culogia.Sed occurriint ctiam aliorum quo rundam non pc^enitenda teftimonia.Sic e- nim Velleius Paterculusad finem i.hift. Rom. Vna vrbs Attica pluribus annis elo quenria,quam vniuerfa Grsecia.operibus que floruit, adeo vt corporagentis illius fepaiata fint in aiias ciuitates. Ingenia ve- ro folis Arhenicnfium muris claufa exifti mes.Apuleius enim ro Afiniaurei: Qua- le autem & ilhid iudicium apud legiFe- ros Athenienfes & catofillos,& omnis {cie tizemagi^^ros.Idem Apolog.i.Apud Athe nienfes cattos Melecides fatuus . Et lu- ftin.Iib.f.Athenas vocat patriam commu- iiem eIoquentia'.Lib. i.idem fcripferat, li- teias cerras ac facundiam> & ordinem ci- uilem , difciplina» veluti templum Athe- nis- Mameriin. oiatione panegyric-quam luliano diclam volunt: IpCx iUx bonaril artium magiftra; & muentrices Athenx. Valerius Max- Iib- 8. c.y- Athenas locum dodriii:^ fertiliflimum dixit. Q_uid enim tranfiliani ;Mm alijsquam plurimis Caf- fiodorum,qui lib. ii.Variarum, epift. if . Athenas fedem efle fapientium dic^as ab antiquis ait ?. igantes «S^/V ^^Gigantes ] Gigantes Titanis & nales» Terrze fuerunt filij : fiue, vtalij volunt , Terrje rantum fine patre. Fuerunt autem ftatura:admirabiIis,quoium pedesin fer- pentum vojumina dcfinebant,i jqi in Deo rum perniciem nati putabantur;cum qui- buspugnare aufi , fulmine concufl^i fuut , atq; fub AEtnam , aliasq; infulas detru- fi . P ugnam hanc attmgit Pindarus in Ne- meis . Huius figmenti rationem Myrho- log* adferunr,eamque traducuntad homi nes quofdam impios ,qui Deos neglige- ieiJt,autetiam negarent:quorum pcdesin dracoiium volumma defijfle aiunt, quod nihil fiiperum , nilul rcdum cogitarent, totius eorum vitxgieflu ad infeina mer- genre. Macrob.Sacurnal. i.c.zo.Virgilius in opufcnlo dc A e cna : Hps natHYit fud ejl a'uo tjnmyima ^ om?ies Squdmem intortmfinuat vefitgia ferpens. Mulca de G igantum ortu & puguis Dio- dorus Iib.4 6c 5 A poetis vocaiuur angui- Inguipe nei,anguipcdes , & ferpenngena-.Ouid. i. es. Mecam. .^^-^ua centum quifoj-jparabnt Inijcere anguipedii cajtiuo brachia coelo . Idem 4 Trift. Sphingaq-j ^ H.^.rpjia^,ferpentigena^q; gi- gantas , Qupd mihi reuocat in mcmoriam vetercs ftatuas, quibus gigantum formas obtortis cruribus confpiciebantur , quodq; Lam- pridius rctulit in Commodo: eum nempc quosobtortiscruribuseflec vbicumq; na- eosqj draconteos appellitare. Q^od epi- mythion hexafticho complexus eft Bar- tholom. Anulus in pidta Poefi:hunc enim fcriptorem, alioqui recenrem , eruditura ramen&acutum, cirarenihil verebor : TalegigatAum legitur ge?ius,vt nihil altH Cogittt,at fpernat,vel 7ieget^ffe Deum: Et tantii-, quantU fenfu exteriore mouetur, Commodat adprlfens fe,vel ad id quod adefi . Hoc genus anguipedum mythici finxere FoetA , §uorum affecius humi {fegnts ad alta) Si vacat,Iege Pierium Valerianum lib.i^. & 2;. Hieroglyphic Horum gigantum Gigatum airogantia tantafuit, vtprouerbij locum ^rrogan- obtinuerit j nec abs re , nam ex facris lite- ^^^* risoriginem fumpfifle videtur, vbilegi- tur,gigantes turrim conatos ftruere.cuius culmen coelos attingerer,nifi Deus confu- fione linguarum eos ab incepto abftraxif- fet. Gigantum fabulam Honieri (cholia- ftes in hanc fentcntiam narrat;Cum lupi- ter patrem Saturnum regno detu rbafl^ec , Deorumq; fibi principatum adfciuiflet , Gigantes Terra» filij fuccenfentes.Tartefi [c[\\x ciuitas eft luxta Oceanumj magnii bellum aduerfus louem adornarunt: lu-» piter vero illis obuiam fat^us, in Erebum deiecit,ac patri Satumoin ipfos imperium tradidit Et Ophioni,qui cseteris fuperbia Ophion pr^ftaie videSatur , fuperato monten. ab eius nomine Ophionium fuperimpofuit . Mifl^js hoc locofacio, qiii multimulra de gigantibus,quorum alij,fuifle negant,qui dam contra,& certe plures, nonenim va- cat fublegere quae de gigantibus traduut Herod.in Clio. Plin. y.c. i^.SoIin.cap.j'. tantum admonuifle fateft . Ego quidem facile mihi perfhaferim hoc gigantum no mine intelligi vetetibus batbaram &im- erpert piam gentem, qux fubhominis figura fe- ritatem exerceret , a quibus honeftarum reium induLT:a fucric (iTci^tcL , quales defctibuntur a l^occi'; Cyclopes, La:ftri- gones, alijque qni ferinis moribus vaga- C 5 bantur Gigant gens im pi.-t^ , 38 Andre^ Alciati terrtoe o bantii r, infontcs & probos qiiofqj impu- nc Ja!debant,nuIIam diuini humaniqjiu- ris rationem habebanc. Cui videturafti- pulan Berofus Babylonicus de Anriqiiit. Circa Libanumjinquir^ruifTe Enos vrbcm maximam Giga.nmm , qui vniuerfoorbi dominabantur,ab occafa Solisad ortum. Hi vaditate corporis ac robore confifi,m- ueutis armis omnes opprimebantjlibidini- quc inferuientes inucDerunr papiliones,& inftfiimenta mufica ,& omnes dejicias.. Manducabantliomines, & procurabatab- orfus , in eduliumq; prajparabaiir,& com mifccbantur niatribus,filiabus,rororibus, mafculis, & brutis , &niliilerat fceleris , quod noi3admitterent,contemptores reli- gionum & Dcorum . Gig/tntes ^^''^'^ materprotulit.] G igantes te rrige dicuntur a Poetis,id efljterrx filij, vc \i nominis inreJJigiturj>w,rerra,>;Vo/>c£U, fio , iiafcor. vel , i-ctpdL- ro sk yii^ livau , quafi iK yh ysymi/xeyo/ . Sie canit Or- pheus lib.S^facri ferm iJ> Kcthin^t ylyctVTAf iTravvijLov iv uet- KctpeT Et fi^a Holidas relligione capit . C O M M E N SE D E A T mulier habitii fuperboin- duta, iii regali fella , pateram auream manu reMcns,& potum quafi libando tur- ba^coram fedecumbenti propinans.Hanc piduram emendauit Pignorius; velim ta- mene^o mulierem fplendidiore ornari ve fte,quam hic appaiet: tum brachi im der trum corrigi,quod hic truncum videtur . Interim tamen non me fugit,hanc mulie- remalitera D. loanne in Apocal. 17. de* pingi,quam defcriptionem omnes cajterse editiones funt fecutas in pidura.Eius ver- ba fic pafTim leguntur: Et vidi mulierem fedetem fuperbeftiam coccineam.plenam nominis blafphemi^ , habentem capita fe- ptem,& cornua decem. Et mulier eratcir cumdata purpura & coccino , & inaurata auro& lapide prctiofo,iSc margaritis, ha- bens poculam auteum in m^anu fua plc- num abominatione,& immunJitia fornica tioniseius : & in froncecius nomen fc ri- ptun';Myftenum,Babylon magna, macer fornicationum,& abominationum terr^e . Hcec ta nen pidura noftra magis menci Autoris accommodata videtur . Q. V A M varie hoc agalma nonnulli hoc reinpore accipiant.quamque obliquis intciprecationibiis concorqueant , & ad H fuos affeclusaccommodent, vtpote odio " parcium Iaboraiites,certe recenfere pudet. Q^ianquam enim falua fide & piidore, a- Ijorum fententiasin medium atferrepof- fem.ne cui cametiftomachum moueam.ru tius e[]eiiulico veterum hominum dodhi nam potius.quam nouorum placira confe dari. Idex D. loannis fle:r3;crt,Au45^JS" 17. &ex Hieremia cap.ji.fumptum eifecla- rum eftjqucd quidem deementita reljgfio nis obferuatione, & verGC pietati opf bfua Valjareli ji^^^^ll gi^i» Ea eft colIea:)o reppdborum, %io\iu. q^^^ n^cretrix dicitur , quod ^eo rerum omnium audore neglecl:(>,& vero fponfo lcfu Seruatore, impuro , iilicito & nouo T A R I I. quodam cultu,id eft,fucat^ religionis ri tu , impurasac formidabili belluas dicitur inftdere . Anreum poculum manu tenec» ■A^ureum id eft,hypocrifim perfequitur , qna dilH- pocnlHm, mulatis vitijs,& fapienti^ fucaf2eauro,pie tatis verse prxtextu,qu3mplurimis impo nit, qui ebrietate plus quam fannatica cor repti , mifere prsecipites in ima ruunt. D. Auguftinus lib. lo. de ciuitate Dei , ita plane hunc locum interpretatur:Qii_a2 fic ifta beftia,inquit , quamuis C\i dijigentius inquireudum , non tamen abhorret a fide re£la,vt ipfa impia ciuitasintell igacur,& populus infidelium contrarius populo fi- deli & cit^itati Dei . Imago vero eius, fi- muUtioeius mjhi videtur: ineis videiicet hominibus,qui velut fidem profitentur , & infideliter viuunt. Fingunt enim fe ede quod nonfuntjvocanturque non veracief figie,ied fallaci imagine Chriftiani. Hade nus ille.Calix aureus adagi) vice vfurpa- tut a D.Hieronymo:MuIca de perfedio- ne dicuntur,air, vtqui volunien Philofo* phi nefciunt, fub marty ris nomine bibant de aureo calice Babylonis.Origen. de va* na & fucataeloquentia lotum hoc intelli- gi voIuit.Eos e!im»,qui apud geiitiles, in- quit,eloquenti2e laude floruerunt.pelHmo rum Jogmatum fermones mortiferos , id eft , venenum in calicem aureum infude runt . Libet huc transferre verba Calij Rhodig.ex cap.rr.Iib 8. In fan illo cultufauorem numinis emere (e crcden- tcs . Videctiam Alcxand-ab Alex-Suidas tamcn peplum efle ait ify.ar/ov yvvccmeiov yju TroiKiKoViOtov TrtpiTnKoi T/r ^vV.Idem fentire videtur Euftathius . Hinc apud Homerum (ict^uTnTrKoii KcLKKiTnTrKot , iKKii'i7ri7rKot , & TctvuTriTrKoi , epithc- ta funt mulicrum . Euripides ranien viris ctiam tribuit, vbi//gAa//77-£77-Aoi' inducit Tyndarum , & peplis Oreftem obtecT:um fcribir.Diciturquoq; Bacchus viB^t^oTn TTKo^i Peplum (^uid . Emblemata. 43 deniqj peplusgenusfruticisa- Htex . p^j^ Diofcorid Iib.4 cap i96.quod Hippo crates^-w;c«i'/oi',>^ fjLHKeovhnv vocat, tefte Galeno : alijs dicitur f/,)mcov dppaJ^n^ j id eft,papauer fpumeum • atex . Latices.] Latex dicitur quiuis humor, quod intraaliquidlatcat.De aqua, Virg. 4.AEneid. Sparferat ^ latices fimulatos fontts A- uerni. . DevinOjidem i.AEneid. "Regales inter menfasy laticemq^j Ly&um . Sic Ouidius Palladios latices dixit , cum oleum dicere vellet . Hic vmum facrum, Vtapud Virgil.in 4. Latices nigrefcere jacros . Captiofum hoc poculum, quod errorem tcttum fignificat,mihi in mentem reuocac eJegantem Lucrctij, locum , quem habec lib. I. Sed velutipueris ahfenthia tetra medentes CU dare conantur,prius ora6 pocula circum Continguunt mellts dulci flftuoq-y liquore , Vtpuerorum Atas improuida ludificetur Labrorum tenus-yi?aerea perpotet amarum Abfmthij laticemtdeceptaq-^ non capiatur. "irater .. Cratere.] Crater eft vas rotundum 6c amplumjneq; audienduseft Nonius, qui crateram vas Yinarium,cratercm veroolea rium eflTedicit . ElTeautem capacius vas, quo in libationibus & folenniotibns epulis vti (blebant,teftatur Virg. ^.AEneid. Sed rnagnu metuens fe pofl cratera tegebat. Qmjd & vocabulum Gr.-Ecum raon- ftrat , KpctTiip , eiisro t» Kpctr^v , quod cft tenere, capere» Ab huius vafis (imili- tudine crateres inmonte AEtna appellati funt foramina iIIa,perquGe ignis,cinisque euomitur, Latinc fauces.Lucret. lib.^. In fummo funt vertice itS cratsres , vt ipfe Nominitanty nos qufts fauces perhibemus > ^ora^. Crater litium , de repermolefta, fiuede hominelituim audore.prouerbio dicitur. Ariftoph.K/3£tT«/5 KcLKWy rptyrrtip S^ikcov, id eft , Crater malorum-,fe^or litium . De cratere item Helen» ».lege Coel. Rhodig. lib.ip.cap.3. Propinat.] Laticem erroris in quoscun- que obuios difFundic & propagat. Propi- nare a Grseco travflum eft^Tyoo-^r/i/Hi^jpoft pocum tradere • Eft autem proprie pra:- guftatoleuiter vino poculum alteii offer- rc , quasconfuetudo inde initium habuit > quod principes Gi^ecise folenni die,quem (piKoTi)a-iAV vocabant , mifccre aureis atq; argenteis poculis vina folebant.qu? e ma- nu geftantium fumenfcsoii parumperad- niouebaut,deindeaIreri, quem veIIent,of- feiebant , ingens hoc argumentum bene- uolentiascxirtimantes : hoc vero t/sot/- VHV , id eft , prxbibere dicebatur . Hinc Plautus inScicho: Propino tibi falutem plenps faucibus . Quinetiam in abfentium memoiia idem faditabant rquse confiietudo ad. Germa- nos hodic quoqj deriuata videtur,dum in fanitatem alioium bibendo propriam cor- rumpunt falutem . Hac fuper reaudi fe- ftiuos cuiufdam verficulos ; Dum nobifcum agitur bene iproq\ falute bibuntur Alterius plena pocula fumpta manu : ^luid prodefl illipotm,que nomi?iat abfens Abfente,et pro quo plurima vina fluut? Hoc &quo meditftre animo, non vlla ab a-- micu Pocula pro noflra poffe falute bibi - Abfurdum eff, talem phrafm vfurpare to^ quendi . AH magvs abfurdum eB,hocfacere, atq; pati .. NuUa falus potu : nec vero femper (opinor) ^luod multi factunt more lubents , bo- numefl .. Sed Crateres JEtnA . Crater U tium . Propina- re quid . 44 AndrejeAlciati Labylon, JEgypti . Mefopota Babylon i v.de di- cia. Mnri Ba- bylonis . 5ed de tu rpi hoc abufu infra latiiis.Propi- iiare intenm quoqj ad alias res trausfer- tur.Ennius lib.^. Saryr. l.nni Poeta falue,qui mortalibus Verfus propinas flammeos meduUitus . Terentius U) ^\.n-\\.\c\\o : Hunc comeden- dum,& deridendum vobis propino. Demo- lUicnes eos,qui pacriam piodunt, 'TrpoTTi- VHV lolsiy^^politXA c^,propinare hofiibH6, dicebat. Jtcircum r«^/>^«^. ] Nu/lum vene- num prasfcntius erronea opinione, qu? vbi mentem occupauir, hominis aninium tan- quam aliquo Circa^o poculo ita immu- tat, vc fe omnino nefciat • Tibria turba iacet-] Is enim error,eaq; pcllifcra liarrefis non poteft infinuari ho- mini jfineaperto animi delirio* Atquiex- pertes rationisj adeoq; dementes mouen- tur rebus externis,principatu , audtorita- te,imperio,dignicate,& c^cetis huiufmo- di . Iscrgoeft mencis gracilfimuserror , quem fibi adimi nolunc incauti, vt quem iion putent errorem efie . Sic Babylona notant.] Qm notant?nem pe viri fagacesjvereq, pij.Duas vrbes Ba- bylonis nomine nifignitas reperio j vnam AEgypti,ab aliquibus profugis ei Eaby- loiicantiqua,vel (vt ali j malunt) a Cam- byrePeifarum rege a?dificatam,cuius me- niinic Scephanus, Scrabo , & Ptolema folica perpecrare, imo nobililfim? cuiusq; ma- cron^ decora h?c habebancu r. Q^am per- diii eflenc mores id porro abunde argue- iir,quod comicatem arbitrarencur vulga- ti corporis viliratem.Ex quo fatis fuperqi appaicccur mereciicem purpuracam Ba- Babylon byloncm appellac D. f iieronymus in t\i- cur me: ftolis:Cum,i:iquic.apud Bab) loneni ver- fi^iX' farerjcfiemq; purpuiara: merctiijs coio- 1 us. ims, &c, Eatlcm figma Ipquendi rfiis efl: inCacalogo, vbi Roaram aita D-Pecroe- piftola priore.ca. j.Babylonis appeflacam nonune.Meminic& locisali jsj vt iii ETaia, cap. 14 «Sc 47.Sic & Sepiiiniiis Tertulliaii. adiierfLis Marcionem,& adaerCus lud^os. PoceO huc eciam conferri Ifichij Iqcus lib- j.in Leuitic. quo difercc aiCr qusecun- quecuUu idolorum impatancur,figuram meietriwis i/ifumpfirie. €entc'S ftolidm.] ftulcas,& excordes;an- tea dixic.^-^r/^/^r^^jfciliccc opinionis fal foerrore. Vel C\ mauis de Echnicisinteili- gere. in qiios hxc hierefis maximeius fibi vendicac Ec ludxi Jiacionesomnes, preC-' tcr fuam,gences, & genciles appellabanc, vtpoce qui^culcumidolorum a fuisgenci- libu s accepcum non mucaflenc . lUice forma.] Illicio & obcentu pieta- tis,alias enim non caperec . Mecaphora ab aucupam auibus, qua^aliasiliiciunt , vo- canturc); a Gixcis TrAKivrptcu. 5ic apud Apulei im, ocuU illices, Eft ei)im illicere, feducere,illaqueare.-hinc illecebr^iilliciLi, & ille(fi:us . Plauc- in Bacchid. Magts illeciHm tiuinAfiuam te^Um.^mettio- Vel z///c^,abiliex, id eft,finelege. Nonius enim hanc differenciam ftacuic incer illix, &illex,vt illix ab iiliciendo deiiuecur . PlaucPoenuIo: illi maU rei tkntd fuimu^ illices . Illex vero, a quo lex non leruetur, quafi cxlex. Idem. : ImpHreJ/7honesie,iniure,ilIeXila^es popli. Interim tamen vide6&i!lex,abiIliciendo deduci.PIaut. Efca esl meretrix, leBus illex . JLtJicia.] Non omnino falfa.fed fida duntaxat . Qugc enim prorfus falfa func, vt veris oppofita, quiafefe produnt , non tarn facilc pofluntimponere, proindeque vicancurifivfta vero , vt quas habeant ali- quid fimile vero.eciam caqcos decipiunt . Capit,] Decipit& allicit. hincartesca- ptaco.'ix. Virg.i. Georg. infidijs nocti^s capiere feren& . Cicero ^.Oific.ex veterum legum formu la:Nam quanri verba illa , vti ne propter te fidem. ve tuam capcus, fraudacusve fini. Eu.iiurc fjrpccapere pro decipere; vt, Non caiurur, qui ias pnblicum fequicul:. I-ii6.de rcg.iiir. If. Sa;pe eriam,riculo de Minorib. vt 1. 3 . 1 1 .& 1. 1 z.hinc captionem accipi pro fr3udationc,fallacia,damno,no rara lepeiimuSi I.i.de in iiitegrum icrU- tut.j.i ia fi;i. de vacat. mun. 1 ^.decoil. bon.ff. Ec captiosil profdlaci atq; damno (0,1.4 i.de vlUcap. vc & aliquot locis ali js. Q_v A M apte Emblcma hoc noftiis ly^ exulceratis tcmporibusco.iueniac, nimis , eheu,prompcum id,verumq; efle conftac. Ecenim falfarun^ opinionum illecebrisin- e{caci,decipimur fpecie redi-Nam vt pru Vitia zjtr dentiammalitia,& temperanciam immani tute tmi- tus in voluptatibus arpernandis,& magiii- tantur . tiidinem animi fuperbia in animis excol- lendis>& defpiciencia in concemnendis ho- noribus,& liberalicaceni effufio,& forticu dmemaudacia : fic fuperfticionem religio imicacur. Vc enim olim apud Giascos nonnulli Philofophi pallio barbaque pro- yfeudofo iTiifia raram quandam fapienciam pollicc- ^^^^ bantur , femperque habebanr in ore liber- tatem & honefti ftudium, ciim ex ijs lon- ge multivitijs plufquam vulgaribus,pla nequc feruilibus laborarenc; Vtque apud ludaros Pharifa^i & E(Cxi trifti vultu,latis i^harif&i. phyla6lei'ijs , & cultu quodam fucaco, a> pud imperirum & rude vulgus venaban- tur fandicatis opinjonemriraeciarrt, (quod dicerenos admodum pudet & tasdet, fed dicendunj tamenj inter Chriftianos homi pfeudo- nes fuereiam olim , & adhuc hodie funt , chriflia- "reueia nimis mulci, qui fuis prsftigi js, fi- ni , (ftaque doiftrina imperitos homines ine- fcanc,quibiis errorum quafi poculomifei* rime & fallaciftime impoiiunt;i jque can- dcm fadiebrij , erronea perfuafione tan- quam mente capti,purifiimos ver^ & fim plicis docbrina: fontes afpernantur , & ira infaniences ad belluas nutii fefe totos com ponu nx,vt nunquam poftea de commutan do mifcro vicasftatu cogitent.Hinc publi- cxcalamitacis caufa , hipc malorum om- nium radix-Cogito faspius ftatum & for- tunx iniquitatem , cum quaregina Euro- pa;,& mater tot Imperarorum & Ducu , GeYma- Germania noftra, fiorenrilfima illa quon- nia mife^ dam & celeberrima,tot iam annis miferri- ra facie^ mc opprefta luwtarnr.Turbantdomeftica h^nre- bella & e.^cerna,confundunr, fubuercunt, fes . ' perduncomnia : confliclanrur prouincia; inteitinis motibusjparguncur palfim di~ fcordiarum femn»a,lis Iiti nedicur, ex bel lo vno bellorurn feries & cathenai tumul- lus.vt vndx vndas, ficalij alios trudunr vtin filum quafiquoddam cotinuum iam miferiarum telaptcdu^fla creuerit. Kin? gens / 4^ Andreae Alciati gens gcnccm prcmitagrorum vaftationc, rapims,iiiccndijs , & excurfionibiisconti- miis,nec racio vicinia: tiietur,iicc ius pro- piiiqiucacis:exhauriuntur ^rjria,& cautc- rium hoc mnrua: expilationis & fpolij ad medullam vfq; dcfcendic.quo ncrui fecan tur ChTiftiatvT Rdpiib. atq; omnis adeo lorbctur 6c exugitur fanguis.vt luridi ca dauerisiam potius,quam vegeti corporis ac valcntis viuam reterat imagin€m,clum bisprorfusatqj arida.Ciim iiiterea barba- rus ilic Mahom^ticse perfidiae propugna- tor, A fiaticus hoflis,cladi noft ra: commu- ni & exitiognauiter inuigilct , diripiat re- gnaatq; piouincias Yircsq; latiusindics &cruenta tyrannidis Cli^e brachia porri- gat , & abdudis-in captiuitatem miferri- mam popuHs limitaneis,in ipfa Germani^ vifcera paulatimpenctret.Has tibi,6 mea Germania,diflidiorum faces profanata» re Jigionis contempcus accendit,& piopitia- torij facrificij pedibus hajreticorum con- culcata reucreutia.Q^id enimboni a Deo fpcrandum his aut capcncndum,qui pro- ditionis rei,tanquam defertores & transfii gq,non folum rupcrunt f^dera padlacum ipfo,& facramenti religione ftabilita j fecl in cartraeiufdcm & tcntoria,protritis au- dacicalcaneo vidoriasmonimentis & in- fignibus.extrema! temeritatis & impuden ti^e rcliquerunt exemplum omni a;uo mc morabile? vt quamuis Chrifti nomineglo rientur,& Euangelicailla fua ]iberrate,c^ lumqjfibi debitum,nefcio quoiure,iadi- tcnt,f]dem prarterca ac fpcm fuam totam, imo temcrariam prajfumptionem ac facri legam,nulla operu ratione habita , Crucis folius acpa/Iioiiis merito,fecuri falutis fci Iicet,confidcnter fulciant; Chrifti nihilo- minus falurarenv,puram, &incorruptam dovn:rinam,& legemgratia; , velut hume- ris fuis inroIerabilem,perofi , probris om- nibus nefarie profcindant,argumento cer- te infignis nequitia: . Tn, fumme Deus , crrorUm tenebias gratiae tuas luce illumi- na,tu qui folus fcis & potes . Non tibi fed Religioni. EMBLEMA VII. Emblemata^ . IS 1 D 1 S effigiem tardus geJiabat: aftlltu , Pando verenda dorfo hakns myfteria . Obuim ergo Deam quisquis reuerenter adorat , pias^ gcnibm concipit fexis preces . afinus tantum pr^Ifart credtt honorem Sibiy & intumefcit , admodum fuperbiens Donec eum flagris compefcens dixit agafo : Non es Detts tu , afelleir fed. Deum vehis C O M M E N T A R I I. 47 II. ons 'Em hlematus. AS T I T aflnus fimulacro Ifidis oiui- ftus.elato capiic,arreto/$" ovo^ TTApyfyev dpyi/p^v ^pireti , (^''Tnp avvaureov 'tta? r/f av i7rpG M A G I S T R A T V M G E R.I T . Fa- bulae huius ratiouem vnodifticho com« plexus eft loannes Mcrccrus,Hebr?a: lin- guae Dodtor regius,quodabcockm non fc. mclin fiiggeftu obiter didlum : ^^uid fibi vult afinu4 tergo myfferia por* fans ? IndoHos, videets f&pepfAeffefdcris . No erita rcalienum,fi adiecero afinum a vetcribus AEgyptijs fapientice , fortitudi- nis,laboris indefefli,&frugalitatiseflc fym bolum . Qui enim fapienti^ fitoperam datu rus,eum oportet vidu efle ienui,om- nia,qu£ein vitam humauam caderepof- funt,a:quo ferre animo,neq j ad vllam ex- candc(fius Iib.i Elecic.f?. Multi enim en.Hiiis ftates, quod Deos ote profano tangeie vcrebanrur^manum por- rigebant, camq; adosfuuni relacam fua- uiabaiicur . Idem videcur fenrircTurueb. Aducrflib 1 8 cap.6.& Jib 1 j.cap 1. Vbi veieres folitos ftnbicin poitis vrbium ali qua Deoruin fimulacra flatuere, qu^qui vrbes inibanr, anc iude txibanr , ricu quo- dam re|igioris,taaadexrramanu lalutarc ccalueuerant , mox manum ad ofculum referre.Vndefalucare Deos,pio Adorare, Plautus vfurpat inScicho; T>cos falutatumatq-j vxorem mod>j intrl de uortor domum . Idem,proOriadmoiiere,arguce 2i feftiuf ter pofuit in Amphicrno : Nec Bacchum faluScm hodicnecCererem, D ni pus mol^- rt4 . ^isk quis . Jdorari. G^td pri prte . Andre^ Alciati Jldorare facra pur piram . uidorare, pro tari . Concipe- re preces Tlagrit nipurgctriiufferiu Vald . quafi cliceiet:Fiecor,vt ne potum,nec ci biimmeoori hodie admoueam, ni purga riiuneias vafa . Vc rede interpretatur Schoppiuslib.i .Verifim. cap.8.Hincqui Principem falucabanr, facram ipfius pur- puram adorare dicebantur : c]uia rcilicet dextiam maiium, cjuamprimum ea pur- puream veftem attigiilenr^ad osadmoue- bant & fuauiabantur.]. i .C.deapparic prij fcd.Prajror.lib 1 1.& 1. fi quis feruum 7. Cqui. milicpofl^eod.lib.Pliiiius lib. 18 c z. Nat. W\'\S..ln adorando dextram ad ofcu lum porrigimiis . Incerim video Oraie,& Adorare,profari vfurpacum,quodore fic. Apul. Milcf %. Singulorum iuuenumge- nua contingens->fic adorahat . Ec 10 ~Ad tHum modum fene adorafe .Vo^ici vtrum- que proPrecari:&: pofterius manfitincul ru deorum fignificando , quia is in preca- tione fummus.Nam quum tj Bim uTrep- i}crict Cit iv Ta ^vhv , iv Tft) iv^ffScUt vcaif Plaio in Euthyphrone, prcrario , & quce precationi adiunAas ca2remoni(^,acq; ha: porifrimiim.conuerfioad dextram,fle xio genuum,maiuis ad os reIatio,felIioad arani,& fimilia,adorandi nomine contineii turi vt in altera ptoprium nomen ficien- di , quod h^c.fere iaagendo, alteraindi- cendo . Genibus flexi^] Aclus, fumm? veiiera- tionis • Honos certc debetur magiftratui, efteniiu munus publicum;, fedniagiftra- tus vii-iim arguitjfeq; isgerere debet non modo vc licet, fed euam vc decet . Concipitpreces] Concipere preces, pro piecari tantum accipio , quicq^uid ali) di- cant.Sic loqMitur Ouidius S.Mctamorpli. Concipiunt Bauasq^ preces,timidusq; Fhi- IsLmon . Et lib.^.Trift.EIeg.i ?. liba^'^ dem pro te gemtale notantitt tepusl Co:-2cipiamq; bonoA ore fauente preces? Pr£s7ari honorem] Sicpr^ftare beneuo lcntiani.amore Ouid ^.de Pont.Eleg.io. Sed py&fiandus amor/es non onerofa voleti. Intumefcit] idem quod uimct , fupec- bit, i iflatur.- fuperborum enim aiiimi in- flaii videntur. Horat.i. Epift.i. Laudis amore tumes'^5/«yo] 'Rario fciliGe£,& mens domina , quq flcdiit habenas, ducitq; cum opuseft. F E s T I v I s s I o lioc Emblemate tria Autor inculcat . i.Sacerdotes, Epifcopos,& qui rebus fa cris prqfunCjefle in honore habendos,ob id maxime,quod facris pr?fint,quorum suc adminiftri,licet interdnm aut vitiis pluf- quam vulgaribiis implicati , autignari & ftupidihabeantur. Hi vero vt fuum mu- nus & officium curaie vel maxime de- benr, fic quanram digtiitatem fuftineant , ipfos fubinde animo fecum repurare par eft. Meminerint tamen fe homines efte, nec fibi arrogent impen(ius,qu6d cantum minifterium geranc , & rerum diuinarum curam.quafi humeris impofitam habeat; ne,vt afinus audiuit.non es Deus.fed Deu fers,illiaudiant ; Non vobis h?c,fed Deo. foli omniseft tribuendagloria . z.Itidcm dici poreft depr^fecftis Impera torum aliorumque principiLm,cum popu larem applaufum cxcipiuntaudaciusqua par e'l,in prouinciis , in quibus vicem re- giam obtinent. Sic enim adec^ modefte, tamc]uecircumfpe(5te (e(e gerere debent , V t p r i u a t i h ono r i s no m i ne nih i 1 , i p u s P r i 11 cipis laudi vel minimum detrahant, & fe interea norinrquales funt.Eftenim oper^ precium T«f iv ei^ieo(j.et^ti Ti^oifAivni yi- vaa-KHv/oTi av^pooTTot fy^/V.Succurritmi- hiexemplum nobile Cornelii Galli Aegy pti prouinci? pr^fec^li: isquiafefegefllflet infolentius , mnlrac^ue flagitiose feciftet , ftacuas etiam f\bi locari panus,& Pyrami- desin altum tolli, quibus a fegefta conti nerentur; accufntuseft a Valerio Largo.° cognitioni pr^fuit Auguftus: ignonunia notatus eft Gallus : vetuitque Caefac , ne reus prouinciam pofteaobtineret.RetuIit Dion.lib ;5. Huicpene fimile qd narrat Corn.TacitusIib.4. de Lucilio Capitone; qui procurator Afias fub Tiberioaccufa- tuseftin fenatu a prouincialibus , quod vim prsetoris vfurpa(l'et,militnmque ma- nu acl comitatum vfuseflet:itaque conui- v.T:us,in exilium pulfus eft . Laudatura Plutarcho Vricenfis Cato, qu6dqu?ftor fadus Pafchge i Sacerem tcs hom re ajjicit di. Pr&feB, ac mir, Bri Fri, cipum Emblemata-j: fa faicinas fiifpcnclam: fiquidem Latores effent multo quampondera plures, Si cuiuis afino farcina dandaforet . Relidis ergo afinis, qua Dij vocanc, ibo. D a Qua Andre^ Alciati Qiia Dij vocant,eunduiiL5, EMBLEMA VIII. IN triuto mons eft lapidum : fupereminet ilii T runca Dei effigies , fe5fore facia tentis . Mercurij esf igitur tumultis\ fu(pende viator Serta Deo^ re^ium qui tthi monsiret iter • Omnes in triuio fumu4 , atque hoc tramite vit^ J^alltmur , oJiendat ni Detts ipfe viam . COMMENTARII. PI c T V R A u hanc fclicirer reftitiiit cjnje moi efleBC lapidibiis obruenda' . Ci- Pigi;orius, idq; ex Autoris mcnte. In tat infuper cruditi/fimum Commcntariii triuio hquidem cernitur accruus lapidu , Hieronymi Aleadri^in qnoille Solis Pan- cui fuperimpofitns Mercurius ivoS^ios y Theologiam, ex antiquorum fcmentia el€ truncusbrachi)s,& pedore tenus. Mittc- jganter afleruit . bant cnim viacores lapidcs aj pedcs Mer- H v i v s fimWematis charaffler mihi curij icligionisgratia.-atqjindc erat,quod viHetur pene fumptus a Suida,ex quodi- iimuJacrura illud ciSngebatur pedrore re dicinius Hcrmas erte Mercurij quafdam ausjneopera & liimptus fruftraconfume ftacuas.-quo loco adducic Mcneclem qucu Ktiir in panibus infc{ioj;ibiiscUbQraudis, dapijfiuc Caliiftratem iu opcrc de Athc- nicndbus Embleniata-^r ^em£ niciiribiis,a vatia poriicu adufqiip rcgiam $atf4£ . ftatuas eflc.qux HermxdicuntuKvndc lo cum id accepiflc nominisait, quiamultx ibi & ^ priuatis,& a magiftratibusdicat^ cflcnt.ex quibus quidam HeimaeHippar chei, ab Hipparcho Piliftrati dicebarttu r .• fuifteq; Herraasfaxcas iniediiim jeftibu- Jis>& in fanis . Addit deinde ipfy.Am,pn' irjciascflead ftatuas Mercuriales , quarin vijs collocabantHr a viatorihus Itemq; a- ceruos lafidum Mercurio racrosinobfcu ris vi js, quxqi nt>n ita cognitac eftent per- clJI.CU6> iv 72TV^haU , 0 fJLOt trS- f>iT'J)(*fV'id ciiiVidei^atfir fihi in Herm&um wcidijfe, qutsquts in me incider^t.l\QciQ3.Z cnim viatorem,vbi dubius de via , repcrit accruum Mctcurij . luterpres Homeri ipy.auoy vocat , lapidum congericm , ad Odvft-p-vt ^i^iYiv (Top&v , Epigrarama- tarius:5c ip(j.cuov Aoeft^jHefychius.Is ho- uos congeiiei fiuecumali lapidum, viro- rum fortiura tumulis folicus fuicconfcr- riiceftiseft Pau fanias.Strabo: 'TreLpA oA»V S^i 7m oS"ov ifV IS^e^v iKAiipo^iv 'ttoK- h.A')^ cojTep ipy.audL Trirpov vihi^ctTov ^poyyChov. Reperio &eiufmodi Hermas itjiponi folicas fuiffe rumulis,ad propagan dam defnndorum memoriam. Virg. Moiite ftib hoc. lapidum tcgitur BaUista fepultHS . . . M.Tullius (J.ad Atticum:Hcrmaj tui pen telici cum capitibus ajneis.de quibus fcri- pfifti, iam nunc admodum deledant. Sed gyronafijs folicas fuifteconfecraii Herma erma-^ ihenas,id eft,ftaruas Mercuri) & Mineru? ien4, iunqu6 duce- rct via hascquo rurfus illa . Huiufmodi Mcrcurij fimulacrum primus pofuit rro clides,audorc Philochoro.Huc quoq J fa- citpara>mia,g'^//a7(3i',Af^rr«r«W^:qua dC\ eV/>'.fl*rtudicant tamen par & sequu cfl'e,vt Mercurius diflo Icuis audiens ef- fet,quandoquidem illiuscft nuncuiSi Abr foluentesdci)iq3 Meicurium ac^dc, fur- rexerunt,&: ad illius pedes niueas atrasqj tefleras, quihus crat vcl abfoluendus , vel daanandus ille,proiccerunt- Iiidemorta- Irs vfq, in harc tcmpora in Mfrcuriiho- iiorem pervias lapidum tumulumconfti- luunt ; quoniam Mercuriuseft viatorum Dciis. Ethos tumulos vocant g'f Ma(V Ac- . H^c Didymus,qucm vide iatiush^c nai rantem. Quis iam dubicabiCjlocum il- him Prouerb.26.ex hacantiquifllmafabu Ja f ofle inierprctationem fufciperc?6^/V^^ qui mittit, inquit Salcmon, lapidemina- ceruum Mercurij, if^ qui tribuit tnfipientt honcrtm. Q^afi diQd^x'-, Infcitia eftlapideo r> i Dco r4 Andreae Alciati M.Tcuri^. lyeum fe- quere . I II. Triufu . ritis V7ide Dco obrequiiim pracftarc Japidcs coacer- uaiido adilliiis ftatuam.Casterum nctran iiiiam quod ad rem pertiucrc videacur , hic Mercurii nomine oiun Dcorum nun- cii , vcl facras literas (quar nobis duiinam voUintatem aperiunt ) intelligimus ; vel Prophecas& Dodores^facri &: c?!eftisora culi nuncios, ex quibus orthodoxam falu tisarcernx viam & rationem cxcipere cft necelle . Serta aurem lufpenfa , honorem culcumqiie aliqucm obferuanti^exhiben- dum cHe fignificanc.Nec malc huius £m blemaris origo referetuT ad adagium illud quod rcfert Plutarchus inlib. de audien- do,& inter fcptem Gr«cije fapientumora culacelcbratur.fcViJ 0gw. Deumfequere, De quo vide Chiliad. IN triuio] Triuium eft locus, vbi trcs phiFcsvc viaediuiduntur , ancipitem du- biumqj reddences itineris ignarum,de quo inuItaapudStrabon.Iib. j. Mons eiiUpidum] Proucrbium fubetl, ipfjLdTov. Mercurialetde quo iam didum crt.Ncc pcrperam id accipies pro (alcbris, acrumnis, & difficukatibus , quasinvitae gcnere dcligendo cuiuis occurrunt . Trunca T>ei effigies] mutilis & trunca- tisartubus: nammonec , monftrarq; viae flexusipfeimmocus Mercurius; quia fa- tiselt admoneri a do(5lore , ecfi ipfe viam f^pe non ingrediatur . FeBorefaciatenus] Nihil praecer cond- Jium, quod e caiidido pediorc promaner > cxigicura praeceptorci rehquatuipfe opc rc prasfta, quod monet . Mercurij] lBterprctis& nunciiDearu, dequa rc plura Cicero inlib. dc Nacura Dcor. qui viam recJlam haEfitauti viacori monftrac: peregrinancibus enim opitulari alatum illum Deum olim pHcarunt.Mer' curii fucruntmulti , ficut multi Hercu- lcs:fed poet^ vnuai faciunt eloqucnti^ pr? fidcm.Dcorum nuncium,msrcatorum & furum Deum. Videadagium: Txpedipha' ^ereplura cognomina. Didliiscft Mercu- rius amcrcibiis.vt ipfc videtur iniuiere apud Plaucum in Amphicr. Auc didus , qnafimediuscurrcns, quod fcrmocurrat iuter homines vcluti mcdius ; eloquenci^ namq; parcns cft . Vnde fi quando rilen- tium in multorum conciliabuliscxoritur, dici confueuit proucrbialiter ; Mercuriu$ fuperuentt . O' ipi^Sli tTTHJihnKv^iv • ac & ncfas foie: loqui pr^feucc Mciciuio . Di(f^HS eft G x%ch ipyMf , proptcrca quod Gr^cosfvt lerert Diodotus) veibarum docuerit intcrpretationem . Vnde-etiam Virgilius eum interprecem vocac : Nunc et interprcs Diuie loue mifjus ab ipfo, Ec pauld poft : Taterpres Diuufert horrida iuffa ^ aurat , Plurade Mercurio confulco omicc.mus. VidcCa:farem lib tf.de bello GalIico,Ma- crob.Sacur i.cap. i^. Natal-Comit.My- ihoMib f.c. j. Tsl igiturtumulus. ] In aliis quibufda cxcmplaribus Icgitur C«»?«/«j.Ied vtraq; kdio toleiabilis . Tumulus,quafi tumens tellus, pro fepulcro frequentius vfurpari folec . Qui vero loco vocabuli cumulus , auccumulus,Iegi malunt,/^,non mihi probantur:quia vocabulum,facies,proef- figie auc ftacua hic veram Latiuiratcn» non fapic.Non dclinam priiis,quani quod im proba lc(ftioneobferuaui, ftudiofis rerum anciquarum communicem Olim confue- tudine reccpcum fuic,vc fupcrfticiofi ceme re oblacos ia via lapides ftipitefque , tan- quam numina colerent . Apuleius dead- no; Ncq; iuftus religiofam moram viato- riobieccrit, autara floribus redimita,aut fpelunca frondibus inumbrata , autqucr' cus cornibus onerata , aut fagus pellibus coronata : vel enim coUiculus fepimine confecratus, vel truucus dolamine effigia- tus,vel cefpes libamiuc humigatus,vel la- pis vnguine delibucus. Propercius: quicunq-^ facer, qualts vbiq-^ lapis . Xcnophou : TtfV fJiiv »y lipm , JiVg ^co^MVy »T aKKc^v Tuv Onav iS^iv Ttixeiy, Viator^] quicunquc fis hac ii vica ho- fpes, vt omnes rcuera fuiu • Placo vitam noftrammodo vi^, modo peiegrinationi {imilem facit. TTApiTnJ^n/j.Iet ya.p o /2tof . Suifende fertaDeo..] Plinius hiftori? mundizi-ci. inter facratancum & belli- coshonorcs , coronis nomen fuum vindi cancibus . Idem 3. cEc iam cunc coron^ Deorum honos erat. Quibus ex locis in- celligimus.coronas ftacuis rebusque facris olim lolicas appendi.Q^iiod Ci quis auclo- ritatemcciam aliorura fibi dari poftulec, adferre polTum Apukium , qui lic 5. de alino aurco : In ipfo vcre medicullio , in- quit, Hippon? De? fimulacrum refidcns tdicul?, (juodacciuatecoiollis rofeis, & ^uideitt TumU' lus. De coYi nts qu fiatuu Deorum appendt bantHi, Eroblcmataj. v letho- i triuio eo initium monftrante% ait rindaru4,faciltc efl femita ad inuenieii ^dum quod propofitum £■/? . ' i.Praesenti quafi ajnigmatiomo \y, nemijr.ea tantnm fequenda cfle , ad quje Deus & natnra nos idoneos eflfe voluit j ciim fumma: fatnitatis & dementia: fit , Ali^uidinuita,quod aiunt,Minerua fufci- pere & perfequi. Redc dicebat Catoapud Sequeda Ciceronem,naturam optimam ducem fe- natura, qnerdam,nihilqne aliud fuifleolim gigan tnmmore bcllare cum Dijs , nifi naturas . repugnare Cicero 5 De fin.commemorat . .inter pra^cepra vetcrnm fapientum , qnse conftat prouerbiorum vicecelebrata:Qn^? quc funt, ait,vetera prccccpta fapientum , quiiubent tempori parere, &feqni Deii , & fe nofcere,& nihil nimis.5ed & D.Pau i. Cor. 7 lusadhorratnr, eam vt lortem vita^q; ra* Tphef 4 tionem tenearrius , cni nos Dcusaddixit . Sed quoniam menti hnmanie ea eft innata carcitas & ignoratio ^ vt qna viafitcun- dnm pjanc ignorct.oimni pia? vitas cultu » . &iaiBiivifla mcntead eum peifngieHum eft,qui fe viam , qui veritatenbqiii vitam efle fafliis eftj quem qui fequirnr.m tene- biis non ambular.-conimuoqueillud Daui dicnm npbis aidenti animo tepecendum : yvo^ptaov (JLQt Kvpti cJ^ov iv » '7ropiva'o(J.eu. tificiide mihiy T>omine,viam , in qua am- Tf. 143 bulem. Certc & Socrarcs apnd PJatonem in Critoncpergendum ca folum efle via , qua Deus nosducicafleiierat.Quo pcrti- net illnd Perfij e j.Sjtyra ; , difce quem te Deu4 efje D 4 lnffit In omni Andre^AIciatf l^Jft > & humaHH qua parts locatHs es in ro. AddCjqnod tam crafTa caligo, tamqiie fu- pi/ia homiinim mencibu s iii/ica fit igiiora- tiOjVt qiiid pociirimLim fequi debeat,qui- uis ignoiet, & nifi adiurus op^ caelefti. in cerraii} aliquam viam fe lecipere non po- teftr.Dicebiineuim ip('e'a!utis inftaurator: Sinc mc nihil quicc^uam ejficere pefesiij. Ncc- vcrd iumusidonei ad aliquid vcl co- gicandum tanquam ex nobis j fed ii ad ali- quidiJonei videamur,idcert€ cx Deo eft, au.D-Paukis, i.Cor?. 1. Videtut hoc Emblema non male refer li poiTc; .'d cuiufq; virajgeuus & inltitu- tiMii,ad quod ingrediundum ciim diffici- le fir.opus eftaliquo^eriuricid cft,pr^ na man. cepcore feu dotp>f , « tTe petua eft iuter lurifconlultos aitercandi alca,viide lites immortales.Theologia ea , quae in fcholis ventilatur, quantis fcateac difficultatibns,notius eft, quam ▼tphui- busedicatur- Vbiqi igicur perito & fiuce- 10 opus cft magiftro . Fidei SymboIutiL^. E M B L E M A I X. QTJB T deficiws H O N O S , Tyno velati^ amlUu > ^ Ems^, iungAt nudi dextram V E R I T A S : Sit^ A M O R in medto cajftu , cui tempora circum Mofa it:, Dlones fukhrior CupidintL^ ^ .liEmblemata-^. ConHituunt h^c figna fidem ; Eeuerentia Honoris Sluam fouett alit Amor , parturit^ Veritas . COMMENTARII. ndij fi. tulacrU rroY hn ir. ides ad' mciis lufis de ripta , (des ^d. AL c I A T V S vniiierf^e antiquitatis ftiidiofillimiis.hoc Emblcmadefiim pfilTe videtarex autiqni^fima Sabiiioriim ftatua.qiianiimen vnnm triplici facie.no- mineqjtriplicieffingebatur. Sed & hodie inter Komanasantiquitates in regione A- renulajjnasdibus Dominorum deS.Cru- ce , vifitur Fidi j fimulacrum ita effitftum Cvt edidir primus lacobus Mazochius Ro ma*,anno ijiiO Marmoreft in feneftra; modum formatum, in quo tres imagines tffLcix ftatuuntur- Dextra quidem forma virili,imberbi,red astate matura.habitu pa cifico,cui adiedum nomen Honor . Si- niftra vero muliebris,virginea facie,eodcm habitu.Iauream coronam in capite geftas , cum infcriptione , Verita s jqux dex- tram dextras iungat cum priore imagine. In harum duarum medio ingenui pu«;ru- lieffigiesccrnitur , cuius fupra caput hoc Jegitur, FiDii Simvl ACRvM.GVrald. Syntagm i.z. & lo- Hiftori^ Deor.H:EC quidem eft veteris illius fimulacri pivflu- ra, quam etiam Pignorius hoc modo ap- pingi curauerat , nifi pidVoris negligeiicia locum Honoris & Veriraris permutadet, & finiftras iungentes, vti & Veritate vu'- tu pueriliperpcram effinxiffcr. Num vero «d Alciati noftri mentem.valde dubicotvt enim pace tanti viri libcre dicam,qua; fen tio,noii (atis arridetmihi Veritas& Amor veflibus induti,cum autor dicat,?;^!^^^ F^. ritzsiSc iiifra quoq; Amorcai virtutis nu dum pingat. Deeft cciam corona ex rofis Amori, quam exprefse vultautor ; vti & Honorcm ftantem. Hinc vt Alciatoillud ^imulacrum Fidij obferuatum fuille iiihil dem fuidecum Fidio . Nam vt 7r/r/? G rx'we fides,ita t/V/&^ ^r/^^-V, Fidius nominari coramode poteft- Fidei fim.ulacrum anciqui Romani in Capitolio ftatuerut, tefte Cicerone Oflic.^.Q^ii ius- iurandum, inquir,vio!at,i'> Fidem violar, quam in Capitolio viciuam loui Oprimo Maz. Veritits nuda . Uonos • PudtcMs amor , Sancia pr&figur^i lupiter , Pi^^iuSySa cihs, Sa~ gus . Videi fi~ miilacrn 1:q f8 AndrecBAlciati. JVlai. ( vt in Catonis orationc eft) lYiaiorcs noftriefle voliicrunt.ld quod etiam con- iirmat PIiniuslib._j 5. cap. lo.dum dicit : Spcdataeft in ^de Fidci ni Capitolio ima- go fenis cum lyia,pucrum docentis.Qj.io ritu Fidci facra faccrcnt.iiidicatT.Liuius hh. i.ab V.Cqui dcNuma fic inquicrSo- ]i Fidci folcnne inftituit, ad id faciarium flamincs bigiscurru arcuato vchiiuflit, manuq; ad digitos vfq; inuoluta rcm di- iiinam faccic lignificantcs fidera tutanda, fcdcmq; ctiam in dcxtris facratam eflc . Cicero i.de Lcgib. Nofttis,inquit , cxtra portamColIinam xdeni Honoris,&: aram ineo locofuiffe, memoria: proditum cft, ad cam cum laminacflet iniienta, ik in ca fctiptum , DOMINA HONORI5,ca caufa fuit asdis huius dcdicand? . III. ^TJETj In tabula depidus proponatur ftans.Rcde vero flare fingirur,non (ede- rc,aut dcfidere, quianunquam honos de- bcrefle ociofus,3Ut defcs . ^o?2or DepiHus HO^iOS] Honorcm pro Dco Ij>eus . colucrunt vetcres.vt ctiam Fidcm Sc Vii;- tutem.PIin.5 f c- 10 Auguft- deciuit.^.c. 21.& 2 4.Et Ouid.f.Faft.ex Honoris , lc Reucrenti? coniugio ortam cfleMaiefta- tem voluit .• Donec Honor placidoq^ decens Reuerentia lultu Corpora legitimis impojuere toris . Hinc fata, Maiejlas, quA mundum tempe- rat omnem , §lu/iri die pa)tu efl edita , magnafuit Et Pylaies Brixianus in Thcogonia , lib. I. Se quodam Ut) Reuerctia iunxit Honori , ht facra Maiefias protinus ortafuit . Adijciam obitcr: Amor honori adiundus verccundiam cre3t,im6 vero ipfamct vc- rccundia dici non incpte potcft.Quo fpe- clatiilud M.Ciccronis ex L^lio. IVlaximu ornameorum nmiciri^ toIlit,qui cx ca tol- lit verecundiam . Itaqj inijs pcrniciofus cft crror.qui exiftimant,Iibidinum,pccca- torumque cmnium pacereiw amicitia li- ceiuiam . rnrpnra Tyrio amiciu,] purpu rea vc'''^. In fignu ho770ris fi honoris & dignitatis Romanos Patricios , Si quo olim folo Amvena purpuratorum- rubefiebat veflis Regum . Idem refert Pollux lib. i.devcrbis ido- neisad Commodum.-Tyrii ferunr,inquit! captumamore Herculem nymph^cuiuf- dam indigen^jcui nomen Tyro^ fequeba- turqj eum canis antiquo more,quo domi numcanes vfqj etiam ad concionem comi tabantui". Quarc canis hic Hercuieus irc- ptaMtem fizopuHs purpuram confpicatus , perefa carunculajfua fibi labra cruore pn- niceo inficit. Cum igiturad puellam Her cules adiiirer, deledata illainlueta tin«5lu- ra.quam ceu florentem in cius cams Isbris afpexi(fet,afiirmauit fibi cum illo pofthac nihil forcnifi ad fe veftem afferrer, etiain canis iliius labris fplendidioiem.Qmocirca iiuienta Hercules animante,coIiedoqjfan guincmunus puel]^ detulitjprimus^vt Ty rii didlitanr^ audor Punic? infedur^.Plu rade purpura qui volet, adcat Cafliodonl Canis Herculis purpurA inue.. toY, Emblemataj "^extra fi ei fym- 'olum . Verif4s 7odo pi- ^udaVe- ftoi cur. Diontj. initio lib.i.Variar. jfbrmul. Lazaru Bay- fiiim de re veftiaria, Aiitonium Tiiylefiil de coloribiis , Politianum cap. i i.Mifcel. Guidon.PancirolIumde rebus memorabi libus,Hieron. Columnam in Fragm. En- nii,&: alios . Vide etiam qu? fupra Embl. 6.dixinius,Sc qu^infra Embl.iiy.fumus divHiuri . Eiu^q;] Honoris nempc. Inngat dexfram] Fidci fymboUira in dextiis iundis con^piciebacur.idq^ Num^ Ponipilii inftituto. Moris etiamfuit, vt fidci faciend? & comparand? grariadex- tras coi)iungerent;quod multis audorum meliorum locis facile cft obfcruarej eft enim dextra Fidei dicarar. Vndc Virgil.6. A Eiieid. veriti dominoru fallere dextrtti. Symbolum coniundionis dexrrarum do- cuic Gyrald.i.Syntag. Hift.Deor.& poft cxteros vir eruditus C^Iius Curioappen- dice Hieioglyph. Pierij quzedam huc fa- cientia non poenitenda retulit-Sed de his in fraopportuniorerit dicendi locus. Nuda VERITAS ] Fingebatur oAn- Qeist, vt fcribitin AmphiaraoPhiloftratus, virgo niueis induta veftibus. Hippocrates in quadam ad Philopcemenem Epiftola j cam depingit mulierem pulchram , ma- gnam , fimpliciter ornatam , illuftrem ac fplendidaniicuiusoculorum orbespro hi mine nitebant, vtaftrorum & ftcllarum fulgorem vidcrenrur imitari.Nudahicdi- cicur,qu6dquieam coIunt,aperti funcac fimpliccs,nulIo lnodofrauduIcnii,aut in- fidiofi ;aut quod veritatis oratio fimplex cftedebeac & reda, non fucaca, ceda, auc pcrplcxa ; aucquod in luce &ocuIis om- niu agiiofci vcIir.HincHor.1-Car.Od.i4 Cuipudor , iuJlitiA foror Incorrupta Fides,nudaq-j Ventas, ^luando vUum inuenientparem ? Vcritaris nud^ rationem docuic Pierius Hieroglyphicwnlib. 44. Sitq-^ in medio] id eft,//CgWT»;j',coiiciIia- tor, pacificacor . uiMOR caflwi] De hoc amore pudico , qui dvTipfo^y dicccuriii Emblemacc,cuius Cpgv2iphe. Amor virtutts. Cui tcmpora circum Rofa />] Quj redi- micus eft corona ex rofis texta. quod hic in pi*5lura non exprimitur . Diones] Dione Veneris matcr cx louc ♦ Qceani &Tcthyosfilid,pUiiesemm fuilTe Veneres fc ribit Ciccroin lib.dc Nat.Dco- ru.Hiuc Dionefaepcpro Vcncre ipfa apud Poetas, vti etia hic, ponitur. Stat.Silu. i . Cedat equui Lati& qui cbtra tcpla Diones ^ EtPoIiciaiuis in Nucricia : Tiuor ^ fandalion au fus Cftrpere cum dominam afjeruit fua forma, Dionem . Ouidiusin Faftis : Hippolyte infelix , ueUes coluiffe Dione . Ec ru ifus: Terribilt quondafugiens- Typhona Dione . Dicicur eciam Dion^ea.Vjrg.j . AEiieid. Sacra DionAA matriy diuisq-^ferebam . Pulchrior Cupidine] qui pulchriorcft longe , quam alcer lafciuus& iraprobus Vcncris filius.Dc dupUci Cupidine,& Ve iiercduplici, macurius poftea . Confiituunt h&cfignafidem] His cribus confticuuncur cresefliciences caufa; fidei > r^W?^.mater:v4»2ar,nucriEiLis pater, feii GonciIiacor:H(?;/(>i , qui canquain fouec & fuftentat • Beuerentia honora] Honor cnm fua conforte Rcucrcncia Fidem fouet j nam Reuerentiam Honori conmibio iundam fiipra ex Ouidio rcculimus. Latissimvs hoc loco mihi pa- j terec excurrendi campus, fi mihi mens ef- fcc,Ieiftori obuia iftamerce t^edium alfcr- re: vela igicur contraho , pra*fercim quia verbaipfa Aucoris mcnccm abunde apc- rianc . Vnum tamen non pra:cercvuidum , ^mblemct nimiru hoc Emblema facile rraduci pafic a,pplt- ad amorem,reucrcntiara, fideni, pareuti- ^^^^^ • bus debitam \ liberis; ad coniugum neccf» fitudmcmjtum obfcquia, quas prajftanda veniunt Principibus,magiftracibus,pra:ce- ptoribus,a quibus vel fuftentamur,defen- dimur,liberalircr cducamur. In fidccoiiiu gum hoiios,amor,veiicas:honos ex opiiiio ne virrutisjamor , propter officia mutua, vitasq, huius commuiiis vfibusneceflliria; veritaSjVt faiyfla ifthxc coniuncflio procul abfic ab omni luco & fimulacioiie , quam, imprimis dcceatcoftantia & vericas,quod; vnunifocictatis omnis ac concordiae cer- tifiimum firmamentum. De fidcqu? dc- betur principibus viris, ajio Joco.Sancde- beiitfcrui dominis reuerenciam, obferuaiir ciam,ob(equium,vcmeminerint fe fubefte aliquoiurc genciumjpudore & libcralita- te,non vi parendum,vere non fidc,auc di cis caula officiumfacicndum . Fcc- 6o Andre^ Alciati Foedera^ • (sAd ^laximilia r2um t^Iedio/am T)uccm • EMBLEMA X. I.I ANC citharAm , a lemhi cju^ forma halteutka fertur , ^ ^ Vendicat & fropriam Mufa Latina fihi , Accipe Dux : placeat nofirur» hoc tibi tenspore rmnus , noua cum focijs feedera inire para^ . Diffale efi , nifi do^o homini , tot tendere chord^ts t Vna^fi fuerit non hene tenta fides ^ Ruptave [quod factlc c^i) perit omnis gratia conchjt t Ille^ pr^cellens cantus , tneptus erit . Sic Italt coeunt proceres in fcedera i concors Nil esi quod timea^s > ft tihi conftet amor . At (i aliquts defctfcat ( Vtt plerumque videmtis) In mhilum illa omnis foluitur harmonia* COM Emblemata. COMMENTARII. II. Keipubl, cum Lyra compdra tio. Locm in- fignu e 2. de Repub. Cicero- nis . EX P R I M I T V R inftriimciitiim il- liid miificiimjlcilis Liuto, Germaiiis Z^«?.di£liim, omiiibus fuis fidibus inftru ftum ; iux^a quod libellus cernitur aoer- tus, noculis muficisexaracus.ad derigiian dam haimoniam , quajinchordis Lutinx exarce requiricur • M I T T I T hoc Emblema ad Maximi- lianum Ducem Mediolani,Ludouici filifi, quo principi Tuo indicac, quanta viscon- cordix fic , fumpta compararione a lyras temperaro.aut confufo concenturea enim conrtasex fummis,medijs,& infimis chor discoiicinnam reddit harraoniam, fi tame eam vir artis peritus aptauerit . Eodeni quoqj padlo Refpublica omnis variae ac diucrfae conditionis hominibus compofi- ta,firma 8c concordi pace ligacur , fi mo- do Pnncipem habuerit idoneum , qui & confilio, & vfu rerum valeat, quiq; bene- uolentiam, aflenfum , & commune pacis vinculum intcr ciues fouere norit . Ea ra- tione pra» alijsquotquot vfquam faere ab omni fECuIorummemoria,terrarum Dea gentinmque Romaperftitit,quandiu Prin cipes habuit pacis & traiiquiliiratis ftudio fos,eofdemq; audoritatcdignitateqi com mendabiies.Cicero de Rcpublica difpu- tans,inducit Scipionem eum,qui Cartha- ginem deleuit,de Rcpubl. verba facictem, quandoiam iamque peritura prsefentieba- tur. Ciim enim Scipioin i.lib.finedixif- fetjVt in fidibus ac tibijs , atq; cancu ipfo ac vocibus , conceatum elTc quendam te- nendum ex diftindtis fonis, quem immuta tum ac difcrepantem aures cruditie ferre non poifunt , eumq j concentum exdifli- millimarum vocum moderationcconcor- dem tamen cffici & congruentem : fic ex fummis, & mcdijs , & infimis intcriedis ordinibuSjVt fonis,moderata rationeciui- tatem confcnfu difTimillimorum concine- rc: & quasharmonia a muficis dicitur in cantu , cam cfic in ciuitatc concordiam , ardiiTimum atq; opcimum omni in Rc- pub.vinculu incolumitatis , qu?£neiulti- tiacfle non potcft: quod a Ciccronc pctitu foftat e 4.Dc repub.PIat.cuiushcc verba: TivofjLi^ct dLpTi , dpfJLoyiA rm « (ra- fpoavvn cfjLoicoTcfu j t/ Si) oTI eoa-^zirip tj iv'^.7± if fJ.iV (TOpiiv , « J^' ivS^o/tetV T»V AlV 7rAp£^)^iT0 , - ,asViir, « f/-iv 0iiKei y (ppo* ViiTH, eiSi $^ iV iVl iKctTco. Hjscex Cicer.lib.de rcpub. retu- lic D'.Auguft.lib.x. cap.ii.Deciuit. De^ P^^ Scd hoc loco noii eric alienum, fi admonea lyy^^ Romanos veteres pcr Lyra^ Hieroglyphi- '^^^^ cum concordiam dcfigna^Te , vt & vetercs tellexe- alij iudicium compoficum,concor diam in ^*^^ • ^qualium.recfbam bonamq; infticutionem, rationem,amorein, fedacum animum , & alii plura, vt commodius ad ccncordiam fuadendam fymbolfm ab Alciatominime cxcogicari potuiftet. Videturautem fum- pta comparaciocx Oro ApoHine Niliaco de literis Hieroglyphicis , in fineopeiis , cuius verba funt : K^v^pcoTrov crvvzyict ^ ivcoTiKov ^vK6y.iV0t 7iJfAYIVaj KvpdLV ^co- ypdLQ^Tt . ctvTi] ycf.p crvvi^^^HdLv cpvKdLTTH Tav IStcov )tpiS7y.ctTcov . id e(i: Hominem coniunBum O* -vnitiuum (vt fic dicam) fignificare volentes A e gy pti j,/ym»? pinge-^ bant.H&c enim continuitatem propnarum fcruat pulfationum . In lyra enim diuerfa: chordje fimul componuntur,&' ad efidem tonum cemperancur: quod prudcns& fe- dacus homoprxftat vel in fuis affcL^ibus racioni fubijciendis,vel in ceconomia nio- deranda,vel deniqjgubernatione Reipub. inqu'bus homines varij ac diucrfi , cum finguli fint,non polTunt non habere fingu - las de rebus opiniones; fed fapientis tamen Principis moderatione in vnum quafi har monia* concencum conueniunt . Ifidorus quidem Cynicus merito Neroncm incre- pabat, quod cura MuficseartioperaratJa- ret,NaupIij rnala bene caneret , fua vero bonamaIedifponeret,nequefibi vllum m vita concentum proponeret.Et Diogenes Muficos ftuItitiseargucbatjquilyrjEchor dasoptimeiuxtafux artisleges compara- ient,animum vero minime componerenc. Ideinvidens queijdam parum cordarun:i apcare 6z Andre^ Alciati- III. Cifhara . aptare pfaltcriumiNon erubefcisjiiiquit,
Thursday, December 5, 2024
Subscribe to:
Post Comments (Atom)


No comments:
Post a Comment