Powered By Blogger

Welcome to Villa Speranza.

Welcome to Villa Speranza.

Search This Blog

Translate

Sunday, August 4, 2024

 SECTIO PRIMA. crjuairKpifaf/jfrox, et quanta sit roam necefinat. CII ani)iu/r>orrpro- dtni m Utut NATURALI  tr nrmenlir/anNJliu. SONI auccin nomine dd>et intelligi, quod auditu percipitur ciim omne id fomnefle dicaturi noo umen 1'onus omnis cRvox» sed Uleunuutimodo qui animalis orc  PROFERTVR. Sonus emm ex corporum jacrirque pcrculEo- ne muhiriril efficitur} TONVS tamen ilJe dumtaxat qoiab animali eftcitur  nonmodo  quocunauc>  fcd  ons  prolatione»  vox  nuncupaturi  6c  iurc  quidem  per  suturalia  dicitur  mTlrumcnta formatustum   expiica- cioois maions gratia tum etiam sonum excludendi  CAVSA I qui  cUi  forfan ore ab aminali prolatus  nono  tamen  per  vocis  iniirumenta  fbmutus  fit  >   ItekaiSr  Multa  pottd  fum  advocem  eftbrmandam  inAru-  uiuBe-  mentanatur x;  PULMONES videlicet  guttur  dentes    u W . lingua » labra  &c.cquibus LINGVA prarertimen qu  cii varia  fui  Rexione» txKitioneque et ad  palatum denccT^    que  conhmChone  acrem  ex  p^ote  in  os  vitali  fiicul-  cueitae  vsmucf  atqi  pulmonis  agitatione  deducum nrietate mira franzit  percutit atque componit. Ita voce tn  tuodoTatur»  ac  tamas  vocum,  vcrbonimq;  varietates  e^rmai . Hinc mirabilis illa vcrboiunu» copia}hinc magnus cloqueittiz thcfaunK.   Tocii  di»  Vox  autem  vatiam»  atqoe  multiplicem  fafaitpar-  Bifioin^  ciiioneui)  elini  pnmd  diuidatur  in  illam  quf NIHIL SIGNIFICAT}nfcdulitz  ac ARTICVLATA fic homini  propriz  st  exteris  conucnirc non  poflint.  lu  qurdem  Philosophus T'uces»inquit»/«nr at«»nimiruinfi; na  earum  PASSIONVM^qtu;  SVNT IN ANIMO   per  pa  (fiones  incelli  geo  mcmis CONCEPTVS. Hxc  .tutem  vox»  quam  homo»  quatenus  rationis  particeps  fibi  vendicat  propriam»  rc^  dicetur,  qux  mentis  CONCEPTVS poteA  imnifena-  rc  • £x his quidcmintclligcs » quid  mtcnltdifitiir.i-  m$  imer  fermonan»  sonum  et vocem i naaifenno  quidem  cA  hominis » vox  animalis » sonus autem corporis. Agdnuncquanta fit vocum vtilitii quancanecef  Vnluu  fitas paucis aperiamoj. Heraclitus  ciufquc  iorcs»cq'iorumnumcro  Cratylus»  putabant  verbis*'*  '  niJiil  exprimendum»  fcd  horum  loco  digttts»  geAi-  bufquc  manuum  ad  mentis  conceptus  manifcAandos  vtendumi  non  quod  voces  aliquo  iiabcteni  odio  fcd  quoniamnihil  Aabilc>nUuiqoc  firmum  arbitrabamur»  quin  omma  in  continuo  efie  fluxu  dicebant»  proinde- 9ue dum vox profenurquod exprimendum crai>cran  !uAe putabant. Non inficiandum fanc quibufdam SIGNIShominem  Homine ad  intimiores  animi SENSVS ex promendos  indtgerC. alinumio cum nihil poiTit interius latens ac in mente regium Tmint NOTIFICARI, mfiali cuius REI sensibivs opimlationc  fi- animiqut ue przfidio. Hinc fiinum ejl illud, quod prtttr fui agnitionem, quam m^rrrr sensihus, facit nos tentre  i» cognitionem ALTERIVS  . Vt  voxiAa»lJowo»praterfpe.®  cicin»  quam  imprimit in auditu tanquain  lonus nos  in  alterius  pma in humanz nanirx cognitionem deducit. HuiufnKsdi proinde li.um dic debet  vt,  co  pcrlcnfuscognuo  dcocniamusm  cognitioitcm  rei ctim  qua SIGNIFICAT  fignuiv}  fiabci  connexionem. Iu fit VT SIGNIFICARE non fitaR  quam  aliquid  aliud  a   fe  diflinCtm   cognofccmi  reptxTcmaiO  .  Quamohrcir^  jdco^nofcentcm  fotciuiam cmrcprxfc,H^ai quarareptx- fentatiorji hgii».n   TamcUj  *I\-.  r »purr,.cn cogitari. Wv'aVi«‘n mienram «ft VOX, Vx A'  H aiuH Ctreli  Reiuliim  Diprtttunit  DuUtBic*.    tnleii  conecptnm  tlteri  d atque  ngiuBcet»  vt  funt  oculi manus et id genus  aUa » tamen  inter  omnia  Tcrbii  princeps  debetur  locus  >aim  his  »qaio  quid  humana  mens  perceperit»  longe  melnis atquO  commodius quamc cemiignis  eaprinu» declarari  qocpoint   Veees  ad  Vocesad  resnianirrflandaaomnind  Becclfanarnon  m mtnK  Tunt  »cum  ad  id  non  mediocri  tu  opportuna  itgna  repe*  lcftarvd«a  riantur;  nemini  tamen  infictandum»  idonea  przler  o inA  tim  ad  hoc  munus  efTc  inArumenta  , & forfan  etiam  necedant  jptilTima  , cum longe  quidem  facilius  atque  com “II*' roodms,  quaccunque  concipimus»  ammoque  ge-  rimus» per voces qudmperaliaAgnanobisliceat cxplicare.  fi  Kakt lotera  in vonbus momenti  fti  ad ciuilcm   vium  ducendam  neminem  pratcrti  fi  nonnihil  ad-  phirimB**  ttcrtCTit » non  par lim oblidlamcmiquemlibct et voca-  qaeetMa.  Ji  fennone  delumcrei itcmquead amicitiam  focieta-  cit.adci-  temque  exercendam  conduccrc»  addocendum»  ad  btkn  vi  intenogandumjaddicendum  »adurxcipienduni»ad  ttoi  dc|  finiul  & ad  petenda  con/ilia  conterre.   MuiIhI  WiJabtiia  denique  vocis  potilTHinim  humana»  qua  hanlMa  caterorum  animantium  voci  multis  nominibus  ante-  vocu  e6  ccliie  videtur  indoles atque NATVRA.  H^ccnimma-  ditie.  xinia,ficorpufcu!i  moJcmexiguamrefpicias{h«  vana admodum  pro  varietate.fingulorum } h  litauis  in  primis  htcdrnique  fuir m  teneritatis acmollitudinis maxime enim  Hqgitur»  frangitur»  ac  Ace-  tur niht!que  pluribus  fiexionibus  prpeipue  in  cantu  commutatur  { nunc in longum  trahitur  continuato spiritu»  nunevariaturinfiexo  nuncconcifo diiUn-  guitur  modo falfis voabus mollitur modo entis atque feueris intenditur quandoque deorfum a furo-  ma  vcl  Ultujvcl  per  gradus  prteeps  ruiti  non  rard  fiur-  fumahimo  pariter  attollitur.   Nedum  autem  vtilitas verom etiam  neccAitas  vocum cA  explorata   fine  ipfis  enim  haud  fieri  potcA » n  anmd  ienla»  atque  conceptus hominibus loco quidem abfemibus traCfuque temporis futuris manu Acnnjr  quod scribendo verba  literifque CONSIGNANDO ailcquimur  iac  id  fine  vocibus  obtineri  non  potcAj  quid  cmm  liceris  confignaremus  antmraUontVoeibus  pgn^catiocoKHtmat  i‘ Vletib.  TT  Veteres  ilioa  philosophames  Heraclitum  Jl  Cratylum 'k  Pythagoreos  omnes  dcnwniia»  t«mut  no  cyt  .t » VI  dicerent  NOMINA  fuifle  REBVS i natura  im-  n na  te  pofica  »& rem  vnaroquamque  pro  1'ui  conditione  for  boi  a M*  tuam  luilic  nomen»  vun et  eJficaciam  habens  ad  illam  t«ia  &ir*e*primendam»  ainue  repryfenandaro»  vc  fapientis  ft  irapofi*  nmnus  videretur »mud  noua  rebus  imponere  nomi-  na»  fed  cuique  natura  tributum  peculiare»  &prc  |»rium  inquirere. Hcrn,ogencs  contra  fignificandi  vim  omnem  in  vocibus  hominum  voluntati  penitus  reterebat  acceptam»  mhilm hoc tribuendum natur  potans, cum  fonuit6  fingulia  rebus  nomiru  quoquO  lugula  tuerim  impoAta.   Vocet  nfi  Voces  non  omnes  vnmfmodi  fum; propterea  qudd  alique vtfufpirta»  GEMITVS Ac.  qus  nimirum  arti-  vomIib  ifon  fum non ex homrnum IMPOSITIONE ar-  •iiom.  |)i(f2tuue»  Icd  fui  NATVRA SIGNIFICANC. Arcicuiaesau-  tctn»quc  Ium»  non  ucm»fed  ex  hominum  impofitionc»  ac  placiiOiquod  AriAoicIci eleganter exprcAti  diccns»  J^omenftgnifitut fteimditm fUettum y nwniam  natura. MminM*  nidlam.  ^x\i\n  , CnmUoraiiotfl  SIGNIFICAT fsgnifica'  UtunoH^^iUinfinmcnumtftdftatndm  fiatittmi In quo ducem habuit Platonem» apodquemlo Cratylo hzc eadem exprcAa legimus. Ab his nec facr* Paginz dtflcntiunt  in  ijs  enim  cA feriptum  Dnu  om^atf>iiiRtfnrra4d«^dos»qu« placuerint  nomina  rebus  imponeit..   Et  certe   fi  res  quolibet  ab  ipla  natura  fuum  obeinuifi  fet  nomc>nulIi  dubium  »quin  omnes  populiinationdqs  omnes  eodem  nonnncresiiiasappcilaredcbuillcnt. Quod a veritate  quanrurr.  fit  alienum   cuicun*]uc  •  cene  perfpc^um  animaducncmi  rem  aliquam  duicr-  fis  nomirubus  apud  diucrfas  gentes  atque rutionec  exprimi ) eandem  itidem  vocem  vel  in  diuerfis  linguarum generibus  diucrfii  penitus  denotare  i vcl  in  vna_j   3uidcm  aliquid  finalia  veru  nihil  fignificarc  . Ineo em etiam Idiomatc frequenter aqumoex voces  occurnint  qus abfque omm PROPORTIONIS fundamento diversa significam; fic etiam voces fynonitrx ncnipd fienificationis ciufdeiu  quamuis  vocis  fubAantii  dil-  fcr.'m.    Tainctfi  autem  res  ita  fi:  [habeat»  non  tnficiandum  MulniOt  tamen»  multa  quidem  cAe  nomirta  determinatis  rebus  fignificandi simpefiu  non  temere  amue  fortuito  >fcd datiopera»&  exinAituto quodarnnlle  Platoni ttne-  mori»  literifque  traditum  cAjidque  ficvfurpauduin  mulca  fcUictt  nomina  talem   ac  cantam  cum  rebus  conucnienciaro » ac  proportionem  obtinere » vc  ad  ci-  primendas  illas  pre  cztcris  idonea  line ) Neque  hino  aliquem  admiratio  fubeat  inam  etfi  libera  voIuntacC-s  stomina  rebus  poirmc  imponi } cognitis tamen rerum naturis  et proprietatibus congruum  ac  idoneum  nomen  l'cicc  qui  fingulis  imponere»  datum  erit } Oc   cenc  hoc  fapientis  ac Prudentii cA munus { isenia  ciim  rerum  naturas  probe  cognoueric»  confemanea.»»  consruentiaque  nomina  ad  tllas  denotandas  prudenter feliget.  &c  profeCld  nomen  iAud  lebemah  zpnd  Hcbnros  Deo  Optimo  Maximo  congruit  appnmc    cum  quod cAa  fi;  ipfo » & Derfuamemfuiam  quodr  qucnecefle  c*pic  >necvnquam  delinet  »&cA  tbns»ac  origo  lotitii  eflc » cuiufino^  Deus  eA  fignificac .   Nominis  ad  rem  iAa  proportio  contingit  vel  per  Noiuis»  etymologiam  in  eo  confiAcmem   vtcum  prius  fuerit  ad  rem^  nomen  impofitum  ad  quidpiamfignificandum  »fiini-  ledeindenomenad  rem  itidem  fiiuilcm  denotandam  adhibeatur)  quamuis  eo  tandem  deueniendum»  vc  nomen  citra  quamlibet  etymologiam  ad  rem  ligni-  candam  vfurpetur . Ica  quidem  Logica  dicitur  a Itigot »   Phylica  i fityfu » homo  ab  humo,  & id genus alu. Eli  itidem  aJiud vnde proportionis ratio  nempe  nomi-  numcum  rebus  fignificandis  cognatio  quadam   qu«  penes  foQum  attenditur»  propterea  quod  tnultxltinc  voces  humiles  atqfuefuaues  ad  res  qualdamprxeipud  figniheandas  talis  conditionis» idonea.  Alta  vera  alpe-  riores  naturi  func»quaadrearcpr^encandasinquibu#  alpehus  maxime conueniences lunt  ac  oppornuue .   t^idfignificathYoeit,  cui,  &4fuidf^nific(t.   Tria  ^   TRia  igitur  in  praienda  fum  confideracu  digni^-  ****'  fima . Et  quid  fit  vocisligmficatio*  A:  cui  ngo^  aaS  fiti.1 1 & quid  penpiam  figmficctur . *can   Vtcxocdixri  prund } tnepte  admodum  quidam    Digi!ijccj  !:v  CjO(    Nihil flB '   M>cc  i-   fiuScMit  ni|i.,fi    SiSi»Tmt4i  :.  jf   ii|^1ignIfiqn^aiKli^  ffi^obcitiBa  m:;ti  prait^ai(lAg|»Acarefio(eir Ideoijircr*  rproirrifniu  nonuciiQsipdco^Aofcamu$>  itdur  ifio{>t>(!o;:;oiucartFrismamft^cu]us.  Non  inficien-  dam tamen  i vfii  venire  po(Tc, ut  re  ipfl  protcren»  &    . Attdiwafeidem;  cumpo(ntquiJ)*«anieA>  (ib.CKcna/eiHi  VDci.  gttttioociudaidcducttur»  qnod  torfan  cx  cum animo  Niptf&u^ueTnfiab in- exciderat»  Nd:  idctn dc  protcreno;  oiiliuwmium  j  . jf»adoinuihisf«d)or»  dum  enim hica hi  loquiiuti  «eirfu d4Curto:;niti-  ac^notiminhabnc. hac  prxtcritdj  nom  rmiOU  ruiTiHrntiririrni  ffl( , inctuTdcni  rcinocitiamdedaci- .   i*  quadam  pro.  Setinoirailmvocibutabiblai  poteA  » quin&;  noti-  lkttv«’   ttamiho)aitclo»]ucntis»  &rcm  crprcflani  per  ^4   rriiiflitp  volita ffioCTi^W  impo/ita>  nec  non  lupponat  icuniquilqucderccogmca  Icloqoi  cx- uiui   •dif   .Aie%uiAea(a  *_^tealdIi  eliquciu  rcfpcCtanrcoi>  iHTicntiicognolcatjqaononimmcritdPhiJofopban-ieA,  qui  JteefiWi  xubil  igitur  uuimui))  tium  animos  dubitatio  fubipdc  rciignihcau  pci  vo-  fc  i»o(kiI   denominatioaem  i^defunipiain (Igiuticarc qupar ,ex- quidem habft  I vimqt  J^i^rcndumobuocti  vt  homi9am  iuiiTc  de-  um aliquid  (tbi  denoti-  I illam  proferat  vocem  >  illud  idem  imeUiga?  »*  ;%e£^alem  eilbdenomina-  rccdaderiuatani.  ttonem eandem  per  cari cum  quali  vir-  )lcat  invoccrelatio-  animo  gignendam. cem  n >>ito‘-c   InfuJ^  quibufdam est  vifum  per  vocci  prinw  incn>  ^T^™***  tis CONCEPTVS secundo  fiiplarfigniricant  ciimpotiils  primo  RES  conceptas  (igniHcan  cxiAiininduitUi  ,51^^  quod  degatuer  apud  Anllocdem  exprclfum  iegt-  uppoaa-   »1  *t   linquit  1 jScri nm potffl  t vt  rct  ip/ji  frtenltt  dtfputmui  nominthu  ytmirr  fissis . Putalwt  cnitn  aflumi nomina  ad  res  ccmccpras  denotandas»  quod  comprobatum  inde  pariter  inrclligcs)  qudd  primus  humani  generis  }»rciis  animalibus  n-om.na  quidetn  impgfuic»  nominibusqupfuis  animantia  cunela  nun  cupauit  icxquu  hicilc  tnicUtgcs  >no(ninibiores  ipios  Agnihcart .   In  hanc  autem  Imtcncbm  adducoriquoniam  id  sx>t  Ibo»  af»  pnrad  figni/icat»  ad  quod  prirnb  denotandum    itutionc  liominum  lini  imp^a   Prnnd  fune  autem  J*  uoces  impolioe  ad  res  Agnificandas   has  igitur  priraii  Jj*     icmrmtono-   Jiwfenir^lii^tr^»^  expU-   e -r- X"  ligniHcant.  oho.4iiilhJ^^  £t oend  uoctbus id  prim^ligfuiicariputandumiin  4  ctiiu$ NOTITIA iuiiiwncdt2ce»^moqocnosillxdcdu- Aluadd»   ^^^^steodum  proptetta  ia  eunt.  Jdporr6funcresipf«>hxpromdepfiu)6%ai»  ctu*  r».  phyficc  cognitio,  ficancur.  w®*  „ _^^nt  concrcttonc mate-  QiuU ade6venim»ut etiam  uoecsantmiooeeeMv  Vm«c«   aiiii^riamininierfo>nivox  denotantes*  dirc^c  tesngnthcaredicendsmtiotuonaafifai.' Jt^propterca-tamumcioon-  enim  cognitioncs concepcufuccognofciinus*  vocibus  ficann»   qqptjiichgi  Bipriiis  caufa  mentem  au-  utimur  ad  illos significandosicauc non  fccus*  acre*  *"*>  ^  omoqfdi^eaqtit  hic  enim  ob  vocis  in>.  liquz  res  cognitu  fe  habeant)  atque  adcocognicio   apHpiBii  j&cftAa^quwdeipnisConitioneha-  quatenus  rcscognicacA*  per  proprium  Agnibeatur  Imi  bc^Mlitttuf^co^nmtctde^uotormallequitur. nomcn. dx««i{«  oiuff  ^l^iscwfiv&iMbe^CT^picndumyVtvoxid  (it>  TatuetA autem  uocibus  res  cognitis  (igtii£cari  di-   mM  pfo^nat  coctionis  atquin  ceremus»  tamen  id  nbnfvufurpanduminuafirctn  uni  Qgo  (*•«  tpQ^j^a^rriCxcitarequc  co^i-  &:  comeionem  ntiWaudicnttmmaU-   tisuoabuscoi*''^  ‘ ^   Atyi  gflCi"  fi»IT€r.  ''   ’ *0'  iVc"’^«fa«icaoubos  qip»t-  •    in  wcBtt ilje^niinaiuili^SWcis  prodii , quod  ||liin'  quod  audietj  •>  iK  pnmo  concepti»)  ct^mcioneiuc  ferum  uocibmn^tHcan-  attingit.  C^areobrem  i^uens»  vt  iine  huiulmo-   '»tc  |voaft)ir^uat(.nuau|mirumconimlocoJubffieutKadobic*  di  conceptu  nequit  alctri  quidquam    ea  liqutdem  eft  humani  audicasiinc  iUo  percipere .  lumT  intflJtgcmi* conditio,  vt nihil afleqtacuK^tulatio»  • 'B*|karte autem  loqumU  prarter  commemoiamm^Tl^  ^  koi  coooqitwn alia indem NOTITIA, /iueconecinus  ,nuem   i^indtci »du»miftrantibus comparetur*  Quod  igitur  in  aho  vlunrnumappclUfaOreqairirur.  NifienimquilpUm   proW  tcBucrir,quodcm*cepitaiiima,.linjuu^rofc-   qyencc  id  ccrtddedaratc  non  poterit  picc  mirum,  vo>  rkinaiS  ^ehimloccfconceptuuin  rubror^antufi  conceptos  eaim  vt*  ob idvenjm,quacanquc(uit i^ib^ligniHcande,iu^ tinuM pommtufinmence  QiMdadcoVerum. Ttfatu  ad  loquendutn  de  re  aliqua  pnchabuiflenodeiam,  ied oportet  * ut  d^^liloq  armilla rdc qua fkfcruiocDgnofcacur.  Ninfor*  fu  eft  de    deba . rius  eA  animo  haud  Itoct  nobi«  perctpefe,  ndt  quibuf*  dam  ^CTii'd»Ubua,prafertiinuocibu8  (ucrit  eapreflunr»  l^unc  icitur  in  m^iim  concc|>tus  menets  uocibut  iV  gmhcart  dicuntur^  hoc  Tentu  ca  iunt  ufurpando^  ,  quz  dc  uocibusdtci  Tolcnt , nCmpc  qiidd  mcmiscoiv  ccpius exprimant , eorundcmqnc  notufint, acli^na}  non  ad  cum  modum, quo  Hma  remtn  cHc  dicuntur, sed  quaccnos  conceptuum foco Tubrogantur. Hinc    auditi  uoce  bene  licet  arguere  cognitionem  Ic^ucn*  ccquiTpiimcaruiforcnttdquerem vocirqidigTtiAcario  rc aliqua  u.  jn. k...  nem  Ignorans,  certum  aliqwod  vocabulum  proferat  fr^halxiiC   quodapudalioidctermiatoe/igiithcationisnc,  tnne  icnutit».  autemn)XnonvelutadH«afi50atidumapta>^dutro-  nus  quidrrn  profcnir}  ucauibusquibuldam  contingit , dum  vocesqualdam  o^Wnunt,  quibus  nihil  pbnd  figniheant , cilm  mhi!  concipiam, teli articulans  vo-  mo,  co*  MS  prononcient,  quo mattr^iter  tantum  voces  pro>  gnol»  '  Icrrcdicunn^.  tuc«   ^ At  inaudieote  nullumiap^ptam, millamuc  noti     ri»  ftine  quibus  amdetj  idque  ceni  dc  coOTicionis  "'“*®®**   ; L. c    i!ur»«i  fluueor  ad  rationem  quand?m  rcJpcxit  «cxquafccim*  {uadcrcnimncun  quoniam  hac  potitis  mmiflerio   ■iiuf^d  dum  quamUmi  etyrroJogiam  anlam  certum  iiiipo  vocis,  in  audientis  meme  gigni  procrcaiique  di^;  luJie^  «n  4f  ncndinomtndefumplttiiionaJraiionemillam»  led  non tgiturhscprztequduaii^iQa, quippe, qnxvo>  ^ uuut.  ^ «...  i,  L.  j-.,.  T--  .it-  ■lt(cnuficaniiscrtwai»,Pcr'    Hinc  etiam  diuerlis  concepubus, vocesdiuerlic  vart^que  relpomlcmi  itaridelicet  ut  eadem  in  re,  6  plurcs  inucmanciir  rationes,  fccunduir  qaas A:  plurei  conceptus  Ibrmari  queant } VOCES mdem  plures  ex-  tern, cum  ijs  proportionem  habenies. Nccpropre- rca fvnomniz reputanda i huiufmodi  enim  ut  tint  ne  duin  rem  eandem , Icd  litcundum  eaudem  rationem»  eundcmqueconccpuim  ftgnincarc  debent.   AUcsefl  prxtcrcundum  ,quovl  trcqucncer  ufii  vcni-   «oDcepnt  re  ToU  t, ui  aliuslu  conceptiuex  q«o  Tumitur  vox , &  iqriblu-  alius, ad queinalTuinitur.  Primusemm  nominis i»>   iiiur   araiiufjid  qu'   potius  ad  itmiplam  IfgniHcandam.  luiJlcquidcm  aducrtens Numcnfuprfltnumprofpiccrc, ac  pronidc-  xe, Dei  proinde  nomine  dignum  exiihinamc, non^  quod  hoc prorpicientiam>acprouidcntiam,lcd  No*  men  ipTum, cuius cil prorpiccre ac piouidcrc significare  vellet.   ¥(  tem  lUud  etiam  libenter  adi)riam, quod  »nt  vocescon-  ceptoumloco  fubrogamur   ita  pro  eorum  diUmdio-  ne  ,condhionequc  voces  diftmguumuT ..  Ali*  igitur  (impliccs,incomj>lcx*que, primae intcHc-  coiQ    adeoaS  hoc  etiam  uocis  fccxccnda^gni&ario,  uc  nedum  vox  polTit  ie  mentem  redttccre,qua  alioqum  U  qui  audit  aliquando  cognouiile  ropponicuri^etiam  hadlmos  prorfus  incogniu  iMmifi:uaie,acqi noci^are  polTic  "  ••*  ^4-   Hatc  tamennili  rcdldduteme^eRntr  facile  noi  in  ci>  rorem  deducent.  Htccrte  It  abfoluid  hacintcIlUan*  tur maxtmd  fum  i iTritait  remota ciim  luud  heri  ” poflit,  ut  audiendo  qtiifpiamincdligacuny^  igno*  rara  lignilicatione  j u nat^t  profiuncict  altq^u  , "t   funt  parw  nwmero; jtddsenttrimmus  totius  oratio-   nisl^iiicatumperc renonpotAitdingularumvo-  ’  cum  hgniHcadonc  ignoratd   oportet enim  dc  hac  vo- . ?   ced^^no^tumpiahabuffic,  St  ita  dc  rciiq4is,  uc  retn^int^igot  exprclTaoi  p»  integram  orationem*  ,    M  qu?tan*n  nullo  modo  tunc  in  inAte  fdideat,   ‘ntrolpcdioncrcipropofityieifiquidcm  fiteUe  con-  hoccnmctiftivcritirenullum habet coraroerciunu,  flabit in LOQUENTE,  et AUDIENTE simul  ahquam.cogni  ciim fi prahJcric, quamtamenobiiuiodelcuerit, non  ruacio.  titmcinrequiri,  qu^-cuiufmodi fu,  explicandum  fu-  fulKciat ; fed-opotxc atficiliarum vocum SIGNIFICATA    DypKtpcreft.  Vtautemi  uuniftfiis  ad  iiumis^rfpjcita-s  nomHc, utS'ocibus  tudms  vocum  in  memoriam  is»  lutMii  cd.  gredum  hietf  c videamur, non pigebit in memonam gnihcatio  reccurrat, quod  «ft  eorum  in  habitu  noti*  ccpnMvI.  fedq^ere,  cognitionem,  (fueconcc^in  mentis  in  non  -‘ ^   iimicuLic  vltioMtuin/lr  ulniiiatudifiribuiiiliefonum  vocis tan   — I Illi;;   n    nim,hiercm{igaiiicatan  aumgit)  illum  on.mndnc-  ccdanmntam  cx  pane  loqucmis,  qu2m  aumcncis,  cuique  paiaiii  efl  ) ik  apenum  i non  enim  hcct  quid-  quamaupvoccfignilicarc  , nifi   vocetn  ipiaoi  nos  tbqaoRcs,  & audu-ract  iiidcm  imclltgamusi  quod  ne^  miiu debet adrpirauoncm ingerere,  vorenim  e>  ip vnum, qua  fubfiiilum  c^ura  i n igitur  imeUedus  cognoicuualkqttitundin  quo  Vito  figit  obtutum    tiammbere.  icdpociiumco»  4ju%haiKtuco^  carciJtovtamutQlibivulc^mnurum  maudiouisani-   «dKwero  opoim.  Iu  parucrfxpcquifptanj  «»umcoRmtio«einmduccrcjqoamobrcni pcrfcctcli-  «VitJum.  *°***M*rxioc«tkHK*dodrinaqucaicett05td(lircit>qu2RU7t-  gntiicare.cA  «idem  perh^dam  rei  co'4nitiuBcinin;'C‘  ic  uno  qmro  iciuemi  quoniam  tt/i  pniubere  notuiaiu-*  rcrc:utdar^,quiddintiu4*quefrgindctrej  cAcctcla-  iS«nut.    oportet  dc  fiwgulafu/n  vocum  ftffudcati  auodcA  tajn  • grqutddtcaciuaiiiincuiiUcntlnuiionouiianL^ hacfaabiracpgno^rc,  non  taiiicnneceflceit j ine  (farr«diAiiiAcquc  cn^icci^  ranafVcqua- a Uja-   idd^c  ('tfn^tdarnmvocam/umiiicieBpcnitusiroo-  curfVOcancqnK-nprotvrat  »qiuedarain>  peiferfam*   V9a*do  rsc  i*imde  nec  a&a , nec  habitiulU  cogp^cic  t nuita.* ue  cor; nitioncra  non  pntheat  > ptoGsCld  rem  ii  pcrli>  wmenexillts  vocibus  apud  cam£pndcandivmiol>-  daamq(icnocitiatqaflcqiiatur;illeprocu!du-  C^tmiantreipil vox nullam figniHca adtviinolHmec»  biopcrfcClc>diIUiidcquerem  ti^itacallc dicetur,  «urtloqttonitfk^atidiauisammiiu  conuemaiK*  0|  Voccatamcttuon poliunt  pcilediuifera audienti i  luc prolati vo^hucincciligetubimiV. . quimlunottloqucnti,  ligniricarejacque  adedpr*-  AAsalis  ^ mcdli^es  .  ut  opmor  yqoidde  cognitionis  bemio  nouamrci  notinam  cura  aoJicna  res  abundo  pcrfn«dumpnrreqQi^  perrpcdaooai'ucnt»prati]3rcultnnumcpo:enc>  rem  au«  fvi  isip^  (tcanoneilyTcd  Aad/ica  adom  i & exercitium  lign^  Nec  inconiubo  |nmcul«m  ajt(.Cbmi  raiAitocs»  d^m    vcchecn»  uc  eun  co£oorcar)'cdmtierinoapoin(> i^notx>^e^a  hic  ell  fermo: vel  per  raodumcxcitan-  '  qi^^i   diexercitio.   rnamyoxqtnnhremproutconcepuinlignihcat , tt  >n     Non fie impedimento ertt>  in  babitu nodtia  con>  igitur  perti^lid^quaniipfa  concepta  tuent  jii^n  i|.  filUus » hac  cnimhabitif  vokadhdcpotefVattditmch  .care  poteticjquamobccm  ut  voccj  quod  non con^-ept-  Bniiuuin  in  mX^tun  coKiMifi:endi*|ebi  tantam  babim  mustiigobSc^^ noobcec|icanecpcrfectiuii^mr.va- peteepom dediscere ) l^autero  fi^iiicaciore^di*  rciniiuisi«led^cotKeptumt%niticareliccj4.  v'u-  cetut  ca«quxreuocat  inCiciiiem«qaod  aiias/iocum»  cctcnim  l^uun^c  conceptui  j ijideniquc  pru rnu.  a tqoepmpcdbsin  fuerat.  . Dcrci'pondcnc}cuiuImudii^ituxiufum>casquu.^-j.:   HincfadliqaidemiBceUiges^fktiusqQidpiafliene   cHeooercc;.*  loquirqudraltdniBciretcdmiliudvechiaro^iprot'  £t«rtc^voc«KC(Mcepcuttmfocolubro?amur>n  i ''«*■  ” fcae,vtlprC|Telniemepn*clcrat$fiocautcfttiddat  liuiitmcJbgo*  curhis  mx pcifcclioms  mcnturi  k-  iiK0^ttx’rei./4iidiemit  Bainvo  cognitioncith ing> . ponBere non  tkbeamsioco  tiqmdemconccpiiisim^   * ' xaciqud ad Oaun loquimur» cui uunen nihil  lignifi-*  perf^Ic  rcpfxlbicamti  fubfVttuta  vox  impcircCic  ti*   caxeUctt  i ei  oOTon^ia  pc^pedb  tine, aeexdorau   ai^abit   (^ctmdraodum  lococonccpius  rem  p;r«    Sedhlc  noniidulscquirpUmf^upcibituidubium.  KdcxcprxlcmajKiBTot itidem  fubUuuta  pcrtlclc  li*  mpq£  otunufBvnnrepoAitj  utaliquisuceodo  uocil^ps»  Sc  gmticabic.  Ncqtiemlrum»  namrocesomnem  lii^ni-  veltmponctidoyVd  un|dmpro^iend6  iiias»qwA.'  hcanfli  vim  hab^cdictimur.. quatenus  loco  conevp-  gniticaxe  poihint  rcmperkclius  dgttiHca»  quano^  xusun  fubfUtuamdr»  'quibus  natotd  mamitliarc.)»  icait  u*  ip&mee  ct^no&ax . ^ rcprxfemaxc  conuenit .   d>*"i^S  ^cbnsqmdcmdiAicultxs»mamcainen«xparte  ')d  parucc  bancueriutemruminopereconHnnat.  . ■ ortum  ducemexdiuerfomodo  acraiendi  pertedio-  Si  quis  rei  conceptum  immediate  quidem  altcnpol^  ratiT'^  lKmcoerfiriorBB/&eBdmct{bca4laodint^O)  quo  fcconendcxetcarcis»cmraanifelutioricrct»  maio*  *  m f«||Voxxei%miic3t^no6tiamprxbcrepqtefi{ec(taucera  xems- ^ct^oremue  notitiam  rei  conceptx ct  ua  Bliona mnnqngfuppctant  j dc adoftcndcndain  fen-  maoilmaii conceptus  aDcqtu  non  poflex  quam  iit  e««  nuamaifirmaiuem ik  ad  MmoiJbandim negan-  idem  conceptus.  Hoc  n^is  autem  de  uocc  dicem  im|tarncnc?»r>ediun  llgnidcatio  vocis » jcd etiam QOXpcrlcCtiOfrm^ qujm  m loquentc  notitiam  indu*  pcr/edbo  dpt^catioms  dqpc^cti  (iquiJem  iu»a^  . ceie  poliet  '.Vndemautem  m loqucntc  non  poHcc .  XRJiomniBinorrmucreitigniiicatxBOtitiamvoKiJia»  ■ £t ut ingmucfiuearihuc tantum abc/liutlrcqucnccr  cis*  mifitifoe icm  ipbun percie  %oihcaie  dicitur,  penire  u(ufoleat*aocibosndura pcricciacnnomiam  B^rtita rcidefl  lUafBtl^tO >quxmcogniuonOj  iniudiencssammuniiaduci*  quam  m loqmntelk. %ni/}c4Xioaeq»c'pot^^*ttendi>iicmpecIarias»acqne  Qisod Plarodi l^le  pcrfpc^umi  ac  expioraramac-  'ddhiHSiodiuTi  ciBriuBjdiiluB^ufoefcs^ognolctcur)  cepimus*  cum  de  Deo  loqueos  diceie  conlueuiilct*  fcppnecas  iodexa  conerpo^   dum  pcopriou  quiddi**  dt^ile  clio*  peumi  i^udlcCtu  peicipcte cioqut  ucid   impoHibilc.   ;   • .    A-.W. -    u    »1    d»tl$  RrntUin^  Dijftriatmet  DUUBit^,    Skfr»U-  7d am«ni  paffim  cMitingere nobis com^namcA)  iit>  caTu»mcnucr(>tprotuIcr(t>  uodfam  aJhaeai*   0a  «i^fii|uisenimqui(lpiafnocuIisvfDrpct«  atque  adc6in*> lertquidpiamfj^nificaiunn  (k; cilm conccpms attcrv  tue«Tttr« haud potcricemif^voQibuireinocicumal»  didcocat  >cuiusloooivudIioinineshQiuiipodtrcmio  Mt«acc6  teri  pate^icere»  qui  rem  eandem  aiueocuida  non  ha-  fubAtiw  (blctj  quainiMrcm  fi  duo  lint » qniljabcanc  >boerit»ruxqucTifionisv*aqndcIaramnotkiamnoiu>  inzquaics conceptus > ijfdcrotamciivocibusutaj^r»  iucrtt  coiUecutusi  quoniam»  ut  hoc  pauos  perfi/in-  coDdcn>qticremK>ncniadhibcaat)  a^taliter  hgnifica*  ftni» DequiiUQiPCTfcd^  res  oocibosea primi  buht«  Vtcntm  cadeui de  r«  conceptus  haberi  pofTunt   fi|nirican*  Loqueos  Noneotansctiiddico»  quafi taoi dtuerCts  adinue*  cmm  videndo  claram  aeque  findam  ret  notuian\,.»  ntri  vam>  Icmt  conceptus  mcnco  i fcd  c»haitn  allero, diuerial   imungdpntbcndumaflcnfnminducK.  JUeigiturvi»  iDflttutasfuiilcvocrsps nmabilcmdtucrliutcnicon>  iusopituJationecoputionem  adipilcitui':  alceraite»  cepeuum*  Non  negandum  tamen  vocesccoKepnbtucI  ,   fiacionis»n-.cdijs vocibus  fkdbe*prxMiojrci  nottoam-»  proportione  rdpon^ere » m quo  dariortf » fic  diflro*  acqniru   Igitur  qui  foquuor  miniflecio  vocumnequic  chores  quis  4o  rcquspiaiuiIiM  ^bucrit  * co  ctianu*  audienti tanipcdrdbmbotiriam ingerere I quoniam  chnutydifiinChust  dc  aperriu^rctoipram  vocibuf  bic  non  eodem  utitur  CDCnolccnds  modo   Iciitca  explicare  ibieat*   proprix  vifionis  qmi  Ulc  ruam  fibi  notitiam  coiopa»  Qua  autcin*vtruas  in  humana  mmisconceptiboi   rautiat*  iocfi»  csdcmipntadexxcrn&sroc^traasiundicursut   •ufietn-  Sed  hic  aliam  veritatem  qccadtare  non  licet   nimi-  enhn  cognitio  verd  vel/aUo  repnrrentet  obieCtum: ita  •ingttjvt  !>}[nlxpe  contingere»  Ut  vores  pcrlrciiUs  rem  au;licn>  «nxcogiuuo^mexprmicns  rem  illam  nl  falso'  tifignificenc»quamnou  iiiloqoenci «ocitandolciii-  /tgriilkat'  Ncqucmltumvoxenimtdt^  rmi  •0^'j^i   cec  m audiente  cognliioncm  in  labita  conliuutam  clt  qnontam  concepsns  loco  cadenp  de  re  rtiblVuat-  fieniMt  ^iquttenimreialicuiascUrani»dinhiaamucnodtiai)i  tut » ita  vcrffigiiiMa^ptopuereaqDdtilocovericon-  quioinD  filcrit adeptus»  poOir.odumea dc It  nibU  cc^iunss  Geptus;rals6auteui^qtfDnumrd{(U'C>nceprisloco{ui>   M (k  fa>.ilumdeipiaJoqucrta»atidic»  quaniuii  indiimuma  togauir*   qiKMi*  vdutiiiuui»inquoeiurdcmtc; notitia admoduniim*  'Vroz>inumcA*nequid  vcrlus*quidque^firasfit  Qpij   pertecta  cfi»AioL'^rai  txpexictur  utiquccogmtio>  invoabaa»ufenamu>.  £amporr6dcno«mnacioncm  riacsraunucnr»  fiiii'zquc  iint»^  mqutr^  notitiam»  quam  in  l'c  habeat»  induci. fign)ncactoncprobcMCi(or'/qu«  ciiincxhancmis  Ji^***'*   Hoc  plaufibikihncnuximd  rationi  con  entaneom»  butaus  in  exuinfc^  quadam  detximmatton;coa'N  quoniam  nedum  voci  concedenda  vis  ilia  ingerendi  ibt  hun^modi  qu  vocibmclK»puuidum   Pfoiivlclthounnesootlcnc  xificntemuidemexcitaMipuliuin  iQlubicu»  quacfi  anipUusubccminiidtquarigniricaaorieQrurpare  »nu!>*  pciicClionc  mneat»  aefuperet  stlam»  qui IeK]uemts  laeausinu-ujOrcdpmuiiunela^.itcdpcrlolasciRrin*  amrrnsmtrirroatur  «cuiNcaiprafie^quarnouiiercxcv'  finsdcnotmnauOflfts  ueruatem  »auxl^i(atcm  amic-  tatttr  nulli  dubtmu»cum  pcrtedlior^ura  fit  co^m*  itrcc.  Vtcomra*»  ri  uo>  nihil  ItgniliCins  ad  aliquid  no  annno  qimkm  auditmus  ingefia^ qudm  ca  > qux  l|gniitcanduiii  aUbnicrctur  •   rchdct  mloqueme  > V oces y itur prterem c rf i tando  Hax amcmdcndMlmtiofico  imcUuttuscogmtKK  Oenoaii-   numtam»  inaudiente  pctltiibns»  ^tiufqoc  rcfn«a  ne  dcrumiiur  >.ucperconnouuoocm'ipfaramrcruin  iMtto  ex*  fi^niHcarc  poliunt  &c-  • f^mlia pttdt*  iAam  noiitiamnoncx  ri  vocis»  rigo^cMiooifue  aj  lqaucruatc»lainuu'quccognicioms»cuio>iocovo.  da*cmas  notiuamrci  aliasigno&nouiicvprocrcandamdedpo.  «tsTubrogamor»  dcmmlTiatioventatis»  ac fallTcaus  CIUS  ad  rei  pratcoemtxvctetcra  excittodain  haben . in  vodbus  er  vcM  j fehaqoc  coghiuone  dscctur  dio   Nonenimhxclu,ruhcardivisadnmperfedilamrci  dcTntnpu.**  aii«cu*ni   Domiain  gignendam  dcteunin^.ell*»(ed  penitus  inut  •   & fane  inaudicmisanimotiutlljei/ignlficaarco-  incmeeogrfi  loocm  uaam  oppolicum tamen  e«tet-  g^tioncDouiicrgenicaAfcti  pri0mitaotrimcxciuti>  ms  uocibus  alfirinac  »\uaut  eucma*I^ufio  tmemo  twxadhuc  fignihcatioaiscifccliniiobuDuilhriSttn^'  conceptui noncon^niat*  Prion  ruedo uocalu talla  OicmemaudtciMiscogniuoncm  iaduxiJle dicetur*  JocutroaUlUTUcncisnotmadcnomtnacur*  bccundo  Hic  libenter  iubi|dam  aliquid  notatu  dignilhniums  modo » non  quoniam  iemu>  vocibiiscipreliusmcmii  aempe»  fi  quempiam  accidat, au  ccrfeChis  fit  rei  con>  coiKeprui , cmm  veruni  luppommus  congrhir»  hinc  ceptus»  uti  uoeibos  niiiuisper^ ptofeiTc  uocca  perfcdiabfiunih^te$n^(cruli>  cum»  quaicnusde  iplu  longdtaciliusilJa  prxeepu-uj  of  dirigtf.   ier»utaiunt»  (altcmperfedieremfigmficaiuniimad*  uadumuriquxdeincnrt$concepcibus»quonnu*oco^**”  e«r>  couc»  eiuinfiJoquciisnuiiuiiicucooccptujo  habuc*,  i*ub(tuutziwu»ihuUtgcndikvo&mu$»(.vr4(/wjiny/tfr/u>  Vnmftf»*  r^^f^^^^^ffnprmctpiat&conclufionesYniticrfalitdicunturfijuonijmcHmmat  tumbxqufdamYtti'-  l«pj'r'ri(»  mrffUttmmcidtHmti^edebent . incomplrxumaucununmrrfaiccftrcsijuedam  fimjilcxinconipicio  tcrmi-  Maltipl«  i'  niuerfaledicituT mcaufando, cUquciplaciula untuer-Vmueifi.  Iklis rfj  dtfiu  ,^mmiam  ud  plures, ac  plures  fi  extendit  effeclus,  iuxta  muUilndinim  quorum , prout  nimirum^  u i..com.  plMTifpaucior^qMefmS,  eaufa  tna^it  minufue  dict  fdet  Yniuerfdis.  1'niuerfaUlfmaommimtH  caufa prima fleiom.  Yt animalis natura tqua inomnibus animales et Vntutrf  bcMinii;  omniimi  (pcasdmucmturtboc  sdem  dtcitur  et:.:myniutrfait  in prsdicandu, quoniam  quod  in  mtdtiseJUe  le  id  fig.. .  omUisqmifmpradtcaTipottll.  £jlautemm figmficando (pmependo  feuprxdicando  vniuerfali  illud,  in  cumi  fimiJ*. Logicus mcumbit X immeritd , cum  buiiu  .Artificis  omnis  eo  coUimet  imittflria»  vi  inteOe^ius  co.  Vcu«c£»*  gmtmm  dirigat  ,iureihtudmem  in  tllam  inducat  i quodprafertim  Yniucrfalism  hic  medii  traiimioHeconfe-  7    ^ialm\Timquta  ad pradicamentorum  notatam  sntellKlmtisre^Utudini  fsmmopereconferentemtnedsmYtilii  ijla  y ,umV.  io^^fod  mtuffaria eflspradicamentafiquidemborum  qumaueYnmerfalnm  fme prxdica&ilium  funt  tndma-  k«  pr«.  tmoitiMeonm  quemlibet  af^misgeneTioui, mfpeaeiperdtfferetttias  Yfquead Yliima  indiuidita  diuidatufi  (p  djcaaio .  fnprutaUt^  oUrsbuta  ifsadnectaniur,ita  Yt  in  eorb  errainattone  nihilfrequentiusMam  hxc»de  quibusloquimut  l>c  q«t>  ymmrfaiuttYfwrpentMr.'tumqniaadfmgsda infirumentalcgkahacmagno pereconducstnotitta^&quidtmad  *«iueilaii  dtffMitiemts  quemau  Ynius  cuutfqi  res  definis  io  per  gemu,  (p  differentiam : deferiptio  per  proprium,Yei  per  multae  afwuuai^safmsdfumpta  tradcndaffi^^  Jl£ diuifmemmern» poptcreaqsMin^entiaJabusdmfiwdsus^^^  ftntm  JfrrmiM  I ataiJnlMii3 fiibiritMmmacciJmudiflTiSMwrvIlmilxo  y^irms,  xnplinmus.   M ima Otiakmt, mipiiiutmfiiim est definitio, veldferntia, u ohniodoffiflimeidefnbitbodimm-  ffrmdut  ifiettiamad  olt4o  VrMtpuatauunYtilitati  ob  quaerat  opera  pretium hanc (r.a^i^toii/m m/iiiHerrj uetfait» t^^amiiufouda  t qmmiamYtdapradicamentitdifceptatioadintelleaionmdirigendamcondiKit,  qitstenus ante  bw,  yitit  ociimfeTmnomnssmgnnafifpectei, differentiafqne conjlstuit, Yt fuhindHong melius, atque facilius in du, i*T*^ V  peretpertipc  bac  contemplaiio,quatenus  nuais  tamen  ab^rabie  omnia  ad  hac  qusnqt   t^sredigit,  imdle&umdocen^,qMulfitgenHs,qntdfpecies&Cn  ut  uleriti  fuas  extreere poGit  operatmet  m id  supg^ttdm  proteli, &adtsunent9n  < 

Friday, August 2, 2024

 

Grice e Scevola: la ragione conversazionale del pontefice – divisione – dal portico? -- la nascita della giurisprudenza come rama della filosofia politca -- Roma – filosofia italiana – Luigi Speranza (Roma). Filosofo italiano. Questore, tribuno della plebe, pretore, console, proconsole d’Asia e si attira, per la sua giustizia e il suo disinteresse, l'affetto dei provinciali e l’odio dei cavalieri romani, che accusarono il suo legato Rutilio Rufo, che egli difese. Pontefice massimo. Cadde vittima delle lotte civili. Giurista insigne. Compose libri XVIII juris civilis, in cui per la prima volta tenta una trattazione sistematica dell’argomento, e un’opera intitolata "Horoi," che contiene definizioni di concetti e di rapporti giuridici. E molto ricercato il suo insegnamento di diritto. Insegna, derivandola, pare, da Panezio di Rodi, la distinzione di tre teologie, ripresa da Varrone: teologia poetica (falsa), teologia ufficiale (falsa) e teologia naturale (vera). Console. Giuristi romani e politici romani. Console della Repubblica romana. Gens: Mucia. Tribuno della plebe, pretore, consolae Pontificato max. Filosofo del portico, giurista e politico romano. Me ad pontificem Scaevolam contuli, quem unum nostrae civitatis et ingenio et iustitia praestantissimum audeo dicere.” Mi sono recato da Scevola pontefice, che oso dire superiore per ingegno e rettitudine a tutti i nostri concittadini. -- CICERONE, Laelius de amicitia. Appartenente alla gens Mucia, è considerato uno dei più grandi giuristi della storia del diritto romano e in parte l'artefice dell'introduzione, nella giurisprudenza romana, del metodo dialettico e diairetico, mutuato dalla filosofia. Questore, tribuno della plebe, pretore, console - insieme a Lucio Licinio Crasso, pro-console e pontefice massimo. Durante il consolato promulga la “lex Licinia Mucia”, che fissa dei rigidi limiti al conseguimento della cittadinanza da parte degl’italici. Fra le sue opere letterarie si ricordano gl’ “Horoi,” titolo in greco che corrisponde al latino definitiones, e i Libri XVIII iuris civilis. Quest'ultima opera può considerarsi il primo manuale sistematico di diritto civile basato sull'impiego delle categorie liceali di genus e species, preso a base di trattazioni civilistiche posteriori che ne seguivano la sistematica – il cosedetto “sistema muciano”), i cosedetti “libri ad Quintum Mucium”, tanto che e il più antico giurista compendiato nei “Digesta del Corpus iuris civilis” e il primo in ordine di apparizione nell'Index Florentinus.  Ce ne fornisce notizia il giurista Sesto Pomponio in un brano dell'opera “Enchiridion” conservatoci dal Digesto giustinianeo: Post hos Quintus Mucius Publii filius pontifex maximus ius civile primus constituit generatim in libros XVIII redigendo”. Sempre Pomponio annovera tra i discepoli di S. illustri giuristi romani: Aquilio Gallo, Lucio Lucilio Balbo, Sesto Papirio, Gaio Giuvenzio, e Servio Sulpicio. Venne soprannominato "Il pontefice" per distinguerlo dal cugino, S. detto l'"Augure".  Morì sotto il consolato di Gneo Papirio Carbone e Gaio Mario il Giovane, ucciso nel tempio di Vesta dai seguaci di quest'ultimo. Digesto, Pomponius libro singulari enchiridia. S. su Enciclopedia Britannica, Encyclopædia Britannica, Inc. S. su PHI Latin Texts, Packard Humanities Institute. Predecessore Console romano Successore Gaio Cassio Longino e Gneo Domizio Enobarbo con Lucio Licinio Crasso Gaio Celio Caldo e Lucio Domizio Enobarbo Predecessore Pontefice massimo Successore Gneo Domizio Enobarbo Quinto Cecilio Metello Pio Portale Antica Roma   Portale Biografie   Portale Diritto Categorie: Giuristi romani Politici romani Giuristi Consoli repubblicani romani Mucii Pontefici massimi. MUZIO. There are at least III philosophical jurists by the family name of MUZIO. The most prominent among them is S., a pontifes maximus who is consul. He is an outstanding jurist. His treatise on ius civile (DEFINITIONES) is the most important juristic work written under the republic. It is the first attempt of a systematic presentation of law and is commented on by later jurists (Gaius, Pomponius). The SISTEMA MUZIANO is adopted by several writers on ius civile. His predecessors are S., consul, ALSO a pontefice massimo, and S., consul, an AUGUR and teacher of law -- Cicerone attended his lectures. As jurists they are of lesser importance in the history of Roman jurisprudence, but as philosophical jurists, the augur’s utterance shines bright! Kübler e Münzer, RE, Orestano, NDI, Lepointe, “S.” Paris, Bruck, Sem., Kreller, ZSS on S: Münzer;  on S. the augur: Münzer . About the method of dividing the material into kinds, the excerpt from Pomponius's Handbook in Digest tells us that MUZIO becomes the first man to divide the civil law into kinds by arranging it in XVIII books. The result would eventually be - as Schiavone put it – a metaphysics of social relations, reduced to a defined number of archetypal models. Here, Pomponius' account appears reliable enough. Elsewhere examples of S.’s divisions survive. In Gaius' Teaching Manual, Lenel. S.’s division of kinds of tutela is preserved. From this it can be seen how many kinds of TUTELA there are. Some, like S., have said that there are V kinds. Others, like Servio, that there are III. Others, like Labeo, II . In Digest, from Paulus, On the Edict, Lenel, S.’s division with regard to the legal notion of “possessio” has been preserved, albeit in a hostile version. Paolo: “What S. includes among the kinds of possession is truly absurd – not just absurd.” Quinto Muzio Scevola. Keywords: sistema muziano. Scevola.


GRICE E TOMAI

  Artifìdofa Memoria Clariffimi luris VtnuCq^ Doftoris  de miliris domini Pctri Rauénatis lura Canonica ordì  nane de fero Icgenris in Celeberrimo Gymnafìo Pata^  uino in hoc libello continctur »   Etcum unafitFocnix di unusfitiflelibellus: libello fi  placet Foenids nomen imponatis.   Eleonora de Aragonia Duciffa Ferraris &c,Q^uod ab  omnium bonoru datore Immortali deo generi huma  no conceflum eftjplaeri<j in orbe terrarom a conftitu/  rione mundi uf<j ad hanc aetatem excellentcs uiri eua^  fere,Q_uos inter nunc adeft Speótatus miles auratus  di Infìgnis utrcxf Iure confulcus dominus Petrus To  mafius rauennas harum litterarum noflrrarum exhiV^  bitor:Q_ui praster alias corpis & animi dotes ita omni  dodlrinarum genere Sitenaciffima memoria refulget  ut ne dum (uperiorem fed eriam in his parem minime  habere uideatunQ^uod quidé nuper latiflime re ipfa  comprobauit:ut non folum nos fed etiam omnis haec  duitas noftra teftimonium perhibere potefì^Q^ua ex  re faélu efl: ut eum fingulari admirarione praedpuacj  charitate complexa^Inter noflros praster alios familia^  rem àrdom^cum habere coflituerimus, Q^uamob  rem Sereniffimos reges llluftrcs prindpes Excellétcs  refpublicas dC alios quofcuncf do minos patces fratres  amicos beniuolofcp nollros precamur ÒC oramus ex  animo ut quotieiifcucf d contigerit ipfum dnm Petra     tamoptimcmcritucumfuis.famulis& cquis ufcj ad  numerum oélo cum fuis bulgiis forccriis &capfis cu  pannis &C ueftibus fuis libris uafìs argcteis di aliis qui/  Dufcun^ rebus fuis ac armis per eorum urbcs oppida  uicos panus aquas loca die noftecj libcrrime de expe  ditiffimeabfijalicuius dadi gabellai & alius cuiuflibct  oneris folutionc amoris nolrri ÒC potiflimum tam ma  ximarum huius hominis uirtutum caufa tranfire per/  mittant eommendatiflìmum^ ipfum femper haben//  tcs ei prouidere uelint de liberrimo expeditiflìmo(j tra  fitu de idonea cohorte ut opus fuerit di ipfe requifiue/  rittQ^ùodquidemnobisiocundiflimuni femper cric  at(^gratiflìmumparatiffimis ad omnia eorum qui fìc  in eum fe habuerint beneplacita.Madamus aùt omni  bus di fìngulis magiftratibus quoruncuncj locorum  noftrorum 6^potiffimum cuftodibus paffuum reli/<  quifq fubditis noftris ut praedida omnia di fingula in  terris di ìoós noftris inuiolabilitcr feruent feruaric]^ fa  ciant,Sub indignationis noftrac incurfu di alia quauis  grauiori poenapro arbitrio noftro cis imponenda:ad  quorum robur di fidem has noflras patentes litteras  fieri iu flimus di regiflrari di noftri maioris figilli munì  mine roborari jDatas Ferrarise in noftro ducali palatio  anno natiuitatis dominicac Millelimo qi atringentefì '  mo nonagefìmoprimo Indidlionc nona Die decimo  mcnfis Oftobris &:c. Scuerius»   Bonifadus Marchio Motis ferrati S^cDccct pmaximc      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     Prindpcs corum non jfìlerc comendationcs qui fide ac  deuotione non modo {ibi dciiinétos di affcctos effe co  gnofcunt fed quorum uirtus ac {ciém 5c mores ubicj  patcnt di illos fibi reddunt gratos acceptos^Sane igi  turattcndcntcspraeclaras uirtuteslcientiarum pcritia  ac mcmoriam magna prout nolipfì uidimus ac mirabi  litcr fumus cxperti fpedlaBilis ac eximii luris utriul^  doétoris de militis cadàrei domini Petri de Tomafiis de  RauennaPaduasIusCanonicum publice Icgcris nec  non illius erga nos immenfam & cordialem deuotio//  nem fìngularemcj affedionem merito inducimur illu  corde diligere dc inter charos noftros connumerarc ,  Q^uamobrem uniuerfis òc fìngulis fereniffimis domi  nis regibus illuflriffimis principibus patribus inclytis  dominiis magnifìcis capitaneis excelfis communitati^^  bus flrenuis condudboribus nobilibus & officialibus  amicis &beniuolisnrisad quos memoratus dnsPe^^  trus declinaueritillum affe^luofecomendamus eofdc  rogantes ut ipfum cum equis quinque dC totidc perfb  nis fui{(j bulgiis ualijGis ueftibus libris pecuniis rebus  de bonis per omncs ciuitates terras òe uillas caftra op^^  pida caflella diftriótus & iurifHiftiones òc portus potes  de pafllis eudo dC redeudo per terra dc aquam die ac no  tì:e lemel dC p!Mries abfb folutione alicuius datii peda/^  gii gabellse buUetarum ilrapaflus tolonei fundi nauis  de dia quauis oneris exadione libere ac expeditc dimit  tatptrafirejfibi(y|)uideatdeguidis fcorris faluiscodu  ^busfidisfociecatibus dC ms fauoribus oportunis     quos requircndos dxixcric benigne^ illum rccolligant  humancfufcipiantS^gratiofc tradtentnoftri contcm  plationc fuarum<$ praedariffìmarum uirtutum intuì//  tu t nam quicquid humanae rccolligcntiae benigni tra-'  ftamétipropiai<pfauorisfibicollatum cxtitcrit nobis  ad fìngidarcm complacctiam afcribcmus ;in quorum  fìdcm praefctttcs noftras fieri iuffimus dc rcgiftrari no  ftri^ figilli imprcffionc muniriiDatas Pontis turiac die  XKÌiiùS cptembriStMxccdxxxviii»   Antonius*   Priores Vcxillifcr iufliriac populi 5c communis ciuita  tis Piftorii praEftantiffimo luris utriufcy doarori dc da/  riffimo cquiti domino Petto de Tomafiis raucnati no/  bis dileélifGmo falutem^Si reéte omnia quae mentibus  humanis concipi ac probabili ratione difccrnì queant  uel confiderabimus uel pcrquiremus nihilprofedto in  ter caducas opes uarios hominum (plendores alterni/  tem^fortunam inuenietur poflipfum immortalem  deum qui cunfta creauit ac regit uirtute admirabiliust  ca quippe apud uiros bonos & ingenio daros tanti eft  ut non modo iudicetur ipfius diuinitatis particeps uc/  rum 8C poffidentibus eam fìt ftabilis ÒC incorrupta hu  manae at<f cdeflis ukx poffeffioxù ita^nofler Piflori  enfis populus diu fìngularem tuam fcientiam admira/  bilem memoriam ac morum ciuilium cgregiam probi  tatcm accurate perfpexerit motus primum excellentia  uirtutuj deinde amorisindidoquod erga noftra rem      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     publicam 8C ucrbis & opcribus oflédiflrnca demum co  gitauit di propofuit quae parem eius in te bcniuoIcnaV  am dedararcnt^Conuocato igiturpro more ac legibus  duitaris confilio publico ipfìus populi ac Icgiamc cdc/^  brato die fexta menfis prccfcntis non fine fummo ac fa  uorabili conuocatorum cofenfu decretum fuit tibi tu^  i%defcendentibus benefìciumnoftrx duilitatis cum  piena facilitate confequendi qu2eciin<j ofKda duitaris  S^cuexcptioneimmunitatecjperannos triginta pro^  ximefecufurosaquibufcucjfolutionibus quse dein^/  ccps in eadem noftra duitate quouis modo imponerc  tmtka^ in futurum fis nofter duis Piftoricnfls ac prò  Piftorienfedueutprseferturhabearis &reputeris tu  uirpraeftantiffime cui 5c honos & bcniuolcnriameri^x  to debentur & cuius defiderio fatiffa<fhj effe putamus  hoc noflri amoris indirium fufdpe grato ac iocudo ani  mo & memor fìs noftram hac rempublicam tibi ut csc  teris noftris coduibus fadram effe communem : Datu  PilTrorio in palario foìkx nollrae reftdentise fub noftro  cofueto figlilo dicxii^Septcbris ♦ M^cccdxxx,   Antonius luanus  Cancellarius ÒCc,   Saluus fis frater Jptimc ucnictcm fororium meum pa/  tauium non fuit acquimi fine meis ad te litteris uacuu  uenire t quibus ÒC fi nihil aliud habeo quod fcriba hoc  faltcm habeo quod in inirio epiflolarum fa^piffime ap^  poniturfi bene ualesgaudco ego bene ualco uxor mea      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)      ego falui te una cum tua faluos effe iubcmus^tu uc/  ro cum omniù «tatis noftrac mcmoriofifTimus fìs mc^  mento uerbi tui fcruo tuoinquomihifpcm dedifti.  Papi« quinto idus Nouembres^M.ccccbcxxviii»   Tuiiuris Lancello^  tus Dccius luris  utriu% doótor*   Padu« Domino Petto m'emoriae Magiflro»   Q uid modo pyramides^quid iam babylona canamus   Q^uid louis de triuise tempia fuperba deae  Non magis immenfum mirabimur amphitheattum   Nam fummc facerent hoc quoq fcmper opes  Sdpio non ultra iaétct quod fcccrat ufus   Agmina qui proprio nomine tota uocat  Pctrum famacanat quam nobilis ilie rauennae eft   Gloriajqui plufq doébi mincrua potefl:  uid magni fccere dei mirabile diftu   Nam retinet quicquid legerit ille iemel  Effatur triplici quaecuntjorator in hora   Protinus hic iterum nfl minus ore refert  Sic reor hunc genuit doftarum quinta fororum   (Cui pia mufa nihil non meminiflfe dttlit,   FraterEgidius  Viterbiéfishe  remita     Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     Cremona:     Ioannes antonius PIcbanus cxiV  mio humani diuini<]p luris Do/  ftoritdPctro Raucnati falutc,   Vcnimus cxtcrna fub cctta palatia luce   Curia confcriptos qua capit ampia patres  Teq ibi carminibus primum ccnfcrc crcmonam   Scnfmius ♦ de laudcs connumcrarc fuas  Et fìc q uanta tuse celeris facundia linguse   Q ua par ingcnium ucl quafì maius habes  Ccdit cnfm ingcnio tibi rcgulus imbribus oris   Ifcus manans tuUius eloquio  De memori uix mente L'cet con tingere quicq   Mortalemquoniam praeterit illa fidem  Nunc equidem de te rumor pr^eceflcrat ingens   Inuentus multo maior es ipfc tamen  Eloquar hoc fìat fi non iniuria cui^   Aut deus aut toto es primus in orbe uirum  Salue igitur tenuef^ meos dignare libellos   Perlegere : acripiunt uerba cSentis heri  Vt<j deus pladda gaudet fc uoce rogari   Dona deninc gratis tradere fupplidbus  Sic tu quaefo neges mihi non praecepta prxcanti   Q^uae memor hoc ualeant efficere arte caput  Haec fìpraeflitcris quauis tibi maxima fama eli  Illa tamen crcftct Carmine dC órcmco»     Brixiae Clariffimo &C cxcclicntiffimo C3i[krd ponti  fióiq luris Dodori mirabili memoria prasdito  equiticj rplendidiffimoPetroRauennati Mar//  ciis Picardus falutem.   Simonidcs ccdat mcnf^ alta themiftoclis una   Indytus arpigena cum cicerone folon  Cum doftor cum clarus cqacs Tpkndorqp raucnnae   Mente ualens memori maxima qusec^ canat.     Papise Hieronymi Buticellae auditoris noftri car  mcn ad uniucrfitatem fcholàrium»     Alma deccns fVudio ftudiofum fpernerc noli   Sic petrum ualet hic iuribus àt<j pede  Huic profa non deerit rcpetentur milia Icgum   Milia quot nun<3 poffe referre putcs  Cannona lì cupies cantabitur undit^ cannon   Nec poterit calamus fcriberc quxq refert  Dc^ aliis fcriptis recitabit fplendida cunétìs   Tot quot uix poteris credere fcripta forc   Adde ^ illa fuac uirtutis munera fatur   Pcdtoribus noftris addere poffe cito  Q^uod fi nunc Tpcrncs lachrymaberis al» ja futurum   In tempus pofthac forf^ lugcnda tua cft   Idem   Si rua mirantur memorantem fccula cirum  Vt numen petrum fccula noftra colant ^     ( -     Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     Q_m setatc nra paucos cxcdlcti memoria praeditosfuiffc  cognouimus ftatui pulcherrimu opus Italiae dc ioti or  bi traderc;cuius prascepta fì<^s feruarc uoluerit huius ar  tis altiffimùculmcparuotpe mirabilitcrattigetmcc fai  lor o leétor cariffimc du eni praecepta mea per tota Italia  cxpirer cuéti dininu potius q hùanu opus le uidifle afFir  mabanaliqetiafecrucefìgnabatneci artificiofa memo  ria praeceptorc hui;fed deo mihi auxiliupracbcte regulas  pulcherrimas maximis tn laborib iueni;huc ego libcllu  aoótìffimis auditoriblegi me<j legete prsecepta huius ar  tis ab ore meo pédétes Icripferej de q do^tria mea ufi fut  de honorc òi laude fut cofecuti hoc meu luetii exccllétif  fimi uiri laudauerut quoj^ noia l fine huius opis ifcribc  re placuit ne folus uidear qd'c meu laudauifTejqd.pfecto  pulchrius iudicabi^fi excellétiorcs habucrit laudatores  mcaigitpraeceptacarifCmeleélor aple(5taris oicjftudio  de diligétia exerceastex ipfis eni no ex aliis grana colligcs  & toto ope pfedro mihi crede maxima gKam reporta ois   No fumus fufficiétes cogitare aliqd ex nobis.fcribit apfs   ii^ad corinthyos,iii,Oé donù optimu defurfu eft defcen   dés a pf e luminulacobi p,gLin,l»na ÒC demofl:henes,fF»   de legibus^Q^uid enim nabes qd* no accepifli,i,ad cori   thyos.iiii,fine me nihil poteftis faceretIoanis,xv»nolite   griarine<jlo<^mini elata ne<j ^cedat magniloquètia de   ore ufo qa deus fciaru efl dnstprimi RegUtiiatelledu ti   bi dabo ÒC iftrua te i hac uia q gradieris ait deus oipotcs   in libro pfàlmo^ p os pphetae dC Baia ^ncipio libri feu/   do^ no p5t ali^d no boni uclle nifi iuuet ab co q no pot   b lì     malu uellc t ósxk Augufiinus ad Bonifaciu Papam gra  tia pr aeuenit ut udimus bonu , Augufiinus in cnchari  dion mouct ad quaercndu falutc libertas arbitrii mouc  te priusdcot Augufiinus de ccclcfiafticis dogmatibus  fine gratìadei nuHuprorfus Guc uolcdo fìucagcdo faci  unt hoies bonu ♦ Augufhnus de correétione &C grada  uellc etià ojuod bonu eft no pofTum nifi tu ueliSrAugu  ftinus in loliloquiisj & Icribit ingeniofus poeta in prin  cipio fui praeclari opis dii ceptis nam uos mutafHs dc il  las ajpiratc meis ♦ dc alibi ; Adfìs dc cepto luppiter alte  meo»6^pulchreloquit Cacfarin,lin noie dni,C«de offi  ciò pi^feétì praetorio africe intldeo nobis auxiliu prse-'  bctetCtdc epifcopis 6C dericis j di in^Ldeo au^dlorc nrm  gubernate impiunitQde ueteri iure cnudeando dCtcx  tus efl: in cap in noie dnuxxiiiAudC in cap in noie diii de  teftibus de in cap ueritatis de dolo òC contumacia &: in  cap no licet,xxvi»q.v»6^ in cap in noie pris,kxiii.di»in au  tctico ut praeponat nomen ìmperatoris in uenmox in  choet audore deo in autentico de armis in prindpio in  autentico de quaeflore in cap primo de baptifmo glofà  in rubrica inflitutionu BalJn rubrica,Qdciure iurado  Ad oipotetis igit dei prouidctia aium meu refcrcs hoc  utililumu opus ordinare difpofui in quoamids fatiffc  cero fi obfcuritates uerbo^ & fentctiarà' cuitauero ut  ctia idoéli utilitatc aliqua ex hoc libello affequi poflìnt;  in ho^ igit prasccpto^ traditioc lo^ no aùt dicerc cogù  tauitut aut rcs darius habeat coduiioncs in tota arte fa  cillimas adducàmt cu Icgifta firn legiftas uidcar imitati.      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.6.53 (a)     RIMA critConcIufioj Ars ifla conflat ex  ìocis ÒC imagmibus:loca funt tan^ charta feu  p alia materia in qua fcribimusdmagincs funt  fìmilitudincs rcru quas memoriae uolumus  cómendare» Chartam cr^o primu parabo in  qua imagincs collocare poffimus.Et prò fundamento  huius primae conclufìonis quatuor regulas ponOtPri^  ma eft hsecdoca funt feneftrae in parietibus pofìtae cclu  nse anguli ÒC qux his fìmilia funt^S ecuda fìt regula : lo^  ca non debent effe nimium uidna aut nimium diftatia»  uicinitas enim ut expertusfum in appofìtionc reru me  moriam naturalem conturbar ? fi autem nimium difta  rent loca cu mora qu3e locis tradita funt redtamus me^  diocriter ergo difirabunt unus ab altero quinque uel  fex pedibus diftabit ♦ Tertia fìt r^ula uana ut mihi ui-'  detur eft opinio dicaitium loca tìcri non debere ubi fit  hominum frequentiamt in ecclefiis aut in plateismam  ccclefiamquado^uacuauidilfefufFicit non enim fem  per ibi hominum deambulatio uifa fuit dc in hoc expe^  rientia quse eli: reru magiflrra cotrarium docuit, Q^uar  ta fit reguladoca no fint alta quia uolui q? homines prò  imaginibus pofìti loca tangere poflint quod utilefem^  per iudicaui,Accipio ergo ecdefiam mihi mukumno//  tam cuius paites diligentcr confiderò in ea tenp quater  dcambulans difcedo domumcj redeo & ibi per meuifa  mete reuoluo &: h oc paéto principium lods do t In par  te dextra portai ex qua redo tramite ad altare maius  itur mihi primum locu c5fhtuo:deinde in pariete poft     quinquc aut fcx pcdes fccundum &: fi ibi aliquid reale  fìt poétum ut cfì: columna fcncflra aut his fimilc ibi lo  cu pone j {ì autem reale defìciat ad arbitrium meù ima/  ginarium fingo fi tamen hoc loca fabricas omittcrc ucl  Ict timens ne rei appofitae obliuifcatur cocedatur dum/  modo fit memor ibi locum conftituiffe Ce de loco in  locum procedatur donec ad eandem portam loca fabri  cans reuertatur ifta fìant in parietibus primis cede//  fise omiflìs omnibus qux in medio ipfius funt ; dc fiqs  locorum copiam habere cupiat hoc ordine monaftenu  intret illud totum locis impleat aut in parietibus cx/  tra ecdefiam fibi loca coparena^ qui multa uoluerit me  miniffe multa fibi loca comparare debenEffO autc quia  cmnes homines Italia copia rerum abf(| chartarum re  uolutione fuperare uolui in facris fcripturis iure cano/  nico ciuili^ & aliis multarum rerum au^toritatibus du  cfTem adolefcens mihi centummilia locorum paraui &  nunc ipfìs decemmilia addidi in quibus per me diceda  pofui ut inpromptu fint quando memoria uires expe  tiri cupio a(:cum patria relinquo utperegrinus urbes  Italise uideam dicere poffum omnia mea mecum porto  nec ceffo tamc loca fabricarejhoc fuadeo ut in aliqua ce  defia de monafterio habeantur loca folum prò reponc/  dis rebus quas quotidie conuenit recitar emt funt argu  menta rationeshiftoriae fabuk& praedicationes quac  in quadragefima fiunt ÒC hoc offidum illis lods tatum  deputetur & unum quod utile iudicabitur prò iftis lo/  ris in fine fcriberc difpofui.uolo equidc iuuenes huius      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     artis cupidos pcrfe<5b'ffimc doccrc:loca autcm (ìc conflri  tuta ter aut quater in menfc memoria repetantur.repe  titio cnim locorum nullo predo emi poteft, SECVN  da erit Conclufìo ut charta habita modum fcribendi in  ipfa doceam in magna nobiliu corona dum efTcm ado^  lefcens mihi femel fuitpropofìtumut aliqua nomina  hominum per unum ex aftantibus dicenda recitatemi  non negauiidida ergo funt nomina in primo loco po^/  fui amicum illud nomen habentem in lecundo fìmili/^  ter fic quot dida fuerunt tot collocaui &C collocata re  citauit&: aduertat collocans ut feniper amia! ponat agc  tem illud quod comuniter ab co neri folet t dC ifl:a con/  dufio dare procedit in nominibus cognitistfi autc non  cognofcitm amicus illud nomen habens ueluti Boz/  drab Zorobobel tunc coUocabis quod loco fuo dicc^^  tur idem dico in nominibus animaliu ut efl: equus  bos afinus ut in primo loco ponatur equus in fecun/^  do bos intertio alìnus 6^ idem in rebus anima carena  tibus ut efì: liber cappa uefì:is;fedaduertene decipia  ris fi in primo loco poneretur liber in fecundo cap  pa fic fìmpliciter poffes dum reeitares defìcere j exci//  tare enimmemoriam naturalem efl artis huiusoffì//  cium i fed hx res commouere non pofTunt quia ge  ftusimaginis jgoCkx cxcitat quiintalibus naturaliter  non reperitur t imago igitur in loco talis poni debet  quae fé moueat fi non poteft ab alio moueatur rem  talem in manu alicuius motoris ppnas ut ex mota     P     Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.6.53 (a)     ilio memoria naturalis commoueaturjfed acutiffimi in  geniiiuucnisdicet^haecprjEcepta non funtomni ex  parte perfeda formica in loco pofita fe mouet no tamc  propterfuiparuitatemcommouebit granum piperis  in manu motoris pofitum etiam non exdtabit t fatcor  hoc fi formica fola collocctur fed multitudinem formi  carum afcendentium & dèrfcendentium arborem in lo  co ponamtQ^uod ergo formica fola facere non potefl  facietmultitudoSiamicus etiam in loco multa grana  mouebitJnft^bit eoam ingeniofus iuuenisipulex fal^^  rat nec commouet multitudo autem bene collocati no  potefl fed prò pulice amicum pulicem capientem collo  cabo:6^ ego fepiffime prò pulice excellentiflìmu omnia  aetatis noflra: medicum Magfftrum Gherardum Vc/^  ronenfem pofìii quem fcmel capientem pulice afpexi»  TERTIA efl: aurea Condufio quia prò littcris al>  phabeti homines habco dc (ic imagines uiuas:pro littc  ra enim,a, Antonium habco prò Lttera»b*Benedi<^lum  & fjcperfonas in quarum nominibus prima littera efl  illa quam collocare uolo;6^ ego communiterpro littc/^  ris formoCffimas puellas ponojillae enim multum mc^  moriam mcam cxdtant & frequcntiffime in lods luni  peram Pifloriéfcm mihi chariflìmam dum effem iuue  nis coUocaui & mihi crede fi prò imaginibus pulcherri  mas puellas pofuero facilius Òi pulchrius rcdto quae lo  dsmandauifccrctumcrgohabeutiliflìmum in artifiV  ciofà memoria quod diu tacui ex pudorcfì dto mcmi^^  nifTe cupis uirgines pulchcrrimas collocajmemoria cni     Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     coUocatióncpucllaruiTiirabilitcroomouctur òCqui uù   dit tcflimonium pcrhibuitjhoc aut utile praeccptu prò   dcffc non potcritillis qui mulicrcs odiùt & contcnunt   fcd ifti artis huius fruàum difficilius confcqucmr uc/   niam tamen mihi dabunt uiri rebgioljflimì QC caftiflìmi   praeccptum enim quod in hac arte mihi honorc dc lau/   dcm attulit tacere non dcbui cum fucccflorcs exccUen^   oflìmos relinquere totis uiribus nitar» Q^VARTA   cft Coclufìo ut imagincs alphabeti feu noia dcmonftra   tialittcras bene memoria teneàtur dC fkpe repetant;In   cipio ergo fic fi mihi contingat inloco ponere iftam co/   pulam et in loco pono Eufebium ÒC Thomam : hoc ta   me ordine quia Eufebius locum tagit 6i Thomas aftat   coram cotd autem Thomas locu Eufebii tenuerit & cu   fcbius thomoe non copulam et:fed hoc pronome te in   loco uidebimus appolitumteft enim in arte hac hacc re   gula ut prius in ordine loco iit propinquius iìcut enim   in chartaprimum,€,fcribimus in ifta copula et ita et in   loco et idem obferLiandum eft generaliter in oibus di//   (tìonibjdi aliis collocadi5> Q_ VINTA eflCodufìoin   fyilabis trium litt ;rarum in quibus iic procediti enim   uocalis eft in medio uc in hac iVUaba Baritunc imaginé   ultimsc litterae acc^io rem aiiqiiam addo cuius princi   pium duabus^riccedetibus litteris limile fìt/i ergo in   loco raìmùdum cum baculo locum percutictem pofuc   ro Icgetur in loco fyllaba bar;& fi Simon locum percuf   Icrit habcbitur fyUaba bal^ifta ergo fit regula quae f?c re   pctitur ubi uocaiiscfl in medio in fyUaba triu littcraru   c     accipituf imago ultimac littctx re aliqua appofita mobi  li aut fé moucte cuius principiu fimilc fìt duabus littC/-^  ris pr^cedctibusjfì autcm uocalis fìt in fine ut in  bab raituc imaginem primae ìittCTX in loco cóììoco 6C re  mobilcm feu le mouctem cuius principiu fìt fìmile dua  bus fcquctibusjfì ergo BenedicTij cum rapis uel ranis  in loco pofìiero dabit fyllaba brajfì auté Thomam fyV  labam trajcopia ergo rerum incipictium ut fyllabae fì in  promptuhabeaturmagnam afferct utilitatem j fed fì  uocalis efl: in prindpio lyllabam fàcies ut in hoc uerbo  amo tue femper imago primse litterae collocada eft in lo  co di res principium habcs fìmile fequcti fyllabae;fì er/^  go Antonius uoluat molam hoc uerou amo pofìtu Ic/^  gemus;fì Eufcbius uerbu emo:efl: tamé fciédum no  poflumus comode didhone trium aut quatuor fyllaba  rum collocareìfed nec opus eft quia fì-uflra fìt per plu^  ra quod potefl: fìeri per pauciorajfìifFicit enim prima Òi  fccudam fyllabam pofìiilTe diótionc tamen duarum fyl  labarumpofTumustotam collocare ueluri pater pona  in loco rem uel homine prò imagine fyllabac pa;ut Pau  lum de prò fyllaba ter^cum uocabs fìt in medio Raimu  dum accipiam telam in manu hebctemxondudo ergo  fìcpulchre imagines alphabeti fìmul iute & copia reru  indpiétium ut fyllabae femper nobis fecr/ict fi aliac ima^^  gines defìierintjfì enim alias habére poflum iftas omit  to de quibus in aliis codufìonibus dicet". SEXTA eft  coclufìoin iftis diéhonibus panis uinù lignum ueftis di  fìmilibus & in noibus dignitatu x ut e^ft Papa Impator      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.6.53 (a)     abbas cationicustquac ola ctiam'ruflid mtclligunt quid  dcmonftrctmd ut darius loquar uniformcs funt in lin  gua ucrnacula &C latina in talibns ditìionibus alias ima^  gincs non quacro fed pono illud quod diéh'o ipfa fonat  Ottines taliu diétionu pofllint pulchro inuen  to facile collocari;in corporc na<f humano cafuu imagi/  ncs inucnimam caput cft cafus noiatiuus manus dcx/  tra gcniauus manus fìniflra datiuus jpcs dcxtcr accufa  duus pcs finiftcr uocatiuus de ucnter fcu pcébus cafus  ablatiuus;& prò numero Cngulari pono aut pulchra  puellam nuda & prò numero plurali ipfàm egregie or/^  natam aut illum quem meminiffe uolo t aut ergo uolo  collocare rem aut hominctfi rem ut panem puellam nu  dam in loco fibi pedem dcxtrum cum pane tangentem  collocabojfì autem diftionem collocare uolo hominem .  in aliquo officio ucl dignitate cóftitutum demóllrantc  ut abb atemjabbatc unum in loco nudu qui cum pedc  dextro locu percutiat ponoj 6^ fi diligctec o lettor dulcif  fime cófiderabis hoc inuctu tibi pulchru uidebit": de ùc  has diéb'óes totas folco collocare, SEPTIM A efl: Co  clufìo quia poffumus etia collocare didiones fono uo//  ds geflru corporis ÒC fìmilitudine òc iffas imaginibus frc  quctifUme utonpono enimamicu prò didtìone:do(fto/  re unu cogno|ii qui femp in ore habebat legc per hanc  Ode tpibus appellationu:illam enim tatum legem legu  dolor memoriter diccbatmolens ergo illam legé colloca  re illum dolorem pono qui femperrifum'excutitS^f c  fono uocis collocacioncm fadojgeftu corporis ponunt   c li     imagincs quado fìt gcftus in dizione coprchcfuspra   ucrbo cnim fpolio amicu peno qui aliu fpolict; prò ucc  bo rapio amicu per uim aligd rapictetfìmilitudinc colla  co imagines quado rem dizioni fimilé in littcris licct in  fignifìcatione diffimiié inucniomt quado pfo uerbo ca  no canem colloco, OCTA VA eft Codufio prò diii^  iure cófukis 6^ de uoluminib iuris ciuilis dicere incipj>  am ^ quado illa lods tradere uolo colores quibus regu  tur aGcipiojpro,fF,ueteripeÌlem albamjpro.fF,nouopel  lem rubeamjpro infordato pellem nigram;pro Codice  pellem uiridemjpro uolumin e uarii coloris pellem^pro \  Inftitutionibus librum paruumiS^ prò autentico tabel  lionem inflrumetum magnù habetem collocojpro au^  tética pueUam priuilegium habctemjpro libro feudo^  comitem alicuius caftrijpro decreto autem cu in eo finr  landto^ patrum audtontates fenem alique in loco feri  bentem ponojpro decretalibus Papam in throno fede  te colloco:pro demetinis puella cui nome efì: Clemens  prò fexto libro infh-umctum illud ita in Italia didrudc-  quo fcribit Ouidius; Altera pars flaretj)ars altera duce-  ret orbemjpro comentatoribus iuris eos qui idé nomè  habétnmaginem aute glofk 2Sià^\o ex dodlrina per  primo loco data in collocatione diftìonu:pro,ff,iunipC/  ram habeo Fiorentino cythara datem ucorlandi geto  catare p oflìt, A llegationes autem decreti fìc collocatur ;  lìam prò allegatione quas fit per diflindb'oncs ponit^'pu-  clla qux panum uelcnartam lacerctjpro qu^eftiòne ali-  te colloco iunipcrapcrcutietc famulatpro cofccràtione      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.6.53 (a)     cfl (àccrdos hoflia cofccras t prò pocnitctia cft lunipcra  qux mihi fua peccata Icuia cófitetur, NONA cft Co^  dufìo ut oftcdam quomodo rubricas utriul<j luris lo^  cis traderc debeatnus dC duas imagincs comumtcr prò  illis ponete (oìco'Si enim meminiue uoluero Rubrica  de trafaftionibus Thomam ranas habctcm colloco uel  geftu corporis pono duos cnim qui diu litigarunt a lite  receflifle fìngo dc altcrum alteri fignum pacis pra:bere  ha:c efl: pulcncrrima imago rubriche de trafadtionibus •  Principia autem legum uel capitulo^ in locis ponùtur  alphabeto uel fono uocis uel fimilitudine uel geftu cor  poris de qbus iam piene didu eft. DECIMA efl Con  dufìo in argumctis coUocadis prò quibus imagines du  as ponere fcleojprima eft geftus corporismt fi dicat fic  teftamentu fìnefeptc teftibus faótuno ualet;tefl:atorc  coram duobus terfibus teftamentu feciffe fingo dc uir  ginem unam illud lacerarcfecuda eft imago quia duas  aut tres didiones argumenti principaliores colloco:exc  plum habe tu iurifcófulte òc me intelligent philofophi  quado in adu reqritur iufTus alicuius ille debet praecc//  dere:hic funt multa uerba fed fufficit iufìum dC prascc/  dere collocare &: reliquas argumenti partes memoriter  dicere poterimus;ex collocationc ergo duaru aut trium  didionum ccefera elcgater recitabimus;&: hoc experto  d-ede magiftro. VN DECIM A eft Conclufio cum  quoereret quida: Vtrum in ecdé loco plura collocare de  beret- reipondi fi in lods ponere uolo quae ab alio mihi  proponunturutillapropofita ftatim recitare debcam     magin cs unius rei tantum in loco colloco : fcd fì quae  in librislcgo inlocisponcrcdilponoutilla mcmoritcr  pronundarcpoflìmtuncimagincsplurium rerum in  loco uno rcpiiffimcponcrc non dubitaui. DVO^^  DECIMA erit pulchcrrima Concludo t ut aperiam  quopafto numerorumimagines fieri debeant OC prò  omnibus numcrisquos pollumus excogitare uigin^x  ti tantum imagines inueni : illas ergo fpedaliter delcri/^  bam j prò numero decem efl: mihi crux magna aurea  uel argentea t prò uiginti fimilitudo litterae^nferrea uel  L'gnea rei alicui rotundse coniunéla quia numcrum ui^  ginti hoc modo in charta fcribimus zojprotriginta  ììmilitudo illius fìgurac codem modo rei rotundae con-'  iundia x 6C fic ufcj ad numerum centum imagines ha^^  beo quse decem luntjnouem edam imagines numc^^  rorum habco incipiendo ab uno ufcj ad numerum no  uem quas in digitis manuu hominis fabricaui, Eft igi^  tur digitus primus manus dextrae mihi prò primo nu  mero leu prò uno : fecundus prò fecundo feu prò duo  bus: 6^ fic uCq^ ad quartum digitum manus finiftrae  procedo ; ut autem fadlius ifta memoria teneantur pri  mum digitum manus dextrse dico effeghelforumifc^  cundum ghebilinorum ; tertium iudseorum i quar^^  tum anulorum : quintum auriumi&: ficAc digitis ma^  nus finiflrae fit didrum , Primum ghelforum appello  quia ghàfi illum in magnoprecio habere dicuntur:  ghebilini fecundum j tertium iudieorum appellojquia  fi digitum illum iudeis oftetidimus toruo uifu refpid/^     iint ; qui autcm caufam fare cupict quserat Se mucniV  et : cur autem quartum & quintum Tic nomincm no^  tiflìmumeftj prò numero autem mille michaclemha  beo ♦ fi ergo mihi numerus aliquis proponatur imagi/  nem cius fadiime inueniam jaliqua cxempla ponam  quibus pofitis Icftor etiam rudis ingenii conclufionem  iflamoptimeintelligctìfi.xi^q.iii^diccrc uoluero in lo^  co gheffum fingam crucem in manu dextra tenentem  6i iudxù qui toris uiribus per uim illa manu dextra ra/  pere tentetjfia'i.adcorinthyosa'iiitponere uoluero in Io  co ghebilinu fingam qui in manu dextra cortinam tc^  neat quam pulchrae puellae ollendat illacy in manu dex  tra redpiaùpuellàm enim defponfàtam prò quarto digì  te ÒC fic prò quarto & nono numero collocojfì de pceni  tentiis diftinftione quarta meminiffc uoluero facer^^  dotem fenem non iuuenem cui peccata confiteatur lu/  nipcra collocabo & ipfà mirabile faciet i fàcerdotem  nam(j abfoluet capiti fuo manum dexteram impo  ncns; ÒC fic ne ininfinitUm fit proceflus fìt finis nu^/  ic pulcherrimas artificiofaememoriai:incuius praecc^^  ptis omnia fi non explicitefaltem implicite compre/^  henduntur ♦ Vnum tamen non omittam quod hoc in  loco fcribcrepromifi utile in locis effe ludico quae prò  rebus auditiitreponcndis fabricauimus t fi in quinto  loco manus aurea ponat In decimo crux aurea in quin  todecimo manus argentea in uigefìmo imago ipfìus  numeri & ficin casteris facete monet mea dodtrina*  ExccUcntiflìmos in artifìdofà memoria habuiauditorcs     o Icdor dulciffime meacfi doétrinam micis laudibus cx^  tulcmnt quo92 aliquos nic Icgcrc obi ut puto phcsbit  Fucrc mei difcipuli Magiftcr Antonius Trombcta or^  dinis niino52 theologus cdcbcrrimus Magifter Petrus  Rochabonella Magifter Ioanes de A^a Magifter Nù  coletusTeatinus Magifter Hieronymus Vcronenfis  Magifter Hieronymus de Polchaftris artiù & medid^^  nac doftores cofumatiflimi ÒC PaduaelegcteStSpeétabi  les Scuerius 6c Nicolaus illuftriflimi Duds Ferrariae fc  crctarii Dns Ioanes Maria Riminaldus dns Dnicus de  Maffa dfis Antonius de Liuris dns Ioanes Frandfcus  de Canali & dns Leonellus de Bruturis luris cofulti co  fumatiffimi di Ferrariae legcntcs ♦ Tacebo tpbiles Vc>  netos qui me audito multa memoriter pronudarc didi  cerunt Dnicum tn. Georgiu'uirù illuftré fìlcrio inuoluc  re ncqueo qui doéìrina mea ut ipfe affirmabat imorta/  lem fibi gloria coparauit.Bononias Papiae Ferrariae*^ le  gì de qui me audierut multa memoriter idre inrocpuiit  &C quauis mca artifìdofà memoria alio^ auétoricatibus  fìt coprobata peccare tamc non puto fi afta mea in^hoc  libello Icgétur quae ipfam mirabiliter approbabut ♦ Da  cfiem iuris auditor nec uigefimum uidiflem annum in  uniuerfitate Patauina dixi me totu .Codice Iuris dvrilis  poffe recitarejpetii na<5 ut mihi Icges alicpiae ad arbitrili  aftantiu proponerctunquibus propofitis fumaria Bar  toli diceba aliqua ucrba tcxtus redtabam cafum addu/  ccbataftaper doftoresexaminaba lextp iftatot habct  glofas diceba di fup uerbis erant poiitae recordabar      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     cotrarìa allcgaba & foIucbamiTum cfl: aflatibus uidiffc  miraculu; Alcxadcr Imolcnfis din obftupuit ncc fabula  narro ego pala locutus fu in uniucrfìratc Paduae de ga  inorcduo^ucltriuflratoéuerbuteflrcs huius rei trcs  habcojMagnificu dnm IoanéFracifcu Pafqualicu fcna  torc Vcnetu &l luris utriufqp dodloré cxccUctiffimum  apud UIuAriflimù Mcdiolaniducc nuc Icgatu: 6^ dariffì  mu doftorc dnm Sigifìnudu de Capitibus life ciucm  nobile Patauinutcuius pr Fracifcus fuit acutiflìmi ingc  nix lurifconfultus Sperabile dnm Monaldinu de Mo  naldinis Venetiis comoratcnn quo uirtus domidliu fu  umcollocauit, Leétìoes etia Alexadri Imolèfìs Padusc  Ic^étis copiofìffimas memoria tcneba &rillasexuerbo  aducrbu in fcriptis rcdigcba illas cria pofl:c[ finicrat afta  te magna audito^ copia a calce idpics rcdtaba ex fuil^  Icdionibusdù in fcholisaudirc carmina fadeba 6c oés  caru partes in carminib pofìtas ftatim repIicaba:&J qui  hocuiderut obflupuerejhuius rei tefles habeo chrifli^  mu c^tc & dolore diim Ioanc Fracilcu de Miliis Brixi  cnfcmtfpeftabilé dotìrorc dnm Sigifmùdu de Capirib  ììiìxtU fìliu Alexadri Imolcfis qui nuc efl: lurifcofultus  celeberrimus ♦ Cctu 5i qtragìtaqnquc audtoritates rcli  giofìflìmi fr^ Michaclis de Mediolano Paduae prardica  tis imortalitatc aiae.pbates cora eo memorirer 5^^mptc  ^nùdaui qui me amplexus cfl: dicés uiue diu gema fin^  gulariso urina te religioni dicatu uidercjtefl-is cfl: tota  duitasPatauinafedmagnifìcu dnm ioané Fracilcum  Pafqlicu 61 dnm Sigifmùdu de Capiribus lifi:ae dc dnm  Monaldinu de Monaldinis teflres hco,Pctii ego doftor     Cf catus in uniuerfitatc Patauina ut mihi in cathedra fc  dcti alit^s de uniuerfitate auditor unu ex trib uolumini  bus digcfto^ qd* eligeret pracletaret locu^ in quo lege^  re deberé delì'gnarendixi cnim fup re ^polita innume//  I rabiles leges allegabo teftes funt Clanflimus luris utri   ufqj dodtor diis Gafpar Orfatus Paduae lura Canonica  ìcgcstèc dodiflìmus dns Profper Cremonenfìs Paduae  cómoras, Oes pr^edicatioes qs in una qdragcfima ma  giRer Antonius heremita Paduce ^nuciauerat co ovdi^  ne quo ipie dixerat memoriter ^nuciaui & in fcriptis fi  bi dedi;quo uilo dixit amplius Paduae no pra^dicaretf  6^ huius rei fi uiuit teflis efl: ipfe orni exceptione maior»   Praedicationes etiadóni Mathei Veronenus canonici re  gularis & uiri eloquétiflìmi quas in tota quadragefima  fècerat fìbi in fcriptis dedi qa memoriter tenebam ài in  chartis reponebajtcflis ed ipfe & donus Deodatus Vi '  cétinus canonicus regularis, Dù Piflorii legerc a dnis  Florétinis códuftus lermoné uerbi dei fratris Blafìi de  Plob ino heremitse recitauijtefles funt Paulus magiflri  Michaelis ^ Domicius Cacellarius Piflroriefes ciues:&:  tota ciuitas illa de mea artifìciofa memoria tefHfìcari po  terit qusemeimmunitatibus òc priuilegiis decorauit,   Dfiicus Georgius uir illuflris Paduae praefedus àc in arti  fìciofa memoria difcipulus dum Ir as Ducalcs femel legc  ret earu uerba collocaui llatim redtauijteftis efl dns  Anibal de Magiis de Baffiano nobilis ciuis Patauinus t  cuius pater Nicolausfuit excelléallìmus lurifcofultus   Semel in fchachis ludcba alius taxillos iaciebat aliul^  ocsiaftusTcribebat ^ cxthcmatc mihi ^pofìto duas      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.6.53 (a)     cpi'flolas diftabamjpofi:c[ fìncm ludo fmpofuimus ocs  iaéhis fchachorum di taxillorum di cpiftolarum ucrba  ab ultimis incipics rcpetiuhsec quatuor per me codcm  tempore collocata fuerutjteftes funt dominus Petrus  de Montagnano & Frandfcus Neuolinus nobiles Pa^  tauini ciues» Dum eflfem Placentiae monafteriu mo^  nachorumm'grorumintrauiutilluduidercm in dor^/  mitorio<jduscomitantcmonacho quodam bisdeam  bulans monachorum nomina quse in oftiis cellarum  crantcollocaui t deinde cógregatis eis nomine proprio  quemlibet falutauitlicet quem nominabam digito de//  monftrare non potuiflem i mirabantur monachi quo  paélo ego percgrinus nomina eorum memoriterpro//  ferrem ipfìs mirari non definentibust dixi tandem hoc  potuit mea artificiofa memoria : quorum unus dixit er  go hoc Petrus Rauennas facere potuit & non alius ,  In Capitalo generali canonicorum regularium Paduae  prsedicationem domni Deodati Vincentini eo ordine  uo ipfàm pronunciauerat recitaui aftante ipfìus pra^/  icationis audtorc. Semel me traxit ad fui contempla  tionem Caflandra fidelis Veneta uirgo excellcntiflima  quac du legeret litteras fereniflimae coniugis regis Fer^  dinandi ad le mifiàs illas collocaui de recitaui t tefh's eli  illa Dotì:iflìma*Virgo t dominus Paulus Raimufìus  Dodtor excellens Ariminenfis ; & Angelus Salernita  nus uir darus ♦  Scribebat qda Illuftriffimae Ducillae Eleonora^ ^uilegiu  alius legebat praefens eraillud<jexuerboaduerbùlo//  cis travidi di ab ultima didtìonc indpics totum recitaui;   d u     mirabant aftatcsthufus rei tcflis cfl dns Ioancs He Bm  turiis clariffimus Ferrariae óuistqui etia multa de hac  artificiofà memoria narrare potcrit,.   uid aut de adtis meis referre poffit nepos maximi po/  tifì'dsPauh'RcucrcdusPaduaeCanoicus & decreto^  doétor ìfignis dns Auguflinus barbus omitto cu cópa  ter lit chariffimuStSedqd plurateflis eft Brixia;Papia:  &C Crcmonajquid potuerit mea artifi'ciofa memoria de  darat hoc carmina quaz in ^ncipio huius libelli legunt.  Teflis efl: Illuflriflimus marchio Boifacius di eius pul  cherrima uxor quae me egregio munere donauintefh's.  cflnouiflime Bononia:tefl:is eft lUuflriflìmus Hcrcu^  ies Dux 6^ lUuflrilTima uxor Eleonora t Teflis eft tota  Ferraria:duas eni prxdicationes celeberrimi uerbi dei  praeconis magri Mariani heremit^e recitaui : quo audi^  to obllupuit didlus Magiftcr &C dixit;lllufl:rilììma Du  dllà hoc eft diuinu 6^ miraculofum opus;teftis eft Vni  ueriitas Patauinaiocs enim led:iones meas luris cano/^  nid fine libro quotidie legojac fi libru ante oculos habc  rem^textu de glofàs memoriter pronucio ut nec etia mi  nima fyllaba omittere uidcar. In lods aùt meis qu£E col  locauerim hic fcribere ftatui ài qux locis tradidi pcrpe^  tuo teneonn dece di nouc litteris alphabeti uigitamilia  allegationu luris utriu%pofui dC eodc ordine fàcroru  librorum feptem milia;mille Ouidii carmina qua: ab co  fapicterdiftac5tinent:ducétas Ciceronis auftoritates:  trecétaphilofopho^z dida^^magna Valerii Maximi par/  temmaturas fere oium aialiu bipedù de quadrupediim  qru audloritatufingula uerba colIocaui;SÌ qn uires arri      Early European Books, Copyright © 201 1 ProQuest LLC.   Images reproduced by courtesy of the Biblioteca Nazionale Centrale di   Firenze.   Magi. L.Ó.53 (a)     iìdòfàs iticmo^isecxpiri cupio peto utmihi ima ex Iris  illis alphìibèti ^pònatlfup qua ^pofìta allegationes ,pfc  roidc ut dare itelligar cxéplu habe;|)polita cfl: mihi nuc  Ir a»a,in magno dodto^ uiro^ couétu di ftati a iure ^n-'  dpiu facies millealIegatioes6^plures ^fcradc alimctis  de alienationc de abfctia de arbitris de appellationib &  de filib quas in iure nf o habent'' Indpietib» a dièta Irata,  deinde in facra fcriptura de Antichrifto de adulatioe di  multas allegationes facrae fcripturaz ab illa Ira incipictes  ^nuciabocarmiaOuidiiauftoritatesCiceronis di Va  leriimó omittadeAfinodeAqlade Agno de Acdpitrc  de Apro de Ariete au<5toritates allegabo di quxcuc^ di^  xcro ab ultimis incipies uelociter repeta Òi hanc memo  riae demóftrarioné pulcherrimaeeputo cuimeobliga  ui femp di ad remp.interroget''reuercdiflìmus nuc uicc  gercs Bononiae cu cófumatiflimo lurilcófulto dno Ica  ne de Sala qd fup Ir a,m,mihippof]ta allegauerimn'nter  roget^uniucrfitas Bononiaeqdfuplfa,p,de dei potctia  di poteflate Pap£C,pnuciauerim;6i hunclegcdi modu a  rerum multitudine chaos appello qii deo optimo maxi  mpc^ placucrit hoc tatù opus Itabse ac toti orbi.tradam»  Hsec etia in Iure canonico tatù locis tradidi tria milia  legationù decreti x duo milia decretalium : totù fextù di  cius mille gl(flasìClemétinas & carù mille glofàs;6<: qix  deglofis decretaliù Sexti di Clementinarù uerbù facio  dià:ioncs in qbus funt pofìtsc ^fero Mille etiaiinguW  riter di<fta in Iure ciuili memoriae tradidi nec fabula nar  ratlin hiis enim quotidie piculù hcio oia mea mecù por  tare uolui maiora tni cupe ab hiis difco ; naturalia enim     defiderìa infaciabilia funt ut àit Seneca ad LucillujNon  omitto cria llluftrc Prindpc Marchu de Piis qui me au  dics obft:upuiu& ex hoc me abfentcm fepifllme noiat,  Dns Bartholomeus Pigafetus Vincctinus uir quidem  fàpicntiffimus dicerc audct dnm Thoma Reatinu qui  oium setaris fuae mcmoriofifCimus fuit noui 5C fibi ma  gna amiciria cóiunftus fuitfed te fupcriore effe iudico ♦   Hic libcr cft qui nùc prsebebit lumina caecis   Praeceptis potcrunt dicere multa meis  Innumerofcjdabuntuobishaec feculadros   Exddet & tanti gloria magna uiri  Te tamen ut Petri dantis pr^ecepta precamur   Sis mcmor òc dicas petre magifter cras, y     Die,iiiJanuarii,M.ccccxd.   Adiens praefentiam Sereniffimi Prindpis 6i Illuflriffimi  Dominii^Egrcgius lureConfultus^Dominus Petrus  deRauenna^nuncupatus A Memoria/Legcs lus Ca^  nonicum in Gymnafìo Patauino Reuercter expofuit  fc toto tempore eius uitae multis uigiliis & laboribus in  fudauiflc/ut artem Memoriae adipiiceretur ^ quemad>'^  modum Deo optimo maximo opitulante adeptus efl^  CompofuilTeij in arte ipfa quoddam opufculum nun/  cupatum Foenixjquod cum dccreuerit imprefentiaru     ad unìucffàlcm comoditatcm^& bcncfìdum edere ku-  militer fupplicauit^detur modus/nc alieni colligant fru  ftus laborum^S^ uigiliaru fliarumjCui quidem «quen  ac conuenienti petitioni annucntes Infrafcripti DomK  ni ConfiliariitSic confulentc Collegio tèrminantes dc^  crcucmnt ^ decernuntcf ^ Si iubent^^ nemo audeat in  hac urbe Venetiarum / & in tota ditionc lUuftriflìmi  Domini! noftri Imprimerefeu imprefìa uendere uolu  mina didli operis^nuncupati Focnix^fub poena amitte  di illa/& infuper libras uigintiquinquepro quobbet uo  lumine : Et nuk met poenae fubiaceant illi qui huiufcc  modi libros alibi impreflbs uendere praefumerent in di  tione praedidti Illufbriffimi DominiitExcepto duntaxat  ilio Impreffore^qucm praefatus doélor praeelegerit •   Sereniffimus Princeps / In Collegio.   Dominicus Maurocenus Confiliarius  Nicolaus Leono Confiliarius  Thomas Mocenigo Confiliarius  Marcus Fufculo Confiliarius  Nicolaus Triuifànus Confiliarius  Leonardus Lauredanus Confiliarius     Gcofgfus Nigro Sc^  cretarìus Ducalis*     CtLyanìi dctàtonftìchon ad Candiclum Icdorcm*   Si mcmorcm tcnras fieri te Candide kdor   At<f iiiter cclcbre^jf om cn habcre ukost  Pcrkgc quod prifcac Ipecimen priegrandc raucnnae   Eàmk : òC cxìo laudibtfS'uf^ loca.  Etpotes &debes merito cenreremagillmm   Arrifìcis genti iudidi<f {imuh  Eia igitur cundli numcn uenercmuf in seuum   Et mcriòcas Jaudes 'quifq poeta canata  Graeda non fimilem uidit ncc romula tellus/   Necnon pofteritas eft habitura ^ ualc.   Befnardinus.de Choris de Cremona Impreflbr delc/  ftus Impreffit Vcnctias Die.x JanuariitM«ccccxd«      i     i