus alba. 887.3. Temporis puudum . ^^5.b, tempora nofirafacile
ad arma profiliunt, 7 4 1 . a. quado maxime periculofa. 7 49 .a, temporum vices
a fapientia diuina.^zt.b, temporibus anni Atates hominum compara ibid.a, Teuuis
fpcs,(«<//i^. 4co.a. ter claufA portA templi lani . lop.b. Tereus in vpupam
mutatus . 313.3. Kex Thracid . • ^ 4r4.b. Teretfabula, 3iz.b. tergeminus .
ii^.b. tergemini Horatij (^Curiatif. ibid, T E R M I N V s . 667. Terminus
quid. 66^. b. Aternitati cedit, Cji.z. Capitolif. 669.b. turquadrattis
pingatur. 670.3. Erafmiin dtgitoannn lari.6jz.a. mors. 671.3. Saturni faxii,
669. b. fymbolum fHblimitatis, 67z b» terminipertinacia . 670.3. Terrx filius,
adag. 38.3. et - 8. terram ^ Terram pedihta quateritquid» 47i.a, terrtbiles poR
mortem, 7i<^.b, TerrofU, irA, dominatas fymbolum leo . xi vu. b. O z^p.a.
/<?rj cres tumHLtni Vctnici TnrtuUianni Lemter corrnctm, 5 S9.3. Tr»»
iJjmfo^ o>i cit^ adag. 177. TeJJera. qmd. i,si. belitca. x[vi.3, C. Julif
C£/aru,Venui gemtrix ibid. C.Marij, Lar Deus.ib!d.L.SylUyJpollo Delph.cu^.
ibid. Tefferarum et talorum lufus diuerfi . 5,b. tefiamentum fpeculum efi morum
>r)on Jemper verum Plini6 : 670,6. tefiamentorum captatores vultures diBi
'^eftimdnium Andre& Cratandri, de Chon- rado PeutingcrO' i. a. Bernardint
Treha . tij.de i hoizrado Peutingero. tbid.h- JBo- '/iauehtHr&
CaJlillionAiyde Albutio 6\ i. a Eujebijy de mirabilt hiHoria Panos . 4iz.a.b.
Gregorij Turonenfts,de locujiti Henrtci Faktaleonts, de Chon- rado Peutingero .
z.a. Laurentij Pigno- rij, de locuRti anni M D X L 1 1. 5 ) o.b. Fhilonts
luiUifde Mofe.x^} .b. Seruij,de 4il.h' Pane teffti oculatus vnu6 plurts quam
auritt de- cem . 93. 3. tejludo animnl.B^^.a. muficum ivjlrumen tum.^jj^.h' quomodo inuenta .
(/^.h. tejiudtnps &nigmata . 834.3. Ttthys,pro mari,prima lenga. 5 8i.b.
Tetraslichon maledicum cutufdam anony mi in Alciatam . 20. a, Tetitonum
vxorespro pudore fe ipfas occide ruKt . itj.h. ThaUjfto vnde Romants inoleUerit
S^j.bi Thales quu . 78 ;.a- ab anicula irrifus . 43 i.b 440. b. omnia ex
a>jtips genera ri exifimault Thalety, MtUsij apophthegmata. 794 b. 0» 755-a.
Thaltavna Gratiarum,vnde diiia.6Z^.h. Thamyrts arrogantia . 5 00. a. Theban4t
virgtnts capt£ conflantia. Thebani quo modo tudtces effigiabant Thebanorum
irfegne Sphinx . Ivii.b. Themiflocles dijferentiam inter nothos c> hgitimos
abfiultt . 6oi.a. Thef?;iJloclu apophthegmaydeinuidis. 3 ly. a, devicino
bono.yoo.a. moderatus ani mui » 619 b. Theoclus vates AriJlemenu focius, uusqui
interitus . 1 87.6. Theocritus a NicoUo de Oddh in Unguam^ Italicam conuerfus,
/41. b, Theocritt Etdyllion, de Amote mellihgo . 470.5. Ucus,dei}e. Theodoretus
quos vocet '^y.(u^\K\ii vjii' Ttycuiif . 3^.a. Theodojius hereticos fuo
arbitrio reUcjUit / 1 1 Theodosij ducvs cunBatio . 116. b. Ux . Thtodotas
iujiam Nemefin pajjus . 1 6 1 .b. Therfites Homertcus loquax . 69.3. thefauttis
maximus ItngUA pnrca.^o.b. vi tAintegrA. . i8i.a. thejauri Croefi 6-58.a.
Thi:fjiiliacur Mrnonia diSia. a- r^gio Gr&ctA . 197.3, Th'eJJalA
cuiufdammulierps flexamina grx Th ejfa l i medi ci a rrogan tia . j 11 . b,
Thtjfalt ortum Juum ex Upidibus repete^ bant.-j^^.h. primi eques cenfcenderunt,
489. a. Thetis cur dicatur alba pedes. ^Si.h, Dea^ marM,ibtd. in varias forma^
mutabilts. ThomA Mori epigrammata duo, in aflro- Ugum vxorts tmpudtcA maritum.
441, a.b. tetrafiichon de cuptdo. 2.95. b, Thracum barbarus mos in conuiuijs.
149.3, Ihrafones cucurbitA fimiUs.^^$.b. nota» tt . . b, Thr.afybulus inter
exules Athenienfium, 577.3. vnde fic diBus . 577 b» Thrajybult hifioria,qui
patriam tyrannide Itberauit . S']6.h.& S77'^' Thrafybulo Dionyfiiim
fimiicmcfTe dici- iis adag. S77'b» ThraJyUus injanus, Jio.b. &^iS'AKtVcu
Arifioxeni . 34i«b. Thryfi tyrannt hijioriaycx JEliano. 209'b. Thutltj
apoftrophe ad S. Crucem . conieHura^deepigraphe cutujdamima* gints Patauij.^.z»
conteciura, de GUu- co Polybide. ijy.b. conteBura de illo t Spueiein
finum.4(^3. b. conieiiura,, de porphyrionum raritate. 258 b. eptgram
majdepalUre amantum.HjS'^ epigrd" ma,inCoeltam celebrem Comicam.Syt, h.
epigramma in Rachelem nobttem pfaltrtam.6^S.3' eptUgus, protefia' tio.^^^.
excufatio.tx» fides in hoc ope^ re^ Remm &t Verboru m. pp 3 te.lx.
Occupatio de prAfentiOpere^ x. Ihum. 88i.b. Thymbra vjditans.^^/^^. 5>^-a.
Sv^.osquid. iSv^a. thjnno ^ angHillafacYd etiam fiebant . Ivib. Tibtrim C^far conuitid
nori curahat.6^ 6. b. coro-namlauream gejlabat ritm to- nahat.BSi. b.
elegeintiA verborum flu- diofus. Ixw.b- ferpentem in delictfs ka- buit . i l.b.
Tiberij apophthegma, de taciturnitate.j/f . h. intyrannos
S^n/y.o/^opitf.^irS.b- cau- tui animus . 76. b. Claudij nummus, 645. a. di^um
de Caiigula . 167« b. morte quarjtum populm Romanus /<c- tatus fit .
yi-j.ik' (tratio ad M. Horta- lum,^(ji.d, ffudium linguARoman& . 4.
tibi& fitint ex huxo, - Syjl.b. Tirini doeet Aicimus .. • xxvi. Ticinum
reuocatus Alciatus. xxvii» /^mi» i redit Alciatus . Tigellius prodigus Tigrides
cur currui Bacchi iHftSiA.i^6.b, Tigrim cur fagittam vocent Armenij, 118. a.
iimiditatis fymholum columha . i88.b. Timon Dcmeam adulatorem ligonepercuf-
fit. 254.b. timoris effeBus i 5 3 i.b.' Timotheus ex patria in Lefbon
dtfcejfit, 6i4.b. \»V. Timychafoemina Pythagorica. \.b. TineA forices palatij
qui Conflantino . 197. b. tintinnahulum prddicationK hieroglyphi- cum . 89. b.
Tirefias c&citate percufjus ob confpeitam Mineruam . z^i.a. TirefiA
vaticinium de Narciffo. 3 06. a. Titmij fratres,vnde fic dtcii venti v
6i<?.a. Titi Lfuij imagoin PrAtorio apud Pataui- noSyCUr digitum ori
admoueat . 68. b. Titi moderatus animus.6^^.2. nummus . i5i.a- To iv Aet^^vo/f
'^eTrept.adag. 5^4. a. Toga pi^a fummorum magiHratuum . 756. b, pura qualis
.ihidem. Romanis, peculiaris. ihidem, fignumpacis .7^6. . a. virilis Romanorum
.ibidem. vitrea quid. 3ji.b, TogA RomanACohr.7j6.h. virilis fumen-, dAritus .
ihidem. vfus antiqutjjimus ^ 7;6.a. toga veclz !fo7;fa induehatur . 8^5.3.
tolerantiaCatonis . ToIIenn onus aiixiJiaiej depouenti iiequa- c}«ani. adag.
li.a. tollere cachinnum . 648.3. tonfores cur plerumt^', garruli . 315 3.
tonfirina fedes otioforum . ibid. Toranius tatris proditor. i^o.b."
tormentun: fidtcularum quid . Tor<iuatus Taxus poetarum Italorum prin . ceps
. xvi.b. t.orre>2S.6<:)9-^. quid allegorice, ihid. toruli ^ Tori quid .
5.2» 7(0 d-pj6t> 7HV iy}i(hnv.adag. iii.a. Tra£iatus de hono Ciue » a
Nicolao Contdm renofcriptus . ySo.b. 7pctyt^eiV,quid . 515.3. trahit fua
quemque volupta^ . , b. Fof.b. Traiani C&faris apophthegma, de fifco
nummus. 769.3, tramrs. Jj"-b. tres s.tates Nefioris . 141. a. dies
legitimi nuptiarum apud veteres . 861. b. ille" cehrA ad voluptatem .
485?. b. modifoe'> dera ineundi.6yz. partes animd.i 6.h, partes RhetoricA
per Chim&ram denota- tA. S^.b. Tria ad valetudinem neceffaria. ^1.9* b.
monita Socratis. 11 y. b. prAcepta cuili^,het fiudiofo attendenda.\Q<s.b.
quorum moderamen exceffffe, efi ad ijifernum.ac ceffiffe, 134,3. rupti foederis
crimincL-}. 63. 3. Salomoni difjictlia vifa . 263 .-b. ^peciofa in con§pe£iu
Dci. 8 i 6 .b. vitia, qu&Deo ^ NaturArepugnni.t, 497-3. triaprAfiantur ah
anima..i6,b. fignificat Concio . i<J4.b. Trias facrofanBa a Sahinis
pr&figurMcL-i. ;7.b. Tp iK{<^AKoi ipfj.ri^.adag. 5 5 'b. triceps
Hercules.quid, 887. b. Tiiceps Mercurius.^</^^. 53-b, ^pioS^oVypro
inctrtitudine confilij, . 55.3. triplex amor,apud Apuleium. ^6o.h. cy.u- f^.
ignorantiA. -jo^. (y Soi.b- genus ludorum. ^ ^S.b. lapfus humanus. 10 j, a.
ratio docendi apud ^gyptios. xlvi-b. rifus, 471.3. tr^^pahami homines.nani, a^
i-b. 7pi7royfioeotice capt^t fgnificat . \6.h, Triton DeHS jnarinus,Ncptuni
huccinator, ; 6^. b, in jMfitania fuhli herto vifusRow£ a pau/ania vifus .
TYttonii buccina qualps ^ ^69. b. form^. Trifones cur in templorHm imups
pondtur. fdji.a. quifmt. jyo.a. Tritonia yVelTritogeniacurdi^a Pallas ..
i6.a.b.t^ 12.3. b. triuium . 54.a.. triumphantu habitm . 168. a. triumphantes
coronabantur lauro . 88;.a. tt iumphu^ lultj Cdfarvs . 7 J 5.a. triumphi vi5ioriA fignum laurus, 884, b.
//>//^. i67.b.6» 168.3. Tpi^Hy,i\iii\cvc,Te^pertilionumvox. t&o.b»
Troiani nimta creditlitatc proditi . .99 3. troph&um quidy'^ vnde diSium. j
.b. Troph&i defcriptio,ex Virgilio (^ lufienale» ibid. IrophAd prima ex
olea confiituta, ibid, Trospater Ganymedts . 2.9.3. truculentia Valentiniani,
^Jj y.b. truD qualts auu . 404.3. tubafamAperennisnota, 5<J9.b. Tubicen in
bello captus, excufarit . Tullid. crudelitas in mortuum pcttrem Tumultibm
bellicts agitatus A. .Tumulus, ^«/V 5-4. b. Agefilai .. Aiacu.i6i. Aiacis vbi.
XJ^o.z. Archi- lochi i 148. Ariflomenis. 183. aui A- fclepij in monte
Ltby&. S7h^' HeBoris ex quodam poeta. fj^. a. iudicis tncor- rupti.ij6. Laid^s.^x^. Platonis. 1%^. a.
Rutilt£. ^17. Sctptoms Africani a.- pud Caietam . 574-b. Tv M V L V s loaunis
Galeazi j Vicecomi tis. 571. T V M V L V s meretricis. 32P. Tunetum, quA cit^:i(as .
882. b. Tuo te glacfioiitgiilo.^^^^^. 54i.b. turba Aiartiaypro Romanis, 1 1
i.b. turdus auis.4^9 .a. pifcis . ibid.h. Tiirdiis ipfefibi malum cacai .
adagium, ibid, Turdo furdior.;?^^-*^. 4?9.b. turma quid^o* vnde dt6ia . 53 o.b.
Turnu4 legcm talionis expertus. 464. b. pul cher . 44 «^.b^ Tttrni infignia a
Virgilio defcripta^, Ivi. a. IHrpe esi cHm inerti congredi, ^^4.3. turpis amor
fenilis, 49tf.b» Turpitudinis prApofierA Dea Cotys, 3 30.3. Tutum rilcufii
^txmnim, adagium.stf.b. et 7La. Tydeus firenuus bellator . ii/.b. tympanum cur
Bdccho adiunEium. i^i.b. Indorum quale..ibid, infirumentum Ih xuriA, ibid. a.b.
Tyndarus iJLiha.7n--SfKoi. 41. b. typographorum nonnuLlorum fymbola.\j\. b.c^
ixii.a.b. typus amici veri.^Z^.b.. diuitum efi Patra^ clus m armisfalfis . 674.
b. regis opti-- mi, iio.b. Tyrannus efi, qui inuitis dominatur, 2.0^.3. Tyra
nni S^HfJLo^opot tandemexi titim. incur runt,. yti.b^. TyrthAUs ludimagifierad
Spartanos ab A- thenienfibus mtffus . Tsietz.(S opinio^de metamorphofi Prognes
PhilomeU. 3 1 5 . b. opinionesttur Cecrops biformis disius fit, 3 6. VAdum,pro mari . .^, Vafer.quts. ^S.b» Valentinianus
ira percitus animam exha^ lauit. 73 3. b. Valentiniani nimia auariti». 6x%b,
tru^ cutentta Valentisnimia credulitas . roo. b. Valerius Flaccus a vita
perdita ad bonam frugcm red^t.^64..^.. Soranus cur occi'. fns . 69.Z. Valerij
Flacci locus, de terrere Panico 53 i.a. vanitas afirologorum . 43 4.b..
Varietas qu&dam vitiorum ChimAro-Varro leuiter correBus h»^ Varronis
opinio, de metamorphofi Frognes et PhilomeU . ibid, vafapulchre elaborata
curfregerit Cotjs Rex. ^ i88.b. Vaticinium Calchantis, de excidioTro- iA.
^6f.a. Tirefi^yde Narciffo . ^06,^. Vaticinij notay laurus . $Si.a. Vbi mel,
ibi fel. adag. 783. b; Vbiquisdolet,ibidem et manumhabct . adag. 6io.a. Vbi
vber.ibi tuber./^^/^^r^. 783-^, Vedij PollionisfAuitia, Sip.b^ Reriim 6c
Verboriim. 99^ ViL poft mottcm formidolofi . - yel.pro etiam,^nam . '^'
\yellt*s aureum quid hijfortct . b. f/elleru aurei varia nomina. 807. b.
velocitas Ates qmd fignificet . 5 di. a. Velocttatps Jymbolum, r^/«»» . Yelum
virginum, pudoris armaturcUi. 839.b. njtnatores ABdones. iH-a-
<>tiofi.ihidem. b. quomode a canibui di/cerpantur. vendere oculata die,
quid. ^l.b. veuefic£ KomanA fua fraude perterunt, veneficorum immanitas a.
venenum nullum pr&fentius erronea opinione. VenetafaBio. yoj a.Venetarum
virginum mos in publtcum pro deundi. ii^.b. Venetiflorum fiudiofi.^S -a.
nebiles toga- ti . 7j6.b. VenettA pacis fiudiofA : 74<^.b. Venetiarum lau^
ab admirandis . 747. a. /i^ excellentia, ibid. h maiefiate.-j ^(,. b. m^^? .
Jfi.a. venter pingui: nongignit fenfum tenuem ventus textilis Nebula linea,
quid . 3;i.b. Vento viiierc. i . Venus amica rifui . a- f«r Adoni dem la^uc^ folifs occultauerit .
^^i. a. b. r«r Amori iuncla. 46 7. b. f«r ta falo fingatUY .. a. Cypria, curfic
diBa, 341. b. C>45 j a. c> M^r- euriu^s cur in eademara pofiti. ii^, b.
ib/r^o infidens quid . 313, a. 833. a. magnum prifcis numen . 833. b. Phi- diA,
iefiudinem premens .833.3. teffe- ra C. lulij C^faris . xlvi, a vinculo fi-
gnificatur . 3 } . vnde dicia Aippoi^i- 7ff 456. b. vndedicin Cytherea . ibid.
vocabulumpelyfemum. vulga- ris et coelefiis . 4 5 <p . a . b. Veneris
coeleJiis iemplum vbi . 4)9. b. currus a cygnis tracius . 770. b. de lubrum in
monte ijbano . 894.3. vini pYoprictates ^ cognatio • 137. a. fimuUcrum . 8 3 3
. a. b- fiatua apud St- cyonios. ^^9.b. vulgaris templum vbi, 4;9.b. Teneri
curitin^A GratiA . pomum dicatum .814. a. rofa dicata . speculum dicare, efi
meretricum emen. tarum.. vulgari fiatuit templum Solon Venerem coeleRem qui
coluerunf\ ibidem. retardant palumbes comefii. Sif.b. Venere licentitis
abutentes perfalicem figni ficati. 8;6.b. Veneres du£,(^ totidem Cupidines. .
Vcr hyemcm Ccquitur. adag. 4ri.b. veris fignum cifiaflorum. ^io b. chcuIhs,.
hirundo. 410. b." verba alata. inflammant ad am»' rem . 49i.a. "Verbena,
qu& fagmina,cur facra^. ij^.a.b. verbenA vfus ^ virtus . ibid. verbofi
valde,(^vna fapientes non repe- riuntur . 67. b. verecundia ma^cimum amicitiA
ornamen ium . yS.a. verecundiA fymbolum, color purpureus . jo4.a. verendus,
49-3. VergiliA quA . Verttas ah aulis principumexulat .amittitur ntmium
altercando -Chymis. .810. a. cur nudct . ^9. a. Dea quomodo ptngebatur.ibidem.
for- tijjima.^^ a. mater Tidei. SJ.b. nu- da ibid. premitur,non opprimitur.iCC.
a. tacendo difcitur, loquendo pr&dtca' tur . . verttatis fymbolum I^roteus
. -j^^.z. vis^ 166. a. vermes opum qui Anaxilao . Verres rece^tator
flagitioforum, 1 J 3 • b- vertigo in facris p^ragendis 1 v.a. Vertumnus in varias formas mutabilts
Vertumno inconftaniior.^^^^. ibid. veruex. zo.a. verfipelles,qui. 1 ii. b.
vefpertiliones dicun tur . zSj.b. Verfus Citeronis k multis Yeprehenfus . 7J 5.
b. Martiani CapelU emer.dinus, 14.^1. verfus A. a BitUYigibus Rd Italosdi-
fcedcntis. b. Macaronici de fraude meretricta. ^^J-b. verfuti qui . 281. vefci
aura^ quid . 15 6. b. ve^A pro aptbus ab Alciato pofitA KATct^ptt <iKM$.. b.
quA, ^ quareftc diciA, K i r 1 Z49. . b.
fymbojum okre^atomm . Vtff.iftanus Demetrium Cynicum appeL Lauit ci^^iiLm .
696. Si' Vcibaflfi}7Pafius auaritia, 650.5. b. ^ Jitifilij chmens a-nimus. 6 3
J.a. num- . mus.6i fymbolum i^^^p^^^ ancbo^ r&alUgiitus . lyii.b. V'£srERtIL10
* - ^79.& 2,.8i. V ^[pcinlio. adag. . Vespertilfo hieroglyphicHm imbecillis
rer,-.' erarij. iS^. X vndenomen ducat . lesperttlionis natura carmine
explicata . ibid. varid acceptiones, iSi.a. Vefiales virgines albatA, 50 1 -b.
vefiigia perfequi . IJ^.a. vefiigifs infflere^j. ibid, vefiis a Deianira
Herculi miffa» noxia, . b. a Medea nou& nupt^ lafonis ■~mif[a fallax.
ibidem . candida fignum Utici&. 501. b. Coa qualis . 351. b. eoccinea,
purpurea pudo-, ris nota. purpurea puntatis fymbo lum.^S.h. Sacerdotis tnfacris
cur pur- purea vefles pulU cur in funeribus adhibit£. joo.b. quando albA.quando
puLUin lu ciu adhibitA . i.b. vefiium fericarum abufus . 3 $ i.a.b. vefiibus
albis cur vf& foemin& RomanA in luciu. ^01.2. rubris cur in bello vteren- tur Lacones, jo^.b.
Vitercs an calceis vfi . . an pileis vfi . . a- corneis poculis vteban- tur . Gaili qui dicantur . zo. b. Galli fapioitu
Gr£Cf periti . . a. multi vino abfiimierunt . i^7' b» quid per afmi fymbolum
intellexerint. quid per laurum intelligebant quid per lyram intellexerint . 61
. b. Veterum cura pro pupiilis . 98. b. dcli- riiim de fvrtuna zntuti dcminante
. . diBa fenfurn m)siicum conti- ncntia j;^ ^.b. indufiria. 154. a.b. Vetronius
Turtnusfuma necatus ob fumu venditum . 46 5. a. vetufias Alchymig . 809 b. Via
Lafiea vnde orta quam Deus oHendit, tenenda . 55. b.j tuta vhique amantibus . virtutis
aon efl adco a^era, zt ^utamr . ^lB* b, vitA humanf curfum fignijicatl liv.b.
', Vi.itores cur lapides ad fiatuas Mercu- rif cumularent . 53. b. komines
inhac vita. j4.b. Vicecomites,familia, J74'a« Viccs temporum a diuina
fapieniicLj» . vicini bonifumma commoditas. 69 9. b. Vicinum bonum habere quanti refert . iSi.b.
vicijfitudo interitus rerum omnium . . a.b.c^ tempotum. . b. Vi^ores in agene
Capitolino quercu r#« ronati.%^^. a. Nemefin inuocabant, 2-3i. 2. Vi6loria
ChrilH in Cruce. 645. b. princi- pum Germanorum de Turcis . 110. b. ViSioriA
nota laurus . 881. a. fignum palma . comes arrogantia^, I7i.b. vicioriam
AlexandroSfUero portenditlatt rus . 88;. b. viSius ratio temperata quid
conferat. 341. b. videndum y quem commendes, ' videre,verbum cfi i (/.(petT
iKov . 1. Vienna vrbs Aufiris, a SoLymano obfejja^--, zio.b. Vigilantia duplex
j animi ^ corporis . SS. a. V1GILANTIA& cuftodia . 8ja
vigilantiAcorporisfymbolum ygallus interioris fymboium campana. ibi- dem.
hieroglyphicum caputleoninnm, . b. Vil gefchrey vnd vvenig 'v\o\\. prouerb,
German. . b. ViLltus Annalis k fiLio proditus . i$o.b. vindex fcelerum Nemefis.
i ^S.^a. Vindiiia nemo magis gaudetquam foemi- m. Vinum acuit ingenium . . a. a^ua temperandum .
^. b. balbutiem in- ducit . i^y. b. cur in Deorum cArC' monijs adhtbitum .. b.
cur olim muLieribus prohibitum . . b. ec^uus poetarum . 134.^. ^ adolefcentia
dupLtx incendium volu- ptatis facit difertos. fomes ingenif virtutts . ibidem,
»- gni vim <equaLem habet . . /»- fanirefacit. i40-b. lac Veneris, i b.
l&ticiam dclortm dat MM9- Remm (k Verbomm. 997 Maronium ah\ Vlyjje
Polyphemo propi- na.tum.ji^. a, moerori medetHr .133' fx opintonum umitAte mentem
op- plet. I j 7. b. quatenus a Platone lauda- tum.\\ 5 quihus olim interdiElum
. - b. . b. remedium aduerfus feneciutem . . b. fenem etiam no' lentem faltare
facit vnde di- ^«w. , b.i37.b.6» la^-a-b. vtmi^ fcendum. i4<?.a, Viuiim
catetcUiJo. Vini diluendi rationem docuit Staphy- liu^Sirrhentfilius, r4f.b.
incommoda, « b. laHs,verfu Italico. i34'b. mo- derati ^ immoderati ejfe^U4 .
142.« a. varij effeSiu^.- . a. vfu^s . 1 3 3 -Vino facundiam ^ inuentionem
tribuit Plutarchus . ibid, vinum non attingebant matronA KomanA, 1 . b. primu6
menfis adhibuit Pfamme tichus. . . ViNo priideiitiam augeii. . "vino qui
abflinuerint. quomodo v- tendum^ 146.3. violaceni color quvs ♦ 505.^.
'violatores parentum . 174-vipera vnde diSia . 8i<?.a. Viperd, cum murdna
tongrejfui.^i 8. b. defcriptio. ibid.a. maru S*foeminA confi- deratio. ibidem.
pmtus ^foetus qualis. ^19' a. Vtr honus an vUibi inueniatur, 779. b» eloquens quantum pofftt. gregts ^ aries. i^z. a. mulierem tenet ^
mulier a viro tenetur. pro mem- hro
virili. Si vocabulum polyfemu . ihid.a. tJiri cuiufdam pij diBum. 6(>6.b. pruden- ttffymbolummorus.^. Tirum honum
non decetrehu4pro^feris mo- resmutare, 487.6. Viri Animo infignes qui dicantur
. 570. a. honi faciles ad mifericordiam.x^i, b. honi lacrymabiles . tbidem.
excel- lentes nullo in honore quamdiu vixe- runt, habiti. i65. b. frugi
plerumque affli5li, 814. b. graues in te^iimonijs auHorum adducendis f&pe
mernoria labuntnr . z^.a. illuflres fro Dijs ha- hiti. . b. c> 41 J?- a.
mHltebres . 352. a. Virt
tllufires, quorttm Alciatus pajftm in fuvs 'Emblematvs weminit . A- ^xon.151.
Adonis. 340. AJbiiis. 406. Antiochus. 5*3 1. Archilochus. . Areftiiis. .
Aiioii.. A- cyla. . Bacchylielcs .. Bias > . Casfar. . Calchas. 564. Cal-
limachus . 380. Carolus V. zio. et Ceciops.33. Chasrephon . 179. Chilo . ^Sj-.
Chonradus Peutinger* 1. CICERONE (vedasi) Cifliis.S^j-.Claudius Cantiuncula CJeobulus.
^Sj. CrafTus Curtius Cygnus.Djcdalus DcmcH critus Dionyfius, gurges Elpidius .
zi8. et a. Epichar- mus.i/i. Epidetus. liio. Eunoruus. 77j. Fabius Maximus . iji^j Grai- ci. 675.
Hannibal . i_f 1. Harmodius Heraclicus Hesiodus Hippomenes Homerus Hunims
Scytha Icarius Icarus Iphidrates Lydius puer Lyfippus M. Antonius M. Brutus
Maximilianus SfortJa Mezentius Narcillus Ocnus Oenociatcs Ouidius Nafo Parifius
ParpaJus Periander Phidias Phineus Phryxus Picus Pittacus Praxiteles Pyndarus
Pythagoras Sarduscques SoIon Sj- Sophodes Tereus Thalcs Thrafybulus Traianus Ca:far
Troiani Xcrxes Zenalis Nd Zifcas virago virgA Mercurif virtu yo^.a. Virgtlius
explicatus vi rg in ttas nuprj s p r&feren cta Vtrgo adpatrem, }7upta ad
maritum perttnet pro quauis mulier<L^. . b. Thebana vioLata ^ violatO'^ rem,
^ fe eccidit . i z6. vnde di^x-j, Virgmes Jlriflomene captA centiun tntra
quindecim dies ex Proculo conceperunt acur Charites eur HatpyiA nubiles
elocanda facerdotio Deal rum prAfeBd .ibidefh. b. Vencta. operttt facte
prcdeunt.ir6.h. vejiales apud ROMANI, xlix^b. R r r Viridti color ^ualtS' j©5
.a. fferMmium eft, Virilia tnanu cohilitd hieroglyphicumfrA natA libidmis
virilu toga ROMANI 'viror pei nota. ^Oj.a, Vtrtm ad Aiacts tumulumflens. moru
coniugalis. S^7 h. de/ultrix.<) 14. b. dijficulter paratur.j graminu. ly^.a.
in a,duerfnclarefcit ^s^.h. in medio confifiit. 96. b. magnum fui de- cuf..So^.
a. multM obfuit.yoy a- non tentata languet. SyS. b. nuUa diu la- tet.i66.b.
prapria foeminarum pudici- qutdfignificet.$ot.z. S Cru ct^ .fola &ternitati
confecrat verba voces vnita fortior virtutts aditu4 qualu. $ T ^.b. nmor
potentior Cupidine merces gloria qualitM.^eo.h, triplex gradus vvs . ji f.a.
njirtuti comes inuidia . j yS.b. V1RTVTIf">rtnna comcs virtutem. lugere
quid. i^i.a. in folvs verbis, confiftere quidam putarunt. Ji^.b. vi- tia
imitantur virtute duce comitefortuna . ^w-h, ttirtutes dusL in Principe. o b.
eximiA Nt colai deOddvs. xvi. a. imperatoriA. ij. b. intelleciiuAC^prciBicA.Jt^o.z.
iudi" €U,i7S.ai. moralesin aElione confiftiit <, regiA quA habeantur V 1 s Amoris Yps amort{
Amorti in reliquos Deos aftrorum quanta. A-i^.h. confi- Itj et
fortitudinu.S^.a. eloquentiA.y^^ . a. et potentiafortun A.<^i^.h. et Si^-a
h. la^ucA.^^i . a. h.C^ 54i.b. magna efi non modo orationts,fed gcfius viri
honi.^/^,\i^ orationu. S.CrucPS, aoi.b.c^ ioi.a. vini. virtutis vires caftorei.
<>$^. h. in rebus gerendts lihrandA.z6.h. MuficA. vires herbarum primm
obfivuauit Chiron ingenij intcndit honefta rei Amulatio vifcera, pro diuitijs
.. JJJ.a* vifcum Vtfcus Vifus amorts initium . 4<;o.a. Vita A..xxv.O» feqq..
aulicorumfer- uitus !plendida amabilis.^yj .h. faMm O€dipodif,797'h, GUuc.q
reUifft ta a Polydd vaie, ly/. a. hummaale^ ludo comparata humanaarbo"
ribus collata.^SS.h. humana fluSiibus tnarinis comparata . iii. b. humana
militia efi j-. b. humana nundmis fimilis. ^-^S.h. humana peregrinatio eft.
J4.b. innocens metu caret. i8i,a. VitA humanA breuitatem flores reprAfen'
tant.iz^.a. conditio.666-a. examen lapsus in tribus .. a. modc' rator
Deus.S^.a. fjmbolum lyra. 64.3». 891. a. vitam fibi eripere nemini licet j"
i J •b« vitanda nimia celeritaf, etnimia tarditas^ iiS.b.. Vitellius
fcortifaliuam cummelle mifcebat., Vitellij Germanici nummus. Ssyh. mors
fceleribus condigna a vitis ^ vlmi coniugatio amoris fimilttU' do. non putata
homi^ nis flulti fymbolum . liv.b, vites vlmisadiunSiA vitium eft omnia
credere, vitium efinihil credere folenne ^iKoKQKdLKtA*. vitia corporis nemini
exprobranda naturalia vixfacile tolluntur. omnia ingratis infunt . 2«?i. a.
potius quam virtutes obferuantur. quA, mzxime perniciofa quA fequatur
^iKAiiiictv. . tria Deo ^ natur*> repugnantia.^^j.^, virtutes imitantur».
4;.b.. vitiorum prAmium ignominia r.a. vitijs ftomachi medetur puiegiumVituli
dtdi Itali ao.a. viuacitas cornicum viuere et bibere in eadem ftatera coUocat
Antiphanes z.b. vlcus d vero contraSium eft inuidia Anacharfidi vlmus amica
viti a.b. vlna qutd,(^ vnde dicia Vlpianiinterpretis Demoffhenis Itcusy de
TheJJalis vltima non femper ferunt de primis iudi» cium . 670. b. vltio d
contumelia non differt nifi ordin vlula non eSieadem cum noBua. r! picas
venatur . ibid» VluU et dracones falUdi facrantur Remm et Verbonim. -ppp
^luldtHm et eornicum dijfidium, ii^.b. "Vlijlas Ath^n^sMag, iijib. Vlyjfes
quis >2.i 7. b. confilia fua callide te' xit. 98.3. cum Aiace de armis
jicfjil- lis contendit Cyclepem exc&ca- uit,-ji9.z. Diomedes iuniii, quid
Ith^cns 486. b. moly herbam a Mercuno accepit.-j ^%.h. neminifefa cile
credidit. i>8.a. oleo inun^us cfutd allegorice a. fapientisty- ^«i.
Sirenesdelufit . 4^i.b. yiyjfts astus.yi^.a. infigne Delphin. Ivi.a. oratio vehemens
fcutum Del- phinum habutt depicium. ^i^.a. focij a Circe in belluas mutati Viia
domus iionaJicdiios cAn^s.adagium Vna hirundonon facit ver. adag. Vnguus . 14-
b. Ynguium criniumque prajfegmina vrina non infpergenda.^<^^^. hi.a.
>vngula.i/\.b% Alcis, rcfnedium e^ilepfiA, thid. Vnica Tcutica impellitomnes
. adagium Vniuerfum hoc defignat Pan . 4io.b. tmus dens,(^vnus oculus
Gorgonibus com munis in plurali Vnus honio,nulIus homo. Adag Vnus virnuilus vir
adag. iiB.b-C^ Vnvm nihiljduos plurimun» poire- n volatus gruum quam literam
exprtmat, volubilitaifortunA, 85» 8. a. volucres cur HarpyiA voluptas corporis
caufa ignorantiA cuiusq-^fenfas proprta.^uz, efcamalo- rum. 3 3;.b.c^
voluptatis comes moeror O^Dolorts fabula./if6%,z. tres tUecebrA, voluptates
turpes, Sirenes voluptatibus dedtti, lotophagi. votum Melanthtj o-^opay^ vox
cordata Sciptonts African a fufca i <pcua, (pMvri, . raua qualis voces
imperitorum nihil differunt a ventris crepttH, vpupct hieroglyphicum hominis
vitijs dediti, 3 i 4. b. oltm rex^ ibid, qualts auis ibidem ipet cur dt^a cauda
Grncis x%6.b, Vrbs£terna Roma Vrceus Vrere»verbum loj.a.b. vrna qnid Vrfaduplex.maior
^ minor 4iy.a.b, Vrrus cumad(it,veUigia qixqns.adagium, 7iP- a. vffis
elephantorum in bello. y 3 ^.b. c> 7j a. fibularum in veRibus apud veteres
hieroglyphicorum apud Mgy^ ptios.6.a. imagtnum apud veteres,j6^. a.b. imaginum
cur, ^ quando desijt . 591. b. lingu£. pellium apud ROMANI jo. a. ptlei in
facris pongiA.6i i.a. vtnt moderatus duo prA^ ^ut vti tanquam lippo oculo,
quid. lo-a. Vtile fApe honefio prAferunt principes vtilitas agriculturA aquA
potus fpeculi.ySy.a. vini Vtis,tiT/f. yi^.b. VVenceslaus Bex BohemiA exira in
para^ lyfin inctdtt VVer fchmiertdcr fahrt. adag. German. Vulcanus quare diclus
Mulciber vulnera amorts ex ocults qualta, ^vnde. vulpes Arisiomenem liberat .
186. b. vultur odoratu pollet Promethei tormenta malA confcientiA. vultures
funt tefiamentorum captatores togati funt rabuU forcnfes vulturij paludati ^
togati qui. Vxor Cadmi Harmonta. 783.3. eftvirtjo cia. Germanici, mariti funus
per fequens.665 .^. leciiffima a maritoz.elo typo occifa.\7i..3i. morofa manti
mors nomen dignitatis, non voluptatu,ii7,b. qUA fimul nupta <&viduaftt, ,
quidnam fit Simonidi, 816. a. femilignea qUA dtcatur. y fimiln fit
apiculA,S}6,b. fubfit, non imperet vigintiduoru maritorum, ^z^.b. Vxorvs
Domitij Tulli tn maritum amor . 845.3, probA munus. prodtgA hieroglyphicum
Ocnu^ funem torquens vxorem percutere an expediat. 8io.b. vxores Teutonum pro
pudore fe ipfoi occi^ derunt. iij.b. Turcarum velat^ ir^pw blicumprodeunt, R r r 4 1000 Indcx X. SdLv^oy^oKot qui, 50j.b.
Xa.nthm fiuHim LyciAyitem llij . Xenia.^-^^.h. (judfint. qufiratie- ne a iudice
pojftnt accipi. lo.b. Xendcrate audito Polemon fe ad honam frugem recepit
Xenophon ^ iHato Amuli Xenophontis locnitde bono pYincipe.6 ij .3i. de Ganymede
. iS.b. Xerxes a Themi/locle viSlu4 . 5 J i-b. Xerxis Arthemenis de fucceffione
cen» cors contentio.^j^^.b. exercifus numero fijpmus. lii.b.C^ Jji-b. Z.
ZAmhelotum»feH reBius Camelotum, quid. /04. a. Zelotypus a. maritus vxorem
leBijft- mumoccidit Zelotypi plerume^ue fenes ITALI Hispani mulieres pr^fertim
grauidA, ibid, Zelotypia (^fulpicio dentes amoris. ibid, Zenalisquis. xiS.a.
Zenobi& caftitas, 8 1 o. b. Zeno fenex inter pocula taciturnm. d^.b.
ZeHonis Cittici apophthegmaide adUefcen te garruU.fQ. b. de hiUritate ineonui.
uio, b. de quodam vnguentis deli" buto. jyi.b. naufragium, dSy.a- Zetesy ^
Calais ad quid relata nomina . i8i.b. vndediSius. iSi.a. Zetisy^ Calais
mythologia . ihid, ^i/j-, cur dtSus lupiter . 3 o.b. Zeuxis re^ponfum
Agatharch» datum ZibelluSi mtis Sarmaticus . jjo.a. ZifcaJeu Zifcas Bohemus
ttiam pofi mortem hoHibHs formidoUfus . ibid.h. ZifcA in catholicos odium et
tyrannis .ihid. ZohellinApelles . io5.a. XoccoWycrepidi. Venetarum mulierum,vn
de fic di^i . jS^.b. Zeilus Homeri &mulus . eb male- dicentiam canis
Rhetoricus v§catus • 694.b. Zoili maledicentia, ihid, Zona a quo ^ponfi
foluehatur . 8(^4.3. Zonamfoluere.quid, J«)^.b» Zopiri Fhyfiognomi iudicium de
Socrate . . Zoroafter ddmeneerematus, 7oS,b. pri" mus magus . ibid,
Ziingedre(cher,^»i Germanis. 404.3. Zyto magus Bohemus a cacsd&mone fuh- latus. 7o8.a. aliHm
magum dcHorat ibidem. lOOl MEMORIi^. ^TERNVM SCIANT. OMNES ANDREAM ALCI ATVM
ALTERVM. IN. DICVNDO. TVLLIVM IN. LEGIBVS. INTERPRETANDIS.SCAEA^OLAM PRORSA.
VORSAC^ORATIONE. EXSVMIVM IN. ETHICIS.EMBLEM ATIBVS. NEMINI. SECVNDVM ABIISSE. NON. OBIISSE VIVIT FAMA SVPER ÆTHERA NOTVS HVNC C E
lEG VM. TYRONES. IN DOCTOREM ELIGITE IVRISPRVDENTES SECTATORES. VT NVMEN DI
LIGIT E PII. SPECTATORES.ENCOMIOLVM LEGITE LEGIRVPIONES. PROCVL. HINC
VITILITIGATORES.PROCVL. ESTE LVCRIPETAE. RABVLAE ASPICITE. SVSPICITE. INSPICITE
CL V O D VAL&RIANVS. CASTILLIONitVS. COMPATRITIVS IN. BENEVOLENTIiE. PIGNVS
H E ROI. BENEM ERENTI P EX VOTO loaz m tAnt hHmmaparum cautt Natura. * marginem
denotat . [Pagina xxiv. verf. I9.g«<» es aptus.cxpaugCyCS. [xxxv. vcrf.ip.
fiet.lcge.dcr. [iifid, vciCpeni\\t.optimi cuiudq-y leg. optimw quisqi [p.Tiii.
a. verf. i j.impcndanc. I.impen- deaur. [Iviii.b. v. zj. Francifci.l. Francici.
[/ix. a. v.6. Borbouiiis.l. Borboniiis. [Ixiv. h.v.i6. vaiJfenux.\.v(iiffeaHx.
[ixviu. y.^ 9. difficilia. \.difficile. [7.b. v, 4 1. (Ic.l.fir, [
a.v.ii.gratiffimus.l.grauiflimiis. [.^.51. Ifiridcm.l. Ifidem. [85. b.v.^.eo-
dcm l.eofdem. [roj b.v. i i.aliasque.I.alasque. [ii^.a.v.i.
7vivtKcl'jTeC.\.TiiyiKetU' Tcc. [ii^.a.v.ij. db-ivvdii.\.ei^etvA,'. [ibid.b. v.
1) .lucroq; l.lucoq; [i ly. a. v. 1 4.gV- 7Q(rSi.l.hTo^e. [\i6.h.\'i^ (7co^iv.\.70}(^HV.
[i 3 y.b. v.penulr.^tfrgV.I.^i/ToV. [136. h.y.i. Tegeae.\.TegeAe>
[\hid.v.i^.nobu.\.nobt^. [i^i.h.v./^S.cOnua. \. comua. [ibid» * quid.\.qui.
Baccha BacchHfS Nymphus Nymphis Neros Nereos fuperueniire fuperucnifret. [ibid.
b.v. 3 vfuj.l.vfos. [ij^. a.v. 10. djH^a^.l- dH^MOj. Tlemonis Telamoiiis
1conibus.I.Ienonibus. Archidauum Archidanium. [ibid. v.43.quam.I.quum. [i/S.b.
v. lo.accidere.l.accipere. [iZo.z.v .'^^.pulfahat. \. pulfa^ hant. [iSy.b.
Me(leuaim Me{reniam. [iS^.a. v.^o.efTent.I. c/Iet. [.^.^.57. iam.I.tam. [\h\d.h.v.i7^et-^e^».\.d7ri')^.
Scipione cordata vna Sctpionts cordata vox volentos volentes. [114. b. v.4.
iyvaptcrt. \. eyve^/ss . [ll^.d.v.t.J^I^CfrtpliS.^.J^pctTiJpl^. V. .
TTetTOVTct.l. 7rii770VTdi. [ibid. b. V.8. yvpi^ciA.yiipitT^Tt. [ibid.
v.4f.doIi.l.dolij. [13 l a. v.pentilr.Titi; I.Tiri. [ij/.b.v.i. fcA^/^^),T»V
«Tjl-gA-^/^Mr 7}jV J^' [v^-j.h. v.xf. labefadliabant. Mabefadant. [ibid.v. 3
i.Sufferus.l.Suftetius. [if^.b. v. penult.^?^^r^l.^^^^r^^. [lyS. h. v. 6.
priuos. ], frimos. [i6o.a.v. j L.foler.l folent. [z6ia.v. i 8. jJa>/i/.
I.pctj//>7i'. * I<««^. I. Locu/s.
[t6^.h.v.v]t.'TpoTpziiTi)iCj.\.'?ffpoTpii:7Tt>La. [ a.v. lo
J^vopiptjv.l.J^vopepor,, [i74.a. v.3 i g";/«?.l.e;;(H [i77.a.v.
i^.^o^t/.JI^ ^.mkkj^h. Ocuertitur connertirur. ligo.xv .
dvdLyKcr,^H.\.civetyKd^H [2i;6.a. v.. proijcite. I.proijcit.
[i^o^^^.h.v.y^x.tj.dLTdLtoKoyi] ^JLdLTdLiohoyot. [j 1 7.a. v.3 1. Ex.l.Ec. [.
h.v.iz.oS^dt,- vctpov.l- oS^vvetpov. [ i.b.v.fo.x.ctToVTpsi'. V.KdLTOWT^u.
[334-3. V.19. K^uTpi.l Kett Tot. [vmbra vmbram opter optcs. [^^i.b.v.pcnult.
Is.\.Id. [^7i'i-v.z^.KdLTctKi\otTov.\. 'KdLTdLKihofxiv, . '3. v. io. aduti. I.
aduri. [l^o.h.v.^^.^TrpoKdL^opi^.^.iTpoydsopii. [.z.^ defcripteo \. defcriptie.
[ b.v.pe- nulr.ToV.I.T>7f. .. b. ^ vrcesA.vices.
[^i9.^.v.^'^.'7rp9(j.v%Pivi.\.'7rpo(JJ)^ivf. aniorum animoriim
fcrmanda.l.fjrnianda. [43 6.a. v.i6.ta- dura.l.aclum. [-a' v.9-de-inq ;
I.de-niq; [ibid. v.13, inferri. I inferre. [^n. a.v, ai.nuncupanr.l.nuncup^r.
[. a. ^ Augeria in.\.Augeria-ni. [^. v.penult. to- ^vv.\.To^cv. [/^ ^S.b.y. 17.
ipoj^.\.ipe'j{. decnet deflet. .3. v. 17. ot"//» LoTTt. [. v.ij-.humoris
l.humcris. [49 i-a. v. i. Fatidis.I. Fotidis. [49i.b.v.z8. grauem.\.graue.
[493.^. v.S.efto.l.cn:. [^97-^- fenex.\.fenes. [ibid. b. v.i^.fe. I. fi. [ V.4.
moUiti.l.moIiti. [foo.b.v.z.ofcurum.l.obfcurum. damnu dnmus. [j- 10. a.v.
3.dicc4ii4>44ccndi. [ibid.b. v. i [.7/ ^«/o',l.^«/y7;. [flagitiolus
flagitiosius. [^^^.b.intcr verfU?- et 4^- interpone hunc: To ttmvoV oTrKOi
^ketvciuvii^iv <p6^<. [ibid. V.48. B/A<jr. 1. BsAo^. [j;o.a.iiitcr
verf. 8.&y,intcrpone:Fco lucri 1003 luere^enm fifmomm /tclvYgendummetHm.
[ni.b.v.i^. pcteiircs^^^otcates. [ofFcruefcens. J. efFcruefcens. [5
84.b.v.5i.^o/?<?j.l.^o^^^j. . b.v.47. H^c, l.Hac. [^ii.b.v.vlt.Alciatus.
l.Albiitius. [6 ii.b.v.5 Deos.l. Dcns. [6i6.b.v. 47. iiyKv^AvXeLyKvpctv,.
[si^.a.v.^.vbi.. l.fibi. [^io.b. v.<;. caperej.capcrct. [(J42-a.
afn^A,num-mus. [^47-3. v. ij.o^/r.I.e^^H?. [6ji.t). v.^S.tremoris.I. ttcmori .
[6f j.a.v.ip.gVg^pTfTf c/otuTfflK.l-uVg/) THf gflti/7(wi/- fundebar funde- iaf,
[6^C,h,\.4^6'^there l.Athere. [ibiJ.v. antepen. b'J. t». [6 j 8.
v.5).i^/.I.-4/?. [6^9. b.v.17. colabatur.l.colebatur. [Iz.uuU.\.Exuutx. [v.
i^.pernieare. 1 pernicierc. [11. macula.j.matula. [6\f$,\.^.l^iaaaA,Diana, [6^(>.h.^ Car-
fore,\,Carpere. [700.3. v. zo. TOl^Wtf.I.-arafwp».
[yo^.^.v.^^.foecundaA.foecund^. [707,^ arripuit.l.arripui' [^jo.b. v. 19«
T/;t)'a.l,Tg;^r'«. [7IP. b.v. 1 kvk^^cotto^, l.KVHKawOi. [y^l.h.^
S'llJLO^Op\Sf.],h][J.Ql^0pVf, [7 2 j .3. V. i .///j/. l.^gV. [^i^i.a. V.40.
cautlus.\. catulus. [7^9- a. v. ^^-perRat. \,perdat. [74 f. a. v. - viduus. 1. vidlus. [754.
a.v. \6,qtsi.\.qui. [771.2. v-i^. harte. !• partc [.- a.v. fi. quicquam.l.
quis- quam. [774.a.v.5 9^q"o I cjuod- [ibid. v.40 ad.I. at. [^y^-b.v
^i.citharasL.I.citha- ra. [j7^. h.'*- quAdam.\.quAnam. [^Si.a.v.
lo.fwoTo/w.l.^OTo/w. [ r^- cinantis l.recinentis. [798 -b. Spinge, 1. Sphinge,
[804. b. v. i8. piumbum. \. plum^ Bcum. [80^. 3. ^ Locu4,],locm. [8io.b.v.
penult.exemplo I. extcmpjo. [Sif.b. v. 8, J£theries.\.Mthereis,
[Sa^.b.v.y.tum.l cum. [S^o.b.v.j- i.igncni.I.ignuini. [ibid.v.,
fcq.perueniflcc.I. perucnifrent. Opptj piet(U.\,Oppiffili^pietaf. [843. 3. v.^^
Componensq; lComponens. [84^.3.^.5 i.Burgenfi.I. Btugenfi. [8 j-^.b. v.penulf.
mu- «anc. l.iiutant. [SSi.a.v.i^.refcrentc.I.refcrcnti, [886.b.|v.ij. indigeni.
1. indigcn»,. Literas inuerfas, fcabras, fugientes,
palantesi(patia,accentus5& interpunftiones vel violenter immiflas, vel
negligentcromiflas t &huiufmodi opcrarumfphalmata^quiuisjCtiam non
Ivicp^ct^iiOi: vel ^|v</^i^;t/ls:,viderc fciudicare facile poterit. Pataiiifiex Typographia Laurentii Pafquati. Emblemata.
Nome compiuto: Alciato. Alciati. Refs.: Luigi Speranza, pel Gruppo di Gioco di
H. P. Grice, “Grice ed Alciati,” The Swimming-Pool Library, Villa Speranza,
Liguria, Italia.
No comments:
Post a Comment