qui {bnoslignoaptes,animum ad vita non componas;Ea quidem ratio fuit,cur Pla- to animum harmoni^e & concentus uomi 112 appelJaric : & Ariftophanes fapientcm hominem & Gratijs ornatum, optinium Muficum & citharocJumene.Nam idem Plaro pucauit Mufarum nomena fjLueiv , quod fonat idem ac honefte inftituere.Sed & Geta;,popu!usille Thraci^e iuxta Hun gariam.hocidem figtiificare volentes,ci- tharas fumunr.easq; pulfantes.legationcs de conficienda pace faciunt , vt refert ex Theopompo Achenxus lib- Dipnofophift. i^.At fepofita paulCim lyra,mox refumen da,audiamus citharam • HANC citharafn] Cithara eft aiuficu inftrumentum in tiiqnetram figuram c6- po(itum,plus viginti chordis apcum,vul- go Harpa . In qua fignilicarione vfus eft Henricus Glareanus diligens antiquitatis fcrutator in fua Mufica.Hic tamen cicha- ram pro teftudine,quiE vujgo eft Lutina, accipit,cums inuentionem Mercurio tri- buunt.Homerus in Hymno Mercurij: E aot 'TTfsCOTl^ct ^KVV TiKTtlVCtT eloiS^ov . Mercurius prior ipfe chelynfacit arte ca- noram . A le7nli forma] qu^e formam habet lembi.nauicujje breuis & ceJerrin-va2,cuius inuentionem Cyreiienfibus tribuit PJinius lib.y.Vide Lazaiu Bayfium,de re nauaJi. HalleutlcafeYtur . ] Id eft , pifcatojia , propcer finiiiiiudiiiem, quam habet cum ILvlieuti fcapha pifcacoiiu. Hinc Halieuticu opus , c/iopm . iw quo de pifcibus cractacur : etKiSuf, n. pHcacoreni ibnac, & dhdvo) , pifcor . Ha- lieuticon opufculum fciipfic Ouidius, qcf tamen pleiiq; viri dodii Lucano cribufic , Lilius G regorius iii opufculo de nauigijs i\c aic ; Halias eft nauis maricima, apud G ra;cos nociffima^ab ipfo, vc liquec, mari appellaca , fcapha fcilicet . Sunt qui ean- dem cum pifcacoria facianc,hoc eft,ctA/gy- Tiitov TrKolov^cznc Sl a noftris pifcatori- bus dicitur. In hoc genere reponunrur cymbas , fcaphse, horia; , lenunculi , &c. De Halieuticisquaidam habec Piinius.lib. 31. cap. X. Exiftimoaucem hic fier; allu- fionemex verboGrarco ad Tufcum , fi- quidem Tufci illud inftrumentum vocat Liuco,veluci a Gra^co AKtivcdy deriuantes. Piguorius iudicat Italos vocare citharami Lcmhus Liuto, nonmodo a forma,(e(I etiam a no mine Lembi,quem Ligures etia nunc Leii do, fiue Leuto appellant . Hinc falfus vi* detur Volaterrauus in etymo, qui Jib.5/. PhiJoIogias hajc habet; Leutu vocantfor» talfe a Ieuore,& loco pleclri pcnna percu- titur. In quoexcelluit Petrus Bonus Fer- jjfriSi& rarienfis. PuJfatur & digitis , inuentono- excellen- ftra a^tate Stephani Hifpani aulici Ferdi f^s, iiandi SiciJiae Regis, excellentilTimi Lyri- ftaj . Antonius etiam Rota Patauinus ( vc fctibit Scardeonius ) pulfando Li utum , iii Italia, eruditotum ludicio, vix parem habuit. Vendicat ^propriam, ^c. ] Vcndicet LyrAtm fibipropriam quatumuis,inuentionem ta- tio , men Gra:cis debet. Sed tamen Italos :d fi- bi vendicare fufpicor,qu6d apud eos lyr? vfus fit frequens habitus . Non erit inco- modum repetere, qua; de Mufica^ pnma inuencioiie collegit PoJydorus Virgil- lib. i.cap. if. Quapropter inquit Alciatus : Hoc inftrumentum , cuius Itali funt in- uentores ('malim peifedores j ad te mit- to,& non aliudjquia Itali Principes coeut in foedera • Accipe Dux.] Aufculta,quid hoc fym» bolo veJiai . Nojirum Monicum,confilium. ^luo noua,^c.] Hiftorias Icahcoru bei lorfi &f^deru tibi comparesex Guicciar- dino,& ali js pcrmulcisvP.Iouius lib. i ^.Hi ftoriarum; Incerea Maximilianus Sforcia, quum crebris rumoribus aiferrecur , raa- ximum inGallia exercitum comparari , & Regem ip(um belli Duccm, fuperacis Alpibusin ItaJiam primoquoq^ tempore defccnfurum, commeacus, arma,equos , tormeca,atq;omnisgeneris prasfidia fum- mo ftudio parare , pecunias fingulis vrbi- bus imperare,munirearces, & Heluecios, ca:cerofq5 focios Principes per legacos ob- nixe precari , ne fe in tanto rerum difcri- mine delercre vellent . Cum focijs .] Socius dicitur > qui pari socim, confilio , fpe & periculo rem aliqua cum alcero aggreditur . Sic Romani focios ap- pellabaut, quos ita fosdere coniundos ha- bebaut, vt belli & pacisefient participes . Sic quoq; inter negotiacores focij dicutur, qui Jucridamniq; comunionem inierunt. Cic-pro QJKofc.Qui fociu faJIic,in viro- rum bonorum numero non habendus. Iccdera inire,] Padta & f^dera cribus mo dis Embleraatcij . 6 3 ^osdera S$ compeiimus veteres fancite cofiiciiif^ ribu^mo fe: veibis,vc iureiurando : Fad:is, vt ma- its inita. dtatis viAimis: manibus, vt his fidem ob- ftringerent. Vndetria apudeoserant ru- ptifederis crimina:,periurij, ara? violat^r & fracflieficlei . Bifficile eBi nifi doBo,^c. ] Im m 6 dif- ficilius eft imperito Principi tenere impe- rium, tocqj hominum formismoHerari . Ideo Peifius. Sat.^ Netonem increpar.Et Stratonicus citharoedus Regi Ptolem^o percinaciusfecum^ dearte canendi difpu- tanci refpondit : EVgpot/ gV/V , S ^Ao-iKiu (TKrf^T^rpov , sTBpov J^i TTKmrpov - ideft: Aliud efiiO Rex fceptrum y aliudpleBrum. Vnaq; fi fueYit non henetenta fides . ] Nifi coerceantur improbi &fcelerati : Id enim omne AhhnyopiKa^ accipiendum. Fi- ?ides desautem (inquit Sextus Popeius lib.6.) gennscitharse, fic dida2,quod tantum in- ter fe chordae eius , quantum inrerhomi- nes fides concordet. Virg. ^ S"tA(7co(^HV TAi TVpAVViS^A^ [JLAKt? AVTti J^OVAtTO . Et Claudian.. Non fic excubiA, non circumfiantia pilct-iy Vt tutatur amor , Atfialtquid defcifcat] Difcordet , de- ficiat , fialiquis favfiiones concitet , aut fe defertorem prasbeat. Vtiplerumq; videmus.] Vix enim vlla tam fandla focietas, quas non habeac fuum ludam . In nihilum foluitur ] Antca dixerat , Ferit omnis gratla . Harmonia. ] Fidium concordia & con- centus , ab dpfjLo^eo , coapto : Plutarchus in libcllo de vita Honieri , cxplanans allcgorice Martis & Veneris adulte- rium , fic condudit : Hinc fiec planum , quod ^4 Andre^ Alciati Cocordia iinde di- ciim quidam ipfi confulerct, vtpr^fidiis vrbcs contincrcc : Malim , in- qmtidm benignu4-,quam breui tempore do- minus appellariAd eft,/y.«AAoj/ 'TtoKvv yjo^ vov i^ihHV ^pnTof , H J^ea-TTOTiif ohiyov KAh^jBou. Sed h?c plufquam latis . Silentium_3 . EMBLEMA XI C ^ r tacer , hj^^d qmcquam differf faptentihti^ amcns : Stidt7ii£ esi index Ung^iaj, vox£ , E Irgo 1 1. animi in dex , 66 Andreae Alciati Erge premaf labias , digitoj^ filentia fignet , Et fefe Pharium vertat trt Harpocratem . COMMENTARII SE D E A T grauis vir , habitu Philofo- phicoitidurus, inter murosfuos magi- ftros libro-^jqui iiidice digico filencuim (i- giundo,Iabiacomprimat,uouad narcs por rigacvr ni hac figura apparec . BoLVM carnisincrafauces clauditnus fpongio(um,flexibilem,filiiia2 & fpuci re« cepcaculum,c|uiaeris reciproci allifu.val lodencium,& camera oris, ac fornice illo concaiio obfepcus,vocem itrmgit inarti- culos & format verba,vnde ple(5lri nome, & Iingu:e,a lingcndo indicum,quia lingic, lambic,forbet, & in fradlionc natura: mo- lam adiuuar,actcnuaudo cibo Sc degluticn do. Exigua portio & fruftillum corporis , fed cuiusfundlio fane multiplex 5c varia. Qu^icqujd concipic animus aut efHngic , hoc inrerprctcmanifeftat &: eloquitur : (i rabiesibi occulca, aut fpuma bilis circuni praecordia bulliens , hoc prasconc detegi- tuf, & cumafperitatequadam vcrborum cmicat: fi vrentis lafciuix fufcitenturillic carbones,& flagrare incipiant, per os ege- runrur fermonis indicio,qui refertusama toria leuitatc, mollis, efFoeminatus libidi- ncm fpirans . Quem chart^e pidx oble- (ftantSc verficolores,aIueus,fntilIus, teflc- ra,luda, palasftra, chotea, venatio, aucu- pium, luftrum, popina, culin3,& ralium aliquid,in orc habct frequcntcr,& teftimo nio linguae prodit morfum animi.Cui de- uotio & pictascordi , producjt in collo- quium diuina tantum, & quae celum auc fublimia (apiunr,non ludicra . non (curri- lia.aut vanitate aliqua commixta. Diftiu- gui hominem a caeceris animantibus racio- iic & oracionc nouiraus;inea velut in rao- Julo fpecies impiimnntur rerum , per hanc fe ditfundunc &: communicanc: illa matrix eft imprasgnata & gratiidaconcc- ptisfoimishajc velutobftecrix, quaspar- turieuti fuccurrit,& foecuni liberacSufTo catur in vtcro racionis partus.nili aperiat clauftra, accducataut roluat oratio. Si vitium in prole aut defedigitoq-yfUentia fuadet, E 1 Mar- Andreje Alciati Serapidi prApoft- tns Harpo crates. I^haros Thctri, qidd . ^eddere , Cf» facere Harpocra te i quid . fitrpotra tes . Martiaims Capellalib.i. Venim quidam redimitus piier ad os comprefTo digito fa- liuaii.filenrium componebat.Et Apuleuis lib.i.Dc afin.aur.At ilJe digitum a poili- ct proximum ori fuoadniouens, &in ftu porem attonitus:Tace,tace,inquit,&c.Re fpexit autcm ad id » quod de fimulacliro Serapidis audores refeiunt , cui prxpofl- tus eratfilentij Deus Harpocratcs,digito laLia comprimens, aut Angerona ore fera obfignato.D.Auguft. Decuiic. iS.cap.y. riin.jib.j.c./.Macrob.i. Sat.cap. lo.Gy- rald-Syntagm.i. Huc cjuoqi fpedanillud Graccura Epigramma i. Antholog, quod inonet indecencium verborum linguq figil lum elfe imponendum : meliorem namqj cffe verboruni.quam poflellionum cufto- diam Id auiem eft iu/iufmodi : KpeiTyojv y^p f/.v9ct>v , » KTiAvav ^v- ^AKif . id e(l : 2?t verbis linguA imponantnr clauflr(i ta- cendvs : Prdfl^tt snim lingua,^ modererti opes . Ph^rium] id efi:, AEgyptium .• fumpta dcnominatione ab infula Aigypti Pharo, prope Alexandriam.iii qua ille natuscre- ditur PIia.Iib J'.& 15 - cap. ii.Homer. 4, Od/iT.In ^a turris eft ingens,in cuius fum iTiitate ignis fieri foIeba:,qui nauigantibus de nocle prajlucerct.-ab huius fimilitudinc ciEterc^ quoque fpeculse in fimilem vfum conftrucftx.PIjari appelUts funt . Vertat in Harpocratem.] Apud Catui- lum reperitur formula h.-KcIoquendi pro- uerbiaIis:P^r/7//^w reddidit Harpocratem: pro eo,quod c;l,imponerc filenrium lde- que (Mxiz-.Etfacium me efjeputa Harpocra> ft?«?:id cftjOmniDO tacitiunum & filetem. Harpocrates Deus Aigypriorum,fi!entij prasfes, cuiiis fimulacrum infacris Ifidis &OfiridisveI Serapidis fuit pofirumjdi- gito ori admoto comprimens labia , vt filctij omnes admoneret. Verba Pliitarchi funt ex diCp uatio i: de Ifide& Ofiriie.- TfiV Ap'WO)(.pdLTi)V Se^V ct7gA>) »^ Vi)7riOV, yjS^poTMV Ttva. vofxt^reov , dKP^a, Tgp/ 9i^v iv AV^pcoTrois Koyi Viccpt ATi ?^Hf*C) {iS^SAp^pCCTH 'urpog-CtT^IV CTMZpOVl- ^iiv j J'iO T() ^OUdLTt TOV S^AKTVKOV 5>/sA Tjyi],yKcd7 erfites enin\ alio iiominc Ther(icem morioneni ■meri- vicuperacionedignum arguic,quam quod loquax eilec.quam quod obftreperus,im- porcune garrulus &feditio(us. Is enim II non proprie loquicur, non veiba facic, vt »1 alij , fed tnmultuatnr : bipaimi y.^voi '\fiorelo eiiJATpoiTriii iKohcet . Neftori confuitilli- 'e/is. mo feni nibuit oiatiortem mcllc dulcius ab ore fluencem : t» y^j ctTro yAOj:>yi^( fj.i' .enelfii Kno; yKvKicov rAov iti/Jii . Mcnclaoargu- ^ tiocor tam iliam quidem , & nuquam a redifce- it dentem brcuiloquentiam ! ^fi^dupet fJLzv , etKKo. fxetKA Kryicof , gV« i TroKvy.vSiif • Vlylk grandcm & vehementcm ,.fed diu Vly0s d* tamcncogitabundum facic, antcquikm lo- ratio vc" qui incipiat.Recn:ilIim^ didumefta quo* h^mens, dam ex veteribus, loquendi magiftros nos habere homincs.tacendi vero Dcos. Pro- iude laudacur iyiy,v^'ict, Pythagorica, & Spartanus ille Lycargus,qui fuos 2 pucris filentio initiari voluir. Notum cft adagium Grascorum .Tutum fdei>tij prA" mium : & illud Simonidis,Locutum fuif- fe poenicuir.racuifte vcro nunquam ;quod ali) Xcnocrati tribuunr. Nec enimomnes eapraediti (unt virtute , qua Caco, qucm Cicero dicicnullum vnquam cmififle ver bum , quod cmifliim dolerct . Succurrit Zeuxidis pidoris ad Principem Megabizu Megahi^> fermo. Is enim Princcps cum, animi cau- z,us repre fa,in pidorisofficinam defccndifler,& vna henftcs ^ eum fuis de arce pingendi difpucare ad o- Zeuxide » ftentationem auderec: Cum primum huc venifti (iuquit Zeuxis ) & linguam conti- nuifti , pueri mei nefcio quid de cc magni fibi pollicebancur, quippe qui cuura cul- tum,tuaraq; purpuram obferuareiic : (ed vbi de arcc.quam non cenes,Ioquico2pifti, tccontinuo vt ridiculi'! homincm efle pu- tarunt.Qjiidam captiuus cum duceietur ad Antiochum regem,qui hominem comi tabantur,iubcbajuefle prarfenri animcex- perturum fortafle regis clemenciam , vbi ad eius oculos perueniflet : Nulla cigo locusint^ mihi fpes,inquic:ailudensad lufcum rege, pefliuws , qui ioci'S intempeftiue iaAus hominifuit exiciofus . Merico apud Pindarum cele- bracur Thebanus Epaiiiinodas.qui quam ^Pj^ quam niuka fciiec , pauca camen loque- '^^^^^«^ bacur . E( certe frequciucr vfuuciuc , vt qui plus habeant pec^ofis,vt ita dicam, id eit,in quibus & erudirio&: prudentia ma- ior,ij niinus habcant lingux . Demaratus DemarA-^ CLini in confeflu quodam filerec , togatus. tus . an idfaceret ftultiria, an fermonis inopia? Atqui,inquit,ftuic'js lumquam cacere po- ceft • Kon pofllim crauflreabfque piacu- io auream Zenoms vocem , qui Athenis excepcus a quodani Principe , vna cum rcgijs oratoribus ('quod ille fciret eoseru duis fermonibus obIe(5tati,curauic &: quoC dam Philofophos arccflerc) folus riiiil di- cebac Itac^; comitei a legatis appellacus ; Zeno fe- De te vero,Zeno Cmquiunt illij quidnam nex inte:- fumusuoftro Pj;iucipi renunciacuri ? Ni- pocula tn E 3 hil ctturm/ fjLdv 'rrohKeiKt ro a-i7rcov von^eu , S&peuHmero filere nomjfe homini fapientif- ftmnm eB . Ad eundem omnino fenfum occurritex Plutarcho id.in quo gloriatur vel in primis Ino Euripidea , nimirum fe Tcireiy/^i^v TioTrov cP^, \(yHV W Acr- pethif. Vnde Ecclefiaftes 5. T^mptis» in- o7cov ctAKcov Kpa,T€i , ^iotf iTTOfxivof : linguam cohibe pYA alijs otnnibtu,cid Deorum exemplum . Idem fencic Hefiodus lib. x. tpy . TheixTcriif Toii ^W^rctvpo^ iv tLv^pcoTTOtiriv eipiTof itiS^coK»^ » '7r\H?i] SiyJ,pti TtctTo. [xirpcv eiS^i KctKov eiTroi^ , Ta.ydL yj/u dvTo^ y.H- ^OV c/.Ki£ didiffimo . FefTus iani eundo cum quis ad viarum finem perueniirer, defcrcbatur ad pouticum columnis de Porphyrice la- pide confpicuamjqua: nonagenisgradibus afcendebatur. Inde perueniebaLur m aulam fmc ca^naculum marmoreum, pulcherri- jnis rimulacris& ftatuis ornacum : fed & yiq feu meatus illi erancmarmorei,auc la- pide polito fornicibus cedi,qu^dam cciam fbresadapcrc^ eiufmodi edebant fonum , ac fitonitru intus terribilcexi^O.eret.Con- tigua huic labyrintho erac pyramis am- pla,laticudine quaqua verfum quacuoriu gera (bli obcinens,alticudinc o,neq3 confuccam nacuraj pro portionem partium . Gnofiacts Utebrts] Inclaufo &obfcuro carcere labyrinthi Cretenfis. Gnofus,fiue Gnoftu , Cnofus,feu Cnofius, vrbs eft Crctasinfu- I^.olim Cerathus div5ta,nunc Candia;quo dam Minois regia. Vnde Gnofus,Gnofiuy, & Gnofiacus, adiediua. Dddalui] D^dalus (vtex Chronicis E« Dddatus. febij difciturj tempore Gedeonis Hcbrijo- rum ducis claruit. Athcnicnfis fuit,Mitio- nis filius, fdber ingeniofiflimus , cuiusin- uenta plurima narrac Plin.Iib. 7.cap. 56. Vifus eft is fimulacrafecifie fefe mouetia. Labyrinthum in Creta fccit,in qucm poft occifum a Thefco Minotaurum,vna cum Icaro filio inclufus cri:vnde cum aufugif- fet , piopter infcrutabiJem fugam (vt aic Pal^phatus ) penius auolaffc exiftimatus eft.Dequoplura iufVa . Romana^I^halanx] Excrcitus Roma- nus. (paActy^y agmen miIitate,quo Mace- pfjalax . dones vtebantur , vt legione Ronuni. Li- uius appellac cuncum & aciem milicarem, connexione acqi tcftudine quadrata niili- tum . Continebat phalanx odo millia ar- macorum. Verba Q^Curti j:Macedones Pha!anges vocanc peditum ftabile agmen, vbi vii- viro,armisarmaconferca funt.Ide Iib.j.Alexanderphalagem.qua nihil apud Macedonas validius erac, in froute confti- cuic.Non ignorandum , vctercs lignis co- rynisqj id eft,clauis dcpugnarc confueuif fe, qu? ratiomilitum phalangibus nomi- nis caufam pr^ftitiffc credicur , fiquidem ligna vocancur phalangia. Argumenco eft, quod ex maceria compaclas fubftrudicH nes cciam phalangas vocicamus: & qu^ na- uibus fubijciiiuiu jc heimaca,id eft,fuften- ticula. 74 Andrese Alciati faciila,dicnntiiriccrti plialangia.Inde for- fhaUnx fan phalangia niincupara, qiis t trabibiis (tnim^il . tdas contexiinc;animaI cft fimilc aeaneo, dcquo Coelius RhoJig lib.7.cap. 1 6.hanc nairac fabcllam . 5cribunt Gr^ci.ruiffe ii Attica rhalangaquedam,cuiforet Arach- ne foror:cnm vero ab Minerua hop'oma chiam perdiciicidet Phalanx,& tel^artifi- cium Arachnc,matrimonio (c inuiccm ob- ftrinxerciindignata Dca , in rcptilc gemis vcrumq; deformauit, quod a foctu deuo- Ph(t!anx\ rctur fuo . Ad digitos q uin etiam vocem l iterno' hanc rcuocat Ariftocelcs;Nam qua flexus dtnm , conftatjCondylus(inqnitJ appcllaturiqua non fledimr, phalanx . Semiziroq-j houe] Alluditad illud car- men Ouidii , quod fupra rctulimusex i. Artis Semii?ouemq-y vimmyfemizirumq-y bouem, Qui quidem verficulus cx illis ell , quos Ouidij ar aniici Ouidii ex ipfius opcribus fublatos gutiM . volebanc . Qua de recxtant verba Senec^ i.Declamat.Iib.inhunc modum.-Rogatus aliqnando ab amicis fuis , vt tolleret crcs verfus,petiuit inuicem,vt tres exciperet , in qnos illis nihil liceret • Confcripfcrunt illi quos tolli vell«nt fecreto,hic quos tu- tos efle vcllet : in vtrifque codicillis iidem verfuserant.Ex quibus primum fuiflenar rabar Albinouanus Pedo , qui interatbi- tros fuit r Semibouemqi virum,femivirU7nq-^ houem. 5ecundum 'Egclidiim Boream y egelidumq-j Kotum. Ex quo apparec fummi ingenn viro non iu diciiim defuiflcad compefcendam licentia c a i iB i n u m ( ii o r u m , fed anim u m . A ieba 1 1 n terim deccntiorcin cfl^e faciem, m quaali- quis iKjuus cllcc . Hcc Seneca. Signafuperb.i] militaria figna, confpi- cua.in altum erev^la . Ancieri eognit.i techna nocet] Confi- ]ium ducis de ic dubia vel pcriculofa fi dc tegatur ante tempus,nocet ci, qui detexe- Techna> rit . Tg';-':');, ars,arcificiumjaIiquando pro doIo,allutja,impoftura,cauilIacionc,frau- de aitificiofa, ofFucia (vtinquic Plaucus) quemaJmodum Ars, apud Lacinos,quaIc cft illud :Sic ars deliiditur arte . Vcuntur Lacini Gr^-:adicl:ione.Teienc.in Euiui- cho : Tam fcio hanc technam a Farmeno- ne profeciam, quatn me viucre. Ec in Pro- uerb. Tcchnam hanc in tefiruxifli IV. Epigraphe Emblemacis facis ma jiife{lar,qiiiinam fibi velit A(ltor,nimini prtnehS quod non m^nns occalracflc debcant con- cofdil ot, filia Ducum & PriBcipum , quam fuerit ciltfida olim domicilium Minotauri labyrinthus: ^ idquc vcl raaximc in bcllicis cipcditioni- bus obferuari deber . Vt cnim momenti plurimum ad vi anum . 'Boemineoycum fit garrula lingua, gregi. Nos Germani fic efferimus: VVtUfiu wcvt verfchvvigen haben , So thue es deinem vveibe fagen . Hdibteibt bey ihralfo verfchloffen, Als vvajjer in ein fib gegoffen . 5cribicQ_. Curtius lib.^.de Alexandri re> bus geftis, Per^arum morem cfle^vc arca- na regum mira fide celent: vc non mctus, neqj fpes vocemeliciat,qua prodanturoc ailta:vetus enim difcipluia Regum fikn- j tium vit^ periculo fanxerac. Linguam gra- uiuscaftigari,quam vllum probium : nec magnam rem fuftineri pofleputant abeo, cui cacere graue fic , quod homini facilli- mum natura efte voiuerit: hcc ilJe . Huc Zajfiodo' reponenda verba Cafliodori ex focmula '^^ • Notariorum,libro fexto Variarum: Non dnbiumeft,ait, ornarefubiedos Principis fecreturo, duii. nullis ^ftimantur neceffa- ria poffe committi^nifi quifuerinc fide ma gna folidaci . Publicum eft quidem omne quod agimus:fed mulcanon funcancefcie da.nificum fueriut Deo auxiliante perfe- £la:quc tantophis debencocculi , quanco amplius deflderancu r agnofci, Regis con- filium folosdecec fciregraui/fimos . Imi- tari debencarmaria>qu? concinent monu- menta charcarum , vc quando ab ipfis ali- qua inftruvftio qti^ricur, tuncloquanrur . Totumautem diftimulace debenc , quafi fcientes nefcianc Nam folicitis inquifico ribus f?pc & vulcu prodicur quod cace- tur,&c. Leoimperacor,lib.De bdiicoap- paracu : In rebus faicj occultis & abditis fideies adhibe tibi & temperantes vi ros, & taciturnos,& qui in fuanon aliorum poce ftate f incjcum fecren^ res ifte.vt fecrecio- rcs fiant, minimc ad coguofcendum mul- titudiiie indigencOnofander lib-Deopti- mo Imperatore, ca. Deconfiliisnon euul- gandis.fcribic; Sculci inconfideratiqj efle, temercin uulgus cofiliu promere,&mul titudini arcanu intempeftiue commirtere. Improbi-n.& qui de Repub.male fentiiat, ciufmodiebferuat occafiones:quas nadi , in hoftes cofeftim trasfugiunt, eu nuuciu al]aturi,vnd€ fibihonores & prxmiacoii fequi pofle rentur. Necfuic vnquani vl- lus exercicus , dc quo plerasqj obcaufas Uim Iiberi,tum ferui in hoftes haud comi grenc:vbi prsefercim arcanu aliquod acqj terium craclari fenciuncjvel conferedima num & pr^Iiandi rcpusaduentare animad uertunt. H?c fereilJs.C^teru acerbaceri^ lex fuit olim apud A Egpytios,qua iubeba SeuerA-j turijsabfci.idilin^uam, qui Reipubl.ar- JEgypttO' cana, qux teda efle oporreret , aiicui dc- yum lex, texilfenc , vc reculic Diodor- Sicuius. Lau dabilefuic infticucum maiorum , quo ob- leruabacur, vc fi quisdc Rep. q^uidpiam fciret runiore, aliove modo, id ad magi- ftratum deferrctantea,nevc cum alio quo quam communicaret, ne indepubJicis re bus detrimenti aliquid importaretur . Magiftratus qua: accepijfet, vel occulca- rec, fiica viderecur, vel mulcicudini pro- derec . Eam ob rem Achenis, cum hofpes venilfec in ofliciuam couroris, narrare coe- pic vi^os efle Aclienienfes in Sicilia : ton- forftatimad magiftratum renunciauic : hofpes, quia non fiitis conftanter affirma- ret, vel quia vrbem totameo rumore per turbaflec , vindtus, cortusqueeft , donec certiore nuncio de vero confticiflec. Reue ra mulcum refert in rebus cam magni mo menti non temere fpargi rumores falfos , yel parum veri fimiles : vnde ex fumma profufaquelxfitia moeror acerbiflimus, fummaqueconfternatio ; aut contra , ex moerore lastitia nimia & immoderarajquo nihil vel corporum valecudini, vel publi- cx fecuncaci perniciofius . Referrcm exemplum Val. Maximi de Publio Va- tieno, fed obuium eft cuique, lib.i.cap.8. cui eciam argumenco belle couenic,quod idem fcribicinicio lib.i. Valerius; fingula enim exfcnbere non vacat . Inteiea ta- incn non prztermittam, quod habec Ara mian. Marcellin. 11. apud Perfas nemi- nem confijiorum fuifle confcium » pr(^cer opcimates tacicurnos & fidos, apud quos filennj quoque numea coleiecur. Vide Vegecium De re milicari cap. 6. lib- 3. Prontin. Stratagem. lib. i. cap. i. Hxc cum eflem commentatus , illud iterum fuccurrit ex Platonis Theage : Confiltum Cofilium. rem ejje facrafn . id eft : crt///./2»Aox U~ resfacra f)OV (ivcu ^iiy.ct . Cui conuenit , qtiod cfFertur e Menandri yvcoy.cu^ : hpov ifh n ^viJLCovKidt, , Reperitur & in Xenc- 76 Andreae Alciati. Arcana domta Imperato r 16 71071 de tcgendet . Xenophonte» fl MyofJtBUH hpoi a"j^0ov^>i. Ad locupletandiim vero pulclierrimum rhemadeHon vulgandis p rincipum arca nis.fuccurrut ex Corn.TacicoIoci duoin figiies : Primuseft inicio fere Aniiaiiam , vbi de nouo Tibcrij principatu agit,cuius racito iudu cajfus efi: Pofthumus Agrip- pa,centurionis cuiufdam minifterio:nun- cianrienim centurioni, vt mos milicix,fa- & percontanci Impeiacorii quoroodo Agrippa fadusef- fec ? fercur refpondilTe: quomodo tu Cx- far.Vc ederec focios fubigi non potuit.ncc Tiberiusdeeo fupplicium fumerepalam aufus, in fecreta palacij parte iuHit inteifi- ci, corpusqj clam aufern . Anacharlis in ^^^^^a conuiuio apud Soloncm confopitus ita de cubuerat, vt finiiUa comprimi pudcnda vidcrencur,os aucem dextra , quod fixno valenciore indigere linguam opinarecui'» Recfle vriq; quando uon facilc tot reccn- fucris homincs, qui Veneris intemperatia calamitaces /ibi contraxciint, quotciuita- tes principatusq; arcanorum defolarit enii ciatio. Qu^apropcer loco conclufionis eflo, filencium omnino feruandum in confilio» quod vim habere vis aut vfum . Nec qu^flioni quidem cedendurrLs E M B L E M A XIII. EmblematvU . 77 CEC RO P I A effi^am quam cernis in arce LcAnam^ Harmodij {an nefcis hofpes > ) amica fmt . Sic animum placmt won^irare vtragtnis acrem More fera-y nomen vel quia tale tulit. SlmdfidibHs contorta , fuo non prodidit vlhm Indicio , elinguem reddidit Ipbicrates . COMMENTARII. I. HAe c qiioq; figiUa indiiftri? Pigiio rij dcbetiir, quam fane non porflini non niaximopere probare . Stat enim ieas- na ereifta in arce feii ciirricula, elingiiisifa praquam iiocliaa, Athenienfium infigne, depi(5>a ceniicur,arealte dtus, extimefcensq; Hipparchi poccciam, ne vi adolefcenrem !i[ i juferiet, protinus infidias tendicad dcftruendam pro f.ia fa- culcate tyrannidem . Incerea Hipparchus ciim rurfus follicitando Harmodium ni- hilo magisiiiduceret, ftatuerat tamenvi nihil agere,fcd in loco aIi(juooccuIto.Cu neq; ficquidem proficeret ,3ccingebat (e ad eum contumclia profequendum.Soro- rem Harmodij puellam nunciatam vcni- rein pompa quadam ad geftandum cani- ftrum,per fuos a minifteriofubmouic.di- cenccs 78 Andrc^AIciati. ccntes.noii permittere id magiftratfi, qiiia & conftantiores in tormentis quibufciim* indigna effcc . Quod ^gi e ferciis Harmo- qiie perfcreiKlis Chiiftian? pcrfuafionis no dius,& ob eum nuilto argrius AriOogito, mine : quandoquidem leui adeo dc caufa compaiauenuit omnia,qu:A-t^. tautiim die cxcra fufpicionem erat ciucs fed & fpontanca:morti fefe dedifrent.H^c eos, qui pompam miliflent , inarmis frc- enim ipfa,carnifice iam defcflb, poftremo queurcs cffe : dv)^v ^ ^y- \ Emblemata_> . 79 juaV, fortem,crc(flum.Virg.8. Ainei.l. ^ Ant acre d.ubites in prAlia pofcere Turnu. Placuit] Vetbum luris , qiio plebifci- tum iiicelligit i^ira«ro . Viraginls] Virago AvTietVHpAy vel av- cTp/V.Symmachus ; etv7» KKn^tnreT^u dv- ^pii y oTt Ikt^ Avi^poiihi^p^i) AVTn. hoc c(i:Vocaifitur h^c -virago^quia ex viro fum /j/^ff/.Ouid. z»Meram. Hhc vbiperuehit bello metuenda virago. de PalladcIoquenSjquas virili fitanimo & vir ru te. Ec Martian. Capella lib. 6.de cad c: C6fult!^q'y virumprAfis, hinc dici/i virago. Aufon cpigr.i. ^^^^ThreJ/Aq-j viraginps arma retra^at . fic appellarur luturna ii.AEneid. Morefer&\ Leasnas , qu^e pro fymbolo forticiidmis & inuidi animi vfurpaturrvi dePieriiin» Hieroglyph-Iib.i. Nomen vel qtiia tale ] quod mulieri huic Leasnasnomcn fuifTet. idicula^ lEidibHs contorta] Fidcs, pluraliter, & '^m tor- Fidiculae tormenti genus , quo a lortorc untum fonres funibus alligatis a tergo manibus ffid, torquerur.A Grascisdicitur (r^otvtnqua: rencur,peruicere»quin obieda denegaret . Commifiumq\ teges vino tortusy ira . Poflerodie cum ad eofdem cruciatus rc- Tulluis i. Philipp. crimiiiis loco obijcit traheretur, gefiamine fellse (nam diffolu- Antonio,quod fcriptas ipfius litteras,cum tismenibris nequibat infifferej viuculo fa amici effent,poftea cuulgaflet,cum cqpiC- fciacquam pt dori dcrraxerat,in modum fentinterfe inimicitias exercere . Sed nc laquciadarcum fella! reflrido,indiditcer quid defidercs , vidc Senccam epift. S^» uiccm,&corporis podere connifa,tenucm & io8. Con fnio Emblemata. Confilio 6c virtuteChimjeram fuperari, hoc eft, fortiores 6c deceptores . EMBLEMA XIII 1. T>£LLEROPHON,vt fortis equestfuferare Chim/tram» Et Lycij fotmt Herncre monjtra foU : Sic tu Pegafeis vc£fw pctis athera pemis , Confilio^ animi moniira fuperba domas. COMMENTARII. V AR M A T V s cqiies alato equo infi- Oreforus acre efflaret de corpore fiamma-" dens iiaftam in njonftrum illucl Ly Vnde& Fulgenrius Iib.3. Mytholog.Chi" cium,Chimajram diilum,vibrat.Chim2e- mscram tricipitem piugi tsftatur,Leonen\ ramhacformanobisreftituit rignoriusex videlicet in principio , capram in media antiquis Corinchiorum nummi>,qui miri draconem in finc.; quxante Fulgentium. fice tamen iUud Lucre.i j iib. f illuftrant; habet Hyginus non vuoin loco Triplici cum corpore "jt ■vna^ E X ipfius vocabuli Bcllerophontis ety 'Bnma leo,pofirema draco.media ipfa Chi- mo fumptum videtu r Emblcma, conuer- msra^, fis aliqupt iiticris . Nam iJcIjerophout^i, ^ xiixciuuL, Andvex Alciati Bei/ero' dixcrnnt, qna(i tnalorum occiforcm jTA thoutcs (SgAAepct cnim ,-maJa diciiiiciir; vcl qiiafi -inde di- .^«A^r^apoi^Tfifc, rapiciuem confiilwrem di- ^tis . xerisjquod cciam innuir Homerus 6- Ilia- dos,qui ipfum /SaMipopov x.:/Ac^.«T/?,noluit pro priamanu Relleropho.item perimere, fed ablegauitcum ad fbcerum lobatem, Ly- ciae regem,Iitteris iJli ncc opmanti defigna tumfacinusindicantibus datis,vt quoquo mododemedio tolleretur. Quas vbi per- legillet lobates, quo Prosto moreni gere- iet,varijseipedicionibus,aleisqi valde pe- riculofis iuuenem obiecit; incolumemqj atqj uuiidum toc exantlatis laboribus eua fiirecerncns.tandcmad Chimasram dckn damnouram vocauir,quam coegit . Erac Chimi,ra. autcm Chimseraadeo terribilis,quae flam roas euomebat , vt proxima qua:q; com- burerctjac ignc deuaftaiec,& pccoraintcr» ficcret. Atvero Dij cognita illius innocen tia,cius miferti, Pegafum alatum equum, nacum e Neptuno & Medtifa , vel v t alij voluntjC fanguine Mcdufa», duni eius ca- puc a Perfeoca:derecur,iIli dederunt Eo equo aftut^ confcenfo {vt Strabo ait lib. 8.) Bellerophonces vedus, monftrum il- lud virtutc incredibili confccir . lobates iuueiiis virtutem & fortitudincm admi- racus, rediligencius fccum animaduerfa , tandem reperic, mcram hac cfl,c fallaciam atq; calumniam. Dataergoilli iiimatri- monium Caflandra filia ( aiij Philonocrt vocantj ingenerum fibi adfciuit , & de- cedvius regni fuccefTorem tnfticuit. Hanc infamiam non ferens Proeti vxor, fum- pta cicuta flbi mortem confciuit . Ve- rum Bcllerophontes, quale eft ingcnium. plerisqj mortalium , tanca remm gcfta- rum felicitate elatus ^ in coelum quoquc afcendere fupcr cquo Pegafo ftatuit: qua arrogantiam lupicer , omnis temeritatis grauilTimus vindex , deprimendam eflc ratus, Geftrum cquo illt imiv.ilit, qui fef- forem er aere in terram cxcuirit, iu qua foliim cquitare debuerat, non vero enam in coslum fcrri , quod cot viftoriarum obtentu , & tot mo.iftris domitis vidcba- cur afFeclare . Vndc Horacius lib. 4. Carm. Ode ii. Terret amhufius Phatton auaras Spes : & exemplum graue pr&bet ales JPegafus . terrenum equitem grauatus Bellerophontem. Cecidicautem in campum Lyciac, quiab huiufmodi eueritu Alieuseft dicl:us,eria- uitq; ibi claudus, mancus, & cazcus, do- nec inedia abfumptus fuit. (^iiod ideo ccnfidum volunt, quia mente oberraret excufliis.Namex Epicharmi do-ftrina,^»^ opa, y yJji v»^ dLKiH , To. S"' a.Kh.di i-dvTA TV^Kd . Mens ziidet^mois audit, reliqua Tjeroomnia c&ca . Eqnum autem alatum Aurora dono accepir a Ioue,vt fine laborc mundi plagas quoridiano curfu ccleriiis pofletcircumirc. Hiftoria referturab A- fclepiade.Vide prouerbium, BeUerophon^ tvi //rr^T^.Eandem hanc fabulam copiosc & erudite nonmodo retulic, fed &ad hi- ftoricam fidem reuocauitSabellic.j.Enn. i.Non grauabor auccm huc attexeremy- thologiam Plutarchi de Bcllcrophonre , dequc Chimxra,cx lib.dc virtutib.mulie rCi.Huius h?c eft fcutciuia.Fabuiofum eft Pegafu Temen teu Bel rophort gia Bi • rophoi' ex Pluf cho% Emblemataj. 8j cjiiod in Lycia dicitur eiicnifTc, tamet/i hoc publica fama receptum fit» Narratur itaq i ad cum modumrAmifodariis^fcu Ifa ras, vti iiominatur a Lycijs,ei Lycioruin colonia,qua: iuxta Zcliam crat» venit vna cum nauibus piraticis,Chimaroduce,ho- minc bcMicofo , fcd crudeli admodum & efferato . Huius nauis in prora Leonis,in puppi Draconishabcbat infigne.Cumque noxa: muJtum Lycijs intuliffet, mareque infeftum habuiflet.vt nc quidem traijci tu to poffetjueq; vrbes maritim? ptoindeha bitabiJes eflent.in eunde quidem eipeditio nc fufcepit BeIlerophontes,& ad extremu interfecit , fugicntcmqj Pegafo (quod, vt conie(flo,genus eratnauigij celerrimi) iu- fecutus:atqj Amazones expulir,& bellica virtutedomuit.&c.Deinde fequitur:Sunt auiaffirment Chim(^ram iljam Poetarura hgn]Cntis decautatam,monrem fuifle Soli oppoifi rum,in quem Solis radii cum retro fleL^erentur,& vehemenrem a^ftum in pla niciem rctorqueren t , favflum cflevtinde frviges marcercerent.Quaj malicaufacum notaelfe BelJerophonti, excidi iufllt ipfe piaccipitii par teai eam,qua: laniiflima pu- tabatur, & plurimum folarem ^eftum re- fletftebat . Scd quod non ei elfenthabir? graiiae , iratus ad vjcifcendum Lycios fe contuJit:tandem tamen a mulieribus pla- cafiis cft.Noraphis autem 4. Iib.de Hercu ie narrat, fuifleaprum ingentcm iii Xan- thorum finibus,frugcs depopulantem,quc Bcllerophon occiderit. Qu^od mihi mini mevidetur fabuJofum. Ha;c cx Plutar- cho,fed concife. Hiftoriam hauc comple- xuscft integram pr^tcr Homeri enarrato- rem Pala:phatus lib. i. A'\K»yopt/.M^ tcm Fulgentius i.MythoIog. Vide Nata- lem Comitem Mytholog-I b.j-cap.^. B,ellerophon] Sapiens, beneq; confultus , quique fit ^ii^ti^ops^, vel Tct ^'chKtpa. (povm . Sic autem denominatus cft,a Bellero Corinthiorum principe a fc interempto ,cum alias Hippomis voca- retur . Tortueques] Animimagni, Pegafove- ftus . mArn. ChimAram] Chimaera , monftrum tri- foime,priore parte leonem,draconem po- ftcriore,media capram referebat, flammas ore vomebat. Homerus: UpQ(rSi hicov, O-TTt^iV S^pttY.my fJLiffffH ^vcv «TTo^yf/tfaefc 'TTVfoi (j^ivof «i-S"»- J^rima leOipeFirema drtteOi media inde en- §u£ grauiter patultf ipirabat narihtui^ gnem , Hos codem vcrfus habet Heflodus tn Theogoi.ia: vndelicctdubitarc, vtcrcorii prior floruerit, quamuisego fcrecoajta- neos iudicem, Honjerum tamen antiquid rcm nonnihil. Ouid. i i.Mctamorph. G^oqyChimsara iugo medijs in partibui hircum , FeBui ora leAycauda firpetitPs habehat, Vide Homerum^.Iliad.& Lucret.lib j. Solinus tamen Chimajiam monrem cflc chimAra fcribit in Lycia, vnde nodu fumidus ignis ^^^^^ £^,_ exhalat . Atq; hunc montem monftro illi ^ triformi nomcn dedifle,ip^emetetiam Ser uiusaflciititur ad illud Virg. Eft,inquir, Chimarra mons Lyciar, cuius etiam hodie ardet cacumen , iuxta quod funt Ieor.es, media autcm pafcua funt,ima veio ferpentibus plcna. Hunc quia Belk- rophon habitabilem fecit, Chimeram di- citur occidifle. A qua fentcntia parum di- fccdit Pal?phatus,cum air, ante planitieni montis Chimarr:^ Leonem fuiflequcdan), Draconem autem rstr6,cx quibus pafto- res Jxderentur. Ad qu^Ioca Bellerophoit vbi accefliflet,montem occupauit,p©ftea-" queinicclo ignijfer? perierunt.Triformis Chim&n^ eftautem Chim^ra (qua noraiur amoiis cur trtfor pctulantia,id ci\,Kvfx ipcoTo^) quiavolu- ptascorporis infultu Jeonii)o primiim in- uadatjdeiiide procacitarem & Iafciuiam in ducat , poftea vero poenitenriam & vene- num.FuIgent 5 . Picrius 1. & 14. Hiero- glyphic. Hefiodi intcrprcres in Theogo- uia Chimxram fcnfu allegorico tres expo nunt Rhetoricas partes:J^/X£tr/;cwV,feu iu- dicialemj-srcti^M^t^p/xj/V , fcu dcmonftrati- x\zv[\-jihiv- T/xoV,quod vav* n\ fit io prinjis,& iougio riad pcrfuad um vtaturorationisjtra- .c.3. Satis ruperque dc Chi^i^era hucufqj nifi me Lycophronis mterptcs, vt aliquid ad- derem, rcuocarct . IUe enim Chima^ram pro muHerc ponit, filia Amifodari^, Lyciq prsefidis , cuius fraties duo , Leo Sc Dra- co,qui cfi Lycia: cgieflus occupaflent, via rorcs, aliosq; muitos trucidaflent.Qii,od autconcordes, & vnain aliorTi pcrniciem confpuantes, tricipitc bellua illos pleriq; nomindrunr: vtquia periti belloefl^nt,& infignicorporis pr^diti robore,ignem expi rante dixerunc Hos Bellcrophon vicir,in iedo faucibus plumbo,id cft,ieruirutis fr? no ln priori partcLco pugnabat , Draco in pofteriorc , at in medio Chimxra , co quod eflet infirinior . Alij ad hunc penc modum.*Chima:ram (vti colligitur ab Ho mcro) genrcm fuiflebcllicofam, quam leo ni efle fimilcm diccbant. Hac fuerunt Anu 2oncs,qu?a faciepugnabant valde ftrenue & gencrose , quas l oeta cum Chim^ra , hoccll,capra,confcrt , quia per prajcipitia incederentcaprarum in modum,& m pra; ruptis locis habirarenr . Monjird Lycijfoli] Chimaeram jfallacia dubijm , frauJem , quanquam variam & fo r t io rc m . H OJii i ne s i m p robos , m a I efi c os , fraudiilentos . Lyciiaiirem deducuntura nomine hviiO( Ju/>us,hmc ad^givm yHomo homint lupni £rt Lycu rcgiommoris A- fi' .fic dida a Lyco Pandionis filio , quam ijgat fliiuius Xa!ithus,alius abeo,qui Iliu pr ^fil^ & ris, qn? confilio & itiagnitudineanimi fo- rtitudi piri,& tolli tanJem non poflic Quaquam i 'vtf, cnim nobis intcrdum Gt concertancium cum forttoribus,& frauHum omni gencrc inftrutflioribus.pugnar tamen minimeeft ccdcndfi, modo inftrudi fimus firmaqua dam panoplia conftantis animi,fiinicj; iudi cii.Nociiisenim eft, quam rc confirmare ncccfte habeam, nihil ramarduum.camq ; inacceftum efte , quod derteritatc ingenij actingere,& tandcm aflequi noii poftimus: uullas deniq; tantas vtres,aut etiam frau- duminuolucra tamintricata,quasdeclina- re, aut etiam ai^erfarc nequeat ingeniofus bcneque confultusanimus- Qux fententia certe philofophica hoc lepido figuratur cmblcmatc . t.Siih hac prarterea Bellerophontis fabu la vit£e humanaj ratio prope omnis conti- nctur;nam neq, aduetfis rebusnimis trifta rijueqj prorperis& felicibus nimisgioria- ti aut cxtolli conueuit , quojiiam horum omnium dcniq? moderatorem Dcum cfte cxperimur.Is cnim pro fua fingalari clc- mcntia ,& calamitatibus iniquc circum- uentosadiuuat.quod accidit, dum calam^ tofuseftet,BcIleiophonti ; & nimis elatoff- animosdeprimit,qu3re idem poftcadccoD lodiciturdetrufus . 3 . Eadem fabula denique per Chim^ram Irs efi- ab ira, monftrorum omiiium turpiflima» ChimtfM' propofltaciws turpitudme nos rcuocatril- laenim furibuiidos facitcos.qui ralianimt motu exagiranturj ocuJosqj rubro colore perfundit , & flammis armaram Chimae- ram eflicit . NuHum (ane cft vitium ma- gis vel honoiijvel virxmortalium, vel fa- cultatibus infeftum.quam ira, qu^omnia vno remporeeuertit, nifl Bellerophon, irl eft,reda racio illi moderetur. Igitur qui huic virto funt dediti, non minus a noftra confuetudiiieaueriendi fnntac deuirandi, quam teterrimi & maxim^ perniciofi fcf qut(t dormit ocnlu apertvs , idcirco ponitttr arkte fores-templorum , I T. E X verere Chriftianorfi pacrum infti- Vnde de- tuto,& ex rerum proprietatei cum etiam dH^UEm ex Oro ApoUiiie videtur defumpcum hoc hUmeLj. fchema,quo vigilantia & cuftodia m Epi- fcopo requifita defignaiitiir : Depingitur autem duplex vigilantia,corporis vna,m« tisalrera.Corporis vigilantiam Gallus re- fert^qui homines ad labores folerexcitare. Campana vcro.quia mentem ad Deum ex citat.fymbolum interioris vigilantiascoii- tinct.CuftoJiam aucem reprajfentat leo , proforibus templi excubans Sanenonci- tra myileriiim veceres gallum ediciori facroria templorum lococonftitui volue- runr, quopaftoris pociffimiim vigilantia GaRws repraefentaretur. C^o fpedat illud D. cur facru ^regorijex homilia quadam : C^ifquis popuii fpeculator ponicur, inquic,debec in alco ftare per vuam , vt prodeHe pollic per prouidentiam. Sunt pra2terea,qui Do- ^ Keupov iTl^^ a-KtpTdi. IIKIOS S^i a.viGalIum gallinaceum exoriente Luna , vt affiatum diuino quo' dam §piritu bacchari atq-^ exultare feriit , Qriens autem Sol nunquam ipfum fallit , tum §luid p Leonem Eroblemataj I 87 rnm vehementijfme vocem contendens . Lucretius 4.fic: etUgiiUumynoBe explaudetlhus al k AuYoram cUra, confuetumvoce vocare. Poeticam rationem huius anteliicanigallo ram cautus tradit Lucianus in Somn. fiuc GalIo,qua mox fubiungcmustplulofo phica Heliodorus AEthiopici.his v-erbis: Ket^' OV y(f.(i KAtpOV d^iKTpVGVifJtJ^^jnVj^ «Tg, «$• Koycf , dLi7^y\(TH Aliud, Son crefiofo in vn luogo^e di tal forte» Che giu mipedony quand^il pefo egroffo. E fetnpre,n che mifermi, 0 che fia mojjo Auieny che Vhorologio in golaporte. Son Capitan d'eJfercito pedont^y £per vfarevnamiafoggiafgherra L'elmo h^ in tefiay ed in groppa vnpen- nacchiont^ . Son fenz,a braccia,e con altrui fh guerro-j, Son fenXa derti, e moz,z.tco in f-nzone . ^orto gli ffroniye vc co ipie per terra. Caiio ^ejfo fotterra , Ter tronar mia z enturay e miodeHino , T.purfiimo vn Rubin men dtvn lupino . Habetiir & aliud de Gallo : blaturA folers produSfus munere vates , Mendaci nitnquam voeefutura cano . priu^ obtueor fole-ybis rrafcor in aUYas^ Nec battifma,r'ifipofi meafatayfero. Mortum ancipiti dependet corpt£6 obelo , Co^ilians hominu gaudia multa gregi . Haecforfan vlrra clepfydram, i;on camen exrra rhombum . INSTANTIS Eoi] Lncis aducntancis, diei redeunris,qi!em vidctur aperire Eos: quod remnoris Gallicii.iiim appellatur ; Horario GaHi cantus. H*«j- autem aurora cft Gra?cis Ouid.3.Faft Tresvbi luciferos veniens prAmiferit Eos . Aufon. in Eidyllijs : ' ^ Ter clara infiar tvs Eoi Signa canit ferta deprcnfo Matte fa^ telles . Sed pro Poefeos ftudiofis pauca fuper h^c annotabimus Vocalis w,apud G ra;cos lon- gaeft Lariniqjcum Grarcas voces huiuf- niodi cransFerunt,»?, in clongum commii- tant,qucd Ouidiusfecir in carminciam ci tato . Sedahquai:do eucnic , vt di^fliones Gtxcx 3 qnas per«, fcribuntur, c^dem & per 5,enuncientur,quod hic fii.N^im Gr^ » & ce H&r,& eVt)^dicitur. Vnde Propertius Iib. iaii* i.vno difticho vriamque quantitatem eft compleyus; Siue illam Hr^perijs.fiue iUa ofiendttEots^ Vret Ecos, x ret & Heipenos . Caner s det gallm] Lucianus in Dialo- go,qui ii'fctibitur .Somnium.fcu Galius , multa dif^erit de gaMo, e ouibus pouca, quia non fii eiucund; a:elcgunfur,trasla« tahuc conieci . Lcqnnur ai tenn Micyl Jus in hunc modum ad galluni: Profedo -^abula & olim ift rfmodi qurddam de vobis au Gallo , diera/niadolefccniuliim cuempiam f'iifl[e F 4 Galium IH. Eos Aura YCLj . 88 Andres Alciati Arijlophd nts fahti- la, de vaU h. ^ Cur gal- lu4 mane Gallum,Marti aciamatum, atqjhuic Dco compotafTc , coniificafreqi & in voltipcaci- biisge/riirc morem . Icaqj cum Vcnciem adirec Mars, cumea concubicurus , hunc Gallum vna fecum adduxiire. Quoniam autem Solcni pocilTimum metucrec, nefi c rublimiconipexilTct, Vulcano fe prode- ret; fonsad ortium adolcfcenculum lem- per relinquere folitun), cuius indicio cer- tior fieret.quando Sol emcrgerec Deinde Gallum aliquando fomno correpcumcx- cubiasdefcruilTe infcientem,SoJemq; nu!- Jo pr^fentietc imminuilTe Veneri ac Mar ri (ecure dormienci, propterea quod con- fiderec Gallum indicaturum fuille.fi quis inceruenifrct.Itaq; Vulcanum a Solccdo ^lum,eos deprehendiflcimplicicos , acque irrccicos his vjticulis, qu^E iamolim inil- Jos fuerat fabricatus.Porro Martc , fimul atqi dimifllis cft , indignacum aduerfus Gallum fjilTe^acq; cuminaucm tranfmu tancjijfdcm arniis , vcin capite progalea criflam obtineret . Hanc ob caafam,qu6 Yos Marti purgecis , cum iam nihilopus , fimulacq; Solem cxoriccera (en(irtis,mul toantc vociferari,arq; illiuscxortum pr^ nunciarc . Ha:c Lucianus, & multa alia ibidem. Ariftophancs in fabuJa,cui ticulus opvtSi^Aepidam narrac fjbellamiimpcraf- fc (cilicec aliquan lo Gallum Perfarum genci (quarc quoq^auis Perlica dicicur) vnde cciam tiaramgeltac rcc^lanijquod fo- Jis regibus erac conceirum- Adeo verofor- midolofum & durum impcrium illud fuilTe^vc ntic quoq; galjis canencibus cun- ^limorcales, ccu mulcam verences.ad ope ra pcragenda profilianc . Erafmus in ada- gio t Priufquam gallui iterum cecinerif , caufas rcddit ex Plinio.Sc Ci ccronc, acque aliis.curnodu gallus caiicet, quem vide . Sedfas fic lacius no )nihil cum gallo cucu rire,feu vt Demofthcnes dicir, noiLKv^^HV. Ambrofius Nolanus fua: a;cacii- Philofo- phus haudignobilis, in fuis quxftioijibus exiftimac,galIorum antilucanum cancum ab iniiata quadam (alacicate proficifci.Enre enim hoc ani-nal pr? c^terisgallinis dedi- tum,ac veluc viorium, mireq; folicirum Hc fobole propaganda,adeo vt vnusgallus tompluribusgalli.iis pr^Hciatiu:, cancam- fjue turbam vnicus maritusimpIear.Hinc aliquando Trigint^ vidjtas lapidu temeratiw iHi* RedMit i htufadnus) folefiupiti pmr. Cancu aucem libidinem cocundi figuifica- ri,vcl illud pr?cipue denocat,quod ante- quam ad ineundas gallinasidonei fint.con ticefcanc . Qii^od plerisq; auibus vfu ve- nic,qu? Vencns procliuicatem denunciac: quemadmodum dc perdicibus aic Pliiiius, qu? fuperuoJancium afflatu concipiunt , f^pe vocc cantum audita mafculi . Quid Rifum t mirum inauibus,cum & vxor qu^dam fa neatu: a lax foiis mar ti abfentis littens miiris feim mici . pr^gnatam fallafuerit ? 6 fe pelui asrea ipfe Alcia tus 8,Parerg. cap. 1 1 . fic ait.-Dubitabilior eft alia quaeftio,an immodici importuniq; campaiwrum pcUuum puifatores officio iudicis compcUi poflfint,^ c ce(lcnt. E t fc ieo dum veteribus non fuidc hunc morem > fed inftar peluiLim fabricaca hxc vafacam panas appelIaric?pras,quod ex Campano a^re conflata; eflcnt. Yndc pioucrbium in loquaces & obftreperos,D(7^^ qui libellum de notis Hieroglyphicis Gr^ ce compofuit , cuius hs ^ ^nm voluntj(]uia fcra cft perfpicaciffimi vifus. 90 Andreas Alciati Lionu t' mago in ■valuii te- phrum . I V. BuopaJ^o rts eccU' fiafiici mmera . vifiis.De quo fi plura ciTpis,vidc Ariftoic lcm dc Hift.anim.& Oppiauum iii 3.& 4. dc vcnatione, Plinium Nar. Hiil.lib-S.c. 1 6.qui ancricjlcoiies nunquam limis ocu- lis intueri:de oculis adapenis non menii- iiic Vide eciam Coelium R hod.li. 1 3. c.8. Templorum idcircoponitur ante fores^ Eruditc non miniis quam dili^r.enter in fuo Copiajconai Pierius lconrs faciem il- Jani,qu3! pnma vifa eft Ezcchielijnitian- dorum faciorum admonitioiiem nobisob latan. fuiile iradit.-eamq; a primis vi(am, quoda vira nrincipum foleat totius popu li confenfus legcm fibi ftatnere. Ponuntur itaqjad valuas tcmplorum , vel poftibus fuAiq; plane lcnhi Apoftolus i Corin- th.i3. Sivel hominum (inquit) vel ange- lorum linguisloquar , charitatcm autem nonhabeam ; faftus fum ^esrefonans, ac cymbalum tinnicns . Addani dc campa- Campa' nis 'TTApifycof , vulgarem efle crtotem , narum o» quo Paulinus Epifcopus Nolanus, Diui rtgo , Hieronymi a!qualis , & fandimonia vitae fpcctabilis , primus »n fuam Ecclcfiam campana? vfum inuexifle creditur: quafi priori fasculo ignotus ille fuctit . Verius namq; eft, virum illum fan.flilT^nu'] Geu tilium facrorum abufuin correxirfc , & ad pia munia tranftuliffe , vt nimirii eius fono exciri poflent femotius habicantcs ad conciones precationcsq; . Caereroquiu ijsdcm , quibus hodic , vfibus deputaraS fuifle prifcisquoquc fseculis campanas , Hadnanus lunius diferte docet , lib. 3. /nimaduetf. cap. ii.Sed ne gariulitatis vento impulfus audiam ^coS^eovtuov X^^' KHoVi flagellum dc pelui. Emblemata_j . ^ i Sobriusefto,& memineris non temere credere: h^c funt membra mentis. E M B L E M A X V I. XJ E creda4 , ne ( Eficharmtis ait ) non fobrius elio : Ht nerui hurnan.t memhra^, mentis erunt . Eece oculata manm , credeHs i d , ejjuod videt : ecce^ Pulegium antiquA fobrietatis olm : £luo turham ofienfb fedauerit Heraclitm , Mulferit cjr tumida feditione grauem . COMMENTARII. RE c r i^habet (emanusocnlataj fed Sobrieviuendum^( }iyefj.ovc^etf Tet •^pi]- y.etTet em TTOTi hVcu iheyov • Ecce] Demonftrandi nota refte iilgitur cum m.anu ocuJata , qu? credit id, quod videt. Oculata manus] Adagium,quo rei ccr Oculttti, titudofignificaciir. Ocularasenim manus manus , dixit Plautus,qua? promiflj velinc exhibe ri rc.non oratione promitci. Nam ocuJos habere,quibus videaut exh)I:>ita.aures non habeicquibus audianc polltcitatioiies Ita lena qu^dam in Afinaria adoJefccnci au- reosmonics poIIicenti,cLim iJIa uihij com moucrerur promiflis,inquic : (^um a ptfiore panem pitimusyvinum ex oenopolio , 5"/ AS habent,dant mercem: eadem nos di. fciplina vtimur . Semper oculatA nofir& funt manus,credunt quod vident Ideni in Pfcudolo : Eme die cAca hercie oliuum,idvendito ocu Ipta dic-j. Oculaca die aJiquid vendere, cft prarfenti pcciin a veiidcrc . Vim proucrbij videtur exprefifrc Tercnti^iius iJIc lciio Sannio m Adelphis : Verum ego nuquam ade-? afiutu^fui ^luin quidquid poJfem,mallem auferre po- titt4 in prdfentia . Huc quoqj alJufit Ch^rca in Eunucho : Tar fisj nunc promiffa appareant . £c Oculata die ven' dercj . Emblemata. 91 EtPropcrt.lifc.T. Cui no mte pettetMnec meinm ctttigit . Idcm Plaii cu s in T r u cu len to; Maniu vetat,priufquam penes fefe habeat, quicquam crederc^' Imo & facr?Iitter?admoncnt, nonomni fpiritui eflc credendum. Non fia- Credens id ^quod videt.] Herodotus : fim fiden ^rct ivyyAV^ ay^pcoTrota-tv eoyTet atti^o inm. rjzpct i^^et\(Aa)V : Aures funt liominibus magis incredul?,quam oculi.Proinde lau datur illndThcocriti : ^ Ne crede citijpme,ni priusfinem videas . Cuius fententi? vim tenerc debent qui ver ^atitur in Rcburp.& negotijs grauioribus implicantur,fed marime temporibus pe- riculo{is.Si enim propter amicitiam mul- torum fucatam vix fratri fidesinterdum fic habenda,perperit6 meminifle debemus Pythagoric? paroenii^,N^ cuiuu dextram iwitrem, quandoquidem hominum ca fic improbit3s& vcrfutia, vt noii modo fer- mo,fed & frons,vulcus,& oculi ipfi perf^ pe nienriaurur. ApoIIonius rogatus a re- gc Babyloiii^, qna rationequietus iu fiio principatu perduraret 5i, inquit:, paucis fidem habueris . Nulla enim regibusma- ]or pernicies impenJet quam cum delato ribus facilem ad fe adtcum pr^bcnt- Plato de Repub.magiftrarura optac , qui fit 7* JVfifc S^ta/n^pvKKiifjLivoiy id eft, qui au res obtufas habeac ad rumores & fabulas po- pulares . Addam & id Plautinum e Tru- cniento : Non laudandusefl. ts , qui plus creditquA audit quam §^£videti,non placet , ciim illi plus lau- dant qus. audiunt» vnus,qua oculati decem . Atqui fi mngi^ pollerent oculorumquam an'mi iudicia . profeda de fapicnria foret aquilas concedsndum. Homines enim neqj longe dirfita , neque proxime ad/ita poillimus cerixre, &c. A- puleius ti5 alio feiKCtiam torquet,vt dixi, Com^ Frugalf' tns vetg -^ rum. 94 Andre^Alciati. In oleri- bits ptper. Heluones qui pro' prie . MagneLj ~jts efl ora tiont6 non Commune magnum. Pliniiis epift.ii.Iib. i . dc Catilio Sciiero : Quam parciis in vidii ?quam modicus in culcu ? Soleo ipfumcubiculiim ciusjip- fumq; leclum,vt imaginem prifca: fiuga litatis.afpicere.Ipfius autem Plinij fruga- litatem habcs Iib.i.epift. 6. Olus\ Kciy^dLvov ' OIus dicitur omnis hcrba fatiua,ab alendo , quod vetercs olc- ribus alerentur , antequam elTent repert^e frugesjijsq; vefcebantur abfq; luxuriofo condimento.vnde prouerbium, to iv Ket- "^^votf vri^TTZfi , in oleribui piper ; pro rc ingrara & infipida . Hinc qUoq; olus pro tenui & quotidiano vidu nonnunquam ac cipitur.Hoiatius i.Serm. Sat.7. fi ■»unjua*yi es forte tocatHS Ad coenamylandas jecurum olus . . Et quia asgrotaiues plerunq; ten u i egent "vid:u,cos oleribus curatos fviinfe conftat cx Phnio,& Plauto in Capr.vbi Hegio Para- fitum inuitat ad coenam tcrreftre^i, tis olerihus.Qwx iJIe refpondet:C«mr( , Setv/j.cL^ovTcru S^lCt^pipOVTcOi, 0)? yipUKhHTO^ , d^lOVVTCOV eivTov Tcov TroKiTcov yvek>y.iJV Tivd tiTrtiv 'TTipi c[xovoiet^ , dvetCdLi iTTl TC y^>Ty.ct,;($u het/2coV "Iv^p^ KvKtKct , TOJV CthiptTCOV i'7ri'7ra.7et^ , j(5u yhi^^cavt KiViieret^ , iKTT/ojv ci-ri^hSev • ivS^ei^Afjnvoi a.vToli OTl TO Toh TV^^ vti- les: Acilludert Latinis abftincntia,omnis innocencia , quae apud Griecos vfltatum nomc" nullum habet , (cd habere poteft A^hd^HcLv tnzTw eft innocentia afFettio ta- lisammi,qua: noceat nemiiii,reliquas etia virtutes frugahtas continet.-quae nifi tau- ta eftet,^ C\ hisangurtijs , quibus pleriq; putanc,teneretur , nunquam eftet L.Pifo- nis cogiiomcn tantopere laudatum . Sed quia nec qui propter mctum praefidium rcIiquic,quod eft ignaui?:nec qui proptcr auaritiam clam depodtum non reddidit , quodeft iniuftitiaeinec qui propterteme- ritatem raale rem geflic , quod eft ftulci- d^jfrugi folccappellari: cotres yij^cntes, foriitudinem,iuftitiam,prudcntia'm fruga litas complexa eft , etfi hocquidem com- munceft virtutum : omnes cnim inter fe ncxa: & coniugata; funt . Rcliqua igitur & quarta virtus, vt fit ipfa frugalitasnc- ceflrc eft . Hadenus ille de vi verbijnos ad iSohieta- rei notionem veniamus.RccSle Apuleius , (is Irius, fobrietatem dicitefle fapientiasomnis pri- xwarium fundamencum,quod in fe virtu- tum omnium fcmina continet:nam fobrie tas tem peruntis fpecics, prudcntiai comes eft.cnperfpicientia veri,falfique,tum in de Ied:u habpiido rerum bonarum ac mala- rumjea fortis cft.quai voluptatuni illece- biis noii C3piatur»& iuftitiam colit,quam in fe primiim feruat, ahjs etiam tribuit. A fohrictate itaq; fuam philoiophandi ratio ncm Pythagoras orfus eft , cum quibus, ce.rcisque de caufis abefu carnium prohi- beret • Q^iod adeo multis probatum eft, vt plcriqj inde fadi mcliorcs,ac cuitio- res,fapieiuix latices imbiberunt;alij fuper ftitioic Pythagoram semulati in totum rc pudiarunt cfum carnium , & animantia muta.vtimpuracrcdidcrunt: quo dc nu- mcroEucratita^, dcliri quidamhafretici , dc quibus Epiphanius.Sobrictas vitturum pcnc omnium feminacium cft;quam vna. qui habeat, &: caitcras ctiam facillimc ha- bucrit.Placoin Charmide cemperantiam, vica; hominum cultodem appellac lu Gorgia prxcipir,vc qui (anusacbeacusef- fe velic,hanc vircutem exerceac. Et Xcno- phanes nihil in homine nafcimali poflc , qui cempcranciam fueritamplexatus.lca- mic q^uocquor fapientcsolim habiti funt, temperaciflimi pra:dicancur:vt Soctates, qui quod, tenui vidu eflet^ea pefte fseuif- Kifea cadus noneft,qu:e Articam inuafic. Ec Placo.apudquem cum nobilis impera- tor Timocheus coenaflec, moderacis cibis exceptus,poftridieiIli facius obuius.dixit; Quiapud ce, Placo, coenanc , fequcnci dic bcnc fe habenc. Nominatur & Pychagoras intcrfobrios , qui ctiam dicebac : Vencer pinguisnongignic fenfum cenuem. Idem cum ofFendiflec aliquem inflgnitcr obc- fum:Non defines,inquit,tibi jnoleftiorem carcerem ftruere ? Pra^cermitro Grxco- rum veterum frugalitatem laudatam fa- picntibus,qui femel tancum incerdiu epu- larentur . ErgoPlato delacus in Siciliam, cum nullum ifthicpacria: frugalitatis vc- ftigium obferuaret , admiratus eftinful^e corruptiflimaedcprauatum morem,que- admodum rcfertipfemet in cpiftolaqua- dimad Dionis propinquos. Apud veteres Romanos, frequeiitior pultis vfus, quam panis fuit, & eorCi bonas valctudinis quafi qu?dam matcr erat frugalitas,inimica lu- xuriofiscpulis, &alienanimia: vini abun- danti^j&abimmoderato Veneris vfuauci fa.Val.Max.Iib.i.cap.y.Non eft quodfic verbismultis augeamus frugalitate Caij Fabricij,Coruncani, Curij,quos celcbrat TuIIius;h3C cnim virtutes fuere potiiis temporum,quam hominum . Probacur, me quidem iudice,modeftia vel Agaficlis, de quo Aufonius,& Plutarchus; vel Ner- ua: Goccei, boni Principis , de quo Vale- rius Martialis.Solemnia olim fuere nipha- i^ippjalia lia,Iunonis facra, quas abftemia a matro- Jacnx^ . nisabfteniijs celcbrabacur,vt matron? me mores eflent, quam Deam colerent , qua: casmoneret fobriecacis,vc qux fit indiui- dua pudicitiae conies.Non tranfiIio,quod ludices rcceprum moribus,vt non nifi a ieiunis i u joi^yij . dicia cxercerencur reorum capitalium,vc mcminerint,(cad rem feriam accedere, & inquade hominis agatur capitc , de quo nonnifi prudentiflime, & maxime fobrie coguofcendum.. Id adijcio, Baccho.Deo temu- 96 Andreae Alciati Tempus 'PtHgali- txs ad le- ges natU ' YA compo- NAtUYCL^ ^jiua ex- cernit . tcmuIeto,tum papaaer,tum ferulam olim tributam legimus,erudito fane fignvento > vc viiji vis oboculos poneieturi papauer fomnum conciliat,rc mero plenus fui ob- litus,dare fe fomnodebeat,fuam vt fpon- taneam infamiam tegat:fcrulam vcroca- iiigati ^nis notam, vc intelligaut cbriofi.fe pffina dignos citius quam mifcricordia , qui fc fponte in id difcrimen coniecerint . Eadem prudentia fnic apud fapientcs vc- tercs.dum pra^figercnc annnm lud:us ma- tronis.qujc virosamifilfenc,nc fcilicecan- te annum poft mariti mortcm propcrarec ad fecundas nuptias, ne fierct confufio fan guinis , 1- 8. fF. dehisquinot^ infam.Iul. Paul. i.receptar.fcntcnt-tit.vlt.Multa hu.c confcrri poflaic ex Decretal. Pontificum, de p^nitent.& remilf.fed hoc ftudiofis pcn fum imponimus. Addoego poftrem6,nul lam virtutem adNatur? legcs ficeflTccom pofitam,quam frugalitacem. Inquirenci- businnos fagaci mencis oculo, viciaqua:- dam apparcbunc obfcuriora & in receflTu , qua^dam in apcrto & frote pofita,& qwafi manu prchendendajcralTa.iupina ;dequo luxus & largior bonorum profufio, vbi nec ratio fuadec , ncc poftulat neceftitas , faturando , vcfticndo , piotegcndo cor- pori , & ab incommodis fupcrne deiedo- rum intbrium , caloris & frigoris, vindi- cando . Non fudandum magnopere pro his , ncc Occano diuifx gentes adeunda, qujE a SoIjs cubilibus miniftrent exoti- ca,ri lelegata ni vlcimas terrarum oras in terapeiichac,moderamen natur?,& quod didat fequamur , quae in excclfu laborat & frangitur,ainicafrug3licatis.Nonqua:- rit fuperflua,mi6 nec fert, modis quibus expellat & ic exoneret,prouid? corruptio nis.vtiluerinucncis . Videmus hoc inclc- mentis, & quicquid coalefcit corum con- nexione,inanimacibus,mecalIis, ftirpibus^ cxcernunc fiquid aggranat , & deijciunc fuperflua.Crepat nubcs nimio humorc pr? gnans , rarior a tcmperato humidoipfo niocn & agicacione paulacim feconfumit, & milcecaeri Noulibratur diu vaporuro terreftrium deafioribiglobns,nec molem fuftiiietflabilefubiccftum pcndencis mace- rix.vincitur elles,& proUuiicni vclut quandam fatu- racac & parcuriencis aur^ , quam cogic ad cgcftum Nacura.&.vfus Vniucrfi.Dcinde illud ipfum,ex quo talia,nonne pars Ocea ni fuic,auc fumantis terra;,(ecretione rcic- noxia giamina, non iulfa crcfcere proaocantbfemine , fed coada exire,vitiofce vligini fic quafi exco- land?,& purgando terreftri vtcro,ad con cipieudummeliorem foetum. Metallarias intrenniscaucrnas, vbifoex impurior , & fordida fuperfluitas inter ramentaaurea & venulas defidens ad (egrcgacioncm, cx- crudencc vi incrinfeca connafcentis precij, fenfim itura,fe oftcntabit.Ncc in ftirpium cicremcntis propcllendis Natura fegnior: capillamentaqu2Edam,cinnos, auc floccos priemitcuntarborcs, & mufco fcopcriunt ac viridi lanugine, priusquam gcrmincc, purgantis fe medullse,& inutilem fuccum fcccrnentis manifefto figno. Age vero, qua prouide innoftiodeniq; & cqterorum ani mantium corpore canales iftos cgeftionis fupcrflua:difpofuit , nccollecflis veiutin cloaca fordibus,exitu inrercIufo,corrum- pcrcturficu& putrcfcerec? Hucaurium nariumq; quadriforx porc? faciunc,& tu- bus maior deferendiscxcrcmenris, & vri- naria fiftula anguftaac breuior,& forical? traiecftarcutisjpun^ftuiis fimiles , fincnu- mero,{udorideijciendo,& porta ipfa pr?- coria,ieciproci vfus , gurguiio, intrantis, cxeuntiscibi vchiculum: cumq; vclintc- ftmorum volumina turgent,obftruda in- errante flatu,au t venarnm cu ripi noxio fan guine, naturaexmuia ars clyfleres pra^pa- rauit& fcaipcllum apertioni . Adeo vias omnes ac modos difpofuit fedula mater fe grcgaiida: copi2e,vtin tenore fuo, menfu- raatq;ordine confifterent & confeiuaren tur fii)gula,nc veldefcdus noxa.m,vcI ex- ceflus pareict. Modus in medio & medio- cra, vircutis ticulo & laurea dignus:extrc- ma Iaboiant,nec fanafuut, nec ad fanica- tem adininicula.qu^eabundant pr(^fercim, fomentalafciui^.Sacra Frugalitas placat, falx luxurix & farculum runcandis far.- riendisqjfiluefccntismali quifquilijs.qu^ lola Meatus pro excn- mentts in homine- VirtHS in medic C9* fimt. Emblemata-» . 97 fo!a prudentcr, qiioufq; progredi Jicear, qiiid oinatiis corpoiis,quid alinierajquid ftrmflura: fumptuum cfHagitent, fubdu- tliscalculis compurat,&' pergradus vitse ac honorum (Ic particur.vt laxiorem ma- nulTi porencioribus, & qui in aliquofafti- s;ioeminent, lelinquat; ccnrraliac casreris de inferiore forte, & iubeat coercerc uani- tatem,comprcflbpauIuium furgenti fpi- ritu . Si confufio in his , vbiordinum di- fcrerio &: digniratum ?vbiautoritas & ve- iierario? Vilefcunt asqualitate hac & per- dunt fpJendorem,dum conditionis fuse Ji- miies,quifque tranfiliens,fupra vires & o. pes per ambitionis fcalam aniirgit. Corru- pcionis hoc public^^imo perditionis extre ma^ feminarium fir . Vertat in proprium finum oculos quiliber, videbit quid, aut quanrum liceat: a cenfu cnim & ftatu hic temperandus afFectus. Violenta funt,quas cum immodico appetiruj& ordme inuer- fo fiuntjnaturam enim autdeftruunt, aut \iciant & coirumpunt , qua: metas fuas habccac Jimires,inrra quos confillir mode rabiii ac dercrminara incJinaiione ad ca qua; nutriunr, firmanraur feruanr.finc ex cedu , cum menrura&: I(^gealiqua,quam ncfas rranfirefalua ilia. Vis infertur.intem peftiuo rerum vfu ac fuperfluo^quibus vo lupracem mortalium infania fcilicet cir- cumfcribir,& miferia felicitaris lituJofaJ- so indigitat . Onera enim fnnr, & corru- pcel;X*,qu3s tumulcuaria oblcdatione & in fidiofa fic coiifunduntur , vc naturam ve- luc in gyrum agant , & non folum offen- , dant.fed opprimant copia-Obuium & pi- rabile efl:,quod appetic, mcc indigec naui- gijs.quibusex alteroorbc tranfraarina ap porrcnruivcrefcunt,qu?aIanr& fuiiiciat, in omni locorqu^e faturent naufeam in a- bundantia,nulla regio dabitj ilJa enim ne- cc/llrare.hdEC defiderio pr^epoftero^in quo varietas &: nouitas,effiagiranru r; ibi naru- ralia &:gracuica qux fedanc.hic importu- uaacmoleilfe irricant. Ventcr ad kgem iiatura; compofuus , paruo dimictitur , fi quod dcbetur accipit:qui volatilium lauti cias decoxit,& de pifcium gcnerc felcdio res,non placatur poJenta ac bubula,cxtra ordiiiaria enim famcs vrir , quarnon tam caOiganda vc filcac, quan» prouocanda ci- boruni deledu.vc mmoii Cdpiditare fopi ta maiorem rcfufcicer.noiio quodam ti. in geniofogulx iniran^.cntp; imo tormento vccius.Suppli6;ium certe efl: habereinglir- uiem,qua: nifi cxhauRis filuis & flumini- bus.ncfciacpafci, qwce refpuat dom^ ftica « inhiec pcrcgrinis & cxoticis.Flammaecon fcro & occulto igni hoc tortura; gcnus , qu2c,vt podagricus humor , ftillicidiofo- ueturde mcliore hoc fucco obfoniorum. Si fuffoca.e vis,tcmpera, & viue ad legu- lam, quam nacura djdar.- vbi luxunc*; ali- qua &: fuperfluicas,pr;sfcindc ac dcmere, & cogica , (alirc per medios campos riuu- lum.qui remedio fic huic inccndio.-piofcr- ri inagris& houuIis,qua; domcntefuri^, &corpus natiua virtute vegetent , quam tcrra inferic,& fabricator huius Deus Ne- minem adhuc fames confumpfit,qui glu- tire libellam pains,&: fontanam bibcre po- tuit . Adlac& puJtem nafcimur omnes, innutrimur his a teneris.quis ad culinaria officia, & magyricas arces infolencem fto- machum traduxic, nifi cunoficas& nau- fea?Quid?dcfperatio,vc ego quidcm aibi- Tte^^ert^- tror,prii-na magiftra fuic focari j huius ar tio docuil^ tificij , qu^e prjefcriptos continentias fines fol)ph(L- tranfilire,& polyphagia; ftudio rimari om gtftm , nes mundi anguIos,cum abiedione quada & contemptu vita: , temcraiia perluafic . Qui primus concham marinani aperuit , oftre3,& rubetas ponticas,vc coiSIaconui- uijsinferrec,dcfperatum fuifle & pr^.i' audaci^e homincm, nccefleeft: ncc mtiio- rem illum.a quodetrada cucis anguilias , & cancro fua cefta,fluuiacili colubio fiili cer,ac fcorpioni; & qui fungos praspararc, & carduos alriles docuit , quorum ilJi tc- ftudinum,afinorum ifti propri j lunt- Qua uis veroin ranis & couchilijs terreftnbus nihil, quod pifcis fpeciem referat, fimilc , cum his nec oflicula infinc aut fpin^e, ilJas fquammis & branchijs careant ; extrada funt tamen ex cauernulis fuis & lacunis a- nimajcula ha!c,& pifculentoru catalogo , propter exiguan) bucceJlam.qua; incft vci lis :& ad concicandam Iibidinem eflicax,in- ferca.Vc iam nulhim pcne fub celogcnus viuecium ficquod in voraginc vencns hii mani &cIoaca infarurabile, nouo arrificij fumpcu & prccioconfcdrijclixum.frixu, afla tu m , fed:u m ; c ri cum. , fa r t u m , p u 1 uifcu- Iis aromaticis macerarum, conditum, to- ftum deniq; autalijs fexcenris codur? for mis prajparatum,non defccndat . Lacum igitur & laxum luxus hic apcruiccapum ad oninem lafciuiamrncc impune iam pec G catur P8 Andre^ Alciati uirs ma- De credu I.ex Theo dosij. catur hocpeccatum achbere, fed ciim la- boreeriam & incredibili moleftia , qiiam coc]iuisriibu, (^.Tra.tS^evT/ct vofxt^a^Tt, yAKiTrfoTz- po'jf Ikhvcov tcov tvwcua-i S^iSct^KciKcdV }(5U 'TTcuS^cLycoySv J^ecrTroTct^ ctpt^iKTt ta^ (Ti)i ' Non minus erudice Dio Chryfo- ftomus Sophifta : ^^AKeTrov w vtoTnii, ivpiTrt^ov > yjji ivo\i^T\\v Kv\^iVi h^reditatcm rcgcrepotc- rat.Occunit huius Emblematis occafionc adagiu Am(i,tanqud ofurHs^oderis tanqud amaturu^ iKc^ic id,quia fallax & lubric4 multorum fides: & quod homo fitgV//.2. TA^oKov ^mv^VUiQui ncmpc:& Hefiodus prscc pupillts Embletnatiu^ 99 f raicrpit , non nifi teftibus adhibitis ciim fratrc edc iocandumrquia f?pc leuibus dc caufis fratrum ira; acerbiores exiftuiit.A- pud Atticum Pomponium queriturTul lius deCnco Pompeio, cui prsec^tcris fi- dem habuerat , fequc abco tamen prodi- tum.Et ad uxorem Terentiamjfalso fe pu taffc ab ijsamari,quiinuidebant:cos fe no fccutum,qui pure amici cflcnt. T^^i leui tatcanimi Athenienfesimpetum in Macc donas moliri ftatucbanc,falfo acccpto nun cio dc morte Alexandri j fcd eos retraiit Dcraades orator aculeato verbo : Si Ale- xanderhodiemortuus eft, & cras , & pc- rendie fic erit.Opportun^ vir catus indu- xitetTr/r/ctj^^earnqj oppofuit inconfultofu rori hominum, de fe fuisqj rebus non bc- ne cogitantium.Apud Poecani Troiani ni- ■4ta in mis creduli, a Sinone proditi,qui fuafit e- xit ni' quum diuina Palladisarce fabricatum in- d cre- tra Ilij mosniainducendum.Mirum quan littts , tum malotum agmen lecum aduehat ni- mia ciedulitas. E^a res Pompeium Magnu perdidit,popuIari & optimatum fidentem ftudio,tandemqj defperatis rebus ad Ale- xandria; regem miferrime profugCi.Quid M.Brutum, C.Caflium prascipitesegit , quamdealreraacie falfoacceptu nunciu? 5iniilem exitum nacli Antonius & Cleo- patra , cum illa de Antonij mortefiniftru quid,quanquam falso, accepiftei . Qu^id mirum fi in paruis error dominetur, cum ctiam viros magnates opprimere foleat ? Quorfum queiela Comicv.ProDeum at- que hominumfidem^i & illud Ouidij; Heu x'bipacta fides^vbi quA iurare foleba^? Tull.item y.Verr. Vbi fides? vbi exfecra- tiones? vbi dextr^e complex^e funt ? No- tum de Brafids clypeo, quod ineos tor- queri folet,qui,ciim maxime opus eft,fi- dem non feruat.Stultum ac periculofum cuiuis fidere : at miferum nemini fidere. Conditio mifera tyrannorum,ab omnibus fibi metuentium, fed in primi^; Dionyfi j , dc quo TuU.y. Tufcul.& VaI.Max.Q_na; vetera &externa vt mifia faciam (notiora cnim funt,quam vt in ijs immoremui^) ad quid tandem oracu^a diuina nobis T>;vfit7r/ ^iAv fuadent ?«o?z ejj^ omni ^piritui creden dum: &, ter/ta?2di spiritus an ex Deo fmt : itQvn ^cauendum aferme'uto Fharif&orum? Deniqj iWwA^^Efioteprude^-tiS ut ferpentes? 111 ud etiamnosnon fugiat Ouid.3 . Artis: Nec cito crediderts : quantum cito credere Udat , ObtreBa- tores non audiedi . Exemplum vobu non leue Frocm erit, Aurel Vid:or.in Valentiniano: Siciinfidis hominibus , quibus fefe quafi fidiftimis, prudenti/Iimisq;dedcrat,carere, aut pro- bacis, cruditisque vti licwifilct, perfedlus hauddubie princeps enituiiret.Plaut.Tri- numo : Nimium efi dtfficile reperiri ami" cumyita z t nomen cluit^quoi rem tuam cre didertSyfme omni cura dormiws. Hierony. ad Cclantiam,de ratione pie viucndi , vbi de obtreclatione:Eft fane hoc vitiu,quod vel in primis extinguidebeat,& ab eis qui fefancie inftituere voIunt,prorfus exclu- di.Nihil enim tam inquietatanimum, ni- hil eft quod ita mobilem metem,ac leuem faciat,quam facile totum creaere , & ob" tredlatorum verba temerariomentis affeii fu fequi . H inc enim crebras diftenfiones, hinc odia iniuftanafcuntur : hoc eftquod fa;pe de amiciflimis inimicos faciat,& con cordes quidem,fed credulas aiiimas dififo- ciat . At contra,magna animi quies, n;a- gnaque eft morum grauitas , non temerc de quoquani finiftrc quid audire: beatus- que eft,qui ita contra vitium hoc fe arma- uit,vt apudeum detrahere nemoaudeat . Haec ille.Huius fane argumenti fententia facileeft inimmcnfum excrefcere;fed pla- cet exempli loco , verbum (xifM>iireriique milicarem curanti arcanis li- tcrismandauit^vt rcgemeum quoquomo- do de medio tolleret . Itaq^ illecebrofis re- ^em Param mfidijsprimum anibiit,ei Va- lentis littcras cgregiaj in eum volunratis te ftcsof^cpdit, modo f^fe conuiuam ei prx- buit,ad vltirnum compoficafraudead pra dium verecuudius inuicauic. Q^ii nihil me tnensm.alijvenicjco.ucedbquc loco honora tiore difcubuit.-cunjque apponcrentur ex- quifitajcupedia:,& xdcs pulfu ncruprum, & articulato flaciliquc fonicu refultarent, iam vino incalefeente, ipfo conuiuii domi- no , pcr firaulationeni naruralis cuiufdam vrgcniif, egrcfTojgladium difttic^um incea tans j toruolumiiie fcroc-rens quidani im- niirtitur barbarus , afper, ex hisquos Su- pras appeilanc, confolitirus iuuenem , ne cxilirepofrerctiam tum pr^pcditum.Quo ■vifo,regulus force promines vltra torum, expedito doIoafTurgens^vt viram omni ra- :jone dcfepderet, perforato pe*fk)re defor- nii^ procubuic viftima,i amicitiam credcndum cft.au tcamicitiam iudicandum. Diu cogita.an tibi in amiciciam aliquis rccipicndus fic ; CLim fieri placucriCjCotoilhim admitte pe- Oiore : camq; audenter cum illo loquere, ac tccum. Quid efl cur mecoiam illonon putcmfolum? Quidam qua; tantum ami- cis commicrenda func,obui js narranc,& iii quaslibec aures.quicquid illos vrit,exone- ranciquidam eciam rurfus chan/rmiorum confcientiam rcformidanc,& fi pofrcnt,ncc fibi quidcm crcdituri,inrcrius premut ora nc fccrerumjneutrum facicndum eft^vtrii- que vitium habet. Cicacurde credulitace hoc Menandri : 'TrpoKctTctyivacTiiiov J^i Tptv a.Ki(7eu A'VT0( 'TffOViipoi gV/ , TiHviTAs }ietx,af. ^hticunq-y damnat, rcmq-, no pla;/e audijt, iji improhH6z ir,ideo quod credit male . Item illud : AIw 'TTdLVTct Trapco 7ra(Tt Tn^ivHV de^. Crcdenda cunBis cjje cunBa neputes . Ne nimis multa,vtrumq; verbum^vir^g,»^ fii/xvn^' dTn^-HVjrekinmihi vioetur pof- fe ad illud Chilonis generalius , ^.««TgV oLyetv , quo innuebar in hominum confue- tudincomni, debercomnia efle moderara , {cilicev amicitiam noneffufam autdiflblu tacQ;fed fobriam ac verecundam , ciim ni- luia V/ilentu jii?nia cre] dulitns. SenecA li cus de cri dulitate No quiu I in amit , tiam Tit piendta^ Emblematljix rtiiainterdiim Ami^iaritas cotemptum pa riac. Viicle nobis Gcrmanis tritiim fermo- nc pronerbiiim : Aller leutfreund , ieder^ mans GecK. ideft:ommum amicus,fingu- lorum &taus . Id niomcor Yajerius Mar^ tialisant^ caucrat : Si vif.zre t oles ctcerbct quAdnm ^ ; • Nulli te fcncicts nimis fodalem : Gaudebis minus , atminus dolebis . Queritur noiiiilepidc Catullus , feH noij fine ftomacho tamen, de amici laefa fidc , Jiis omuino verbis ad Alfenum : Alfeney immemor atquB vnanimisfalfefa. , dalibus , la te nilptiferet. durei tm dulcis ami-culi) lam me prodere , iam non dubitas-fallere , perjide ? Nec faciaimpia falla.ciu hominutfi^coeli- colis placent , tu negligist ac me miferum deferis in malis. . ^ 1 * I.heu,quidfacif(>nt dic homineSt cuive ha^ beantfdem ? Certe tute iuhebas mam tradTere»iniqueime Inducens in amorer^yquafi tuta omnia mi forent . ■ Idem nunc retrdhis te> ac tua diifa omni/i> fa^aque Ventos irrita fejrre :, ac nebul/^s aerem fmis . Si tu oblitus es:at Pijf meminerint , memi- nit Fides , §Iha tevtpoeniteat pofimodo facii faciet tui. Idem aiio loco ad fltx/W*f vocac.pertKfus alius amici veteratous : Define de quoqua quic^ bene velle mererif Atq',aliquemfierip'ffeputarepium. Qmnia sut ingrataynihil fecij/e benigne efi^ Immo etiam tAdet,t^det, obeflq-, magts . Va mihiyquem ftemo gf-autea, vel eiterhhtk vrget , ^uam modo qut me vnum,atqy vnicuni amicum habuit . Exemplaifthfcc adco miilta nos commo- ue«t,fed grauii^s afficiunt noftra>qui ab i ji audaci/Iim^ fallimur,qui nobis fecundum Datm auiniam debcnt:im6 nullosnadi fu mus hoftes capicaliores, magisqi defpera- ros.qBLam qui noftris aufpicijs, opcq; vna funteuci^li: exquofatcri vctus illud cogt- mu\:- Benefa^a male locataypro malefa^tt arbitranda. N®n prastcribo lepidum pro- ucrbinm , Gcrmauis nobis vfitatum * quod fic fonat : » Travv nicht demVVolff auff der Heyd, Dem JBauren nichtauff feinem eyd , I>em luden nichtbey feinem gvvifjen ^ Du vvirsl von allen dreyen bfchtffen. Quod fic vcrtit loanncs Bi!chlcrus,dc ik litreraria benc mcricus ; Credere iurati SuperoSyper ^ /tfira, colonta I Erafmus in adagio,6J«;i iranfgrefftcs^iUnd^ii plurimum hunc veru- culumj& njcrito . Nam 11 (ic cxercemur quotidie,fieret viiq; vtmcliores,im6 fan- dVifli;i>i euadcrcmus. Ait tamen Erafmus , fcncftirccuiusfic verficulus, qucm apud fureaPy Homcrum non repcriac . Inuemestamcn hagorA illum inaureis Pythagorse carrainibus. 5ic armtna, enimille ibi: M« S' v^Ttvov iJLetKAKomY eV o^f/.etat Tlptv fm tiiAipiVcav tpyeov Tph 'tiiA«p- ^auA n Td hvSptt • fic enimhabec : « jPg yipctvav [xiTaCohi) rtit 'yrTnviCfi 'rpof ctv^ fJLOV , iVCf ytV^f i^iv , OAKAT^iTO KOiV» 'Tra^/Tis r^'£s ' c-^i^ofxiVi) yetp '^Teo Kp Kopv^nv »» ^A^AOiSA i TetTt 0pAy^tA KATaHk* htiy-Kffl Ti(p To^i^Tri^AVHAs piaerA hHiaf Tii^ei, K) 1SK Avi^Yiffi TO^piKC^Sif . id Cft, lUa vero gruum ad ventum aciei commu- tatio, non vntHSyfed ^ vniuerft maritimi generu ejl.ftquidem &fium fluHftsq-y con- tranatando nitiy& eadem de caufa aqua, ticu omnibui mos efi:cauent quippe ne ve» tus a tergo in cumbens , fquawas fubrigftt cieatq-y atqy ita nudatum^ exafperatum corpnsvulneret. vnde in ventumy obnixi" que*Jluciibus curfum dirigunt ftc enim a vertice fciffiflu6itis^ branchiascohibent, &per fumma delati minus infefiant , horrorem non incutiunt . Ha^c ille. Aficri- berem alium locum non mn us commo- dum ex eo , quem fcripfic ipfcmec deani- nial. folercia libro, (ed iiidicare duntarat hic raihi fatis efto.Ammian.Marcellin lib. i8.de Barbatione gairulo quodam ncbu- lQnc,codem^uc proditorc: Ignorabat,i«- G 4 quit. Gru$im vfilattts. j^ndreiE i^lclat III. Pythago ^mi i iiocam Ariftotclis fapieiis di.tandcm Croconem venic, Icalia: oppidum,Tarqui iiio Superbo legnaiite , «enuitq, Magnam Grarciam cun.i honore &difciplina, tum eciam audtoritacermulcaq; poft fa^culafic riguic Pythagor^orum nome,vc nullialii ^o6ti vidcicntur . Primus omnium //6- 7^U'pj^Kuv inuenit,id eft , animarum de coi ponbus in corpora traniitum^ideoque vetuitcarnibus vefci.Huins Yicam petc ex LaertiOjPlutarcho, Plin.lib i. Gejliojib. i.cap.9.& lib. 4.cap.i. & lib^ 17- cap.2,1. De eo quoq j mujta hsbec Ouid.Mecamor ph.vlc.in princip.Policiamis in Laraia,Ti' m.s Lnum lib. i.ab V.C, , Secid] Scda (€ gruijm prudentiam hanc in rebus agcndis volatu c nobis propofuit, nimirri ea^ ctiir^JVi^^ou fuetudo.K 7»«" hoyia-fAH^' 'TToiHV ii (t>povHV a. (j.{)7 op- yi^tf: yt vercri addifcant homines rarionis paiticipes,fi deterioresfe prxftiterincaui- bus in viras adionibus . Piinius Nat hift. lib. io.cap.i3.ha.'c de gruibus tradit:Cer- tum eft, Pontum tranfuolaturas primimi omnium anguftias pct§rc inter duo pro- montoriajCriumecopum & Charambinj mox faburra ftabiliri.Cum meduim tran- /lerint, abijci lapillos c pedibus: cum at- tigeriiitcontincnrem , e gutturc arcnam* Idcmait Solinus, & Ciccioi.de Natura Deor. Alciatus iib. i.Parcrg.cap.zo.cxpo- B€H5loCimi Poliucis^flc ait: Mctaphora 2. gruibns l 'ErDblema'ta_>\ 105^ Zogrucre 'jerbum . IV. Errores eo -nm , qui »ruii>us fumpta cft,qii2E in terrani ciefcen- duiK {unipiendi alicuius lapidis caufa , quem pede rerinent, vcinalto voiances,eo demiflb experiancui ex cadeniis Ihepitu , fupra mare,an vero fupra terram vohtenc, vc Suidas,& Ariftophanis interpres ui Api bus oflendit.&c.Contiariunj tamen tenec Ariftotelesjcuius h?c funt verba,in iib. 8. tle nat. anunal. cap. li. Sed auium grues (vtdiftum efl-)ex vltimisiu vitimaabeat; volant flatu fecundo.Quod delapide nar- rant.faKnm eft: Lafidem enim tenere eas fuicimento,quem vbi deciderit,accipi vti- lem ad^-auri probationem aiunt. Wxz Ari- lloteles . Quod de anferibus Marcellinus fcribit, roftrafua iapillis occludere,Tau- rum moncem aquilis abundantem , quas maxime timent, de gruibus alii malunt . Noftrr.m non eft dc hac iire pronunciare, vt qai anferes nunquain ad paftionem du- xerimus , neq; gruum ordines ita curiosc infpexerimus . Huc fortafle pertinec ver- bumGruere, fiue Congruere , agruibus du(fl:um,quod fignificar conuenire- Grues euim fe 110 1 fegregant.flue cum voiat,liue clim pafcuntur,ait Feftus . I.X agmine'] proprie nam agmen pro- '"prie.^muiiicudinem fefeagetem fignificat . Virgil. ■ Tanaum per vaUes pafcitur agmen . Ne cejfsnty^c&t.] Reddic caufam , cur grues lapidem geftent,& eandem ad huma nam vitani appiicar. MaU. fiamina ] venti aduerfl & im- petuofi . I. H V N c Pythagorse verflcuium in pri misobferuari diligenter, & addifci cupe- rem,abiis maxime, qui ftudia liberaiia fe- ctant.ur,& ex lisfrudum aliquem fperant vberrimum.Permulti enim ex iis peccat, quodnon fatisattenti fepta.vt itadicam, leClionis tranfiiinnt, & aiiis rebusanimum appiicantes,non vident fe abfcedereab eo ]audabili& ingenuo inftituto , cui nomen dederunt . Alii funt,qui quanquam jabo- riofi,non funt attetifatis,aut adiiciunt ani- mum ad qua^agunt. Aiii demq; quanqua multa, & quidem fa^pe diuque aganc, ta- men innumerabiiia, autcerte multapias- termittuncin tranfcurfu , quiead inftituti laboris perfe£lionem valde conducerent , Sed prajftat Aiciatum magiftrum audire citius ,quiitafuos auditores adliortatus cft quadam pr^levlioue,ab iifdem primiipi rogatus,qua praecipuii mediodoinftudio- rum curfu eflet vtendum.rPr^eatnobis (in quit iilej vetuftiflinuis Italicse Philoib, phix auclor l'ythagoras , qui difcipuios iiios carmine Gr?co,quod raaxime necef- farium adipifcendje difcipiin^ eflec,admo- uuit , quodque quotidie eos in ore iiaberc iuilit. Ideft eiufmodi.-Tii 7retps0i)V ; t/ «T' ept^a, ; t/ y.ot S^iov oCh. i7ehia-^\); Et- enim \\xc tria non tam prxcepta, quam oracula vnicuiq; noftrum fem perante ocu ^ ios efle debent.In primis fcilicet,ne quain re aut excidas,aut cranfuerfus ab inftituco tranfgref- trami:eferaris:quod ijs cotiiigic,qui aiiis in rebus,ani4iu incecione occu pata>ad fclio las tamen accedut, vt qui vel amore capti, velarmis rixisque dedici, vel alese lufuiq; niancipaci,vel artibus illicitis addi6ii,fcho laftici tamen nomen ieruant . Inhos An- uxus Seneca veteris lureconfuiti veibisin uehitut:Etiam magna,inquit,pars vit? ela bitur malc agentibus,maxima nihil agen- tibus . Qjii enim auribus folis pra^fcntcSy mentera alib intendunc, ii aliud agere La- tinis dicuntur. Aiterum eft, vt attedamus i. §luid ad id, quod agimus : vtcum qui^i boni a agii ? nobis faciuni fuerit , magna voluptaceaf- ficiamur: fi verb quiJ malc vertifle vide- rimusjin futurum abftincamus . Etenim pra^mium virtutis maximum ipfa eft ani- mi voiuptas . lifce enim iuuenibus.qui in fophifticis cauiilacionibuSjVel legum opti- marum ambagibus diutiLis immarantur , redc quisdixerit:F/W^ ^/^/^^^^. Cuius rei exemplum in hums anni iedionibus accipi poreflr . Fuerunt florente Romano imperiovani ineorum Repubi.magiftra- tus,vt Prxfedi prxtorio, vr Proconfules > vt Pra;(ides prouinciarum, vt ciarifl^mi , vtfpectabiles,vtiliuftres, & fi quaalia sfic huKifmodi nomina .• Hasc hodie mutata Reipub formaexoieuerfit, nec vllo m vfu permaiiferunt , fcd vnufquifq^ iudexeam habet cognom ina tionem , q u fibi vei iege munictpii,vcl Principis fui dipiomatecon ceflaeft . Ideoq; parum refert diutiusin veterum magiftratuum muneribus digno fcendis verfan . Barcolus certe & veteres non yicra tres , auc quatuor ictftiones hac in rc videntur confumpfiflc.Qjj_bd fi quis maiorem annipartem hoc in argumeiito tranfigere velit,huic rede prsecepcum Vy thagoricum infufurrabitur ; Vide quid a~ g(is, Supeteft tertiura. , uequid agendura. omic- ge?zd: io6 Andre^AIciati omitfamiisrln ijiio fane adco pcccant vni- iietfi ftndiofijvc vix vlliim fuperfit rcmc- dium/Et hxc quidcm Alciatusrcuius di- rputatibncm,& apertam dilucidamq; hu- ius carminis explicarioncm huc accexcrc inalui.quam quidpiam aliudcomminifci, autaliunde muiusopportunc conquircrc. X. Dcinde liocidcmad vniucrfam vicam humanam trahi poffc nemo fanus non iu« PrdclarM ^icat. Vidic hoc Scncca lib.j.de Ira^cap. SenecA lo' » 6.cuius verba n jn pigct huc adiiccrc:Om ncs fenfus perducendi funt ad firmitatcm. Natura pacientes funt, fianimus lUos de- finat corrumpere,qui quotidic ad lacionc rcddendam vocandus cft . Faciebac hoc 5excius , vt confummaco dic cum fe ad nodlurnara qoiereni recepiflec, intcrroga- retanimum (iium : Qm:xl hodie malum tuum fanafti?cui vicioobfticifti?qua partc melior cs? Definct ira,& crit moderatior, quae fcietfibi quocidiead iudicemefle vc- niendum . Quid ergo pulchrius hac con- fuccudinecxcutiendi totum diem.>Qualis; illc fomnus poft recognitionem fui [equi- tur,quam tranquillus.alcus^af: Iiber,cum auc laudatus eft animus , auc admomtus, a fpeculacor fui,cen:orq; (ecrecus cogno fcec de moribus fuis? Vcor hac poceftacc, &quocidie apud me caufam dico . Cum fublacum econfpedVu lumeneft, &c«nci- cuic vxor,moris iam mei confcia r cocum diem mccum fcrucor , fada ac dida mea remetior . Nihilmihi ipfeabfcondo,nihil tranieo, quareenim quicquam cxerrori- bus mcis cimeam,cum poillim dicere: Vi- de nc iftud aniplius facias, nunc tibi igoo- fco, &c. Neq; eft alienum etiam quod rc- Apuleim larum eft apud Apuleiu i. Florid.de Gym ■JcGyrnno "O^opi^^iftis Ioquens.-Vbi,ait,men(a pofita, lo^hifivs. priufquam cdulia apponantur,omnes ado kfcentes cx diuerfis locis & officiis ad da- pem coueniunt.Magiftri perrogant,quod iadum a lucisortu ad illud dici bonum fecerit. Hic alius (ecomemorat intcrduos arbicrum deledum fanara fimultate.reco- ciliata gratia , purgata fufpicionc , amicos ex infeiifis redd idille. Itideni alius, fefe pa- reniibus quidpiam imperantibus obcdif- fc , & aluisaliquid medicatione fua repc- riire,vcl alteiius demoiiftrationedidicifie/ deniqjcajteri commemorant. Quj nihil habetad otferrc,cur prandcat , impianfus ad opus foras cxtruditur. Non acquicfco, fcd Senecx vcrba produco,quac mihi ccrcc vidcntur non aliena a Pythagorcis,dc qui bus hadcnus. Magnam vitacpartcm elabi nihilagentibus.-maiorcm mal^ agentibus: cotam aliud agcntibus. Cerce Arrianus ^ dificrtationum Epidetilibro, ^dth cft in- tcrprctatushispcne vcrbis: Trf 'TrApi^mi Exame» vbi omifi adulationem? quid rcprehendi f r^^. nuni vc mgcnuus.^num vtgcnerofus ? Si- ' qnid autem ciufmodf deprcheiidcrit , fc- ipfum incrcpat & obiurgat. Q^iiid tua in- tcrfuitifta loqui?an mcntiri non iicebat? Philofophienirn afleruncnihil prohibere , quomiuusmendacium clferarur. Tu ita- que fi uihil cu les aliud,nifi vt reCl:^ de re- bus iudices,vbi man^ fiirrcxeris,it3 cecum loquerc: Quid mihi deeft ad collaidasani mi percurbaciones? qiud ad tranquillicatc animi obcinendam ? 5ic Horatius Sac. 4. 5er. I .ex perfona fua docct,quo pado quis feipfo nielioreuadac Iiiquitenim : Neqi enim cum UBulMtaut me Vortictu excepifydesu tnihi:reSiiHs hoc efi HocfacieS viuam melitis: fic dulc^ amictf Occurram:hoc quidam non belleinumquiA ego iUi Imprudes oltm facidfimilelHsx ego mec» Comprejfis agito lahrts . H*Ec prifci illi tenebriones ; Sedquid uos fupernaluce illumtnaci ? quo labm& fciutare r fi quid fanum ibiaut integrumjviiesalio- rum animantaim , robur, ac arma confer tuis:anfrad:us fpeda & lubricum \iq, qna incedis.globum volubilem.cui infiftis,gy- rum rotiC,qii;E tecircumfcitjfluxum cem poris,quiad fcnium pr-ecipirat; curarum laborumqi turbinem,quo inuolueiisjpro cellam fati deniqi & {ubituni impecum , ^ qui profternit, & cataftiophcn imponit huic trag^disE.Crctam fumeaut calculos, fubduc rationes, omnia difcute qna poccs diligeniia:fcribcprim6 numcrum corum, quasbonain ce^tum qu ^^'^D fannas j ficut & ante , vides : Te tot cur oculis , cur fingunt 'vultihus ; an cjuod CircumfjyeCium hominem forma fuiffe docet ? C O M M E N T A R I I- uefi-rem ctil tucn fuorum I-tominum in ci- uilem mutarit: velqwod paierGr^eca: & Latiuargeiuiscredereriirraur quia Solem, quem eundem cum lano volebant effe , coeleftis anJa; ianirorem purarentjquippe qui eam oriens aperire^occid.ns vero clau dere vidererur. 5ed tamenid ram cefebre, variisqi nominjbus decantari-m Tanibici- pitium quamplurimi ad roler.iam priideii tiamque regis rerulerunt , fiquidem pru- dentis elt pr^feiita nolIe,futu ris veromul to ante prouidere.- quod fignificauic Te- rcnt. JL bifr p 1 s tonforibus nota cft lani ifrontis effigies , Icilicec capira duo toalicisoccipitijsJacie vtrinq; viiili pri^- .dita;quid cigo opus pluribus explicaie ? S V M P T V M videtur hoc Emblema ^ ex Plutarchi problematis, licec hiftoria de lano notior (ic, quam vc Alciarum noftru velimusadigere , vc alicundc compilaue- ric . lanus rex fuit Icalice, qui Saturnum lannscur culturam edocuit. Hnnc biformem biceps . ^^^^ bicipitem vcteres quid^ra plafta; & pi- * (flores efSnxerunt, vel qiiod feiinum & hl Emblemata_). lop rent.in Adelph. JJiuc eH faperelnon qt ante pedes mod^o efl Videre,fed it iUa.q futura fu;it, Frospicere. Dc hoc figmenro muhi Poctx lulerunt, quorum alij ad alia ingeuiose traxerunt. Ouid.(^.'Faftor. Videt lanm quA fofi fua terga ge- runtur . Sed maxime in primo» vbi faciei auplicis rationes alias adfert^cur baculum dextra, clauemq; fiuiftra teneat^cur voretur Patul , cius,Clarius,&alia multa.Macrob. i.Sa- turn.Creaicur.inquit,gemiui faciem pr^ ■''^' tulifTejVt quas ante,qua2quepoft tergu el- ifent , intueretur . Quod proculdubio ad prudcntiiam r gis,folertiamque referendu- cft,qui & pr^cerita noffet, & futurapro- fpiceret.ficut Antevprt^ & Poftvorta, di- uinitatis fcilicet apti/Timse comites, apud Romanos colutur.Q^o fpedacadagium,, T/!iV« OTTiJCOj Afronte ^ a ^^r^ojquod cft diiigenter infpicere , & pr^grerica cum prsfentibus & futuris conferre • Berofus Babylonicus (nifi tamen nos fallit Bcrofi I nomen) lib-3.Aiitiquitatum fcribic , Noe I . ^ alio r-omine vocatum C^Ium,tributumq3 mtuide cognomen lanus , a lain , quod apud uiNoe, Aram^EOS Hebrajos fbi^at vinum, a quo lanuSjid eft, vinifer, & vij:ofus,quia pri- nius vinum inuenit : cuius vi & vapore e- briusefFeduSjCura minus pudicc in terra cecidiftec,Cham cius filius,magicus & ve- neficus ( quem poftea A igyptus Saturnu iuniorem coluic) pacns vinlia comprehen dic, taciteq; fubmurmurans carminema- gico patri illufit , fimul & illum fterilem perinde atq; caftratum efFec^t.Neq; dein- teps Noc foeminam aliquam foecundare potuic Hinc orta fabula apud Poetas, licet tempoianon conuenianti& Lilius Gyral dus fub finem Syntag. 4. sbhoc difi^entit. Sed bicipiti j huius caufam aliam & eadem peoe acrulit Plutarch.in quxftion Roma- iiis: Nempe quod genere Gr^cus ex Per- rhoEbia fuerit,acq; in Italiam profedus,fe dibusapud barbaros poficis,Iinguam vita:- que racioncm mutauerit . fic enim fama receptum eft. Vel quod Italos,qui feri- nis efient adhuc moribus , quiquc iniuftc viuerencad aliud vitas traduxerit & reuo carit inftitut«m,itavt agriculturam & ci- nilem culcum eos docuerit.Sic vcro illc : /;ctT/ rov loMov ^f^poaea-Trov oiovTcu yi- yoviycu , yju ypAp>i7iv «7«; ;tsu '^rhtiji^' civ , ToTepov^oTt TfiT fj.iv yive^ ihhyiv (k, 'TTiptcuBiet^ i)v { co$ i^op^a-i ) S^iet^eU J^i (Hi iTctkieLV avvoiKiicrcig Tol^elvToSi Cccp (^a.(jOtiilJt.iTiiethi ykaTTetVK. JlauTetV, ii [JLAhKOV QTt TJtf? TTSpt Tih ITAkictV eiU- TcV eiyptotf vji dvQp/.otf ^pco/jf.Bva^ iSi7iv fi^ZTBpov Cta (T)^fy.et , '^reitret^ yj/u yicop- y.HV Hef} ^oKtTBViO-^cu , pf.iTi^ctKi X^u ^.gTgx-oV/y-^jj-e. Effingebacur prerca lanus lanm quadrifrons, quod quacuor nuindi plagas quadri^ maieftace faa complederecur , vel quod frons. quacuor habcatanniis parces,ver,?ftacem, hyemera,& aucumnum . Dicicur lanus, lani ety- ciuafi Eanus,ab eundo.Janusenim pro c?- moti* \o 8l mundo capirur , cuius munus eft & Gfhcium.feraper ire . Vel dicitur a lanua,. vt vidctur fcntire Ouid. i.Faft. fr&fideo foribtu coeli cum mitihm Horis , Et redit officio lupiter ipfe meo : Inde t ocor lanm . . Alij pocius ianuam a lano divftam volut.^ alij lanum ab hiando didlum concedunc, qnoniam chacs ipfe fic,refte Ouidio; Me chaos antiqui ( nam fum res prifca) lecabant . Templum Iani,vt autorcft Plinius, Nu- Templum ma Ponipilius primus infticuit.Verba Pli- lani iiij runt,Iib.54.cap. 7. Prsrerea lanus gc- minus a Numa Rege dicatus.qui pacis bel liq; argumento coIitur,digitis ita figura- tiSjVt trccentorum quinquagintaquinqua dierum nota per fignificationem anni,tem pons,&aeui , fe Deura indicaiet . Huius templi port:E temporebelli patebant,pacis vero claudebantur . Ennius : Vnnauam difcordia tetrcL-> jBelli ferratos pofies,portasq'^ refregit . Vnde ipfe lanus Patulcius & Clufius voca bacur.de quo Ouid. in Faftis; Nomi72a ridebn, medo naqy Tatulciu/., ide Ht modo facrifico Clufius ore voccr . Hafce porcas ter claufas fuifte , hifto- rijs prodicumeft. Primum Numsecem- poribus : deinde peraclo fecundo bello Punico : Poftrcmo poft Acftiacas pugnas ab Augufto coiifedas . Qui plura de la- no cupic, adeac Macrob. iacurn. 1 b. !• cap.p.Pierium Hiercglyph.lib. i4>3 3T* & 48- Vide quoq; adagia , Afronte , ^ /5 tergo.Sc, Alter lanus. Imagolani bifron- tis,fed corona fpicea,in nummis etifi nunc confpicitur , tributa Pompeio obcuram annonje ; de qua Erifius in Numifmaris . Quafirailitudinc dcceptus Theodor. Ca- terus l lO Andre^ Alciati. III. CpMere quid. lerus eancicm efiigicm lano rribiiit. lib* vlt.Vanar. ]e£lion. 1 A N E btfrons ] Sic Virgiliiis in 7. AEiieid. laniq'^ t ifrontis imago. Ouidius bicipitcm vocat. lane biceps Scc. Tutnraqr^ calles.] Callere,proprie figiii ncat calluni facere. Ell autem callus,fi- uecallum, cutis labore, & opereindura- ta. Hoc tameu loco fignificat fcire , hoc eO: , calliditate , qu^^eft vrbana fcieiuia , ^i»'^ abijt, Nociu& LaurioticA^ quo ve A'ioti- '"^ ^"igmate vim pecuniaium fignifica- ^ bair^ Lduriosei im Actice rcgioeft , non modo mecalli venis, fed 6i novfluis fic- qucns. Hinc Ariftophaaes in Anibus t piCOTiKOU , A'aa' evoiKii^a-iV iv^iv , iv rt mli ^A" KetVTioi San^Rio npn placec,fuu tamen cuiq; efto liberum iudicium . ArmiferA MineruA] Minerua ex cerebro louisaimata profilijt . Confule qua; fu- pra Embl.i.^de Minerua diximus . Mihi fuccurricillud Anacrcontis de rofa: Kopv^iif iS^CiKVVi (^ivi . id eft :' Yt CLim e vertice louis exilijcarmaca fcu- to & hafta Minerua. Ouidius «f.Faft. Creditur armiferA fignu cxlejie MineruA^ Idem 2.Amorum,eIeg.6'. Viuit & armiferoi cornix inuifa MinerUA, Marcial.initio epigramm. Accipe belligerA crudu thoraca MineruA . Memiuic & in Olympijs Pindar. Ode 7. Armata autem fingitur ( aic Phornu- tusj in ipfoortu , quod fapientia ruis ip- iius prxfidijsfacis inftrudalitad maxi- mas i?c difiiciliimas rcs obeundas. Deinde arriiim omnium,& belli Dea, quod & di- fciplinarum liberalium vfum,& bellorum adminiftrationem finefapientia manca, & inaneefte intelligimus. Pindari Scholiaft. Ohfequijs facrata] Nodua dicatam fuif fe Palladi,repudiata cornice, copiose tra- cur Falla dit Ouid-i.Metamorph. Minerua Erich- di facra ^^^^'^^^'^^'^ Cecropis filiabus ciftella vimi- ne3inclufum,& feruandum cradiderat, & ne aperirentjinterdixerac. Quod cum iie- glexiftenr, Coronis fadum Mineruxindi- cauic, vndeab ciufdem comicacu repulfa eft , & in cornicem mucata. Sic enim con- queritur: ^^Ailir. gva.t>a. t.ilis ReddituryVt duar tutela pulfa MinerUAf Etponar pofi nol^is auem : mea poena no- lucres Admonuiffe poteflyuc voce pericula quArdt, Cui.is poftremi verba mythologiam ha- benc.Garruli enim , quique nimio lingux vicio laboranc, haud vnquam polTunc cil fapienribus & cordatis viris h^ere com- mercir.m: quin vbi apud eos aliquid effti- tieriiic , randem odiofa infamia; labe afpei guncur, & a cpnuiclu laudaro viroru ho- neftorum ,&vircute infignium abelleco- guntur. Denoclua: prudentia Dion.Chry foftomus. dode ac lepide oratione Olym-. Kociua reie^rL^ cornice. pica.qua^eft 11. Hocctiam addcrc no gra uabor,qu6d Alciatus (cribat,Miueru;e no «flua merito confecratam,nempeab Enfta thio ingeniose ad i- Iliad racione reddita: yActuKct facram ^((q !/.^pt)riKA a.^i}va.t J^IClTiJV TTpOi 70 eld-pHV y\oLUJSHV 7ctU ToTiirct: quia nimirum d^pHv & yKa,v7 {^«j^idem fignificenc. Phornucusin lib. dc Natura Deoru, caufam rcddic , quare no- (ftua Minerux facra fic , his verbis . o/cTs S^pciKovTe^ , i^ii yhctv^ cT/ct ro iuospis Tcov ofjLfj.ATcdv^ a:,ietrihzvTcu rctvr» tm y^oiVKa-riSi sVii- id eft : Di-acones & 1.0- ciua ei confecrati funtpyopter oculorum fi' militudinem,fiquidemipfa glauca efi.Vi* deLamiam Policiani . Garrula quo cornix] Vitgines filentiii decoraCjgarrulicas dedecorac,vt poftea di- cemus,ideocornix, quc loquax eft,ex mi- nifterio Mineru^ exclufa,noclua vero affci ta. VideOuid-ioco citaco i.Metamorplio- feos . Reiedaeft cornix aPallade, ficuci a Grx:is accepimus , quod meditacionum fic infefta peruigilio , & n^.entis agicacione interpellec fuagarrulicate , cuius ip(a fi- gnumgerit. Sic cnim Gra»ci ;c/3iy(^i' di- cunc, dc garrulis, vc rfr;>z/V^r/ Perfius m Sacy tis . Sed & reperio cornicem in Palla- dis manu apud Peloponnefios vfitatum Hieroglyphicum,Ionge fecusqiiam Athe nis,vbi cor/)ices ad arccm Palladis nou ad- uolabanr.' cuius reicaufam non a fabulis , fed ab ipfa natura repetxt Lucretius . No- c^iua, inquic Boccacius , ideo MinerujE eft actributa pulfa cornice, vt oftendatur, fa- pientem priEmediiatione in obfcuiis fepo- fita,nofcerc,vti & noxflua videt in tenebrisj & garrulicateatqj loquacirate repulfa, vt opere .igat,Ioca,tempufq ; refpicere. Fabii )a vidctur ex vero traxifle origmem.Nam Pliuius de cornice ioqucns , ab Ar(5>uri fi- dere,inquiuad hirundi/ium aduentum no- tacur,eam Mniei u^E lucis templifq; raro, alicubi omnino nonafpici , ficut Athenis . Videluftinum lib- ij infine- Memini le- gerejneapud Plutarch. De odio , & inui- dia,inter cornices & vlulas perpetuum ef- fe dilFidium , quarum vel occilarum fan guinem permifi:eri quidam neganirvt etia fi quis confundat,vtrumquefeorfum djf- fluere uarrent. A Elian.lib.5 .c.p.dcanima- lib.pclpicue idc cradic, Si i) ykctv^ eV/V dLviVi ( fu pple ;co^^yi;>i) 7roM[j.iov , VyKTCOpiTrf^OV^ivei To7f chhTtlf KOp&mify 1 Cur c nix a i\ lade pulfa. Cern rum^ ditiv Emblemata_j WtTg /we^-' n^ipetv iK^vm tavto S^patovto vntcLJTA dLT^ivi) . De hoc inter nodiiam & coriiicem ciiiridio facic qiioq; mentio- nem Ariftoteles lib. 9- He Hiftor- animal. cap. I. Cornix meridie oua fiitripiens no- dnx , abfumic , cum non clare iiiterciiu nov^lua videat . Novflua contra oua conii cis noftu exedit j ei^q; altera interdiu, al- tera nodu pocentior . 5ed die vcl ca»rera: auicula» omnes noduam circunuiolant , quod mirari voeatu r.aduolantefq; percu tiunt. Qaapropter aucupescaconftftuta, auicularum generamulra& varia capiut. Vide AEliaiium & Oppianu, deaucupio. IV. Verborvm parfimonia fapientes iHcilo- maximc decer,eorumque perfpicacitas in qifapie- rebus obfcuris &diffirilibus agnofci ver- t . fariq; deber. £o enim prascipue difFercab impento & rtulto prudens,rerriq; fciens, quoJ pauciloquus, quodque oculatus in ijs fir.ad quaealij conniuent , veloculoru mentis obfcura caligine cascutiunc . Eius qui fulares Chios,vtq; fefe difcerncrcnr,arHn dinem manu pileouecircutulilTe : cenfuit ille, non apctta vi ( quod fieri commod^ non p.ocefar)agendumr fed quindecim de- Jedis comitibusper vibem inccdcndo,qui primus ei obuiam veniebatarundinem ha- bens,obcruncafi iuftic . Cauftam fcifcitan- tibus,nihil aliud refpondebat , quam id k fefad:uri;,qu6d geftaffet arundinem . Ita- que cajtenconiurati arundines ftatim dc- pofueruuc. Imo Kteonicus Chijsconuo- catis , ne vllum quidem de coniurationc verbum fecit , nc metum aut fufpicionem inijcerer.fed pecnnias imperauit, quasiuf- ficmilitibusdiftribui , nequid noui moli- rcntur . li ftarim parueie. Sic paucorum poena periclitantibus mulrisoccurfum eft. RetulitXenoph.i. lerum Grsecar. Socra- tes admonebac fuos difcipulos. vt triapo- tiftimum inomni vita haberent : Inani- mo prudentiam,in vultu verecundiam,& in iingua filentium . Hinc Cato, Vticen- fis djd:us, ciim ei etiam nunc puero,vitio daretur racitutnitas ( ncc enim cum pue- ris exercebatur,nec a quoquam audiri vo lebat} ait : Carpant tacitnrnitatem , mo- do vitam probent. Etaddidit : Tum de- mum abrumpam hoc mcum fikntium, cum ea loqui potero, quae funr indigna filentio . Latere plerumque volunt verc probi , & in pedlore intimo domicilium virtus habet,non in vultuaut fronte.Cou tta improbi odiofa garrulitate perpetuo aures aftantium obtundunt , imitati fcili- cec oUas & dolia , quas quo magis vacua &inania, eo magis refbnantia. Natura enim hoc linguofis iftis infitum , vt iioii multa folum loquantur, fed etiam mala. De qnibus non maledicetur ,quod qui- dam de lufcinia capta & penois cxuta : Vox es, prsetetea nihil . H X Maturandum II 6 Andre^ Alciati Maturandum_j . EMBLEMA XX. \,'f AT F R A R E tubcttt frofere , ^ cun&arier omnesi Ne nimium frxceps , nea m^ra longa nimii , Hoc tihi declaret eonuexum echeneide telum : Hu iarda ejl , volitant IpicuU mij?4 mantt . COMMENTA RII, TElo feii fagictse circumuoluta eft hiiic fir.vt pedibus inftarc videatur. Pifci- iemora,maruricatis rymboliim . Efl culus quidam eft faxis adiierus , in ci- autcm Echneis fiue icmora pifciculus fc- bos noii admitten{ius,nomcn a rcmoraa- mipedalis longirudinis , Scquinc]; digito- dis nauibus adepcus , vtilis ad iudiciorura rum cralficudinis, limaci magnx fimilis , cauras,& amatoiia veneficia» vt aliqui va- vf aderit Plinius lib.ji. cap.i.Secundum lunt. VidePlin ]ib.9.cap.if . vcro Oppianum.afpecluaaguili^, forma Trito vulgo proucrbio dicitur , II turbinara,coIorenigra , oreacuco , qui & maturandum quidem elle & accelerandu, incuruatur vc hanuiSjin pecris viuens. Ari- paulatim tamen & pr^smeditate, ne nimia (loteles lib.x. de nac. animal. cap. i^.ait: feftinatjo& parum confiderata, periculo- Remoram errore nonnulli pedes haberc faj neue pra:Ionga tarditas & mora perni- prodideru!it, expeseniin omnino eft.j fed ciofa lit futurajfed mediociitas &: modus *jHouiar.i pinnas iiabe: pedibus fimiles 3 iii omni rc fcni^cur ; quod eleganter hac Emblemata->r 117 figuracxprimftur, & diiabus notis hiero- glyphicisob oculos ponitur-Telumcnim velocicaus,agilitatisq; iiiclicium ell,vt ex- plicat Pierius lib.41 .Hierogiyph. Remo- raautcm impcdimentum & tArditatem /I- gnificatrldem Iib.50. A\\) rem plaueean dem fignificantes,UeIphinum rcmorxad- iunxerunt, vtPaulus III. Pontifex Max. Ali j auchoram delphiiio copuUucrunr, vc Aldus Manucius, nobilis Typographus. Red(^ itaqj cx his medium conrtituetur, participans de vcroq; cxtremorum.cxccf- ili pura & defed:u . Id cnim omnibus in rebus fumme laudatur, commendatur & prsecipitur,AriftoteIe tefte iib.i.Ethic- & Jib.^.PoIit Hinc illud Ouidij : Inter vtrumque tene,medh tutijjtmii^ ihts. Nimia fiqaidem omnia ( iuxta Plautum in Poenulo) hominibus nimium negotium cxhibent . Quare fomper illud,quod me- dium cft , atq; intcr vtrumqj probatur . Martial.epigr.i Cicero lib 4 Tufcqu^ft. Ariftoceles 6.Moral cap-^.fic ait:Ad deli- berandum autem multum temporis fu- munr,proprerca quod ceicriter aiuntcon ficiendac(Te,qu2E fu(cipimus,Ieiuc capien dum co:ifiiium . Vndc fumpfille videtur Salluftius illud, quod in hiftoria Catilinse Skisiitii pofuit:Nam & priusquam iiicipias.coful- tendd' ^^'^ vbi confulueris, mature opuseftfa- f.. cbo . Qucm locum loachimus Perionius diligcns Ariftotelis interpres,fic cenfet po^Tc melius le^i; Ancequam incipias.con- fulto:& vbi co ifulueris lence,maturc fa« dio eft opus . Quac quidem interpretatio plenaeft,& verbis Atiftotelicis cogrucns. Scd came fi verba Salluftij dinerfa difpun ^ione lcgas , intcger conftabit fenfus,fic : Antequam incipias, confulto; & vbi con- fulucris mature,faclo opuseft. Vidc pro - uerbium,F^/?/«/j lent):. in quod vberrimia 11 copiofa» orationis quafi fluuium co igef- ' fitChiliadum autor. Vidccriam adagium, Anteqtinm incipidf confulto . MATVRARE iubent] Maturitas voca- tur ea vircus, qu? media cft inter celerita- te nimia,& rarditatem.Nigidiusapud Ma crobnim ^.Saturn.cap. 8.Mature,inquit , cft.quod neq; cicius eft,neqj terius,fed me dium qaiddam, & tempcratum eft.Sic & in frugibus.&in pomis,tnacu ra d cuncur, quas neq; cruda & imniitia func,ncq; ca- duci&nimium coda , fed Ccroperaca& adulca . Interprerationem hanc Nigidia- iiamduobus vcrbis clcgantdf cxprimcbat Auguftus C::efar.Nam & diccre in fermo- nibus, & fcribere in epiftolis folitum fe- vwnv.a-TnirS^i (^pAS^ico^. 'Pefiinalente. Per quodmonebat, v t ad rem agendam fimul adhibcrerur & induftrise celcricas , & tar- ditas diligcntiai: ex quibus duobus contra rijs fit maturjtas. Sic Poeta Neptunum inducit difcefilim venris imperantem , vt &cit6 difcedant, tanquam fugiant;ita ta- men fugianc , vc ftandi mediociicatcm in rcgrefiu tencant,canquam mature, ideft , temperare abcuntcs: veretur eiiim , ne iij ipfo difceftii clairi noccant,dum nimio ra- ptu tanquam per fugam rcdeunt.Harc ex Macrobio. VidcA. Geilium lib. lo-cap. ii.No6l.Att.Obiier iftudaddo,cx dialo- go de Oratoribus , qui tribuitur Tacito ; Maturarc huius iibricditionem feftino,vc dimifta priore cura, nouas cogitationi to- coincumbam pedore. Qu^o ex lococon- ftat,vcrbum Maturarc,non fcmper ita ftri Oi^ fumi,vt a Macrobio,GcIIio,& alijs . Idcm Tacitusin i.hiftor. vbide Muciano agif,quem pene imperi j focium habuic Vc (pafianus,maturitatem perbclle defcribir, & quidem paucisrMucianus cum cxpedi- ra manu,nonIenro itii)erc, necun^nrari vi- derctur,neq; ranien properans,glifcere fa- mam ipfo fpatio finebat , gnarus modicas vires fibi , & maiora credi de abfentibus . Idem Hiftoricws lib.^.ciufdem Operis.in duobus principibus conferrcum maturi- tatc,vel tardatioi.e potuis, ceicritarem ni- miam & prajcipicem , ad iuincmodum : Domitianus Mucianusque accingebantur difpari animo; ille fpe ac iuucnta prope- ransjhic moras nedens , queis flagrantem retineret,nc ferocia xtaris,& prauisimpul fbribus fi excrcitum inuafiflet,pacibelIoq; male confulerer . Cun^arier] n£6/5flt^^«/' , quia fagist2E pofteriore fwi partc pennaras funt . ipiculfi' Spicula mijja manu] Spiculum, cft re- lum miiTiIe, liue fagitta> /icdi to,elcg.4. Sarmatica Ipicula mijja mMnti» Virgil.ii. AEueid. Spicula conuerfo fugientia dmg^t arcu , Aliquando fpiculum fumitur pro fagittac ferro, & cufpide Curc Alexander fagitca iduscft, quceinmedio crure icliqucrat Ipiculum. Nefcioan hucetiam redle cou- tulcro,quod d^Cymodocaia nympha Vir gilius in 10. Fugit illa per vndas , Ocyor iaculo,^ ventos &quate fagitta. Sicquoqj celeritacem profermuis nosGer aiano prouerbio:G/f/V/? vvisder bol^von der Sennen. I, I N lebus ardnis , &quibus ucgledis I V. aliquid periculi efte poteft , cauendum a Vitam nimiacelcricate , acque etiam mora : fed nimia vidcndummaxime , vtmature nonmodo leriteu fufcipiamusTed & confedemur.quod no nimi^i. bis propofitum eft , ne hac vel illac aber- farditt rando parte nos quodammodo pceniteat. Plutarch-oracionead Apollonumi : crosot S^e To ixi^j^iv a.y(tv,\'isos iivi^cLV ^ipnxscoi. Sapiences ilhid quidcm , Ne quid nimis , pr^ter modum cclebrarunt. Laudacur&' illud Phocylidis ; 'TTctVTccv ^iTpov dipt^ov I CTrBp^etffteti JT' eo cnim vei maxime nominc Ariftidem \i be pcpuleruncAthenicnfes, quod nimis iu ftuseffe videretur.Eode pene modo Ephe fi j Hetmo lorum. Ac vt moHum aliquem exemplisetiam imponamus,hoc vnumad- damusei Liuio: In bcllo Punico fecundo, Terctio Varroni, homini iuuenilitcr exul tanti & remerario datus cil collega Pau- lus AEmdius, maiurus astare & confilio , vc fua prudentia feruorem alterius tem- peraret.Sic Fabium Max.crcarum aliqua- dobelli ducem memini,eurri quidem cun datorem & maturum , vr Marcelli cele- ritatcm reprimerec.Id fi placetad niniiani quorundam ftudioforuminduftriam refer re, fic ftatuo . Pr^eceptum hiceft rebus in ■Aure^i omnibus agendjs validilTimum.quo aurea mediot mediocritatis regula commendatur. Sicu- ttu . ti nihil magis expedic,quam agrum opti- me coIere:ita fa?pe putatur inutiliftimum, nimio fclaborc coiificere.Plant^ aqua me- diocri aluntur , immodica fuffocantur .• fic iuuatur iugcnium laboribus ac ftudijs moderatis ; contra obruitur fi immode- rate cxcrccas . Nam vt plcrunque luici- niiseueuit ob mmium caneudi ihidium , Emblemataj . i quo mirific^ clekftantur , vt iii eo exfpi- rent, ncmpe quas, vt aitPIinius , fpiricus dcHciat citius, quam cantus: Ita noanul- li,ftudiis intcnti plus quam par fit in ipfo
Thursday, December 5, 2024
Subscribe to:
Post Comments (Atom)


No comments:
Post a Comment