cumnuUum Tupperat alind; ob id clt jprimocxccptocntc, pruindcoueiubiedli paiTio, t. Oiia^ ca dcmonltratio dici debet propterijHiJ . Huc pem- vel atfcdlio quatenus lubitflo ineft a quatjior esufa-Mt*^ nentea , qusinfolutioncpaulo antea didicultatisal* lum generibus , non fohitv remotis ,& inidaqtntis# ]aue , copiose diximus i quando nanque nos oHendi* Icd cuampioximis,& adaquatis fuuir.cncrccogno mus de triangulo cclcbrc illud attributum, quod eil icict ergo quatenus ab huiuHiiodi caulis pendens, co habere cresangulos vqualcs duobus reCtis, demon* gnofei poiclt;huncauccn:innioduni ut cognoCcatUt rtrationcmconlicimus proptertjuid t uciniradfatu de a^^io, fenfu iam explicato, debet per deraonftratio* Matiirmactcarumdifciplinarum natura copiose ni fal> ncmcognolci j crgoaticciioms dv 1'ubiccio demon* - Ior,ortcndi] & nihilominus illa dcmonfitaiio not> Ttratio dari poterit per quaiuor con.mcmorata ciula* procedit cxcaufa phylica , ucnotumert- rumgci\era. Maior prupolitioccria ,minorttiam-a Oupk* Hinc natur* fagaciores interpretes non immeritd efr clara , naraillud inclTepalTTonis;nfubic^nrtranoijisprt>^]U' lufionem oftendendam demonfiratione uutur voce caufXj inlingulari , habet enim to rtm . cuoigcnc- propierquid, plorcscaulic pollint adhiberi. Haede re *TleM . amcaufamPutsmuito^wifce^ ' ' racaufa tamm non eadem efi piiilorophorum opinio, cum re,rcdidtacie,uccxpJtccc,quodai>ro!uctd(luupli* j^Jerilquc vilumfit unius rci,unam dumtaxat olTe pol* citer tKccliaiium efi, Dimirumiucralcctiipcrunicaia a Icdcmr>nrrrationempropter^i/ti,coqu6dunac3niuiu caulamrcscognolcatur , &auidcinperad*qoacafn Tu*" can" pfoxi . ajA; adjquatacauJapolfitadinucnirij&quan- pcrquamrescltxvtproindcruodat// dcin luxta quaiuor caufarum genera ciuldcm propter quam retefii non propterea tamen inliciacor (lufoneiD rei caolir polline cisc; onicam tamen ex ijs adxqua- polsequoqur per plures caulas rem feiri Acalibi ptutcacaw tam , & proximam dari pofsecontenilunc, qualis ea^ nempe iecundo loco fubinde laudato ; nihil dicit im pofFioc efsc debu quam demorjrtratio propterquid expo- quod ad propolitum faciat ificcmm loquitur . atfbrbeti . foit/ h.incauicm prodiueriis rcbu, vei in uno , vel * Wijrtroj/^iiTfl avTamfr 7DTiKvrc^r* in alio genere cauf* fiatuendain cfsc , exteras vero caoiaselsc remotas , & inadzquatas, & idcirc6 pro ; 0^ rax^ rifuf^ medio fumi |Kisc mdemonlcracione^xitf, nonautem l^rh Af*nr( ,hJi)(t7mi ytTumautempoulieiufdem pv0pfrrqidaiHrinant 'ffon eadem caufa eple omnibustfed diuerfaannon tanf: l.niiei* tamenarridermagis confiliumditcntiunu* per fe demmjiratim eji tionfer fignum rd per acci bibet p'( nihi) piohibcre quominus conclufionis eiufdcm de- devstidfieunequitfnammeditmeHdefiuit.oextremi plarrieao ofjonittat io fiat per plurts caufasproximas ,& adaqua- jiverbjion i/udcmonftratumfit, fieri potefi^ttuiuoL^ iu ptoii- autcjiiquidaliquicomminilcantnrintcrprctcsjexco- ' Videtur amem hoc docuilTc Philofophus dicens, rum tamen qui lum melioris not* fentenua Siagiru oM cesquvUioncm proponit, utrum ciufdcm effetius pl** 2*. Tjrf0tfffi;^rVf Abufaii;idcmdehouiinc j Icone C(terifquo * Pr- ' * o i 'HiJhriitU ftptmii I** propricutt>Katt)reqac hrnnuam cflci alterem conucmtiba,dnitOW^^U ^bebit) nec ibi tr^anit quidem eft qui ks cogiK^j^/ /#. idemattribttratnt>oCved( ijTdem rebusperplarau>e biliicft adw ot huiu.'inoal n;fsaurcw ." dia 5t caofts ad^oaiM detnohftnxi . qaiutconcIu* ocuUs habendum d cjofia aliam cflccao/am nodcrDonuituoacKrftda demonfirecur per omnia aliam autem per accidcnaiCaa/aperlcrcn/cturi/Ja caufarum genera >nuIUdcrooercmio pcrcauTanua qo fecundum j>ropriam naturam &nonrecnndumMfMef* propnam dt conucrcibilcm dibrmari deb^ctilrn aliquid llbtacc^dcm^caufx fungitur munere /ut adi* d;u, umm hutufmodi tfst oonpofnti mH caufa fonna- ficatorperfe domum adiHctti 'pK^orperfe pingit lu i noUa liquidemaliaiuni reciprocatur cumefie^U) Caufa autem per accidem e/1 illa quxlicet adedit* fed qu^ibet eix todiHin^i ad plores eff^us i per ^mconcurreredicator>nonefluincnoeccnartainec kuK4;icur folum percam demonluationcmcon* cfie^lus ei illius acquirit c(fci cdtiica* Ad huius diffieuttatiienodationem fonimopcrO tioltquidemtu cftdraultco.uclif^fotctir.udcus aducxtendumoccunit non folurecaufas extemasi adhuctamen vqui bcndpolTetcdiiicarci sdiHcatio fed ex int^U unam iciltcet materiam conlidmet cmmpcrfenonpendetaiiiuncaiohidhiltenonrQret pofle > rd tecnnduiule vel prout in adu i qoaotuny muiWus adhuc xdiiicarc poilct htsautcm praluluii# ait Igitur priori modoinfpcdscaolx* deq^ibosha* AlTcrendum primd ncc ad demonAratroam* nec pf{^ gf betor Grrmo non po/Tint cumctfeduconoerti rcri ad dchniiiuaro rei cognitionem caufiram per acci* (ckip Camcapofleriorimodoconuetti poirunttuutlinguta dens inccUigemiam renuiri qoqoetda.qaanemi- * reicnmciAaotcmeAcdasinaCia ptoprixcau&iiu* ni dubium U enim ut fe habet ciTecuiuIqucrti fic o^conuMenceroniararqttoad^e per fc tamen ciuCiemccgnidoncm ic habere putabat i atcAenuI* 3uoad caoiim unitur cum elfcnciaUter abipfapcn* Itutrcilimphciter pcndct^ caumper tcctdcns/ hoc qoddadconfuiocndam propoiitiooetn aliquo cnimcau(arumgcnustaIcdlutnondecefIce6'eduU nodopcricnecouminopcraccidem fudicerc an>> non influat iniplum f lcddicicarcaufapce locumnuruiu an quando idurcseiufdrm leicaulai ^identrefpe^maeiiiiomsdiclauri > quoniam iiuc.. funtsoppORcat per illas omnes conclolioncmdcmo* flraresotperfedaiacnuacomparenuranver^perum* Im ta demooilrare fnfliciat & xn uuiucrium an per^ dacuiulqiicrcicotmuo onmuim caularum ietelli* - gentiam requirat nuius dubiutiouu pr^buit aniina I ZptiyC Philo(bphtttdiccnsr'ri>qilM^tia>t>^4iiirr* SturdtJTucyfmfUmA^Ta^rA.^rst^f^rJf cr,J T Time eiumfKtamut NSUNifW* (tgwofwtt CHM eutCis frmsi nvnerimia > prw- ei0ijprmdp&t^^ddeUmm4 . Imcrmttct m varia pUeiu dinjradiSuguicxconfiliaaicxpIicaninc* Ad propoflte quxflionU dilToIutioncm multiplex cognitiofusacccptio prxmitti debet i alU flquidcm_> cogmtioQum dicitur dciuutiaa ^caludemonfltati oa . Dckmuua porro ut cx nomine liquet ea cfl qus deflnitione: duioidlraiiiu autem qoKdcmonflratio* Dcacquiruur ubidcHnitiooisnommc nonquacom* qiKy fed illa duuraxaiinpatlmcia liimendacil qua xei iobicdz naturam pertede declararat inoimne au- tem dcmonfltauoms illam qux procedens cz caulis fufitmdi inuentio accidit tb/lioni vel ulteiu loco il* iuseucoit dicicuroicaufa per accidens aoadema^* rate ededtis^ mamteitum a mem ocrouismodo caolam per accidens occeptam j Hcle habere > ocoondctclie efledui 1 quamobrem icHcctus cogntuonem duc dcHnitiuam flue dentoniUatmara huiulmodi caulis intclligcniiaopus non crir lUi^ etiam accedit quddralcs^uGi pro circum- CenSr* '* Hamiarum occorfu vaiiationcm fobeum & ex i]s Aaaw quamplures in utra9qni.' partem cacniunc adeo ut ui> ceiti lege contingant / idcirco fub certam nofles mentis notionem cadere non poifum i qu^ fl ica cft nec ad dcdniuoncm ncc ad deiDonftroucMKm ela- borandam poterunt adhiberi Oehnuiua, perfeda camen cogn kio caularum- s^nl omnium imemarum pcccepcioneui requiric & buiol* ademo . modi perceptione tantum contenta efi Hoc autem oflendo^ ex eo quia ulis cognitio > nil tatiooa aliud quam exada dchnitio) proux in mente fedenua laaJccar. obtine t{ hac autem cfl qua mentis oculis rei definita W: condulionetu oflendit ac ptoptem quxperfcdacli naturam exhibet r fed hoc pneflarenonpocefl nifl oranemquenun^rorumcou.plcxionemhabcc; qoao- explicando intimiori primordia oumia reidcfinitx^ doQuidun oratio illa quxiiKimam rei naturam non uiuiimhac abijsflium elle habet ' ita debet Iccun- dfclarat potius adumbrat utpixe per accidentia dum eadem oognolci icrgo perd:da definitiua cogoi* qusdamcxibicaabeadchci(pcrt^ioncdcHnitionis> uocautanunoomium iucmoiaui perctpdoncni > ac ^quainpraJtoualoqaiuiur* &carauociitatioqu ctpl*catiooemrcquiric Sed intcrnariua cantuuuno- ' ntablbluum ouuium tam iiucmaruux ^ quam exus^ I icxHnowdigQiiiaacogutu^iimuiiA^ parumcaMiuum&ouu^apolmui. ^ ' ' ' ^ ' m- 'f ; ^7 Cdr^l RtiidUm^ Dijtridtlonii DUleSiet . f ^^iadcmonftratiua ciarasineadcnidiicip]inco}^r(cibifcidrlr&i(IebrJ^ co^nicio e cft cui cngnofiHmof cauram propccr co co^nofci dcbcbic SccunJnm non ininoi certum i auam rcsc{\, ntmpe propter quam ict hoc vrliilud propcercaquddin vaica Jcinonllratione ^ i>ivcnd(cae attributum ri^d hoc ab omnibuscaula- dium vnicum adhibendum t namHpiura tucrtnt me* 5/' ' ronigcncHbu5>tam>ntemiftqoam- ' quam externarum canfarum notitiam eipofcic* Sufpicari tamen qnifptam pofTrt hc plurimum i veritate dtHarc quoniam ad pertccf^amdemonAra - ctoncmflroendamnon funt nccedarit p/i^rdta.j ) , caub^uc nillqox dcmonftrartotii pro medio poA i dtii plurcsquoqoe dcmonArationCf erunt vei Ardo>hoccf( .incerto feientir genere perrc^foIam c() ordinatus.tutn percautam vclutitoemalcoi >quo- internarum cautarum adhuiuimodi teiemiam atri- niamhabetiibcrtaiisulum^iumadcnrciuitopercav- nrntinm perceptionem requirit. DemonOratioa ve- fam marcrialcm quomaitt amiiu coullat qmc ab TdextctnasctumadiHitticidumiDodoeamcn'iplittsdi- omnimatcrizconcrcuoocrciunguur. . fciplinx m*tam non excedam . Hocadeo clarum, ucntuil magis j llquidcin i. is f Itaque ad perfe^bm ph^llcamdeHnitionetnrolum quaquclcicntia intra proprio comciuplauoiUi cao- ' eft opus cognolcert cau>a$ internas ad hmufiivodi ccllosfiocrqac continetur, nullacnuncftfquapalic * '' * Icicntiam attinrntcsi idem dc Geometria, Arithmcci- in alienos terminos irrumpere, icd hoc ideo qoomani ca, acrcliqaudtictpKnisiudiciumeno s quemadmo- in definiendo, dcmonllrandoqueproptu: contempla-, dum &pcrl'eCiaj>hylteadcmonflratio caufas exter- cionistermino$nojicgrcdhur>propcereaqu6dlcicQ- > n.isadmicm,q*iaMub Imitilinoli dirciplinamcadunt luuniuctlaex dcumuombui,ac dctnonliiauotttbui.- hoc idem de reliquit d ilclinlinic &c.Hxc autem (k in* c/Hocercu ceiligasvelim,ucnimiruaiinvnaquaq;dili;iplmapct- Co.^nmorei oomprehendua non ibtdm nouuaqg ASenie^ . fcdadicaturdcHxmio tradita pcrfiitcnupnmordia, oi^um cautirum adipLsmriK^nuum, ied ctiaui ^ X ^ qua funt propria' ipEus li qnx communb funi io etic^uinquoscdcrcvaiatd^albAioauaiacvuriuui 'if' occulto iaceant 1 nam huiufnx^i deiiiucio pcrleda^ qu naturam iplips conkquumur, !c ad extremum . i unmmdci debet tn genere phyiteo, qox uttaiulie pcr&iiiomimommuiu, quas Aid cootioctpotedav# ^ ' ' ^ibhimcxporciiptmcipiapropriaphyAcxinamnquz requirit. ^ aiia funt ,qijaccncnun cognitionis hoc genere cognofei , /eorum cnimuno rix,&tdgenusaIu,quxcanKiAadcAjtntiamnaiarais . .Ita quidem demondra- 1. AlixnpK ilttidnn autem reciditis dicamus aJabrolmam , & tioa:mpwc feiemtam ,ianquampcr fincnidcfiDit.Ec cuiooas rxaibnic.-i nomiam inaliqua integra lci'ntu con>' altbi vocem, per caulumcliicicmeiitdclTiiitamrcli- racio. parandam requirt caubmm ommum ad illam Aicn* quu. Eacdis umeniotuuoi non enim im:cianduin cum ipc^noum cognitionem: ted admlosumplicts inumucrrumad^laboranUaipdefiniuoncniaiulascSi^r'*^ * demonAtationis abfoluocmcm, pcrrcdtioiicmvc iuili- lemasadhibcft dunraxac ad dcfinicloncmi ccre unius tantum cauCx nomum , dummodo caiucn qin dicitur merequiddiutiuainam alioquin ad ilbui demonlirauotK>ni)sricconditioQibusdcIiuuu, quas uadcnti4m,qu.Tdicuur per add:tamemuui.quzrci sede demonlbaodi nonna przlcribic. (untcuvmaco(nis>odepofUmcin.inodcbcntadhibo> Vtrumqueccrtmucx paulo am&ttiaduisi quando- sl* Itaquuieii; fc habent dcfinittunc Ulz quassa pio* quidem, utJupra nonfctuelaninniuCTAirafuifiuna* 4i^M^(uperiiisauuiimus,euiqazalizAjaxgtne* ^ quzquerc3proutdt,itapaiitcCcncognorcdHliW .|^'.pul'dcip{quaUbetuunicuinpc(id quodadreid^ ^ habet eUe a equias otnoibus, ftdeai^emidifnplmimAJVluirp n-ituramc^c:iUcsi^ umuuia Doaimithittuu- luu ad oi2utc^ huiuruu>it^citu)ct* ^ ^ ^ actincmibus } olud quaotiMu . -i,. . > -Vw 1 dtfciltii NonicDts toTcmqo^. V UatchutJc inmodom Je- iiittlligcnd* Ium pariter ^ cawti fumimr.Loi^eperfct^^^^^^c^Sioncm fubicdloconuc- rum >dc actiSusj&obJewt^ - , r^^^^crihmdctch- nirc dcmonurationc cof;nofcimus>cum intemas on tts ;ouuiiu /iquiJcm ita itix ^^abenf , r ufium inodd ifcdcncmas etiam caufas percipimus ;iia Iun atuto ad lui dclinitioncili . ^n/urdni-n /tj-_ re i;. j", j i- L I- .i.Jr .M; gc perferius definitionis przlidio rci naturam aHc ^aemur > cnm non tolum cius caufas internas , fcd ex- ternas itidem perceperimus . iaui explicato > fcd de hoc latiur ahhi . Amplmsrermn cffcniiz cauiasnon /lahcmi utaa* Qoirn^ ternas itidem perceperimus . tem res fc habent ad cllc9 ita ad cognofei; ptopterea- diifi{fai Cum hic de cognitione dcnnittuadiflcritur> non vHentiz rerum per caufascognolc> nondc^humi at deiis>qtuenosadrei naturam tnuenjendam > ac expli- vctddcfinuiuacojmtio cil> qua rerum cficnciz eo* candam velfaltcm adumbrandam fubfidiariiiqua* gnolcunturt ergo httiufniodi cognitio non poterit damopctuvant>&:quodammodo nianudueunt, fol- }>cr caufas oUincri . Uetti lumus I hate enim varia fune > nec exiguo com- Omifsa quorumiam rcfponlione vdiui minus ido> soiucto ^rehenfinumerodcd ea tantum inquirimusi quorum nca i fiet fatis interpretando phUofopltorum illud perceptione dehnitiua cognitio vel clfcncia-} quid* latum urum c(Ji:nti- non bahent caufas, ciusciimi in- diucifque notio > quanuis oirmibus abfoluta nun:crisi tclleflus hic cltiputa qudd cffcMis non habent caufas* poteftefle contenta ,adco uc qut^uid cft pritcrhxc, per quas conucniaiu ijs quorum funccllcntia: U per fuperflaom fu* minimeque requifuum ad hoc* de quo quasde ipiisdcmonilranpofTim Joqoimur* cognitionis genus Quod H tbrfan ufu ve* 1:11 etiam diflicuUas tam de dcHnitionCjquaiu de de- Q9'nta tuae * ot in definitionibus contexendis externa qu*- monftrattonc in eo conlitlcns qqod ucraque facit irr ^>^1*** dam > nempe cauGe proprietates * Se cilrCla pariter mente notitiam cugniiionemvcncccfrarijncxiis inter {uTpentur ; non fubinde eorum perceptio ad exaClc przdicatum de fubicCtumj htiiufmodi autem oexus re- definiendum ncccfsaria eredi debet; tedearationO fpcClusquidamrationisefl* quiproptcrca caufaincx tantum eorum cognitionem puundum adfcifci rei natura obtinere non potcll t pr^ictarum igitur qtucenus hzc ad abfolucani * accuratamq; rei expli- cognitionum * ex caufts neutram comparare licet* cationctnnobispr2fidioc(l>&adiumcnco>przfcrtim FacihstanKnfolucio* rcfpccluscnim Ulcprofiin- accidentium * amtCtionumque notio > quo pertinet il damento fumptus^rationis non cft rcfpe^us* quin po- ludSia^iriWjAAad^rfraVAAirWw/xjSi/Siu^Ti* rvfiSaA. lius extrema ipfa , qua ut caufas habere polluiK * icJL- litiinfotTorithr.Sfil conlva^ Se pereasdcmonfirari ; quod autem nexus fbrmalitcr r J ... ... _ 1 r. : :J _ n. _ I.-l riodecideRta conferunt fecundum m^nam partem ad ut aiunt acceptus (It rationis quidam rcfpcdlus * nihil 9ffufctndMm quideil. Ac longe diucrfa cll demon- reicrci non enim in ptafens de nexu extremorum- ftrannx cognitionis ratio ^ quandoquidetn demon- llracioni elt offendere propterquid prsdicatum rei fubiedlz conucniai ) quod ctim & ratione internarum iuxea fecuQ Jam hanc ufurpauoncm*ied luicta pcuiumj habetur fermo* Vheriiistirgcnific arguendo * Imantum externa^ Se rxcemaruin caularum conuenirc podit; erat cur cnofain Jcmonlirationc pollet adhiberi, & per ipiam dcroonflratiotciufque partus demonfiratiua cogni- ^IcitonHci dcmonllrauo ,* quatenus ex ipfa&at- ' xio* quodlibetcaufjt genus acccrlirct* a quo per fc_> tecbone Heripoifet pfopoficio z^erna: veritatis > hoc * quidem attributum pendet* atque fuumcfscrccogno- cuidcnscli cxdcmouftrauomsnacura * quxpoliulat * f* ' (cit* ut ex !iuiaiii.*u. propoiiuombus fiaci fcd nulla ex *nitla dif Idtid etiam fe conlidcrandum o(Tcrt>in quo nonnihil caulis excernis^rt huiutmodi ; liquidom nulla cft, que fimkss, cft difficultatis > quod fubttantia maxime quidem- nexum indtilolubiicm habeat cum affrdtinne demon- 7. Oiwn> accidentis caufa debet externa dici ; (iquidem no'^-) iti^nda de re fubiccla;crgo nuHa ex externis tn damon- facit inirinfccus ad connittitionem illius; Se nihilo* llrationc locum 'ubere poterit Allumptro cuiquCJ Sinus aperti Philofophustcftatuni reliquit, accidens pctfpcCta redditur ex eo quia omnis externa caula, ic fubltantia nec perfedte intciligi * nec perfecte de- aut cft finis , aut efiicicn, , aut exemplar ; fcd horum Hntiipojic;perpcramig{curinobisdi manifcftumcft autem ingenium uniufqucrel uoi * dcmcdiodcmonftracionis diiputabitur* Vt ni- diccntls ordinem ad aliud ,tulc clT: * uc non poftn hilominus iioc etiam loco breuicer aliquid dixitlcvi- cognolci line ilio; quia nimirum uc res fe habee ad dcamur;aducrtcnducxcaulis etiam cxtcrntsilciipof- clfc, ica ad cognofet ; cum icaqm; fuiim cfte ordinatum fc propotiuoncsaliquo modo neccHarias ; ( at ex cau- habeat ad aliud debet etiam ut iic ordinatum cogno- fis externis fien polle propolicioncs luo moiio nccclia- Ici ; Icd hoc fieri nequit iinc cognitione Ulius ad hasollcndanicumdcm^isdiccndipcrfedaputandi quod ordinacurfidcirco ad iflud cognofcciulum , Ic obtulerit occafio;;quattu$ciummudus adpixdica- iiuius requiritur cognitio; huiuimodi porro eltde* ttonem de quidem neceftariam etiam reuocatur , icd. imitiu.! accidcntisnoticia, quz pcradditanientum- ad modum ilium caufit pertinent extem, utcxibidirijfthitlmi D/mUSU-c i farijs nihil obftatqodminus adhibeantur ac ob id in ipfa qaidemperunmediaca hocellper immediato demonflratiortibus afum habeant ) neceifariz autem cfTc^us notiores camcn>at non per caulam per fient propondoncsacceptiscaas^ , &efTcdu inaSuj notios eorum* quz reciprocantur ; nihij enim vecac quanuis enim quoad cHe per fc non uniatur cfiedus quominus eorum* quz rteitiim przdicancur* notius proprie cauf^ in adiu* per Te tamen unitur quoad elTc quandoque ile id > quod non cncaul*a>quaniobrcra_ caufx * quoniam ededus ab haccnemialiter pendet* per hocdcmondracio heri poterit /adert autem Pbi> quod etiam Tuperius nocaui *fedcopionus denis loco loropims^dc fcinei!i3tionc planetarum cKmpium; nuperallegato duiuait t/ a^PiA Sed aduerfuscomprehennuam notitian) illud plu- f''eluii , tjuod planetae wope lunc ex eodcmonftratur 'rimum negocij facelht quod per huiufmodi cogni- ^uodrion fcinUlUnt . Adedut Ariflotclesvideaturde- tionis genus* nihil cognofeitur niH quantum ex fo mondracioncui hanc declara Ile hoc exemplo. Omwa cognoicibileeft* nihil igitur e(l * quod abintcUc(^u (juanon fcinttlUr.t funt p)-openos i plunette funt fcumano huiurmoJi cognitionis genere ct^nofei ^iiT liquU re propinquitatis checluni cile* quanuis id dubium.* dem hic longe perfed^ius* qaam humana mens intelli> Ut > in exemplis enim non requirenda veritas * uc altis gendi munere Aingirur* vidimus hoc exemplum adert ad iliufirandam de- Ad piopolicz dubicacionis enodationem multa.* mondratiorKiii >quz exededu ad cautam procedit* congerunt Ariflotclis interpretes ab ea conantes To lic etiam hoc idem declarat exemplo Lunz fubcuntis varijsnugis expedire j parum tamen feliciter *cum incremcmum**? igitur figmentis przicrminis unica ouidem animad mentum, & decrementum a fpiiarica figura prournU ucrfione difficultati fatisfict > confiaerando fcilicec rc*ac proindcdcmonfiraiio htabeifc^u adcaufimi * aliquid cotr.prchendi dici ,non abfolutc ,fcd per re- utcnimoflcnjat Lunam efle globofam pcraccrctio- fpcflum ad cognofccmemt itaque cognitio compara- nes dccrctroncfquc luminis id probat ite augumenta- tionc unius cognolccmis eomprclicnnua cfl alterius iioncm tnhiiucns,^wt>d illuminatifT it.uut patialur op> autem non itemteum igitur aflentur aliquid compre- fremeni>,4H/ decrinieiitHmluminii g^lohofum mw autem fic fe habere experientia docet | l um^ bilced. Hic erit propofitionis intellectus* ut ideo- erir Ht hac argumcniaitooncndu tantum , gnolcaiur quantum ab ea potentia cognofccmc clt quodresfit* utPhilorophus tcflaturdiccns. Ovr^eruM cognolcibilc i hoc cmm paao cognolcibilitas rei * iuj dio rr*VAa7r viriuLcm , facultatemquc cognofcuricem adzquat * quod non contingit * it dicatur obic^um cognolci Hic i ni/i quando ultimos fines cogno- tatcmncccfiand fubirc palam* Se apertum, quando- Icibiliiaus attigerit * quos rebus humaiuemcnus im* quidem fecundum naturxeurfunt * nciv.pc fuppofito bccUIuas prxfigit . ktuandani cllc llrudiuram Vo:ucrfi,& Solem debere lutr.cn cBundcre* non pocefl in Luna lizc illumina- SECTIO Q^V ARTA.* nonis varietas nempe accretio* dccictio non con- tingere . De Drion^rdifputaiuma nobis fuerit } proii- effectum ufurpari* qui caulitmctapfiyficarcfnoTidesc* ' mum cft, utinprzfcntia de dcmonflrationis altera.* quique proptcrca non inepte mcuphyficu dicitur * fpccic, qux dicitur fcrmoncrninflituamus. Du- cUquc ratio poiichor altera fe hab^ce ut caufa . JtA plex autem huius eft dcmonflrationis modus quorum quidem Dei ^tcmitas ciillimatur efferas unmutabi- primus fit ab effeCtu ad caufam * flucipoflertoriad htatis;utcnimex immutabilitate *canquam excanfa* priustutquandonobisantcacompertuineflclf.^um nietaphyhca tamen ,atcrnitateminferiirus,ianquaut cHe * & inde concludimus dari talcui caufam , ex qua effeCtum itidem luctaphyficumvfic cxaducrlWcxxier- tilisproucnicclfc^sivclquandoanccacognofcimus nitate , unquam effeciu nos immiuabiU(au.in* ca> alicui fubiceto prxdicatum aliquod competere* Se in- quam caufam deducimus ; utque priori modo per cau- de deducimus uli fuUcCto caufam talis pradicati fam ita poftcrion modo per effectum dicimur de^ conucmic Hzc igictu dunoaAraua cumui^it*{i tuunfliaic. Vuunqucigicirxe^cCluum^citusinex.* V 'Oglf I j SeSlt c fSt Je^flloq^uij8tt*^*4lJonf , tanQuammedimii H'enim ct*** poteftadmbcri> , fumabftcduf;upa qualisnam hicfit cftcClus Adhuncautcmdcmonflr^f^|^'iJO(ft;f^ qu Alhanc cnjonflraiJO (^.?ridoqu4' ^ tjua tale dh aJiquid/jjni/?^'3tj proit>. n' , , . . I figniiicaiam itipponic> Icquc /)abcc ian-^' P* I itft pto Muquam medium ^dlolorpari} ik in demonl^ra* quam poflerius ad prius in cllindo. Huc pertinet C mdie a^ *^**f^w poterit elfcfius pro medio > cuilibet exiUis etiam dcmonllrauo deducens ad impollibile > qu* refpondcnsadhiben; quodadeo cuidcns ut quibufdanividccurctiamad demontirationem/rrop* ^eat in eius probatione immorari X#r^Mid, &^atarcoocarijdcquo intra difpucabuur. Nor igTOrandum porro demonArattonem ab aft- AduerCus iuperiorem doclrinam s idetur A nftotc- Difficoliw iiu multiiariatn eomingere. Primdquando ededus lis tcftimoniuin , quando ait peti principium >cum * um Tuacaufa conuertibilis dl , tunc ex ncgaiione> prius per poltcrius dcmonfiraiur . Sed dare patet quo vel atHmiatione efferus , concludi poicfl aflirmatio > wndai Philofophi conlilium nempe ut doceat prin- ^ vel negatio eau6e; iia plane Te babent riiibilc,&: ratio* cipium petitum ab eo, quod cfi minus notum a:qac * Male } nam exrinbiliaHrrmatiuc $ rationale liccccoU pollcrius in cognofccndo> proceditur ad magis no ciic dcmonftrauonem norum exerceri poteft tam ab cDcduadcaulanbquani >qua prorcditur3b(dcCtuadcauram(upponi- a cauia ad , ica ut prior lit demonn ratio fed inadiequatusj rcl nociciamingcrcroquaincondunoncpcrdcmonllra* quia excedit caufam Ci potdlabilla produci * ut calor tioneminfercur> ieniuiamexplicatOj ita nimirum uc comparatione ignis , cum hic etiam a Sole generari interamus dari talem cauiam cx qua talis cUct^us pro* podici vel quia exceditur i caula uUi dfediusquan* ucnic. Vcl quando antra cognofeimus alicui lubieCio doeft>fempereAiuIi cauia i non tamen quando ed prcdicacum aliquod conuenire> & cx hoc pracognito uliscaufa/ perpetuo calem cflfctdumponiri uc refpira- prxdicato canquaniedcs^tu laii Tubicclo conuenito tiorcCpe^u animalis} rerpiratio enim eilc non potcH cauiam talis pradicaa argumentamur* niti ab animali; adeo ut datacquod* >|niaiidJ datiammal/nonumcn polito animalbncccflce/irc* quenos rauloantea adlolucndam diificultaicm ad- yctflj. ipirationemponuliquidcm dantur aliqua animalia.; uerfus cUcmialem diHindioncm i/larum ipccicrum aupilccsj-quz tamen non rclpirant . Abcifeif^u qui dcnicm(tr.'Uion.>ururpau;iiius; isemm docce jcx ijl-. exceditur k caufa potcfl deri dcmondracio atKrnia- dem terminis dcmonUraiiivus (}Mia > fieri pode d^*- ama;itfrry]pir4l;e^of/?tfttin ubi ni uersa > fit ex maiori extremo , medium > fic cx medio mirum analyfis inflituirur ; nam ut fynthe/is > fiuO inaiusexircimiin quare per eandem caufam demon- f- compoficio,acaufaadeftcdhim,fiuc palfioncmritaj ftratur idem ertecius de eodem fubieflo, hunc iit- anaiyiSi fcu refolucio ab cfict^^u fcu palfione ad cau* modum* id quod efi prope ncf> non fcintillat-, fed plane fam procedit* quod operofumnoncflet exemplis illu- taftmtpropcnos ; eigoplantUnonfcintillantihici%i itrarcidquibus j ut unum > vcl alterum tangamus *fk tut demonfirauone docet Phtlofophus dfet^um. propofitio pciuia Libri decimi teitij elementorum ottcndi per fuam primam & immediatam caufam* c ^ nempe. hzcdcprimohuiusdcmonnrationismodo* SirecialineaextremdpacmediaratioHefe^afuerit, Sccundusciuldemderoonflracionismoduseftcutn maio' portio apumens dimidiam totmsi qumtuplumpo conclufio per caufam quidem* non tamen pri^riam > nojusde* 1 tejl eiust quod d dmuiia fit^ quadrait . ac immediatam * fcd per rcroocam * & non propriam nouara- [ Sic rei^a linea quz* D A C B conclufioocmoflcndimus. Itaque duplex ericlpeaes tioi'f/s dam A B*cxttema,ac ' dcmoiiftratiomsqa. Vna* quzproccditdnoncau- ledri ratione fecla in C > fitque maior portio AC & fa utfupcnuse(tvifum : altera qux procedit a caufa ponatur A O iplius A Bdimidixzqualis. Dicoqua* remota & non imnudiata quo nomine incclligo dratumex C D quadrati ex DA quintuplumenc.* ; caufam quznonciiconucrubiliscum edeclu ; ita uc Geometra igitur cx hacattcdlionc diuilioms pr^di% ubicunque cll caufa ibi fit cficCtus& ubicunque efl progreditur donec ad ciufdemprimordiadcueniat eficAus ibi fit cauia / atque adeo dc quocunque prae* cuiufmodi cftqudd quadratum cx A 6 qiudruplum dicatur unum > praedicetur dCaltcrtan. Vc igitur per c(l quadrati ex A D cd qu6d A Binfius AD dupla caufam immediatam & conueriibilcm cum ededu fici inde autem rcucrtiturcomponcndo itautrcfol* dcmonfiracio procedens dicitur dcmonltratio prop- uendo ab ede^u ad caufam ; componendo autemi /er quid; itaf^iJlaquz procedit pcrcaulamnoncon- caufa adede^um progrediatur Non dilfimilimodo- uerubilcm jdicitut dcmonilratioqfrd quodclcgan- iegeritCcoiiietratniccuiidapropofiuoRC ciuldcm- cercxpicllum legimus apud yirifiotclem diccntcm > ilbri > quz fic fe habet per media quz non conuercuntur cum prxdicato > /mr nMiot non funt caufa conclufioms detOQuhcari > gogwtcmfrap/ffr^iiidi^i^dumaijs idrtU Dijjertatsenfs DlsltSii^l 9fjiafriff{$Uii^tfiyttifii(imTtftrldtamm 7a*fr ^ .JimrvrcuTilitTt^.S. intjujkus autmmdianon redprocjntuTi idn rncdium nempe caufa hicrit remota & non reciprocetur cum eifcdu > ct/i quod non c{lcaufa> nempe cftet^sfuerie notior dana mota , eo qudd in omni dcmonniatione a notioribus procedendum cA > Ttibo At vcrdtribus modis cc^tineic caufam noncon- inodis eo* ucrticumeA*ediu Primd quantTo caufa non femper imgit cau ponit cftecium, ita ut e4 cxiflentCrciTcfius exi Aati nec cimuet^ femper quando cAcfledius 4 talicA canfa*Hocdecla* ciim tffz- rari folct exemplo venti* Hicenim intcrdumcA caufa Alt frigoris non tamen fciiiper cumplcrunquc uluve> niat ut fit ventus oui tamen A^igus non pariae- Secum . dd quando caufa Kmper ponit cAcdum : fcd non_3 femper dum cAcAeAus cA a tali caufa* Ita quidem ignis (ut communi utar exemplo} femper cA caufa choris non tamen calor femper cAab ign? cum i Varijs quoque cautiseOc poAit puta aSolc jamotu &c Valeat tamen exemplum quantum valere pote A de hoc enim in PhyAca difpucabo Tertio cum ctfc* ^us femper proucnita cali caufa; fcd non femper ta* lis caufa ponit talem cAcdIuni* Ita plane rcfpiratio noncAnihab animali non femper tamen poAto ani> mali ponitur rcfpiratio his autem triuus modis uaurarumnonconuercibilium>primus nulli demon* Arationi > nempe nec nAirmatiuz > nec neeatiux, nec abeAcctuad caufam nccacaufa adedettum poccA deferuiw t non enim licet arguere t efl Yentutierioefi frigui i vel non efl yentus; eivo non efl frtgks nec con tra Secundus modus caufc^^otcAdcfcruire demon* Arationi aAimMtiua i caufa ad cAedum Hc negatiux ab cActAu ad caufam , non autem contra Ita quidem icdic arguimus ipitsefl\ erfpeflcalor. Infupcrmi eflcaloYi ergpnon efl non tamen illatio valet non efl i^nui ergo nou efl cu/or neque valet efl calor ; er- go efl ignis lea ut hac de re (h ratiocinandum non fc* ens ac do propoimonc condicionali ut eruditiHimus 'Neotericus adu:ciit>* Aquideni in hiiiufmodi argu* mcmationc confequemia ccnctaAimiaciuaaconditio- nc ad rem & ncgactuaa re ad conditionem quod exemplo facillimum cA tllu Arare . Tertius cauf* mo- dus inferuirc potcA aiHrmaciua; demonAraiioni ab et* fectu ad cauUm : ^ negariua; d caula ad e Ac^uins non autem couira> Ita quidem optima e A illa tio refpirat i ergo efl ammi. Infuper 710 efl animali ergo non refpi- rat snon bene tamen infertur ^ non refpirat 1 ergo non efl 4mw/j neque reCie Iit illatio eiianunah ergoref- firat. Huius autem tertij modincminic Ariltotelcs f . Foft. dicens, hr/ ,t3 rttArer fj* g^ ir rsoVwr T A/ti dwiluiit . a -fi MyiroM 7i dtrtar 07tr /1 W roi^fiiri v . iijS tt 7 /'tirttOTtin olr/s. nr fi hax cflti caufa non re- fpirandt oporir rrt ammal cfje caufamre/pirandi : u fi airgjtio cA caufa cur non infit , a[l:rmatio cA eaufa cur injit , Hac autem iliuAfat exemplo diccn$A incciu* peries calidorum & frigidorum cA caufa non benf Volendi eorundem temperies cA caufa bene valendi ^ r fubdic>d'|U/ir di iC-b d raaon r7 ivtifyjlf. i ti. a7/rTvMil o-rif^ur. i;r/fmi/irer/t4jy;rw.ir/ocA cau* fa cur h:fu ,nr;jrio cA caofa ori non infjt Hinc aurem deductum illud cAatum , Si eli caufa negatio-, niti affirmatio elicatcfaaflirmaiiONis: itfiajfi,rmatioefl caufaaffirniatiunis, negatio eji (aufa negalmis . Do ] quu mox aliqua dicenda. Tertium igitur cauf* mogum non conuertibiiis ArtApieJ j cumcAccTuex tribus antfa recenAtis, hocloco Stagi- lfeen rites confiderat, & ait dcmonArationcsqu* proce- duntpcrcaulam nonpropriam ,lcd jatiuspatemcm j *** - noncfse dciiionAtationcs proptertjuid , fedtjHia; ut weyf/p/rinfffi animal mullus paties eflanmiali er- go nullus paries refpirat Enimvero tametA procedat per id 1 quod aliquo modo caufa cA non tamen con- tinet ptopriam &adjqua{3m caufam; quodev allato exemplo nunitcAum elt nam , iic Anllotclcs difpu- tat li non cAc animal cAttfimplicitcr caufa cur pa* riesnon refpirat , oportcrctanimal cflvcaulamtrfpi- ranJt ; quoties enim negat 10 cll caufa negationis { af> Armatio cA caufa aihrmat;oms,&:viciflmi . Quod au- rem animal non Ac abfolutc rcfpirandi caufa tinanife* Aum exeo quod inulta funt animalia qux nun rcfpi- ranc . Hunc autem dcmonAraitonis modum fcilicec pcrcaufamlamis patentem, huiufinodi effe vult ut dcmonflrationcs ad ipfumfpcftamcsdicidebeantta- Ics ut in ipAs medium cxira ponatur , quoniam in Ic.. cui^a Agura conAruuniur in qua medium femper cA prardicaciim proindeque extra; nam particula exni^ pofitum ( H Se ucioinquc per modum fubicdii i fcd ea Aguta particularem pro* poAcioncmconcludit.atqudcoadfcicmiom nonficit Cxccrum illud cAacunii piCtofqucturbauit;nam_> Dah'tatKa valet utique confccutio efl homo iergocfl aamal ; at de non comta noii efl loomo] ergo nen efl ar.intal; non cni jy ^^7** licet arguere a dcAruf^ionc antecedentis * ad delira- diioncmconfcqucmis . Multa congerunt hic Arillo- tclis interpretes; mihi tamen res facili$vidcturquaiv- doquidan edacum illud intcliigcnduuule caufa qiue reciprocatur cumcAc^u ; valet enim tunc arguere 4 dcAtuClione antecedentis ad ccAruCliOncm conlc- qucmis i nempe, tfi homo j ergo efl rifihile ; deinde vou efl homo i ergo no efl rifihilei in termims igitur con- uenibilibus hac locum habent,^ cifacum pratiiAum in huiulinodi tcnnmis veritate cqmproJwnpoteA. Docet autem medium non dici caufam , nonquuj re verd caufa non fn 1 fcd quia caula cA remota & laiiiis patens, quam cAcftusiat caufa rtinota rcfpctitu cauf* proxima S lite enim ctim cflet .Scytha in (Jrxcja degens ioterrogutus > atr in Scythia lim ybicinx rcfnondicaon cfte rationeu) ' ' red- * f fi/'^ iJ4tm,iouibio^^>tes. Eraminicm tibi- hsbm twrfcAr tVa//cir.i ln2nwiiinx>i^tii'nc^ *oatttur,Vnbijsc>nebaiit quimmo in pnmo c\'ejur:mi lcibuiino4i eflc ra^oana -t * ^ 9ttQU{}n&cffv^um jaiicnintukcati nitir *ptoxmiptobfltum^uit ^ , * fattmrrfunc; ^anNdoqutUi-mnottdle vitvijipucISqr- ito rKMiuuncntd(!riopOWitap^>_j^i^ * iha* cft caofa $ ut vinniu non habeam non habcic vi- PWtae hoc um pluriRAim tmxt thotnmti^a- numcilcaara^ut iion incbriemur;non jeebriari cfl numranocioatioab (ilu ad caolaatl^t- vcndica^ \ i.Toli clo{a^tlttihi)^nonrtIlant. PJulofophosaurcmcon- tiottionfiniioais raiioncrat cMocture me\peinauo u.y.sj.tcnJitdcinonArauoneniproceclcnccmezcaDliinoiVj aconcomiilnti* poterii UlamiiDi retkiicJfc - Opti- cbmicrcibiit dicendam tiXe qwi, nonprepfvrfv/d> iitaoonArcnrioi qaooiaqiproutraqtic c^mtcaol^ quodaJibt quoque docuerat ubidiicrat de propria Ac adsqua (a conciuikmitquod etiam Ibnno- yia tenuit {iucneiam dchnicnt; obidcnimincadixiit Tcia:itio ab all^Ao adeau- Tam dcraonflntto dlcicuf > quatenus cfTctAusiKccfU* tiain iubcti^nexioncincumcaufar niitn'm4uenc^ iriieftodetcinrccflSWa coan:ionulJoo^c^o dcinoa- ^ t -/V' i- ilrjuiodicipoflctifcdnoomwwttnccertUaoisc/tiHa habere, quorum Icnliis biccA nmitruniutneccAc- conocxtuincaduo qitonHn.ununuucomujiurai- ^uspoinicire niticatalicaula nequccaufa^ripol- unim ut*noapo^c lUud non cotuuri iiuanuia ciose&ttus nonde; ergo non i jJdm tatiocioeun jb bam> enc(^usdici poiAiaUquomodopcrcauramdo** cfltdiuadcauUm , Ted i concouiitauu iurc poterii mondrari quando percautam retoocam druttut dc- deinontiraiiommcupan* fnonltratioi hmpiteirer tamen dici noo demon- Amplius onmn raiir/cinacio cuidens , & necedaria Tertia u* Arari per caulam nid haede propiia proximayconv hoceii coniUnsex propoiUiombuscercis icuidcnti- pleta> & adarquauj cuiuiinodi c(t Uia iquain pert^a bus , ac necel^raj idemoAraciq dtei potell > aliorum Icienua , aiquc periecta demonflrauo requirit qux rauocmatio ab aiteCtu ad cauUm demonUraiiu per- ccrt retnou causa noa eil conterna: mens cnimquz- neram tppcHamnr** ted ratiocinatio i concoiuuami tcR^caulamaifcuhis cfit^osnonacquisicitynibcau- icafreha^sergoralisraciocioatioiurcdcinoanucio fatnconocnibiiem fucruanecutai habita cntmrcino- dici poceriL*sAdbmpcio conflat apertd ycum non rard ticausiaoonproptcrcaabinquitmooedeflflittfcdul' cucniat* tu ah;)U duo talem conncxionun &con- tertorem cauflun iuquirit>donecad(quatamiQucniat* comitamiam habeant , ut Icparari ininimc patiantur* Vt d dicatur ideo panes non refpirac * quia non cfl & ubi cfl unum oecedarjd d: alterum * quamuniuis Mima! nooprorlus iuellc^osacquicrci(>rcd ftatim unum aiceriuscauranondc adeo ut cx uno poAueut-- ^uaxitcuraJiqua* quo Tum animalia non icipiranc* denur & nccclfario alietum indrrri qu.madmo- Atdeitcddaturcaula qota caret pulmone >flatiin doniduxlumpropriciucsy duo eflcclus quorum^ quidcUyCOqudd , quemadmodum habere polmoacm uterque ncceflarib ab aliuua communi ca uia procedit* adxquatadtrerpirandicaula: itanoniubcrcpuJmo- Nonnulls tamen Tc dubitationes ofltrum nam pn* 'Triou '1 Dcmeri cauTa nonrclpirandi t dquidcm ut nupex luit nib illudoccurric , quod Anflotclc accuratillimus in -> dc qua agimus nunquam memmerie huius >quctu cfccaoia alhtJtauonu* & negauoertcaodtacgatio- in przlcnsailruunusj dcauiiAiationis moiiumjnoa A icitur adimttcndui Hac tauicn puerilis illatio eflmcn.incm enim in bo- Soliuio . nis arcibus v;ti'atumprv(eti(>conrecmioncm abau^o- riute n.gaitaa nullius robonaeife noit emm licet arguere liippocTates hiac morbt fpeciem nullibi cp/n- menmaniti rr^fip/iteM Vc praccream dici pofle Phiiolophum probationem hanc , dc qu.L^ ItMuunur , genere dcuKmflra vonis ^ku , complexum ede } quando)uidcm d adiunc dcmoaflrationcm cre- dc^tncccirariain connratoncm lu/Hoere , cuui luc. etiam detur iiucr ea quz mutuo i'c comicauur necel- ic cU credidilK; cx bis quoque demooiixauoacmdeti pofle Dcindcdc obijeiunt Si inur medium Ac ezererua Seouida non ile liabitudo caiiiic Ac efledus* omnis connexio diculis . . . Alia etiam potefe afltgnari demonfentio pertinens o dcmonflrjtiomsi7vr.:jRameUi nondiacao* , ia rcmouad efle^om ncc ab ede^ immediato ad cauCim; cfl nihiloimnusabaliquoncccilarioconco- irnaii niiumi adeout non lli i petori non k poflerioit , Icd MtNTtln*. aiimtil. I Eicmplisdcclararipotcfl aflenio-S^ndapropofl* I lio ptuni Elementorum Problema cflbuiurm^i...//r^liialmTcibmliHeAm ponere, huius autcmcaniiiuc^todcnionflraturpcr ali- quod concoiniuRS quia nmurutu qualitas duaiutn linearum oflcnJttur pcrxqaahutcm* quam carum-a _ i!traqihabctcuinccmaailcoutarqoaluascumccrtia> T ncccllariAcomucturmutuam^-qualuaicmduaruniEc ...... ... ut ingenuv fatear magna cz parte Mathematice do quacunque iJla ik certd non necelLiriaied aectden- monitntioncs per huiuliuodi medium proccduac*Ta- taruct it , quopolko Uccbit in eorum graiiamau ra- lis quoque dcu^nllratio foret illa > qua dc hommcj tiocinari Ea , qua non nseciTarto vincuio conne- dcmonitiaretur cife flcbik'*percflcrilibilc , ut ii quii ciuntur ita Ic habent ut ex tpls demonllrattoncstic- . argueret hunc in modum- Omae rifibiU eft fithUet ri non poinnuivdqus coocomitamiz vinculo conne- 7 - /rit eiHius bmo efi rifibilis ; ergo omnis Imao eft fie^ ttuncur talia fune > uc non occcfljrio vincuio conuc^ bAn I lal emm ut pro medio flnnatur e duobus quo- dUnuiri ergo qua concomitamiz vincuio conacUui^ cum umim alterum coacomiiatur id quod nobis cui- turcaiiafunCf ucex ipfls deroonTlraaoncx lictinon^ dcncusj acmanifcfliuscfl ; utin fupcriori exemplo po quoniam CAomet rica dcioooflrationis aperte conflat-Nam ciu in argumenutionem ezconcomirancibtu Enaro pro- dcntiusiAc ajpcrttoscfl duaaxcdasccruxcquaicscfle* pofluocadic in qua roaws exircmnm prxdicacurde quimintcrfccflc zqualei- medio qux propcerca ooucncpcrie , cumncquC-s Ratione quoque luadeti poicfl aflenionis veikai predteatum ponaturin dcftniuoaefQbicCU ncquC-S quia uia rauocinatioyqq^ in MatlKtmticis difciplmis iubieCtum pradicati . ruM c^ locuiiihabec quamueab ipikpaflimarurpaiat > non Negandaefl ailuoipEo Ac ad cius pr^hafinnetodi- ^piatio ^ jfUDCfii^l^coicUiQ^AUoiUcii^ciljaamhwuiinodi ccfdm ptopqficioncs bUs jtOO _i-S*-=i-''-*ry ~L~ 'V-.: 'i, ^ -iff at * ^ . V "CirSll Dijjertulonet DitUtHuil noitte/reMrr4|^o^/tinS43oan minor Tertios procefmsefl cum acuitor Wijwrr^ tur;cnrecamenneccflariasriect(Tiute naturo ,qos To ergpeiateontradUioria nnatj , poca4fi^ f>acari>mutt>dconcon)icami3nonpcnnumcumeiu5 euoiTvtiitntnonifl koim* vcticrit. hfon Jillimulafv ^8 fir j ut unum ^calccroeiTeoen poffit, dum tamen plen^uc negiis^i tres iftoj procc^&s * eoquoaacommun^nncipiodimBnant* iuut^iboc cum deinonftrauo proponatur itaj ut iyUogiMaos in ununi eorum innintj m aliud non pollk non influe- quidam bypotlicticus fiat in quo ex aliquo impoil* re i j^itnnuaAa noiniQc eam phyficum > quimmeta- biliconclunopK^rediatoridalruOioocconicqiicn- pny^uot appello tj j, ad aiucceaeniis defliu^oncm* hunc in rnoouni . Si cquua difemreret > lequcrcnir efTe rationalem t lc4 SECTIO Q^V J N T A iioccft^allum videlicet equum cfscrartonalcm; ergo ialfuniid unde rcquhur.ocmM equum difcurrere* Aduertcndmn an^Uusa pkdrqac non tres tantdm % redqnatuorpro^refiusin hukubiiodi dcinonftrauo* dM ' Di Dtmonjlrashne dmeme ad tmpofihtli 9 "T TVIgatafatisapud AriOocelcmdcmonnrationU ncrccogootajfiquidemiJIiconlecutjo.ncitnc/fd*a:ta^*K y partitio ia oi(ennuam& ducentem ad impolTi- mprmaar^umtniatkmemitmnontfifalfaingoma^^toetyA ^ gd incommodum . Oeinonflratio oftcofiua jof reputaturtcnii progrclfns a reliquis dilhnchis . diaMf! veris, certis, cuidemi^ , Ancceflariis Itaque neget quirpiam propofiuoiiem hanc al.^i*erf fibik. lumpcionibes remf1mpIiciteroflendit>cuiulmodieft v*iimir jwe^wwio,fumauitfiuscontr3di^ru,flff>- * onmitdctnonflratio propter tjuid t &ctiamqNtalt^uapr:milfaramnctt\\ts2tncm cogatur fumptionem, quam prius fais6 cooceflerat , erit* Sed mUUarfumtntattonematornon tjlfalfa^t \ iceruiii ncg.ire, cioTqueeontradidomm admiccert, ergo minor i quarius tandem em confequentia > q A vei contrariam ut infra ctplicabo. Hocautemme^o cmscluditur illud cfl*e verum , quod priui negatum fieri dcdu(Sionrra ad impo/nhfle Diaie^ict nocaranu fuerat hoc videlicet modo; at mimreflfalfa,ergo eius ^ nempe ut afiunumus contradidor iam vel concraruin amtradicloria urra rrif, puta ali(pnd tinens xon efi ho- conclulionis negata: , cx qua cum altera cx propono no i propolicionum enim contradicentium in omne ; nibosconrefnsformemustalespraunifrasfcaquibuiin- matccumtc cfc natura, ut h una Iit fa(fa> aiterafk ' ^ feramus conclufkmem concradi(f>ortam vel contra- vera ,& viciflim Quu autem dc contradiccnubtu, tiam alicui cx prainilliiiamcooccfns,proindcquc co- po0bni eiiam contrarip in materia nccclTaria, citra ueilfa i ' qua deducit ad impoffibilc per caufas talis irapollibi- ** ......J Ia llcatii , pertinet ad prof trr sjuid ; qua verd deducit ad impoilibilc, ex eflfcCnbu, perttnttjid quia, at fi iica- gamus aducrllirium, vel ncnre,quOd tamadmiferati vel concedotc duo conctadiCfxia contraria fimul cfsc vera Vt fiat lyllogifinusin fiaroccho Omnis ho- moefi aaiiRdl: aliquei viuins mn tfi animali rrrooli- /juod Ytuens non efi homo* Si quis conceflls pramilus nc- gctconclufioncm Oportet ctmtradidioriain afiume- rc, videlicccoarisrwMrns ejlbomo$ quoniam fi una^ concradi^oria efi falfa, altera efi verai oportet iudetn . . .. ^ . afiuiiKte maiorem ilJam concefiam, musii biww efi inr, SirqxufdiTfifmr t /equitur ejp/ rattonalem Pro^ 4snimul&bocmodoargumencationemfirucre*0m's ceditur cxeficdtu* Si autemdicatur, fi lapit homo efiantmali omne Ymensefibomoi ergo omneiei- malJeqmtnriffefeMfithitm ptoceduurescaula. aeniefianmal, eritautc.mlyllogifmusmBarbara^. Htc dcmonlrrationis modus qolm frequemiflimd Sed hacconclufio conti^i^oha efi ilji minori, qo in Mathenmtcb difciplimsfolct nfuipari, quando fuerat ab aduerlario concefia , aliqnod Yiuensmnefi nanque non fuppctitoftcnfiuadcmonUratio, adde- animah hoc icaqacmodo aduerlarmscontradidbonis tnonltmioncm ducentem ad iir.pofiibileie Matheoiv conumciiuridtadimpoinbiic deducitur- Itaqifeiiiper ticosconucitit. Sit in cxeasplum 1 piopofkio fcaUL* oportet conclutiooem illata attendi tc,He contradico- iab negata camcufuu}lump:aautem cius conuadictoria omne vinniir/i homo ficargueba- tcrojlit igitur AB, maius qu^m A C , fi fieri potefci & cx A B, abfeinda tur * in D* redta BD, analis rcdlz AC, (quz minor dicitur elTc quam ABj^oacaturqor rcdiaCD* ConfidcrcmuriamduotrungoIaACB, DBC. lnquiboscumduolitcraAC,OB,inangtk li A C B, aqualu fim duobuslatcribus DB, BC,trian guli O fi C, uciunquc utiique , nempe A C , ipfi D B c cur Omnu bo^eft animali omue Yntensefibomoiergp (abictndxmuscmmcx AB,ipfiAC,concc^uadae^ omnr Ytuent efianiinal , & hic efi prunus proccOus lari) qualem D 6,^&CB , ipfiBCeumfitunutn Sequitur fecondol* com dicitui eop/r^ufur efiimpof &idcit>mcait;^ diAb HtJStritUto VtgipmA i iAu ratcrlW ^ypothe^in B crm trian* ^aU A B C> D BCi x quod fieri Jionpottft. Non latera AB AC>inx- ^alia fi anguli B> de Cfupcr latus B C cqtaales funt Me locum pam {quale cfTe concedamus : Icdequalia.* ceUtem . Quare fi crianguli duo anguli dee* Quqd demonfirandum cratexClauio Hincclicicscuiurinodi fic hic demonfirationismo- dus deducit enim ad illud incommodum nimirum qodd totum & pan inter fe fine aqualia De Mathe- .matteis tamen den>onfirationibus prcccr illa quz icripfi tnlibhs de Kcfolutionc fe Compofieione Ma> ehemanca > paulo infira multa tra^bo s autem non pnrtcribo nuod ex Arifiotelc cot* T- 17*> ligiturjnci^e in conficienda Gctronllrationcduceit* ^ad impoffioilc fiimendam cfle propolitionem con* ***^ * . tranam negatTabaduerrario Se qmdem umoerra- lem potius quim contradidoriam particularem>qui3 ^jciodv propolitiones in demoolirationc locum 'ctoa ad i^pnhabi:m>&contrari2inmitcriancceiranacontra* dk^orianim locuni obtinent Si quis igitur oftcnfiud Art* dcmonllratione raciocinctur 'huncininoduni lj*iihttefie> iMn anhnal ^Upis onnis homotfl animjl\ erfo nuUni fcpmo (fl hpis j fiimpta hic ma iori mne animal efl la^ I ^ cwwaria ilh nullum anmal efi Uois , ad dttd deinde minori $omnit homo tft jnimjl inferemus * agaota omnishomo afllapis ; opotcecautem hanc conclufio ^ * JVdtfMa* nem e& manUefl^ fallam & impoflibilcm 8t mino- ^ tem illam omnitbomo efianimu: cfse manifefid vo> vel coDcefsam{ fine enim his duabus conditio L ' sibus arrumentatio non fic ad impoffibile . Comita w que coddnlro falfa in rc6b Ibrrua ex vttis propofitio 4 * fubuscc^iginonpotrrc &fimiiaalbtifyliogifiiufit ' ttoonclofio ourufefi^falfa neccinnd fcqui cur vel otranque vel falcem alteram famptionum f^IfamcGc'; minor antem falfanonefi utpotemani- veta vel conccisa 4 ergo falfa eric matot omne animal efi laph > quamobrem vera erit oppoUa nsd- lilMCSio {toR amnul leptJ ubtaducrcc quod fupcriua nota tsL fumi pofse propofitioncscontrarus ob nccdKtaiem iwCTix > qu(U in materia concuigcoti fien non cefl I non cmm fi falfa cft hasc omnts Irarao currit i'c qotcur cUe veram nullus homo cuxrie Talisigiturefidiuifio dcmonfiraiionis in oficnfi* r- ^ oam ^ ad impofiibilci ica iic oficnfiuc demonfira MF r** eioms natura in eo po&afic ut duas przmifsasaf^ mat ex quibus directe > ^ per fe inferat veramcon- , > 9)dmc ia fioncro ptoindeque a prioribus lecundom naturam ^ 'Aiofiafi. ad poficrioraidcmonfhacio autem ad impoffibile du r ^ te dbcetr- cens* concluficnc ad przinifsami fumpea nanqoc L *^ *?*" propofitioiK oppofita cunclufiuni ab ea ad oppofi* ft f***"* ^ cum alccuusprxmifsriflfcrmdum procedit Xum au L ' tem tcntpprexnocioiibus dentonfi remus ignotiora fi L ' ptzmiilx fimt notiores conclufione > dcmonflratione F tttimur oficnfiui 4 fi verd conclulio fit notior > unmor |l dcntonJiiuiooc duoente adimpofiibilc OficniiDa dicitur qui aliquid alteri incflc vel non inellc danooftratur caque conftat ex tribus terminis ordnutu in modo de figura , ex qatbusdus cHbnnam lUr fumptiones fiuc prxmifiz concludentes adirna tiuim s*cram ^ neceliariam fioe ncgaiiuam; ubi ftdtiertc non i^ni clfc dcmontl rationem afiirnvutuam Se ofienJiuain efie > proptercaquod oficn/iua latius pa tetjcumafiirmauuani} Se etiam negauuam comple ^tar > quanxdxem ex his duabus demonitrauoni bus quarumprinaefl afiiruiatiua; onuie inul r> /mm/c (fi rsfibUe 4 (Mmif bomo ri7 animal ratiotule, 4 oiafmnnhmo^riihlii.itcaadtt&aeiiuDtiiil r Um qattd ex fMmr. n.-v: ftpumit , Se[lh . . prima fit affirmaiiua a/r* Demonftratio amemduccns3di/)po/7;^-/^^/y ex oropofitione aliqua tal/a ^^^^^^fhrt-sconcefla aa, * deducitur altera , qua magis anpcrct taifi , /j deinde Ocwrwj* oftcndituT propofiiioncm iralc conceflam fiijfic.Con Ao quas inter obi)-' ciendum afteremus . , U m veta Aficrendum tamen dcmonfiraHonemduccmcmad jcpon* iinpoMthtIc veram demonfirationemelic . fttatio. jn haneferaentiamea me ratioducic } quiaprinci Qaotun pia Griemiarum non nifi hoc genere probationis vd qu.Tlblum prima quodaniino ^iie *.de qua in prefentia fic fenuo > PrKtcrea illud etiam accedit quoniam in bonis Secunda artibus acdifciplinu paffim hoc probationis genus adhibetur prxrertiminMitchcmaucufcientijst in_* his emm frequens efi huiufmodi dcmonfiracionis ulbs . Obijetee tamen quifpiain hoc modo . Demonfiratio PVim di! conflare debet ex Veru } at ad tmpolfibilc ducens ar- ficuiia . gumentatio confiat cxfaifisj ei^o huiufmodi argu nKncatio ncquiidcmoofiratioouncupati In huius autem confirmacionem id aliquid habet Confirau momenti qubd demonfiratio tacicfcire ; athuiuf no. modi nequit elW probauo ducens ad impoiTtbile ciim hc tantum probet impolHbilc quod iub fcicntiam non cadit. Fit obutam rcfpondendo demonfirationem I ac>non Matio , ^rticiparc dcmonfiraumiis naturam ratione pnnuj fcd fecundi pcoccfsus4 nam fi non prior falcem ic eundus ex veris procedit ut ctmliJeranu noiumiquoad fecundum cnimproccllum folum ex veris probae li* ect quoad pnuuifcx iiupofiibUi ratiocincturi uc fi quis a^umentaur ad impoflibilc ducendo hunc in mo- dum . ^It^Hod Yikcnf hon efi l*mo ; ftd omne an.mal efi YmtMf 4 rrgo aliquod animjd non efl forno. Neget au tcmaliquis hancptopofiiioncm aliquod animalum efi fjomo. Tunc ex antea traditis fumenda cit ciu cors. tra mquo toientiziibiuirar Iccundus procefibs^^ j h4C tftftlfn frKijjiTum falu (tUi Ec^ 4i- - Vv^ ^ -V' C4^oli kt^tldihj Dijjehatlmt DitUSici , iSuabusfompiiombuf) Hae vctIs > rc^fer- vati argumentationis tbrma > nequit deduci niH con* cluiiorcre Seqditurirrim/ proccfTuS{ Stdm primi MTfumentJtione , minoTi omnis aHnuscfl aminai non rfi falfa j rr^o maior * nempe mnne tninui cH homo falUcd; hisfuccedU dN^rrvr prbercHus. Maior efi falfit fr^o eius emtrsdtHarta $ puu alujuod antmal Tion efi homo,omnino falfd erit .In hisproccilihusdc* monftratio ducens ad nv.potlibilc conliOic ur etiam fuperius notauimusMcmoojlracionis aucrm ratio non le t uatur in primo prowctTu > ut pa ulo a ntea dicebam fed inrclinuis Confirma Ad connrtnationeniinon abnmiii n\oJojrefponien> & dom per primum proceflum non (cicnttim, fed diipo* htionem quandam ad rcientianiipcr fecundum autein fcicntue ccniplemcnturo obtineri t cum per ipfum ccr- tacuidens) & necclTaria ctcIu(ioms habeatur noti- tia . Sroinda Prxtcrca omnis dcmonnraiiocft r)'n cud condat } nunor licoliendttur i probatio qux non condat es tribus rrmin:s>&cx tribus propohnoni- btts tantiiminon cft lyUogifmui, ut cft exlyllogifmi natura manifcrtonTi fcdprobaiio ducens ad iinpoJfi- biicconlht expluribusj quim cx tribus rerminU * tti- bufquc propomionibus nunirum cx ryllogifiuo > nui habetur in priinoprogreiTu*?; cxconlequcotia habi- ta in fecundo ab oppohtoconciudonii ad oppodtum alterius pramillx; ergo probatio dc qua loquimur condat cx pluribus&c* Sotodo. Occurritur rcfpondendo omnem ^monflraiio- netnefre fyJlogUmUHijfi dcmondratioiucnt timplcx* non autem n:ixta > cuiiifmodi efi probatio duceni ad Staipi.'z impoflibdc. Simplex autem dcmonftratio ei( # ous hanc rcfponfioacfn illod habet aliq.uid Piarm momcmi qudd ex duobus illts piocellibus aggrega- q>)id . tum non ducu ad impolltbile led ad concluiioncm ^iipeiioB veram taut igitur nu!!a duurdemondnitio ducensad r, K(f6. impotlibile/aucddatur) in UioprocelTuuin aggrega- jioiiiico to non conhOcc . Rcfpondcndum primatu partem hmufmodi aggre- * gati , nempe pnmum progrcfliim duccre quidem ad impofTibilC) hoc Cuihccrc i ut hzc demonOtatio di- catur ad impolTibile ducens. Tertia dif Prztcrea omnis d^moiiftratio aut cR aut |cuicM . /jttiJ , ut ex przccdcntibos conftat ; kd lyllo- gimmsad impollibtlc ducens neutro modofe hatKO neque cmmar^uitabclfccluaii caufam) neque con-. tra) nullum enim impollibile habet cauiamjcrgo nul- la dabitur dcinonUratio ducens ad impolHbilc* Soliuioi Dilucturpropofka dilHcultasrefpondcndodemon- ftrationem oiimemcdc vcl , vcl prcpfrr qnirf , vcl adaiteramillarum polle reduci} itaque deiuonltra- lio 9 de qua ht fernio > ad alterutram reduci poteft ; li nanque comradiCbarius vcl contrarius cl'c cticCius fubtc^o>dcduaturquecaura)tuiKeric dcmonlcratio Cum videlicet deducit ad impollibilc percau- i's talis impolTibilicatis * rcuocauir ad dcmonftrano- ' nem propter qtfid) Cum autem ded ueic ad impbtTibifc cx eticCtibus , reuocacur ad^cnionliraticmeni ijiua^ . . Vt ^ dicatur> (i lifiiclxviuensifcquicurfc pohcj iponcrc>clt prp^rirqvrdiboc enim owo demonftra- * io deducit d tmpolftbilc per caufara iiiipoflibiltta- *- W ^ fyllogiliuttio xcduci potcfi ; quod non efe vioens nequit fc mouere ; fcd Iapis non cft vioens \ er* go lapis nequit fe moucce ; h autem dicatur $ f cqous cfi ri/ibilis-lcQuitur eOc raiionalcm.clt qwd.Hoc eiuju pa^o dcmonitratio deduc t ad impolltbile cxclfcv^u Sc ad fyilogifmumlic.reducctur { quod non cf tacio- n^le non elc rillStle ; fcd equus non cft rationalis ; ciw gocquusnoneftrilibilis. In eo quoque diAicultaS) quia argumentari per im- pollrbileddcm planccft>ac argumemari cx im^TIhi- ' It luppolictonc {fcd liocnon hece; quonuminipollH bilisfuppoUtio fempereft falli at c* fallo jcrlc re- rum vi lormx & conicqucncix non fcquitur ; qu.irO * nulla erit dcmonftrstio deducens ad impoiribilc. Omifsi quorundaml'olxnionetanquamin>ninul- J liufquc roboris* folut'o in eo polita erit* qtxVd hzc ar- gumentatio vim habet intVrendl verum , nonqui lumi fcd qua verum continet; cum cnim cius visprr- fertim inlceundo procelTu exerceatur. & hic ab omni falirtatii vitio Iit alienus non erit quicquam in cauta, cur per ipfum veritas attingi conicciuionc non po^ Hc . Ne commemorem nos quidem non pofle uti uu- polhbiliiad aliquid confirucnduimbctic ramm ad Je- itruendum l quod ccric per Htiiic Ht dcinonlrratioois modum ut ex hadeaus traditis cuique redditur ex- ploratum . Amplius. Omnis foppofic io impolfibilis defrruic^j proprium fubicduiii , proindeque l1 crinlcquens dt * contingens non feruatur conflantia fubicdiicum ta- iwn (iruanda fu: quod licOQiequcm dtocttlfariuni * fupponitur condiaonalis conltaiiua fuhicdt; ergo limul dcftruimr, Sc fupponitur, quod repugnat . ^ Diluetur iduertendohaius probationis vim nui- Hm in fecundam cfle progrdsu cdn. ibi nulla liat fu-* ol \ biedi defcrudioqux quidc ctfi fubinde lia*nihU ft quoniam hic utimur unquam foi>poliuoncimpo/C- bili ad deficucndum Qfumj ut inac veroni cliciamus} ut patet conlidcraiiti dcmooUraiionem fupertus alla- tam tribus* vel quatuor procclfibus confuntem -jT Piztcrca. Illa argnmenutio, qua proccditcxfal- fo*ncquklcientiampatcrcjfcdlttcarguncauoda- cens ad impoffibilc procedit ex falfoi ergohacargu- inencatio ncquirfcicntiim parere j proinde nequit cft fcdcmonlirauo* cum^iusctfe^us in parete iclciH. liani . Obutimttur dicendo i utpauloaiitca *nimiruni-j argumcnt.uionnn hanc non gignere leienciam > i^ul b** continet impollibilc > dt ialluni ad dclcrocnduin Ici . ' qua continet verum 3cc* ad verum inferendum. Vt aot^stod roa- tradKihtanijuanihconcejffhj^rconfeijuentiat ad id, sjued vero toHceJJb oppomtur i Siquiiicm io dedudione ad impollibilc lun.inius id > quod qua^tco contradicics idque fuppomntcs progicdTtnuf doocc in'l>quoif ^fq. iri M j per quod fup- poTitionc defmi^u cop'^tur id qaod i prtncipto quarcbatUTJ unikcoUi^^Wit ^cfolutioncm i dc(iui5H>- hcad impofTibiJc tttiocinationc tantum differrcj t ^uandaquidcTi) uttaquc ab incognito ad cognitu m_a eodem progreflioms ordine procedit ; fcd rcfolutio definens in vcrtini icondudicj Sc verum efleiquod fujv ponitur I deduco verd ad inipoffibile definem in fal* fom falfum efle & quod fui^nitur arguit > proin dcquequarfinim verum effe, ut in fuperiori exemplo propotitionis fextz primi libri Elemcn. aperte cerni- tur i nam quadito j puta Si triennii duo anguli effiw/er ixtfrfifufrintf &pthi}iultBiu angulis fulfinfala^ tha^MuUa inttr tg enou quod contradicit* dt> huiu/modi latera non unt joalia ; deduclio igitur ad impoifibile fumic hoc tanquamvtrumcon- ceiTum* & per coniequcncia deuenit ad id * quod huic concello opponitur i quatenus fupponentes id quodqu^to coniradicit>progrcdi!tiur donec in illud abfurdum incidalrus , quod Icdicct triangulum D B e, fit xqualc triangulo ABC pars toti, per quod fuppofitit^e ilid deltrufti, fcilicct duo illa latera non eficxquaIii,-conhrniaturid, quod i principio quzrc- baCurincmpequddduo predad^i latera xqualiafint cxhypothc(i,qu6d illi duo anguli fint xqualassubi f deduOTO definens in fallum , nempe quod pan fit ^qualis toci,argoit falfum ede, quod fupponiturtnimi- ' rumduoillalatcraclTcinacqtulia, de tnde condrena- Cur eorundem laterum t^ualicaa intenta . Quo igitur puAo fc habeat dcdndlio ad impoiribilc ex paulo iix- ptatradiiiscuiquc poceft exploratumclfc Prbpetd* Quoniam aucem huius demonfirationis ratio ne* IBT etfli* qnitlaus cAe peifpe^a , nifi confiet , quo pafio ex candaa fjJio verum liceat colligere ) ob id operz pretium me fir^umm aibitrorfi pauca qu*dan>hac acrciradia- ucro. Praraiitendum autem nilul frequentius i Dia- le^ici*t^f*P*ri,quamillud, Exfero wnnijiYrrHmi ajip, ** exfalfOi ver , quo autem pado id fit in- ceUigendunii paucis aperiam: in cuius gratiam adno- eandum conferentia deduci i verbo conftquor , ut Cqnfe* ftqneittia i veroo fequor i Uiilfimi quidem fignifica- tioiK confequentu , denotat viinillam , qiurcsuna fcquitur aliam, eai^ttccomttatur. Huiuliuodi autem Coiire vUvclcfiaruficiaUs ,utcumt3bnlauni alteri iun^ qncitfia cUuo , iunfiae feqocla. Apud Dialct^icos igitur confcqucntiaefi illa conne- xio propolittonum , qua una icquttur aliam , & |0- his quoque tria enumerata licet rccognofccrcj adeo ut dentur 1 antecedens t conftquens. Se confequentia , Confequemia vero dicenda non immerito r aqua habet, u'i una propofirio ftquatur aliain , vel alias; dicitur .i pruni/Mwwew, hoceft confcquens, &dicicur , cum alia vel ctanalsfH idefi cum antecedenti, quod poteft, vel unica, veJ pluribus Monte- propofiaonibusconfiare - qucacM Vel utiWppliccx-Confequentkimaterialiter tamen accepta, e/i oratioplures continens Propofilionet coniitn- iicerncee- ilhiionis denotantem ftc ^DijferTMu yigtfmifeptim , SSf vitiofus iJmoncnte logifraus. (ta mala e , - u,6o.i,n^ Sumiudiariir. qa.imoSrn , & mala non Icens, ac boiiJO riCniJ ne f^ptdot * njmimmxqniuocc dicitur Ratio videtur illa quia Con/equfrtfia in, * . . ^ ifas fer ootam ilhtiotiis denotantem fequelam unius ad aheram ut homo eft rationalis i ergo admirativus , ^ verd Confequentia firtmaViier fumpsat eflbabitudo Yera,Yel exijismata fubfequentis propofitiotiis ad prace^ talum- dentesndefignata pernotam lUatiomSt iU^iuitentatn- ^*qnid (^oofcqncncia porro ab aliquibus diuidi foIctin-9 __ . * ... eSif^ f/Uosifa" /ejugnatJiitcccdtnu/iUMtnciiiorjiJ^enCTUsi^'''^^ moi cj fi l^eoclia xionc uniuscum alio confifiit itaut ubi daturcalis connexio , merito cuius , unum dici potefi habere f^aJetut confecutionem ad aliud , ibi datur coniequentia t ergo abi deefthuiufmodi connexio, nuIJareip po- teft file confequemia at } CunfequenlLt mala dtciittr , Conte- qui unum hatui hen^ infertntex alio r homo eft raiio- T^'*'** nolis I frgo eft bipes: vr/ efl Ico. ergo eft rifMis hoc au- rem defe^u coanexionis prxdiciz,idcirco conicquen- tia nula nulla rcipsa critcoulcqucniia . Confequentia bona eft ida , qua unum benccxaliode- ducitur } vcl ut ali js arridet fi definienda fic l>ona con- icqucniia quoad materiam . Conf auentsa benu efi Confs or.tiio tfcilicet hypothetica rathnalis, habens verum jw- quemi tecedeiu, &vertm confcquens eiufden antecedentis , boniei tanquam principes partes jiti, ^ notam illatmisilla- *honin tiue tentam i at Socrates eft fwmo i erga Socrates eft ani^ mal> Antcccdcnscfi profjofiiio , qux in bona confc- ^dfiouiur quentU notam illationis prxcedit-Coofcqucm cfi pro- ou pofitio notam illationis fubfcqaensj ucin luperiori tetUn. exemplo Socrates cfi homo, dicitur antecedem i at ve- ro Socrates cfi animal, dicitur confcqiicns. Siaucetia Confe- conrcquentia definiatur quo ad formam, exhorunua qaemia fcntcntiafic definienda cfi. Confcquentiabonaeftcon- banaqo. fcquer.tia , inqua efl i-era illatio, fuevera fequela- ffirma yerteo^equentu ex vero antecedente per notam illatio- nes dtpgnata Vc! rctfiins hoc modo. Confequentia jiicnnia- bona eji quando impoffibile eft ita ejfe , fcut per ants~ cr quo . i cedens fignificatiir qum ita fit, fcut per confcquens fgni- fwmaau fcatur. Celebris aucem cfi illa bonxconfcqucntixditnfio in Pio'lfa formalemSc maieriahm, quarum difcrirocn non fatis obuium ,utpioptcteanon idi.m ficDiaIcCticorum_a confilinm.A p\ctiiq-,Confeitucruia formalis dicitur ron- fequentia bona , qiix fc eft hona, ut Hunquampojft non onmia- ejje bona.Confcquer.tia autem materialisdkitHrquafc ka- ^ efbona, ntaUquiniopofft efe n(w6on hecclt bona confequentia formalis. Homocurriti ergobomovelcdtirmcuttur, quoniam oppoiitum confcquctius, quod eft * Velociter non moueri , maniteft^ repugnat iiucccdenti , neq? colivfcrclunui poteft cum iplo , quod quidem cfc howinfm carrrera > non enim ficii potclt ut homo cur rat , & ut vclocitcrnon moueatur i quandocunque o igitur oppefitum conrequentufonnaluci & manfiefte Ciirili R lia fornulis eft ) Soctattt h^jihtitri ergo aperit os . Materulit atam bma conferjutiuu ex ecfruHdniL- plaettoefttlla iit^iuoppofitum eda/equentit reMptat anteeedrnti fed non rnanifefii , iu ut nihtJ pronibeat quominus aliquis in)asiRctur>ac opinetur oppoiitum confcqucnds flare poflc cura antecedente Ucet ima* ginatiO} & opinio ialfa (n> uc Ka^> inquiunt) nutc ria* ili cfl conlcqocmia . Homo efi i ergo eins anima efi im- SMitj/iiiquoniam oppofhum coniequentisroaniienc non repugnat antecedenti { quanuisenim anima non dTct immortalis adhuc homo cOe poHcc / iincta illos nimirum i quibus homo videt urconliarc aniralcor* rupcibili ; Si ideo apud ipibs ven eft hzc propolitio { hcmoefiiergoionftai antma eorruptihili , atqta motta^ ' U . Sic etiam ha cft confequentia materialis Deus non eft t rri;onllibo)oe/r;nain cilireucrd oppoliiuin-j coorcqucntU > repugnet antecedenti nempe quod liomo iit & Deus non iit pqtcA tamen aliquis imagt* nari oppoinum conicqucnds nempe homiDcm efle coha rere Harcquc /Imu! cum amcccdcntc} puta cura hocquod Deus non /it quemadmodum Atheiliar fcilicrc negantes Deum arbitrantur ipitt cmm hzc propohtio copulatiua videtur cum \*truatc confen* tirc. Dens non tfts & alujuis tvjno eft. ha confcqucn- cia materialis cit. Bos tfl animal omtsmi ngohabet animam movtalm . Abalijs portd /tc allata panicio folct explicari . Cen/V^Mfnfitf formalis eft ejna tenet per locos dialeHi^ eos jadsjuospsrttnentbacomnia. Vrimdncmpemicr- ucior eadem forma itdcjl eadem 6gura & modus io quacunque n^tcria , pura qudd medius tenninus te alij (int eodem modo Jilpoliti Sc diAributi) fc pro* poiitiones lint codcni modo particulares vcl uniucr- Ulcs , aditmatiuz vel ocgatiuz quod valet quando conCcquentia cA fyllogilraus . Sect^b quandocoofe* quentia non cA iyllogifinus it in antec^enti Ik infe- rnis &in conicquonci fupcrius non autem contra: infuper A in antecedenti iit dcAnuumdc in confequen- ti dcHnitio veIcomraeA conicquemia formalis quoniam in quacunque materia tence . TerttoCteoth Icquemia ftt c2r remota non auccra in_a coniingenu unde non valet bomo curru j fi;go omnis homo curru . E At verd Confequentia bona materulu eft > qssat fsc eft boma i Tion quaelibet fsbi fmiiu informa Ima ftt . At ad cogno- icendom qux confequcmixfmc ciuidem fqrmx lex cx eorum lententia funt attendenda qux fc tenene cx parte fotmx propoAuoius paca qnalkasi quantitasi copula, numerta terminorum > futu > ordo ^ tsnmfjfMi f^cateprematum , ampliatio . Propter primm * proponttoaHirmactua Se negatina nonftmtciufdcoi l'ormx;propccryycjffldx;n propolkiounittcrlaiis dc particularisnon funt ciuldcni lormxs prorterrmisp lAx non fuu ct ufJcm fbrmx homo eft alosu\ ^ homo fuit albus propter qiLiTtuix conl^ucncix in CaUrenh &in Cafare nonluoceiuldeu) formxs propter 9in- tim iAx non funt ciufdcmlbrnuc hominem impofftbdo eft curreret necefje eft cwmrei propter fextum iAxnonfunteiufdemtbrmx homoeftdmet bom eft generandus ^c. Clarius tamen fuperior confequemix dilhibutid CltiW explicabicurfcqucnccminmodum. Cenfeqnnetiifor^ untyma naliseft, quandoienumex alto infertur propter artifi- chfamjormam , diffofUionetuqMettrminorum,inqua cunque materia fiat, ut proptcrca Itxc bonaAtconlc- - qocncia fbftnahs omueantmal rationaU ejt admin- tirumi omnis homo eft anmal rafk>nd/ei n^p omnu homo eft admsratfimt * Itero omne ansmal eft lapis , Vtdefa. omnts arbor eji anmuli ergo omnis arbor eft lapis t pr Difr quanuiscnimpropolkionesiinciaJlx pioptcrCamcn fcn. ss. artiheiofam diipoAtioncra > optima quidaii iJlauo ^Aoac cAifcdaducrte ad inAiendumcx vero rerum aliqua requiri poflea trananda. Confequentia matersatis eft quando umim jecMitutex Co6quff alh folum ratione nseteria^ , quialcilicct conlequens liamate* ex fc connexionem ncceiiariam haba ctim amcce- uabsquid denti utlyomoeft animaU ergoeftfensiuparticepsih^ enim conlcqucntia tcnct rauonrmatcrix quonUm efle fensus particeps habctconnexioncmncccfiariam cum homine. Ac li iipcargumencaciotcicnueadcffl form&jAai m di ucrfa materia non bene mlcrtihoc eA> cx antecedenti vero non deducit conlequens verum xP arbor eft yixrxr } ergo eft potent fe loco moHcre . Jta pa- riter hxc cfl conlcqucntia materulis ^ixxp efl animal t ergo iocrateseflanimal rar.iti ujaccrji & retcwicA. dcin forma non concludit ; eadem ciiiiu cA dirpoAtic tcrminotumi quxcAinhoc cmhviiucc bomoeflans- mali ergo Socrates efl animali cActiain inboc hamo efi animal > ergqlapst efiaHsaal i & tamen confequen- iia mala cA; lignum euidenspriorcraconlequentuni bonam cAc ratione niarerix in qua fit non autem .*atio ne fianux itaot non huius vi ied nuccrixco>Ucqucna verum cx vero antccedrati deducatur; formalu dein- de conrequcntiadiuiduur fic uc una dicatur nccelTa* na , oltcra probabilis. Ginrcqaenua ncccAaria ciV Imtufmodi Socrates efl homo \trgo eft animdi gt veri probabilis cA hxc altera Jdgrtcola diligenter cidit agrum iergQmagnumfTuHumpcrcipiex , Vbi prxocu* li$ babcmlutii non^ clTc dilcrinKn ratione fornix lumcoiUcqumtiali bona fuerit perpetuo racionC^ fonnx neceliaria erit : Icd ratione maccrix , boc eft fmguiaiuiii propoliuonum fccunJum tc coniidera- taiuin. Hisprxhabicis adid quod propqficumcA de* Stenutur fccndamus ammaduertentes que aUialccficis traji v d folcnt,c quibus quinum efl,qo6d exanlecedentivtro, in bona conftquentta , femper feqnitur confeqsuns i*r- rumi ex pvfiibiH pofibiUi ex necefiarioneceffaiiumt tmatJZ ebqnbdnonpi,teft inoonaconfequentu dari antecafens oudc veruM, & cunfeqnens falfum, /ed fi antecedens eft tua. ' rxm > cttam confequem dibetyemn tfie Hoc autem canquam principium natutx lumine.* notum DiaieiAici recipiunt i aliquam tamen rationem inems confinnationera adducunt quiacum conlc* qums trahat pult le antecedens ratione connexionis quam habet veritas confcqucttus cura i^uaic amccer demis { ideoi clt ponere aqtcccdctts vtruii & oonlc* qocui ^14 &lfuflaiWT*^^^*4teec5cnsnon abfoloic vc- u1n > fird ei^fte *t> ^uarnobtco) ndtrctuf *fucccdcn* verum & confo ^uma ial/am darttur antecedens verum > & non ve- vmn , qu contradiAorii funt . Brt(iQi Eteeamiui hoc modo . Sit propedtio vera wmiii 't>;jertAtia Fijtflmdf,ptlmd, Se5u fSp qof eH (ilhi wg iWfatr confegurtxia hmaifief" (cdaa^'ruM,non iftconfoiutmiatotm/ wcordla tt fupfi traditis lergo vrruii' r Ili fornuli} fed maccruli MrJtt^o*cdocor. Aducrtcnduin tribus mocf fS ^o^^^Ocmijin cxp^ia^^ Anmtd^ tam contingere. Trimo ijuando um .nmc puu vi- coiifcqucns cft affirmativum ut hwuWt leoi ^ttur . > M^UlVtlVUUl IIMWWU I^UUI V*- difta* ^> animiii neceilario conucniens & iJIo antccc- Xa er omnis homo eft animal , nccclTarid leQUitur con- Ipcr fii k ^H^ons omnishomo epvireni)obnecdtarumconnc- ^itsT !6coftcmiitur*Nili hac ftopoCitioomniibomoeftYaicns e/Tcc vcra> foret eiu* contradiCtona vera afiqkisl)omononeft vrenr> acft liac vera eftjfequttur hanc efle veram alisfuis homo non tft anmal, cum non polftc aliquid dfc anuiiali quin Iit vinens dua igitur ha prop^itiones omnu homo r/>* ionJ \ ali^ homo non eft animal , vera erunt , fcd ^rzlinmt clle non poliunt i cum lint contradi^oris jguur hac tmwif homo eft vixem eft vera . Eidem ratione fi antecedens eft poffibile * etiam Confraucns pollibilccric ) quodfi antecedens fuerit neceftariam,ctiamconrcquetunccc/rariomcrie. ^tbUo l^indc cx antecedente ialfo , m bona confequen- tial*cquitur falium. Vt homo eft afinus tergoeft nidi hdts . Rcdlc autem et anccccdciui deducitur conI * quem ob n^fiariam connexionem inter rudibilc > Oc finum } cum t non poffit aliquid efle aitnus quin fic mdtbiietacnidtbile repugnat homint^ergopropofi- tio homo eft ndibUistcd /aifa , fcd eft etiam lalla , be- tae eft jfhins , eoqudd afinus eft terminus repugnans ' homini > & ex hac propofitionc deducitur illa t nimi* rum bomar/^ntdrbi/m ergoet falfo deducitur falfum* Dc bis camen cumulatius in tnfticutionUaus difpun- Wir.us . Vt tandem ad propofitum accedamus Airerenduni^ex vero conlequemti lormalimon nifi verum fequi:cx fidlb fequi fallum eidem fomnli con- fequcniia:ex /alio autem verum rcquiracinimc> & per accidens at^uc Confcquencii materiali XAtnioi fidd ex Octd IM aaiDpec Cileqoa* Mr verii cc^lio pcrlefe. eftanmal. 5ect0ul6quandovcranqucciincgativum \xt homo non eft anmdi ergo xtnsefi leo Tertto quan- do antecedens eft affirmativum Sc confequcnsnegati- vuniuibomtffy)/eo;^frrofi efilapis. Supcriunt auceni difficultates non leuis momenti , ftpnmd quidem plcriquc contendunt cx ftdfo verum formali confequentia deduci quoniam hac eft cotv- pf,a il>f fcquentia Ibtmalis* Ommi/eo efi lapis i omnis ada-^uUa, mas eft leo i erp^J mnis adamas e/ilafi/* ConfcquLn- tiam autem formalem cfte nemo quamumuisleuitcr in dialcdtico pulocre vn latus inficixs ibtu quandoqui- dem eft lyUogifmus in primo inodoprinuc figurz ni- mirum in tiarhara ron fccus ac n diceremus tnmi# mnimalrat onalfcft rifdnle I mnishomo eftanmalTo^ iwnale 1 er^o emnrr /wm e/f ri/bi7w . VchuicdtfficuItatUiar fatisoportet dUigenterad- 5olow- ucrccreconclulloncm alicuius fyllogirmi veram efli^ duobus modis imclligi vel ut propwcioncm & ab* folutc inlpeCtam line liabicudmc rdpcdiuc ad prir- miftas 1 8c non ut conclufioncm ; vcl cfte vcram_* ut conclulioneai} iiac enim valde difterunt : nam_a priori modo ut vert fit nil aliud requirit > qudm uc fit rei conformis hinccmui habet quzliba propoli* tio utvcralit nimirum cxcoquodcnuncict rem licutt eft : cc fecundo modo aliquid amplius expofeit > nempe uc condalio fi: vera quatenus ex pncmillis deducitur i adeo ut veruas cius pendeata pncmillis quatenus cxrmnaipfius idco conne^umur vcl di* uunguntui quia luerunt cuniunCla vcl dUiunda i medio polito in prxmiffis Dum igitur omnis adatnas efl hpis dicitur effie coadulio vera concedenduiu profedd luxia priorem non autem iuxia pofteno- rem fenfum s quia nimirum cx illis prcmifii non per fe fcd per accidens veritas cius pendet i quodexeo conuincirar quia nullo funt co*hptchenU numero przmiH^ } eS; quibus eadem conclufio adeum modum luqoc* Exvero fequiturrerum t ex falfo asttemfe^ deduci potelbfi3uidempollcicxcmpligratiahccra- * ">ialcdicos um uocinatiocxfaliuprimiHis mftituc*Oii>Miivmar/t/a- U(b vC' XMD> Si qirttxr verMS ^/d/xm* Quod apud Oi . tritum eft quam quod nuximd . Hinc in definitione Mrarni deraonltratioois ponitur) qodd przmifiic Itnt vene: ^I^Jjl^^quomamficintcIIcduscft certus de veritate conclu- frqoMttr bo>^ ^ vero in bona conlcqucotia ncccfiarid vc(a . fcquatitr verum, adeout falfum lequi non pofficjalio* ' Exvcro qumfiprzmUTzrflcntfalfieinonponctimcIlcClusefte verum cx certus dcvcricaceconclufionis/nametficxlalfoquan- c.i/x gpijuj fcquatur vcruDijprzcipuc tamen, dt maxime lc> quicur falfum i aducnens igitur bonam cUeconTc- qucmiain ccrrufquc de bonitate ip/ius) in ancipUt tamen verfarecur anconclulio vera cll > an falfa ^Ufcrtiot Hac aflertio triplici conftai parteprimz,&fecun- ^oad Cb' deventas jexproxuncdifpuutispcripicua eft Tcr- t ayieni partis ventas cx eo manifcfta rcddicurqu6d ex falfo confequens illatum poteft quidem dici ve- ram ex fe nimirum illa propoheio quzcx anteceden* tclairopotcltintcrrii abfoluteveca quidem elfcpo- left non umen vi conlcqucntut . Si nanque fit ante- cedens fallum ut homo eft e^uMs t redd infertur boiup sf/xuniul propter ncocflariani connexionem qozcft ancer smmaU dt equum adeo ut non poffit aliquid el^ iccquus , quin fit amttial ) (tdbomotft mni.d eft pr^ fcss et altcxa^ocmpc bm^fft eqnusi gulas pai' cs aau^ cfiude pis i omnis adamas eft homo rrgo aaimr adamas eft lapia dc eodem modo aluc in infinitum* Itaque ad rationem bonz confcqucmic fomulis foliim pertinet utp^ ipfam ex vero femper inferatur verum cum alioauin per confequentiain materialem poffit ea vero coUigi etiam falfum; qu6d auteni conlCi]acmil bom formali cx falfo cuam deducatur verum > non eius officit bo- nitati quoniainidct pcraccidcns non autem per fe compctit ut in fupcxioricxcatplo & in alijs iniiumo rismanifcftumeft * (^oiixkIo autem per accidens eucniac non cain fa- Dubfras cUcdiCitu quia re vcraconncxiocurcmorummcon- clufione habetur per fecx connexione eorundem cum l^utio. inedio in prxmifiis ideo enim m conciulioneddaMar Ce /apir comungomur quia lapis iunctus luitcum leone in maiori de cum boc in minon tunClus ada- mas s Hocnontnficiandumi icd illud prz oculis ha- bendum non idem efle cxitcuia in conci ufionccomuiv gi Sc reU coniungi ; primum habetur cx difpofitio- ne terminorum m pncmiffis) fecundum autem exeo qudd inpramullistacta tuudilMfiiio luumcn \xc przdtcationcs iaCtx lint luxu naturz Ugeui quxlis ampli 1 000 elt prjtdicaiio , 6mti Li^timUnes BlkltSlcSi j|it(irdeadamtnte fcd ojk>i^ non obtinet >/icaiitcmappeIUM>nonqtiddfaU(aj ^tinHituu ellc iuxtaduoUla principia* Dkideom- nos doceat Icd quod cx pr^fuppo^o falfo t^erota tmSi Dicide mdh> Primum deleruitrcguIandisTylio eruereoTccn^t ponendo nimirum >quemuisnume girmisaffiroaatmu; fecundum autem negaciuis * Pri- rum> qui propo^tequcrtioni putatur fattsfadurus f U* mumefc illud Quicquid miuersi dicitur dt fabtetio cer rc ipsa non fatisUciac; duplex autem perbibetur abfoluti fvpfonmtitdtcUurctiamde qHocutUftuconterif^ qiurum una (tmplicis politionisj in qua niinirum unu tofuhillo.n ifi omne animal eftfuhftanttJ:ergo&heoqu6d in ipfa duplex /lae politio duoruq tur d [uhieUo >- rtteatur eiiim deomni mtenio fnb mo . numerorum quorum ucerque qu^ftionifacisia^tus Vt fi nullum jtmnaleft lapis i ergonechomoftd} animM creditur ut autem pateat res de qua agitur oponec contentus tritljpis. Seddchisinlnfututionibuscgi* mifftioncm expendere huius regu^pr^udoroltttaaia luxtaigiturlutcficridcbetargumencatio ibrmalis* (^efeio autem iit huiufmodi. j\ccidit crgout dum /it h^c terminorum prxmif* Tres emere eon^itwimr prsdism 1 1 i hac qu^fcio cadem efe ac illa . Numo confequentixi rcdmateria]tsduntaxathabcatur>puta nim 1 21 do in tres panes ca lc2cdiuidcrcutfccun ; quia adamas Sc lapis Ic habent ut inferius & fupC' da lit dupla prime tertia tripla fccundg Ikiaa^' rius ut includens &inciurum* K^auccmiiulccon- Pone primum quoccunque aureos volucris ncin- Soliei* fiant quoniam cadcmconfcquentizforma retenti in pc 8>iuxta tenorem igitur quallioniSi fecundus dabit qwtftN^ alia materia realts extremorum unio in conclu/ionC.5. 'id. cum hic numerus (it duplus pruni i Tertius dabit ***) r\on[cqWMTiUtomnishomoeftlapis\ fedomnisleoeft 48* quoniam hic numerus ell triplus fecundi ; hi aiH bomoier^oomnitleo eft lapis* Pcrfpicuum hinefand tem tres numeri conliciunt da.aur* cu:n tamen ctiw peTaccidcn5>en'cutiiiarcuisunioinceradamamen) cercdcbcrent uido* Dicigiiur/i72pioucneruncex & lapidem in conclufione fuperioris fyllogilmi ha- falfa politione 8*aur- primijcx qua vera politione pro* beatur) adedut hzeper (c non inferatur cx pr^miHisi ucnient mdo> fkrcpcrics primum dedide i3qo ut aduerCe fcit* Sctunda Soluta primi diihcultatc fequitur fecunda dcfuii^ tentUfauiorcscrcdidcruiu, ptoptcrcaqudd ex verx^. !:lTctilia$ pja cx hypotlvcAbusaftronomicis vcluti funt iEqua* proportione qu^ eft intcr72>&8-coIltgitur vera^ lot Zodiacus Tropici Meridiani Epicycli orbes proportio inter iiido. Sc 1240. ht enim ut 72* a4 . cccmrici Solis Lunxque Icmita Apogasum Peri* 8 tta 11 ido> ad 1 2qo iuxta tamen ili js Alirooonn calculum exibendo vc- rumcnuncianc I quod attinet ad ca qua; dc ecclipli- bust &aJijrca!eliibusobleruationibus tradunt ica-* que cx falfo direft^ licebit verum infrrre . At (i Aflronomiis foret de hifce hypothcllbas ita^ follicitus &dc illis ita femiret ut arbitraretur ca lic fc habere itautcanquam certa vendi caret rcdar* guendus lorct eo noioinc qudd cx fallo direcfc Tc- 'rumnuerrtur colligere at res longe aliter Ic habet cum Aftronomusca tamiim fupponai w calculum appatentijscongrucntem cdic1.11> hoc autem quia plu- ribus modishxc po/fetnacura abfolucre lluc autem uno,Auc alio moao in hiscHteiendis uratur naturae nihil intcrclc ; ut quf de diebus ac nodlibus dicimus per motum Solis circa terram cuenirc niliil intcrcli ti dicarousamoiu terrg circa Solem ortum duccrcpcriti- de enim eft ac fi uno vel a) io modo id cuenirc decer- namus; utj>roptcrea Copornicus ad hec relpicicns di- xerit Poftrcina difticultas eft dedu^a cx modo argumot* Qgva tandi > quu ufus eft Euclides [tb> 9* cicm- propof. is dtfeutaoi Theodosius libro primo fpheiicotum propof. 12 & Hieronymus Cardanushb.j.dc proportionibuspro- pof. 201 aiiorumplcriquc . Num auteni ex hoc ar^ guendi modo probent intencumncmini pocefteflo perfpcCtum nisi unam* vel alteram ci ulisdcinoo* Ihauunibusperpcndciit . De hoc pcoptcrca Sedione fcquenti difputabo , , , Solutio huius difficultatis longiorem difpuntio* nem cxpofcit Ideo vifum eft peropportunum in eiwi petemla gratiam IcquemcmSccUoneminfiituere* ^sxSeaio j . feqoK) SECTIO SBX T A. . ' .. ' Depracipuoauodamdmos^ratiomsienrrt 0^ .'Vt MatDernaticiprsqffrtimmimtiir*' r - :proincreat^pormcusadnecreipicicnstii- naiSlatiodc pracipuo quodam dcmonflracio- ndai HjhilqHerrfert , fiquodilliper quietanterram, nis genere quod n m raro Mathematici confucuc- ^^Ccasionc poftrcrrucdilHcuItatis ineunda ncdi^ xcziz , i\irmqueTtjeii , jn/Hoaiut qMifumtctiutiiy nis gCneie quwu >u vaii wutuu..wk.- ~.t ucUap i' ^ jnundi vertipum , boc not ex oppofito runt ulurparc i quod ui ad trutinam rcuocarc polii- ^ fufnpientes adeandem coneserrasttus metam ,qtsonia>n musj unum vel alterum exemplum affereiuas quorum snhis,quxadinuicemfunt,itacontinpt,utwiJpmfiH primum defumitur cx Euclide qui lionc Propolium tievsi. ipfis confentunt . Hinc igitur conicae fuperioris dtlfi* nem atque Th.:orema dcmonftrandum airumit . /a^nissi cultaiis lolutio . Si ah unUate , quotcuuque numeri deinceps proportiiM , Tertiad/f Sequitur ordine tertia difficultas ddumpta cx re- nalcsfsserintyquicuHqueprimorumttutneraruniuIttmum uultat. gola tallijiuxtaquami duobus vel plunbusnumciis, metiuntur : qaem dif eumt qui unitati proximus efl y.. lcuquantitatibosinccrtisvcrumaiiquod5cccnu'm mtientur* colligitur. Sim ab unitate deinceps proportionaf^uoteufl^Kj Motio* Adhanc enodandam di/ficultarcm oportctpaucis numeri A B.C, D Dico quolcunwe primorum nu-* apcrirccuiufiuodi fc habeat regula falfi quz profo merorum > qui metiuntur oJumum Dteuri quoque AdioceraliasAxithmeiice regulas oftremnra]ocQui Aprohminn Viuuu* Mfiiiiwcnto^goinecttsj^i.^ . I V. Dkocun* EiJ H te ^rmEtpcmiam ' * primus ?hoc eft A > fic K imer fc priyiierunc . circuli AC > BD i perccmnjiri l]W/rfr4rt Metiatur E ipfumD pcr F>^>atq'JcaJedE* nml- n>i* In Tph^ra ergo circuli ejui ic mu:u> tipIiCinsF } faciat D> quia?cr6> He A ; tplum D eant , funt maximi* Quod erae uHcnd metitur per Ct ac piotnde A , multiplicans C fa* ThcodoiiusitidcmcxClauio. cil D; ut uin odrnfum fuit : producetur idem numc Cardanus autem eandem hanc demo rasDcx A)primoinCquarcum^cxl:j fcctindojin mamulurpauit fc credens au^orcni cius F tertium 'iuare erit ut A }primu> ad E,focundum> ammaducrtifTctlongcpriusabaliis vidcIu i:a Fj tertius ad C$ tjuircum* Cum ergo Aj Ac E Hnt d^ > (icThcodolIo adhibitam fuillc i uipr inter fc ptigaMd^ ac proinde in iua proportione mini- mus * Koc itaque dcmonBr rndi genere ul aiSepf. ni metietur *que A, ipfum F& E.ipfumC.Mc- tendendam lunc propoi-dor.-rm* 1 tianirE ipfumCpcr G;/a:quc adeo E, multiplica as Sidua /rwrx^row fiUhtcs circuli psriphai G,fciciatC- Quiavcro^Ai ut oftenfum antea fuit, punctum , ex ea cobeant exterws neceffe e) gj^t mctiturC PCI B,f. atqueadeo AjmultiphcansBjlacit pheru contenta efSemaiordt. Adeuiasdem . C;procrcatmuridcmnumcrutiC>cx A,primoinBj nem >ut probet uucDcumduoprctui(uc 1 quartum ,& ex fecundo in G icreium;^* Eritiqt* quorum rrimujti* , A|tSc9c quartum , accxctccundoinij ,icreium;* hntiqt* * tur,uiAprimtisad E,fccundum,itaG,ccniusad> qnanuni. QtiapropicrcumA >& E>lmcinterfc pri- gttApfc au}iacpropccreiinfuaproportioncminimi;4',inc- Ctacor,xqttcA,ipruin G, Ac B,ipfum B. Metiatur E, tpftlii) Bpee H, iuucE yimilcipUcansH, faciat B, ^fr"* , A . ;i'..nP. A Sifucrit proportio primi ad fecutidummaio tertu ad(}ujrtim,e-fit primiad tertiumtnaic fecundt ad ^acproindc in fua proportione minimi;*, 5intduc Imec i ^ur E ipfum A ; Ac A , ipfun) H / quod eil A B, & A 'C, que p r com^^fpocheiin* ponitur enim ipfum A, non me- comprehendant' | * li9*Cbi3rel^fumcft,ipfumAnonmeuri*NamX portionem lir- po6dE,nondtcaturnKiiriipfumA,fcmperdc- cuU BG. Dico / . y^jM\jtf>dmlrabitar E ipfum A> metiri; quod cBabfurdum cascisemaiores, / il^^MctUuccrgoEtpfum A.Eodaariumtnrooftcndc* ]X,port!onC / N. r V 'V ino4 quoCrunque alios numeros primos ipfum D me- Si enim A B Ac j / tkpiea,rr>cttriquoquc iplum A. cadcinqueeritracio, AC.funtcqua- j y' n. \y. HC vel B, ultimus numerus Bacuatur. HxcEudi- Ics , diuilbarcu ^ dcscxClauio* BC.per^quaha Tk^tuHjautcmPropo/tfio, ac Theorema hoc ge- inF, ducamcon* UfJ.acredcnu)nBnaonUdciiion(lratum>chhuiuImodi tingentem H F . K; (i non faciant t r^.^;lmSpb4arAartuUifuftmMtu$hifmMm per BC, Ac cuiu>; ^ /tfMMf i /0ttt , lia.AB.CeAC AQCD , circuli A E, muru6 fecenc riain in pOndlis B> F* ;ocirculos AC; BD > cHc diliios* Cum enim fc mu- fcnc bifariam tn , F* dui5U recla E F utriui- dumetet cum lola dia- :et circulum qucmcunqi iriamdiuidac;ac piotndc '^,.diui$atcctaHFbiiariamin i^i'^ - ,'C D,f per BC, Ac cuiu> ambo latera pariter actcptafiot equa lia, A B,vC A C } & ducam contingentem , Ac habeb trapetium HB,C K.Quacch pcrjphcriacjccuii BC, el luinor DB, Ar LC,patiier arccptis.habco iiuemum.t con,toticsdiuidamperiphcriam pcrcquah3,iit /iath- gura pofy gonia fuper EC cquilatcr3.*3tcqgi5gu*i cu- jus didcrcntia, a penpbcria l:t minor dfftvrcmi.x DH, & fXlia irapctio JiHKC id tll tribus cius hictibus nam cum DH,& UK, ur.; a, uores, H K.conlljt^quad DB, kDC,funimJiorvSHB,&KC, Ac HK, icitur Jit diftcicniia tlla E, A: diiK-ruuia peripheri^-, ^ irneis polygoni^, mmor L igirur , ciim pcripiicriaJicrtjua Ju aut maior DH,Ac 1>L>& didcrcntia a la tcribu;>Vo{i- gomcniinor, quauiDK, & DC,AB,HK,HK,KC,cru pjj -'.-^i^it e, uttiufquc circuli centrum, quod dico etiam minorproportiopcripheti^- ad latera poligonic quini k. y* : ciretph$i\*ccnuu> aiqoe adeo utrunque circulum DBAcDC.adtnalatcrairapcajiquare mmorpropor- 1 Ipbircccmruroduci* Simnque C dicatur non tioptriphcnjad DB.Ac DC quam laterum polygom^- J^,-llcccpifum fphat, ac proinde circulos / Ci BD adcrialatcta trapeti j,f,d Utera jHrlygonicfuntmmwa ^'^ii^dKcpcrJphajccan boc ipfo olicn- tribus lateribus, icapeckjugiturpcrtphcnaBC,cltmi- pf"* centrum fpha^, aeque idcirco jUinin- nor DB Ac DCi quod cracdemonflrandonii AC/^ponoixtunonujapf^ npwxatiomaflipDatiiia, (lUcdemgnftxaiuoDcoBcn-. 1 l i CdrtH Senaidiny Dljjrrutknes DUUSldtl C.iv. fjna & non dotf^hte %A impoffibile E ipfum A metiri, inns , quatenus h*c cadem difEcuIias jducffus tllud Theooonus verd exro qu^d GdiciturnonciTcccn* probicionisgcnusafrcrcbacur . tfum fphfr^ , dentonOrae demonOntione affirmati* Ha quo iphwica non cft } e^o omnes fupcrHcici maritiine ei fallo direCtcconfequcntiiquc formali j deducitur partes inxqualiter i centro diilant ;ecgo una eft al- vcruin;adcout gemina (^difficuftast Pr/m quia hinc terior altera > nam bocnii aliud > quini unamloiigiiii apparet inadxquatamefle partitionem illamdcmoo* a centro diOaret quamaltcram s crgoaiciorcs rerfus ilrationism demonfl^tionem propter qtnd. Sequta dedinioresfcu minus aleas diffiuum hoc enim hunii- & a*a*rl&a lisaitirudo fcu&in idem recidit>xquajisicennoni- duntc ad impoffibilr;5ertoidd, quia manifefldeom* flantia; aqualis autem cmnium partium ^rficici n.a- prchcnditur cx taifo verum direclc>fonDaIiqac confe* ritimx a cencrodiftantia perfectam eius ifoliancitateni . quentii colligi . infert* ngo maris fuperf^ies fpharica eft Huc At ii quis ccmonltrationcspr^djfiasinonolaean* i^ropofitio maris fujvrricics fpfaricai;ll>iiircftc.i al- ter, leda^uraic perpenderit, facild reperiet ex ijs, Hrmaiiu^ dcdut^cAcxfuacomradicloria r/iu- nullam dimcultatcmdcpromii non primani, ride- perficies /phnica non efl. licet, prCTC^pccicsdcmonflrationisiam affignatas> Ex his igitur concludunt dariquafdamancrttoneb hancalianicncrccognofccndamanagulisillisdtnin- quzdirc^lc exfui conttadiclonp inhrrumur . Atiq- Aamtquanio]Uidcmadoncnfluamdcmmtflrationcm quiunt, aflertio, quxcx fua cootradicdoria dirt^ reduci polle , lacillimumcfl inccJligere, flad metuo- infenur , nccelTario cra cft ,^cum apcrtdconftct id nam reuocenturca , qux dcmonftrado oftcniiuarc- neceffiarid verumefle , quod luum comradiiftonum deftniin deftruitauteui tuum contradicforium,quo4 cxruocontradi(Horiodircftjrcqutcur}tcrgo&ancr- tioniscontiadicloria j exqoa Viddicct, deducta cft aflertio , falta cft i ergo cx falTo dire^ > & affiniuc^ ' ud dedudtum cft verum Non icens de prxfcnci dcmonftritionc , ac de ft^>e- horibus licendum, videlicet licdcmonftrare, non cfle formali conlcqumtil rerum cx faifo deducere fcdfolilmex eo qut^ unum ex contradi^orijs fal- fumcftincctflccft alterum verumefle; nndavidetur nuinr , mmirum illa, que fupenus innuimus, cmn huiuiinoiUdcmonftraiionisit^oIcin > atque naturam a d. n.ontirationc ducente ad impoflibile diftiniftam oficndcrc niteremur Qudd li quifpiam fulpicctur minus bcni hunc dcmonftrandl medum ad demon* ii rationem rdtcnfluam redigi, citra laborem ad de- II oatiraiiomn ,]u; dicitur durensad impoffibile.- , } :crit reuoc^ic Hoccmmfatis, nchinccolligaiur inadtqtuta :'ar(uiodcinonftrationisinoftcniiuain>& .ecuciii (d importibilc darius tan;cnad IizccxpJicanda iuTabitaduertere fieri ^ofle argumentatio ducens ad impoffibilc, hunc i. une dcmoiiih,;ndi modum inmii duobus principip qui icquiturin modum . pi 'awur njturx lumine , quorum primum cft . Jdeiii r.on poft/? tJ\ , 6 non rfle. Secundum , quodlibct y aut ei y .xuttionefi. Itaque morius hic ar- gumentandi exeo deducitur , quod duocontradtdo- tu ven fitnul efle non poffint . In hoc enim funda- jnentum habet omnis hac argumentandi ratio, quod primn conflat cx illa dettionftrationc , qua utitur Eu- clides, tum perinde efl ac It dicat, vel E numerus cft , qut metitur ipfum A , vel non cft, qui ipfuro A, mcutur , non poieft dici ,qudd non metiatur ,& hoc cft ,quod oftcndituriergo metitur I optiimconfecu- tto, nam metiri > A* non metiri coneridicunt, fifalfum igitur clr, quod E, non metiatur A ,vcrumerit,qu6d O Vpponamusconfi!cnteshumidipartcs fphjricam metiatur. Nonabfimili modo ratiocinandum de de- i3 hguram non cftormaret ergo pars una magU^i monftrattoneTheodulij; perinde cft enim, ac fi dicat, centro dtlUbtt , quim aha m, ncpcr ipfim > Icsuitur ^* ^ fal- ^Oc la^do fara . Vi fii)uis dicat > jfyof^uioejl ttffi>Uu*j, pro- cct praecof^wfci r\ 7'**'^ ivrjm,reU Mttaac propolitionciP *\ol\4bitcm; nanics coquod ouaduoaHcn unqu^* ^woiv^ f ^iit utuiuasin^ %fotk ftideaa f^- au fit ut wr ipfam cnundacur fc ipfam dcHruitircct dtcque rairam> cumipfa ncgatiua fit- NonabftiniU modo , hac fc ipfani dcflruit>omjfti fnpofit ift luga- tiug j quandotjuidemipfadl aflirmauua* SECTIO SEPTIMA. Di prxcoinitiottilmt t attpu ffr^io^nitts ad dmonflrth tionnnfe paulo lubd C r pt iTtfh', vvA/i)trfr aV>a*or rdTi.ii r* th lu. td f.dfifm. Dupliciter ^ antiMnece^e cH pTanofceTe;nam aJuauoifmttprxfu^ pstur/dc qua maxime videtur f^biiorophustuiflc lolii* mere neceneed: alta quidftt, ^rod /ici/Nr >nrr//(?rre ciiut* Primum autem piacognitumalTignam pramif* 0pottet ; alia nlrnm^Mr . I^ct ergo duplicem cflo fas fiue principia complexa Secundum atTccunc elle pracognitionem hoccH > przuiam cognitionem rc> p(adtcatumconclunonis*quodappeilaturcdamqua* quiliiam ad omnem raciocinaiionem; unam qnoad vcl attributum * tjl 1 alteram ^oad t^uidefl, nimirum unam * Qua alHr- Tertium volunt efle fubiraumeiufdem conclulioms metur remeflci alccram>quj perlpiciatur auid rcsipfa ^uod ciiam dicitur datuni> fc ecnos Addunt pramif* Ik* Vbt notarum interpretes er AnfioteJislentcmia u$ ptxc^oolbi debere quoad u quidam etum qoanior cflc praxognutones pura* quidft^ijiettno^ arburaniur debere przcognofciquoad Cfuid eft . Jnfu* wuniM rei^t^id/?x;&an talis quas tamen Pbi* per ainmimt fubic^m debere pnrcognoia quoad Wophustnprasensad duas redigit nempe qmif/it tjuideJlt&cqnoAdaneflfMHlt pradicatomvcroian- & qwd /W: quan ioqutdcm appellatione tjuid, comple* tum quoad^wid e/i* Eoquod ut procedatur ad dc mon- duurquacluonen)>camqii/umwitiiir> qodmqMtd rei* Arationem prtm^ pri^nitur conclulio fubtorma^ Arithmetica t imria/iJpiJimi in ^-^mctmfybtcSi locum obtinet; per trianeu/uni expUeat praxogni^ lioncm (juid fu > cA ^uta uotutnts , ut cx icquenti bus verbis oolligtcur; per unitatem autem utrunquO pracogiiitionu modum Icilicct * & ^uid wmmis * fcu quuifignsfi\.tti fc quod efl ; rediturus autem rauonem-a cur aliquid uno velduobusmodispnrcognolcatur fuMit 9^ Twr7Mer ditAM /ur * non enmfh nilitsr horum ununi^uodifuecllftohismafti/e/lum.Hinc vel una vcl pluribus pracognitionibus aliquid pratco- gnofei dcbci . Ex Aridocclis verbis occahorte dcfumptacommu- fc niter interpretes de przcognitiombas > atque praco- cnitistradianonem inAituum unanimi confculudc- cernentes ad aures ipiius duas cAc prxcognitioacs , tria veru pracognica * quibus quarlibct indigeat dc* piceo inonflratio prafcnitnilla auz propter^ujd nunai~ gmtis dt. iciiicecquid nomen trianguli lignificec &quidtO ipsi iVi feu in quo ciovoituca conAAat; ac appellatio* . ne cain qucAionemiinipliccm ut qudd triangu- lum (it* quim complexam ut qudd triangulum habeat tres angulos i^uales duobus redis. Hc autem prx* IVobictuacls , & Q^xdionis H utrum mtmdus ft ah . 4tcrnu; ikutrunanimatfiuUehfufitimmoTtalis,2u\MZ tunc pr*c & ^opter ^u$d nun- atque conctalionis pr^fuppoiut cognitionem alterius * quam efl przcocnitio led Icmper quxllio quia nulla propoAtionis merentis ut antecedens prxmilsx Sce. camfcquituraha quzAiot idcirco Phiiofophus ini* Adaccuratam iradandonun notixiam primoiuvab c tio fecundi libri fcrmoncin dc qukAiooibai habent expendere cclcbrciu illam propoAcioneiu i qua Phi* qoatuor doniaTac commemorat nominis iignihea* lufophusfuamdc poAcriori terolutionetradationem ttofictn omittens quoniam hxenunquam e/lquzAio. exorditur > nimirum (Ved ut proptcrei neceAc (a omnetu precognolccntem altero duorum modo pwxi/lrn/irt^Unmrcuiusctiam initio mcininimus - in huius autem gratiam hic non nihil immorandum > ut Pliilofophi conAlium alscquainur quod apud eun- c, deni altbi etiam cxprcl^m legimus dum candein pro* ted cx dilciplmis om- nino diuerlisdefumpAtqaoniam inanimo non ha* xandam dicens ea clse przcogniu dC prznoiionci eo quod otmus doCirma Cit dilciphna ex przexi Acntt in humana mente l;c cognitione > leu & in idcm reci- dit quoniam omnis conclulio ignota ex aliquibus prxtoiiceptis deducitur in quibus talis conciulio iit quidem Ignota adu cognita tamen virtuic > ac po* bibachociocodcmonllcationis panesaAignarc fcd 'teilatc. \i humana iguur mens dc re quapiam icieti* ptzcofiOttioimiii modos tamum exemplis roagisde* uam afsequatur indigctaliquipneexUUnic cogni- 1 arsfc * lAis amem exemplis uauni cA priaci* tionc ^ . ffff Viic ojaiia^ t S9A R0uMfDijStiidtkm}rOii^tSle4 i , Viderar tuteni hutTe fere in modiim raciodntcas ^cmmtntatar ,, duerfus Pliconeradirpatans contendentem noftriun Ydens-^ianmiAdulnfn fcirc cfK quoJdam reminifci . Nulla do^ioa vcldi* mum> nuodad j>ropo(uam facit ^ ib^Iina,quas/icexpr2cxiflcmi cognitione per remi- tUKi^iinteUcaiua Ju vcrtutttCliac^ imgi^awc^ niinntiani comparaturi fedomnis dodrinaacdifci- ftn}quainobtcinTr i^jrdrc (lilMar pIiaa'diTcuWiua/ieex pr^etiRemi cognitione t ergo ac (mn^mrwamniffin nulla doRrina Teldifciplina difcur^a perreroini- rfiyii/fm i iiir?^iBi|M r [n-jnrnirminf ifrl^rnnrift pil^4. fcentiam comparatur i ergo per demonllrationem i fciplinciiuel^Bekc debeniut oonemco^uuxwQ^II^ * optima confecmioi quoniam non fuppeiit alius Dio> intelleaiuam1wdcbaiuiinna fiucratiociaatiocHLra ' dus> quo ipum dominam > feudifciplmamcompa' autdiCburlu ac^uilitam>vcrbodiaun*Ofiiiicoi^E^ rari^fTic* Maior cR propoRcio ceru propterea^ tionein>quf rauonepcrlicictUiitocpcrdiicDrl^>6> quoddotRrinam vel dilciplinam fieri ex prxeaiRcnti ucftnedircuiiu lialKacur* v . cognitione > fenlu^ quo htc accipitur * non eRperre- Huius vocis retenta prydimRgnIncatiooe lidiMic minircentiam fieri t minorem autem indudlionccon> qu^ rupcriusdiximus>cum veritate conlentiunt ad aadeoui. (innat dicens idinanifcRum cImcx Mathematicis di> aures AriHotelis dici pofTunc* propcercaqubdipro' pnteM . fc^linisDiale& Rethorica >& qualibet c^era non ioiumfcicnciam demooRraiiuaui fcd ciiamde- Tum artium Cum itaque ad feventue confecutionem hnitiuaro fieri ct pr^exiRenti cognitione icrtatur '^'**'^** Rc opus przexiRente notttia>& efse non pofTiC) ntd cum tamen dcRnitiaaj quamus inieUc^tiua lu > noa^ circa qufdamvcl fecundum unam,vel aliam rationem proptcrca dilcutdua dici mercatur; ulus eR autem Verrctur>(ralisenimeRcuiurquecognitionisn3turaO vocciIla/ti>Tix^i ut fignificarctcoanitionemimei* vkime. propterea confequcnsHc ) ut ad fcicmiam bcncHcio JctRiuaniadcxcludcndascognitioncslcnhciuaSiquod deroonlirationis afiequendam quibufdani dt opus alibi etiam memorie liicnCquc prodidit diccnsdeR**^l* prxeognitis * atque rationibus prarcognofccndi j qux nitionem > Sc prima principia > cx pneexiRcnce cogdi* prznotiones dicuntur , & ideo de przcognitis 4 atque tiooc fieri cUi cognuiones difcutUuc non linC lacec ObhJ iiM intcllediiuf io loco Ceterum Arifloteli in przfemia negotium uoneR Jn hancautemfentemiam adducofi quoniaruAri- fncriw AriAsteJa Heraclito cinfque difcipulis Eohedo* 9c Cracylo* Roicics luppofito in nobis dari fcicmiam , alioquiiu* agem. tgai negantibus iciemiam in intclJcClu numano^quoniam vana foret fufeepta concentio t oRcndcrc illam in hu- Rjcmm idnoaarsumicoftcndcndum>qQindemodo*quoac* mana mente animoque incendebat j longe aliter gc-fiudauit^ quiratur Icicntia tantummodo 1'oUicicus > dari feien- iKrari > ac d Platone crederetur > fcilicet per reuuiu* itaiuiprani fupponic i fedcumPIatoueutfupranota- rcentiaimlcd hic etiRimabatnonmodofcicntiaiuac- ^ ni contendente Icientiam in nobis per remitufoen- ccpiam pro cognitione* qupaciocmationc compara- * aam acquiri ^cumisarbicrcturhocratione longedi- tur* verum citam dehnitiuum in nobis pcrreinini- uersd contingere* nimirum pcrdcmonRracijoneni*ad fccniiam acquiri ; Philoiophus autem non item* r4 quam ait quxdamprzRipponi* videlicet* prccogni- ucrumjuc cognitionis genus in bumano jnteliedia ca & pranocioncs*fcu modos* fecundum quos Ula modo longe dlucrlo generari arbitrabatur $ ob id qua przcogiiofcuniurtdcbentd nobis pracognofei* quum erat * utuniucrialcm propolitioncmanumerec rMBcvIia* ' Philofopiu verba pluribus ncclcuis momenti ditR* complc^ens utrunque cognitionis genus * quin do- IC9 diicr* calcatibus fcatcmjquibus occurrere non facilc siue lixc in docente* siue in addtfcentO Non inc latet ad primam ainRoritaccmrelponderi f^Oiuiai fedem habeat i non cnim per has voces diRinqfqoaccniiicxiiapnec^>tore*dtcnurdo- qmdim ad fciencias* verba feci(lc*folumqa^ptobaDi'^^)^]^ dlrina^&qmceaqsidifitipulorecipicar* difciplina les propoRtionrs cxcludnc . noocupatur * itaut ucroqQc nomine inteliigaturcon- quam h^cHc infuiia rclponfio*ex co Eictle de* Ra . cluRonis ex principias deduda cognitio.di tamen Phi* prehenditur > quoniam pouus nofiram intcrprcucto* AeStUitu lofopbitsvoceAxr^TtJiH.utatur adllgnificandamco* nem confirmat *uimirnra AfiRoceleiuR non omnem ? nitionem ratiocinatione comparatam * de t^o eR* cognitionem mccllethuam * falcem illam* qu^vunque iiimna diflenfio apud imerprcccs* Secundo igitur Rc*qu^ adlcientiam pertinet * cuiurmodinoncR fo* loco aliquid negotij exhibet in prafenti patcicula lumqu9 ratiocinatione comparatur* fed etiam *quc VOKCotnmeinorjia {hanc cnim alij vertunt inccilecli- rei naturam attingit* nempe dcHmtiua * per vocem i^ -nam* ali) difcurfiuanii alij ne in alteram partem incli- lam in ptelcntiarum ufurpatam* ligniRcarc volmile nent* tuiiplicucr dicunt didKoetiCii i referaames de- Ad audtHiuccm aliam ntulc^ dicunt * fed admo- a.To|te, indcfibidifcuticndum* utrum iit intellediua * an fo* dominConRdcrate>cunilatu apertis* fplendidifqno lumdifcurfiua Manifeitum autem vocem AvtarMa. verbis Philoiophus ibi doceat lententiam*quampro-.^5^*" deducia verbo Ax**! ; idcirco exeo* quod hoc (ibi Rccinur* quandoquidem ait * uwaidijftcttyimmi Tult * Rgnificaiio vocu pradida dependet ; ac verd alyifiljf*. > ovydxtf f*tia*.tiT*.*ia.gi'^Sg*lXg*ufnDai TX*/guJ. tu**^ . U /Mm/; tgitw fitmmoria,qumadmodumdixunus,(X7nmvria>. ^ qjiMtJtrAxrwif, deliberatio, ammaducriio //* eitifdm^x ,XptrifMiai mulu wdfiatclligcndi viprzdiius* iiucHigcndi vimha- memri^tumtro ttxptrmtRUtmatili 9XXprriem*^- Min* bcjtf*mide > AiiRotcIi cR urgni:q/fu vrro* oacxtoto-vniHtrfdtm aliqui crediderunt verbum przdi^in Rgnihcare. foliim difeurrert \ fed rc vera verbum Ax*l*^* , idcm cit, qubdcc^/ro, *co0/?>lwo, eenfnt utconftac cxLuciano * Platone de I.egib'js > A: AriRocele dO Mundo I Jfoaate&c> ciuldemautcm figniHcationis * tmwn infit idm , &fcieti , fi cir- erit prteognitio > ^ ^t^nquaPJ eaientratmm artis, [trerd cirutd, qu( tandetn in reofiduiDi dcHnit eo- primus enim modus lubdiuidi(ur> in nomi* gnitionem* nis, &fnide/}reij quandoquidem dere aJiquadu* ^ Topics Ad aliam au^ritatem ex loco defumpeam ubi ha* plicem h^re poflbmus dclinicionem , atque conec* * ^ pernotiora definiendum elle, quemadmodum in prum nempe confiifum > Se diflin^umi primus di- ^wniJ dcmonflratiooibus Rcfpondcnt ibi Icrmoncm non citurqwdnomni rccundu$>idrei. Secundus mo* ** iinf^i ^*bcre de praecognitione rcipedu definitionis >(ed de dus fubdiuiditurinji^ddeyi^Bp//jr, jUfitUkor., Hxcitidcmrciponfioconominercfdlicurjqu^dre tnm , at^ue complexum , quod figniiicat veriutem. ipfam dellruit admilfo quandoquidem fieri debere propoficionis Si prxinifiarum . definitionem pernotiora * ilatim fcqulturficri defini- Silentio autem non prxtcribo > quod apud Aucr- Prtognquid anrmal, quid rationale { (uccigi* nisafienfum dicit Hac clarius explicabimus dicendo ^ tor pnrcognofcenda, d( alia ex quorum cognitione > pracognitionem dirigentem efle fimpliccm appre* Jute itidem cognofeuntur . bcnlionenu-^t quoad (^uid eR, quaetfi requiraturmon SsfliBda Tamecfi autem hxc mihi probentur, non irrcpfit ta- pronterca tamen moucc nec impellit intellciihnn per flmio . tnen inanimum opinio dicentium, hxczqiic deco- modum illaciui principii; at vero pracognitionem^ giucionibu$cztcris,acdcdircuriiu3, intclligcndaefic, agentem fumrtionum, Icu pracniinaruin aircafumat* mnpotiusmihifaciscftcxploratumprsrcipue Philo- que definitum iudicium effc, quoad anffl, et quo fophiCeatcnciamdcpnrcognitionc,quar3tiocinxio- inicllcdus per modum illationis adconclufionisaf* ne comparauir,ufurpandam efie, quandoq^uidem pne cenita quxipfe commemorat, nempe lubiei^um afimio , & principia , tnciocinationi conucniunt lUiione Et ad huius probationem facit illud in primis , laadetw , quod Philofophus hoc locoprsfcrtim oflcndcDdum Hiilofiv- a{ramit tninteile^u humano fcicntiain per demon I generari , ut Platonis de tcminifccntia_ * fentcniiameuertat ^cumigicurinhuiuseratiampro- r iMvnioer __t . /!_ ! fenfum inducitur Quxri a utem folet, de qua pnccognitionc Philofo* I>u(Nia phus locutus fucm dicens, omnem do^rinam fieri , t'dequ ex pracxi/tcntc cognitione ; an de dirigente, an verd '* de agente non enim ftatim confiat utra fit , de qua ipfe fermonem habuerit ; pratcrmifiis aliorum pia* -rofitio citis* Ec intelli Airercndum de utroque przcogrmttionis genero geodaiSa pofitionem illam enunciaucric qui dicit omnem do* propofitionem illam enunciafic. dedirigcn * (Atinam aedifeipUnam fieri ex przexificmi cogni- l^ aflcriio fatis cuidcnsefi confideranci Philofo* *o j. Ctone, quam maxime rationi confentaneum efi ipfum phi verba ; is enim enunciata propofitione * fiacim- * ojuifle prafcrtim propofitionem illamincelligi dc_s pracognitiones , & przcognita enumerat aC e cognitione, quam inicllc^s ratiocinando confequi- illis prxeognitionibus palam , & apertum ^iqutm fyj,,{etgt tor non iucatncn, ut inficietur omnino ad reliquis eilcdingcntein, ^aliquam agentem elTc Dirigens intelleifhuas cognitionis extendi. Et quoniam feien- plantem iuxta nofirum explicationis modunu* tifica cognitio praxrip jc ex praexifienti cognitione ilh , qua ad primam Ipcclat intellci^s operationem fit , proptcrca , qua & quot fintpntcognira & praco* cuiufmoJi efi pracogniuo Quid fit j Agenscrit an- ^iiioncsfupcrclt explicandum, quanuisenim aliqua tcui qua ad fecundam opcraiionem fpei^ac, ut cft DubitJiio ienlu Icie tia dicatu.' luperius haede re fucrim4 nobtsin mediumallata pracognitio, Clffod^tt tam fimpkx, quam romplc' adnuc tamen aliqua non Icui> momenti fuperfunt xum Redeuntes igitur in orbem fennonis, prlmd qui* dem animiducrtciiius, quotuplex pracognitio iit Duobus autem modis pracogniiio fumitur Primd iormaliicr , quo pjCtodicic cognitionem alicuius ne- cdfario pranquititam adcognitioncmalicrius; Se- cundd obicdliuc , iuua ] jtn ufutpaiioncni efi obie- ^un>tcr>uinan^ huiufmodi cognitionem d^fignifi- cat modum, rcmaiiquam ab intelkclu pracognolccn* di 1 quo fcnlu hoc loco fumitur, cum de pracognitio- nc dilputandumiulc.piiur > Ql^aqoe Quinque funt autvm eo ;nolccndi modi , quorum . . . . ^ piimus efi, q^tdwowjwitictundus ,ur, rer/Ftccnius clufionisnoiuiamfdchjccmmpracipue Philofophi*^*** 'i ^Mfd res ft quartus , rfs fit i quintus propter^ fcnccntiam imelligcndam dicebam j non polsc ex . fiidreffit quorum poftcrior femper fupponit pno- pracxificncc cognitione fieri , t;nqQavncx matetiaU m cum itaque modus praccdenscomparaiione fc- caulaimerm,boc cft,tanquam ex uiatenali caula** ^nuione go^jus/upf*cogniuofcqqfnsamjfiiQiiftio,pio* 5Wi proptcicaquddconclufionBafstn^^j % idet **^'*^ Efi etiam inquifitionc dignum , quo fenfu intclli- g, gendum fit doctrinam fieri ex prevxilUnti cognitio- pracaiftd- ne; multifariam enim id potefi imclligi, an icihccc cico|umo canquam ex termino a quo , an lanquam ex cauta ma- tcriali,an tanquam exefficiente AfKrno, Aflcrcndum autem fecundum rationes diucrfosidi- ucrlis etiam modis dici pofle dodttmam fieri ex pr^ ciifienti cognitione, ica ut particubr.vpoincunam vel aliam caule habitudinem lignincarc . plunbus* Primdijuijcm, ut a notioribus ordiamur, fatis efi nuxln di. notum doclrrnam ,fcudifcipltnam,dc piakrnmcofr e* Curtii Dijjtrtttlim$ DltUSicie i idem e(li edfBiUd ivB|iIcf qualius cHtUt fuoloco fuic luculenter oftenruin \ ergo non poterU ex internae materiali caufa cooilarcfhoc enim cuilibet simplici qualitati repunuc : namhuiu$comparacionc> non-> dubium quin Tbbied^um materie ratuineni obtineat rialis qoim efficientU ita ut sine ipfa ptyotnkinit iniclieaus> nvc ut cificiens poflk notitiam conclosi niiproducerei nec ut materialis caufa > io qua, nen>* pe uibiclmaex (tliqua prdtxh ad conditutionem ipsius. /fete^rccgilw,ficurgcrilolct. AuthacpropoA-|^^ foluni extrinlecUS faciens au ^v condusionis cognicionein recipere. Dici etiam^oteft conclusionis cognitio fieri ex przexifiente cognitione unquam ex caufa efficiente, non eo quod prfcxilfens cognitio proprii sit caufa ef- ficiens rcfpeSu Cognitionis conclusionis) non enim comparatione illiusdici poteli principium primum inde motus i fcd co nomine tantum, quoniam prpexi- ilcns cognitio fe tenet cx parte intellcdiis,qui caufa etiam cit efficiens rcfpedu cognitionis conclusionis atque adeo fc habet tanquam difposicio ad huiufmo- di caufe genus pertinens > non enim difposicio fi>- liimcs parte materialis, fcd etiam ex pane efficien- cU caufe conceditur , ut alibi dicetur Is cninu* comparatione cuiuHibet cognitionis, acob id etiam refpc^u illius, qu^ cil conclufioni$,dicitur agens iim manens , hoc eff operans in fc ipfum , unde elt ut du- plici fungatur munere > & caufe efficientis nimirum > fc cauf^> niatcrialis,non cx qua,ied m qua; hoc itaque Icnfu licet affirmare conclufionis notitiam cx cogni- tione prfexiftente, tanquamex efficienti caufa fieri nc acquiritur* gnitionc , quam lempiternz mentes exercent * nam in iplistinquiuncperfcCtiffima Icicntia cif&nihiiommus non ex przexiiicmi cognitione orta , fed unico tJA tum intuitu principia>& conclufioncs attingens. Affe- runt itidem inllantiam de iiumjno intcJlciu,quiain* quiuni,cum nonfitadiNiccendus procefius in infini- tum , ncccfle elt , ut intclicdus ad aliquam cognitio ncmdcucniat, quz ex alia pntexiflcnti non nat Si dicatur fccundom,fcquitur propoficionrm illami ritate penitus alienam cflc, quoniam ratiocinatio non modo conclulioncm, fed etiam pramifias includit/ undcclt ut huiufinodicogni(io>ncmpc difcurfiua,ex pRTCxificnti cognitione non fiat , fed ci fc ipfa , qua- tenus cxprzmi ilis, quas includit , concluiio deduci- tur. Ec in confirmationem accedit* quoniam propofi- tio illa Platonis argumentum non foiuit , quo rideli- cet probat oos nihil de nouo addifccre , quia fcibccc- vel cognofeimus id, quod inquirimus ,vcl ilJud igno* ramus. Si cognofeimus i ergo iam Icimus. Si igno- ramus, quantumuis id obuium fiat, ooo innentemus Vt fi quis hominem fibi ignotum quarat , ctfi obulaiu fix^uinnon reperiet ;ac cadcmhzc ratio vim retincc fi omnis doiSrina fieri dicatur cx przexiUenti cogni- tione , quantumuisenim przcxifienteiu notitiam ha* 3 C^anuis autem particula ex proprie non importet bcam , (ulla nuhi non olleodac, quod qmrro, idnua- lulmudinemefiicicotis, dicimus enim aliquid abeffi- quaminucniam^ac fi id mihi oncndttmoncll,cur an>* nente, non ex efficiente fieri) quemadmodum nec de- notat habitudinem cauf{ finalis, non enim dicimus aliquidcx fine, fed propeerfinem fieri, nihilominus minus proprii, folct illa particula ad denotanda nuj caufamcfficientcm ufurpari , atque adeo lata figni- ficatione,fi eadem particula in prefens adhibeatur, conclufionis cognitio dici poterit eit preexifiente no- titia, tanquam cxcaufa efficiente fieri. C>ict etiam po- tcfl , nec adeo improprie , cognitio conclufionis neri cx cogni^onc pr^exiltentuunauam ex termmo d (juot nam prcexillenscognitio,quafuell cognitio pr^mif- larum efl ut terminus d (juo , condufio autem ut ter- minus ad quem , illatio tandem tan')uam via* Nec re- fert, qudd terminus i quo, non remaneat adueniente forml , id enim admittendum dumtaxat dc termino d quo, proprie fbmpto, qui refpedu Icicmif conclufio* IUS cll ignorantiamcgandum tamch de termino a que, htion quadam fignificatione , hic emin nihi! obfiat ?;uominus remaneat aduemente forma , ut locus fur- um dicitur terminus i qvo imotiisdcorfum ,quanuis rcmancatmonfecus ac terminus ad quem; pr^exi (lens iuquc cognitio illa* nempe pr^miflarum, dicitur ter- minus a quo, quoniam ex lila cogmtioiK in cognitio- nem conclufionis intcllc^us quodammodo excurrit ; iinnid non aliunde h^ habet operatio, ut dilcurfus nuncupetur, ut altis aduerti . Tandem conclusionis cognitio dici potefi fieri ex pr^cxillente cognitione , & quidem maxime proprie, tanquam ex conditione sine qua non* Quanuiscnim prccognitio nullum habeat influxum in cognitionem conclusionis , eo quod in nullo genere caulq potcH dici caufa ilUusirccic tamen dicetur condicio , sinO qua nona qQoniain fc (cnctua cx parte cauf; mate- piius in eius inquifitione perfiflam . Quo fenfu propofitioab An(Kpronuaciau,fit ad- Mocinf mittenda fupenus cxplicatuni tuu, ubi przfcrcim m- cclligendam de cognitione , quz ratiocinatione coov* paratur, atque adeo de difcumua, notaaiiiius. InOaiw tu autem ex ternis mentibus defumpia nullius ell momenii) ilicliquidem imciligunt cum lucccfiiono a^uuiii , non tamen uc a^us poflcrior a priori can* . quam i caufa pendeat ) nec unum cx alio dillincits ^ aciibus inferre coguntur ; ncc eoiem acta , fcd pol* '4, funt fi velint uti dilcurlu. Nec datur procefius in iHf* hn.tuatj nam intcllcdtusfiflii in cognitione eorum^ qua, utpotc nota natune lumine, per aiia priora pro- bari non debent, cuiuimodi funt prima principia, li- cet iltc, quo intellectus utitur ptocdlus, tandem in.# fcnluum notitiam delinat . Ad id porro quod dc dircurfu dicebatur , rcfpOR* Sototiotoii dctur,quodfidilcurfusad^quatc fumatur, pro przmif- fis, A conclufione, itaui aggregatam cx iiis importet, diceiur fieri cx pracutlcnic cugnitionc ratione de* pcadentu,quam habet co.ncluiio>parscius una4prp> ^ * '' m.ilis , tanquam abalu parte * rcddtturquefenlus quod imciIcCtus cx cognitione principiorum proc^ dac ad cognitionem conclufionis, hoc enim efidi^ t curium Itcrrcx przenitcnte cognitione , lumpiodif^.^ curlu pio aggregatopradii^o, quatenus per ipfum* r quiahoquin totum illud aggregatum in.poruu sn* * ccUcCiuscx una parte inaliaui cacuim , adcouceio . . pars una, cx aha fiat, fenfu paulo antea fignificato. Si ^ autem difcurius accipiatur non adaquate , fed pro io^ . la conclufionis nctitia, tic utique dicetur ex preexi- ' llcnti cognitione fieri, quatenus fit cx cognitione.^ ptaimlfaiuuiamodo fupenus explicato* Atadcoi- tua> r Platonis a*^^cnrom circo prwiotioor-? fl^ic n. TuKrc in illa praciiftent cognitione * concluno nota cft lifle > cuicunquc manJ Wiunj nt Ati(tv:'4 virtmc j ignota amcro fontialiter * Sc ada i atque Ratio autem ex co defumiturj Sc id quod alteri tribuitur ddd cui tribuitur, Atiuxeta cognitio fi vim nominis attendas nil aliud fignificat, decaufa fiue principium per quod ttibmiur} ergo * qua^m cognitionem ante cognitionem > ita ut omnia ucintcllc^us opitulante demooflrationclcientiam_* cognitio quae aliam prxcedit rcfpci^u illius pneo* alTcquacur qu^am preuia notitia debee habete per- cnitiodicipofiit.luxtafignificationemhanccognitio fpcaa. ^ ^ m * fcnficiua fcfpedu intelleCliwe, praxognitiodici po Hinc pranotiwic* aperte confiant* ciim eniinali- N^eOf '* ceft edqud^omnisnofiracognitioafenfibusortum quafintprfcognofcenda* ncccflccftaliqtusdatipr-*^'* lubeat nec aliquid poiTimus intelledu percipere cognitiones, cmn h^nil aiiudfintquim vel anucipa ^ quinilludidem vel aliquid aliud fenfu prius anobis t. Dioiii. perceptum fueiic-VtoroptereaPhilolbphus inter fen- cap. ! ibs maxime diligi vi(umafiirmaueric,quonid ad hoc de quo loquimur maximd conducit i Sc alibi etiam i docuemmhilcflein intct]c* immo alibi pronunciaucrit intelligcrc > ^ quid gnidonc in aliorum nociciamdeueniamus przcognt- /it vcl quod fit j prima autem vcl quid nominis vel 't tionis nomine coniucuit appellari* c ut paucis rem quid rei fecunda vcl quod efi (implex videlicet pcrfiringamcoi;nitio,qu2 aliam cognitionem prsce- quodexifiatj vclquodelt complexum putaquddltc ^ duad cius coniecutioncm concurrens, przcognitio verum* ; dicitur * Scdhzccfi nimis lata pracogniiionis ufur- Atpr^gnita ternario numero contineri facillt- Triaelc patio * Si prclfiiis autem accipiatur non inepti dicc- muin cfi imclligcrc, diligenter aduettendo tria un- FiaKvgzu- tureum quibufdam* Vrxc^mtiotfl mulleiiiuaccj^ni- tiim nec plura ncc pauciora ad demonfirationem * M preiad tiononpn procefum proprie fcientificum acqujfibilis , requiri} primdfcUicct pruicipium primum complc- u quedam noiirie de ijs qug pr^ognica dicuntur formalitcr fuerint acceptj i vcl nil aliud quam ratio* Attnhi* nesqufdam , fecundum quas aliqua pr^cognolcuntur cur. fi obieeliuc fumpcf fuerint . Quot autem llnc prxeognitiones iam Arifiocelo duce & quot etiam pr^ognita fuperius infinuacua fuit { Sc clarius idem hoc loco repetetur Afierendum igiturduas quidem genere quataor Adeirio ' iccepta ad accjuireiulam doUrtnam Ptr feordinata antetmi^ xum verum quodinfumpiionibusrcuj>rfraiinsom- fr/ifw prixre/Timi^o accjMifttmneeiufdmdoHTirhe re- ninoconfifiic appellaturqaeMaxima fiue Dignitas ^tjrtum * hac itaque. fignificationc fumitur hic propter apertam veritatem cui tota ionicicur demon-' ptpzcognitio cum dicimus tria efie przcogniia duas firaiio &cunJ6 prplicacuin etiam requiritur pro- genere, quatuor autem fpccic pracognitioncs . In fu- prium,quodefiatfeel non conucnire nonper^oc(jiumfcifntificumaet]wfiliilit,ptoptQr(^\i^ prout affirmattua vclnegatiua dcmonfiraciofucntt dam demonfitatiua principianon prima quorum co- cum itaque ad demonfirationem non plura n; c pau- gnuiones minus proprie dici pracognitioncs pof- ciora detiderentur pr^gnolccnda ,* tot clse pr^xro- iwt* Vltimo dicitur a/:reMfii(cT/j(i proceffimtid difi^ gnita , quot ab Atifioielc fuerunt cnuii>erataraicaB fcreniiam prxmifiatuin dcmonfirahiJium dt'medij de- mur opoitcc. xnonfirauut non per fc noti umcui enim ad nou- C^aouis autem hucufquc di^a fummopere clara DiAral* tiatnconclulioms calcs ordinentur prxtmfiz cogno- fintnonnulIiscamendjfiiculta(ibusljbocaniienini vo * Icique debeant tempore vel naiurj pritis quini con- rd folct illud communiter obijci Pr^cogniuones m- clulio , non fubinde tamen carum cogmeio debet prx uicem difiinguuntur iuxta dilUnciionvin ptfcogm- * cognitio dici fi prxcogmtioms nomen fcucre nos torum i Icd prwognita mnt ciia qucmadiiioJum lu- occeptuincfic vchuius* penus concluiumtuit* ergocres pracognitioncs clse Hisprzhabicis* dicendum erit maiorcmaucem propoiuionctuct co Ahcrcmlum ad feientiam dcmonfiratiotuiprzGdio probant quia operationes per obie^a dilUnguuntur ) c^parandaio; quadam clTcpucosRdfiMftdai deui* qudd fiiwiulc babet,ppciamiUclm,it^tpteco- 'Jp ff Curtii Rinaldln^ Dtjeiiittltntt Df*U5u4', ^itiones genere quidem duas fpccie aueem quacuor _ eise recognofcendas . CoaErma jn^j etiam in confirmationem adducunt } quAd precognicio>&prfcognitu>n,relaciua funt; ergo quot Itmc prccognica > tot etiam pr^nociones clsc debent > nam quot modis unum relactuorum dicitur > cocidem etiam fit aliud dici debet . ^utio* Obuiam itur rcfpondendo prfcognita quidem in ona quaque dcmonlirationc triaci^ non tamen ra* tiones fecundum quas illa przcognofci debent feu przcognita materialiter fumpta tria elTe non tamen tormalitcri cutr- hzcj fint genere duo quatuor autem fpecie ; at prznocionum numerus fumi non debet ab i js ) quz przcognofcuniur > fed 4 rationibus > fecun- dum quas debent prxeognofei hocednonaprzco- cnitis matcriali(er> fed formalicer acceptis j quz cum hnt tot > quot diximus ; tot propterea prscognitiones cfTe dicendum erit. Coofitaa Et ad confirmationem rcfpondendum haudbend * confequens , ex antecedenti deduci J fic *d probatio- ' * nem fatetitfefpondcrcifumptoprecognito quatenus dicit denominationem ab ai5tu pr^cognttionis pro* deumem > prscognitionem > fic prccognitnm dici re- laciua ponc>atque tocefTe adus> quot obie eid^mquere^ plurcs modi ra- tionefquc cognofeendi polfint accommodari . Snnda Amplius. Quatuor funt quzflioncS}crgoquatuor dificaltas prxnoriones^quoniamquzfliounumquaricj ^ aliud przfupponit fic cuilibet qusAiom iua dcbcc przcognicio rcfpomUrc Quoran- Suntiqui putant rcfpondcndamenedicendo>qaa]h ^lantefpfi utsquatuotilncquzfiiones duas tamen ipfarumad alias duas rcuocart propterea qudd quzfiiones icfl i fic propter qmd ef} ad quzltioncs ^ * fic onid eji seduci pofiuiit ; unde aiunt , non abfimiit modopez- cognUionest ctfilpccicquaiuor ad duas tamen ge- nere poflcrcduci. Keteifitor Inucilistamenrefponfioi cum e?c ea pofTet inferri przcognitionesocnncsad unamprzcogniiionempof- le rcuocari > quemadmodum quzfiiones omnes ad unam quxfiionem medi j reducuntur; at omnes przco- gnitioncs unin: cHc przcogmtionera > tam remotum cfi d vcritace> quam quod remotifiimum. Accedtt> quod non talis clt habitudo przcogntcionutn adprz- cognica, qualis e(i quxftionumadquzfica j quzfiiofi- quidcm quzrii # de eo > quod cft ignotum $ proindo lupponit illud inueliiganJum : at przcognitio eft ra- tione tllius i quod eli ante demonurationem notum Idcirco etfi qo^iones ad duas ieducantur,non ob id pracognictones ad duas redtici diccnduiti Ne com- meiDoremirqti(>dquznio^id,eflquidrct>at przco- goido pocedelTc noiuinis; prztcrca quzAio > . e{l f cfi ac inhxrcntia przdicati in fubicao ; non lic autem pr^^cornitio ut pacet . TcraCiUf Solutio iguur ex proximi dii^is petenda ell qua- tenusex i)s confiat przcogmtiones ufur pari pofle > vcl materialiter quo pa^loium tes ipf^ precognitctvcl formaliteriuxtaquani fignificationem iuntipffpr^ cognofeendi rationes quo fenfu idem obiettuni di- uerfomodo fic diuerfaobicclacodcm modopreco- gnofei pofiunt ; ut pr^ognitio qwid tam fubicCio > quimpafiioni fcu ptfdicato p^efi applicari. His igitur animaduerfis * rcfpondcndum ifiacionem ne- gando t non enim cuilibet quefitoni fuam refpondcre pr^cohmtioncm opoitcc proptcrciquod pr^gni- tioncsnontcrmituntquefiioncsj nec iliis opponun- fttr>(iqiudcmantc pr^co^tionem principiorum nul- la prpccdit quzfiio > nec prpcdgniuoAem qttid non^ nis quefiio quid nominis precediu imraofi prfeogai- tiones terminarent qu^fiiones profe^fi nonpoGent proprie prycogniiioncsdiciiquffiio propterea conci ! fioni potius ut feitz quam przcognitioni (^ponitur* Iliudctiam aliquid habet difficultatis quod Testia dtt fflt fic (juia fji fune quzfiioncs; non igitur inter przoo- gnitioncs numerari dehent . ^ . Mala tamen eft confecutio fiqzrde/? 8e Mia tfi diuerfa ratione fucDanturlicet admittenda fi{hrado ne eadem accipiantur nam (fuid e/1 fic (Jitia tfi proiR funt quzfiioncs > non funt idem ac pro uc przcogni* cionesynami/Mtaryi pro ucquzfiio idemeft ac quafe fitfubieduniifedpro ut precognitio iicmeft acqiotf e/1 i quod duobus modiscoiuingit; pro uc velcfi fira> plcx> vel complexum Pr^ereaprwognitio ^uia efl fubic^i Scijuiaefi dignitatis > non videntur in communi quadam prfo^ ailBcuJuc gnitionis ratione conucnire > quoniam prccognicio quia cfifubierti cft incomplcxa,cum ci prfgnolcatuc iubie^lum abfolutd cfle ) at prjcognitio efl digni- tatis efi complexa > cum caprzcognofcamus princi- pium efic verum /ergo plures quim dug crunc huiu& modi pr^cognitiones } optima confccutioquoniamfi precognitiones duf tantum forent oporteret przct gnitionesotnnes incommuni quadam rxtiqne^luQ* cc conucnire Fir fatis rcipondendo quod pr^gnitio Solttlb; tfi fubicfti fit przcognicio rei incomplcx^* illa tajnen non habetur nifiper complexum aliquod >videltccc cr propofitionein de ficundo adiaceme qua feitor oc cfle vel efie poflei quamobrem cum przcognitio- ne quim urfcognuio qabd^, nempe mens prius apprehendit iubiccTumquim illud cognofeat elfc ; duplex ob id cfi precognitio quid no* mims: prima dicitur quid efl, quod fencicur & cfi fiir. plex apprehenfio rem ipfam reprcicncans * Sc hec fem* per requiritur. Secunda cfi pr^ognit io quid efl quod dicitur * fic cfi cognitio qui Icitur referri fignum ali- quod externum vocale vel fcTipcimi in cius figniiic- tum hec auccni haudpcfpetud requiritur* De (Oto; D pt{casm>5*ota*^^* 11' e dignitatem^ fc^ptccerK^c pr^oynofei eturo bonuas UiauonUi propcc- reaquod intelUfius nm pTobe hanc inAitucam fuifle cognofcit non potem c(Te de conclunonc cenus proindcquc nec iciemutn per illationem illam acaui r0Ccuro Icientiafonnidincm omnem eacladacideoet epam pr^cognoCccie medium ante conciuHooem cum iirate recdij inferatur condufio > ucm coadusiooem tpun>& copulamt|up cft tnqueftionemon igitur ter- nario led iruuof} numero pr^cdgniu eompreheodan- tur oportet. Factliieamen Tolutiot Hecntm fatu refpondendo inaiionis bonitatem i Philofopho in prafentia inter ptscogniu nonrcccn&rii quoniam dc prxeogmus polteriorifticta tantummodo follicttus eli > omiffis prioitHicis e qqorutn numero cft illationis bonitas > comdeiptia opportuniori loco fcruionem. habuerit . Medium a otem non auget prccogniiorum numerum quoniam et(t pracognofeatur non tamen C( orliim i rtncipijs quoniam cx medio formari prindpia^ iHJicet complexa debent^ j nana in dcmonftrationc poetilima nwdium cft deHnitio fubte^ ob id potius pracogaicio quam prarcogniium appellari dcbcc. Mc- 'ooj e/T- i';, % ^um Igitur ut pars a^iaouflas rcuocacur &qaaiiv tusfubi^om Apantolinc etiam parces hzetamen portet prscognolccre unce prxinltias quia 1unt q uai> fttomsierraim mcdiumauccin quatenus tale fumcic anprctnillts cognolcere. Ad conclu/ionem quod ai- dnet ihccprccognolcinon debet forouiiter fcd vir- Cttter pracognica autem fune > quxfortnaluerpr^co* gnofimniur* Vi preteream iplam reduci mIIc ad prat* imftas fiuccompleia principia inquibus virtuio eontiRctur Ad id autem quod de copula dicebatur t refpond^um (\ cius iigmficatio ignota fit , ad pns- * dicatoni reduci . teanda Amplius. Subic^um paftio & medium fum et ^hus con plexa prtneipia confurgum } non erunt ^uurab illis pracognua diftmdai pauciora iguur ^cxeogniu crunc qudm uta . Non inticUndumufubiedo3ircdtone>^n]edio coniplexa pnncipia conftirgere non propierea ta> tnen aflerendum eadem pracogiutioncprzcogimici nam fubicdum & aft^io diucrsa pracogniiionc 4. ptacognolcnntur feorfumabiaiqui pracogooicun- y cw uc per mcdmm umta > quatenus dt ipfts pvs ^ unionem cum medio complexa principia hunc . Videtur etiam augeri prxeognUorum numeruses CanBtmiiuiiutcaitoquoJiBjfli^iiibiuniilltmi- onilratur; proteret cum hmplicitcr clle rct liuv exiftentia de re quapiam oftenditur* ut ab AhftoceJe quandoque Iit & ab ali;s ^ ^ . etiam fieri folct. Occurritur refpondendo non eandem efle raiio- sohano. nem pfopc^iuonts > d; qu^ftionU enim verd propoli- lio cognofei dcbcc ut vera pcoptcrca fieri potclt ut- * fuU prccognidonc qudd^principu vera Imt compre- hendi'qu^ue polliiupr^cognittones coruin* que ad iptimsconniuciMam requiruntur : atqu^'ftiO nonptf- cognofeitur uevera > quom^muc ficex prpinitiisifua coocluiionc deducitur idcoque nequit ut propolicio pr^cognofet) unde efl uteius tcntumtanquani diftin- ^ pr^gmta enumeremur Dices fubicclum > & alfedio ingrediuntur tpfa.^ Inftaona^ principia complexa i ergo in eorum pr^ognitionO contineri -lebcnt j ergo unicum erit prwognituoL^ nempe primipium.
Monday, June 23, 2025
Subscribe to:
Post Comments (Atom)


No comments:
Post a Comment