horps in Emblematlbus hvs componendps , ijsq-^ peregregijS artificum imaginibu^ ador nandts infumimus . Vt quvsque ea vefiibm (veluti inauratos yZtfole:fA/J,id eft,nymphisaqu?uus. Gradus secatum minutiores vide apud Auicennam i. i. cap. de complex- Gale- num s.Aphor. com.iy.^o.^ i.& f.A pho- rifcom.7.9.& alibi. Scicudum ver6,a:ta tum commenfus non vbiq; neqj femper haberi eofdem , fed cuadere diucrfos pro Iconftitucionis ratione.autfexus, vcl etiam regionuni ac terrarum fi tus.coeli quoqj & . vidhis temperameci,& aliorum plurium, vt probe monet Galenus 6. de Gnitatis iHenes rcgimine • Dicitur autem a:tas media iu- ide di' ucntus,& in ea conftituti,iuuenes,a iuuan i . dcquod ea setas maximc apta fitad labo rcm tolerandum . Neq-^ enim robuflior Atm Vlla,nec vberior , nec qubus fiebant , ver- miculatafeu mufsata dicuntur ; quae in lignis,fegmentata,quaein pauimenris, ref- (ellata.Interim tamen hscaliquando con- funduntur. De hocinfuper vocabulo plu- ra Budaeusin Annotat.ad Panded. & elc- ganter Crinitus lib.iz.c, i.de honeftadi- £(:iplina . Cudimus.'] A fabris,aurificibus>vel alijs fculptoribus a.WiiyGpIet, cui , meo iudi- cio,coniundaeft eipcovHet, qua facilitatem fua in his emblematis componendisoften- dit. Significat enim 1'ehoris geniahbus hsec lepida carmina confcripfifTe , cuderc vero feruile eft & magni laboris opus: Hincmihi haud probabile fit , Alciatum tcmporeillcquo relaxationem a feucrio- ribus ftudijs captabat,grauiori laboteani- mum farigare voIuiflTe . Sic & nos Ger- mani iocarifoIemus,dum poeraftros illos, qui omnibus imploratis Mufis& toto He liconeaccico , vix vnum aucalterum ver- fumexinrimis ingenij penctralibus extor- quent,cuderc vcifus dicimus, Vers fchmi denjfumpta a fabris ferrarijs metaphora . Artificum^c.] Hic verficulus defcri- ptioncm cotinet T^i^g^/SAM^ctTwi^iquade reiam fatisdiximus, Sed hic aduertema- terialem caufam . lUufiri,] clara,ceIebri,nobili . Sic dici- mus illuftria fada, illuftris fama, illuftre domicilium, illuftres viri . Vefiibu^vttorulos .] Finalis caufa em- blematumi& vfus. Conferent hasc afignis militaribus,& c^- teris id genus apponi folcnt . /De quibus lcpiduni & crudicuni fcripfic Dialogiira Paulus louius. Nos in noftro Syncagma- tc quaidam adduximus.Tacicisnocis fcri- .. berc,aIio fcnfu , 6c docte quidemTurnc- y/r'^- bus Aduerf I4.cap.vlc.ad finem . Eft aif- fu)tisjcrt' tacicis nocis fcribere , rem ica perpi- ^ro, (f^uram exprimere,vcnou indigcac cUara- dcribus: vc Ci velis fignificare , domi ma- iicndum cfic mulicr!,pingis Vcnerjra.qu? rcfcrar muliebrem fcxum ,apponifq; lub pcdibus teftudinem, hasc enim nunquam Homo fna cgredicur. Hoc genus fcri- pturs apud Aegypcios non folumd'gni- •aris plurimum habuic, fcd ctiam vo- luptacisnon parum. Nemocnim porerac eallf re Hicrogjyphicorum myftcriumffic cnim vocabanc illi hoc fcribcndi genus) nifi rcrum & animalium nacuras pcrfpc' ^as habuiflec.-Q£od noncontigic, nifi il li,qui folercicontemplatione rerumnatu- laliumcaufas cflct perfcrutatus. De Hic- TOglyphicisdoclilfimc fcripfic lo- Pierius Valcnanustitcm duos Jibros dc facris li- teris fcripfic Orus Apollo NiHaciis. HCic & Cheremoaem fcfatetur Alciatusimi- tari, in Iib.dc verb.fign.in prine. At tibifupremti^.'] Optatio cxdi/TimiH- bus.Ideni fcre diflimiJium locuscftapud Horat.Ode S.lib ^.Carmin. Donarem pateraf,grataque commodtfs , Cenforine,mets &ra fodalibu^ : I>onjirem tripodas,pr&?niafortium Graiorttm:neq'y tu pejjtma munerum terrest diuite me fcilicet artium , ^^uas aut Parrhafiut jptultty aut Scopas, Hic faxoy liquidts iUe coloribus , Solers nunc hominem ponere,nunc deti. Sed non h&c mihi vts:non tibi talium Res cfl, aut animus deliciarum egens . Gaudes carminibtis : carmina poffumud Donare»^pretium dicere muneri . Sic» Huius aucem dilfimilicudinis h^ec mi- hi vidccur gcrmana fcntcntia: Poflum cgo tibi,Chonradc, Emblematum quoradam filuam & cumulum cx vetcrum audo» rum bibliothccis a^grcgarc : ac magnus Impcrator (cui es a confilijs) poccft tibi commod^ & nmnificc fuppedicare vecc- rum arcificum manuprccia,ftacuas , ima- gincsingcniose piAas, folcrcer cxprcffas , fculpcas,cfFormacas : ipfifiimas,inquam > imagincs,Don piduram quandam nudam auc defcripciohem , qualis mca hsc eft chactacca . Pretiofanomifmata^ Donatia , qualia boni principcs confcrrc foleuropcimis & fidifiirais confiharijs.Pignorius non dona- ria, fed vecera numifmaca interpictatur i Cacfarcs f vt ait Trebatius) fignatos a:re , argenco,fo.Iidoauro . Dicimus autcm nu- ifc mifma & nomifma, atto t« votjjit, a legc ; ma,eti quia cum antc percuflTum numifma vti mifrBia pcrmutacione homines folerenc, lege vfus mimi introducftus eft . CAfar.] Maximilianus Imperator,eui a confilijs fuilfe Pcutingcrun> paulo ant^ meminimus. JEt veterum eximias donet habere ma^- nus'] Tabulas & figna anciquorum artifi» cum incelligit. Arcificumcnim opcra ma- Manu, nus dicuncur. MarciaI.Iib.i .epigr. lib.8 epigr ;o. Solti^ Fraxiteles,ma»tss ScopAq^. I Jem : }^t.oris hAc manus efiyan Folyclete tuaf Ipfe dabo.]To Tr/JcVaVjin libra Poccico Deewt Toccajconfecraro.Nonenim modo viden- in mu dum quid,{cd & cui des. Sencca De bcne- ribus . ficijs: Videncmittasnauncra fupcrnaca- nca,vtfocmin3earma,ruftico libros,& ftu- diofo retia.Id cnim cft, ac fi cani des pa- lcas,& ofia afino. Sic Martialis 14. lib. fcd non eodcra tamcn fcnfu: J>Ion funt munera quA putas puella, Cum donat vctcuas poeta chartas . Idem lib.feptimo: Diuitibwpoteris Mi^fas,elegosq; fonantss Mittere-^ EmblematL» . Mitten^piHiferlhui munera pexfi datd . Idcm libro coa tempora rccolligk taci- tcacpercurrit? O mihi pr DVCEM MEDIOLANENSEM: Siiper infigni Ducatus Mediolanenfis^ EMBLEMA PRIMVM. "C* X I L I E N S mfam finuofi e faHcibm anguls > Efi gentilttijs nohile yte^nma tuis, T alia PelUum geftfi^e nomifmata regem Vidimu6 , hisj^ fuum concelehrafie genus : Bum fe Ammone fatum , matrem anguis imagine lufam % Diuini fobolem feminis efie docet : Ore exit . tradunt fic quofdam enitier angues . An quia fic Pallas dc capitt orta louis i COMMENTARII. T)^*^ PoN I T infi»neDucatus Medio Principum Meciiolanenfiiim, cuiiis piAu X lauenfis, id eft , gcutilitium figmira ranotior cft , cjuani vc pluiibus cxplice- csr lO Andreae Alciati uir; In clypco cnim feii planitic aiirca confpicitur fcrpens cocruleus, multisgy- ris contortus, c|uipucrum anniculum rii bore tm(flum, cxpanfis brachijs, euomit. Mittitauten? hoc Emblcma ad Illuftrif^ fimum Maximilianum Ducem Medio- lanenfem , Ludouici Filium , Francifci Sforcix ncpoccm . Floruit hic Maximi- lianusanno Domini Dcccnit (Inc libcris. Sandius teftatur, fe habcre nu- mifma Mfdiolanenfe , quod exaltcra par tc hoc mfignc habetexprcnTum ; ex alte- ra effigiem D. Ambrosij , Epifcoji Mc- diolanenfis . II. H V I V s quidem fchematis rationcm adferam , fi prius huc tranftulero , quod idem nofter au & quafiob oculos pofitumfuilfe Rcgcmeii , qiii fiiiem fibia£tionum omnium & con- filiorum prudentcr & accurat^ propo- ncret , cuiquc vltima , imo vcro minima ctiam curaeelTent . Eo enim nomine Au- guft^is, Anconinus Pius , Traianus , Ha- driaims, Pertinax , Seuerus Alexander ad coelura eiicdi funt: contra male ceifit He liogabalo, Caracalla:, Commodo, Domi- tiano,S£ alijs pcrmultis Rcipubl.Romans peftibus , quod fimul atqj ad fummum illum Principatum confccnderunt , abie- dacura publica,fibi tatum fcruire,fuasqi perfcqui cupiditatcs, quo iurc , qua iniu- lia, voluerunt.Casterum Anguis iraagiuc, Rex cuftos & tutelaris indicabatur : nam in bonorum Principum monumcntis, po* pulus fuum in Regcm ftudium (cuiusbe iicficcntiamgrato animo agnofcebat) non alio raodo poftcris commcndabat , quam ferpente vigili , furrcdo vertice , & elaro pCkflorc . quod Homericum illud decla- rat : 0\j -^n ^(Lvv6yjov ivS^m fov AvS^pA : ^on decet virum confulto- remy qualis Princeps eftedebet, tot^i nocie dormirt^ . Apud Horatium eo quidem fcnfu, ferpcns Epidauriusappellatur, vr apud Grxcos o(pim o(jLiJLA,3Ld vigilantiam dcfignandam . Denique tam fuit infigne & ce/ebrc id Hicroglyphicum (erpcntis , Yt nou temerc Imperator clarifiimus E- paminondas vfurparit cxtr^-.mo ad Man- tincam confedobcllo : cuiusmemorcspo ftericolumnamercxerunt ,appcnfo cly- pco, in quo fculptus draco cflet, Eiusmo numcuti rationcm afFert Paufanias , quia is Iraperator laudatinlmus cx Spartiata- rum gcncre, quod Thebis antiquiflimum fait^orcum duxiflc puubaciu>^uQiaai id gcntilitium infignccITet, vt qui ab angui- neisillis denribus a Cadmo telluri man- datisclTenc oriundi . Noadum mihi tem- pero,quui alia qu?dam ad huius raaguifi- ci fteramatis arcanura illuftrandum adij- ciam . Inoftcntisenim & piajfagijs; An- Angun guc fumraa nominis dignitas & amplitu- qt^id fi- do portendebatur, non modo ijs , qui ad gnifica,- regij dominatus, auc eciam regni faftigiu ^^f. cxpedlabantur,fed & ijs,qui arte quadam vel ingenio celebritatem quadarafibi com pararunt. Vt enim rctulit i. De diuina- tione M. TuHius: Ciim Rofcius in cuna- Rofciui. bulis eftet, educarctur^ue in Selonio, qui cft campus agri Lanuuini , nodu lumiiie appofitoexperreila nutrix animaducrtic puerum dormientcm circumplicatum fer pentis ampIexu,quoafpeclu exterritacla- •morem fuftulit . Pater autem Rofcijad arufpices retulit:qui refponderunt, nihil illo puero clarius, nihil nobilius forc- At- quchanc fpecicm Praxitelcs c^Iauitargeu to,& Archias cxpreflit vcrfibus. H?c Ci- cero.Spartianus audor cft , Seucro impe- Seuerus rium prxmonftracun» : ei enim in ftabulo Imper, dormienri ferpens caput cinxit,& fine no- xa,cxpergcfa6lisacq; acclamantibus fami- Iiaribus,abijt. Ferunt & Anguem portcn- dilfeimperium Aureliano, quanquam ille Aurelia' raediocrium fortunarum & parentum ef- nm lmpJon licuit fines Italos ,fataliaqi aruay Nec tecum Aufonium [quicunq-^ eft) quA- rere Tybrim- Dixerai h&c, adytis quum lubricus anguis ab imis Sc^te ingis gyros-,feftena volumina traxit, jimplexHsplacid): tumulujapfusq-,^ aras: CaerulcA cui terga notA,maculofus auro Squamam incendebat fulgort ceunubibus arcus Mille trahit varios aduerfo fole colores . Obflupuit vifu MueOA-.ilLe agmine longo Tande i/.tcr paterofy^ leuia pocula ferptSt Libauitq-y dcipes^rurfusq-^ innoxius imo Succcjjit tumuloy ^depafla altaria liquit, Hoc magu inceptos genitori infiauratho- nores , Jncei tusgeniumq-j loct,famulune parenfti J.ffe piitc t . Scd dc his fatis ; plura de ferpentibus qui vo!et,adeat Pierium Valerian. lib 14. & ly.Nuncad fingula veiba examinanda accedamus . III* ExiLiENs.] Prodiens,cxtra falics, faliendo prouimpcns . Jnfans.] Puer auniculus, j'»;T/or , ti AVoA- Alciat. refertz. Parerg. c.50. Lcgc^.Mi- fcellan.P. Nannij. PeliAum regem.] '^epippet^iKMf pro A- j^elUui lcxandro:vt apud luuenal.Sat. 10. Alexan- Vnus I^elUo iuueni non fufficit orbts : " ^ MHuaf infelix angufio limite mundi . Aufonius Paulino : Ocyu^s tUa iugifatalts foluere lora FellAumpotuiJfe deum reor . Sic autem didus eft a Pella vrbc Ma- jpellrt^ cedoni? abied:iflima, quam ramen ( vt le- urbj, feic Pomponius Mela lib-i.j alumni,Phi* lippus & Alexander illuftreni reddiderur. Hancetiam Pliniuslib. 3;. Alexandripa- triam appcllat. Nomifm^ta.] Symbola in numis,fignis militanl>us,in templis, locisq; publicisex prelfa , fic enim hic nomifma a-vviy.S^o-^^i' x^yr accipi vidctur . Pignorius arbitratur hic nomifma e{fe numos veteie?.Neq;abf- . q; rationci Vidimu4,zn\m,c^\\od fequitur in Eniblemata_j . 3 in camiiiic, omnem toHit dubitatiohem . Alciatus autcm vecuftatis fiiit obfcruan- tilTimus . Vidimws . ] legimns apud Hiftoricos . '^^^z^Mvidimm^vtihwm cnim eft TiKov ' Sic Ket^'koptAv /gVaw, vifendi vel fcicnJigratiaire,vtapudPIutarch, de Hi- ftoiia dicitur • Co-ncelebraJJe.] illuftra^Te, cumcclebri- tateaIiqnaiacT:afl[e,pnblicaffe . Sunm genf^.] fuam originem. luftinus lib.ii aic, Alexandrum virum fuprahu- manam potentiam magnitudine animifuif fe pra,'Jitum. Degenere Alexandri Plutar ch.Iuftiiius.Q_. CurtiuSjalij multa. Ammonefatnm.] In Aphrica Cyrenai- Templu ca prouincia eft.in Cyrenaica louis Ammo immo- nis templum.tefte Pomp. Mela ,& alijs ./5. Geographis. Di(5lus f«it Ammo.id eft,are nofus^a/vc//^^ enim G r^cis ar^na eft,quod cum Liberpater,rota iam debellata Afia , per arentcs Libyae camposexercitum du- ceret , & in ficca arena maxima omnes fiti premerentnr,Iouem patrem fertur implo raflejftatimeiapparuitaries ,cuius dudu amoeniftimum reperit in medijs arems fonrcm . Hac de caufa Bacchus templo loui conftitutOjvbi fons eruperat,fimula- crumarietina figurain templocollocauit, immon. ^ Ammonem vocanit.Celebratur & aliud templum louis Ammonij,infigne & fiim ptuofnm , ab larba Getulorum Rege ere- ftum,cetum aris nobiIe,dequo Virgilius: Templd louts cetum latts immania regnis Centum araspofuit , vigilemq-y facrauerat ignem , lExcuhia^ Diuum &ternas. Qo^o &MartiaIisallufit eo vcrfu : Bjjfimuletq; Deum cornibu^ arafrequens. Sed hoc abillo diuerfum recle putat Po- litianus : hoc fiquidem fumptuofum , illud vero pauperrimum teftaturLuca- nus his verfibus : Ventum erat ad templumyUbycts quodgen tibu4 vnum Inculti Garamates hent^fiat corniger illic 2upiter,z t memorant,fed non autfulmina vibrans , Aut fimilis nofiro ,fed tort^s cornibtcs Am" mon . Kec iUic LibycA pofuerunt ditia gentes Templa,nec Zots fplendent donaria gemtSy §iuamuuJEthiopupopulHSyArabuq'ybeatP5 Gentibusyat^'^ Indm vnus fit luppiter Am^ mon » Pauper adhuc Deus eH , tiullts violata per duum Diuitijs delubra tenens ,morumq-y priorum Numen Romano templu deftnditab auro. De his vidc Lilium Gyraldum Syntag- mate i.hift.Deor.PoIitian.ca- ^i.Mifcel. Lege & Hygin.Iib.i. de fignorum coeleft. hiftorijs, Suidam^Paufan.lib.^. Q^Cur- tium, &alios. Alexander Magnus itaq; ingeniidudus cupiditate adeundi louem, quem generis fui autoiem , haud conten- tus mortali faftigio,aut credebat efle , auc credi volebat,nullis difficultaribus abfter- reri potuit,quominus per ficcas regiones, & tenacifllmDm fabulum dudaretexerci- rum ad Ammonem . Quo cum perucnif- ler , maximus natu e facerdotibus filium appellauit , hoc iiomen illi parentem lo- uem reddere aftirmans . Plutarchus ta- menaliter hoc refert.cum Ammonis facer dos Alexandrum falutaturus Imgua; vitio prajpeditus,pro TetiS^lov, fiIiole,dixifiret , 'TTeu^io^, id eft.Iouis fili,illum vocis er- rorem Alexandrum libenter , perinde ac omen audiuiffe, hmc coeteftisoriginisgra- tiacaptara,cui initiadcdiftet error. Apud Lucianum in Morrnorum diilogis , Ak- xander fatetur vtile fibi fuiflead resgeren das, quod louis Ammonis filius crederc- tur . Formidandum enim erat, nealiquis fibi repugnaret . Id cur fadum fit, legc Auguftin.De ciuit. lib.5. cap. ^.Pra^clara extat Alexandri laudatio apud Apuleium Primo Floridorum . Matrem anguts imagine lufam.] Olym Olympim pias Alexandrimater vel purauir,vel fimu Alexan- lauic fe a loue compreftam fub fpecie dra dri ma- conis,acl legendam congrefibs ignominia. ter. Id enim fad:um fuifi[e a Mago quodam impoftore credibilius cft, vtaudores non poenitendi prodiderunt . Quas res amo- rem, charitatemq; Philippi extinxifle fer- tur;adeo vt illius perfxpe concubitus eut tauerir,fiue aliquas magicas arres,& venc- ficia reformidans,fiue illius cofuetudincm & contubernium cuiquam Deo ex qua- dam religione permirtens . Poft illa cum Philippushac de caufa Cheronem Mega- lopolitanum Delphos mififlet , a Deo re- fpoEifum eft,vt Ammoni rem diuinam fa- cerec , & hunc in primis Deur» veuerare- tur, amiflurumq; ex oculis attcrum,quo die in draconis forma ccncumbentem Deura cum Qlympiade per oftij rimu. lam Andre^ Alciati. Rljc\i-) . Melnfi- 'Diabo- Ampljvs. UnJleU L.^ceYtA iepi&. Jam arpexifTet. Olympias quoque (ficut aic Eratofthcnes) proficircenti iii expedi- ciouem Alexandro,fecret6 genitura^detc- xic arcana.prouide dignos genitore auimos fouere iullicHarc carptim ex Plutarcho . Et profc.8.cap.i3. £c Solu1uscap.50.Poly- hjfr.Amphisb^nas ore parere tradunt : his cnim caput cft geminum.hoc eft,& ad ca- put &. ad caudam.Ncmincm quidem ftu- dioforum Jacerc vclim, id commode atqi perfpicuc relatum fcriptis a Picrio ij". Hieroglyph.ne quismc ingratianimi ar- guat , qui ex tam fcecundo ac copiofo re- rum fclc61i(finiarum pomoerio tot flores & fructus colJegerim . Addo ex opinionc Anaxagor^- Philofophi.cecjisilTeOuidium, muftelam orc parcie.Sic eniiii inquit in 9. Metam. ^^^e c^uia, mendacempariente iuuerat ore» Ore parit ,noIfra^q-^ domos , it ante, fre^ quentat . Hanc opinionem rcfutat Ariftoceles lib. dc anim. gen. 3 . Plm. quoq; Iib. 10. La- certamore pareiedicic , quod vulgo cre- dicur, Ariftoceles negat.ltidenialij dc fc- pijs aftirmaut. Er^itier.] iprocain,r^pAy6yyti . Enixa; Zn^0» dicuntu r f?min2c,nitendi,hoc eft, conandi & dolendi labote perfuuvfls.Ncxumenira dicimusardum & colligatum . Nonius, Id quidem ad xon^ foIurioHcm referri no inconcinn^ poteft, qua parcus defcribitur a poetis,nempe quod omni nexu oportet mulier foluatur , vt commoditis enitatur & pariac Callimachus HyniHoin louem: Tp)v,\d. eft,quando pepetit.quod & admo netGraicus fchoIiaftes.Alcimedeapud A- pollonium ArgonauM.filij difcefliim lu- fAiTpyiV TrpUTOV iKV(Ttt »j V^ATOV . Qu^o loco fcholiaftes ab altero non diP» fidec,quin & adijcic . o^ev ii^ k'j prcpteieaquod illi fe in bellicis operibus gerunt ftrenue,qui bonas difciplinas cum artebcllica coniunxerunt , vixq; leperias inrc militari ducem infignem , qui nou idem fumma prudcntia fit prasditus.Na- fcitur ex cerebro louis.-quia belliguber- natioex Deo eft,vc inquit Homerus . Sed milicarisars vfu & cxercitatione conftat; quapropter Vulcanus fecuri caputfindit louis > vnde nafcitur BeHona , id eft, ani- musfortis,agilis,ftrenuus, & confilijs at- queftratagematis valcns. Et quia louis eft filia,propter luftitiam defendendam cla- mat:bella cnim idco fufcipiuntur, vt in pa ccviuatur. Sed enim cum bellum adeo rcs fit horrenda, vc vix eius calamitas cx- plicari poffit.quid mirum,fi c^Ium & tei: ra concutiantu r ad horreiidas Bellon^ vo- ces?Nafcicur Pallas armata, & iam adul- ta,noninfans: quia confilium ducis , ante- quam iulucem prodcat , lam oportet efie perfedum & intcgrum,omnibusq3 num.e risablolutum.Scd quoniam iam de Palla decoeperimus , cantemus iterum ciufdem naciuitatem.vt ab Hcfiodoacccpimus, fed tamcn breuius. Inquit enim ille : Zst/j" ^i>>v ^ct^ atTfltV5(*\9r- id efl : quam cum grauidam fecijjct, deglutiuit ,7ie quu alius Deorum nafceretur ex ea impudsns acfatuus . £x co cibo mox ipfe lupiter pro vxore graui- dus favftus, Palladem armaram e capice peperi c Q_uod quidem monftrum canto- perecontra nature commidinem fidlum, iiefcio quo paclo primum xquis animis perferripotuit , neqj fueritcum maximo cmnium rifu explofum:quippecum men dacia,& res fupracreduliratem fidai , fo- Jeant etiam veris & probabilibus plerun- que fidem dctrahere.Putanc autem Miner uam dicflam a minuendo , quod neruos minuat.Pallas autcm dicitur fvtaitEufta thius in princ Iliad.) aito Ta zFdLKheiV to S^opu. id eft , a vibrando haftam : vnde a Poetis Latinis dicitur Armifona. Vel quod Pallantem gigantem ingigantomachia oc ciderit . Vel ^uod iK nh «T/oV ffuyi* '^oATo KipctK>K-id eft,ex louiscapiteexi- lierit . Hinc , vt ait Hefiodi interpres iii Afpide,d;daeO,Tritonia, vel Tritogenia; quoniam lingua A Eolica TpiTco ,caput fi- i^nilicar ; quamquam de hoc nomine ma- gtia eft opinionum diuerfitas . Nam Ho- ineri fclioliaftes Iib. Iliad^. ctW t» TpHV, ch^m aflerit , q^vod hoftes pauefcerefa- ciac . Pomponius Mela lib.i.Superhunc, inquit, ingens palus amnem Tritona reci- pit,ipfa Tritonis:vnde & Minerua: cogno men inditum eft,vt incolx arbitiantur.ibi genit?,faciuntqj fabulxei aliquam fidem, quod quem natalemeius putant , ludiciis virginum inter fe decertantium celebrat. Hocfecutu? Lucanus, fic canit de Trito- lude palude : Hanc Pallas amaf , patrio quA vertice iiat^—ii Terraricprifnd lJbya(nd f Yoxima ccelo efiy Vtprobat ipfe calor) tetigityfiagniqi, pt.i Vultws vidit aqua » pofuit-^-^ in margine plantas ; i> f dileiia Tritonida dixi* ab vnda . Porroaflerit EuftathiiiS i.lliad. vbi cam*C HomcrusjdefcendiftedecoeloMineruam, vt fedarctiram Achillis , v petcoV abanti- quis pro capite vfurpari , quia caput , cx riatonis fententia,ad inftar mundi.fitfph^ ricum,vbi Pallascommoraturi quje nihil aliud eft,Democrito interprete,quam ip(a prudentia,quae (vtautor allegoriarum in Hefiodum traditj iuredicitur e louis ver tice prognata,quoniam ab experientia (elc proniit prudeniia,experientia vero ex ^'ca fibus,quiin capitis ambitucernuntur.Al- lufitadfabulam Teretius ni (cne feipfum cxcruciante, cum inquit:Z^tenentem ,cothurnisq; fuccindum fcribit , curru velut Liberum patrem vc- dtim fuifle Alcxandria: • Sic Commodus Imp. Herculem fe, & louis filinm nomi- nari voluit , depofito Imperatorio cultu omniJeonise3fuuioindutus,& clauam ma nu gcftans , Herodiano huius rei oculato tefte. Non fecus atq; Sextus Pompeius Neptuni filiusolim haberi ambiuerac,Ph^ nicium paIudamenrum,quo Injperacores vcebancur,iH cocruleum connercens. Pro- deatradem inter laruacos hofce Deosfru ftumillud hominis Hdiogabalus , qui, fi Lampridio credimus, ceruos quatuor ad currum iunxicquo vehcbacur,cotidcmq; cancs,Dianam feappellans; &. quatuor ti- gieSjBacchum fe difticansi&i quacuor leo nes,(€ Cybclen vocans; non tam venatio- nis&ferarum ftudio, quam rcligionis & Deorum hominumque concempcu . 5ed quidmirum, fi in prifcos illos tencbrio- iies,quibus ver? fidei Jux non afFuIfir,tan- tum pocuiteorum antefignanus , qui di- ^it : Similn ero Altijftmo ? Si enim impia licentiajigna & lapides fibi Deos ftatuere potueruntjcur non & feipfos, aut fuos,fer uiha fculpcilium niancipia . Nos,nosma- ncc hasc dignicas, quibus facro Bapcifma- tis fonto regeneracis verae fidei fulgor illu- xicjnos ^ccrnusiilc Pacerin filios & regni hacrcdes adoptionc fibi Glegit.GIoriati ua- quefas fit homini Catholico,^ 6rigci'^cfi ftashoc vnico titulo ( audite coeli &:clc- menta, & vosbeati Ipiritus) quia liliu? Dei . Quiscum bulla huncmihi,aut fu- mo,TeI vmbra amplius conferat?Pro(3car, quicquid fub Luna,& fupra, nonasqijabit cxceljcntiara hominis & magnitudin«m , Quid enim propiusdiuinir2ti>qnid raagii diuinum quam fijius Dei ? O ncdcgcne- retjo moniraaudiat . Auditc & mc.odc- gcneres^vos appeIIo,qui nominis & digni tatis veftra: obliti , contcmptohoc magnO patrocinio.quo magnus natura; Autorae geniter vos ampledlitur,nutrit, &fuftcn- tat libcrali manu.tutorem aJium &patio niim abinfcris qua^rritisjapud quosita fof detac vilefcit paterjia ha;c benignitas, vt inmedia copia rerum, vdut TantalusaJi- quis,cfuriem atq; fitim conqucfti,magici* arcibusaffliienciam calium mercari vobij impie,& licicari pro his cum Stygijs mef catoribusfruftra conemini,execrabiIi fan^ Coiiucncione& paclis . Coelum fufpicito, nequam genus,ibi panarium noftrum , 8a ccl]^,& horrea,qua: pafcunt ; eo dirigew- dus ocuIus,inde prarfidium expedadum , & quicquid necefiarium vit:Ehuic,& poft: hanc. Necvero cogitatio hxc vnquam. irrepat mcnti , nos idcircoinf^eliciores ef- fe , quia in cataftam hanc laborum & fu- dorum canquara rjrancipia damnaci,ferui- le dorfum pcrcuticntis forcun? flagiis fab miccere cogimur,& paci iniurias . Certa- men eft ad gloriam,Iu(fl:a ad ciiumphum, vt vidor a£.tern«m legncc, confors & co- ha.'res auguftiffim? potfe.lionis^quam pr? potens D£VS , nofter omnium commu- nis pater,praiparauicdil.gentibus fe . Sci- mus filiorum parces efte & ofl5cium,obfe- qui& audireiufia parentum.-horum, pro fpiccre & Jargiri ncceft^aria. O diuitcs nos, 6 fecuros a pacerna hac eura&coeleftipro uidcntia ? B m- i8 Andrex Alchti MEDIOLANVM, E M B L E M A II. II. "O/r^y?/ C IS veruex > Heduis dat facula Jignum^ His populis patri.t debita orioo me^ esi . ^luam Mediolanum facram dixere puelU T erram : nam vetu^s hoc Gallica lingua fonat . CuUa Mtnerua ftit , nunc eH vbi numine T ecla Mutato > Matris virginis ante Domum . Laniger hmc fignum pts ejl , animd^^ hiforme : Acrihm hinc fetis , lanitio indc leui . COMMENTARII. PIngvntvr operari j circa fabri- cam magnificiasc^itici) & mos.iiiim oc ciipati;abhis non lo.ige fofla co jfpicitur, pioiaciendis fiiniamentis facta, ex qiiaa- nimal eitrahicur,anceriore fiii parre fuc, porteriore vero ouem refcrens j vndeno- men Vrbi Mediolanoindirum creditur. I N D I c A T Alciatus hoc Emblema- te j qie^duam Mediolani vrbis In(ubrum nocillime, patrias {ua;,in{igne (Itatq; ori- go . SiiSjjnquiccuius dimidia pars firla- nca, reliqua fecacea , patria^meas dat infi- gne indeq; Mediolanum dicitur,qn2f(i di- caSjdimidia parte ]anatum,uotarioneelici- tdeiio caexdiiaruni ciuuatum Gallie fchema- num tibus pubIicis,Birurigum nimirum,& Hc de noi duorum;quorum hi fucu!am,iili arietem natUri pro infigni & fymbolo habent.Itaqj habes Medio- Emblemata^ Mediolani eTVfJLOV & denominacionem , a fue lanato fiimptam . Dum enimprima vrbis hiiius fundamenta iacerentur ( vt priEter alios retulit D. Ambrofius) aper eftrepertus media parte lanatus . Alij a MeJo Inrubrnm duce nominatum Me- diolaiium mahint . Vrbs eft metropolis Galli^eCiralpina;,a GaUi'; Infubribus con dita 3;p. annis ante Chriftum natum : quanquam Olanum ducem Tufcix pri- muni caniem excitafTe tefteturCato frag- mento 7.0rigin.Hinc dodi pleriquepro- diere,inter quos non infimum,fed merita gloria ccrte infignem Alciaturn iuread- fcripferim , qui hoc embleroate Mediola- num natale folum non illepide celebrat. MedioU' jsjec vero mihi temperare pofium , quin li Uhs. a^i jciam quod difcendi ftudiofis non om- uino difpliceat . Imperio in Orientem rranslato, veteriquafi fenefcente Roina, Imperatores Mediolano capi & deledari cosperunt; viidein tantu excreuit ea vrbs, yc a Piocopio i. Gochici bellj , prima inter Occidentis vrbes poft Romam dica- tur,& facile ca'teris anteire , vt magnitu- dinejita & hominum fiequentia,re liquis- que fortunx bonis.Aufonius Catalogo il- luftrium vrbium : I.t Mediolani mira omnia , copia rerum , InnumersL cult&q-^ domus, facunda "jtrorii Ingema^antiqui morcs: tiim duplice muro Amplificata loci species,populiq-^ 'volupti4/i Circus, ^inclufi moles cuneata theatri : Tepla,palatin£j'^ arces,opulensj-j monetJy It regio Herculei celebris fiub honore U- uacri , Cunciaj-^ marmoreis ornata pflyla fiignis, Moe7naj-^ in valli fiormd circiid^ita limbo: Omnia qu& magnts operum velut s.mula fiormts Excellht,nec iunctapremit vicinia RomA. Ad id iHuftrandum nnilta fuppeditabunc Geographica Vclatci rani Munfteri:ille quidem lib.4- hic veio i. longe plura re- tulit . Huc fortaffe quoque pertinet,qu^ de iadlis fundamentis Mtdiolani refeit TitusLiuius;.ab V. C. Pnfco Tarqui- nio Romxiegnante, Celtarum Cqu^Epars Galli^ tertia eftjpenes En u riges ' fininia hnhiga- 'riipsiijfiit.ij regem Celcico dabant. Am is. " b'gatus is fuic , vircute , forcunaqjcum ■ lua, tum publicapiepollens, quod in im- penoeiusGalliaadco frnaum hominum quefercilisfuic, vc abundans multitudo vix regi vidcretur poffe . Hic magno na- tu ipfeiam exonerare prajgrauantc turb« itgnum cupiens,BelIouefum, acSigouc- Belloue- fum IbrorisfiIios,jmpigros iuuencs, mif- fius & furum fe efte , in quas di j dediflent augu- Sigoue - rijsfedes ,oftendit ; quantum ipfi vellent fius. numerum hominum excitent, nequages arcere veniences pofiTet.Tum Sigouefo for tibus dati Hercinei faltus; Bellouefo haud paulo I?tiorem in Italiam viam diidAbat. Is Bituriges,Auernos , Senones.Heduos , Ambarros , Carnutes, Aulercos exciuit,- profcdus ingencibu: peditum equitumq; copiis in Tricaftinos venir, Alpes tranfcen dit,fufisq; acie Tufcis,haud procul Tici- no fluaiine.Cum in quocofederat,agrum Infubrium appellari audii(Iet , cognomi- nem Infubnbus Heduorum,ibiomenGuii di fequentes Ioci,condidere vrbem . Mc- diolanum appellarunt . H?c cx Liuio . Hiuc iam luxaliqua affulget veificulis Claudiani de nuptiis Honorii 8c Marie : 2a Liguru terris spumantia pecfora Triton Appuler^t,laffosq-^ firctis extenderat orbes: Continuo fiubli^ne volans ad moenia Gallts Condita lanigerts,ouis oHentantiapellem , Feruenit . Aliter tamen & re^ius Icgit h^ccarmina AlciatusinParerg.Iuns ;.c. ij.Iilius h^c funt verba : Habebant & ciuirates fua fi- gna , quibusori^inem aut culcum tefta- rentur. Uinc 'n\ nomifmatis Athenien- fium plerunque vidimus iioc^uam. Sic Claudian ad mcenia Gallvs Condita lanigcr& fiuts oBendentifi peUetn . B iT VR ici s.] Biruricispofuitpro III. Bitungibus per Enallagen. Bituriges au- Bituri^ tem ( quorum ciuitas metropolis Bitu- ges . iix) Aquitani^populi funt.quorum fines ab Heduis Ligciis diuidir fluuius,dequa Iib.S.belli Galiici C?far, & Pl,ni»s lib. 4. C'\9. Galhcc, le pais al" entour de Bour- ges. Vibs eft Academia florentifilma celc bris , m qua per quinquennium magna cum laude ius ciuile docuit Akiatus qnod ex aliquot fuorum opeium locis col Iigere eft facile,tum vel maxime his ver- nbus (quorum copiam fecit ante aliquoc annos, vireruditus , qui Alciatum doao* rem illic audiuitj quibus Biturigem do- nauit,cum Italiam repetcret.- Vrbs Biturix inuitus , amans tc defiero a- mantemt B -L ^i^inj'. zo Andre^ Alciati Gfidnq-^ter A^ates terra habitxta, mihu l^unc opHs ad iitHlos eft ^ veruecibus ire. JErgo vale,^felix fit tibi lanicium , Hisautem alliidicad Biturigum ftcma , quod nonuihi! adiuuat huius loci cnarra- tionem . Qmbus Alciati verlibus contu- meliosc rcfpondic nelcio quis; quo iure, qua iniuria, non efl: meum difquirercnifi quod exirtimem nihil tam bellc fieri,dici- ve polTc , quinmale intcrprccando poflic deprauaiier . Huiusanonymi hoc eft ma- Jedicum rctraftichon: Nonnos ,fed nofiros nummos Alz.at:is a- mabat , ^^ui tAcitus spretiS vanuit hospitibus . lUe ergo valeat vitulos pasiurus : at illum Nofira vel horritem frigore lana teget. Casterum cum ait viculos,porro Icalos in telligic : cuius rci caufam ex Gellio pecas Iicec,Iib.nempc i r.cap. i.que camena me obicer divfta finc . Veruex. Veruex ] Veruecem hic proariece for- tafle pofuit ;i£tT5t;^/E>;r/>Cfy^,fed parum le- feic. Sic Varrode vica populi Remani lib. I. Aucbouem,auc ouem.auc veruccem habctfignum. Differc aucem veruex ab ariece,vc canchcrius abequo,maiaIis a ver re^capitsagallo, caperab hirco. Hcdu' Heduts.] Hcdui,qui &• A uguftodunen fes,Gallij! popuIi,Sequanis fii)irimi,in Du catu Eu igundia: , Sc in Francorum regno liti,oIim fracres& confanguinei a Roraa- nis appcllac!. Ca.'far Commcncbelli Galli- ci lib.i.GalliccJc paisal' ciicour d'Aurun en Bourgongne. Apud Srraboneai, Pcole- n)a:um,Sccphanum,MeIamj& Corn.Ta- cicum,inuenio Heduos,Eduos,AEduos , Oeduos, Afidufios, nro ijfdem . ^itculci-:. Sucula.] parua fus,porcuIus. Plaut. in Rudence: ^^in tu i dire^a cum fucula y ^ cum porculis . Signmn. ] publicttm flemma, fymbo- lum,arma gencilicia . Hi^populps '(°pc.] Sic Aufonius.ex quo Alciatus id vidcri poreft mucuacus,epifto la qua3 incipic, Aujonim genitor : Jpfe ego B:irdtgaU genti^ diuerfa ^ vrbes ^luatHor antiq:iai,S}irpis origo meA. MedioUnum vero a Gallis excitacum fi.iif fe.fupra ex Liuio reculimus . Michael Tonfus i. C. in oracione,quaai habuic ad Georgium de Ambafia Card- nomine po- puli Mediolanenfls, anno i^oo. Cum in- tcr Hiftoricos conftec Mediolanum , om- mones vari& .
Thursday, December 5, 2024
Subscribe to:
Post Comments (Atom)


No comments:
Post a Comment