1' ; \A% * 2 % r Al 0 AVGVSTINI STEVCHI EVGVBIN I EPI* SCOPI KISAMI, APOST- S. BIBLIOTHB/ , C A R 1 1, VIRI DOCTISSIMI, DE PERENNI PHILOSOPHIA Opus immenia nonfolum eruditione ac pietate refer* tum,icd omniu quocp tam ueterum quam rcccntiorum Philoibphorumquafimedullamcompleiniens, hinccp ut Iediu digniisimum,iamde^ . , nuo inlucem editum. Idem de Eugubijurbis fuse, nomine. V 7 -t BASILEAE PER NICOLAVM BRYLING. et SEBASTIANVM FRANCI *N, ANKO M D. X I> 1 1. JLECTORI S. O Peram certe hoc in libro excudendo dedimus, ami cc lector, quanti! fieri potuir,ut 5C nitide 8C emen- date exprefla tibi omnia in manus traderemus. Quoril alterum an aflecuti fimus, prima ftatim fronte ita fe pro- dit, ut commendatione opus efle longiore nonputem. Dc altero, cum cauere non omnino liceret, qqin in ter feftinandum ( ita ut folet) quidam quafi neui ac maculae hinc inde a(pcrgcrentur,quibus tamen Lector non oni nino ftupidus nihil, uel paru adeo offendi queat , ne hac quocp parte diligentiam noftram defiderares , locorum omnium qui ita cxcribcndo typis deprauati eflent , C' mendariorem Icchoncm ad libricalccmadqcere uifum cftadqj inipio ftatim limine admonere te, operae- prcciuni duximus. Valeamice Lccftor, dC operam noftram boni confuie. / c JBEATISSIMO PATRI AC SVM* MO CHRISTIANAE RELIGIO/ MIC PRIHCIPI P A V L O III. ii AVGVSTINYS STEVCHVS CIBLIOTHBCARIVS. BEATISSIME PATER, En mihi fempcr in Plnlofophu uift efl fent entia, Sapien/ tiam, atque Pietatem,ex afilem fontibus na frcntes,unumf ad finem reficientes, omnes quoque rationes alias, quibus confijlant, habere conformes . lpfa Philofopkia id clarifii/ me probat: quxaim fupremum fivflum , prxmumq; la/ | borum. Sapientiam prommittatjmc Plato , v Anftotc/ les,philofpphorum fiale principes, non aliam deniefc no/ bis intclligendam proponunt, quam Scientiam,Cultumq ; Dei: quod iUisfua lingua dicitur,Stupt(/,i&i t oy diop.Hanc rerum ejjfe fummam, hic de/ mum feculadones,Jludia,curasq ; Philofophorum omnes dcfmere . Multos igitur uelut in amoenifmis campis flores ex omni Philofophia hanc diuinitatem redo/ lentes, decerptos, eorumq; fuaueolcntem coronam conftdam,iurc tibi, quizrSa/ pientix,cr Religionis obtines principatum, [acrauimus:tux maieflati congruos ho Stores offerentes, qua Sacris tucndis,Sapientix propagande, atq; tUuJlrandx prx/ fidet. Quam cum e T autoritate,cr [cienda iamdiu tenuer is, rexais,et ad eaniam plificandam animi tui magnitudinem oBcndcris,dum turis undiq-fxpicntia, mori buscp conficuts,ad religionis moderamen accitis, ex his fapientifiimim [ena/ tum conftcts,dum pulcherrimis xdificifs, Vrbem, templa cp Deorum exornas, bi/ bliotbecaf Grxcis,Latinisq; prxceUcntibus [criploribus auges, (mitto enim quod pacts,qua flabilita religio, difficillimis itineribus fufceptis,autorfuiRi) ttbi certe Ve phtio [ophia,fupremis(]i fapicnbx myfierijs libri, uelut arcus triumpha/ les in[cnbere,quibus tua memoria,quantum in nobis e[/ fetycelebr aretur in poJlerum,par erat. * INDEX III III I INDEX EORVM Q VAE IN HOC OPERE DE PERENNI PHIEO/ PH.IA H.A BENTVJ.. LIBRO P R I M O. 7>2 DEOA&Sobme, w X C A P. I. Df fuccefione Doflrinx ab exordio mundi . ^ 1 II _ , De tribus modis, quibus cognita eji Sapientia , /iri poReriore prx/ JLintifmo, (fcw. QjW Putr/f 4c Fdij diurnius V poteRas fuerit apud antiquos ccle/ Eorum qua prolata funt , comprobatio , ex Tb eologta Grate orum er Hf brxorum. Dc eade Mente, Progenie, Sapietiaq; diuina,ex Platone,regina,mo deratriceomniurerum,omniummaioruconfenfu.EtquodAriflo teles ea Ltudarit,fufpcxcnt,qui de ea locuti cfel,admiratus fuerit. ' Mentem ex Macrobio effe Filum [ummi Boni, fummum Bonum ip fum fupremum Genitorem. Ex cifdcm Chaldaeorum oraculis de Mente, diurna Progenie , cuiut imago jit animus hwmanus,v ex Philone. De Mente, Prole diuina, ex Mercurio TrifmegiRo : Eademty Creet / tricc animi humani,ficut ex Chaldeeo Philone. De eadem Mente ex oraculis item Chaldaicis,qudd fit creatrix, quod facflaculum Deorum. De eade Mente,ex Mercurio,cr Platonicis.ommq; eius diuinitate: et quod fit mudi creatrix, et idea mundi,ipfei mudus archetypus. De Mente ex oraculo quoq; Chaldaeorum, & Porphyrio, er Pro/ Jo;er quod fu a Patre, quod creatrix mundi: er quod fu ea queo dicitur ultramundana Mens. Quod Metis jit Deus, opifexqi mundi: cr quod uc teres Grxcix P hi lofophiid agnouerinticr de ideis. Ex Proclo, cr Porphyrio de Mente cr eam antecedente Genitore. Ex eode Proclo, de Genitore, fummo Bono,progenie diuina,Mentr. item de tertio Anima, feu ff>iritu:cr de diuinitate ipfius Mentis. Mirabile teflimonium Porphyrij de eadem Mente ab xtemo genita. Ex Plotino de eadem ipfa mcnte,*0 TMATO- C A Pt I. De Theologia antiquorum teflimonium A rijlotelis , exempla ^ ex alijs quam fitueneranda,ac fu findenda. / II: Barbaris Grxddidiccrunt,abu> V*- CAP. ! ' De tota Diuinitate:?? quod omnes inflinftu nature Deumfimguldri ter in omni etate nommrintxxemplac^ cx Platone , e? Arijlote le,C? Homero, cr Demojihene. 1 1- Qod fimili ratione locuti funt,cr quidem diuinius poete,qui Home ro fucce[[erut,definguUri Deo et his que uerc de eo p redicatur. CII- Eadem probatio ex prifeis Fhilofophii,dc laudibus di(tinis,ab eis ce ltbratis,qubd fit unus Deus, quod Mens- Animatiocfc Vniuerfi t principium,medium, finis, tx Pythagora,?? Archyta, Philolao, t? Afclepio,Acmone, Mercurio. H I L Quod prifei Philofopki fuper uno, ac fingultri Deo, mirabiliter cum facris literis confenferunt. V Qjod appellata fit in ueteri Theobgia Natura diuina, prima excet lentifiimaq; Vnitat : cr quod omnia ex ea dixerint effe nata, ex Empedocle e? Parmenide cr Zenone ,?? Ariflotele,Meliffot Damjfcio:?? quod hanc Vnilatem uocarint immobile Principii. V ( Eadem probatio cx his que [enferunt Parmenides ,?? Mehjfus , Em V I I P rifcam Phtlofophiam,Dcum appcUaffe ipfum(pedoclcs,?? Plato. Effrconfenfusq ; eius cum Theologia uera. VIII Quoi Deus in ueteri Theobgia appellatus fit ipfum Vniuerfum. I X Deum in antiqua Theobgia appellatum ipfam infinitatem. X Comprobatio eoru,que funt ante dcmonjlrata de fentetia prifeorum^ ttominibmq;, quibus appclhrunt fummam Diuinitatem,ex Simpli cio,qui libros eoru legit,quod retulit etiidoftfiimus Bcjfmon. X l Eadem ratbne dixijje prifeos Mundum imaginem Dei. X 1 1; Deum apud ueteres, Deorum effe creatorem. X W I Qwd ttius tantum maximus Dwjdcoqi / olus eternus. sfc 4 Oraculum: INDEX. X 1 1 1 1 O raculum Apollinis de Dco,c? de creatione D eorum. X V Aliud ex codem,dc Deo,iiuinisffJ>ri^W>ViA Qubdrecentiores Philo fophi, qui pofl Platonem et Arijlotelemflo ruerunt,Theologii maiorum uenerati imitatifymirificc cu Theo logia coeleSti confenferint , unum fmgularcmq; Deum appcUan / tes,onmia(fc de eo prxdicantes,quxfunt in libris ftcrif. Te Bimo/ nimefc TheophrajtiyCT Alexandri de Deo. Theologiam Romanorum agnofcere,fatpi,nominare Dem unum fmgularem,profoicientem omnibus , ubiq; prxfentem , mundunf omnem implentem, immcnfe fapientie, rerum creatorem,animo/ rmlargitorem,lAentem Vniuerji, inuifibilcm, ex operibus apto fccndum.Variacfc de eo Marci T ulli j Pkilofophia- Senecam unm fmgularcmq; Deum ore pleno nominare AutoTem mundior rerum b manarm P r a fidem fepius prxdicarr.Ei cun da 'm terris bona accepta referre . Senecam exordrn mundi fateri i Deo faiffe, qui fingula di finxerit, loca rebus, fitusip afiignauerit. Antiquior mundo, lucis creator , operis fui foedator,pcr Vniuerfm diffufus.Ventoru moderator, largftor,profocdor,cuius decreto eunda fiant, qui mare diffude/ rit ad beneficii nodrum, benignus Pater, bonorum amanttfiimu. Deftgnatio diuinx natura apud Senccamtquod ft ratio incorporea, rerum maptaru opifex: per omnia diffufa,cuflos, redor uniuerft. Dominus, cr artifexxaufa caufamm: Natura rerum ex qua nata funt omnia.Qtjomododo fitipfe mundus,aut pars maxima mun/ di Qui fit plenus Ideis xtemis,ad quas fbrmauit mundum, funda tor munditer quod ipfa Natura . De fummo er fmgulari Deo , ex Plutarcho , Philo fopho iufigni, omnes fermede eo laudes canente , qux in facris literis habentur. Hunc unum adorandum effe , non elementa mundi huius : So/ lem, L unamq; effe ftgna quibus diurna maieflas innotefeal : Ea effe organum, artemq ; Dei . Deum effe creatorem mundi , qui templum fit facerrimum , 'm quod foedator operum diuinorwn introducatur homo-Mundtm effe tanquam theatrum, in quo no/ Ut focfatwbus Deus injigtes opesfaas oflcntat. $ * Deum INDEX. Deum creaffe Solem , qui ft quxdam lucis xfernx [ux per muh/ dum decurrens imago D uunm naturam effe ac felicitatem, uirtti tis excellendam. VII Hem ex Plutarcho Deum in pelago funditatis habitantcm,eunda re fle moderari: Solem in cah uelut exemplum fui codocaffe . Ejje eum uirtutis omnis fimulachru er ideam , quam homines opor / t eat imitari quoad jus eft. Principes ejje difrnbutores bonoru, qux largitur Deus- Principe effe imaginem Dei urnam. Prxcipuu,inft/ gncmtfc Dei cultu,cf[e,imitxri bonitatem eius . Ad uirtutes aequi/ rendas opem cius effe neceff oriam . Res Romanas creuiffe, Deo uolente.Dctm effe regem mundi-Bonorum largitorem. VIII Affirmare Plutarchu omnia fidenda in Rcpublica , honoris dudni caufa.Deum effe Patrem hominumq ; Deumq;,creatorem autem mundi. Hunc prifeos fiteri totius ordinis,karmonueq autore.Prm dpium iujhtix.viucnsxtemUfOptimum. D mones malas eu non fcdffe:ex inordinatione ordinem fedffe.Opdmum ardficem,ple/ num artificij,immortalem,beatum,bencficu, uidentem uniucrfa. IX Deumfeciffe hominem animal placidu,fociabile- Amore patrio eum hornum res attendere. Omnia circum mare er terras profricien/ tem,omnibus confulcntc-Voluntatc eius,pulcherrima quxfy fieri. Animam effe in frumen tum eius. I n eofempitemam effeprxfen/ tiam.Hominem ad cognofcendumfrdffe. X Exalto Philofopho,qui dicitur Epidctus,Stoicusaute fuit , non Chi jbanuSyde Natura diuina, de qua deprxdicet qux faerx literx cati celebrant. Eandem eff : naturam bonitatis ac Dei. Subjlantiam di/ uinam effe Sapientiam, perftttamcfc rationem. Deum eundis pro fricere,mundu gubemare.Hominis effe opificium eius. Ad unum Deum refricicndu effe. Ei pro beneficijs gratias haberi oportere. X I Zadem de fummo ac fmgulari Deofenfiffefubfccutos Philofopbor. Iamblichum affirmare,Deum prindpium,medium,fmem,m eo rt fyidendo er fcquendo felicitatem effe . Eum effe Dominum om/ nium bonorum, prindpium bcatitudinis , finemifc omnis Phdofo/ phix-Felicitatcm effejequi mandata eius. XII forphyrium/tngularem , unicum $ Deum commemorare , cui ra/ donabili facrificio, caBisq ; cogitationibus fit litandum. Eum effe omnipotcntem,omnis uirtutis autorem . X I II Ite ex Simplido profunda Theologia,de uno bonitatis fonte , unico rerum,fmgularic^ principio . i quo caufx cundx,cundaq; prin/ opia dependeant . E t quodfefe ad frrenddnuferit opem inclinet. ' S* mu Kim WrOI ir nlii1 nflart 3 * ** Efle XV OpOT/ V, >trs Ic. ac !c*ri e-Priu * . ii eu non v,ple/ iuafai ,1^- \* * iorum IhK . ImT neten/ aa. 1 r. iii /tCfcrt r i COlt unii/ tisy i * pM, a ( unum ntert * * T }gJ ipbos. xtort II II nofU iofo/ virU ? r , \ -ur. ncffe ranco V prtr*/ i, i j [jurt* 1 *c& & # r N E> E X. Ilx eodem Smplicio,Deum effe abfoluti boninoftrorum animorum principium finem^in quem unum fit refficiendumxui quidiu co hxferit animus, fua radice htreat,diuulfut marcefcaX. Quod mun dum Deus creauerit. Bx Proclo,dejingulari Deo,quodftt Vtiut,qu'oi B onu,quod prima cauffa, bonorum cunflorum Autor, Deorum etii creator. Quod ineffabilis,incogitabiUs, Virtutis infinita, Natura indeficientis. libro septimo a g it vr De Mundi creatione. . Omne nationem i uetuAifiimis feculis traditione per omnes alitb dcfccndclc,fbteri mundum crea tum. Vidiffe quadam Creati mun di prifeos figna-Fuiffc famam apud prifeos Creati mundi creber rimam. Rationes,quibui nonnulli noluerunt creatum mundum. Refoluuntur rationes de Aeternitate mundi.Nulli Aeternitatem pro/ . dtfiefed uebementer obejfe. Hunc effe mortalibus omnis impieta tis,omnis infelicitatis fontem, rerum humanarum confufione. Nui lam reddi pojfc prouidentia rationem,rebus atemis . Non poffe animos immortales effic rebus atemis.aut eos non afccndere in cet lumtnullaq; effe pofluitam pramia uirtutum. Stultos effe,qui de/ teriora uelint atema,quafmt melioribus Impedimento. Non effe malum defruere mundum cauffa maiorum bonorum. Diffoluitur fecunda ratio,ln creando mundo non effe prius crpofie rius tcpore.Qgjdocunq; creatu * fuiffet mundus, quari potuiffe , cur non prius creatus, in atemitate non effe prius er pofterius . inmulus haUucinari mentes humanat perinde atq; fenfus/ome infinitatem abfurdameffe,cr indecoram, prater diurnam. Vnius tantum effe naturaliter Aeternitatem . Quod fupcrfcdens Deus Creatione mundi,ncq; tardauit,nc$ ceffator fuit . Ne malorum potius effe,quam bononm,fvut in facris literis * XXXIIII Dxmonas ab antiquis Philofophis proditum, dare poenas toto rrm/ do pcrfecutioneifl patientes. Nullum eos elementum admittere eat Io cadentes , ab Empedocle diftos . Pherecydem de eis fcripftffe. TLoroafacm principem malorum quendam prodidiffe. Nomen Dxmonis eis proprie malorum effe. XXXV Dxmonis nomen apud ptifeos malorum effe . Vera eorum deferi/ ptio apud Philo fophos uera # cognitio:Eos effe aerios, uagari per omnem mundum,Deo perfequente dare poenas. XXXV lDiuinationem,uaticmia# er oracula ab halitu terreOri fieri non po tuijfe- Arijlotelem, Plutarchum, Ciceronem ifUfufficator, fe ip/ (os ic:w,cum fuiffe Aramxum,fmc Chaldxu,unum nempe ex his Magis. Hac fiat caufa ut Ma/ gea ttd xrs,ud uanitas ac htdibrium,his in locis,antiquis illis temporibus effet po/ tendfma,qu6d maxima aprunis hominibus,horum locorum habitatoribus tradi/ ta effet cognitio rerum diuinarum,naturalium,ipforumq ; dxmonum, quorum rui nam,cr priorem, poderioremq; natura par ejl antiquis illis notiorem juiffr. Eua/ nuiffc autem feculorum uetudate C r hanc,& omnem aliam maiorem cognitione. Hinc Sibylla Erythrca,qux fertur Chadxa fuiffe, filia Berofi Chaldxi,tum er Sam bethe,clara er aperta,peneq; innumerabilia , cum de omnibus diuinis rebus, tum uero de fummi Dei filio edidit or acida jut quorum frnilia ac longe plura in arcanis fux gentis, [apientumcp myderijs Udtaret. Duplicia $ funt Theologia Chaldaica de fi lio Dei,v ab xtemo genita Mente, tedimonu, Magorum er SibyUarum, li/ teris Grxcorum fdeltfime comprenfa.ut non folum in fuofinte uideri pofint,fed etiam a grauifitmis er prifeis fcriotoritois prolata. In didis igitur Magoiumfa z o roadre de fcendentium ( cr fi, quod fieri folet,ad fuper ditiones , uanifiimum q; dx/ monum, er elementorum cultum nonnumquam deflexerint) hxc ad alia habetur: vturree 7ntTiif>,x uaOs tsi 6 Siquide nomen iflud viy, Nun,cfl H cbraicu.Acei dit aut fxpenumerojut nomina,qux d linguis ad linguas transftruntur,uel numeris fyllabarum augeantur,uel diminuatur jicl aliqux literx pervertantur: ueluti quod tratHebraice Rapa, id ejl, mederi, GrXd qui ernafei cr loqui ab Hebrxorum maioribus habuerunt,addua una fyUaba dixerunt thaapeno.Eodem exemplo, fei ex aditer/ DE PERENNI PHILOSOPHIA. >9 ' txaduerfo,quod erat Hebraice Banun,lnteUigere, Sapae , fecerunt GraciNun, Mentem,tnteUigentum. Hoc iedarato,claret Theologiam Hebraicam jkeri mun dum erratum pa eandem rem,atq ; Theologia Gracorum. Vates Hcbraus canes opaa diuina ait, Qui fecit calos intcVedu:Hcbraice Thebuna,in quo prima fyUa baiuxta idiema Hebraieum,rfl adieflitia : tflty ea uox, unde deduxit fermo Gra/ cus fuam uiy, Hun: confitetur Vates Hebraw,D(um creaffe calos pa N un,per lntetiigcntum,pa Mentem. Apparet enim tam ex fignifcatione,quam fono,ean t dem hic effe rem, quam Gracus Theologus celebrauit, Principiumqi ram dixit, atep eam,qua confffa rft Theologia Hebraica. Ac Calos pradpuenominauit He braus,ueluti rem in omni illa aeatione pradpuam Sic liquet Ch oldaos,Gracor, Hebraos cognouiffe,pradicaffe Filium Da,eumq 5 omnium rerum principium lau daffe. Quod repetens his rationibus probatur : TheologiaChaldaica,Patrem w Mentem fecundam,aeatricem confitetur. Hanc Mentem collaudant, fufpiciunt, uenaantur Anaxagoras, Flato, Arifloteles, eunda Platonicorum familia- omnes igitur hi celebrarut progeniem Dei, licet ignari. Nituntur enim iUa Chaldaica fen/ tentia cundi-Quoniam autem eadem loquitur Theologia Hebraica ac Chaldaica , Cr Graca:ha autem loquuntur V p radicant Filium Dei: nccejfario Filium Deilo quitur etiam Hebraica Theologia . Ecce qua fecreto, V quafi uelata fide illa fecu la loquebantur,nouifima clara C r Muflri uoce pradicaucrunt, cognouerunt,ado rant,uenerantur. Dt eadem Mr K.Progcnif, Sapientia q.diuina, n Plalorr^r. |in, tnc dcrairirr emniuai ritwn , c mniim maicrunt confcnfu . Bt quod Ariflctelea MVlta quot Jj funt admiratione digia,de Mente apud Platonem alti fima Theo logia noftra myBeria-Hanc enim Mentem, quam fecundum Prindpium , ac pcjl fummum Bonum cateri flatuerunt,non in Phadone [olum,fed alijs multis Io/ cit, miris extulit laudibus P lato, dans ei principatum , inucmionem ottmiu rerum, imperium cali & terra, uocans eam creatricem,imperatricem, reginam, fapien t tiammihilq ; non inuenies de ea apud Platonem,quod in facris literis habeatur. Ex omni autem apud eum defcriptione,ficut item ex alijs Theologis , claret hanc effe prolem Dei atemam,omnipotentem fapientiam P atris fui . In Cratylo , Ex7ti)f,Domin4trix,Rcgina omnipotcns-Eft Aut wocrrtoy )vy, fer omnia intcnta,prefens ubiq^tota natura aptans, [ufhnens,moucs cielu,territ .-perpetuos ordines uihibcs.ln Plnlebo aut loge maiora: wxrftt ovy.fovi y'xp Wtfli t>l xinup t mot tu ovfip fof&troupij/ientem aut dffererccun&t difyofuiffc, ajfcflumnndi,fole,lunS,dJhra,omnemq:cccliconuerfionc: id uerb di ffdfimu cjfe,nec fecut unquam ego,ait,de his JUtuerim Cernis hic,quid maiores tradidiffent,ccmis antiqui Theologia de Mcnte,qua no folum crearit,aptauerit, ut Anaxagordf dixit, fed ordinet, componat, regat ai omne tepus omnia-Huic or/ dmecaleftc creatu adiudicatjobs, lunxficllaru. id enim etia prodidit I ob cr Mo/ fes,hanctpjam mente, cr Spiritu omaffecalos,lucc crtaffe,luno,fidera acccdif/ fe,cr utfhcerent die ac notii, luccrentcu fuper terri,in conuerftones cr rcuoludo nes poffuijfe. Attedccfc hac maiores af[eruiffe,uidelicet Chaldaos, Aegyptios, an dquifimos Gracoru,Orpheu,Hefiodu et Pythagora, Timau,plurcsq; alios, quos ipfr legit Plato.quo fiTclara diuinitas prifea Phdofophia. Profequens Plato, Sci/ ntus,inquit,in uttiucrfo infinitu quidda,v aliqui terminu effr,quibus prxftt caufa K0p laicViOp IsiTiyviTHS, 0 7tc mertes 7K 7T0CV7K Acycn ens G? Gqj.cc ens ust 7ct t**:>* iX^cxifxfxy6pxs,bsyvouv rrgZroy ciirtoy riy ytroyiytoy lerbibuit in hoc rniido, Nemo bontts nifi [olus Deus: iUa fcilicetfvn tcdi,prxcipua,fupercminentiq ; bonitate . VidiRi quoq j Mentem continere foedes rcrum-.quo defignatur creatio,defignatur(quod uidebis etiam Philonem perhiben tem)creator mundi,inuentor cunilarum rerum,qux in [uis originibus contincren tur.Vtenim ip[e Philo dicit, fi quis nudius er expeditius uelit loqui , nd aliud di/ cat Mundum archetypum fiue originarium,qudm ip[um Verbu,Crealorcm mun/ di-Videbis etiam Mercurium Tri[mcgiRum,dantem uerbo Dei,foedes,aut ideas , crigfisescp rerum -Hac igitur attributione foederum , perfoicuum fit,defignari Sa/ pientiam creandi, tymueniendi e nihilo, ut [uperius omnes prxdicauerunt . Dcfi/ gnaturhanc Mentem effe mundi creatricem, adomatricem rerum,fvrmarum ma/ trem uaRam,inxRimabilem [apientiam. EccePlatouocauit eam,ob eandem cau/ ftm,amoy,Autorem:apudqucm teRe Lacrtio,idem e R Mcns,VAutor,ideR, Autor mundi,Conditor,per quem omnia fkfla [unt. De quo prorfus fimilia,noRrct Theologice princeps diuus Paulus,ut utranque Philo[ophiam confiram : os tciy KKcby Ttf SlVKOfXIVl/ 7ip007B7VK&' JtoVhJ KTt J-fcfitfJ, OTi , H&i j edrpy Iktiscu, nyu otirjos 7T& tsceirtosy, ty T e/ cies tribuere, fuc idcat,origines'q} rerum dixit antiquitatem M acrobius,bunc Pau Lis prxdicauit fuiffe , per quem uijibiiia & miti /Mu fuit creata, ftue Dij ipfi cce/ Jejles,quorum ncc nomina norunt,ncc naturas homines, fuse homines, ornniaq; teu rejhittCT quod ipfe fit ante omnia,id efl fupra naturam , ut Macrobuis: cr quod pcripfum omnia fubji flant. Veritas igitur clara,dperU,cognita etia gentibus- Re/ tulit item Macrobius, cum dc maximis hifcc rebus fermonem cr cogitationem fu perantibus,? hilofophi loqui infliluerint, amandare eos , proculq -, tubere ftceffere fabulasiuti autem fibulis, cum udde anima, uel aereis, autxthereispotcflaubus, uri exteris D ijs loquantur-Dixit etiam nullam efje exteris Dijs ( nempe quos du V- uus Paulus citauii fuperius)fmlitudmem cum tpfo fummo Bono cr Mente : quia funt ante omnia, fupra omnia . Vidimus etiam teftari Macrobium , hanc omnem , ... ffuam narrauimus Sapientiam, flupcndxmq; Theologiam,antiqiatatem cognitam babuiffe- Ergo quod Chaldxus,a Zoroafhe,fapientibusq; Pcrfarum: Sic undique Heris coniefluris, relucet iflam quam nunc totus colit mundus , Sapientiam omni/ tus feculis cr gentibus irradiaffc,fed occultiorem quam nunc,pojleaquam Mcrq ipfa,bonitatc jua,Patrist7uy xznfKdpAacu. Sicut,inqt, M ofdcus ad imaginem Dei fingit hominem,fic plane Chaldaus Crea/ toremac Patrem mundi dicit fymbola infcruijfe animis, proprictwis fua:fiquidc y KV^CSTTOp VCfl &X.0VX MC VVS ab (fytAdh AmSmS-xsIu. fHfiX AaA htv nvH(a.ny idiic&vmxTfiKOi/ ervvQHia.XTOS . Quxfunt,Sednonad/ mittit Mius,ncmpc animx,uoluntatcm paternam Mens, donec difcedat ab obliuio/ ne,ucrbumcji loquatur,memoria paterni ftgni adhibita. Hoc Mud,cuius etiam me/ minit Proclus. E/1 qtfenfus regius, diuinaty pronunciatio,no placere quicqud crea tori nofhro , quod anima conctur fludcatfrnifi prius dciecerit,repulerit, excuffe/ rit obliuionem,v in orationem, laudemq; eruperit,memoriamq , exercuerit,recot dataq; femper fuerit quod ad imaginem Dei fit frHa, quod paternum fymbolu ac/ ccpent.Hancq; fententiam declarans PfeUus,htc loquitur ad uerbumtNon fulti/ net Mens patema,cupiditates,impetusq uolunlatis animx,dum permanferitin o/ bliuione eorum,quibus diti fime locupletata fiiit 4 vsca/xycJdov rssccrpcs , patre omnium bonorum, cr donec perucncrit ad recordationem furorum fignoru,qux xccepit ab co,cdiderit^uoccm gratificantem, gratias agentem, adhibita recorda/ tiene fymbolorum patrts,qui eam crcauit. conflat enim anima ex facris rationibus CT dtuinis fymbolis,qux funtab inteltigibilibus fvrmis, fymbola uero 4 diuinis CT muttbus. ac fumus imagines quidem intclligibilium fub&tntiamm, ftmulachra uc ro incogni/ DE PERENNI PHILOSOPHIA. ii -ri incognitorum ovvd vnocrtoy ftgnorum aut ordinum Oportet autem er hae. ?m chor** nofTerfudd omnis anima,ab omni anima fecundum faciem diffbt,cr quod quot a- Ttifr (untaninut,tot (WciesMmdrunTTIxc PfcKus.cxteraqi l'untpcrfficua.Quasau/ ** J )*** tem mtclhgibiles fubftantias, ac dtuinas unitates dixit, arbitror eum iuxta ctteros 4Mr P latonicos c r Dionyfium Areopugitum fcntirc,Dcos fiue Angelos,quos uocant priores vohtovS, fecundos rotfovS: pnoresq item Platonici uocant thtxs ivi/ fas, putantes has effe idcas,ad quas uelutfimpliccs unitates , omnia reuocentur. Quod an uerum fit,poflea difquiretur H orum imaginem effe docet animam no/ Aram. Similis eft enim angelus er homoy uterque imago Det. G etera quoque quz de anima Phdofophatur pfellus, quoniam non funt huius loci , prxtereo: tantum oflendo,nunc oraculum loqui de Mente Dei,ucl Patris, qua fepe Mens ipfa, cum ttobifcum effet,ejl locuta,cohortans ad memoriam, er amorem Patris fui,et quod oporteat eum dtltgere,eius meminiffe,coUaudare-quale uates hortabatur animam fium,Bencdic anima dominum, & noli-obliuifci omnes retributiones eius. Oracu/ . Ium nunc loquitur ad ipfamanimam,ut fit Patris ac Creatoris fui memor, alioqui nihil fore gratum quicquid jluduerit. Hac uero eadem apud Mercurium Tn fmegi Jbim reperta,magis fluporem incutient,erumpcrcq; cogent in laudes fandi fima, dementtfiima, fempitemx Mentis : qua ftcut ChaLdais feipfam reuclauit,ftcab i Aegyptijs fe non abfeondit. DcMente.Prolcdiuina, y?tx7ifx iAa:crm ncoinms di r ledtone. Et,Hxc tutem uiu atema,ut cognofcant te folrn Deum uermjCT que mifisli lefum Cbriflum.Eccf apud utrunq ; dilefiio erga patrem, collaudatio, be/ ne dibo,ai quam inuitabat olim,pdJl nofira imagine fumpta Mens ipfa,cr de qua dixit Chaldxus,qubd non ejl ei grata ulla afiio,qux fine recordatione Dei fiat: cr quod ea polluta, cr impura fit anima,cui nulla Dei fit memoria, inuitamur ergo i tribus maximis Theologis, duobus anttquifimis,altero iuniore,ad cultm,chariu te m, memoriam'^ Dei. Apud fecundum cr tertium loquitur Mens ipfa: apud prir mum loquitur alius de ipfa. Apud omnes efl nomen patris , cr ipfa Mens bquitur de patre. Chaldaus eum uocat Mentem paterna. NowjW autem ubi multa apud Mercurium dixiffet,reftondit Mercurius , fcv (aci murra , s fcfeAoV**' tveriS , tonxvsnr% foy ewjg cco&k us \ iKoy viy y Jit Jovojl 7rxaoui myxis rt kj fycus 0 r> voay, aert yy/Aiyycc,impigram conuerfionem, conuerfment uehemcntcm,accenfam,ardcntem. Proinde dicuntur etiam Seraphim ardentes, at more flagrantes . Explicanturque hoc otaculo , qux prxdicautt fublimis Paulus, quod per ipfum condita funt omnia uiftbilia,cr inuifibilia, omne Deorum genus, Throni,dominationes, principatus, quos etiam Chaldxus appellat nr*}*V -a***?. v '*nT A tY riofcatq; parentem beneficum, qui fe totum nobis oBenfurus, qui uarias '* prius apud homines fui , obfcurasq; uifiones fedffet: uenitipfe, uerfatusq -, cjlali/ quadiu nobifcu,ut nos in xtemu cu eo Letaremur- E ocf; in die iudicij nuda fuper/ erit excufatio.Semper enim qisalicunfy ratione cognitus eji:uoluntasq; eius, ut re/ fle uiuamus: potcBat,qu6d per eum creata fint omnia, quod ipfe fuerit origo no f fhra,femper celebris ac nota fuit-Dc hac item Mentc,audire operxpretium mira/ bile profundifiimumq; myBerium,cuius omnis noftra poftea Theologia, qux mc lit ct aptius uctujlam Theologia declar auit, fuit explicatio. Adducitur hoc oracu Patulum jum j ph tonicis. Ntvrxs yotf 7tXtikoS voos xvroyt v J#Ac s^iasy Wurrr{ facit *i V J^io-nop wgiBgi&H tfa&s o ror^KS,pcrfcpakfla:7rgooToyovos,primogenita,id efftis ante omnia ab x ter tto gener ata,tum ipfa prima reru generatrix,origo prima,Eande dicit fola cogita tioneCquod dogma nodris,ct Platonicoru efl ) produxi jfc, procreaffe,in feruiff e rc bus uinculu amoris, uinculu igncu,quo fecunda amantu,inuiceq; adherentia, in omne tepui perararent. Hoc uinculu efl primis in animantibus mi fcendoru cor/ poru mira libido,ut Philofophus Grxcus,v Latinus tradit: cx quo perennis exi/ flit generatio,nuUo unqua tempore amore Aefcrbentejefe in eundis ammanUbui Cyftfr*. famina,marc'qi appetentibus- Qjwd AriBotelesconfoensd Deo repertum, pro/ V* w4 * fido confitetur ab illo, quo Chaldxus,id efl , Mente filia Dei, rerum inuentrice. Ut Ame*af ji enim ipfe dixit in Politicis: i/ut !-j epvo-ts ccvxrrAffM rxvrn th 7ngs6 niisa rfujoxiifW,i7niKXT igi(l/JMp.ux&i,7rxt>'&;,K7tAxvHS , kttxShs ouhX/ jKyhifr&t, 71, q ^et^>j:ettf75js 'jyKo-u>x'H0A . * V r* _ _L i . . L ! Wt 0$ r&y ovTuy.% ixrrinsmiriro ccrxSoy,n A0eci uj>)^TU7roy jo ccfftTvnoy 4-vyMS.Qua igitur e Jl incorporeumfMens,inquit,ct Verbum, qua fapfam ex umuerfo ab omni corpore liberam fufdnet,cr continet: m Jnerrabihs,impafiibilisd corpore, cr intangibilis:ipfa feipfa flas, capax omnium, K feruatrixq} rcru:cuius radij funt bonitas, ueritasjux exeplaris, exemplar anima. H ac Trifmegijlus : quibus cbtnora,duiinioraq;,ncft angelus quidem loqueretur, enarraret- is ut apparet fuit fons Graea Phdofophia,mde Theologiam hauferunt, hmcafciuereuulgatamcelebrcmq ; Mentem illam, rerum originem, CTcaufam, ad dabant fapienbam,muendonemq; omnium rerum, eam perinde , ut merita ef/ fctdefcribcntes, pradicantcsq ; inerrabile,ut plena effetfcienda,folerda,prudenr da, cuius omnis inuentio,ut in Phadone dicit Socrates, no potuerit effe, nift bona, folertifitma. E jl enim,inquit Trifmegi&us,infillibilis , non potefl fkUi , cr decipi. Deinde nullis corporeis adwmenus [uftinetur , nuUa corporea ui uiuit, agitat $ b f auum. 1 fUft * irf* w*uwbi*t &***$* ' txaduerfio,quod erat Hebraice Banun,lnteUigcre, Sapore , fecerunt r*ci Nun, Mentem,MeHigentum.Hoc dedar ato,c1aret Theologiam Hebraicam fiueri mun dum creatm per eandem rem,atq; Theologia Gracoium. VatcsHcbreus canes opera diuina ait, Qui fecit calosinteUcflu:Hcbraice The buna,in quo prima fiylla ba iuxta idioma Hebraicum, efl aiieflitia : eflty ea uox,unde deduxit fermo Gra/ cuf fuam tiy,Kun: confitetur Vates Hebraw,Deum creafje coelos per Hun, per JnteUi^cntum,per Mentem. Apparet enim tam exfignifi.catione,quam fiono,can/ dem hic effe rem , quam Gracus Theologus celebrauit , Principium^ rerum dixit, atep eam, qua confiffa efl Theologia Hebraica- Ac Coelos pradpuenominauitHc braus,ueluti rem in omni illa creatione pracipuam . Sic liquet Chaldaos,Gracos, Hebraeos cognouiffe,pribuit.Et,ul Anjlotcles perhibuit,cofiffus efl ea AnaxagoraSyOi/J^m yiyiyyi voy,nulli rei admijld, nempe no corporea, fed pute diuina,ab omni corporis cote gio abfoluta. Nihil aliud de creatore illo mundi, facra liter a loquuntur. H ac apud jeos ejl xx/TOKpxrcof, Dominatrix, Kegina omni potens. Ejl vis vis ts i ;8eccriAtvs hyiy,ixvi >y yHt,@ rat w Aiytsiri:Confentiuntomr.es,mquit,fapientes, feipfosineo Udi tes,quod Mens fit regina nobis coeli et terra & forte rede loquuntur-Nikil Plato mag>iificctius,altxq; Theologia noftra uenerabdius loqui potuit Is ejl apud eum Rex cali,et terra,qui apud diuit Paulu Rex feculorum immortalis, muifi bilis . in eo Plato jiteturfapientes omnes confentire,hunc effe rege coeli et terra, qw' furtt igitur bi fapientcsfnon uidelicet Knaxagoras f olus , fedey Chaldai , ut apparuit, M ercunus Trifmegijhs, Orpheus, plurcsq; alij , quos legerat PUto.fed ante orna ites fiiit Mofes,qui huc, quejua lingua Graci Inteihgcntuftue Mente appellaret , ttocauit ipfefua,Spiritu,quiftrebatur fuper aquas, id ejl coelum moliebatur,oma/ tu oi sr fd&iy hy.ii/ feAt yey,viy QfCVHO-iy t ivx ^xyxsuy VHrranfisGey Kvfyvxy.queadmciu h i,qui nosantecefJerut,locutifunt,Men/ te et Sapientia quanda admirabile ea componente, regere ac molcrxrifAd hac re frondet P rotarcbus,nefandu quide uidcri,quod Prius pofuii fiiiffet : ro s,tyei fiy TOT t r**'. *C 5 . * Dt PBRBM NI PHILOSOPHIA. i* m 7ry>l Mnicy t mot yn cvtPiy foj&oTuiujAcntm aut affererecHnfy difyofuifjc, afpeflu mnndi,fole,luna,afhra,omnemq; cali conuerfione: id uero di gnifiimu ejfe,nec fecus unquam ego,ait,dc his flatuerim Cernis hic,quid maiores tradidiffcnt,cemis antiqui Theologia de Mcnte,qua nofolum crearit,aptauerit , utAnaxagoras dixit, fed ordinet,componat,rcgat ad omne tepus omnia-Huic or/ dirte calefte creatu adiudicat,folis,lunx,j\cUaris . I d enim etii prodidit lob V M o/ fes,hancipfam mentc,& Spiritu omaffecalos,lucccrtaffe,luna,fidera accedif/ fe,V utjicerentdie ac noAe,luccrent& fuper terra, in conuerfiones & rcuolutio ttespoffuiffe.Attedec Jj hac maiores affcrui ffe, uidelicet Chaldaos, Aegyptios, an tiquifiimos Gracoru, Orpkcti,Hefiodu et Pythagora,Timau,plurcsq ; alios, quos ipfe legit Plato.quo prtlara dusinitas prifea Phdofophix. Profrquens Plato, Sci/ mus, inquit, in uniucrfo infinitis quidda,c alique terminis cffe,quibiis prafit caufa KOo-yiax ti ^ avvnxrrj vera metxrris te px?,ygx. y.HVce$,cro y/Tois faois i&tyiT* Qvo-et -nyxenoy > (gu nS* Ktem l*vy vouo rrgifooy xhioy ry ytyoyiyay iecies,qux u:, OTtyttjijTUlK' rift ric ncurnt ree y/ retis ovgxvoiSiUgu ric ufii ynssrk egetrie , ne itofxrtc. rn SfoVox, an LuftonmSi rn gyoCi m cffovy iKTiscu,i(cusFS 7recies,Paulus Imaginem Dei, quoniam Filius efl imago Patris, Pn/ mogenitum omnis crcatura,id cjl,aut genitum ante omnia crcata,aut principalem inter omnia , ad cuius magnitudinem cata a nihil attingant : fupra omnia creata . Que fuperare cogitatione er fermonc dixit Macrobius, CT quod fcire no poffet, Cr incomprenfibile,cr quod fu fupra natura,huc Paulus cr inuifibile,nempe P4 tre ipfum,tai et Primogemtu,id ejl,antecedcnte omnes creaturas Mcte.Et cui fpe/ des tnbuere, f uc ideas,originesqi reru m dixit antiquitatem Macrobius,hunc P au lus prxdicauitfiiiffe , per quem uifibilia cr inuifibilia fint creata, fiue Dij ipfi ccc/ lcfles,quorum nec nomina norunt, nec naturas hommes,ftue hommcs,omniaq; te* rejhu:t CVr admiraris autem Grxcos cr Latinos, Mentis xtemx diuinitatem prxdicaf/ fe rerum eundarum rationcm,inucntionem , ordmcmq ; illi dediffe , Patrem d effc pcrftexiffc,affcruiffc,cum fi hac omnis Sapientia uctudifima,ab anaquifU mis gentibus prodita , ad quas difccndi caufa Grxci adeuntes ex eorum ubmmis f*: rfltc fontibus riuulos in Grxciam deduxeruntf Eccc igitur eadem Chaldaica Theologia , S * ut habetur in fententijs Zoroaflrxorum , tradit hanc ipfam dminam , xtername ^ ' Mcntc,crcaffcadimagmcm[uamt4Mofen. f expofuit PfrUus Phdofophus Chrifhanus declaras fupradidu locupmg nuta G/x* jS/jSa' jtftr' xoVoe St v>y xu6U7roy,VTU > ip' . i p ! /alos 70// 7 toihtIjjj kj 7Tctn tf ? Kooryjs HTiy ovyGo/.x ywcfxajoei* pou TCU? 4t/^ois ? 1 tcar? ifitOTHTDS.KJ yolf K7T0 X 7TX7J01KUH> amHX T&y ix u- 'fvXauycyoy, yt 'rti di fax %i AVGVST. EVGVB. LIB. I. hoc facurtifUt gbriflcetur pater m jilio. Et,Si pracepta mea feruaueritis,mancbitit i n dilcflwnemcaJicuL&. ego petris mei pracepta ferum* CT maneo in ms di/ v.'. ~ it&one.EtyHxc mem uiu atema,ut cognofeant te folum Deum uertm,cr que +% wlJjfh \efwm Chriftum.Ecce apud utrunq; dtleflio erga patrem, collaudatio, be/ ' nedtiUo,ai qium muitabat olim,pofl noflra imagine fumpta Mens ipfa, er de qua dixit Chaldaus,qubd non efl ei grata ulla aBio,qux fvte recordatione Dei fiat: e r quod ei polluta ,CT impura fit anima,cui nulla Dei fu memoria. Inuitamur ergo i ' tribus maximis Theologis,duobus anttquiflims,altero iumore,ad culttm,cbxrita te m,memoriamcp Dei. Apud fecundum c r tertium loquitur Mens ipfa: apud pri / tnum loquitur alius de ipjrf. Apud omnes efl nomen patris , er ipfa Mens loquitur de patre . ChMxus eum uocat Mentem paterna. NowjW autem ubimulta apud Mercurium dmffetjreftondit Mercurius , fcv rarxrrx , ug iv Ac/any \Jli/ tPccfcts o rvl:Bene me cunila .ut uolui,docui8t o Mens N ulla igitur fuperefl dubi tatio,w admiratio, unde Platonici, er ante Platonem multi alij , unde Anaxago/ ras,er quos Plato dixit,Mcnti extulerint laudtbus,celebrauennt , nominauerint. Omnes item ante Platonem Theologi, poftipfePlato er AnBoteles cum tota fli/ milia, aeationem,ordmemq; rerum Menti dabant.Chaldxus autem proprius acce iens,creatum hominem d Mente conftffus efl,ut ante monftr atum efl. Philo item hanc Mentem declarauit animi noBri creatricem. Similia igitur audies apud M er/ curium, clara, aperta,expoftta,luculenta,ut prx gaudio nelachpmas quidem con linere queam:o A vointsy mcerrup b vissfiy &/i , yc/a Qvorti* earwviv% yby tw(Jgat7roy xuTSiGy 5 Hgiobn ug is Axis cQvJ.ifdlros w cu/Sos nxfctxop rip foveu 7TKAiyyec,impigram conuerfionem, conuerfmem uebementcm,acccnfam,ardcntem.Proinde dicuntur etiam Seraphim ardentes, a/ more flagrantes . Explicanturquehoc otaculo , qux prxdicauit fublimis Paulus, quod per ipfum condita funt omnia uifibilia,cr inuiftbilia, omne Deorum genus , Throni,dominationes, principatus , quos etiam Chaldxus appellat wh}s , if/ yaS Mcrcunus afferit ab eo creata animalia , terram ab aqua, ut ipfe optaffet,fe/ paratam,creatum hominem fui ftmilcm , infertas animo noRro fapientix rationes, uocari nos abillo, adducique ad Patrem. Chaldxus autem er fatorem mundi* b 4 fatorem 'ptvtluf 3 n i ** Qr+euCum pmfcr..cnf r* AVGVST. E7GU LIB.' T. fatorent animarum, er Angelorum, Deorumq; . G eteri Aegypti) Solis, aut lucii- credtorem:Theologii profedb per omnia fecula luminofifiuru: ut qui putet h ane- munM nunc,oliquando non fuiffe religionem, ac fapicntum, mireturty Patris, ac Fili/ traditam terris uti nouam rcligionem,non fitadmiraturus,cognita diligenter , probet^ explorata uetujbfiima Theologia . In cuius apud omnes g entes mirabili, flupcdaq; concordia,nemo erit modo folers,modo non peruicacia, aduerforumijp dogmati dura perfuafione irroboratus,qui non miretur, Deum ttemu collaudet. Vi** ifQ' lateatur, nofcatq; parentem beneficum, qui fe totum nobis oRenfurus, quinarias r* prius apud homines fui , obfcurasq ; uiftones fsciffet : uenit ipfe, uerfatusq; ejl ali/ quadiu nobifci,ut nos in itemu cu eo Letaremur Eotp in dic iudicij nulla fuper/ erit excufatio.Semper enim qualicunq; ratione cognitus ejhuoluntasq ; eius, ut re/ de uiuamus: poteRas,quod per eum creata fint omnia, quod ipfe fiient origo no/ flra,femper celebris ac nota fiiit-De hac item Mente,audire operxpretium mira/ bile profimdifiimumq; myRerium,cuius omnis noflra poRea Theologia, que me lius cl aptius uctujlam Theologia declarauit,juit explicatio. Adducitur hoc oracu lum a Platonicis. Ntivrxs yctf 7rcergiKoSuoos ecvToyividAos^io-iy Wttrrri w- - r, (Pto-ftoinai/giBgiSH tftt&s oid ejfti ante omnia ab terf tto generata, tum ipfa prima reri generatrix,origo prima,Eandc dicit fola cogita tionc ( quod dogma noRru,et Platonicori ejl)produxijfc,procrcajfe,infcruiffcre bus uinculu amoris,uinculi igneu,quo fe eunda amantia, inuiciq ; adherentia, in omne tepus perdurarent. Hoc uinculu ejl primi in animantibus mi frendori cor/ poru mira libido, ut Philofophus Grecus, er Latinus tradit: ex quo perennis exi/ fht generatio,nullo unqua tempore amore defrrbcnte,fefe in eundis animantibus frftfn t fcemina,marcq ; appetentibus- Quod AriRotelesconfitensa Deo repertum, pro/ J^9t0vin ea - fido confitetur ab itio, quo Chaldits,id ejl , Mente filia D ei , rerum inuentrice. U** aumousp jd enim ipfe dixit in Politicis: :-j @fi Qvcrts vxrrAvfoi txvt* th TngtS Ltw*> n f {/Iu 70 dtii Kcerr ccgiQ/cby u y> etofrTi rrroy 'fv)(ks. qux funt, QuiH igitur ejl incorporeumfMens,inquit,et Verbum, que fcipfam ex uniuerfo ab omni corpore liberam fufhnet,cr continet : Jnerrabilis,impa^ibilisd corpore, cr intangibilis:ipfafeipfaftds, capax omnium, feruatrixq; rtru.cuius raiij funt bonitas, ueritas,lux e xiplaris, exemplar anime . Nec Trifmegijlus : quibus clariora,diuinioraq;,nc ft angelus quidem loqueretur, enerraret-ls ut apparet fiut fonsGrece Phdofophie,mdeTheologiam hauferunt, hinc afeiuere uulgatam celebremcp Mentem illam, rerum originem, creaufam, cui dabant fapiendam,inuentionemq ; omnium rerum, eam perinde , ut merita ef/ fetdeferibentes, predicantcsq ; inerrabile,ut plena cffctfcicntie,folertie,pruden/ tu, cuuis omnis inuendo,ut in Ph edone dicit Socrates, no potuerit effe, nifi bona, foUrtifama. Ejl enim, inquit Trifme giBus, infallibilis , non potejl /illi , cr decipi. Deinde nullis corporeis adiumentis fu Ametur, nuUa corporea ui uiuit , agitatty b 5 eum. r * AVGVST. EVGVB. LIB. I. tuum,non indiget corpore,quod corruptibile eft,fed ab omni corpore Uberi, & expcditajuflinetur feipfd,fiufapientu,incredibtli poteflate natur* fu a. Neq; po te jl ullum a corporibus decipere detnmentu, ut quam corpora nequeant attinge/ re.ejl emmintada Cumq; fit hutufcemodt natura, cfhapax omnium rerum,et con frruatrix omnium: In ea enim uiuunt, V fubfijlunt omnia: fecretum, arcanum uinculum,w conferuatio ejl cunilarum rerum. Nec potefl tuendis rebus fatigari: quoniam tam uafla efl,non quidem corporea mcle,ctuajbta,e,fcd fapientix et fo/ l erdx,ut omnia capiat,ubicp adftt.Ab hac,inquit,Mente,tdnquam luce immenfa, fulfcrcradij bonitatis crfapienti x, acueritatis omnes. Hinc emicuit quicquidre/ ru ubiq; eft, quicquid boni , quicquid ucri. Propterea fuit archetypa lux : ea nepe lux, qua tanquam regiru,materq;,ornnia creauit. Ab ea accenfafunt lumina cos/ leftia- Hoc uocatur 'a Philone Iuleo 7rvvyy rS 'ic/ltxs tyorfx,Tcy c/It t laifiKuy: Duas mentet Ante anima eos Jlatuijfc, quarti altera contineat ideas uniuerfbru, altera partient* riu.Sunt enim hac ea, qua dixit apertuts Philo ejje iAvo Aoyvs,duo uerba , duat rationes, altera archetypd,alterd noflr a. Dabant aute magne Menti, ut creatrici, ideas uniuerfalcs,quod Plato inTimao et Mercurius in Pocmandro,et Timetis Lo crenfis: minore autem Mente, que noftra ejl, particulariu rerum dicebant tenere ideas.Hxc Theologia uenerat a barbaris. Quanqud fieri poftit, ut duas Mentes potius fentirent cas,quasin primo oraculo demonftrauimus. Omnia,inquit, perft cit pater,et tradidit Menti fecunde, qua uocant prima omne hominu genus. Lon/ ge aute clarius, cr uerbis plenioribus, aureae^ prorfus,et calefit oratione locutus ejl in fermone tertio ad Afclcpiu Mercurius de hac Mente: uidebis clara Thcolo ge Grece,et omniu Platonicorum originem. Profertur etiam a D luo CyriUo: Ov yefyupixfby Z.vbs. tu iJiy tTigty Hyu k rirts umxi,cai yv tourriS asy, au ru icu/ t voi ks epocrh,Kj7rv\uy.xti rrbvjx txrot 0u)f,2rx y^.hts,i fixe jAjvicnhAyUAi 1*6 cy,ix iffixrls ctN&.7mvreoy ycfy xvgto c,k]( 7t kth, ty hos-tsy rtu yn, stj iritus,o- omnia in ipfo,et[ub ipfumfunt. In his Trifmegijh uerbis cernitur unde Plato myfleria fua potunt-Vt aute Plato in Epi ( flola de myfterijs ijfde locuturus prefitus eft,fe per enigma loqui uelle,ne ueniret di manus imperitoru que feribit, et non inteUcfla contemnercnf.eade pre/btionc ufus ejl TrifmegiHus,cr Orpheus fmditer. Dicam queis fis eft, claudatur porta profanis- Primumq; apud Trifmegijlum funt hec nomina paterna, ut etiam apud reliquos omnes Theologos, Vmtm lumen mentale,ante I ume mentale.Sicut igitur C heddeus duas Mentes docuit, quarum fuperior et prior genuiffet fecundam : fic Mercurius duo lumina mentalia, duas Mentes luminofas,Mcntcs luminis plenas ; Prima eft ipfa Vnttas . lam enim fepe uidimus , v uidebimus , Vnum dici ip/ fm t ternum genitorcm-Hocunum & lumen c#,cr non eft lumen corporeum, fcd iVt il AVfiVST. EVGVB. LTB. I. Jfd lumen mentale , lux alterius generis, quam qux cernitur corporeis oculis. Ejt autem hoc menta le lumen fupra , uel ante aliud lumen mentale. Dux luces, alter* prior, altera fecunda,uel pojlerior.Fuit femper hoc lumen, fiue primum , fiue [e/ cundu.Et nihil aliud fuit utrunqriumen quam una coniunflio,una affociatio. N aliud fuit ab xtemo,quam luminis huius coniunflio,cr unitas, fummaty unio. An te omnia fecula fuit femper in fe ipfo.Creato autem mundo, continet omina no m* nibusjcd diuinitatemcntts fux,er friritu,ftue fapientia fua.Prxter hunc primum, V fecundum non fuit aliud ab tcmo,no Deus ullus,dnt Angelus, non qui fccun dum locum obtinens dxmones,non fubsUnda- q ux nefy fuerunt ab xterno , nccfc dici poffunt effe, quibus non ftt ueruejfe.Efl Deus ipfecrhxefunt nomina eius. Item alijs locis de eadem locutus cjl Tnfmrgtftus,in Pocmandro,ubi uifmem qua lem uidit in rubo M ofes expofuiffct,emiffamq 5 uocem,cuiufmodi item audiuit M9 fes,cr ut apud MofemtVe idem dixit, Egofum Deus patrum tuorum, egofum, qtufum.fsc apud Tnfmegiflm , fcipfum declarans dixit : *s t yoy,rrl U'kcw TprifyaycoyHS t tnurnKTtoy, o[ )(fas i/ry J^oS-t sroiHnaJoiyimxi. Hoc efl, Vniuerfam rau condiioni molitus primS in trinitate Pater, tradidit Menii, quam Mente, omne humanis genui, ignorantes p4 terna exccUentia,Deu primu uocant Veru nortru dogma in contrariu habet: quo tiiam ipfa prima Mcns,Filius magni Patris,omnc molitionem perfecit. Nam Pater in libro Mofaico,didat Filio ideam produrtionis rerum:Filius aute ipfe perfe ope A . ratur. H/c Pfehus.Scd aduertat Pfellus hoc oraculit no aducrfari dogmati nofho, ' . fcd und/quaq; congruere,ft rertc quis intelligat er enodet . Confitemur enim ipfi Patrem omnipotentem, faflorem ccclicr terne, & Filium, per quem omnia fifld funi Hoc dogma Chaldaici fentit, omnium autorem Patrem,primum faiffe , Fihu autem fecundum,iufjum a Patre creare,aut qui uolcntc Patre,crqui eum omnipO tentem genuiffct,crcauerit. Vtriufji creatio efl,fed Patris primum qui primus efl. Jdq; ctu ejl,quod prodidit Pfettus , Patre dirtare, proponere Filio idea creationis , Filiu autem operari.Primus ergo Pater facit,m quo primo fuit idea etuoluntas,cr facunditas creationis:Filius autem creauit, quia non facit , nifi quod Pater uoluif/ fet , facunditatem, totamq; in idea cr facunditate paterna molitionem accepiffet. Eflq; creado,prima mundi mentio, qua cum in Patre primo fuiffet pladta,cr co cepta, decreta, cr defignata,edamin Filio fuit,Patrc donante : qui dedit ei poterta/ tem i n calo,&in tcrra,glonficauitq; Filium fuum,gloria quam habuit , priufqui ntundus fieret. Hoc fentit ChaldxusHxc ipfa item Mens efl a Platonicis appellata b 'frixi?* tt,Mensultramundana,antcomnu,& quod diuus , mfon otokos Ofrr vrccoft Loioxoosde qua Porphyrius m Propofittonibus: tpi t vov rn*^u tjjl fjSjr voHcnymAAx Atyoyovu^iai^aTxc b/aoiop yiyv i dnvrxi St ~ m r ft*r r% aa TiTOTXTf.^Via yy 7rfc tur.Dudnx quoq ; natura Mentis huius, ac potc&atem expliaut, cr afrgnauit Pro cius in Theologia Platonica, ut fecundo tjuoq ; libro demondrabiturde qua fic lo) quitur:Oflw y/ XHOvGe-iCchvi9novVnitat, inquit, om/ nium efl principium,Cr radix-Cumq ; fit principium(Nam fme principio nihil fit) C . omnem numerum continet, i nullo contentaicr omnem numerum gignit, a nullo alio numero genitx-Uanc igitur,quam docuit Pythagoram Trifmegfius Thcolo/ giu Aeppuusjongeq; Grxds andquior,Monada,ftuc Vnitstem,idem Pythago/ rJ>intfCh' f tnw yXy txstv 7rcerrfa epvoutSyVtw n--\ , "&i altori- . Jc > i iiflfr f>i rnt I iJL 7- iPT*; 4 AVGVST. EVGVB- LIB. T. larum Hierarchiam.item unitates rerum,cr I dcat feparatasfontes C? oripntt. Commentum non e>yjW wtfaosS Hfctols 7rorffaxvmAo\oK,i\uv7xc& 7rpa xtemfrf ,nt* t - - . f \ t ~f * an -r * r i n t. Uf mtn tu 0 umvioy nfi& y/* fJ** ny wnKwct 7rwn$.Y> j ^ r,inqiiit, ex difiis accipiamus, quod etiam Mens habet aliquid melius in fe ipfs,quam ster/ ititate. Ex his, etfi dicuntur obfcure,CT more Platonicorum,is tamen efficitur fen/ fis, Mentem effie frmpitamam,habcrc autem quod eam accedat, no tempore , aut Sternitote (nam sterna funt squalia)fed natur a:ut cum fint duo sterna, fed alte/ rum alteriut genitor,neceffano gigner.s uere fit sternum,et aliud magis, quam dl terum.Nam primus ipfe ejl ante amnem stcrnitatcm,non temporr,frJ natura: s/ ternus autem ipfe filius habet fecundum locum , imo uero , quoniam inter ster/ Itum cr prsxternum,intcridcct suum.uel strrmtae,necejfarid tertio in loco ejl Sternum. Sed fetas tjla dici dejumma Patris cxeeUcntia:quid cum Manem ster/ e z nam i tam gmut ritjton poteft effe pr aeternus ipfe,id eft,ipfam eternitatem antecedit. Et ipfc Porphyrius tcfratus cjl Mentem habere quid sternitote melius.Ergo ea di cuntur, ut o frendatur id,quo genitor precedit genitum,ut ipfe docuit, cum patrem fuum maiorem fe predieabat,refirebatq ; illi accepta eunda bona . Hoc Platonici explicare melius non tulcntes,ufi funt nominibus Aeterni c 7 praatemi, quorum primum cjl Mentis, fecundum cius qui Mentem natura procedit. Quorum cofbr mitatcm,cr fummam naturo coniundionem declarantes,dicunt Aeternum ipfam nempe Mcntcmjoabere quid otemitate melius, attingere fcilicet ad naturam pri/ mi- Dicunt etiam ipfam Mentem habere in fe Prootcmum, id cjl naturam ante at uum,ante fecula, quo copuletur cum Vnitate,quo Pater ipfe efl,primum effe pri/ matus, fvns omnium rerum, unie numeri eundi prodiere, ante omnia ipfe Filius. Totaq; tandem hoc Theologia cjl, quam nos quotidie cclcbramus,qu6d Mens & proles Dd fit patri fuo cottcrna- Ex eodem Proclo dt Grmtorc fummo Bono, progenie dioini,Mrnlr:iicmdc tenio Aoi nufcitfpiiiin:&: dc diumiuit ipliui Mrnns. t ap. Xltll. luinitus etiam eft dc ca locutus Pr ocius, declarans cr Platonis Thcologiam,et ^-'aliorum placita Platonicorum, cuius tefUmomo,cr quantum Menti procellat Vnitds ipft,nofcitur,cr quanta rurfum inter eam ipfamjfc Vnitatem coniundio interce Jat:it> eo ipfo libro de Platonica Theologia ; cvcricc xgix. 3 nvs ano t ov ayuiv 'npu7toi v iyxSoy, xgx hyiy ufefot tiw ns roC yvnvcrfxy xtmepxetx, & & x oy ayx&by 7 neglu/' 0 yX* hytrtfQ' xyx9n ayx9ov yvriyet , ngu. eruxilwmxi 7ro{ xuy>, ngtt c/ff nvit) 9eos , tcrxQictJlns (di* uy uftrve riw tz 0 dtrx9i yvnu* encepjSe' P cl>t ths 7*y oit*s 9ibrhf&' $fr lyivot: Secundum, inquit r ordinem, pofl Vnitatis feparatam excellentiam dicere Platonica Theologiam ha/ bere Mentem . St igitur er mens nofka efl imago primx Mentis , etiam fecundum hoc tantum bonum,& nobis fecundum Men us participationemju fficien tu , c r proprium bonum adf t.Sed ntens nofka a bono difrunfla eft,ejlcu indiga ,eo^etia voluptatis indiga ad humanam pcrftflionem. At diuina Mcnsfempcr bonum par tkipat,v unita efl cum ipfo,et propter hoc diurna efl. Similis quidem ipfi fummo Bono,fecundu Boni participationem: dtuina nero , ceu qux fu cum prima Dfhtate connexa. Hxc Proclus . E cce fecundus ordo locustfc Mentis pofl altifima emineri dfimamcp Vmtatis exceUentum,ac fupereminetiam.En item mens nofka , imago diuinx Mentis.Fecit enim nos ad imaginem,et fmilitudinem fuam. Ecce nobis non aditus ad patrem, non Boni comrnunicado,nifi per Mentem prtmogenitam, nofka mente ab ipfofummo Bono longe diftun fla. Ecce quoq; Mens dtuina. Mens Dei, Menspatema,ut Chaldxusdicfl>at,xyx9o^ AVGVST. EVGVB. LIB. !. undat erstycoherebat cu Deo,erat a Deo infeparabiUs,costemui.Qjte lo/tnnet uocat Deu,Proclws ipfwm Bonu,ctid Deu-Quod loannes ite Aoyoy, rauoncjur bm:Prociut triy,Mcnte.idem ejlautem R Mto c r Mens. Ratio, fapientia fummi Dci.Nota obfrcro, inure menti,infge uerbuiUud tn/rureofcc^contunda efUunifik - 6a,ut fic loquar, erumpent ucrbu Phtlofophis contra Animos & altos, q difmn/ gcbant Mente a fummo Bono.Coniunda e j\,ait,umu cu fummo Bono Mens .Hoc Proclus ex Platone,hoc omnes.QUfld fi Proclui dicat excellentia furnmi Boni etii i Mente kfffmptiysyfieparautfcias eu maieRati illa, altifiimaq; diuimtatis arci eo,non difiundione innuere-Quod fi fecui fentiat,ccce feipfo rcjillitar,cn/rura>/ jM,unita,unijtda,copulata,cdnexa Mens cu fummo Bono: nec redi explanaret PUtonc. De mente quotyconfiuleranduytyexfententidcateroru Platonicoruidem Proclui pronunciat:viiS(/tt 'iy etieivi ro fuy tyccy (? t* ovriet aiwy 'mpyticf Hj 7rxs cu7Mv , iict 7M 7T& -r cr&fxtt&t nounec *J $v Soar ' Ttfi fi7r0(j$j/ kmh^hT! -F ifvbt 'fvyfis. Kjb /\*it y/ojt/lnt*/ j vo{JlHt.Kj o A SMCTKSr rV7$ yoifi rij>o7ny rivx eu/dj>au7itit ttvvrririiTop viy J jaoteyxgxusttf tcurpy vQis&7teyl & Jln tx otnoos 'orTOc, xguiraxotc zoix 7vp orruy,o JIh XSU rtfuroos x.xtiy , Kpa wMkx^p 7m$ wanw KX7kcVHSixt/T>aS &p>uxu7d7nrrtof> y iyfyiKMVKlVVllfaTT&i y^oic ny t Iuj 7v7tt/.H 7&oJlos ytyonyyitJAx ns&v 7&iA8ov7ts xv&* jovmIk Skv. -n&iAtloms Ji vk btri Offis 7tros %m>tHS zra> ycf %o/ VOS lukxtox 8 Ji ffltv ypeixyv 7 Hfcs XV7>P Jftip 71 0 ftCrOS-CpftMS ycejp tia ngu ftoros cuwvtos o rffSiSicartfJio Swjo 7Jj>7tse k gmaorosxay ficu/ ari 1/710 yifOHTCU 7X( TBUMTCcfhkf V-H SwSif trtJLUXf&pfi&Xl , (im Ji^cdrriw K$txp s5C)$oV* tfay y} 7010707971 nyiup ri %oumP yxttseiOius-Quo funt,Ab hoc autem fummo bono ratione quadam hominibus incognita genitam Mentem tradit Plato , qua prorfut per fe ipfam exiAxtm qua uideUcet fint ucra res,cr omnis reru fub/ fiantia-.quod er primo pulchrum,CTperfe pulchrum fit , habeatq; fpeeiem pul/ chritudinis. Procedit autem ante fecuUyUelaternitatem ab autore Deo promanar, per fe genita exiilens,cr per fe pater.Neq; enim iUo mouentcfc ad generationem buius,proceffus fuitfed ifto progrediente per fe gener abiliter ,uelexfua genera/ tioneaDeo:zr progrediente non a principio aliquo temporali: necdum enim t em pus erat fed necfc creato tempore,prx iUa efl aliquid tempus Semper enim e& ca/ ren: tempore, cr fola /terna Mens. Sicut autem Deus ille prhnus,unus , vfngu/ taris femper ejl, licet ab ipfojida fuerint omnia, eo quod cum his connumcrari,et m eodem loco,quem habet Jubilantia fua,ea poni non poffunL ftc cr Mentfempi terna foUcrfmetempore:cr creatis his qua funt in tempore, ipfum tempus eB, permanens munitate fu/ fub&tniuc- HxctcRatur Porphyrius jenftffe Platonem ex antro duiinitatis miffa oracula,myileriaq; ineffabilia,ut admirando expleri ne/ queam quibus tandem diuinis(ut ftc loquar) Aquilonibus portati M coelum aldfii/ ma facramenta mtro [pexerint: Niji quodiam Euangelio corufcante,melius ea qud Plato, Trifmegittui, Sibylla, Magi , tot per omnem mundum oracula loquuta fite/ rantyexplicare poterant. Principio igitur ingreffus iwibm Tbrologue pelagus,re / fert ab hoc fummo bono,quod effe fempitemi Genitoris nomen , fxpe tam claruit, Bafri Mentem ineffxbiluwexpUcabilt mitis mortalibus modo-Vt V nofor va/ M I DE PERENNI PHILOSOPHIA. 4 Irf fimiiter dixit, Generationem eius quis enarrabit: Cuius enim mens capiat unqua ineffabile Mentis natiuitateiut miraculu fit, ucl hoc ipfum eos agnouijfe,quod na/ fertur, quod fvit duo Genitor cr Genitus. Hoc prhnit decus huius tcjhmomj, quod ineffabilem (tuentur hunc nutiuitutem. Secundum , quod nafcens Mens per fe fido/ fi&utyDcus [cilicctcripfujOimupotens cr ipfu.Tcrtium,quddftt omnium rerum . domialaum,fcdes,cr origo,fons,&- principium,rcrum unuterfdts ejjcntu,ueru/ rum reruni regnum, cr ideurum, qux funteffentuuerx, uafla muter . Sic pruna pulchritudo,# omnis pulchritudinis origo , pulchritudo primordialis , exemplar omnis pulchritudinis,mundum mente gerens pulchrum pulcherrimus ipfe. Eocfc fuerunt omnia pulchra cr bona, qua fecit. Hanc pulchritudinem cr freciem , ide/ mq; uenu flatis, tanquam principium cr origo habet ipfe afe ipfo. Ad hac, quod nata jit ab ipfo Deo xtemuliter ,# ante[ecuL,ante xuum per fe genita , per fe pa ter, quippe qua naU,nclul fui principium cr libi puter efl,quia geniti i putrc,ip / ft gigni, cr nafei nolens. Proinde etft nafcatur a patre fuoDeo,nafcitur tumenin / effibiliter,uolens ipfa nafci,quafi natiuitutis fux etH ipfa principiu , non fe ipfum generando, frd nafcendo conuw8im,xternxliterfy ab tdo. Dcfignaturenimineffx M is quadam Genitoris ,cr Geniti coniunflio, genus nafcendi inauditum , incom/ prehenfibilis^modus.Diuerfa, quam noflra nafcendi ratio, qui non fumus ante/ quam nafcamur,nec a nobis habemus quidqux,dijfirentes fub flantia a genitoribus nofbris. ibi quonid ineffabilis cr admirabiUs,altcriusq; omnino generis natiuitas,et lit nafcatur, tamen ejl putri coxqualis,coaternus,dicttur nafei ipfe, uolensi patre generariyUt uolendo nafcincffabihtercu exultando ex eu natiuitate, cr infepara/ biliter a putre nafcendo, firme jit cr ipfe fibi genitor . M yflerium quidem alti far mm,ualidifiimaifc in eos uociferatio,orc creauit,# ad ipfum tempus,mundi menfura,uenit,ipfim tempus,quo men/ i ararentur omnia,conduura.nM dici, aut cogitari poterat altius, grandius, fubli/ mius, profundius. 6 Platonici igitur, qui nefciebalis huius admirandi fapientix religionem Chriflianam patronam cjfeueram,nec aliud hanc religionem effe, quam cultum cr notionem fummi Boni,cr aterna Mentis,eorumq; inter fe fem/ pitemiconiimflionisfcientiam,qu nihil loquatur, clamet,uocijiretur aliud: qua ftprebenfione tandem digni , qua excitate capti , qui eam infitiabamini , cuius *Qf 4imiranda,ftupendalp-,(iH bfti b vgi Ixuvoy, ,5 7 (it rifortrt yov:pxtycpioTfW,folit perfonis dicerent ChnfUani . Alter enim eft Pater, alterFilius,non aliud,ucl altcrit -Tanta cfl enim inter duos illos perfidio, * perfidaq; coniundio, quanta deceat corii diuinitate.Tum reffiicc quafo attentius , quid Plotinus tradat- Ait hac myfleria,bos ipfos fermones , ultramundana h ac fa/ cramenta, effe uctuftatet nuc qua dicantur,non effe noua, fed bis explicari a uete ribus tradita. Audi quafo, rrfmj; animum ad ea, qua tum u; prajitione, tum toto progreffu locuti fumus, quam nos habemus nunc Pbilofophiam , fuiffc etiam apud ueteres. Ipfum Plotinum audis confitentem totam hanc Pbilofophiam a prifeis de/ fcendere . quo teftimonio probatur, confirmatur, quicquid Chaldai, Mercurius TrifmrgiBus,Orpbcus,Siby0a,catcnqi omnes de Patris , ac Fili/ diuinitate tradi/ diffenUpfi hoc teflantur,non poffunt a Chriflianis pofi natum C hridum,effccon fida-Plura funt alia apud Plotinum miranda de Patre, er Filio tcfhmonia . quo* appellat no fira Theologia exprcfiius,ac notius patrem v filium, iHiBonum,cr Mentem, Generans.cr Genitu,Patris, ac Boni imaginem, ipfam Mentem, Bonum T Vltrafubjimtiam,ipfm patrem -Quis hac cognouiffct,mfi Phiofophia cale/ fiis iUuxijfetfBcnedtdus igitur primogenitus, unicus, fumnu Bom filius,pcr quem er creati fimus, er redempti, er eoufj; amati,utnon cxlauerit unquam profun/ diflmam diuinitatem fuam,cuitts humanitatem, affabilitatem, clementiam, benigni tatem,fmi liaritatem fenfit in omni atate omnis terra. Ex eodem Plciino.quod Aleus fit pofl Cuminum Bonum, quod per eam ad Cuna* mi peruenlanir.quod flt locus.dc Idea omnis pulchritudinis, quod aci- ucril mundum. Cap. XVIL PL atonicorum item pneipuus Plotinus, cuius i cudis pradicatur admirabile iit geniii ctfi floruit ante Porphynis,et Proclum,ut teflimonia cius debuerint ante/ cederc,tamen ordinem quendam de ea,quam dixere Mcntcm,Prolcmq; fummi Bo ni,nosfequentes auidos reddit, ut ea proponamus. Variauero, er multiplex pra/ ter fuperiora de duobus illis. Genitore , P rolcq; ab aterno genita extat apud eum Theologia-E quibus in libro de Pulchro , hac cx intimo quafi Philofophia antro profatur :ytn&(b KKfaOS dxp HVXI 7X{ tJlsAt.Tixnx yxf tvcotk larAa &*$ov Aiyomy qi/cny, ropo&GAx/tfcwp y> xfsAcp 7f>o cttrfHS iyovarxy,&si oAscr^fw Ao^w,* 7if6D-7?|; loxAep. c/'i f&l/t/iTxrornXin/MyoH&i/MtAotroi/yToyac/luVcpHcra ri xaoy, v V ccyx&oy y> Wtxepac xsnylvj xgit xfyliii rtv H9t?.ov,n tj/ t // rov xyxGoy^^^oyTtf&rty^HTiTta^lwiKaToytSiXcy . QJla funt. Sit igitur quifq; primum Dcifirmis,c? pulcher quiffafi DriJ.cr ipfam pul cbritudintm fit contemplaturus. Veniet emm primum afccndcns ad Mcntcm,ibfy omnes ffecics pulcherrimas nofcct, er dicet hanc pulchritudinem ideas cjje. oro/ na enim hac funt pulchra genituris, cr fubfiantia Mentis. Vitra urro cr ftpra bancjiaturam Boni dicimus, qua propofitum fibi pulchrum habet. Qtjocirea per fida ratione ejl prima pulchritudo.Diuidens autem intcHedualia, (fuod ejuide efl intelleduale pulchrum,firmaru dicet locu. Bonum autem quod ejl ultra fontem et principium pulchritudinis, ucl in eodem Bonum c r pulchrum primum flatuct,ue/ rum Ai pulchru.Hucufq; iUe-Que etfi abflrufj Plocinicisfy ufitata ratione profi nmtur,hunc tamenhabent fenfumiVidcs primum [anftifitm a lUa duo, altifiimacfr ro mina , quorum primum in omni uetujla Philofophia uocatur Bonum , fecundum Mensi Ac loquitur de e o,qui cupiat uidere uera pulchritudinem,oportere eu pri/ mtun fieri Dcifimcm,afimilari Deo,quod nunqud ad uerum uenujlatis intuitu fit admittenduf,nifi diuind fibi finulitudinem affumat-Efl aute fimilitudo, Platone ipfo tefte,fanditas,iullitia Hac habeat neceffc eB,qucm tenet uera pulchritudinis afficienda ardor. Atfy St qui beatitudinem hanc affcftat, afccndcns animo ad fi fit giurn rerum,primu gradum ficiet ad Mentcm:hac enim ejl pofl fummum Boniu Et ipfa dicebat hominibus, fe ducem ejfe,cr portam ad fummum Botui : cr quod nemo pote fi uidere Patrem, ni fi filius adduxerit, ac reuclarit. In hac igitur Mete , qua fuit mundi melioris origo,omniumq; rcru, qua fuis originibus ,et rationibus atemisCquas ideas Philofopki dicunt ) continebantur,principium , cernet omnem Idearum ucnuflifiimam uarietatc-Habentenim,ut fuperiut uidimus omnes fitteri. Idea locu,fedcmq ; in ipfa Mente. Mens, ac Verbum, ut ait P btlo,efi tdearu locus. Progrcffus igitur ad Mente, cernet hic omnes ldcas,earumq ; uenufiate: qua quo/ niam Mente continentur( Mens enim habet exemplar omnis pulchritudinis) iure omnia funt pulchra,Mentecreatrice,gcnitriceq;,cr fubjlantia,fiuc exifientia re/ rm. vbi autem mentem attigerit, fuperabit queq; altius ad aliti fublimiorem, qui dicitur Bonum, feu natura bonitatis, qua er ipfa pulchritudinem eximiam, et can dem,atque Mens,fcd principalius complcflttur.Eoq; fit, ut qui ucl it perfide lo / q,fUiwr primum pulchritudincmfipfum Gcnitorcm,uidelicet pulchritudinem , omniafy bona dantem fecundo, neceffc cfi.Quocirca diriment fingula,locum qui/ dtm idcarum,uel firmarum dicet ipfum intelleduale pulchrum , id ejl. Mentem. Summum 4 T. Sum n ultrriut Bonu,fontem uocabit, er principiu pulchri. QUonia e tiV Mr, quicqutd habet pulchri Jtabet ab 1D0 principio. Aut in eodem gradu flatuet pidchruM rto aliud fonte dicat, aliud ipfum Pulchru,fed unu,CT idea, ibiq; prtmu hac jlatuet.Ojlendit etii Plotinus cufuperionbus Phdofophis,etprs dica: hac Mentem mudi principiu, inuentori,ct cauffam, ut hinc fumma maiefias , Mentis enite fc at Multaty [citu digna, uclutcji imffibilia myderia pro dit de eaun libro de Prouidenlia Que mihi no modo proponenda funt,fed e tu de/ claranda, cr explicanda,ut fi quid obfcuritatis habeSt,apmdtur,ut ucritai nuda, clara Jj remaneat, nriw 7T{lycuty ofdi S ys A lyoifaiy 7 nceu Ti & to tpl usy ctur>y nyctt^Kj viy turri tunu&y us tffiw oifin foy oyrce.ccJA' ori vi jflh ($ q>vicicns,audirc hec finienti fbrtaffe pofiis: ds lyt ttiz roi ici Kccyto iKiiSiy iyiyotcHy xtAos 'tx wii rreey duy G? inzvcSifcccv TOi & ccvTUfK K,clc/livk 0S;Qubd me creauit Deus. Et ego inde ex/ tili,abfoluiio ommu jnimantiu,fufficiensc ontentuiq; meipfo,nuHiw indigent,quo niam in me funt omnia, ZT plantx,et animalia, & omnis gener abilui reru natura, V Dij muli, a- Dsmonum populi Nc^ enimyy.iy KVcQerpunyts, terra qiu/. dem DE P ER.RENNI PHILOSOPHIA. 47 icto plantis omnibus, cr animalibus onme genus cRomata,ey admare ufyper/ uenit anime patefias: aer autem omms,CT ither, cr caelum omne cR anima ex/ pars.Nouifiime cocludit:rSs roiuvy Jlos/S ra tocu7,tis t/A ny rft mtrvyos 7 TTKrrx 4 f>yxcflio quidam, cr confidcralioDci,ut fieret hoc uniuerfwn, CT ut optime,quoad jis e(fet,haberet . Nonne hic cum proftcxtffe , cogitaffe de tc fidenda ,dcmonflrantiNon 'ne c A Theologia Mofaica , quod Deus ficit bene omnia,qusficit,cruidit bene fidaiHis etiam Plotini didis conflat eundem effe Deum, at % Mentem :cm roA;/ ytf Ira 9d(/^5rt/0p xKiv yxbp,ngu, r> 'vn ixarx risiXguxmxs, 7n2b.ee yi cfiyop HSOsnp riy,rluj idltav hlya.uisi 7sAxruyx tuAyjou \k (jSJd 'T& iyxSoO rouvfvt / ttP vi rluu f.vylw , coi Aoy ovs Tti/Tvvs, Ueuravs^ui ttw , xTbx 7tcwtk (jfoeigai&m (jui tivan7ifxttqioos, t&sJvtw bbyovsV^HyH7vestxveopytyorc7K{,iMfrviois mstoGe' iduntS 7KS JHfxsJxvfxs ncthtuxs ctw-r *? vrAetr ares yfi/s/xxou Cimif,inquit,autorem er caufam dicat ipfam Mentem Plato , eius quoq; patrem dicit ipfumBonum, er id quod efl ultra Mentem er fubBantiam . MulUsqunlo/ cis ipfum ens er [ubftantum ideam appellat. Quocirca Platonem nouiffc,cx Bo' no quidem Mentem,ex Mente Animam exi&ere: er hos fermones , non nunc na/ tos,ac nouos effe,fed cum omnia fuperioribus feculis obfcure difla effent,his uer/ lis effe declarata cruclut ab interpretibus explanata, has effe uetuBas fententiat ipfuts Platoni*, libris eiuepro tcBimonio nobis utentibus. Sic Plotinus . quibus non i efi io kVGVS T. EVSVB. LTB. !. tfi tmrdbHiut qulcquam,non ipfos tantu ni, qui Cb riflianam religionem non ceAt/ bantjed etuirtyttelut incptam,ac fuperfUtiofam, di cum profundtfmafacrdmen ' tt non attigerant,feduulgi opinionem , contemptumq; fecjuentcs, ufbemabantur, ronfejfos ejfejed bngeanuquiores,hxcmyfteria.Dequofuperius.fcd nequeo mi bimoderari,quinrepetam,cr inculcem,qux mihtfiuuu tucundaq; funt. DeeaJrra Mente ex PloUnomirabibiTheoIogU,ul i Pan* generetur, omnibus bomi ditetur. Cap. XIX. _Drm in libro dc P rouidentia c T fpeculadqne,mu[u differit uenerdtione , V ad 1ima,fed explicanda,declaranda',seffa.XJj7H kcc8x&,icientcm,cr iflum,cr,ut oportet, penetrantem, ibiq; unitum , faflumqs unum CT idem.Vt autetn,inquit, qui fuff exit ccelum,uidentq; claritatem ajborum, cogi/ tat cr quxrit r oy 7roi nrrity, creatorem : ftc oportet , CT qui mundum intclligibi t lem contemplatns,cr intuitus,admiratusq ; e factus opificem, qui eum confUtucriL inquircre,aut ubtucl qui, a rotircy wcciJ^x yv/vnxx s vovy xopcy KXTioyJB 7tXf xarrtv 'fyvby&j/oy KQ%oy,-nsxvfmS 701,271 vcOy tKesv& xof > kj 7s> vi xgx KOPV,uiTxyxf carAy vovi Kj Xflfflj, s/iiy&ivrx xj x* fttcs vyi 10 5 'n^ teju7tSy vt\ (Aein, yrt lya, x ap td yxSly x , Talem genuit filium V puerum pulchrum,er ubipfo genitum filium.Omnino autem nceculum diumitatis , ut qui uideai Mentem adamuf>wi,uidcat ipfum patrcm,ac Bonum. Pcruentt autc d fum/ tno Bono, ad Mentem Ide a,cr ueftigtum,fiuc creati mundi, foic ipfa bonitatis ffe/ des, totaq; fub&antu,v dtuinitetac tanquim d primo Sole,Sol alter eluxtt.Quo fit,ut fi uideas hunc fecundum, putes te uidijfeprimuipSolcm . Quoniami Jj pater ejl pulcherrimus,pulclmtudo,ite ejl et uenujhts,d Mcn e cernitur, et confideratur * etdefideratur,eoncupifaturq ; fempertnec MensfhiSbratur concupifcendo,fed fu mulcupit,fimul affequitur.Nec quifquaejl,(tue angelus, fme quouis alio gaude A at nomine,qui frudum capiat tantum exfmrno Bono,ut Mens. Ejl enim filiii' in finu patris. Suffetius ergo er conjidcrado ejl Mentis ad primumtPriminofujfe/ fius, fed amor.Nec bonu habet,cum Jit cminentifiimu,quod afficiat ,ut maius, ft/ eut Mens ajficit eum : Ejl autc Mens pulcbcrrima,in luce claritatis fue ,toplcBd/ lur$ omnem reru naturam.Ejl ornniu principiu,crfvns,cuius ejl pulcher is mtiH ius umbra , cr imago, ut ditiii ejl d Platone Apparetq; , quod etiam tradit Philo, Plotinum,nunc mundum vo*7op, de quoferibitin T imxo Plato , interpretari ipfam Mentem,ut mM ft aliud mundus archetyptus iUe, qudm ipfa Mens. Cum inquam ipfa Mens fit in fumma claritate , er pulchritudine. Erat enim,ut ait nor fler, quem Plotinus hoc loco fequu.us uide:ur,in eo lux uera , qux illuminat , om / nem mundum,cr in w tenebrxnon funt ulhe.) Tum cum jit (ut idem eiiam ait no fler ymipfouita beata, ft quis crijlum uidcretconiuntiuscum eo, idemque cfjr/ tius , obtiupefceret,attoniius hxreret, eueniretque ci,quod illis, qui dixerunt ,ui/ ft hac pulchritudine claritate , Bonum ejl nos htceffe. Vt autem , inquit , qui fufficit ccelum,attollitur in confidcrationem opifit isifte qui uidcrv hanc Men tem,cr mundum tnteUigibtlem , neccffc cfl inquirat, quis cum genuerit, quis CT hunc fxluim genuerit, er fttiaucnt , implcuervq; fapieniia , dedentque pe/ Ugusfapicntuc.Nam primus, ipfumquc Bonum , fapienn fimus ejl , nec indiget qui eum compleat uberate fapienttf,cr intcUigcmix.Ejl enim eminen tfimus, d x iurci Jj it' AVGVST. BVGVB. LIB. f. iureq [; uoedlur i 'us,infmbens eum , vtfsviby vftvy xpxtKuy vnostzcntoyt Dc tribus principalibus hypodaftbus,uel , tribus imperatricibus fubf dentijs , illis fctlicet tribus regibus de quibus egerat in epidola Plato . In eo libro affent, Men/ * tem 4 fummo Bono generari,k Mente animam mundt,id ejl , Spiritum ipfum . Ac primum appellat fuprcmum,ynum dicens, afeendendum cjJc/*t^J -f Kxpov&t vtv,nsums f(guJBfrrcv,vfq; adaltiftimum,cr primum. Ab Anima dicito f rnnes animas natas, ut podei latius odendemits . De ipfa uero Mente loquensfm omnem mundtm magniiudme,cr pulchritudine, C r ordine , motuq ; perenni m/ /ignem hortatur refpiciu. Tum Deos in ipfo perfricuos, alios obfcuros dtmonas, animalia quoq; cr plantas Ad eius ite archetypa, ueriorcmq ; mundu afeendens , smtniuibicernasinteUigibilta,^ in ipfofempitana,utin propria fapientia,cr ui/ tO,eXpQ4 DE PERENNI- PHILOSOPHIA. U f 3 U/CXponens,ut reor,et ufurpds illud loannis,Quoifkduejl,in ipfoukaerat-Pb tinus aiU ea fMJe iy oixu?,wwi,(S fainfapietia fua domcjtica,ctuita.Tu profluitur, y KftQyby 7m&y: Quarit quis hunc ge/ tmerit,refpodetq ; fimplex,cUnte tale multitudine, A utor et ejfendi, et ut magnus effetis,qui et numeru jbciat.Patcr fcilicet et principii i Vilij.ut nofbri et GracL frn plicifiimus ipft Vnitas,et quod cum eo Pater omnia genuerit, facunditate fcilicet omniuformaru,dc jj>ccieru,ct quod omnia compledatur, eunda continens, in am plexu fuojapientiaq ; pelago. Hanc ejfe prifeoru Theologia, e quibus P armem/ iestres Has hypojlafes exquifitius ab inuice fcparaucrittPrimu appeUantc,ipfm principale Vnitatcm-.Sccundu Vnum multa,ut poflea dicemus:Tertiu,Vnum c r Ittulta.quoru rationes libro fecundo reddentur. Jiccfc confcrttire Parmenidi q>vo+ n Teus rgitriy,Tribus natuns(fic enim lojuiconfueuerant)Anaxagord autem Mente pura,et intemerata flatuentc, primatu reru pofuiffe ftmplex,ctjeparabile, ipfum VnumtHerachtu quoty ipfum Vnu agnouiffefcmpiternu,criiitcllcdiule: Empedoclimateridfwjfe quatuorclementa,amicm ipfum Vnu,iicorporcit qui/ dem,quonid elementa corporea. Deniq; ueteres preci pue, qui Pythagora, et Pho recydi fuccefiijfent,huic fnprcme,fmtpltcifimec nature, cum primis mcubuiffe, fed alios fenfa fua [cripta reliqtiifJc,alios non fcribendo,fed in communi fermone tradidi ffe, e ffe uidelicet ultra ipfum Ens,ro ty,ipftmVnitate, fcqui deinceps tJ 3y,@ vif,id quod uocatur Ens,cr Mens. Tertia iam animi natura. Ac quentad/ modii ea terna inuenianturin natur a,fie arbitrandu ejfe apud nos. In libro quotp de Generatione,et ordine eoru, que pojl Primu,dicit ipfum Vnu,uidelicet Patre , genitore efferi brros,ipfm Entis,nimiru Mcntis,hkncq; ejfe prima generatio/ ne. Ni cum fit perfedifimus ipfe Genitor,qui ne% querat,neqi habeat, neq ; indi geatyUti fuperius monebat , furnmaq; eius ubertas genuerit altcrii Gcnitmquide, in ipfum conuerti Gcnitore,ac repleri,Genitum $ ejfe in eum refpicimte: @ros vros,buncq; e ffe Mente .Hec et id genus predara multa eo crfequcntibusli r bris-Plotinus docens ipfum Primit effejibi copiofifUmu, uberrimum fue bonitatis fontetetiam fimplex,et primu omnium,appellatu t o 'weKicuii,Mentc effcipfam retis uniuafdem,ffiritujUta,fbmal tiem.effe fjfientiim$atam,cffe omnia, frd fbrmjUtn^rtuahtn,oripnJitnr,dm no,crsneffabdimodo,Effcimagincm,etfpeculuBonitatis^ttejlapudSaptentem, tffe neram fubjlantiam . Res nojtras pre tUa effeutifimulachrum , ficui mens nor fira,ejl eius imago. Et quod maxime obferuandum , figendumq; in pedore , collis ges ex Plotino,\deaf nil aliud effe,nifi uires dius fapientie infmitas,immenfas,ad/ mirandxs,quibus in omnia tendit eius ineffabilis inuentio,et molitio , ut his uiribut emnu creata, cr creanda contineantur. Ea caufa eft,quod cum multa fmt Hebre/ k nomina diuina, illud in creatione M ofes ufurpautt , quod defignat fvrwudinem, potentiam, Elohim lUa igitur multa,quefuntin eo,funt idea- \dee autem funt ui/ res eius pnmtue,m unam diuini/ tatem confentienfcs-Non cnim,etfi multitudinis nomine nuncupantur, funt mutie: fed multe funt, cr unum, is cjl uni fimus , optimasq; idearum fenfus, dignus qui recipiatur,cr inter principia rerum primo loco habeatur Q uanqium non erunt dko principia Deus, CT ldea,nifi quadam confideratione. Bx Theologia ChaliLrorom apttd Siby!ln,de PtoWdm/na.quodGl Regina mundi mfibihJ.&tiurffibtlisr&qaodiPaaaprtnccpi conftiiuta.Ex qaibm rfl confli' natio fle rflprobario corii, qn*fupcnuP*omci dixerunt. Cap. XXI. .XCbaldxorum T heolopa funt etiam E rythree StbyUe tcfiimonia,que Chat/ t^dea fiiit:fdia,ut fima efl, Berofi Cbaldti , appellaU fortaffc Erylhrea , non ab Erythris Ionie urbe, fed 4 finu Perfico,cr mari rubro, quod ufy in Perfas cr Ut/ diam pertinent, Erytbreum ,fiue rubrum uocatur. Potius autem abErithro rege, Bt duces A lexandri teflabanticr.cuius fepulchrum eo in liltore ad uderis regis me/ ttoriam confriccretwr. Hec praclara edidit oracula , ut cr claritate, cr numero ruminum cetera t omnes um SibyUas , tum Prophetas antecefferit . Nullus enim prophetaris tam dare cr aperte de Tilio,cr Genitore,de creatrice Mente, de re/ his ab ea gacdis,humana natura,diuinitati coiunfla,fcripfit.Cuiut quis ad manut homanoru carmina perueniffent ( nr$ uero omnia perucnerunt, fed uix minima pers)no mteUeda,ut que ai res eoru ne pertinerent , fepe peruerfe interpretabon tur- Eadc igitur ca, plsrribus eius oraculis omifiis,cecinitdeMete,atq;Magi:utom rubus e locis fiat perfticuis. Mente a Grecis ufwrpata , afeitarnty ad reru creatio/ ttem,non fuffe,nifi eundem, quem pojleriora fecula confiffa funt creatoremxuiu* lausetgloru,et diurnius, ac maicjUs femper celebris, femper nota terris fuit, fed ut D ei,no ut filij Deytifi longe paucis. Oraculis Magorii dicebat patre omnia pa traffe,et M enti,que prima celebretur 4 mortalibus, tradidi jfe,fcilicet patre pa fui J* AVGVJT. EVGVB. LIR Ii hcw prolrw effe creatorem, tradentem ei totam potedatem autoritatemcfc credit, altero dante,altero recipiente. Sic er principiumrcrti 4 genitore Mente consitos/ tam.PecuUarcq; ejl eius oraculi teftimonium,imperatorcm mundi effe filium, effe Nlentem:fed imperio accepto ab alio,ncmpc d genitore:ob qua caufam eum dicet bat omnia perfeciffe. In eo igitur efl fili j diuinitat,ut at fu d patre genitui, tum orti/ nium rerum creandarum ab eo quondam,poflea conditarum , imperium accepe/ rit-Hoc clamant noftrx literx , docentes per hunc creatas effe resihunc indice ui/ uorum,ac mortuorum d patre conBitutum. Defeq;iHcip]e, Data efl mihi omnia potestas i coelo c r t terra.omnia concordia , mirabilcsq; omnium feculoru con/: fcnfus.Quod diuinit Magoni prxdicabat oraculii,quod Plato, Platonici q; omnes, non itafbrtaffe cognitum ante Chnflum fuiffct, donec prxfcntia cius fecit clari fi/ tnum. Sibyllam igitur C haldxam eadem prxdicantem , er totam hanc diuinitatem duobus carminibus exprimentem,audire iucundum efl . Nam cum de patre Deo,i, quo principium caminis fuerat au fficata,plura dixiffet, fieut Magi, admn gens e& iur ad' filium maieftatcm protulit, rtwmpocpoy KTtsUoi osis y^vxu TrvJVyat Spretori KecT^tTO,iy9TMfx St iy wwrftty Wo 'wj\. I d efl,, Diuorumq; ducem, cr qui cunila aleret^ crearet^, 1nftituit,dulcem qui uitam homini dedit omni. Duo funtm hoc carmne,qux ChriBiani,id efl , patefMU cr notx Mentis adorat torres cognofcentes,mira Ix titia exdiant,omnibus gaudijs inceffant. Clamat SibyUd. patrem dulcem omnibus uitam dediffe. Oraculum Magorm,omnia patrem perft affe: Theologia Hcbrxorum, Qjy fteit coelos per inteUcilum: Theologia Chrifha/ m, patrem uocat creatorem coeli er terrx. Multa id genus Platonici Profcquitur uatcs,Con8ituit eum wctirforgocpoy xfisuy,creatorcm,fiuentem,fuflincnttm( onmia,alentem eunda. Eundem dicit d patre datum principem c r imperatorem Deorum,quafq; regem corporearum incorporearum^; rerum. Quod er Hebni ca Theologia femper refficiens,uocat eundem dominu exercituu,quafi regem ac principe,dudormqi Deoru,quos angelos CT deos appelLtt.Chaldxus igitur,Om nia.pcrfrcit pater, tradididitq ; Menti fecundx , quam credunt dicunt $ prima omt nes homines. Grxca Theologia , au tore er creatore , er omnis ordinis inuentore, terram informe, formis decorante, Mentem fue InteUigentia prxdicabat. H ebrxa The ologia,prxter alia hunc uocat ftnritum piper chaos operantem: tum ait eade. Qui fecit coelos in inteUcHu.quod fonat, per inteUigentia. Nam apud Hebrxos 'm, efl per. idcmq; dicit Grxcus atq ; H ebrxus. idem apud Grxcos vis,inteUigctia.at,&iit vioS,cxvfcS:lefus,Chriftus,Seruato^Dei fiius,CruxSed audi,quid idem 'vn didis Sibyllaru deprenderiL Quorujnquit^ar" minum interpres,nuper jilfa quadam, hominum fima didurus 'm Senatu putatur, tum, quem reuera regem habebamus,appeUandum quoq ; regem, fifalui effe uA/ * lemus. Audite Jn qua, quid Sibylla uatieinata Romanis ejfet : Eum, qui reuera,qui folide eorum rex ejfct,appeUandum quocp adorandumcp uti rvgem,ft uellent effe filui. I dep Sibylla pradixerat futurum paulo pod ea tempora,cum Marcus Cicero ' hac feriberet- Erat aute eius oraculi publica fima. Etenim ait,Hominum fima eft, Mterpretem comium Siby%tnm,neccffarib dtduru t jilfa m Senatu videlicet de rege J DE PERENNI P HlLOiOPHIA- $ 9 it rtgf. Romanoru, quem appellaret regem Romanos oportcret,fiuellcnt effe fal ta.Uxc er At fima hominum , oraculumq; multis erat notum ,folfum autem ab eif/ dem putabatur, quia nunquam fore credebant^t effetrex ullus Romanorim,qua runt res effet publica, a quo ftlui Romani fierent. Hxc autem feribebat Marem pofl mortem Caij Cxfms,paulo ante Triumutratum-Uoc tempore [cribens dice/ batyQuorum interpres nuper folfa qutdam diflum in Senatu putatur de rege Ro manorum, obferua tempus- Dixit enim,Nuper diflum putatur, indicans pro/ jciwimt effe tempus, quum lelis carminibus Sibyllinis in Senatu , ab interprete 0/ flendetur ex illis quidam Romanorum re x,quem appellare, cr foteri regem R 0/ manis neccffe rjjrtji ueilent effe falui,id efl,a Seruatore redimi . Et quanquam e/ rat certa temporum fublata dcfinitio,id tamen tempus idius regis , Sibylla coniti/, tficrat, ut Romani, cripfe Tullius intcQigcre potuerint, fub ea tempora eum, oriturum. Vnde enim hominum fima ex carminibus manaffet , nuper ex his re/ gem proftrendumfLegebantur enim ea iuxta tempora, cr Olympiadas , quas dc/ fer ibebat etiam Sibylla- Et forte talem Olympiadem Sibylla illius regis declaraue/. rat ,ut non multo pofl tempus fuum,Marcus , exteriq ; cognofcerent , hunc regem txcarminibus illis proftrendm, ac mondrandum , non illum quidem multo pofl futurum, fcd iamfore prxfentem - Itaque idem concludens , cr detedans regem, quippe qui rcipublica partes tucretur,ait,Cum Antiditibus agamus,ut quiduis po busexhis libris, quam regem proferant, quem Roma podkac nec Dij, nec horni/ nes effe patientur. Non intclligens uidclicet , quem regem Sibylla dixiffet . Prodi/ xe rat autem regem jion per quem euertenda Refrublica effet, quod Cxfar & Au gfidus fecerunt, fuk^ibus crudelifiimx proferiptiones , cr ciuium Romanorum mferabilcs exdes extiterunt: fcd per quem filus effet Romanis prx danda . Ea que Seruator cr Salus a sdryDu uocabaturiprxdanda autem,ft eum regem cognofce/ rent cr appellarent - Tale oraculum etiam M agi, quo fere tempore Marcus hxc fcribebat,cogno[centcs , b uncipfum regem , er appellarunt regem er adoraue/ runt-Dixit autem Mxrcus,Nuper-Ab eo autem tempore,quo kxcfcripfit,ad Chi dum natuns,uiginti plus minus anni interfuerunt- Propterea dixit, Podhae. Prx/ dixerat ergo Sibylla regem Romanorum, qui reges ipji exterorum effent,no mul/ tbpofoeatcmporaoritwrum,podfcilicctbelLicmilia,pod pacatam Rempubli/ cam,v pacem ufquequaque partam, er omnes gentes 4 Romanis fubadas. R 0/ mxfoma increbuerat, quendam regem ex carminibus Sibyllinis effe mondratt/ dum. CernetU ut concordes fuerint, cr Magi in agnofeendo eo,crSibyllx in prx/ dicendo. Et forte idem oraculum ciufdem SibyUx erat apud Chaldxos-Babyloniam namque Sibyllam Erythream foiffe multi autoresfunt - Vnaq $ cr prior Sambctbt i decem Sibyltis,de Perfide dicitur fuijfc . Sed cLtrius,ut in fuo fi nte habebatur a/ pudchaldxos . Propterea toto Oriente ,ftcut cr Romx, cr in I udxa , ut I ofe/ j>but efl tutor , hxc foma de magno quodam rege uulgata fuerat - No diuino,& quo modo liiLumcii di lumin-.cr Mercurio. Cap. XX nv rpHroIogu quoqiAegyptiorum complura continet de atema Mente, ipfoq ; pat * tre ingenito tejhmonia Nam Mercurius non Mentem modo , wxta uniuerfant Platonicorum, pnfcorumcp Theologiam,progeniem illam diuinam nuncupat , [ei etiam eo ipfo nomine,quod celebre ejl,ac tritum in noflra Theologia,Verbo.Scri/ pfitcfc de eo an tequam ipfum Verbum uenijfet in mundum, jlupenda:ut apud eunt omnem fere reperias rcligioncm.Mirabiliter cum Chaldais congrui:, ucrbts huma nis explicans rem temam,&incomprenfibdem: o y, yormts, & A/ uvgybs>y}yoriiui (/ cBngeuirHytfrHmS)H epi/ms o St/as curio xgt- A>- *A '7jPto faoyey vo&y ori aA os t*Aw , tcj caro nS.ux tvA HyctScc kj fao7rvt(i}t7Teif,xct\ifriro 7rf ste?Tesporosceil iwTSoyoiti^i1 cm***, *" e H/c/ t AVGVST. BVGVB. LIB. y wstd^i*h*KTOtyiisY,i vtorinov vfosymrtiirop fhoy.Vabu O pifif w,o fth' fmpitemum,pcrfe ptouens,inaugumcntaMe , indiminuibilc, immutabi/ le,incorruptibile,fmgtlare,femper fui firmk,oquale,concors,flabdr,bmemftrw flmyVrium exiRms,eft poft Dem,qui prior inteHigitwr . In bts quoque cpianto pojfct dt Verbo diuino,uocibus humanis cffvrri Theologia , quantum utres aniim cogitando ualcnt,imb non animis uires,fed quanta potuit cahtusiUabi in humani peflora unitatis irradiatio , tanta paucis uerbis effufafVbiigitur(ut hoc prunum, iteritate dante, arripiam) ubi inquam dementiam iUam fuam potauere Arruni,C5P Valentiniani,quam uidentur e profana Theologe libris haufi(fe,cum Prolem , ef Verbum Dei ftiltm,folu autc patrem Deum fcmpitemii pugnarent: Scilicet per / inde male in Phdojbphia,crin qua gbriabantur,iafiabant q; fefe, profana fapien Iu cxcutiebantyftcut in literis facris. Son'neuides Tnfmegifium,Vabum fempi/ ternum prxdicantem,cii]; eas conditiones,eas dotes dantem , eam uitam, eamfub t flantiam,eum locum, quemfola diuinitas admittat i Eft fempitermis , nempe Deo coxtcrnus-Ormes motus,omnem uitam, omnem fime ad creandum impulfum,fiuc ad cogitandam, fpeculandamqi dutimtatem fu a habet 4 fe ipfe. \pfe motus fut prip cipiu.Non rnoueyllu. Cap. XXV. POted dubiuriybxc non quidem k Mercurio Tnfmegiflo dida,fcdfidaapofle/ rioribus fiiiffe.Scd nullis antiquis Theologis,ac PhiloJophis,non pcrfefltfiima diurni uirt huius dodrina fiutjit eum propter inauditum ingenium , propter mira/ bdem,multiplicemq; omnium rerum fcientiam Ter maximum uocarent. Graco/ Wm loquendi mos ejl,ut fummum quid s tn Tmy fiotxauxwy. 'mmiHTou y V gct/fycSy Atyorrx. dfx xyj (& roy Hy.ns.foy tgylw xxcvae , 'iltrrs cud yvnfey j A Zfty, X5& *Af s; brxGey nya y %o!ru rs ctfvfx c xserx* mTfounx.Cum effetjn quit,facrificus, templi sq; Deorum afidnet,uifus ejlfcm per Mofaica emulatus , tametft haudprorftts fyncna,cr circa culpam. At ex par te habuit,unde ex Mofe proficeret- Huius quoque meminit is , quifeparatim feri/ pfit A htenis libros nuncupatos Hermaicosjd eJl,Mncurules.De co in in huc mi dum uiducens fecerdotem quendam loquenteiNonnenoflru Herme audifti. At/ pptit in pnuatas partes, er fortes dijbibuiffe, funiculo metit u agros i cr que fe/ quuntur. His conflat nere Me rcuriu iUu feiiffe diuinujpleimmq; doflrins,cximie& fapientie,cr incomparabilis ingenij utru , ut no Jit mirum fuperiora cuferipfifje. Columnarii quoty eius, que in Aegypto multis myflcrijs plene ui ferentur, prstet Uinbhcum, etiam Proclus meminit : /jMgTvfiscJft{/ fueftAHAv^ijxy.7rvSw yipcty }i c; Trirraos 9 fn/tfcc yof *C JG| 7rAxrct>p hkoA ifyny PbilojopfMhw efl, mquit,Plato,no peculiari, pnuatai^fibi Bhilofopia reperta fed fccutus Phdofohidm,Zoroafhris,qua per Py/ thagpreos ad eum ufy pcruenit . Nam Pythagoram hanc Phdofophiam a Magi', qui a Zoroafkc dcfccndcrent , in Afudidicifje. Zoroaflrcm autem bellum Tro/ ianum quinque annorum rmllu anteccfiiffc prater exteros, Plutarchus tcflis. Quodftcut forte incredibile uideatur , certe antiquifiimus ejl omnium, qui uel in philofophia , uel legibus latis celebres funt . Huius Zoroafais dogmata,facer/ dotes Aegyptiorum fufccperunt,magnamcfcfibt ex his gloriam quxJicrunt.Quod autem Plato hanc Phdofophiam exercuerit , indicant Magica eloquia,qux aZo/ roaftre dcfcendut ,c ruftyin nofbra tepora feruantur,confona prorfus v congru entia opinionibus Platonis. Nr uero hac habentur in oraculis, Jjue eloquiis Mrf gicis ,qux Pythagoras C7 Plato fccuti funt. Hoc Plethonis magni in Philofophia Platonis uiri teflimomo,fit perjbicuu,ca oracula, fwe eloquia , qua fuperius ubi,7n?Aou yiy m nBvJAxc ytyirxx wnxJ n et w6&p tAiiutcuBUp. naurxi j\ )yS>ai7tfixy[yis0f tpySs Atyf^mJAxxii u9t sfivyatQei 7 ouyvxfui i,xvf euxyrioti, tcinAioft { e T* ^ AY6VST. E VG7B; LIB. T Srw tjfj 7 irtc Keivccvuty^Kj xii tiVv\H tucA& $ a^Sj, Atyyoi j tv c^r ofo/xaS; tKgs-oj/ >cjlfiii{px cpity^iofrcU) Kj S 6j*W tfpvoyTiJiioy (/'os idfXTTts AxZuyDe SibiUa uero, inquit* udcQ mirx funt,que firutur, ut pate pro fibulis h abeatur Sed time multe SibyUe fiterut, eodc genere uite omcs,omnesq; fbrfan rationabili de cxufi Sibyllas 4 [e/ medpps appellatas:ficuti fertur Tri[megijlus,fepe in Aegypto uerftttti fuimet mc tionem feciffc,tertioq ; Hermctc appellatu. Tres quofy apud Thraces Orphei exti tiffe dicutur.Fortaffe igitur c rheob aliqua inter eas communicatione , ac comme moratione,has appellationes delegerit Quxndoquide hec ipfa SibyUa Erythrea, de qua nunc loquitur Plato, a principio Erophile uocabatur. F erut aut ea cotinuo , ut edita ejjet, appellaffc uniquenq; proprio nomine, uerfusq ; numerofbs elocuti , brraiq; in perfida hominis Ipecie cuapffe. Hec iUe. Claret igitur dodi fimos utros, et Sibyllas credidi jfe,cr carminibus cari fide habuiffe.De Trifmegiflo quoq & Chaldeis e ode e fl apud eruditi fimos fides. His didis Hernia, zr de Sibylla tcftimd ttijs,miru in modii congrulit ea qua feribit Plutarchus in eo, que, Cur deperit P y/ thia metrice refpodere,infcripfit-Ac primi de ea refert : triSvM.ee UTcJpt iitQcuv,(& i o fuyuuvs nfo 'vrwy opi roi Wcc, KOtrlttp 7rfnfauyrcy^oveyiy a> ccmxyfa tx i$V9 TssoKiy.Hexiffe,tu predixcrunt quin / gcntoru annoru temput,tn quo Romani contra omnes nationes effent preliaturL idem Plutarchus,qucmadmodu Hcrmias,tejlatur Sibylla E rytheea uocata Hero/ phde.MgocplAvy rf fls yofivcrxy.Heropkile aut Erytbream uatc,que Sibylla fuit,appcllxrunt:Dc pri/ tpa e Verbo diuino, cx Philone ludxo.caius di Ais proberur ture pnfei iUfi Mercurio de ipib Verbo fuperiorafcnpIilTe.Maluplexffl' de eo apud Philonem Theotogi2,quod Gi acuor Mundi,&ongo,qBOd Filius Dei.quodhomiRisarchetypuin. Cap. XX VL _ _E D de uerbo diuino fuperiorafcnfif[e,prodidif[e uctuRi fimum illum Mer / Patrium, omnis admiranda Platonicorum, Hcbreorumq; Theologia clamat, Nf ^ efl t,Umbp, clara Philone de Verbo diuino loeutu at Stov Xoyoy,L trvy&G xtj/ ijyfcccpiafi iyyeefcnjfi att tcst o A{/ tftt-nfoy S 7r& rT& hcysv Stoj .0 Jiu fqveeynljdsxzsb o-oqjxs c 'fiy rtfimfcy XQji mrttTOwrimp w^ifjSLy etfun t*c Liepcc/ilwixgunfot 7y 6oi/ m yt/UOfjSbns ov epScwti 7t6bC sjpl r erf Sc(/, iAl)uy,?b.'cui Vop e fi yuesipoQ\p:Quprum alterum quidem ejl diuinu uerbum : alterum autem Deus,ante uerbum. \s uero , id ejl, IntcUeflus , homoq; ipfe , iuflus a Sapientia in primum peruenit locum,inucnto lubentuc capite & fme,uerbo diuino. In quo po / fitus,non attingit ut perueniat,ut fit Deusfed ipfum procul afficit. Hoc quoq; loco Philo v uerbum dminum er Deum, qui jit ante uerbum commemorat, appellans Deum ipfum patrem, ficut loannes,Verbum erat apud Deum . Deinde dicit, Vrr/ bum du jpmyovyicuvcfjJboyH/.ieyns&ci joy SUeyAo yoy,v>y uP utri ovfccvov7T%U7rtAsuirT':Secundum tertium fignificatum iolem uocat diuinu uerbum eius,qui per calu circumambulat. Quid admirabilius dicere Philo poterat de uerbo Ddf appellari eu Sole,q de fe dicebat , Ego fitm lux mundi, et ecclefid canit, Ex te enim ortus ejl Sol uiBitia ChriQus Deus nofter.Hac nuncupatio ad magni uerbi diuiniute,uniuerfalcmc p er incorporei nitore, inuifi Uemq; oculis humanis claritate reffidt.qua claritas no pofit , quam Solis nomi/ ne ueruis defignari-Eode fignificMu I oannes dixit de caleri ciuitatc.Et duitas no eget fole neq; luna ut luceant in ea. Nam gloria Dd illuminat ea , er lucerna eius ejl agnus,cr no egent lumine lucerna, neq; lumine Solis: quonii Dais illuminat it ios.Stc er ide loannes, Erat lux uera,quaiUuminat omne mundu. inambulantem iit per calu dicit, aut ipfum patrcm,cuius matellas fit in cedo , toti implens buri c f er 74 % AVGVS Tl E VG7*. LIB. h T extra tttUndum,aut certe Solem ipfum eius, qui per omnem in Ambulet cedunt* Quod Plato de louc,Pfalmus quoque. Qui afeendu caelum Coeli ad Orientarif Quod Hebraice, Qju equitat Aruboth,orbescalefles,aut coelum fupremu. Eo/ dem quoque libro : avo yotf uf \oiKty iif>x&ioC,ly yty Ao notryto jij/ earoyor& eurr& Sa' A.oy tov 5'eov rixor x,roy xyytAoy xvtov /oyoy. imaginem Dei, Angelum ipftus Ve bum'-Hic quoque tria funt nomina Filif Dei diuim fima, Theologia uerefrequen/ tia. imago Dei idenim etiam eum Paulus, er C haraflaem, Angelus item eft , ft/. cui in Efdia,M.dgni confdij Angelus. Eoiji etiam dicitur Aoyos, femo Dei, loeu/ t io Dci,nuntius Dciftoqucns er agens omnia pro Deo , tanquam feq ucfta inter- nos cr illum. In qiubuscfl omnis Theologia, in libro qnoq; de Agricultura : Hac omnia,mquit,rroiyjiy wUxtrtAvk&ibs&yd suerit JlsKHy, roy4u,wgos$ ' que,Qubd dmuus fit immutabilis :yu>f'w Aoj os b Ouo^ oi ttcc Acuti t M^oi TTtoy crotxafony rvylwi ane, ceu' fteoy fflm- (964fc9', & yitfxsriiiy xfctoy,x?kois.i(cti7ru curr& y>y lhey>vq> a ylyany. v? Iu/ ,*) tvc 'A.oj(tgct sHrvs,interpres,atq; hyparchutjna giflratus, er logos, id eft,locutor,locutio,fermo,cr fuperius Angelus. In fecunda quoque AUegoriaru legum, hxc feribit: oxix dlt Stov/o \oyos xi/ri is/,01 ncc o^yia/m '7T^oy,Kjk7rolHrmxru,eum dicens- Eodem libro :vri rolrvp 7^ 0 vfccwop 7f oefiip 'J-v/ ym s>"P kA 7i ia i 'nhffio-opfyfots Aoycs dfiosifytoTt rvpiorTiKKSePtaepigcrrtosio-OTKvos.QttodeflfAdhucigitur^lcftccfcdm animi, quam uocat Manna,diflribuit uniucrfis,qui utentur. Verbum diurnum, ex gqua prxeipue proficiens xqualitati Sentit Ph io Sapientiam, qux dicitur M an/ &s4 Verbo,quemproJpeflmm,prouidenlcmq; fuperius uocaucrat,donari. CoDe rf AVGVST. BtfGVB. LtB. f. Ais autem omnibus inumirs apud eirm,Filium,aut Verbum , effe creatorem mwtf di,effe maximam mundi creandi Sapiendam,\deanm,id r/t, originum, JrmwiBfli, fi>mtrim,fbntem,ac regnum,hominis creatorem, mundi gubernatorem, modera t orem generis humani,mutanti,transfcrentem$ regna, dantem fapienttiQuan/ qui boc Mannx,cuius nunc meminit,potefi inteOigi,beadtudo caleAis,qua dont tur a F ilio Dei Eodem quofy libro: I nuenies, inquit, Jlvo Aiyvs,u>a yiyif-yi/ rv 7i nj \mf y kx^' anis vbxw'7*- K& fra Ji yitooni fjSCr VBTfef nuis xerrt ^ioO,rfoy J i wtS* nuis xf rot lx!aiyaop.t7niHonr*y,iK xo'rrt,aA- A KXT aniircc.MSi r>y kk? tnxscy n(uiy,vouu, ! ctifyon i; J&p tjojtbj/ h? xi/noy , cqp ttP 7rvnoiHKVJK> it\> Ji (itoroy 7mj>x !p\ Itetxcrgitc s vl!ci y \x-my7itr7ic ny Jli%opivoy,cmciKcvift&cu,y v^otyny mt rr nxovet cti7&,i*isvoy c/l' X&o 7ICWTK 7tAT, * ' 'ty v>y EiVf iet 4vX"y &rH7Bjy,ro* $vHTop ytf bneiKtvi5bbjJou.7r$>t roy xveomerto, imv jtt rSy oAtty'iruocerro,&Aot 7t$>s roy tPflfaifoy Sto(/sj ttny txera A i \Jld yotf r> A pyiKoy 'ty cudlg irms rirnty v no Sea A oyg ycu fecM.SluJXt,i7rtiy cfyopeitoStweu. Quxfunt, Quaobre tan qua de altero Deo dicit. Ad imagjne Dei fecit homine, no potius adimaginem fui* Prxclxre,cr fapienter id dixit oraculi*. Ne$ enim fieri potuit,ut ulla res creata ad fimiitudinc abifiimi,omniuq patris effigiaretur. Ergo adfecudu Deu,qui efl Ver bu eius . Debuit enim forma rationalis in animo hominis,a Verbo diuino formari. Quandoquide Deus, qui efl ante Verbum,melior ae celftor efl omni creatura ra/ tionali.Nam cum in optmta,acfeparatafit idea coJlitutus,no erat fis quicq creatu ei afiimiari. Hxc Philo. Quibus nihil dc Patris,ac Filij diuinitatc clarius, apertius, nihil magis Theologicu,profiindius:ut4 Chriftianis expe flare meliora propemo/ dum non liceat. Audite H ebrxi gens ferrea, er tandem caligine graues oculos attol Ittcauditc inquam doflifimwmjac difertifimu gentis yefhx ex Geneft , ex uefkii f 4 inquam It AVGVST. EVGVB. LIB. I* mquam literis coUigentc demondrantemfy patrem ac filiit,quc iuxta ChridL/norf Theologiae fuperioru omniu,quos Adduximus , uocat uabutad cuius imagnt, ut Chaldxus e Mercurius dixaant,affent homine aeatu. Tm ipfum ucrbu ima g ine altifimi putris. Quid pauIus aliudfqui cum fit, in quit, imago, radius, et chara der fubdantia Dei. Audiant inqud Hebrai utrum maximu,w inter eos nemini, ud Rabbcnis iUis,quos adorant, fecundu,tedante homine a jilio,e turbo Dei creatu: ut uerifima ratione inteBigant , cur fit ab eode redeptus.Doceret enim eos Philo , nefis fui ffc,ut pater ueniret in mundu,ficut nefis ejfe conuincit, ut ad patre homo crearctur.Viliuaut eo munere perfundit, tanqua minore, e quo pater tanqua mi / nidro,e nuncio fuo utatur, ftcut perhibet ahbiide Philo- Proh Deum immorulc* quis hac homini reuelauitiquis ad hac Theologia adyta eu mtromifit t qua naui ad pelagus idud penetrauitfAn quia Platonicus erat,uideratq; copioft fimos quaf/ dam apud Mercuriu,reliquosq; antiqui fimos Theologos diuitias, unde Platonis H I a fuerant decerptafDeinde eo tempore floruit quo iam per totum orbe corufcabat Euangeliu.Sunt aut in his uerbis altifima,profundifima myderia. Non potefl al/ tiorc Theologia loqui os humanu.Confidcra enim q intime caufam introfpcxit,cur per fihit,uerbumq; diuinu fmt omnia creata. I d enim obdupcfco,quona duce per/ ceperit, flium ad creatione,adminidradonem(U rerum fuiffe mifjum , er ut con/ fentiat cum Euangelio , dicente eodem filio de f e ad patrem. Sicut dedidi ei potefta tem omnis camis. Intellexerunt omnes patrem ejfe primam caufam, alterius Sapi/ entia gcnitricem,caufam alti f imam, a rebus acatis remotifima,inter eam er res creatas filio intaccdente: quam nefis fuipfampafeadres ingredien tem agere, fefeq; immifeae, habentem medium pa quem opaetur . Nam quod deaeationc didum efl a Philone,etiam de toto mundo efl uerum:ut quemadmodum non debuit ad patrem homo cteari,filijq; acatio ejlfic totius mundi creatio tiufdem r/l.Qi4 propta alufiime,cr ex p rofindifima Theologia idem Philo in libris de Agricul/ t ura,uaba diuina,aureis litais defcribenda,ut fuperius uifum,effatus:TctU7ct f* neurice o notyliv xgu &ty cuti Aoyoy^ 'Ts&iiyovoy t/oy , is uiyth{eu/ j?itp5Tocrrf 7W/tto5,eJ*Tif yiyxte J&toiAtftS v7i^oj>c/W, wfpnoyovos vi'oS,\nretp yoS.Quacum apud ucteresacnouos omnes philofophos habeantur, Platonem, Ariilotclrm, Anaxxgoram,Chaldxos,StbyUat,Mcrcurium,Orpheum, omne Pia tonicam gentem, apparet totam de filto,qua nunc colitur ac celebratur, Theologia cog/iitd,confiffam,idorata,pradicatam, antequa ipfe fieret homo . Perhibet item Philo,nihil effe quod mundu fuftineat,ne diffoluatur,nifi uerbum Dei atemuthoc effe omnium rerum uinculum firmififiimum, ac flabiliflimu : quod a medijs ad ex/ trema,wab extremis ad media pertinens,atemum,indefktigabilemq; regat natu racurfum.Eum enim genitorem conftituiffe uinculum indiffolubile uniuerfi. lure igitur, inquit, neq; terra ab omni aqua alluetur unqua,qux /mu cotinetur cius,neq ; ab acre exdnouetur ignis, neq; ab igne inflammabitur aer, uerbo diuino omnia da/ rimente,quajiq ; elementis in animis imperdte.Vt uniuer[um,cx diuerfts partibus, fuauem efficiat harmoniam.Hxc infecundo de agricultura-Eadcm item in libro dc Mundo, quo ^oco obferuandwmejl perperam legi in imprefiis codicibus voy.es, pro Ao^o5-Niogenitumf Mundum templum Dei- Huius templi, diuinu fummuniefr facerdotem, primogenitum Dei,Verbum eius. Quia fcihcet ille Rex eft,et Domi f nusmundi,omniaregens,ac fudwens, creator, altor. Pontificem quoque uocat. ram Paulus, qui pro peccatis hoftum obtulerit , inter homines Deumq; fcqueftcr* V mediator . Qua ratione Dionyf us item uocat eum Tt A vrxyyoy a/ yoy, initiationum , myslcriorumfy principem . Primus $ ipfe initiator, crfacra A tor,qui futs myflerijs,pracipue cognitione , & cultu patris fui,nos ir.itiauit . Hoc maximus ipfe in toto mundo facerdos cgit,cr agU.Triaq; funt hic diuina nomina, filij Dfi apud Philonem,Verbumdiuinum,Summusfacerdos,Primogenitus.Alttf/ fima Theologia Apoftolorum.Quam eft etiam diuinum,qu6d mundum uocat tev\ pium D ei,in quo colitur, adoratur, cognofcitur,laudatur Deus inuifibilif ! Sic CT animum effe templum Dei v noHra Theologia eft: Templum Dei , inquit Paulus cStis uos , Dei adificado. Pbtla quoque eodem libro loquens de hocipfo : t)J t ov &io0 ciKoyx,r'oy ccyytAoy vtov Aoyoy.lmagincm Dei, Angelum ipfius Vet bum'Hic quoque tria funt nomina Filij Dei diuimfiima,T hcologix uerafrequen/ tia-lmago Dei-id enim etiam eum Paulus, cr Charaderem, Angelus item eft , fi/, cui m E)aia,Magni confilij Angelus.Eocp eiiam dicitur Ao^oj, femo Dei, loeu/ tio Dei,nuntius Dei,loqucns er agens omnia pro Deo , tanquam fequcfter inter- nos CT illum. In quibus ejl omnis Theologia -In libro qnoq j de Agricultura : Hae omnu,wquit,Tcipjiy (aJbccatMvS dtoS oty{ tueret JlsKHyJS vo^iy,rspos9 Ao) os 0 Quos, y oi 7rx\eu$i x tu/UfaTray croixafetriy rvylw > arx, au' fiay m- Aetf,i(gu t&yu, & X*fX{rciy x7Atoy,et7Aot{. H&c naert ricTrarfuy iw t nyM.y^oyiis cwTVvoyoii oc^Kxifay.Ta^' Ikccsci^ Inambulat enim cir/ cum, Verbum,quod appellant pUrte Fortunam. Deinde femper per urbes comt means, cr gentes,ac regiones, qua funt ahorum,alijs,0 ommbus,res omnium di ftribuit, temporibus liberis,mutans qua fmguli habent. Hic quoque Philo oBendit Filium Dci,Verbum,cffrrcftorem, gubernatorem, moderatoremq; Vniuerfi,ficut fuperius, datam curam gregis d Patre,Filio dixit. Qua quidi omnia indefejje con/ cinunt facra Utera . Eum dicit inuifibiliter perambulare mundum . Eadem caufa fuperius uocabat eum hyparchum,magifbratum.Eum ait omnia dtBribunr , uer/ tere,uerfarcq; regna,commutarc diuittas,opes,quod totum ejl mundum moderan tu. Portans omnia,inquit ttle,uerbo uirtutisfua . Et in quo omnia, ex quo omnia, per quem omnia-ldem m libro de Flammeo gladio : piTiAStoy cvy caco t ty latfet Kxrxo-Kdliy, i A 'riw yiytslw oinoxy , rLL 7roAiy , rrvvSlb *ri >y Koxyoy,ivgiixeis yty cu7toy yfo xirr&y Sicy}vttf 5 yiyony. v?lu/ ,j) ree niooxgx soiyo>7r$y,nKUKOrx,et\* AV ttucscp HyMpjQUV, 0{ vyiTi/xoy t Asty roy twtnrcru Acyoy rvnMs : Anima enim hominis figillum eft,qu4 difcedente, tj migrante, qua remanebunt omnia foedantur, priuata diurna msp ite. Quoniam diurna fmuUs eft menshumana^td archetypum , id eft,exemplari . lAcamjdtifmum Verbum formata . Quid his item diuimus,exceUenttus,in omni Theologia profundius, de creatione arum noRri, ei quod oporteat retinere ima/ fnem,qua difcedente, eunda fcedentur,& poOuaturiToU igitur hac Theologia eft apud Phdoneytec alum apud fmptoresfacrosreperias^itmhabilefrtab horni ne Uidao,a Phdofopho, tam clara , tam minime ambigua teftwmia proferri , rufi uideremus Theologos omnium gentiu eadem cognouiffe,pradieajfe, nowfiiwisifr feculis incLsruiffe quod olim fuijfet celebre apud fapientes omnium nationu.Ver/ h m igitur apud Philonem eft Primogenitus , eft filius, eft Organum Dei,cftfot/ eundtfitmus,cr idea ldearum,eft mundus archetypus,eft hominis item exemplar, C r arcbetypum.Eft imago Det,eft diRributor,moderator, eft is per quem uenitur ad Deum, eft Sol , eft Pontifex in templo D ei hoc mundo , eft reflor , moderator gnomn^eft magiRratusDei,efl humanarum rerum, reptorumq difrenfator, eft * AfGvsr; BVGvn. uri; .* * frrouidenliflimus, oculati flimtts , efl Mens flupra nos, ad quam nojhn ejl creato^ eius ftmdts ejl homo . Quod item ijle Logos jit Deus,cr itemus apud Monenti non ftcutpleriqi dementiflimi,natureq ; igniri fufrtcatt flunt, non Deum, fcd Men I em quondam udut angelum maximum, ut Valentiam, declarant tum omnia, qtut nunc protulimus, tum locus in libro de Mundo, cum de creatione hominis loquere tur- Nam cum in his locis produflis. Verbum diuinum dixerit fxuffe archetypum , . exemplarq ; animi nojbitin libro de Mundo fcribit,cateros, affinitatem effe horni/ ni cum xthera dixiffe.At magnum Mofrn,nuUi reicreau, fficciem anima rationa lisfmrilem tradhlif]c:x^ cc6ry uvsy t ov SwsAoyov, nc/cioget t 9ttJ \kuvts ftKOVx,^ OKtfaoy etveu. royuotct, ms 4t,i($U7V7^t(/ st aricystf 7r&c r>y tx-m^TrcKnt my y cu/Q^ocmy ugtri mncyxQx vi 9t ov ylw uter a norx tjmc T&yy*.yoicrety. Sed eam dixit diuini Verbi, V inuifibilis illius Dri imaginem , probabile arbitratus , edam quod formatum fuit,figiRum effe Dci,cuius ch arafter ejl Verbum fempitemum.lnffii/ rauit enimyinquit,Deiis in faciem eius,ffiraculum uita. Quocirca neceffe effeuiH qui accepit,eum,qui emifit, aflitrJLxri. Ideo edam hominem dicunt fhflum ad ima/ ginem Dei , non ad imaginem alicuius rei creat* . Ecce fatetur Philo ipfum Vet/ tum fempitemum , fatetur Deum, fatetur nos ad imaginem eius, fatetur Mofen de eo' fidffe locutum. * V Bx Platone, F ilicrm tubtre Patrem: Verbum tflft diulr.iGrimum.Prinripein pnt fenuum,& futurorum. Cap> XXV 1L '_L4to quoq;,cuws omnis Theologia fluxit i Triflmegifio , cuius tredecim annot * in Aegypto uerfatus omnem intro frexu faptentiam , taq; amplitudinem fluam ditauit,exprcfiis,nullaq; ambage obuolutis uerbis conjeffus ejl in Epinomide,crc/ affle mundum Verbum diuiniflimu. Mercuruts erg o,cr Plwlo Aoyoyjd ejl , Ver/ tum, no flolum filium Dei dicebant effeffe d etiam opificem. Vcrbumq; ejl opiftx, propter mundanum opificium jn quo opificium ccclicfl prxeipuum. Plato autem mEpinomide fic ait. Qualibet flellapropnu curflum confiat,Sv*J ccy i, ViS 00/TOTtAMf ,*U/'7iS' r>p EVf cwc 'Ivywp $pxTO|/,*oai sj oret' fdb/&'v>y of>$cy,v>y cdr? A oyoy>(& T&Tiyovoy ifoy , is iwiyitA^xi/ e? itf5sTwTc recfiOes,oixris yhyxto &xur,hcc nomina filij , Verbum, Mens, Opifix,Caufa:addidit ad hac Philo, Primogenitus, Ftluis,Lux mudi, Gubernator: Grxce hxc omnix,\iyos,vis,PyicHVfybs,xnso\>, urgcoroyoros vicS,V7rtf> f VKToy arca TeS 0 ytr&roK W/ wccr*f:Vinculum enim uniuerfi indijfolubile genitor eius pater fidi. Qtwd de lege non quadrat, fed uerbo,quod 4 patre generatur. Rurfus iit opere, quod in[cribittQupd malum [oleat infukan bono, hxc ait : Decet, inquit, f J eos AVGVST. E V Asv}hh Tfm wJltsu^vrvp, usu TfITCS 9t ^ 'AViGVST. EVGVB. LTB* I. v ipl-ns tfoy eityyxfisn fhimpyay Vfay y^u>y r> 5jj>aJ7{/, i ^ /# luVfjiiinQr j w&L 7rctf>cz,i(c/u. y royufu&ta 7rct7\gx r>y 7rfwy*y Sicy:DcusPrimus,inquitjn feipjo quidem exiflens,ejlfimplex, propterea quoi fcmpcr fecum ejl, nunquamq; efldmiduus: Secundus et Tertius, ejl unus -Etenim neque operari oportet Primum:&- de opifice Patre,ac F ilio oportet arbitrari, Pa trem primum Deum . Quidfentiat Numenius , multis alijs locis indicat . Sic enim oddit:Si igitur de Opifice quxfierimus,dicentes cum oportere priorem cxiflentem,. fic facere, habet p rxclare. Islfr rationis aditus . Si autem de Opifice non Jit [emo, fed de Primo quaeratur, ea qux didt [untconfecro , er fandi flatuo. Acfmt e 4 quafiarcana,cr non pandcnda.Tranfeo igitur,ad capiendam rationem, aliunde eam uenatus. A nteaquam tamen femonem ingrediamur, confitendi* nobis ejl rem haud ambiguam:Pnmum fciltcet De um,ac Regem, uacare ab omni opere DrttW autem opifacem,imperare per calu euntem . Sunt autem hx uitx alia quide primi, alia fecundi Dei. Nam primus Deus erit fic. Secundus autm e conuerfo mouetur. Primus inquam circa inteUigMia,Sccundus circa intclligibilix, crfenf bilu Netp itero admireris ex, qux dixi : multo enim audies mirabiliora . Nam pro motu , qui inejl Secundo,dico quietem ineffe primo , motum cognatum, propinquum, i qu& Cr ordo mundi, er p crfcucrant ia x terna, v [alus in omnia rcfanditur-Infextoau tem libro Numenius fic feribit , Quoniam autem [ciebat Plato apud homines, fo/ Ium opificem effc notum, primam autem Mentem , qux uocatur Pater , omnino ignorari,ob id eo modo ejl locutus, ac fi quis diceret,b homines quem uos arbitra mini Mentem,non efl prima, fed altera efl ante hanc prior,ac diurnior Et rurfum: Gubernator quidem in medio pelago uedus,fuper gubernacula flans celfa in pup pi, temonesq; tenens, nauim flc(ltt,acregit:oculi autem eius, v mens uerfus xthe/ rx,ad fublimix refpiaunt-ldem Numenius in libro de Bono, Etenim, inquit, ftopi Jtx Deus,c]l generationis principium,bonum ncceffe efl ex proportione effc prin cipuwt cjfcntix. Huius autem ex proportione imitator efl Deus opifex Subfiantur ucro re frondet generatio,tanquxm imago eius, er imitatio. Si igitur Mens fccun/ da, ejl opifex generationis,bonum erit ipfuts effentix opifex , per fe bonum effeo/ Mx innatum. Nam Secundus duplex exiens per fe facit er I deam fuam, et mun/ dum, cum fit Opifex . Primus igitur Deus efl per fe bonum : huius autem imitator Opifaxbonus.Hxc omnia dicit Numenius, obfcurius quidem propter res obfcur r c7{&$ Qtoy ur,*j 6iey anutiAi v omvfct bsAS>s y\fflvnebcu,yi a> 7 flooyitvey $*>y,Kj faup H&t oy 7niut7tc ntUfmy , ^nAua-xy-svoy, ifecrmc$cobcti cw3ga>7roy,wm ^ ryviKctvrtee/laKiii/vxi^ efv/ tu s fnyecAtiey^a/xtAQ kj yiecAv(ltrne,7rKA(y uj 8i'oy k, cios lty7r$> 5kes r> cr&yiCtKjTiw 1^5 tpt P hiofophorum teftimonio probaU,non uideo,quid Ph&ofopbiam a T beo/ logia difiungotNam neque Ariftotelem,quem fuorum miarum Theologum ad/ mirantem fepe reperies, pojfumus ab i&orum confortio , Ji indices atqui uolueri/ mus cffe,frwigcre-Qod indicium mu dofiifitmis rclinquam-Dedarabo ipfe ex parte,ubicunq> res c rufus poshdabit.Con}ltt,quAm fiUantur, haUucinentur mi/ frrifimi Hcbrai ; quos equidem ai hac amicienda inmtarem, nifi feire pi eos dari tferam , ut perpetuo cum ratione mfaniant : c r quibus imperitia , mdi/ tiafy reddat incognitam, c r ingratam om/ ' nem iteritatem. FINI S LIBRI PRIMI. f 1 44 avgvstini stevchi eygvs BINI DE PERENNI PHILOSO/ phu, ii > br secvhdvs. ' % t. . Dc Theologia aiutqooruni icftimonium Ariftotdii.cxcmplarcji ex aKf, , 4 qui Gi ucnceaada ac fafjncienia. Cap. I. : .> . c k i p t r r v s fum hoc fecundo libro de numinibus tri/ bits,fmc hypoftafibus,totaqidiuinitate,fequens prxtcrita/ rum dcmon&rationum rationem. Quod antequa Jaciam , uifm c fi prius Aridotelem audire loquentem fuper Philo fophia maiorum , ut antecedentia cr fcquentia confirmat tur,cr iUucefcant . Qtu etft uiderit, aut uidiffe difimult/ rit eos libros, quos Plato : uideltcet Mercurij,Sibyllxrum (nam i Phxdro meminit Sibyllx Plato)Orphei quoq- exterorum que item quos Plato cognouityCT dodrinam eorum adeo efl admvratm,ut fuerit fecutus: dico A/ naxagorx, Heracliti, Py thagorx, Empedocbs, cr Parmenidis, exterorum : cuti tamen teBimonio pofiit apparere,antiquos iUos prxclara multa mirabilia^ dixif/ fc,utfue m numerum Theologorum, fiue Phdofophorum affcribantur,plurim4 ab eis manauerint , qux magnam quondam priorum fecularum fapientiam teSU/ rentur . Ariftotdct ergo de rerum principijs in libris de prima Philofophia diffe/ rens,hxc fcripftt:Traditum ejfe fub fibularum inuolucro ab antiquifimts illis pri/ fciscfc uxtis pofleritatiyhos ipjos,quos diximus,effe Deos, er naturam diuinam re/ gere ac continere totam ipfam rerum naturamxxtera fibulis, ut probabilia effent, CT legum obferuandarum eaufa,ad utilitatem ab his jiiijfe obuoluta,qui finxerint D eos jimiles hominum, exterormq; quorundam animanttu, multaq; id genus ei* addiderint. De quibus fi quis meliora feparet , id uidelicet quod tradiderunt , DtoS ejfe primas principales q; fubflatias,diume loquutos eos arbitretur. At* uerifimile effc.fxpc unamquanq; artem, Philofophiamcfc perfide repertam, rurfum extindi C r deletam- c r has opiniones placita $ e orum,ufq; ad hxc tempora tanquam rclf quias perueniffe. Patriam igitur opinione de primis fubdantijs huc ufq; nobis da/ ram fuiffe.Hxc Ari&otcles in libris de prima philofophia , de defeendente ufq j ad fui tempora maiorum fapientia,fed lacer a,& cuius ueluti reliquia ufq ; ad fuafe/ ala permanarint. V nam quamque item artem, crdifciplinam prifeis feculis flo/ ruiffe,fed extindam temporum iniurijs, ad poReros non perueniffe, nifi laceram: magnum autem ac duunum corpus eius apud maiores extitiffe. Prifcos illos credi/ diffe V xffendffe Deum, id efl, ro 9t Jop, ipfam diuinitatem , numen naturam complexum omnem continere,idq; afflatu quodam diuino eos dixijfe. Hxc afflr/ mat AriRotdcstqucm fi pojfcm orarem,ut fecum fua dtda perpenderet , ddigen/ trr$ DE PERENNI PHILOSOPHIA 97 tonfiderarct,qux de Deo maiores tradidiffent. quos fi lauda t,quoJ credide/ tint omnem ruituram Dem complexum [uttincrc , admireur etiam neceffecfl, qua tam mtra,fublima, profunda de eo prxdtcauerunt . Et fi putat AnRotdrs m/ tegrrn olim perft&tmq; mguiffc philofophiam,cuiut tantum rdiquix ad pojleros peruenerint,iUum etiam atq; etiam rogatu uclim, ut me colligentem has reliquia t, C r afferentem ex his,ficut er ipfe, maiorem quondam diuinamty fapientum apud frtfeos fioruiffryne fremat, ne contemnat. Quod certe non fioat , mfi fecum ipfe difiideat-Adimror enim er affirmo iuxd cum ipfo , diuina quondam perfidtmcp penet antiquos philofophiam , idq; fimiliteraty ipfe per quafdam quafi contcOu/ ros O- reliquus ad nos ufq ; deuclas,incedens. Quod fi Antioteles qua parte hxc maiorum phdofopkia Dem rettorem rerum fiuebatur,laudat,cr admiratur ,ad/ mirabitur edam quxda alia,qux ipfe aut uidcrat,aut fu fricatus fuerat- Nullus aute fupereft aduerfanus,fi Ariftoteles quoq; maiores admtratur,cornntendat,quorum affirmat fibulis fapientiam obuolu tam V ideat igitur atq; confiderel,quid cum ue/ ritasfiUeri coegerit. Nam cum Deum,rerumcp, principia qu*reret,et ad fwmmtm iam rado pcruemffet,impegit tanqua in fcopulum, quem tota fbrtaffe philo fophia nitore decreuerat, T beologiam xndquorum,nec habuit de Deo quid amplius dice/ ret^quam quod tUi (latui ffent . Nihd enim aliud uidcbatpoffe dici . Ergo fi primo principia cade atq; ueteres conAtmt, neccffario funt eiiUa quoq; fufdpicnda, que de principi] s totaq ; pbilofopbia dijferuerunt,mtmortalitas ammorii,rerumcreatio CT prandentia. Plurima preterea,que funt ei quoq; afferenda , qui priorum phdo fophiam probandam,admiradoneq; dignam intelligjit er confitetur. In maioribut autem diis hec minora continentur Eccefuauoce er mundi creationem cogitur, er alia,qus in Theologia maiorum canebantur,Ariflotcles affererc. Omnes enim fuperius rerum creationem funt confcfU:Ea,ardeo,qu6i iffieum corpus ccelm opinarentur.fic adfum dogma,id ejl , atemiutem,detor / S ft. ,1 AVGVS T. EVGVB. Lt B, 11 " . t /if.ut uftfTM boc nomm redo indidiffe dixerit , quid femper torqueatur , ab ctu StJy.Rurfum cum ijdcm tum et ccmpnr aperte, ac manifeflo dtfermne diremif/ jc nutuum uium ttcmtm Dei dicentes, tempus particulam futc imaginem tterrd Utis, Anftotrlc* itt tempus cum tuo contaminauit,ut diceret tum , effe fyatium potus caleBis, ambiens tempus infinitum. Qi um$ maiores tutem Do.ipfe cali fecit tutem, cum i&nefy tuum cum motu coeli commemorauerint,ne $ cum com memor atiotle tui tcpus afciuerint,ut fuo loco eft oBenfum. Et ipfe Deo tribuit tt ttum fempitemm in Meupkyficts- Sed nos uniuerftm eius Philofophiam cuoluem tcs,mulus diumt lucis fcinttllasdeprendimus.e quibus probari pofiit, cr homini/ bus non prorfusduris,acferis,pertmacibus^in decretis eius oflendi, eandem pbc tofophiam ejje eius, atque maiorum fuorum,dico de rebus duiinis Quem nurtefe/ pofttum habeamus, reijcimtes in aliud aptius tempus coUoquim cum eo. Tantum proponam exemplum ex antiqua phiofophu,quid fibi uelit hoc nomen,cr quo/ modo ab illis inducatur,cr quantm ei eundi pbibfophi detulerint. Nam quotiet inuenies prifet fapientit teftimonijs philofophos uti, fublimc ejlc rdiuinm my/ flrrium,ut bonitatem integritatemq; dofirint apud uetujUores agnofeas. AriBote lesin libro de Mundofmodo AnBotelis efl,licet Platoiuci,id cj},Plutarchus,Pro dus,Philoponus,tefltinonijs ex eo libro utantur, fuitq; etiam fui temporis dubita/ tio,an effet Arillotelis,profcrens quod prior P lato,quod Deus fu principium, me dium,finis,b y\y Si 'of,viis efl omnium. Ab antiqua phdofophit uides quid pro/ ditum cffet.Phtlo autem ludtus, nuAxubs Aoyos ori to duoy , ur9fatnvts a Kct&uivop aJtiOTi CtAAO,T0CS T6 VJ V otKovTis.Prifci,inquu,nobis fuere meliorrs,propius Dtjs degentes. Quid diurnius Plato loqui poteratfld enim noftra Utera demonftrat , prifeos illos longe optimos fuiffe,iu}litiam cr pietatem maxime coluiffe, fitiffe fmtplices, integerri/ misi}; moribus Eandcmq; caufam (quod miror, m quo pra gaudio exilio) audimus 4 phdofophis,dc maiorum longe quam minorum excellentiore probitate,atque a f acris Uteris, quod erant Di js propiores. Nofka Utera tcfUntwr , crebro uifibies Angelos in habitu uirorumprifeis illis apparuiffc,allocutos eos effe: plenafy ue/ tufUserat prophetarum uifiombus Angelorum cum fe darent in confpedu con/ fricabiles: ob id proditum poBmtati, ut fupcriiu Philo ajfrruit , a maioribus iUis, t>eos,id efi. Angelos humanis affumpus figuris, circumire urbes, contemplantes humana fida. Quod fecerunt duo ilh projitti Sodomam AngeU . Stabant enim in platea, fc eler ata duitatis fiagitia contemplantes,mox ea fupplicio formidabili ani / SUaduerfuri- Pio tinus autem aitiiss yif ;(ot/S,)tgu MaAisec revinet ifiovs HfiSiy oA9ws ifrcu A hyts$ . Quod ejhReflit effe, fibi quilibet perfua/ dere,prifcam Theologiam aut fermones, maxime autem patrios nofbros,ucros rp fe-Canfidera quo te ueritas traxit 0 Arijloteles. Si debent, laudabileqi ducis, om / nes fibi pcrfuadere,k prifeis tradita,prxcipue maioribus Grxcis,ucra effe: medo/ res c r Barbari, cr Grxci uno ore fatentur mundum k Deo creatum. Cadum fi Jit tfO a p rxditum immortalitate,eam effe ut Plato dixit in Sophida, imm t vcesny, fbbricatam,repertam. Maiores ergo Grxcix mirabili confenfu creationem mundi prodiderunt Nam Empedocles unitatem afferit omnia ereaffe, Pythagoras retas/ Iit Vnitatem omnium rerum effe principium A naxagous Menti tribuit eundo/ rum inuentionem.Architas hominem k Deo creatum,dixit,ut odendam. Timxut tutus Plato,eifdemcp inftflens uefbgijs, tradidit, CT fcripfit [milia. Omnium and/ quifiimi Orpheus cr Hefiodus, maiore , cr apertiore teftimonio hxc perbibue/ mtfiOrpheus appellans Deum Koanoio rvnunny, formator em mundi.Hcfio/ iut tede ipfo Arijlotele in primo pojl res naturales , fcripfit aliquod rerum fuiffe principium. Omnes denique mundum, ut ipfe in eifdem libris confirmat , creauc/ mttQuare fi pulchrum , fi bonum eft,fibene habet omnes fibi perfuadere , qux maiores,prxctpue Grxci poderis prodidi jfent,ejfe ucra,certc credendum efi,qus ie De o,de diuina prouidentia,de mundo creato narraucrunt,cuius caufa eft,quo4 erant,ut Plato ait, Dijs propiores, eoq; meliores, ut Marcus Tullius, quodrmnut aberant i progenie diuina, a fatu coeli, cr terrx. Angelorum , Dxmonum, horni / num. Audiebant maiorum uoees de Deo, de rerum conditione unanimiter prxdi/ cantes. Videbant frequentes Deoi inter hominct . Nofcuntur autem melius, quA propius audmtwr, pedantur. , ' DB PERENNI PHILOSOPHtA toi ' QSOJ/Bjrbarii Grzci didicerunt , & quod ingenue difcipuloi eorum fe Gr*ci fatentor, conftit Barbarorum Theologiam priorem, ac meliorem cfle,ec quod a' Graeci* mhil de* buii.ucf potuii tnnouare fuper Theologia. Cap. I L -L ludquoque deducendum,apenendum^ ejl,atienteq;confiderandum,fiGrx/ fcientias,Tbe ologixmcfc a Barbaris, ut cr ipfi fitcntur,didicerunt,eandem fb/ rt eoruncceffario Sapientiam Thcologiamfy.Et Jifunt Barbari Grxcit antiquio / res, cr ab his natio Grxca , fcrmonemJitcras,ipfas genus , cr effe , quod oflen/ aam,ieduxit, quibus Grxci fmt omnino iuniores, neceffarib ucriorem effe Theot logiam Barbarorum,quam Grxcorumiaut Theologiam Grxcorum,fi rcle cun / fia perpendantur ,Barbarorum illam effe, quam uetufbfiimi Grxca gentis paren/ tes,qui Barbari fiieruntifcilicet lauan,a quo Ionia difla,cr CittimJ quo, nomine ieprauato, uocata Cypros, cr Rodanim, a quo Rodos , in Grxciam detubffent. Hos inquam uerifvndc jit dduuio,diuinisq ; hominibus propiores. Theologiam in eas regioncs,in qtus ptum,Solonem, Eudoxum, Platonem acccfliffe,ut audirent eorum fteerdotes. Ojlendi fup tempo/ re eoru ambulacra illic a facerdoiibus feribit StraboiSymbola illa fua Pythagorar ab cis detuliffe , cr fe Aegyptiorum more circuncidiffe fertur . Fuiffe cum in Iu/ dxa , cr in monte Carmelo habitaffe , perhibet Iamblichus , in A egypto quoque annos duos cruiginti cum peregrinatum, dequoXantiphonemfcripfiffe prodi/ iit Porpkyrius, amplexum morcs,infhtutaq; Aegyptiorum ficerdotu , rogajfclj} Polycratem tyrannum,ut ad Amafmt regem Aegypti, amicum cr hofpitem feri/ beret,ut fieret difciplinx eorum particeps. Venit, inquit, cr ad A egyptios Pytho/ goras,cr Arabas,cr Ckaldxos,a quibus rationem inf : vmiorum edidicit , uatici/ nioq; quod fit thure, primus ufut cfl,crin Aegypto cum facerdotibus ejl ucrfa/ tusjapicntiamq ; Aegyptiorum,et fermonem didicit Sic Porphyrius. Tullius item noBcr,Cur,ini\uit,tpfc Pythagoras cr A egyptum luslrauit, et Pcrfmm Magos adijt,cwr tantas regiones Barbarorum pedibus obiuit,tot maria tranfmifitiProclus autem fuper Timxuir. , feribit Pythagoricum effe, [equi Orpbicas genealogus. g i Superius o* AVGVST- BVGVB- LIB- !I. * Superius enim ab Orpkica traditione, per Pythagorii, id Grxcos [ciendam de dife perueniffe , ut ipfe Pythagora referat in fermone facro . Dixit etiam ab Aep/ ptijs Orpheum didici ffetOmnis item,ait,Grxcorum theologia,eft Orphicx initia/ tionis alumna Nam q uu primut.Orphem ab Aglaophemo res duunat fui jjirt edo/ {lus, deinceps ex Pythagoncis,cr Orphicis lueris excepit Plato,Orpheum nem eft,qui nefeiat in Aegyptum uenijfc,indecp facra,Theologiamp 'npoyAoyoy^iAoydl/de tAino/incoynis cu/ccm* JlaKveit epicurt xgiiJl ofoui, ovyjiijop m!p ScRi/lttfivp . c/fotyofrr* iy[piKpUtavnif>i{TO o/a/ace op&o-tp . Que [unt , Quoctrca atten/ dcnda,qux periti, eructuBiores aut prudenter fine demonfrratione proftrut,opi hanturq;,non minus, qu.imfi dcmonBrationibus uterentur Vident enim princi/ pia,quoniam acumen habent ex experientia Si igitur putat krijloteles uctuflio/ ru tefbmonia,eode loco habenda, atep ea qux dcmonBrationibus comprobantur: certe qux uctufliflimi hominum Hcbrxt,Chaldxi,4 longxuis, uiuactfiinusq; pro/ .genitoribus audierunt, credenda, amplcjlcndafy etiam fine dcmonBrationibus. Eadcmfr dixerat prior Plato, In [eneflam differendum iudiciudeDijs. lUuditcm magnopere confidcrandum,quod Plutarchus dc prifeis perhibet,[olitoseos in afli gnxtionc caufirum, nullam aliam nominare caufam, nifj principalem , ac wrlio/ rem,diccntes quale femper efl in [acris literis,{ivsi?X, t/liog y oy,-my JIhiu Vpyoy^vpnuy iraaoncm,ucntumq; defignat: Animas, cr olentia Medi Orafvucnt illo. Et, Quantum ignes,animxq , udent . Quibus locis idem efl anima atq; ffiiri/ tus-Quem igitur feripturx diuinx Spiritum dicunt,ueteres Theologi dixere modo Animam mundi , modo etiam Spiritum. Nam cr poeta loquens de anima mundi \ quam apud Platonem uetufiiores ^ Theologos audieratis. Spiritus intus dit,totamq jj infufa per artus Mr ns, agitat molem,cr magno fc corpore mifcet. Appellabant igitur Spiritum diuinum Animam mundi,ab ea cunflanafci,ac uiui/ fi cari dicentes,Jimiliter atq ; Chriftiaita pojlea fapientia. Quod ut intcMigas , idem poeta, qui uctuBam Theologiam fequcbatur,fententiasq; ex Platone et fuperiori bus decerptas carminibus fuis inferebat, teflis cft. Conferamus poetam profanum, it# alterum poetam facrum,cr aRoquijs diuinis affuetum. Dauid , Emitte fpiri/ tum tuum,cr creabuntur,e t rcnouabts faciem terrx. Vergilius autem pro exterts de eodem ftmtu, Vnde hominum,pecudum'q; gemts,uitxq; uolantum, i Et qux marmoreo fert monfbra fub xquorc pontus. Dauid rnb per Spiritu miffum d Dco,cunfta uwificari}CunBa nafei ac fieri . Espi tiiritibus,cr umentibus fem/ per efl auxiliator.Hxc Mcrcurius:Quibus tota ffiritus dmini natura, uis er prjf prietas exprimitur . Primum dicit eum 'a fvnte fando produci. Patre fcilicet, ae Mente. Plotinus autem dicebat fuperius, k Mente produci Animam,quod ed,k F i/ lio Ifiritum.Nam Anima mundi efl ffiritus diuinus.Fontcm fandum Patrem cum Filio uocat t\crcurius. Fontem propter exuberantem ex eo ffhitumtSandum au/ tem,quia fpiritus fandus k fando manet ncceffe ed . Deinde audijli hunc ffirituM effe uitafcccundi fimum , ab eo eunda bona proficifci: Nccfolum profeifei bona, ac umificari, fed etiam p ortari,ac re g. Homines autem er uiuificari.er inflamma ri ad bona , optimi quamq; affiradone ab eo cxiflcrc. Hxc de ffintu fando M er/ curius, undequaq; uerx Theologix confona. . Aperte autem imitatus efl, propo/ fuitq;caFlotinusin libo de Tribus imperatricibus fubfiflentijsjoquens de tertia fubfiflentia,qux efl eis Animatio mundi,nobis farifw* D ci,hxc ad uerbum : lUui primum, inquit, quify cogitet,! xv7if ybyfix nwm wxlrrst^nrnif/ eant DE PERENNI PHILOSOPHIA. f toy Qeatt cfimlt fa*y, em ytiftepa, em SceAawa, rt yi ictfhSm sgx6aec,ecvTp nAioy, aorrn y /aiyxy v&Toy ioavoy ,iij ccvtb ixotrfifny , ttwr* {/ xotrUttm quo uegetatur , er regitur mundus . De quo poeta dicit : Principio ece/ Ium, ac tcrras.vfq;,Spiritus intus alit Dc eo etiam Apojlolus ait. In quouiuimus, tnouemur, er fumus . HxciRc . Vult igitur (piritum fandum prifeos agnouiffe, tum,proprietatemqi cius defcripfiffe, ut uegetet, ut regat, ut animet mundum , er siudt congruere noflrorum, atque ph ilofophix profinx fuper ffintus diuinini * tura,fentcntiam. Pythagoras autem, quem plures Jccuti funt, quum audtffet hunc Spiritum, ut alia plcraq; diuina ab Acgyptijs,ccrifuit effe Animam,per omnem re tum naturam intentam , CT commeantem, cx quo nodri animi carpcrcntur.Hoc Marcus de natura Deorum, intcrprctatusefl autem^vypjdcfl. Animi/, quem atteri diceret ctninil IU$ C Animus mundi, ct Anima et animatio pofrft et folct appellari . w J , A VG V S T. E VG Vfc. U B. ( -.1- appeUari.Spiritum autem ipfurn diurnum idem Marcus GT cognouit, rt Ufm>projl prictatemq; eius, qui in rebus habeat,audiuit,eamq;, fuo nomine appeUauit.Nom cum de ordmc,accon&wtia mundi loqueretur, hanc faptcnti fimum uocem tulit; H xc ira fieri omnibus concinentibus inter fe mvndi potibus, profitto no poffent, tufieauno Jiuino cr conlimuto fftritu continerentur . En Tullius diat ftmtiw* diuinii diffufum per ommfme quo tantus ordo uibe,qux eflin omni mundo , exi/ flere non potuerit . Quid amplius de ffiritu prxdtcari , quid planius, cr apertuit potcratfDidicerat idreorab anuquis.Qui nobis pro omnibus Romanis efl teflis, ficui pro Grxcis omnibus Plato.lnteUcxit ago quendam [firitum duiinum, dtffu/ fum,continuatumep pa omnia,uiuificatorc,uitarum datorem,CT confcruatorem. Tanta cjl uis ueri.De hac ipfa Plotinus item fic locutus cfi. qui locus etia a Diuo CyriUo profertur, ykvono y vgxvoy. 7TxvtI (jSs y*f tu fuyt&y tbtui , otresifa Ttvunn-ftat, iit quit dmor, v euidentiorh.ee uis, ac natura, ft quis cogitet quomodo fuiscou Ium continet uoluntatibus.in omnem en(m,quanta quanta fit,coeli magnitudinem fe dedit- Et omne [facium ucl ingens,ucl exiguum, animauit, altjs alia corporibus motione concitatis , quorum uarius effit fitus:qux ucl contra fi inciten lur,ue I ab inuicem aliam habeant dependent: tm . Sed ipfa anima ficus, nec fi ipfam ubique dijlribuetts, uiuercfuitjed uiuunt omnia ipfa utitucrfali-Atq; adcfl ubiq; , ftmtlk tum unitatc,tum uniuafali iUa afiflcntia Genitori , ac parenti fuo-Hxc Plotinus. Qwe confiat eadem effe,atq; ca,qu nofier Sapiens,Spiritus, inquit. Domini re/ plcuit orbem terrarum. Sic: - Totam cwoo vbrivHy-x, yiF o,Kj &$> v i 'Ivyil, KKi7itysfiiGeyfn' ltx,dtoyicpofx Aoyts. rry* sfvX vtcd i (gu cu/th Aoyog vov,xsk" Cotine tvtf>y- ofoy 7Tt/f>cs -n (db ngu tnuuiGe /Itfftoryj, ny sjxfiyc* Accipe diuina hac re, dminiorem Ariimx adfupaius uicinitatem, poBquam & aqua , Anima , c r fi una res fit , ut ratio demonftrauit , imago quadam DE PERENNI PHILOSOPHIA. 10* quadam Mentis , ceu uerbum in prolatione ucrbi, quod ejl inAmma:Sic!?ipfi efl uerbum Mentis, e? omnis operatio, quam effundit uium in alterius fubpftcn / tiam:ut ignis, alius (padi calidius afliflens,alu quam prabet. Eeee Plounus cflen/ dit Animam hancuniucrfilcm a Mente produci , eamq; unam atque eandem effe r um ipfa Mentexuiusfit quadam quaft imago,ut uerbum pn>latum,nuntws, C T imago mentis. Sic enim e? Mens ipfa magna, effudit per afflatum exterius eam. Tulcherrimumq} efl exemplum de calore,!? eo,qui inejl igni, er eo, qui funditur exterius. Haud aliter a Mente diurna, et a fonte fando,procederet Animam,unant eandemep rem,t? fubflantiam,fola alteritate diffvrentem.Suntq ; hic de produdio ne Anima,duo clara,aptaq; exemplatqubd producitur peut uerbum ab animo: et ftcut calor exterius fe diffundens,a calorc,qui eft in igne, cui infeparabiliter exiet rior efl coniundus,quanquant efl alter. Nam non exifleret calor circumeffufus,fl difcederet calor in igne,pue ignis ipfe. Sunt igitur,quanduam duo manipflb intelli guntur,tamen infeparabiles ab inuicc,altrrcp manat , cftunditurtp ab altero . Fons enim caloris exterioris, efl calor in igne- Simile exemplum efl de Sole !? radifs , quibus nobis notis,ignota iUa redduntur ciariora.Cum igitur hac uis cognita , ac [pedata pMofophisHieritCnam hac item efl, quam calcodeam inepte quidam di/ xere,intelligentiam Jcilicet uniuerp) apparet Spiritum fandum aque atqi Cenito/ rem , ac Mentem fub aliqua fdentia fuiffe . Hanc animam non rede antiquorum fenfa accipientes, dixerunt,e qua animi noftri unquam fcintiUa lucerent, pofl ui/ Um in tandem redeuntes. Quod Poeta quo$ maiorum inuenU referens exprefliu Scilicet huc reddi,deinde,ac refoluta referri Oimia,nec morti effe locum,fcd um uolare Sideris in numerum,atque alto fuccedere coelo.. Quare non fuit pofleroruminuentum de unica Anima, cr redeuntibus ad eam animis nodris.Ncc utro de Spiritu iUo uniucrfix ,rirca qui* BnlotU autfcd piuKtpaliKt ettea ftimiw.qui fli onsiun fini*. C*p. Illi. |6iW Plato circa omnium regem onrnia dicit exidere , Secundum circa fecun/ *da,et Tertium circa imw.i!lwf$ regii caufa omnia extuiffe, ipfum omnrn bo/ uorS caufam fuiffe. Hac quidem obfcurius,id promittente outore,!? fe per ani/ Sputa loqui ueUe pollicente, quo conflat eu maximis de rebus fermonc inflituif/ fe-ldty ipjeJUtimcofiffus efl ,ci/n ait de natur* primi nec igitur de natura cius. m AT GV ST* E V GVB. LIB. I! quod dicitur prhnum,k Platone differuntur, cr 4 Porphyrio Platonis interprete, ad treishypoBafes applicantur, in quas fe natura diurna diffundat qua dicitur iurc 70 vg&70\j . Ac patrem e 7 bonum prius nominauit, appellans omnium regem. Tru$ dixit de eo, oBendens eum triplicis caufe ad omnia habere rationem . Pri/ otm effe autorem omnium bonorum,qua caufa efficiens efl- Tum circa ipfum ea confiBerc,qua caufa reflrix eB cr moderatrix.Tu gratia euts omnia extijfe. P au tus igitur loquens de patre,de quo Plato iBo loco,fic inquit :Ex quo omnia,m quo omnia,per quem omnia. QUfl tres caufa comprenduntur:Deus creator c r impe/ rator,redor quo ftt,genitorem.Deinde Plato ait,Etipfius caufa funt ornnur.Paulus autem, p er quem omnia.Hac caufa finalis. Nemo autem fuit phdofophorim quin confi/ teret ur, omnium rerum finem effe Deum. Quod hac ratione clarum fiet,res fenfi/ biles funt propter homines. Nam maria & terra exercentur c r coluntur ab horni tubus folis,cr his homines foli fimntur. Coelum quoq : duas habet res fotis horni/ tubus utiles, ac neceffariasjumen c r calorem. Nam motus tertia res in coclo,pro/ pter iUa duo ejl adhibitus,omnibus terris, lucem caloremq; diBribuens . Vniuerfii igitur oculis fubietia, hominum uita,commodisq; defendunt Ex quo neceffarii finis earum efl homo. Hominem autem aliquem habere finem,dsrum ejl. Qui quo tuam nifi Deus effe non poteli,propter Deum erit homo C T res humana:: & pro/ pter omnium regem,uniuerfa. Hac quidem pronunciado proprie in Deum patre, de quo loquitur Plato,conuentt. Nam cum d'cat Plotinus filium intueri m patrem, indeq; beatum effici,certe ipfius prolis genitor finis ejl, ut quam no folum gignat, fed etiam ftlicitet. Ncc poffumus aliter decer r. rtotaq; poRcrior Theologia uoci/ fi raturomne bonum, filicitatemc^ prolis effe patrem,/, quo diuinitatem, id ejl,na/ turum fuam,cum diurnate omnem beadtudinem habet. Cum autem finis, & bo/ num, cr felicitas M entis, fit genitor, multo magis erit caterarum mentiit, quarum creator fuit mens & muentor.Vt liceat fic colligere, CT caufas cum caufis fic coit netiere:Resfenfibiles propter hommem,homo propter creatorem fuum,Mentem opificem, Mens propter Genitor em, cripfum primum . Rurfm,caeltm propter res fenfibiles, res fenfibdes propter hominem . Totus igitur uifibAis, crfenj fibilts mundus furfum ac deorfum propter homine. Hominem autem ita fleti i ad aliqui; C r id perinde quafi bonu fuit defiderare,m quo cupiditates fuas ufqucquaq; fidet; multis de caufis ejl neceffariS. Nufquam enim efl certa quies, femper ai abfentem quanda fuffeiramus natura noRrx tranquildtate.Quam ideo neceffe efl fupra bo A minem,quod nufqud tantum in rebus humanis bonum inuenitur, quod plenam S/ tam,optdtamqs requiem tribuat. Solus igitur Deus, ille folus occurrenti fepe,deij/ cuntemq; animu acritudinem potefi toOere,cr eietio moerore , eam tranquillitati dulcedinem inducere, qua cogitari potefl,inteUigi non potefi, longe ab omnibus bifee gaudijs,quafoliti fumus in hac tuta percipere,remota magnitudine, cr per/ petuitateincomemorabilis.Omnia igitur, caufa eius exdtermt,utad beatd,mdcfi/ tsentemqi Ix tiliam ac bonit pcrucniant-Et Mens ipfa m mundo prolocuta efl , ue/ /djfefe,ut ad regna paterna, patrios que affectius unquam ucrum finem homines adduceret} i* AVGVST. BVGVB. tIB. JT. xdduceret : Qw non filum hominum omniumq ; aliarum mendum efl leadtudo, fed e tum FtUj fui.quod cr ipfe demonflratut, et phdofophi obfcure cognoverunt. Ergo propter eum cun&clpfc finis Menus unigauti , Mens finis hominum cran piorum, homo finis mundi corporei: tendunt# omnia in patrem,iure patrem CT mi 7Tf"rcp,ip[um primu , ipfum caput: Siquidc edam Mentis. At# inKx,pro/ pter,fmecaufa,no Dei,fedrerunccefitatem re friat, llhus quo# caufa omnu ex/ ttterunt,quu[ceptruciutfcruiunt uniuerfa, cr ah omnibus ammaus , exanimis# rebus prxdicatur.coBauddtur. Foda# funt ornnia,ut fieret m oie flas eius menifoflu Venire, ac fledt ad dium eunda neceffe e fionmes uclmt , nolint , eum confitentur, necefitaus xftu.Longe in hominibus dari fimum. N am res naturales eundem [em per tenent curfm.Videbis igitur homines deuios cr 4 pietate,ipfo # Deo longius uagant es, tandem [upplices, demendam# fiam accufantes . Quod quidem fidunt C r hi,quos arbitramur perdnaces,contemptores# decedere, qui multo forte mifc rabdws prxteritos errores deplorat Jed ad Platonem reuertor . Proprie igitur hxc de patre, tanquam prima caufa dicuntur, quod rex omnium fit , quod ab eofmt 0/ mnu creata, quddfiflineantur, quod eius caufa exdtcrtnt. 1 quibus efl maxima, muluplex# Thcologta.Detnde Plato,Secundum circa fecunda, Terda circa ter/ da ait exiftere. Declarare igitur h*c,obfcura quidem, nos oportet . quo loco pri/ mm poffimus fi fricari , more fio exterorum# Grxcortm locutam effe Plato/ tsern, cum prxpofmones,qux debui ffent nominibus prxponi,poflponunt . Quale efl apud Homerum:#Ua>y rri^vciffiM x,Tglroy vtfl ree rfira. ut fit punflum iritus aluit, afflauit,ui/ tuficatut-Primusautortantibonifuit pater , quimifit(yiufiit Secundus filius, qui egit cr paruit. Tertius f fiiritus,qui afflauit . Sicq ; circa omnium regem fuerunt ea principaliter ac fimtaliter. Nam mifit ipfe filium redempturum,mifit ffiiritum affla turum-Circa fecundum fuerunt hxcipfa,fcd fecunda quadam ratione: tertia qua/ iam^hea tertium. Hoc quod nos de redemptione uiiimus , audierant iUi de crea/ tune,cr Plato tradidit tanquam prifeum myBerium , nosq; expofuimus Platone : nec fere fecus Plotinus er P orphyrius,cuius hxc pauca uerba funt.W yxf roav/ VOoptiS&i&x csv 7johs ovraoy Staf, &MC hTCU? STtSfcit yoy 71 i Ji Tnfet -ny cctt Ik^vov Stif/, j(^ vjo/t&j rby brOTOims . platonemfic locutum, ut diceret omnia effe circa tres Deosjcd principaliter circa regem omnium: fecundo circa Deum, qui efi ucl nafeitur ex iUo: tertio circa Deum,qui procedit abiBo.En P orphyrius fecundum k primo nafei, tertium k fecundo docet ex Platone. ' QuomoJoanirrumfeufpiritum cx illis duoba* produci trjJidtrinf. Cap. V. PLotinus igitur pro tota Theologia Platonica , omnibusq ; Platonicis , in quibiQ tenet principatum,erit interpres,cr affentiens ei Porphyrius. Hinc quantum de noBra Theologia ueteres cognouennt,inteUiges.Tota ei l enim concatenata, mu/ tuiscf; nexibus implicata. Vt enim fcribimus,qux fupra millenos annos hi prodide/ runttfic 'ijdem fcnbebant,v loquebantur multis retro annis tradita. Plato inqua, Anaxagoras,Parmenides fccuti maiores idos, hos fccuti recentiores . Plotmusigi / tur,ut efi paulo ante demon ftratum , tres has rerum origines, triaq; numina affii/ mens,cr de eorum inter fe ratione differens,fic perhibet . Bonum,id e fi,patergi/ ptit mentem,mens gignit animam . Porphyriusautcm exponens quafi Platonem CT Plotinum,dicit effe omnia,circa omnium regem: fecundo , circa Deum cx iUo: tertio,circa Drum cx 1B0 . Tres ergo quali Deos, uel tria numina demonBrant, qux deinceps alterum ex altero nafcantttrJi bono mens,k mente anima. Omniacfr b funt ,t AVGVST. ETGVB. LtBi If. % fit,utuctereshoc nomen codoindidiffc dixerit, quia femper torqueatur , ab %i IJtfo.Rurfumcum ijdcm xuum et tempus aperte, ac manififlo diferiminediremif/ ferit, tuum uitam ttemm Dei dicentes, tempus particulam frne imtginem tterni Utis, Arifloteles ita tempus cum tuo contaminauit,ut diceret tum , effe ff otium tftotus calefos, ambiens tempus infimum. Quam# maiores atatem Dei,ipfc coeli fecit tutem, cum Sii ne# tuum cm motu coeli commemorauerint,net cum cora memorutione tui tepus afduerint, ut fuo loco efloRenfum. E tipfe Deo tribuit er uumfempiternumin Mctaphyficts- Sed nos umuerfam etus Phdofophiam cuoluen tes, multas dtutnt lucis fanttlLs deprendimus,c quibus probari pofiit, cr homini/ bus non prorfus duris,ac feris, pertinacibus# in decretis eius oflendi,eandcm phi lofophiam ejfe eius, atque maiorum fuorum,dico de rebus duiinis.Quem nunefe/ pofttum habeamus, reijcientes in aliud aptius tempus colloquium cum eo-Tantum proponam exemplum ex antiqua phdofophu,quid fibi udit hoc nomen, cr quo / modo ab illis inducatur ,er quantum ei cunfli pbilofophidetulerint.Nam quotiet metues prifet fapientit teftimonijs philofophos uti , fubltme ejl e r diuinum myr flcriumjit bonitatem integritatemq; doftrint apud uetujhores agnofeat. AriBote lesin libro de Mundo, ft modo AriBotclis ejl,licet Platoruci,id ef,Plutarchus,Pro dus,Philoponus,teflimonijs ex eo libro utantur, fiut# etiam fui temporis dubita/ tio,an effet Arjjlotelis,proferens quod prior P lato,quod Deus fit principium, mc diumfinis,bix%//6ioS,i'Y oiKoOvTis.Prifa,inquti,nobis fuere meliores, propius Dijs degentes.Quid c liuinius Plato loqui poterat f Id enim noBra Utera demonjlrat , prifeos illos bnge Optimos fuiffcyiujlitiam & pietatem maxime coluiffe, fuijfe ftmpUces ,integerru misq; moribus Eandem'^ caufam (quod miror, tn quo pra gaudio exilio) audimus 4 phdofophis,dc maiorum longe quam minorum excellentiore probitate,atque i f acris Uteris, quod erant Dijs propiores. Nojka liter a tejlantur , crebro uifibiles Angelos in habitu uirorumprifeis illis apparuiffe,aUocutos eos ejfe: plenae $ ue t tuflat erat prophetarum uifionibus Angelorum cum fe darent in confpedu con/ fpicabdcs: ob id proditum poBeritati, utfuperiu s Philo a jf eruit , a maioribus diis, >cos,id ejl. Angelos humanis ajfumptis figuris,rircumtre urbes, contemplantes humana fida- Quod fecerunt duo ilii' projtfti Sodomam AngeU . Stabant enim in flatea,fcelerata duitatis flagtia contemplantes,mox ea fuppUdo formidabili ani/ Oiaduerfuri-Plotinus autem aittislyXf erfas omnes inuenies uocibus Hebraicis) mnuitrusx&c Hxfoiftuy ti vj ccvtx vxffAHtpx.my.ibi fatetur clari fime Plato, Barbaros Grxcis uetuftbres:i:i ubus propio/ res e 7 mcliores,ut Plato in Phdcbo. Adeocfc Mofes omnium efl antiqutflimus, ut luihnus, quoties apud Platonem, phtlofophosq; inuenies -srecAxioS Aoycs, and/ quam fimam, cos de Mofefufficctur fenfrffe . Quoniam igitur ab omnibus Bar/ baris,conflantiflime traditur creatio mundiCfucrunt enim mundo creato proprio/ res,potucruntq ; uidijfe c 7 audiffe,eos qui primos homines uidijfcnt, eosq ; de fata mundi, rerumij; eundarum ortu differentes audiffent ) hac erunt ucriora , quam qux podex rerum magnarum homines imperiti fufficati funt. Tota enim Oriente fima uagabatur,mundum ab omnipotenti Deo crcatum,cui fapientiores uetudia res' que Grxcix , utpote minores , dtfcipult 'que fubfcripfcre . De quibus poftea* Hunc tantum uenerandx uctuBatis offeratur imago, cr qux ab ca tradantur , ai unitatem rcuocentur , c r eorum tedimomo mendacia iuniorum arguantur . Quippe er ipfe Ariflotcles putat tedimonium uetuflatis fldiflimum . S 'fcc/Ia ttQ nriyay ifCTTHgup i&i7rpyicxy . tfjif. yXfr iyfy iycvUfices to d^iaacpiertyapyas.Qutfunt, Quocirca atten/ dcnda,qux periti, er uctudiores aut prudenter fine demon flratione proflrut,opi hanturq-non minus, qu.im ft demondrxtiombus uterentur . Vident enim princi/ pia,quoniam acumen habent ex experientia Si igitur putat Ariflotcles uetuflio/ ru tcflimonia,codc loco habenda, atq ; ea qux demondrxtiombus comprobantur: certe qux uctufliflimi hominum Hebrxt,Chxldxi,a longxuis, uiuacifiimisq; pro/ .genitoribus audierunt, credenda, amplcjlcndafy, etiam fine demondratiombut. Eadem q; dixerat prior Plato, In fenedam dijfrrendum iudiciu de D ijs. illud itent magnopere conftdcrandum,quod Plutarchus de prifeis perhibet, folitos eos in afli piatione caufarum, nullam diam nominare caufam, nifi principalem , ac melio/ rem,dicentes quale fempcr efl in fleris literis, fos agyi, fwSMWCC, Jltoz vt ucJvtx vsiAcirrcci, Principium, medium, ipfe cjl lupiter,a I out eunda ot fca-cpcffX vsaAaioiStoAoyom Y&i rsoirrairi xpurfovi ycvn roy riy urfoAxJy tiAoyJo,rVTO lendorq; comoueat. Hoc igitur primu maximumejj myjlerii! cjl,in quo tota fere Theologia continetur. Hi cum uerbum,cr prolem Dei cognofcimus, fimul er creationem rerum cognofci/ mts.Conftituta creatione conflituitur idem gubernator,qui creauit: Tunc et ador ratio eius, qui creauit, er gubernat, in quo fuper omnia principatus cius demon/ firatur. Adoratio autem efl primi- A quo fi regimur teerte non in hac uita folu,fcd etiam futura.Hxc omnia non folum neceffaria , ac naturali confecutione uemunt ex illo primo, fcd ab his ipfis ctia traditur pojlcriora hxc,qui priora iHi,obfcuno ra tradiScrit-Deuenio igitur ad alia de tribus nunurubus cofideranda, uocoifr PU tonem tejlcm. Platone inquam hxredc maiore ex parte prifex fapientix, ad quem tanquam legitimum filium,aut cuius ex alijs multis fupcrfmt monumcnta,dodri/ na priorum efl dcuoluta.ls erit inflor multoru de triplici imperio tejlis,quod nunc eoclitus reuelatum, totus mundus adorat . Nam quod cjl d Platone dtflum,creden / dum efl ab alijs ante eum, ii quibus ipfe didiciffct fuiffe perferiptum , ab his uideli cet, ut ipfe reor,quosfuperiusaudiuimus.At quod apud eos non poffumus,in Pia tone ucluti eorum legato legemus,v ofculabimur.Dc Spiritu diuino primum, po fiea tota Diuinitatc-Platonis aute interpres erit Povpkyrius,alijq; Platonici, quo rum approbatione res confirmetur. Plato igitur in Eptflola ad Dionyfiu, qui eum de natura Dei percunttatus fucrat,reffodet,kxc qux prorfus diuina fmt,effe per cnigmatx declaranda, ut fi quo cafu epijlola ad aliquem peruenerit, leges non in ' teUigal; T)E PERE JTSrr PHILOSOPHIA. iej ftfltg4t.5ttfj t*s -r 7rpanv Qvo-ttoSjQfXSioy Ptltrii Ai ctinypeJiUi/Jirx iynn AtAros * 7rcmsHyiis ty t vycus 7rccSet>3 xvccynss. yyr. Sn/h yctf tyci.svQjLTby 7rtt'STy,i*iT cary>y (//ily*f/77p7BJ/ i%O.VCY }ttj OV79 % xoaruvo-*!/ , i/t* illum friritwm quo uegetatur , cr regitur mundus . De quo poeta dicit : Principio cct/ lum,ac terras.vfq;,Spiritus intus alit-Dc eo etiam Apoflolus ait. In quouiuimus, mouemur, CT fumus . Hec ille . Vult igitur fttritum fandum prifeos agnouiffe, lihn,proprietatemqs eius defcripftffe, ut uegetet, ut regat, ut animet mundum , cr uult congruere nodrorum, atque philofophie projinefuper ff intus dtuininaf tura,fentcntiam. Pythagoras autem, quem plures fccuti funt, quum audiffet hunc Spiritum, ut alia plerafy diuina ab Acgyptijs,cenfuit effe Animam, per omnem re tum naturam intentam , CT commeantem, ex quo nodri animi carpcrcntur-Hoc Marcus de natura DcorKm. Interpretatus ed autem *t*fylf,id cd, A nimii, quem Uberi diceret anmil 1 taq; c Animus mundi, ct Anima et animatio poted et foUt appellari' pi, A-VGVST.- EVGVk. LIB. ttf. appcUari.Sptritum autem ipfum diurnum idem Marcus er cognouit, et Ufm,prq prietatemq; eius, qui in rebus habeat,audiuit,eamq;, fuo nomine appellauit.Sam ciim de ordmc,ac con&uttia mundi loqueretur, hanc fapicntifhmamuoccm tulit ; Esc itu fieri omnibus concinentibus inter fe mundi partibus, profiflo no poffent, Fufi uuno Jiuino cr contimuto fytritu continerentur . En Tullius dicit fpiritim diuinu dijfufum pcromniajme quo tantus ordo uita,qua ejlinonmi mundo, exi/ flere non potuent . Quid amplius de ffintu pradicari , quid planius ,cr apertius poterat' Didicerat Urcor ab antiquis.Qui nobis pro omnibus Romanis ejl tcflis, ficut pro Gracis omnibus Plato.lntcUcxit ergo quendam diuimm , diffu/ fum,continuatumq; per omnia, uimjicjtorc,uiurum datorem, Cf conferuatorem. Tanta cjl uis ucri.Dc hac ipfa Plotinus itemjic locutus cjl. Qui locus etia a D iuo CyriUo profertur, yiveno y i^xvoy.nxvTi pSj/ yc(f to yayicby tstu , otres fb^UKiy ( tifidy j (pa nxy r> nxarrnTiat, in quit clarior , er cuidentiorhacuis, ac natura, fi quis cogitet quomodo fuiscce/ lum continet uoluntatibus.Jn omnem enun,quanta quanta fit,cali magnitudinem fe dedit . Et omne fpacium uel ingens, uel exiguum, animauit, ali js alia corporibus motione concitatis , quorum uams effet fitustqua uel contra fe inciten tur,uel ab micem aliam habeant dependenti cu /oo rJrovHyix, yaf o,kj xfvXH VTto xsu ousth Aayos vov, xgti incurve ivtpyHlLOJO*HIA. BemmcfaEt uidit Deus cunila queficcrat,o- erant ualde bona-Agnofcis idem effe,Omnia,atq ; Bona-Nam fi omnia eunt bona,palam nomine omnis rei, omne bonum item defignatur.Da enim quod non cadat fub earum rerum numeru,quM creauit Deus,bon*t(fc uidit er iudicauit. Quapropter Plato dixit omnium bonoru caufam , omnium regem , omnia bona,omnes res figpificans , quas omnes bonae Deus uidit ej afferuit: Paulus autem ait, Ex quo omnia. AriRoteles Deu omnium ytrtri>fX,genitorem.Deindc Plato ait,Et ipfius caufa funt omnia:Paulus autem. Per quem omnia. Hac caufa finalis. Nemo autem fiut phdofophorim quin confi/ teretur, omnium rerum fmem effe Dem. Qjud hac ratione clarum fiet,res fenfi/ biles funt propter homines . Nam maria er terre exercentur 7tou/ fcKGkOt/ VJOJT& J t oy 7T0T0VT . platonem fic locutum, ut diceret omnia effe circa tres Dcosjed principaliter circa regem omniunufecundo circa Deum, qui ejl uel nafcitur ex illo: tertio circa Deum,qui procedit abifio.En Porphyrius fecundum a primo nafci, tertium a fecundo docet ex Platone. QuomoJo animam feu fpirtium tx illis duobo* produci tradiderint. Cap. V, jJLotinus igitur pro tota Theologia Platonica , omnibusq; Platonicis , m quibtQ * tenet principatum,erit interpres,er affendens ei Porphyrius. Hinc quantum de nofira Theologia ueteres cognouermt,mteUigcs. Tota e fi enim concatenata, mu/ tuisq; nexibus implicata.Vt enim fcribimus, qua fupra millenos annos hi prodide/ runttfic ijdem fcnbcbant,er loquebantur multis retro annis tradita. Plato inqua, Anaxagoras, Parmenides fccuti maiores idos, hos fccuti recentiores . P lotmusigi/ tur,ut rjl paulo ante demon firatum , tres has rerum origines ,triaq ; numina affu/ mens, er de eorum inter fe ratione di(fcrens,fic perhibet . Bonm,id efl,pater sy fftitmentem,mensgigrut animam . Porphyrius autem exponens quaft Platonem tr Plotmum,dicit ejje omnia,circa omnium regem: fecundo , circa Deum ex iUo: tertio, circa Deum cx lita . Tres ago quali Deos, uel tria numina demon firant, quae deinceps alterum ex altero nafcanturJi bono mens,a mente anima.OmniaccuUri,hsrct magis ad Prolem Spmtus,quam ai Supremum Producitur enim a Bono,a Mente producitur V donatur, cr effundi/ tur.Ob hanc caufam in produftione eius, Prolem tantum commemorarut: nec par ejl tamen Bonum eos exclufijfe,prxcipue uetufliores . N am Mercurius dixit a fbm tefanflo Spiritum produci -Fontem autem patrem effeconjlat, Vt ergo ex Euan/ gelio colligimus modo Spiritum a patre procederc,modd 'a filio, non (equimur au/ ter errores eorum,qui tantum ea probant tcflimonia, qua Spiritum afferunt a pa/ tre produci: fic ex diuerfis huius Theologia locis colligimus eum a Bono, et Mente txijlere. A Bono Mercurius,a Mente iuniores Platonici,Plodnus,Porphyrius.Bo numq; ojlenfum rffipfum Genitorem appellari. Filius in Euangelio de patre fuo. Nemo bonus, mfi [olus Dcus Sed diligendus ad Plodnum inftjle. Si enim dicebat fo/ la alteritate Bonum ac Mentem feparari,ut ne fttfeiunda fubflantix,efficitur eun/ dem produci a Bono, atq; Mente. k fubftanda enim dmina producitur. Eadem au tem,Plotino tejle, ejl fubflanda Genitoris , ac Geniti, ut cos a ueritate aut nihil, aut non multum decidi ffe clarum fit. Non feparaffc autem eos fubjUntiam horum triu fape probatum, fidcb uero non ejl is error apud eos,ut in contrarium potius defle xerint Nam coniundionem fubflanda eorum quidam edam inter exteras diurna* fub flandas effe noluerunt, ut altera cum altera ejfet connexa,Deus cum Deo, ud angelus cum angelo. Quodquidcmin fubflantijs, excepta diuina, fieri non potejl: Nufquam ejl tanta coniunflio,nunquam,excepto Deo, atemitas. De quo pojlea. Nominant autem t reis Deos,alteritatem tmum,non numerum fubflantiarum in/ nuentcs.Dijjicile enim ejl haberem promptu locutiones et nomina,quibus coniun ftio fubjlantia , atq ; diftundio numerorum defignetur. Nam nomen perfona non fuit apud eos , prorfus hac in re apud antiquos inuiftutum.Ad uitandum autem er rores, cajbgatius pojleriores locuti funt.Agnofcimus igitur totam Thcologiam,no folum q; dependentiam, creationem'^ rerum ex Deo, fed etiam et grddum iHorum . triu,et ortum^c produdionem,cr quid muneris, ac nummis exijUt in unoquofy. Credo diuinis oraculis, non turibus humanis,prifcis cognita . Quod Aegipiij ter acclamabant, trinam Delutem deGjnantei.de quod diniium lapiendam, oranu cSTc apud coi infcnpno dcmonftrabai. Cap. VI. C onfidcrandm quoi , quod traditur 4 Dumafcio Platonico baudignobii, qd icAcgptijt t DE PERENNI PHILOSOPHIA; ie Aegyptijsfierhibet: 7rg&r9y &fX*y oTtorteCxi/rnaity t4$rty,n. orS fymtcoy,TfK7^Wiy Ji iy b{o,sr&L yo(f nepO* tstf tuifeu. lUm non uideotefl etenim caligine feptus. SicAegyptij fandtjitmam Trinitatem, prtmumq; omnium rerum principium , te/ rubras ignotas dixere,nuUa potes humana cogitatione contingi, fub aldfiima diui/ tutatis fux caligine latitantem diuinitatem, pelagus abifiimum , quod intueri , pe/ tutrxreqi fummas ad ufque f rdes, nulla ne Deorum quidemualeat cogitatio-Tcrcfr ifbd acclamabant, tria iUa principia innuentes. Bonum, Mentem, Animam, feu Spiritum , Platonicis, midtisqg alijt philofophis notifiima - Triplex apud illos acclamatio, ficut angeli clamarunt ter, Sandus, Sandus, Sandus. Item illud con/ fideranium , quod P lutarchus in Aegypto in templo Minerux , qua ejl duiina [a/ pientia , filia fummi Dei, fiuffe hancinfcriptionem dicit , iyx\k\HHXS & ia apud Salomonem idem mirabi/ liter glorixtur:Ego feci ut oriretur lumen in coelis . Et , Ante Solem permanet no/- men eius- 6 ntiferi mortales,cur Solem adorabatis,non,utnunc totus mundus,eum qui Solem peperiffet i N ominauitq; prxeipue Solem oraculum , quod fu in omni' creatione prxcipuus,admirabile Dei opus , prxpofitum etiam 4 Mofe ante omnes res creatas:Et de quo Propheta , qui coelum contemplatus , admiratus q; inuento/ rem,(ot exteris omifis,prxdicauit: In Sole pofuit tabernaculum fuu. Quod fecus, ln coelo pofuit Solem, profequiturq; ortum, cr occafum, lucem , calorem per om/. nem mundum intentum- Hjic ergo in oraculo gloriabatur Sapientia fefeciffe . quo nomine debuerat adorari, coh,a cunfli gentibus , non ipfum opus . Vere igitur ilU Sapie/itUiCrat id ia Dei,cui concorditer a cunilis datur creatio, uocatafummi Boa nili lix DE PERENNI PHILOSOPHIA. *r KpHia.Non erat dia fibulo fa Mmenu,quX quum homo fuerit , Solem creat non potuit- Habes ergo ternam illam apud Aepyptios acclamationem non iniuria tri / nitatem,tria numina,tres reges defignaffe,ut qua de prole tam rmra,ceruque tra/ Uderit .Ac uere oraculum illud apud Aegyptios fiu ffe declarat Mercurius Trif / megij\us,qui fimiliter de Deo locutus efl, in quod Deus imufibilu, fit uifibilis ex operibus :ovyXfvtxrrx t},i(guccto.oo)7iw y jlniuvfros JUifo S, Srt ^ur&i(t)ubcAAjTi.f>(&' Numenhtt celebrat,*? laudat tres Deos, primumq; uocat Patrem, fecundum Creatorem, ip/ fum opificium,id efl. Animam mundi,tertmm. Quocirca Opifex fecundum ilhm efl geminus, cr primus fcilicet,cr fecundus Deus . H xc Humemus a Proclo reci t tata.Vides apud Numenium,duos creatores , duos Deos Eo enim modo tunc lo/ quebantwr. Vides primum patrem, fecundum Opijicrm, uel Creatorem, quod no/ men,ut fxpius claruit,proprium efl diuinx prolis . En quod noflra canit Theolo/ gjx,confitcns patrem creatore coeli cr terrx,confitens item filium creatore,ut per quem omnia fida futi t. Nec te turbet quod tertio loco diuinitatis,dicat Proclus po/ ttere Nummum ipfum opus -Non enim ita nominat tertium , utxquale prioribus duobus , fcd ut fidum, cr opus quoddam diuinum:ficut cr Plato in T muco, flatu/ ens Mundum aut Animam effe Deum ,creatum a Deo, id efl, rem diuinam , opus Det. folum autem geminum Creatorem fiuelur,folis duobus afferibit creationem , de quibus ut in primo libro uifum, tam prxdara fcripfit Numerius . Vera quidem diurnius efl duorum opificum , & duorum non diBindomm , fcd ut ipfi quoque docent jtnius operis mundani, duo creatores udut unus, quia opus unum. De duo/ bus autem numinibus,cr de duobus quibus rerum creationem attribuunt philofo/ phi,nunc ego loquor. Exeludoq; tertium illud a uera diuinitate . Quanquam jil mi b' uerifimile tertio loco, non id quod Proclus dixit pofuiffe Numenium , fed quod Pytbagoras,Plato,Plotinus, Aemilius , ut poflca docebitur . Plato enim , ut fupe/ riusaudijh, trcsnominauiL Duos autem qui crearent , ut idem Proclus perhibet, Plotinus adhibuit ; fnflyptJ/ vweTi&vrei t ip y otrx,r>ylyoyrx , r>y opmrrx. nAu(*y n isTre^Kai^rtoi-ny 70 tyoy tivJfccn fcy.Quafunt, Amelms, inquit, triplicem fiat Opificem,cr Mentes tres, c r Re/ les tres,qui ejl,eum qui habet,eum qui af^iat. Differunt autem bi-.quoniam prima Mens ucre eft:Sccunda ejl quidem inteUeduale,quod eflinipfo: habet autem ante fe,cr participat omnino ipfum-.c propter hoc,ejl fecunda: Tertia uerd, ejl qui/ dem er ipfa,quod in eo mteUcdualc. Omnis enim mens con fodato inteUeduali ea icm ejl-Habet autem quod ejl in fecundo,cr uidet primum, q sunto enim fit ma/ ior difceffus, tanto id quod habet ejl obfcurius . Hac ubi recitajfet , P rodus addit, rirv i Syrin tjoo s roxt , jpeic fotiuvfyii hsori^rcu , y&u. rii nxpx rsAxrtott 7joff J&ctcriAixi ,x^irovt7TXf ofep&ojoi.Videlicet:Hdtig/ tur tres Mentes CT Opifices Jlatuit A melius , er qui funt apud Platonem tres Rc ges.cr qui apud Orpheum tres,Phanes, Vranos, Cronos. Hec Proclus . Ex his fit clarifiimum etiam Platonem, y pAi cvmuxfi vcOy,r>y y y k/ siKi Jlit Jt cojtIw aj>xfui Tuy TssccvTtty xz3Q TBcurrocy ? iihJI^cs etTresttj/KrmjrBewTOcy curstce, 7&y bsccs ouvvcpt , SCW9X. I tlt DJi PERENNI PHltOSOPHlA. teu/zi rSy Myaffitoy cvQx- xotirrlwA nj>&7Js lw ruy 2a*i{/, iptc ov BfurGvTtyxy ccpxfjuj yi Gemis 7roKtKgvy.icy*(w}yi$ia>t*AfiO(ie> f ipis vomes ou7jxs,kj (uri^xt tmuurtt ooiuccrtiy avxQajurj,'dv flui Aiyo, y A M' f'oy,7y A ^.vyiKcy. aide ytf porce s uyin? nAttiis s t yrcu/lx , xgii p.i%i7cturtti xirxJfixyuvovc, wtfrt{ oivrxt n XKfo-nmy lyciy x oXrny St&f/aj, Kp Tcurtlw tLu Tityi &viy /Sea*', \gu Tityi xrtff y/xiAxs f&y orracy. qui funt La/ tine-.Corponm quidem, quemadmodum ditium eji, crammarum patrem , Men/ tem pronunciat,o caufam,cr circa eam euntia effe,cr operari quacunque ui/ tam m proce fibus , v explicationibus poffederunt . Progreditur autem ad aliud pnncipum,(t Mente penitus abfolutum,magiscj; incorporcu & ineffabile , a quo omnia etiam extrema rerum dicas habere fubflantum,neccf[c ejl . Animam entm non omnia participare neccffario nata funt,fcd quacunque uitam habuere purio/ rem aut obfcuriorerti in feipjii. Neque Mente omnia frui , esr ea qua uere ejl , fis efl,fed quacunq; fecundum ffecicm fubfifiunt. Oportet prtnciptu omnium ab om itibus rebus participari:fiquidem a nullo deficit ea,qui ejl caufa rerum, qua quo/ modocunq; fubftllant. Hoc igitur primo ac fupremo cunilarum rerum,ctiam ipfa Mente antiquiore prineipio,quod in abditis ,v waccefiu effetabfeonduum, cum Platonis Theologia reperiffet,et tres has eaufas,cr unitates,ultra corpora demon &raffct,dico Animam eculattonts,ia,cr tres caufas afferit Proclus in Theologia Platonica cclebran,primum cipatum,autoriutcmq ; eundarum rerum afiignat menti in Timxo: 'm Epidola uo cat principem prxfentium cr futurorum : rurfum in fecunda Epidola , tres om/ nium rerum declarat, adorat,confalutat imperatores. Verus autem iftorum regum imperatorumqs ordo , iuxta Platonem , cr ueritatem , cr ut ipji Platonici ffionte fua fatentur, e fl,qu6d omnes funt reges , cr principes uijibtlium , cr inuiflbilium , . omnium tres caufe , tria principia ,.tres fontes , fed ut unus , ut una diuinitat,unut. tonfenfus- Graduuutcm efl inter eos, quod prima efl , ineffabile bonum , unitM (mmentifihnax o* A.VGVST. S V (3 V B. LIS. I. emnentifatu , cui Tiliut e tum in hoc mundo omnes honoret acceptos reftre/ bat,eum$ uocabat Patrem, et Glorificator e fuum.ab illo data Jibi omnuinM ha here fe,quod non accepiffet ab eo.fe effe lumen ex iUo lumine: omnia quidem hi/ here fe, fed ab eo,non eum a fe. Attulit pulcherrimum, quoad licet ex mortalibus nojfe immortalia, Athenagoras exemplum, in oratione ad duos imperatores, pa/ brem cr filium. Pater erat Antoninus Pius , erat ei filius AuguBus, genitus ab eo CT declaratus AuguBus, Imperatorq; totius orbis. Omnis tcrra,gcntes omnes ue/ nerabantur utrunque , ut unnm imperatorem . Quicquid iubebat filius ,'faHtm eracqtucquid item pater,ficbat cxtemplo.procedebat filius, uenerabantur, odo/ rabant ornnes,idq; cupido, er uolente patre :ftmiliter procedebat Imperator ue/ rus,omnes uenerabantur,etiam filius. Filius uenerabatur patrem,non pater filium, fed tanta charitate filium diligebat pateret ille fu* deliti effent,fua uoluptas tT gaudium, ut dederit ei quicquid ipfc effet . Genuerat eum, tum imperatorem de/ clarauerat,totius orbis poteBatem tradiderat, omnes iUi parere iubebat: quicquid honoris impenderetur filio, fibi collatum pradicabat,pr* fe ferebat : nihil erat re/ tiqmm,quod filio non tradidi ffet.hfi igitur, ut docui, C7 ut declarem Platonem, CT Platonicos, gradus in illis,quod principatus,^ fummum, eji ipfum Bonum , ipft ineffabilis Vnitas,principiumJbnsfy omnium,etiam M entis,tum Mens ab illo ge/ nerata,tum anima-Propterea funt omnia circa tres Reges, fed principaliter circa P rimum, fecundo circa Secundum,tertto circa Tertium Hunc ordinem uerm ui/ derunt propemodum,ojlendcrurU(fr Platoma,quonum a Primo gignunt omnia, etiam ipfam M entc,a Secundo quoq; pradpueuitas,animas,corpora.Nam edam apud nos maxime datur Filio eundarum uifibdium c inuifibilium rerum crea/ tio,raroq; audimus creatorem mundi feiritum fandum,etft audimus Deum Hunc igitur Tertium quafi fidunt (quod noBra tantopere uociferatur Theologia) fon/ tem animarum . E/t enim Anima iUa, ffiiriuis fandus , ut apparet C/ut docuimus tbique- Spiritum autem nos uiuificatorem}creatorem , fatoremq ) animarum dici/ Htus:Tu Paracletus diceris,donum Dei alufiimi,fbns uiuus,ignis,charitas,Cf ffd/ ritalu undio. E cce igitur, quanto miraculo, quo fluporc digna res fit. ante Cbrifli aduentum, antequam Mens maxima uenijfetin mundum, audiebantur, nofcebait t bsriUatria principia, triplex illa maieBas, trina Duuntus . Quin etiam gradus in/ ter eos habuere notos,primum altifiimum, uenerabdifiimum, otffrroy, ineffabi/ lem,cr quod in ccSxroi{,inaccefiis,in caligine habitaret,dicentes. Eo$ non erat hominibus notus,ut dixit Chald*us,cr P lotinus, & diuus loannes , Deum nemo tudit unquam credcbantc [j ut credit caca femper,cr infelix femper Hebraorum tsatio,Creatorem effe primum iHum,non habentem ante fe quenquam. Ecce diti/ Ro munere, o~ ut uere iUe inquit, allata de coelo philofophia , fapiendoresaudie/ tmt Mentem creatricem, effe fecundam ab illo f>rimo,genitvm ab eo, ab atemo, gptitimDcum,w ipfum omnipotentem T rw$ principia uelutrmc, quo tem/ P DE PERENNI PHILOSOPHIA. pore diruit arcana illx,paucis( olim nota Sapientia,norantfapientes . v Plato non fuit prior huius Sapientix repertor, fcd catti didicit ab A egyptijs, 4 Chaldxis, eb oracuUs,qux v hx c,o-alia innumera cecinerunt. 6 exeas igitur mentes He brxorum, fuper quibus nemo cordatus lachrymas continere pofiit unqua.Uxc e/ nimMensefl, qux creat mundum apud Mofen loquitur cum Adam, uifMemfe reddit Abrahx,apparet Ulofi in rubo , dat ei leges, exteraq exequitur apud Pro/ phetastdcirco uocatur a Philone etiam I udxo vusfXct,mimHer, nuntius, lega tus,utuocatLadantius.lAittcbatur enim ab illa ineffabili, & xrcana Vnitate,i jurnmo Bono Patre fuo,qui habitat 'ty xHecrotsjn abditis,inacceflis,arcanis, ej quem ait P hio non decuiffe ucniread homines. I s autem erat,eH ut Paulus uo / eatjivrirvS, mediator,intemuntius inter nos eyneffabile principium -6 fanflif/ fima,diuiniflima,prima Mens, generis humani creatrix cr redemptrix-, qux fuit dementia, bonitasq; tua,ut uenires in mundum , ut nos efficeres Deos ,jida ipfa homo,cr qux te femper mundo declaraBt,ea miferata peccata noshra , reuoceS nos ad te,efftcias Gtiay iuAsnyny cwx7i%y.7Ti^vu,i - AVGVST. EVGVB. L IB. If. /it/Js ojifocs t9 -f twj IviyjKitt 7mpcc dyxSiy kxAo, tq r? And axi wi(iicantur,Dionyfum:deducit eos tamen ex Platone-De quibus alias. I n his ap/ paruit eum prxferre Vnitatem ipfi Menti,quam fibi uniat, et copulet Vnitas ipfa. Sicq ; apparent duo P ater er Tiius,Vnitas,cr Mens. Ldtifime uero, er pulcher r ime difrutat de Vnitate,probans eam effe principium, fine qua nihil pofto exifk re,dppiicans uniuerfalem omnium rerum de Vnitatc confideradonem,ad illud 'm/ effabile Principium. Pulcherrimeq; addit duo hac norninatalterm effe produflio tus manationisq , uniuerfalis. Bonum: alterum conuerfmisad ipfum, er udea/ put crfbntem,Vnitatem.Sic Genitor, t iy07roit>t fluvxius curxnmKut nux s ecux^Aoi,r(ffulynsft(pJ j iiw a-uuxyoayov TTXTfk tyorv^te ngu 6i07reioy X7rAoTH7x,iy yotf if xinov ia 7rwrra,xgu. mainoy Quod efl, ProccffusdPatrc manon/ tu luminis , perimens in nos ex bonitate , rurfum unifea utrtus, extente uos re/ plicat. DE PERENNI PHILOSOPHIA. tx9 (iicat,V conuertit ad Vnitatem patris unifici,cr Deificant fmplicitatem,Etenim ut dit facra Theologia, Ex ipfo, y byi , veta Tuyyai ot/raty , msctk q' ctu y>y tnfoy , rlu/ W&S (urn tui/ 7rfciA$ontoy 1 7Tis0(plu/ / X**S vzsifftoAii. PUc igitur funt ea qu fepe nofhri dicunt , paremeffefintem, CT principium totius Deitatis,duorum fcilicet Imperatorum , Mentis ty Anime. Detnbojiitm (Ilii altiftlma Procli Tlicolog!a,mytUna Platonis interpretantis: & quod Platonici facium tria principia, quorum primum gignat fccui:tlum,tcruu fit habitus amborum Cap. X. Y^Odem libro de Theologia Platonis Proclutdiuine de tribus hifce principi js Io/ quens,de Platone qr ueris amicis eius, Tjoeg 7 mim toj etyydcs Trstoct . &ye$oy,tnydvx&.nccyTooyiymro(r j yi iJltrt Jln t Ttwntay aepo>Qjurytvoy,i\ orfairisHS vimasm/k/ i fi* UO AVGVST. EVGVB. LIB. II.'t ytxny rtf oWS'. rt 7r^ooy/fc7risj>fl^ mdtrnjjfi^Jlwiiai^.^yctfxvylse^' ivi i o(/,X y-vn^yStanymm tz y/ \sa'o rrfr d?7os>7sftHy ivo^ngu. \ktvc> oy. tjoiccs $v 7> $, (AuuxuSyro oyfrn (jSj/ 7^et yoy , r> Oy.iVH /ItTgcT dv7t.7]Ol(XSVjj casrH7if &TyuoH7H,ioy,r>oV)iyd tqvI*$ 2te,(? r> oj/,'ij9 ivii.7rccvvSotvy.xss.Ki^ trf&TBTtoy yiJlfacvvy^ftsrii SrActTO) t05, 07J >y 0 7rKTf *?> 7TVCTHg 'db, Kj 0 V1SS T& 7TxJ oi , 6? ? V tftvvxyil k Ufimlxi y-vrxjv t ay xn^y -Tria, inquit, principia multis in Ii as faciunt, Bonum,Mentem, Animam,omne quod ejl, Mentem appellantes . Pii/ mum ac prsapuum er imparticipabdc,Vnum,ultra omnia prxcxtflcns,non mo/ do uniutcs eat qux participant,fed ctim qux parUc ipantur,laudatur per p rimm fuppofilioncm Quod omnium quidem inejftbiliter caufa dcmonflratur ipfum au t em in nulla re exiBen?,cr ab omnibus fegregatummullam uirtutem habens, necfe proprietate propinquam cum exteris DtjsPojl hoc autemfmgularitcr fuperfub/ flantiile,ct fupereminens,et imparticipabde ad omnes fub jiamus, Vnitas ejl,par ticipata qt side ab eo quod efl,CT circa ipfum primam fubjlan tum fubfiflens,abutt dansq; adiedlioneparticipationis huius,quod primo Vnum ejl . H sc autem ejl fu/ perfubjlantialis exislcntia,er primx mteUigibilis Trinitatis. Duobus igitur his exi flentibus, in prima Trinitate,nimirum Vnitatc,ct Ente,pnmaq-, gignentejecundo generato :Z7 iUa quidem perficiente, hoc autem pcrfado:oportct (ane mediam am borum cxiflcrc potentid,pcr quam,et cum qua,Vnum fubjlantificu ejl, er perfe/ fliuu ipfius Entis. Nam et proceffus ejl ab Vno,etad Vnum ipfaus Entts conuerfao per potentum.Qtud enim aliud cum Vnitate Ens, aut participatu facit Vnum ab Entc,qum poteflasfProcejfus enim ejl Vnitatis,cr extenfio ad Ens. Trinitas ig f tur ejl hxc,intellcdualium fajligium.Vnitds,potcntia,cns Alterum producens,al '/ terum produ(lu:Potcntia uero pendens ab uno,coniunfia cu Ente.Trinitas igitur hic prima inteUedualis Vnitas, Ens, ty habitus amborum , per quem er VnitM Entis ejl,cr Ens Vnitatis.ln his jlupende demonjbrante Platone, quod er P ater* Mentis ejl Pater , er Mens Patris, a- quod Potentia occultata ejl inter fuprenuu Huctifcfa Proclus. q ux facile patebunt,ji totius dogmatis, quod fuperius ab omni/ hus Platonicis affcrebatwr,ordinc meminerimus.Nomen Patris xtemi,primxq; ori - g inis er fbn tis totius deitatis ejl V nitas Nomen coxtemx Prolis,ejl, Ens, fubjlan/ UajAcnt. Nam etiam Proclusaffirmat Platonem oflendijfc Mentem Patris cjfe, - Patrem 1 DE PEREMNI PHILOSOPHIA. *j Patrem autem,Mentisgenitorem,ceu correlatiuafwt Pater c r Mens, inter qua fit potentia,qux dicitur k noftris Amor utriufq^Proceffus ab utroq^Duobus no/ ninibus appellat ffiritum fmflum. Animam, Potcn ttam-Haccfr tria coxterna,in/ effabilia principia dtcuntur,Bonum, Metis, Anima.Dicuntur Vnitas,Ens,Poten/ tu-Dicuntur tres lmperatores,tria Numina , tria Principia . DiciturSecundum i Primo Patre,cr Genitore fuo nafci:Tcrtium dicitur PoteJlas,Nabitus amborum : X noftris A mor, Proce ffus ab ambobus. Dicitur ipfe Genitor, F onsfy totius Diui/ tutatis, fegregatus ab omnibus , alcifiimus , ultramundanus, ineffabilis , k ceteris Dijs difwntti fimus, fupra onmia incommunicabilis, impxrticipxbilis. Dicitur item Vnitasaut Pater gignere.Ensautem,uel ipfa Mens,cr Subflantia gigni. Vocatur enim,utfepenumero dixi, fecundum principium t'o oy,ipfum Ens.Et Proclus ip/ fe declarat appellari k Platonicis Mentem 7Ty to oy , uniuerfalem exiflentianu Efl autem Vnitas participata Mens ipfa, quia Filius efl imago P atris , charxtter fubflantixMendor claritatis eius. Proles ago efl Vnitas , efl eadem atq; Genitor fub)lantia,fcd genita tamen,& manansabiUo Ob id Vnitas participatd.Dicerent tiofbri,Vnitas genit a,non ingenita, quemadmodum prior, fed Vnitas tamen, quod fubflantia fita ejl fubflantia Vnitatis. Perficitur item Secundum k Primo , C r fub/ fantidliter manat, quod omnia bona Secundi funtk Primo . Repetit eadem tria 'principia,quorum Primum gener et,Secundum generetur,1 Tertium uero k Primo , (T Secundo efl, amor utriufq; potentia- Hxc iUt conBanter affeuerant, c? Plato/ nem ea mirabiliter docui ffc pradicant. Admiranda profiflb myBeria. DtinbusfubGftcm4t,(iut pnncipij*,cxPlotino:&: quod non fini plura, nc t/ onry AtyecySb/ r> tcy8cy,7Xv7Hy . voyifay tIuj 7if&7sy cunvcpttis,*** ovk tx 7sAaor*>y. vtu y*f cwx^th^h/ i) as qptVKyi c JAm . 71 7itty yi fano jgic TStcf Zfocv* . i * i ff AVGVST. EVG7B. L1B. IP ' kv/x* y TWS.7te 4n*?> v* **V )*& ^ f Y #*in 7i*u tst4(/ 7i!k7vy. ecM. 3r tT* paocAAMAotf^A/^S fnt:Quonum apparuit nobis Boni rm/ turaftmplex *? prima Omne enim quod non efl primum, non eft fmtplex: Et ni btl bibet is in fe ipfo alii, Vnum ejl quid. Ei ciuf quod dici'ur Vnum natura e udem. Etenim I rxc pfa non ejl aliud , deinde Vnu. Nc$ b oc aliud ejl, deinde Bonu,quu di xerintu Vnum-Et quii dixerimus Bonum oportet eadem fentire naturam, et Vnfi dicerc,no predic antes de ea quicquam.fed declarantes nobis ipfts,ut pofibde rfl. Ac prunum hoc modb,quod)it fmplidfinw,*? fufciens per fc,quod non fit ex pluribus. Sic enim attolletur in ea,ex quibus, & non eritinaUo,Quomdquicquii in alio ejl, etiam ab alio -Si igitur non ab alio, net Jj in alio quidem fit. Neq; compo / fuio ulla. Ncwflc* fiptr ipfum rubtl effc . Non i Rigitur cur ad alia princtpUL taturfed b oc pr*pofito,deinceps M ens flatuenda,*? id quod pn mo inteUigit.De inde Anima pofl Menti : is enim ordo ejl fecundum naturammeqi plura b ic,in in/ idlelhudyietfr pauciora Si enim p auciora,aut Animam,*? Mentem idem dicent, m Mentem i/iccroqicy,caret phtlofophia,non fapit naturam, non redolet rationem . Di/ feedit non 4 confideradone modo,fed etiam i philofophia maiorum: cum et T rif/ megfflus c T Plato,Mentem,C? roy curso f/,autorem,caufam,principc m,dccla/ tent legitimam Dn,c coxtcmam progeniem , in quo efl coniunflio Diuinitatis . i I Dcnitptl 433 K AVGVST- EVGVB. LTB. Tl DmK}; cLrtw efl Plotinm.quid fen ferit N am in libro de Tribui principalibus fu$ fiantqs expreffc.confiffus,ipfum Bonum , er Mentem, unum, idemcfref[e,ui ap paruit ut primo libro. Alterum quod uducrtendwm efl in Plotmo,quibus utitur ra tionibus,qsubus probet nec plura,ncc pauciora effe PrincipU,non effe omnino,ut Grxcts nonnullis item utictur,fyncaas^ietuSlamcp Phtlofophum redolentes, fed habere aliquid commentitium. Reuelata efl, er prtdicata ineffabili modo Dtutui/ Xm trium Nummu,trcs Reges, aut imperatores-.quomodo autem fmt,& qua cauf fa faciat ut fmt tria , non pura,aut pauciora ,non credo mortalem fare poffe,fbr/ tajje nec Angelum. Minus item fas efl, deducere prorfus ex confideratione,cr ere atione rerum noflratium,hoc tnplex imperium : quia uideretur atema principio/ rtm , er caufatorum connexio . Quare fatendum ejlfupergredi mentem huma/ nam rationem trium Numinumtdatam autem diuino munere terris hanc lucem,ut D eum fum nofcerent . Ad hac, huius fententia Plotinumfuiffe , non effe duo iUa, fubftantia frparata, probabo ex uerbis eius, quibus in primo libro eximijs laudibus tam qux uocatur Mens, extulerat. Atq; ibi uocauerat fecundum, er prunum Nu/ tnrn,quod hic InfX.Necnon genitam Mentem 4 primo dixerat, fed primum non indigere fecundojecundum autem primo,quia nafciturab eo. Quibus apparet eu non feparationem quafi duorum h ominum,fic duorum Deorum induxiffe : fed uti duorum,quorum cum fit eadem omnipotentia,maieflasq fit item necejfario D i nitas,uoluntas,coufiluimc {; idem- Quod quoniam difficile ab hominibus inteUigi/ tur,dcfunt uerba, quibus exprimatur,ficut nec perfide contingit cogitatio . quo/ arca nominibus,cr modis ufitatis utentes dixerunt eosduos Deos. Profundi Thcologii Ploiini de tribui fubfif qood i Prio Gi ommifCiptemii Diuininjcj: Secundi. Cap. XII. jjLotinus item fcnpfit librum artf i rpiij/ vmosiiriup , dc Tribu* * principalibus fubfiflentijs , in quo fummum Bonum , ipfamq; excellentifii/ tnam Vniutem,exprifeorum Philofophiafacit primam hypoflafin , fecundam ipfam Mentem , tertiam Animam mundi, ut fuperius ojlenfum ; Animam' que uiuificatricem , animatricem omnis uit , nullum toto mundo effe animal , quod tton acceperit ab ea uitam, ab hac omnem uim fubdantiamque omnem fuppete/ re : fine ea coelum nec uim habere potuiffe uiuificantem, nec motum , quod ea fit omnis mundi concitatio , eunda complexa , ftmilis genitori fuo Meni : preci/ pue enim predicat Mentem genitricem Anime : camcp uocat I magtnem Mentis, ut uerbum fimulachruni animi,innuens fic prope produci animam a Mente , f cut ' ab animo producitur oratiotnoftrarumiji liter aru ejl,imaginem utriufque effe Spi/ ritum . Item Plotinus effe ipfam operationem, opus ipfius Mentis , fubfiflen/ hamque eia Mente effe. lUud, ut dixi, non efl uerum , nec clare compreheri/ fm i Plotmo , Opificem Mentem , eunda, etiam Anuttm creaffe.Quaft fatus unus DE PERENNI PHILOSOPHIA. M mws fuentrerum atque Ammt . Nam fi Principium ,ftRex eB tertius, fi Deus, utique fempiternus.Etfi Plotinut longe differre naturam iBius Te rtij x cunilis re/ bus cretus contendit,certe differt, quia Deus. Et fi dat uitxm,dxt motum, jrcit mo/ aeri ccetum,quo modo fictjfet,mft Deus ejfetfQuis enim largiri potejl , c r infpi/ rure uium , prtterquxm Deus f Et quii potejl omnium animalium effe animatio, mji Deus f, Cuius cjl omnium rerum continuatus motus , nijl Dei i Et fi is eB , ut Murcus Tullus uit , Spiritus diurnus , num Deus unquum ftne Spiritu fuo potuit effe { De Mente quoque loquitur eu , que. fupenus , ipfxm x bononufd,perfe/ flumxpcrfctto, magnum x magno, fecundum x primo , numerum xb unitate fmplictftmx , Mentem gignere to op , ipfum EnscogiUndo , incidere ei fpc/ dem , fvrmxm , ejfcntium eundorum rerum . Perjiflifiimum effe Bonum , mx/ ximumxutcm c 7 fecundum poB Bonum effe. Mentemque eum afficere , er indigere eius. Bonum Mentis minime. Q yod xb optimx InteUigenlix ,ucl M en/ te generetur, Intelligcntum uel Mentem effe. Pxtrem fcilicet, ut dicebxt Chxl/ dtus,effe optimxm Mentem, fute lntelligentUm,qut optimum txntundcm ge nue/ ritfecundxm Meliorem effe omnibus Mentem , ficut poft Mentem fit A ntmx ud Verbum eius,quxftfy fmudxchrum,qux e r in ipfxm Mentem reft>icixt,exm(p de fideret . Effe xutem unum,idemy fmrri Boni loquens,quoi Plato cauftm omnium pulchrorum dixit : Qaoddeft/' dcrabdc e fi, inquit,carens forma C r figunt, omim efl deftderabtliflimum,v // nubili]? miwn. Hic rmm no amori fwn,quoniam nec finem habet amatum . itatfr Vomor infwitus,cr pulchritudo euts alterius generis , cr uenuflas ante omnem uenuflatemJlos c r uirtus omnis pulchritudinis , pulchritudo (tccA07rotbs , pul/ tbrifica,priniipium,w finis omnis pulchritudmis,td pulchrum rcddens,cuius eB frincipium-innuit autem Mentem a Genitore aeterna pulchritudine clarificatam. Effecit autem eum pulchrum,non in figura cHbrma , quippe c ripfum clarifica/ tm figura carct.ltaque fme figura oportet ejfe Qvtnp 7^ wf wnp,primam na turam,ut non fit mirum, fi uehcmentiflmis inflammat amoribus. Quippe c T ani/ ma cum ualidum concepit amorem, omnem, quam habet , abijeit firmam . Itaque Mens contemplatur, quafi Mens r jjr flajierfaturq; in loco eximiae uenuBatis .Sed quum uiderit t cy \kby,Deum,omnia dimittit , ample flttur' que illum folum, c T contempklur.Vt qui regium intuens palatium pucherrimum , fi prodeat rex, di/ miflis ffeflacuUs iHis,in hunc unum oraconuertat . Effetcfcuerafimiluudo , nifi quod is,quiibicontcmplatur,efl homo,innuens,qui contemplatur fuperne,Deum ejfe. Denique de tribus numinibus concludit Plotinus,declarans quae de tribus Re/ g ibus in EpiAola prodiderat Plato. N eque,inquit,fecunda addideris primo, neque tertia fecundistScd fecunda circa primum flatuas,tertia circa fecundum. Sic enim dabis unicuiq ; fuum locum,poRenora9 t*/ XbQvyoruujH 71 ri k ccntntCy wrxy c/Iokh ,h yrityovx yp/o(iSlMoy,% cT Ao^a t/nS* crwjyxt-o^t^ac bto,y.ny 7tfrr0y fhoy . Latine lutem: Qui cogniturus ejl de primo Deo,cr fecundo,oportct prvts dijhnguxtjirt guli in ordine ,cr quxdxm xnm trxnquillitatc.Tum fi bene bxbere uidcatur, agr gredi xd dicendum decore. Aliter xbfjlcndum . inuoexto igitur Deo fibi confcto * uerbis aperire thefturum cogitationum. Incipiamus autem fic: Deus primus qui/ dem in fe ipfo naftcns efl fimplex , quod ipfe/jbi ubique coniuntlus ejl , nec ut, f quam diuiduus.At er fecundus Deus, er tertius ejl unus . Verum oportet nojjr, , Putrem primum Deum ejfe,prx Opifice Dco.H/c N umenius.ln quibus primum 'ejl,qubd quemadmodu P lato tn epiflola,de tribus Numinibus, et in alia, de Cau pt, Cr Putre locuturus, pr/fitus ejl, er quemdmodum de cifdem difiurus Orpheus prmonuit. 4>8tyfoytu 01 c &ly/ j fii, &vfccc JkJSftAsi:. Dicam queisjis eji,cUuistur portu profhnis. Sic prefkus ejl Numeiuus,grandu myftcrix trudi turus- Prejhtus sute ejl,oporte/ re cum de his narratum accedas, rjjr te animo hilari , compofito , tum fep arare queq; feorfum,ne primu cum fecundo commi fceas,cr confindis: quonix plericp Tj c duo Numinx non digno fcenks( Deum enim nemo nidit unquam :fed Filius qui 'ejl in fmu Putris cnxrrmt)non crediderunt xlterumeffc primum ac genitorem, fu premam mundi,rerumfy ttemxru xrccm,xlterum genitu ats fcflU/TJP V* ytf epy iOUJ-fny, Tm 'metunt atou,fiHTxy{/ k-nalrtuy \n'ntiK& -neo. sp7rxvriye(f7rfwi6ttiupxivisip. Ziamp yi tvis tyoi AtAnt' TTU.tcj eusFP^srviaiatpiyittret , Stst (tHiiv\)ys.vt4&7itwr>i ncw GtV ^^svptitneyt > Kjyafa k/ iA7ifo*,7rcc* 4 AVGVST. EVGV9. Et*. Tt maximam, Secundum Mentem, Tertium Animam:Mcncm'q; effecaufam, Jtmnu mn, er cjrporum omnium -Huc ufyue reile ac diurne explicat Theologum Pia/ ioniem P rodus . A t oritas, una pote fhasi Si enim Mens creat Platoni corpora cr animas,omnemq; ubamtineffabile ut ro principium omnium efl caufa, etiam minimarum rei^iprofiRo cr Mens quoq; potendfuna efl, cr fiat omiaque principium ineffabile.Ergo una efl autoritat utriufy. NttjM? enim bis potefl mundus creari,ut partim creetur ab ineffabili prin cipio, rurfum accedat Mens,qux (yipfa creet Sei unam neceffe efl eff e autoriU tem,unam uoluntatem.par conltlium,quod fimul conffnrans crearit mundum. Ne que potefl ulla alia reddi rado, fi fi; idem ab u'roq;,qiiinJit eadem uoluntas,cr au/ toritas.Quodutiq; non ejfrt,fi ineffabile principium effet a Mente undequaq; fe/ paratum Neq; enim uolunut confftrarct , longe lateq; his aje diflantibus- Adde quod fi Mens efl Deus omnipotes,utapparet,creat enim ornnia,qSefl D Minitatis: ineffabile quoq; principiu efl Deus:uterq; necefftrio fftD eus,cr atemusuterqii o mnipotens,cr fapienti fimus tmf.H/ rddones funt natu rales, er uere. Verba autem Platoms,aperte Proclo contradicentia funt in fexta EptfloU, ubi Plato co/ memorat principem er cauftm omnium prcfentium er futurarum rerum, cr de/ inde patre iflius prineipis,cr caufe.Princeps cr Caufa,omniu Platonicoru con/ fenfu,cr ut tam multis exemplis probatu eftfuperius,efl Mens iUa fccundu princi piu.Ergo fi Mens habet patre (pater aut efl is, quem ineffabile Vnitate, cr fummS Bonu dixere, cipatum, autoruatem q; eundarum rerum afiignat menti in Timxo: in Ep idola uo- catprincipem prxfentium ZT futurorum: rurfum in fecunda Epidola,tresom/ nium rerum declarjt,aJorat,confalutatimpaatores. Verus autem illorum regum impaatorumq ; ordo , iuxta Platonem , ZT ueritatem , ZT ut ipfi Platonici ffionte fuafkentur,efi,quod omnes funt reges , ZT principes uiftbiluim , ZT inutjibilium, . omnium tres caufx , tria principia, tres fontes, fed ut unus , ut una diuinitat,unui- tanfenfus- G rodus autem eji inter eos , quod primus eji , ineffabile bonum , unitae e imcntifimax * AVGVJT. EV 6tiay d^suiany cu>X7rticm&tu,ty ytp wtP t Twp t viiy Gxo-thttoy t y txvtxs t ttftneu; i uxta tertus ordinem , fi uclis, etiam Epiftolas, ex quibus fis efl ad [cientia Diuinitatis a[cendcre,adhibe. Etenim de tribus Regibus,in his locutus efl-Ecce Proclus cofentit cu ceteris Plato nicis,Plotino,Porphyrio, Theodoro,Amelio,fupertrina maieflate,ac Diuinitate, fuper tribus omnium rerum imperatoribus,ie quibus afferit fenftffe PlatonctPla/ tonem autem eo ipfo libro fktetur a Pythagoricis,Pythagoram ab Aglaophemo, CT Orpheo dtdiciffe.xasxirx yclf * mxf fkoAoyia, rl fyq turis tsi ltusxyttylx,ixyoy&,7iramf /jjr7rv&xyofov, oncf yAxoi/&' xaoftyx/ l&fhs uc t5 y 7rv$xyo&uy ngu. ry ogy Omnis enim , inquit Grxcorum Theologia, nata efl ab Orpbei myftcrijs . Primo enim Pytha/ g ora ab Aglaophcmo [aera Deorum edo flo, fecundus Plato fecutus efl, hauri/ ens hxc e libris Pythagoreorum , cr Orphei . Non primus igitur de tribus Regi/ bus efl locutus Plato, fed priores Aegyptij, Orpheus, Pythagoras, ldcmq; Pro/ cius e fententia Platonicorum, omniumq; ante eum Phdofophorum ex Parmeni/ de Pf kVGVST. EVGVB. LIB. II. cj> fros r? -rtMf evliumt 7ttcpccM dyceSo y kxXb, tq t? xArtOaxi t5 tw(S ivoomos uucty.i$ curcc7tcnKws nuit cwa x&i iynsptepj zt&i iiw ciwxyuyov TrKTpt/ttvoxvrec ugii diomioy cc7rAcnncty\ij yoif \ | ctirrov 7 7TWVT*,xgii mainoy.Qupd efl, Proceffus i Patre manan/ tis luminis , peruaiicns in nos ex bonitate , rurfum unifica uirtus , extente uos re/ plicat. DE PERENNI PHILOSOPHIA. tt9 flkat,CT conuertit ad Vniutem p atris unifici,cr D eificam fmplicitatem,Etcnim utaitfacra ThfologUyExipfo, cr in ipfum.Proclus autemiovjliy isi Twy nar fray,7iotvTx ori cbr curr&, . aj>\H yXf vSy foiarrtty 1($u 7tjy oi>Tvy oyi , ygj. Tuyyii avrooy , xsrrK cr proccffus,cr reditui ad [uunt capnt,CT initui. Nam fubdit-.nxvTtx &v ygu rsfo mariy t xsutntsgi^cu 71 cfurn, Bonorum autor omnium, in omnia irradians lumine diuino-Sciendum autem hac duo nomina fumnu Dei apud Platonem,Vnum cr Bonum, d Chaldaeis primo tradita,quod Pfcilus tejlatur,ydctyecfx.P memay / x* s yavtpAoAfi. H/c igitur funt eaquefepe nojki dicunt , patrem ejfefcntem, C r principium totius Deitati$,duorum fcilicet Imperatorum , Mentis cr Anime. De tribai tirm illis alufnma Procli Tlicologia.myiUru Platonis imcrpc rtaniis: 9c quod Phiomd facium iria principia, quorum primum gignai fccundum,tcnia fit habitus amborum Cap. X. P Odem libro de Theologia Platonis Proclus diuine de tribus hifce principijs Io/ *^quens,de Platone cr ttcris amicis eius , Tjoaj minos ms fyXM . ,Kyx&y,viy,^vylw.7i ySL* ensoy, xgu. yi&KTtyiy vn\.Kvx ny oAb>y7s^ihmfXlf *yi*vn/ jgirnty yooy,a?Ax kj yinyoylvuy kviJ^cay vywr cu jjp 71 fi vut v^roSt 'j yi 2jary.iv0y,vy/'fc7nsf9 oy tjoiw bv ^,y> oj/,cf ay.( *{/ k/ r> ivcS.7raMvdcajpiX^s.KUpauciora . Bl quod hxc cogmiio pollui dimna cft.quam rationr drmonflr jbilii, Cap, Xl> -,Ed quoniam Plotinus,pratcr ea, qua paulo ante pofitafunt, multa diuinitus de ptribus hifce Principijs,aut Numinibus ex Theologia Platoms,aliorum'$ qui an te eum floruerunt Platonicorum fcripfitte qutbus,Porphyrio tefle , fuerunt, quo/ rumferipta dfiduus legeret Seuerus,Cronius,Numcnius, Cuius, Atticus, Longi/ Itus, Philarchaus, qui , ficut ante hos omnes clari fimus Philo mira , er inaudita quadi de Verbo diuino,ac progenie diurna tradidit, fic prodidere iftius modi pluri jna:examinandafuntea,et proponenda,ut totius ueritatis concentus, perpetuae^ ab initio generis humani uera theologia fuccefio audiatur. In libro contra progno 'JlicosivrddH Tcirvy i *"ny,ix fartesy, iq ic/tytycy W icW7,uMC ccyccQoy,Tct\nHy . / vo(4fap rlw epva-iyiu&i ydcty A^ye/y , i xctruycfiyTttt ixayxt - ef$y, tumefiat, axt ovk tx rsAaoy^y. vtoo yoty avccgTH^h/ *i) vt$ &y lY&VKyikJAm . o7i 71 dy y/ (cMtu ^ Trvcg JAcv* i * * i>' A VG VST. EVGVB. LTB.TI: - 7TX>ateB, (* *^* t&to mposMfftep9^vs,eme kj/, /xit rji K) It yovil 7IJ>TftlS.7* ^V, MVW viy -OTN 7TJf/lS IjH riitoy lihohou. rincipiuiu,fiRex efl tertius, fi Deus, utique fempitemus. Etfi Plottnut longe differre naturum iflrns Teriij k cunilis re/ bus creatis contendit,certe dif)irt,quU Deus. Et fi dat uitam,dat motum, Jecit mo/ neri ccelum,quo modo ficiffet,nift Deus ejfetfQuis enim largiri potefl , e 7 mftv rare uitam , praterquam Deus f Et quis potefl omnium animalium effc animatio , mji Deus ? Cuius efl omnium rerum continuatus motus , mfi Dei f Et fi is efl, ut Marcus Tullius ait , Spiritus duiinus , num Deus unquam fine Spiritu fuo potuit effc i De Mente quoque loquitur ea, qua fuperius,ipfam k bononafci,perfe / fiumkpcrfitto, magnum a magno, fecundum k primo , numerum ab unitate fimplicifitma , Mentem gignere to oy , ipfum Ens cogitando , incidere ei fbc/ dem, formam , effentiam cunilarum rerum . PerjMifiimum effc Bonum , ma/ ximumautem ce fecundum pofl Bonum effc. Mentemque eum afficere, er indigere eius, Bonum Mentis minime, qjj od ab optima InteUigentia ,uel M en/ te generetur, [ntcUigcntum uel Mentem effc. Patrem fcilicct, ut dicebat Chal/ daus,effe optimam Mentem, fute lntelligentiam,qua optimum tantundem ge nue/ rit fecundam Meliorem effc omnibus Mentem, ficut pofl Mentem fit Anima uti Verbum cius,quafiecuUndo inquam patrem [uumjcq; ipfum. Speculatur autem uel contem/ piatur feipfum , quando plenitudinem Diumitatis fuc,cr omnem [dentiam con/ templatur,quam a patre cr ipfo bono habuit, per generationem , cr contempla/, donem. Itaque cr feipfum, cr Genitorem ipfum contemplatur. O mnis autem do/ Urina filij uemt a patre,qui principium e jl,a quo 'ut fecundo funt omnia, creauitqg Hens omnia, expatrenafiauimer fapientum , ac facultatem . Accepit igitur 4 patre eundam generandi ftue creandi um , c r potentiam, quam fine illo non ha/ buiffet,ut rede poffttdici ex genituris cr uiribus Dei, id tjl,a Deo,fapientiffmam Mentem, quam genuit Deus, mundum Jidjfe . H*c$ fuit ueriffmacaufa mundi, CT hac duo prinapia,uelut unum: quoniam non funt duo Di j feparatt.fed fecun / dus 4 primo natus, cr cm eo bonis fempitemis locupletatus. Paulo inferius fimi/ lia refert Pio tinus: Repletus quidem,ut h abeat,quod afpiciat.RefJoiciens autem ip/ fa cum luthine,ab eo, qui dedit iUa, cr hoc reportans Ob hoc non folum dicitur fubflantiajed cr ut uideatur tpft,caufa ille . Sicut Sol,ut uideatur A funilibus,0 ut nafcantur,caufa quumfit,caufa quoq; ejl uifionis, qui neque uifto f t,neque res ipfe. Sic cr Boni natura,caufa [ubAxntuc cr Mentis exidens , cr lumen,ex pro/ portione his , qua lUic funtwfibilu , cr uidenti neque entia , neque Mens ejl , fed caufa horum, cr ut inteUigantwr, lumine fuo probent cr ipft Menti ,& ipfts En/ tibus. Paulo pdjlinquit:Mcns generata,ipfa apparuerunt . Venit autem ad Men/ n tem,zr ui tam, ab illo. Ex efficacia enim ab iUo,fubfijlit . Mens quoque per illum, CT idearum pulchritudo iUinc,omnilque ipfa Deiformia , cr Vita , cr Mens,cr Idea . Non procul inde Plotinus : CT Mentem quidem fupergreditur . Non po/ tejl fupra Bonum excedere,quoniam nihil ejl fupergrediens . Deinde: Si enim ex hoc omnia , nihil ed illo melius : inferiora autem omnia . Optimum autem om/ nium,quo modo non Bonum ejl * Et quidem ncccffc ejl Boni naturam per [e fuf/ ficienttjkmam,cr non indigam alterius cuiufquam.Plotinus repletam uocat Men/ tem, quam prolificis formis i patre repleri contendunt , affirmatq; Mentem dfpi/ cientem, contemplantem' que fuperiorem , non modo diurna fapientia repleri , fed lucem item inenarrabilem referre . Quocirca Genitorem non modo fubdantue, nempe ldex,caufam iure uocari,fed etiam autoremjtt ea ipfa uideatur, quum nec Idea fit ipfe,nec Secundus, proles nempe ipfe fua. Quemadmodum Sol infundens largam rebus uifionem,nec uifto ejl , nec res ipfe : Ua patrem quum nec uifto, nec resuifa ftt,nec fecundum Mens,prxbere tamen ut ea ipfa fvU,cr uideantur . De / nique cr uita,uidelicet fons ipfe uiue proles Dei, Mens que ,uenita primo peri V lm O" Mens,cr Idearum pulchritudo . Proinde Genitori fuo Bono affundantur, funfquex^oeirtuna, Angcli,Damones Habes hic profundifiima myfaria,qux C alcidius iuxtd atque Platonici cun(h,dicit Platon ent iteritatis inflinftu uidiffe, afferuiffe. Ego uero dico ,non ueritatis iitftinflu modo ? fed etiam quia didiccratab Aegyptijs,Chjldxis,oraculis,Sibyllis, er quia perrna nus tradita, per omnes atates defeendit hac Theologia, tunc latens apud paucos , nouifimis diebus apertifiima,toto terrarum orbe radianti fima. Dc ftcun Ja Hypoiufi.id eft.Mcnic crcattkc mundi,cx Anaxagora diirfna rahir* cios dt> fcnpnoA quod ab lc croi ifibilia.A: inuiGb Jia Anaaagoia, (.luadmodum Mfc- dierna religio. Cap. XV- --.E mente creatrice mundi, hac fcripfit A naxagorat, autore Simplicio Philofo/ *-^pbo:NvS S (CCp* t*A ytf P^9ftCCTft.{/,S T SOI. ep ncu/Ti ycifftfwiof iscii fcctvisii/. Sican f> yi toisti? o&iy moi AiMk' txu,kj ccvKKotAmp eurppTKo-viiisiisiyftirx , Sis t o/xouf,e? (tbrcy ievnx & yrwpvyyi 7itu>r>t nae Qey Kj i 9c$a rr^yu^turii (Si nAioy. \gu tx (rvpniiMyityZx rt ya cb#*f ipo/^ct.icsu (PiXKgiyoytlbyx, Grxvite lyrU c\ voih,Hsko7roixwifaiiiXug9xsy t ourrlu/, lui vcw7^f>iyuf i,7WTt asfX,y&i o Aif^jJoct o\?dwf,ygii 'o a?,K9i ot . n Ji7ffytytofH oyoioy x^od . Mens autem eft immenfius,ab[olut4 potcslu.mlli rei eji odmifU,[cd foU ipfd * [cippi exidit. Si enim ifeipfa non tf/ fct,[cd dltcri alicui admitti efjct, omnes res participarct,fi cuiufquam contagio in/ fida cffctOn omni enim re inejl omnis rei particula, quemadmodum w antecedat libas mihi [criptum eft)Prohibuif[entc^ ipfam cr implicatam tenuiffent res comt titta,utnuUi dominari pof[et,aque, ut ipfadfeipfaeffet . Eft enim omnium re/ rum temiiftima,ac puriftima,v j cientium de unaquaq; re uniuerfam continet,ua/ letq; maxime . Quacunque quidem animam habent,maiorem uel minorem , his omnibus dominatur, potiturq; Mens . Omnem locum , complexumq; Mens com/ prchendityUndc V ipfum principium comprehendit . Et primum orfa ejl i paruo compledi . Potteauero maius compledilur , cr compleretur magis . Quin cr qua mitta ef[ent,cr[egregaU eunda noucrat Mens , cr qualia futura effent, cr cuius modijvrent,cr quot nunc funt,cr cuius modi funt futura, eunda exomauit , compofuitq ; Mens,cr hunc complexum, quem nunccompleditur, aflra , Crfot, tCT luna,cr acr,CT atker,qua pmtfegregata. Is autem complexus ficitfccemerc- Secemiturq; a raro denfwm, a frigido calidum , i tenebrofo lucidum , ab humido ftccum.Particula autem midtortm multa funt-Omnino autem nihil eft ab alio [e/ gregatum,praterquam Mens -Mens autem omnis ftmilis eft maior cr minor. Ni/ hil autem alterum uUialij eft fimde-Hacjit ait Simplicius , fcripfit Anaxagpras in primo piorum Phy ficorum . Duplicem quin etiam uidetur,ut tettatur idem, ponere creationem [enfibilem cr intelligbilem.Vt appareat manijitto eum ante tot fecu/ U cecini ffc, quod canitur hodie ab omni linguaiVtftbtlium omnium cr inuifibdiu. Hoc ergo tettatur de eo Simplicius his uerbis: Quod duplicem creationem ftatuat, alteram inteUigibilcm , alteram [enfibilem ab iUa , maniftdum quidem ,crcxhis qua didu funt,cr cx his:Mcns,ait,quaciin q; funt omnimo , cr qua nunefunt ut pr alia omnia m eo, qui continet multa , cr in aggregatis U" [e gregatis . Atque quum * * - - DE PERENNI PHILOSOPHIA. 4J quum dixit ineffe multa er uaria omnibus in rebus aggregatis , er femina rerum eunAtrum,cr formas ornnimodas,colores, er uoluptates habenda , er hominibus compadae)fecraliaanimalta,quxcunque animam habent, fubijat . Et homini/ buseffe tum urbes congregatas,tum opera con&rudx, quemadmodum apud nos, V Solem eis effe , er Lunam , er alta ftcut apud nos , er terram eis producere multa er uaria,quorum iUi utilia eongregwtesfm habitationem utuntur. H Xc Kf naxugorxs.Simplidus fubijcit: Et quod alium quendam mundum a noftro innuat, manifesta, quum dicit non femefojjemadmodum apud nos. Vult etiam eum non fenftbilem illam -ftovu y ddliTtfu 7mis t Iw n & tisici Tertiamjd cjl, 4 F Cio produci Spiritum Prinum utro genui ffe iunuxat E it lium fuum unigenitum, er prmogenitum,qui deinde uijibdia er inui/ibdia ereme rit,a quo prodent Animi mundi,qui idem Spiritui dicitur ftnflus,au tore Calcidie* tiuc ufylegemtjCr r e fte intellexerat Platonicorum , uctufafiimorumifr dogma Auiccnna. Sei modum, quo putat Secundum cum fe id primam conuertent, pro/ ducere Tertum , cum uero jeipftm refpexcrit , producere Animum primi orbis, fiat in une commentum adictium a fe,non extans ufquam,nc ixn fubdantia ulla alia. Omnium enim dominus , et pater, cr Deui,cr omnia fub ipfum,v in ipfofunt.Nxm Verbi* eiut perfidum extern, C7 foecundum,cr opiftx,hpfum,infcunda uatura, C 7 aqud facunda, prohfica fecit aqud.Uac affirt SuidasexTrifmegidq . Ac quanqud ipfe Ter maximum eum uocatum puto,proptcr ingenij , fapientiacf magnitudine, hoc fum duntaxat contcntus,apparere CT hoc tedimonio Trifmcgiflu de Trinitate an te Platonem, Vlafonicofqi natos fcnpfffe . Eccc enim tres perfora* didwdefuii nominibus appcLt,appeHans patrem c r flium,lumen,lucem inteUedualem:duas intclligibiles luces^uurum ulterii fit ante alteram , non tempore , fed qua genitor antecedit gradu genitu.Nrmpc quod idem filius cius dhdt,Yater maior me ed-Ho/ vum fubfLtMtun luenti ejfe dicit,non lucem corpoream , fed lucem intcUigentem. Et cecmit antiquamus iHe,qucmadmodum hodierna rdigio,Deum dc Deo,lume ic tumine.Siau autem dicit diuimis loannes,ln principio erat Verbi*, ZT Verbum erat upui Deum, cr Deus erat Verbum r fic Tnfmcgtdus , Erat lux intelligibilK (frquidem etiam ipftvm idem Verbum Lucem I oannes appeUat)ante lucem mtelli/ bilc,CT erat H ens Mentis luminofa-ld efl,Deus de Dco,Mens d Mente nafcens. Dcjignat enim quod ait Ioannes, Et Verbum erat apud Deum, quia nuebatur aternalibrab eo,lucens ab atema altera luce, lux ipfe intcUigens , ex luce inteUi/ enti-Loquiturq; de eorii Vnitatejnfeparabiliq; Diuiniutc.Exin inducit ^tritum fandum,quo amda contineMtur^iuipcentur: qua potedate celebratur in fandis literis: Spmtus enim Domintjnquit liber Sapientia jrcpkuit orbem terraru,cr boc quod continet ormtiafcientid habet uocis.Ecce etiam fatetur hunc Trinum folum Deum fuiffe femper, folum huncwguiffc.prater hunc non fuiffe angrlu, non da/ monent, nullam aliam fubflantid.Efl enim hocdidum Trifmegidi , id quod quoti/ die canit ecclefu de tnbus Msjicuterat 'm pnndpio,cr nunc,crfanper.Erat m . prtrtcipiojiidclicrt ab atemo E cce etid uociftratio ualida contr a ignaros uerita/ tis, rationis expertes Arrianos,qui dicebat fuiffe quando filius no erat: no reputa tes quantu non impietate modo, fed infeitia cr imperitia natur e pcccarcnt,part'H quod hunc errore a Platonicis cr fcriptoribuiprof*nis,quos no intellexerut uide t banturfufcepifjfe,partim quod non uiderunt quam effet impofMe , ut qui erat fi/ tius Dei ucrus,Deus cr ipfe ex Dei fubdantia no fuerit femper. Confequuntur e/ nimfe diurnius cr eternitas. Si filius Dei uerus efl,etid Deus f/fc' Deus, etid ater/ ruts. Adejl igitur Trifmegdus dicens. Fuit femper Mens Mentis luminofa . Mens Mentis ftiiui cj},Mens ex altera Mente. De quibus Chaldaus in primo libro dicr/ batfOmnut perfteit pater t v Menti tradidit [ceundx, quam mat primam ontr.e DE PERENNI PHILOSOPHIA. jfUIHWM genui. YUc igitur tru duntexet fuerunt fempereyebxtcmo. N onen/ plus, no dxmon,nuda alia fubRantu fuit,fed fole trium etcme 'tn une fubRontix eoniundio-Hoc jentit v loquitur diutniflinius TrifmcgiRus,non folu confirmans hodiernam fapicntism,fed contra omnes obteRens , qui Mentem fecundum i pii/ mu putarunt prifcosfepereffe . E quibus loennes Picus,cr Marfilius dida Procli nidenCcs,qui hoc loco non rede Pletoncm,maioTescfr interpretetur, afferueruntfe eundum illum Mentem, quufi eruturum quundum in tempore condui prifeos fert fijfe. Nos uutem probauimus,cr probamus nec Pluionicos, qui tuliu prodiderunt, frrifcum phdofophiam fyncere expo[uif[c,nec Plutonicos idos Lutinos Qrxcos rc defecutoseffe , quosfi fineiudicio nec uetuRetccundafy phdofophiu benecon / fultu temere fequeris,tem in boc,quem in ulijs multis haudleuiter cecideris. Expo jhu igitur C decuntutu TrifmcgiRus trium numinum trine7roAt/>T^i Statrimv ffi/iTufOS* %iQyr%. th A vyi&to 7rswen(pcus JSx * * ' t ' Sciteris de [dn(lo,acdiuino Genitore, Et [obole chara,rcbus magni Induperantis, ; ' ' Et Flatu, qui mundum aBndum continet omnem, KonteS, tellurem, fluuios, mire, tortor a, er ignem. Aeraq^. heu templis is me difredae ab tjlis Coget , lmquetur,quo edebam oracula,limen, tloc oreculu excerptum cum multis alijs,ab his qui audierunt , traditum yovjuylyvu(rKi 9wj/,9w ijcy t artet ; Tum Deus excelfo demutet ad et here Regem, , \ Qtd bella e tota pellat tellure nefinda. , j . Atque tum cognofct Dem, qui natus ab ipfo. , ftee qui legebant, quo pertineret nefeiebant. Philofophi uero libris [uis excepti . que quidem nefeebantur edam ab antiqui fimis Theologis, ac Prophctis,quandp % nattones fere ornnes,Prophetis abundare dederat Dcus,qui de magno , . iUo in mundum uenturo Re ge,uelut anteambulones, ubi/ , que concmcrent,ftecuUdonibus,cgregijs( femonibus decore/ nwt. , VINIS tltKl IICVHDh. ^ ; k i AVGVSim c. r t 'i t M* AVGVSTINI STEVCHI EVGV- BINI OE .PERENNI PHILOSO/ PKIA LIBIH TBKTIVf. De toroDiuiaitXc: 8c quod ornet inftinAu uturx Deam Rngultriicr (a orna! mtitt noMi Mnat:exroipUiana,Mercuriut, Apollo. Deus iUe,ucrc Deus,qui ne reru deficeret ordo,perpetuis generationis fuc cefitonibus repleuit uniuerfim . Singulariter unus Deus inducitiir,eiq;fingulanter nomen hoc tribuitur. Nature moderator,ordinum ccelcAium, a quibus dependent lerreflreSfinuentor predicatur . Quantum fcilicet audimus in TheologiaMofis, fi quis alte ftxflet,predicari. Aliud exemplum efi. ex Platone , quum ei fixu fle in Sicilia infidie fuiffent,ex his quecuafiffet:s 6to(/ a-wutivcot/ : Significans per A' ntonomafiam,uerum Deum Hoc [cilicet perpetuum efl in omni natura, inflin/ '&uty humano,quoties Deum nominant, dejignaturucrus, unicus Deus, c r cuius ejl uere D iuinitas, qui uere,fmguUritcrq ; Deus nuncupatur . No ejl is Homeri Deus ex his uUus,quos beUaccs induat,kumamsq; ajjvihbus deturpat . Efl Deus magnus uniuerfuatis,Musfimplicitcr Deus, quia folusuerutfemper Deus . Ho/ inerus item hunc ipfum innuit cum dixit: Atti ioy opoioy cHyti Stoj,aif roy o/asioy. Sempcr agit fimilcm Deus ad firmlcm,affociatq;. Quis is Deus,nift magnus, uerus, prxpotens,naturalis,cr naturaliterWcurmt cri,offerens fefe menti,dans fefe obuiam ubique nobis, cogens ut eum cogitemus. fentUmus,loquamur,nominemus, eiq; potejlatem uniuerfalem tribuamus f Supe/ riusHomerus,quod pofiit abradere fenium, reparare inuentam: nunc quod agat fmules adjimiles. quo decreto Dei impij fceleitiq; cum impijs , er coinquinatis faimbus affociabuntur.De fupremo Deo , cunila proficiente , moderante cum primis res humanas,hoc diflum ab Homcro-Quod er Plato in eo qui infcribiiur LyftSydcclarauit afferens hoc caxmeciJAa. Toy Qioy eexrroy (fetari 7ratuy tcwC (Piwxtxi ytfy Storvcme, Largitur Deus hac:ajl altera linquit. Qtucquid mente [edet- eundorum nanq ; potens ejl. Indicauit , fignificauttq; hunc ipfum Demoflbmcs,etum fuperjUdoforu Deorum eultor,fed a Ais impetu natura,cum dixit,Conandum ejfe, ut omnia bona cum bo na ftc cofettemur:P 7VC7es,eS 7rvm/HKi\f Ovgxvop, Hi&io*Ti,i(&KsigKS,H vs tyygOTifos.Scytog q 5 oncmg vmgcynt Mftfay&yieg u o Kguxjmy WMtty.Sendus Deui, cum uoluntas peragitur 4 proprijt uicibut,cr potedate.Sandus Deus,qui uult cognofci,o~ cogno fatur afuis. Sun/ dus es,qui folo Herbo eunda ficift. Sandus, cuius omnis natura fiat imago. Sun/ dus es, quem non formauit natura . Nimirum cuius forma nufquam in natura efL Sandus es, qui fuperior cr fortior et omni p otedate. Sindus cs,qui omni magni/ tudme maior, cr excellentia excellentior. Sandus es, qui es omni laude fuperior. Sic itte.Agnofcis pfalmos, v hymnos diurnos a eundis, non ab Hc brais folii de/ cantari . Sumus enim omnes filij Dei , omnes ab illo . Eo# fpiritus omnis laudat creatorem fuum. Sibylla uero,quam ludinus philofophus uocat uetuflifiinum eo/ dem ipfo autorefcripfit(multis ominis, qua reperies apud alios.) Es 9tof g Sarewn, Avrog Ji v H/imriu ^rmig vae Pf V f Qgt magnum coluere Deum,ty cecinere priufquam Ad potu mfy cibmcfc adeant pieute decori. Qui delubra oculis mox auferre uidentes Afcfc arat, lapidei jdta & ratione arentes , Sanguine pollutos ammantum, pecudmfy Caforum,unius $ Dei afficiunt decus ingens. tecc igitur omnes cum [acris literis ,idcfi, cum ueritate pura confentiunt . E cct duo magis uctitfborcs atates re fricias, tam magis cognitim,pradicatum % Deum ftngularem agnofeat. Cuius clarior fcientia,cunflis ambagibus amotis, i filio fuo nouifamit feculis fiat patefida-Orpkeus igitur etiam uetufltfitmus,ante omnes cc lebratos in Graciaphilofophos ZT poetas , multis carminibus de fmgulari Deo. non fecus atque PropheUmm quis , mira exprompfn , nemini non fufpicienda . 1 Ucijs carmina partim apud platonicos,partim Theologos nofiros,tu{iinum,ilu feHum,CyriHu m,Clcmcntem Alexandrinum habentur,ne putes non uctuftifiimi, quemq ; uocat diuinifiimum I oannes P hdoponus , effe Is ad filium Mufem dc Deo [cripjit, quorum nonnulla minores poUta icfiMpfmnti MaVop W ptyctAV btcrsAnes Aviy *p*>it*& Y*f ncpostsa&KTCU Vcurty yotf Srirnisjvincu xo^ou ,\KT>s \ x 7m(/ \p igx r5> epoosig, kj naxvraiy ytKTfig, rovf, (cJ \ft /\uetSTi*y t i ttxvtoS^u XtpfaxXHfiiy irpoi 7o ; Incorruptibilem effe Animam. Exeuntem enim , ad animam Vniuerji ,utal fuum genus reuerti. Vere igitur iUa fuperiora, fenfit,poflerisq; reliquit Pythagoras. Primaq; Theologia de Vmtate duuna, tum ic Mseftate, mundum unmrfum compledcntejmlU,quam non totus in toto cer/ uat,am/ DE PERENNI PHILOSOPHIA. * futtjttruplcfljturqi parte uacantrexm de prouidentia, quo prxfente genaattones prdutcsq; omnes concinant,ipfo uelut corypheo,duceq ; chore x , rcrumfy tcmpe/. ne.Qwrm cum fu ipfe moderator c r effetior ,iure principium , opifexq ; uoca/ tur,[uao(*oioc,tTieos 7o>t/ ecXit'i/ : Princeps V Dhx omnium Deus,unus,fcmper cxitiens,fmgularis,immotus,ipfe fui femilis , alius ab ffijs.Qjuntum hic Diumitatisfquam claret nunqua non mundi,generisetium fuiffe,er errante multitudine , Dcosq; illos commentitios eo/ lente, fapientes aliud fenfeffe,uanitate uulgaribus conceffa,ueritatem (ibi referuaf/ fetQuid aliud extat Theologis apud propbetasfQuddjfu unus, non plures , quod fti fempiternum,quo uocaiut feipfum in libro Mofisb 'dtp, lUc qui ejl ,figmficatus nominis tetragrammi , exiflcntic [edicet xtcrnafubtiantia,uita, luceftorcntis-Im/ piobilis autem,dcfignat cius incommutabilem naturam , nullam in omni xtemitate tnutationcm,dieradonemqi recipientem -Eoq ; fui fimihs fempcr,quantum exteris febus di femilis, qus femper uariantur : er tum fuit tempus quum non effent, tum deinde crcatx,iugibus huc iUuc flutiibus femper deportanturtmhil ufquxm (labile tam uariantibus animis, quam corpora nunquam in eodem habitu pafcuerant.ll/ le autem idem fempa, cuius eflperfetiabeatitudo,fempitema poffefeo. Talis aat euis temporis Thcologia.Sunquam abfuit a mundo Deus , nunquam fefe abdidit, *b)bvfitqi,ue quis eum agnofcaet.Hanc fantiifema ftpientiam,par ejl totius tem petiatis er fuperiorum feculorit ad diluuium ufq; fbruiffe, tametfi fupajlitiones inualefcebant ubicp, Barbaris calli fidaaip colentibus , Grxas homines iUuftres. Sed, ut dixi, is aat magis multitudinis crror3luce ueritatis quaft in aepufculo, er aurora apud paucos nitefeentc.Omus igitur Pythagoreorum fehola, qux ex no/ bdifims Ualtx Grxcisi j; uiris contiabat,hxc ipfa de fummo ac fmgulart Deo [en/ tiebat ac prxdicabat. Audi enim Archytam , Pythagorx cum Philolao difcipulum (l sautore Iamblicho de fetia Pythagoreorum,quorum libriad manus eoru peruc nerunt , nobis temporum iniuria incogniti ) ut aldfime philofophatusfit de Deo: Z sis sv uiccAvrou olost 7ikmtk ite fliiicc, xzso /jfccurn ty -nep jj-rocp etf\ccv, ttgct7itc.'ip (rtwlleivcwn. t ($ S tj/ Ihop xtcn^fi&vcc ,ugu eacunvt ttyovsOiftuctyiywfiTKiKHrMK^ziiTpMx.iy ricumepattctfit/ ' l Aartp u* AfGVST. EVGVS. tIB. ITT. ?ucZi[jyo}f(flT XbSaou/ cf>ixcc6ii{jSLp,K} TtAtf JJox/xHtrxi 7a$ ccffrccf ZitriLpun t vpl Hoc, inquit, uidetur mihi ali/ quando fiiiffe,quod etiam fuil.Creatusefl homo,cr infarumenta,atq; fkcultates at cepit 4 deo. q uid aliud locutus ejl Mofes, ut fuerit oltm,quod uere fuiffe fu fateatur ArcbyWt DE PERENNI PHILOSOPHIA. #l ArrbyUtfDruwt manus ad opificium kominif admouijfefuas,inftrumenta carpo/ tis calidifiimo artificio ftcif[e,ftculutes addidi jfe, quibus mtelhgentia contineretur capax omnium rerum, fcd in primis autoris fui.Cum igitur eandem philofophum m omni Pythagoreorum fchola,quoniam is pra ceteris nobdifimus fuit , pauciq; altj eque doflt,uiguiffc par fit,apperet utiq ; Mofaicam diam fapientum, qua non modo confcripftt oraculis diurnis eruditus, fed tradebatur etiam per omnes eutes fima manante femper in pofleros,in Grecia quoq ; prifets illis feculis claruiffe,fm gftlaremq; Deum inter tot fuperSUdones prefertim fapientibus innotuiffe:Hanc ul timorum feculorum fapientum eundos e ffc confeffos,fiue natura documenta pre bente,fiuc patrum uocefatorem etenim femper refonante. Qaod prifei philofophi fuper ano ac Angulari Dto mirabiliter cum facria lucti* confciiCcrunt. Cap. 1111. . Sclepius ad Ammonem regem de Deo profunde pkilofophatus efl,eum fmgula A riter nominans, v ei malefiatis laudes eas concinens , quas canunt indefeffeli/ tere facre, quasq-, fuperiores audiuimus dccantaffc,ut conflet unam eandemq; tent peBatis eius fuiffe fapientifiimam pietatem, V pii f imam fapientiam, pares laudes diuinas, omnibus animis confonantibus:ix(Mtfop taly Wi vsnC(sx o 8us,aii t(cju wi/ tpiAoirocfwy ox/xomj.G? tpixi,xKy.oyos taay Xfivcpop !hoy oyo{*xoirr@' > ippo vyoy xpcivfiimt&s unxvrasiAvvXToy A iyy , Creator C r Pater Vniucrfitatis huius er inuentu difficilis, er cum inueneris, 'm uulgus cfr ferre impoflibile.Vides admirantemfequentemq j prifeam pbilofopkta Platonem. Vides omnibus feculis cum hominibus uer fatam , nunquam caliga ffc , aufugijfcf penitus i terris caleBem lucem,donec 4 Sole deuefla fuo rediret tota. Pherecydes quoqi Syrus, qui fuiffe dicitur Pythagora prxceptor,CTDeum fmgularem.quem / admodum philofophi tempeflatis illius omncs,nominauit,cr creatorem, optmtm diodt.AutorAriftotcles iw libris de Philofophia : y.n wtt epitrxuy. Xenophon au/ tem iUe,cuins mede dulcior fluxit oratio, eadem at# Plato tempcBate, declarat di/ mam illam admirandam# philofophiam , non unum Platonem detinui ffc in ad/ mouone,fed lUiusfcculi fuiffe firmam de ucro Deo fententiam. is autore CyriUo, aduerfut DE- PEREfJNi PHILOSOPHI A. *4*, aduerfus lulianum , Jic de Deo'phdofophatus eft: o ycuy tscurra y uoiTjot7T^pycc^ ay ris owxkAuS currey 0tcc CW ? Jfi. 7TCWTU>y y/Ttcfa lf0lTtai\KSHK\r,ygx itPts, iu/$ ywcuKS. f , uft? T iidvuT,xgu vtntus,cr mimdrosfuos ig nem urente.Quod ergo Dauid Deu dicit ftciffe, td Empedocles freiffe dicit unita/ tem. Hanc fententid uidetur e tu Plato in T imxo fecutus , cum Deos fidos d creato n mundi,dif[olubilcs autc natura, indiffolubiles diuina uoluntatc confitetur . Deus igitm DE PERENNI PHILOSOPHIA. V* igjtur sutore cr affertore Empcdoclr,non folii efl unus, fed ipfa printeps CT perit ftantifiima umtytovHy.ty\$Hi,aytrhJ@'. * AI Deus unus, folutfycrcelfifiimusipfe, Efl Deus,unusfolus,maximus,ingenitus ,& Plato. Cap. VI. TeAiiw quoq; Aridoteles Parmenidem & Melijfum , unum er immobile det aeuiffePrincipm.ln quoujlimom hoc indu fm tf,ecsip[umVnum uocaf/ (e Dem DE PERENNI PHILOSOPHIA. n9 fcDeum,& id dixijfe omnium rerum Principium-Nam P armenides ipfum Vnum dixit ejfe DemiMdijfus ergo eodem philofopho atteftante,fentit quod Firment des. Quare conflat etiam iflud omnium rerum fmguUre principiu,eos nuncupaf/ fe Deum. Quoniam igitur fentit Melijfus de uno principio, quod C r Parmenides: Parmenides tute uocat Deum VmUtem-.palam jit unam effe utriufp phdofophid. Confider are tute oprrapretium ejl, quod tiunt,hoc prmcipiu effe unmobile. Doce iit enim te AriBoteles ipfe cauftm, qui quos in [edatur fecutus,fententu in oSUuo flaturalis philofophia principiorum libro pronunciat, affirmat# hoc ipfummo/ liens non motum. Antiquiores autem pix y fX*P @ * timToy, Vnum c r imr ftiobde principium afferebant. Vt tutem hoc immobile principium ejl Deus apud Arijlotelemffic eundem effe neceffe ed , quem Parmenides V Melijfus prxdut/ bant.Empedocles tutem V Parmenides, tutore Arijbtele,appeIUbant Deum no mine Vnitatisiergo idem ejl apud eos Te piaxf^ipft Vmtas,cr unie Prittcipium.Rurfum cum cr Empedocles ipftm Vnitatem affirmet omniu rerum creatricem,coUigtur etiam id ipfum dixi f fe Parmenidem ac Melijfum . quo loco non aquamnuter interpretatur eorum Theologiam AnftotelcsQups, cum de re f bus diurnis loqucrentur,afferuit de principijs rerum naturalium fiuffe locutos , ut dicerent Vnum ejfe ipfum Ens. At quis adeo delira ffeti Nor uidebant illi tot ffie/ cies, tot jbrmasfOculis'ne cr auribus, exterisi Jj fenfibus carebant , ut omne quod tjfet,unum effedicerentfEodem autem^autore difeimus Theologi cjfeuctujlam, quod VnitM jh omnium rerum autor: fcflixfc routeix mv xvth n dx6fa,ors t o ty itX* . Videtur, ait, antiqua opinio,Vmtatem effe Prwcipium.Si igitur Prind/ pium cr Deus funt idem, v Vnitas ac Principium idem, neceffario VmtasiBx apud ueteres,eft Deus. Omnes enim confitentur Deum effe Principium . Deus er/ go e Jl Vnitas. Et hanc ait ueterem effe Theologiam Anjloteles.Kefvrigtur animis ad ca qua fuperius de antiqua fapientia idem prxdicabat,cuius quafdam afferebat quafi naufragas reliquias ad pojicros perueniffe.Hx funt pretio fe reliquia. Vide/ bis ergo etiam apud Philonem Platonicum ueteris philofophia confcium , fepe Deum appellari r o ty, ipfum Vnum.Affiice ditta eius i libro deMundo.Nam ai alia cum ic oculis animi loqueretur , eorum dixit mirabilem uidendi facultatem: ypng (mso 7toJAv ri ,Toly xcert^uy Ty/ixvyii iytfv nrftftoStv/ rte : qw cupiditate uidendi ipfum Vnum perffiicue cr clare explicati, non folum ad fupremum xthera tendunt , fed inferioris omnis mundi regionibus rdi / Ais , ad ipfum ingenitum applicant. Hac Philo . Nulla fupercjl igitur dubitatio, quin ipfum Vuum,autipfdfumma Vnitas,fit Deus apud antiquos: ut Sophocles, PhocylideseademtempeflatedccantabantyCrXenophanes eiufdem tempefla/ tis phiofophus,apertc conftffus efl,aiitore Marco Tullio in Academicis Xeno/ phanes, mquit,paulb etiam quam Anaxagoras antiquior, Vnum cffc omnia, nrp, q ui eft( Nam rb 'oy , er 0 u>\r, genere tantum diffcrunt)Promde Platonis iUa diuiJio,in quo efl ipfum Ens, er id quodfk,kwuit rem creante cr creatam. Qui cum fecutus fit tn hac diuifionc ma/ iores(reperit enim ea apud Empedoclem, Parmenide,Meliffum, Heracliti ) pro/ culdubio er 'tpfe cum Ente affociauit Vnitatem,indicans iHudtdrb op,non aliam quam unius fingularis , ac fummi Dei effe naturam. Quod fi F deas, aut mundum jdealem,appellauit ipfum Vnu,nuUa controuerfia efl- N a interprete Philone, ide efl mundus ldealis,fiue Archetypus,atq; ipfum Dci,Verbii cr Fdius Dei. Decia/ ransctp Plato quid de V no, aut Entedicerent,quod effet ocKSVhrop,immobile,aper te fitetur ipfum Ens,at ovft us ymccJioAny t7ryei.Verum,inquit , Ens eft X/ ternum, ingeneratum,iiicorruptibile,cui nullam tempus affert mutationem. Nam tempus, inquit,cum quafi uas fit generationis, er corruptionis , partes eius prio/ res, ac poBeriores oBendunt ipfum noneffe. Nam ideffe dicere , quod nondum effenon habet, aut ceffauit cxiBerc , [untma eft deceptio . Rurfum ne pium qui/ dem, dicere eum uel fuijfc , uel futurum ejje, quifolttm nunc fit: Nam hx incluta/ tiones quxdam[unt,cr mutationes , ac uarietates eius,qux in ipfo Effe non pof/ fu infiftere. Sed de Deo dicendum eftfrmper , ipfum Eft , idq; non temporarie, fcd xteme , immutabiliter , intemporee ,indcclinanter , cuius nihil fit prius, atque poBerius, neque recentius. Sed quod unus exiftens, ipfo nunc repleat- fempitcmitatem-lure autem eft uerum Ens, in quo non olim,non futurum, neque principium , neque finis infit.Sicq;neceffecft, eumuenerariacfalutaredicett do, Salue qui es, Bcncdidus fis qui cs .Hxcfirc grauiftims [criptor Plutor/ chut. DE PERENNI PHILOSOPHIA; i7 f chus.Vt autem nui U fupcrejfe pofiit dubitatio,qum Vm tM,atq; Ens frnt idem,x? bxc fint nomina natura; diurnae , prxbet locupltufsintu tejhmomu ide Plutarclm. Quippe cum diceret hic, qui niic propofiumus,de f.tluUtione Dctucrifiima,po/ fla adierit* H&x ** tvioi rwy ?rxAccwy,ii ty . A ut per I oue, inquit , ficut pnfcoru nonuUi, cs Vnum.Neq; enim,inquit,DiuimUf cft plura, ficut quili/ bet ex nobis ,qui ex innumerabilibus dfjvftuu uarietatibus conflamus, quafi quadi turbd,atq; concio:c 'OAot ty Su t ]vctt r o 'oy,axnrtj>,oj t o 'ty : fed unum neceffe tH effe ipfum Ens, ficut Ens ipfum Vnum-lgtwr ipjfam Vnitatcm atq ; fyncerita/ tem neceffe ejl ineffe ei,quifemper ejlincorruptibilis,(y undequaque purus.Hlc ratio crtejUmonium Plutarchi,nullam relinquit latebram obfcuritatis , er nemi/ tu potcfl effe dubium,aptid prifeos cognitam, er praedicatam Diuinitatcm ucram, quam nunc totus mundus unam,uercq ; exijlentem ueneratur,ac confitetur. Salo/ mon quofy in fua fapietia,reprehendens imos homines, ignaros Dei , qui eum ex affettu reru noffe recufaffent,y tij *Sr>y 9 toy feT 7rcttrh r>y *ur>y voy-ifisai s aepav , x&t titKft/yytvoy:prtmum Deum, eundem cum Vniuerf? opinantur , ut obfcurum t 7 abditum, autore Plutarcho in eo, qui eft de l fide, (7 Ofiride- v Deum in antiqua Theologia appellatum iptim Infinitatem, Cap. IX. Exponendum aliud aldfimum facramentum,quo melius etiam antedida inteUi gentur. Eandem enim caufam juiffe conjlat,ut nomen Infumatis, antiquis ftgni ficauerit ipfam Diuinitatem,et quod imaginem D ei dicerent hunc Mundum.' qui bus impenetrabile pelagis myfleriorum,u*&a% Theologia fubeft. Erit igitur cer/ tiftimus tefUs Ariftoteles,ad quem antiqua Sapientia quadam quafi ab remotitifii/ tno colle fpirxntes odores peruenerunt. Noftrum autem eft oRendere,qua ma/ pius uir operi non apta fuo diftimulauit,effrrre in lucem. Pono autem ea , ex qui/ bus inteUigat, quid illis effet Infimtum.Non enim materia prima Nam quem VniL, quem Ens appellabant, hunc edam ipfam Infinitatem , ipfamfy immenfitatem Axi ftoteles ergo primo fuse phUofophix maioris hac ait: o A' (otArnros s apylty rivart&xai ry ovftoy.Bt omnes,inqult,antiqui,de cernunt quafi quoddam rerum principium ipfum infmitum,Paul6 autem poftlon ge clarius: tyy ccncwrcc xgu. KV&igray S>S epaerty IQi yti 7r ti/ m/crt,7Tcc/>ct r> xacipoy, curias , ttoy vevy, n dDAucy , usu rtP-m Sv ro &ci oy , ctbvivccny > ygu avctMSfoy , Siazrtp q>a'opKj TgXp,KJ VT\ 7I Mgiitisp 'S.hvaQiurlw re p Kotoxpwop, r>y vxfpSb/ic/hs Jis* fxntSttep, yxwnSiSn efvo-lp o Otoepgxsot b/aoAsyHp tTVfccs csv kx A Asp)ii r? 7rfei tpvmco; iso&ucs^ yumtdwn? rirv Jlofn.ro tq Tnxp,yp 8icp tAtvjv.o hvo rup Kfccrtsvp esu . 7 jAaovup yi c epnxip orrup o/xoias ccveyxn V7rxg' ' yjy 7ixe ttpx Tdy,r> j 7towroy Kgccnsop,*] x ^ip,(Jios,ytt>H&if ' tfi\tmularU,uetufU Theologia bonitatem. Hic etiam cerms.ut Sim plicius affirmet,Xenophani praceptori Parmenidis Vnitatem,cr Vniuerfttatem fiuffc nomina fummi Dei. Refert item Simplicuts, Nicolaum Damafcenum dixiffc , Parmenidem infinitum , V immobile appcHaffe principium in libro de Dijs . quo probatur infinitatem, cr immobilitatem Deo dediffe. Alexander item uult P arme nidem^eumappelUffeTermmti^etcrepcufoifyiiSjSpharicumti^ueTowccr/ rscj(6&t(/ oyoioy.quu undiq -, fornle- Eumq; omnia dicit intelligere ac fentore: AM t&rxvwQt rroroio vov,cpftvi nxvTXKfXiAxivfi, Sed fine cura animi,res omnes mente mouere. Quid hac Theologia diuinius,Deumfolis nutibus cunila mouere,omniscur*Ja/ boris expertem! De Xenophane quoq; dicit idem Simplicius . Verum Xcnopha/ nes inquit, diS nsxrTCoy antoy malr rcoy wnfccviyey^ kivho-Vusxv to ? wdwvs xvrisci)(ilx$viix(ivx7i3Hoy c{ wxrrtoy 'ifvfMywoyyoIoyxxiyyToyfTtAtSet, Tej) wxy oroyut urxitSpeculatus, immutabile ipfum laudat, cr folumjit ab om i ttibus fcgregdtu immutabde exifht- Huic nomen effe Vniuerfitate- MeUffus uero, inquit,immutabilequidc ipfum funditer conftderabat.KXrxtftTO d.vWA4nfoy ss,xrr4foy xtsro canfHvx to, Stenoip Uffi xyirrfToy.Secundum autem fub flantia indcficientti,et infinitatem uirtutis, ipfum infinitum,quemadmodu CT ingenerabtle,pronuntiabat- Quonu igitur non ejl fiilusftsi 71 usa ni iiy,X* TsotMTCcy IJfovytvny (C? Tsrcmq l&W.Qui fi inmedio omnium omnis generauoniscaufa,cuius cjlcarmen:. *Ey efi /* tjPt a>y y Tsceurrocyftfousitii y* ywHkutroty,T^7B tA%/ yj/cSftpoVtftif 78S oAsif t7W{/ , joajrovros ? 'din&, vj 7Ichs ft h$ Quosfecutut ejl diuinus Plato, dtuiniiUi uiri, Vniutem dicebant Deum, ut unita/ t is rebus omnibus caufam,omnisc j; rei,uitxu$ius erros Sti m + #4 ^ ^ AVGVJT. E7G7B. LIB; IfC. rie 7Tfuntc}Kj 4* rov&v rrccGet v iflo producit fccitdos omnes ordines De nm-Vidisliigitur Empedoclcm,tnterprctantem carmen Orphei, quo breuiter di/ Xffdtv&TXtKyovcc'trbs:Ommd\trantu,reuelau fine caleRAus or acutis, fi/ ne diurnorum homimm,Deoy a/t7rsT etvafeis teSyty \tfvnyji\stu A Jlk 7ixGe i {A* ceyAeu, Fidet c/T Kv^pd)7ruy ayogeu, nisu Ji StcA ceeroxe, Kcu Aiy9ffis,7mwt Jltit xtjg*/xt$a jntV/tj. T v YXfflS" itryiy.. Ab Ioue principium flc'mus,quem dicere nunquam Ceffant ore uiricloue nam funt omnia plena, At$ hominum coctus implet, finudxquor a ponti. Et portusclouc mortalis nanque indiget omnis. . Eius enim genus exdtimus. Efl igitur lupiter ac Deus idem, w is folui xtemut,cxtcri Dij creati Homerus iti qtantum crantiquitate,cr [cientia exteros Deos lupiter antecedat, iUo carmint tflendit,quod a Platonicis etiam aflbtur. t AM. ^tvs 7ifrnfts,yiyoi/ti ngu7rAorcCHiAH. Juppiter ante alios, e r longe plurima cernent . DE PERENNI PHILOSOPHIA. * Declarat etiam Prochu loucm iuxU priores effe principiu et finem Vniuerft: ori I POjl Philofophos igitur non ab re fvrtajfe fit audire Damonum quoque Theolo g iam , v arcanas quafdam Domitatis laudes . KuUui erit cui uel ji ummis U/ bris latices fapientia natura potandos dediffet , qui non miretur Damonum pra/ claram Diuinitads , poteflatisq ; dtuina conftfiionem. Vt 'a Damone Mortalis ,fi equis effet tam profinde durui er peruicax , ad cultum Dei , uel inuitui trahatur. Adducitur hoc oraculum non a Chrjjhanisjed a Porphyrio ChrifUanorum hoflet decimo libro ti/Aoyicoy ef>iAotcts. Rogatui Damon quomodo Deus colen/ dus cr rogandus cffet,cum negare non pofJet,hac diuina carmina profuditi 'A$CWCCTl>ffH7l7rtC7HgCUWVti}ICVStC, K0(r(icy Kyty.s yi oofXiS% T.u yo(f xzii Kc ar Oraculum Apollinit de Deo, & de creatione Deorum. Cap, X1I1L Cap. X1I1L ol V ** AVGVST. EVGVB. LIB. III. * R tc carmina quoniam difficilia funt,cripfa dogmata ficilius oratione folutd in/ teUigentur,non reddam, quod alibijtci,totidem carmintbus,fed oratione foluU-lm mortahs,ineffabilis,pater etcme,\accr,fupcr mundis circunucrtentibws inueftwt, dominator in campis etlserijs, ubi poteflatis tue robur ejl defixum : inde# omnia deficis, pulchris er auribus audis xxaudi filios tuos , quos dilcxijii ad omne tem/ pus Tua enim fupra mundum,cr coelum fiderem , aurea fuperemnet , magna, a terna potejUs . Super qua eleuaris , fplendore te ipfm excitans , perennibus ri/ uts, nutriens animum infinitum. Qui producit hac omnia, formans materiam inde ficientem,qusm generatio circumuagatur, quoniam illam firmis obligafli.Ex eo/ dem animo fluxerunt geniture fanfhrum regum, qui te circunflant pater uniuer/ fahs,ey rex,cr lingularis, mortalium immortalium '# beatorum pater Que qui/ dem feorfum funt ex te nate, nuntijs autem fmgula prefiile , eteme Menti refi/ runt,tu*'# potcntie.Praterea tertim quoddam genus regum creafli, qui te fem / per canunt,carminibusq ; laudant uolentcm te , ipfi cupidi , predicantq ; nunc CT femper.Tu es pater er matris preciarum exemplum, cr filiorum tener flos, exi/ flens firma tn omnibus firmis, cr anima, er ffihritus, er concentus, cr numerus. H ec oracula, altifiime Theologia myfleria . Quanta cu fuperionbus concordia f Vocat eum patrem, regem,motoretnq; cali,mundos dretmuertentes , orbes cale fles appeUans.Eius eflde motu calejli uerior,qudm phdofophorum fententia,Dc um patrem hominum atque Deorum, uitam, falutem , non unum tantum primum mobile, fed uniuer fis orbes incitare. Non ab homine dicitur, fed a damone , quos k fidendo uocatos autor Plato,multo maiora,loge q; plura eognofientes, qum mor tales. Ecce damon ait Deum fuperuchi,fuperfirri,ac portari , mundis otitQifyo/ taoti, circumrotantibus- Mundos appellans omnes calefies orbes , quorum quifip fit inflor mundi. Quod f fuperuehi, non refertur ad motum, cr impulfum cale/ flem, fed ad fedem,jlationemq; Dei fupra calo m altiflimis cali regionibus: fentiet tamen oraculum quadam diuina gubernacula, quafdam habenas, quibus ut equus i quadriga,calefles orbes agantur,infidente defuper Deo , fub pedibus omni cale fh fe machina uer tente. Ac calefies orbes rotatos gyrantes # memorauit,ut reflo/ rem,moderatoremq; agnofeeres- E flin nofbris literis. Dominum effc in calo,fe/ dem eius ibi confi&ere.Oraculum autem m campis athcrtjs regnare , ac domina/ ri,pracipue calefit regno commemorato, quod iUa fit optima mundi pars. Et nos (atenuc Sapientia, magnorum# myfleriorm nuntius orare docuit , Pater nofler DE PERENNI PHILOSOPHI*. 19* Atypos atBft ty Aifva fH$sfiwos,v pSti txspy \\J. Aitby aUtri t7riy.iyvtrrxi tx St i curri* AvTOCpVHSi^flxttf&jWHTCilfraSVQtA.IKIOt, OvvHtcc yco^iy^ficy^y nt/fi voeieoy, Tiro 3ilf,jjLiKfH I'- A ) I )l * f lmmota,hxc uento haud quatitur,nec fiargitur hymbre, Non nixi decidit,afl frlendorpun fimus albet, n Et cu*,voici Tnatm7rtT owgu AAiircUtVT*. pup 'v3it7rtAi>XT0u,ttJAx moA cuSf h VvffxTxt lcndarc effe tranqid l*tum,purifiimit,per terra Ute micantem. Hunc ftlen darem fi quii ex Homero , er kriBotele,qui dicU probat eiuf per cuneetur, unde nam emanet , dicent non i Sole-Nam Sol exunt,nec fupra calefies orbes. Ergo genui alutd luminis. Ergo uc. ri fimum ejl quod confenUnee nojbr* quof, Theologue dixit oraculu,lucem illam infinitam, campomnq; admtrabilem,Utamq; fcrenitate, manare ab ipft diuinitd / te,Soln ipfius creatricem immenfam.Hunc igitur locum,ubi tanta lux aperte cerr nitur,appe Hat ardore,ficem,flammi,igncm, dicent ea effe ccvAipcc mtfifcwt V 7op,uallem immenftm luminis,regionem lucis uajU:Ej]e a ternam hanc lucem ttt medijs beatis .circunflant enim dextra,Uuai frequetes:Ncc uidijjefemel fatis eft, iuuxt ufq; morari. H*c beautudo,Sttoft(C,contemplatio diuini tatis, quam Damon tanqtum unusefupemk angelis hic pradicat,dicens Deu uiderino poffe, appd/ lansq; eum Patrem, nifi ipfe uoluerit. Nam er Filius apud nos , Nemo,inquit,uidet Patrem nifi Filius, er cui uoluerit Filius reuelare.Deinde hanc lucem effe fuauifii/ mam, manantem a Deo femper.Defcnptaq; habitatione,cr loco fummi Dei, dcitt eloquitur eum,declarans qua de natura diuina fis fit ab hominibus nofei. Eumpri mo uocat ai/7omc\ntoy TShyH,7rxrxtop ,c?ivi*7rty cuitvtIIh (Aix&J^iTM cu/yil, Tco/t %lcndor,Sol,Luna,et aflra accendens. Hac noui,Mciq; mente,catera uero taceo, Phoebus exiRcns.Tu uno defme,quos nefas fit fcrutari,propter tuam naturalem fapientiam, fuperiora uefti gare.Ecce iterum meminit illius mmenfa lucis, quam fuperius ignem, ficem,ffim tnamcfi uocarat , nunc edam flammam fa dtuo quoque Paulo nuncupatam lucem inacccfiibilem. Ab omni philofopkia Corium empynon,flammeurn,ardens. H ane flammam , qua quemadmodum 4 Sole manat 4 D iuinitate, fupra ceeleRtm nito/ rem jtt pxulo ante,cr ut Homerus,*? Arifloteles, fupra fidera , fupra motus cce/ lefles locat. Duo diuina myfleria,primo de nitore itio fempitemo,tm de loco, filo cum cum dicere jis ejl Hanc quoque lucem, feu flammam, uoc at uitalcm omnium rerum fintem, V principium.Drum uidelicet ipfum extra coelum , motus $ cale/ Res, Hoc rerum principium dicit omnia producere, atque abfumere,fvrtajfe,quod ait Dauid, Dante te iUis,coUigent , aperiente te manum tuam, omnia implebuntur bonitate. Auferes fljtritum eorum, cr deficient, CT in puluerem fuum reuertentur. Dominus necis er uita,auferens qua dediffet, fi uoluerit: In eandem cum placue/ rit,omnia potens redigere uanitatem,qua fuerunt antequam conderentur.Hoc fen Ut oraculum, clamans eum fleut uitarum repertorem omnipotentem,) ic ornnipo f . tentem mundijerumfy omnium emforem,fi ucUet- Ad cuius c onfccftum omnia contremifcmU v D JPBRRNNI PHILOSOPHI*. 197 cmtermifcunt. Qui tangit montts er fumigantem tremefacit olympum. Hxcq; mlto defumma Dei omnipotentia maior prxdicatio , quam motorem cum dicere calcjlan. Multo enim potentius efl,omnium tutarum , omnisfy mudi euertendi ha here potefUtcm,qudm machinam caleflcm,leuem iUam quidem, cruifua incita/ tam moucre po ffc. Ingreffus deinde de natura cius dicere Dxmojrxdicat eum zy qro Utere pofyt,refpondit: ^ , ovTciu 1 Pttvrcc fmtycyy,bm(ie7Tvim >(gu lp7rtt- Qjufu.it, Nemo proftdo,qui talis efl, Deum Utere pofiit. Neqtw fagxdbus do/ Us, aut uerbis acerrimum oculum fubterfugut . Omnu plent Deo , De ut ubique uagatur,omniauiuificat,producit(^ quxcunque ft>trtnt,CT inambulant. Ecce que demo fmgultrify Deo prxdicat Dxmon,funt e a,qux de Anima rrmdi,Poeta di/ mus: Spiritus intus tlit,tottm $ infiifa per trtut. Mens agitat molem, cr, mtgno fe corpore mifcet. Is De ut ubiq; efl, omnit uiuificins,cUns omnibus qux uimnt,el monentur, uitxm , V motum, portans omnit uerbo utrtutisfux.Emq ; funt omnia plenx-Eoq; is efl quem dixit Aratus,cr eum fecutus Poeta, louis omnia plent. Non alicuius uideli/ tetfiditijfcd ucrifimt,natura!ifiimi Dei, de quo,uelut diuinus Theologus hxc edit oracula Dxmo,prouidentix diuinx magna conftfiio,quam nuUi peccantes pofiint effifgcre. Ide atq ; lUud in f acris literis. Si afcendero in cahm,tu illic es.fi de fcende ro m mftrnu, ades. Quata inter uirunq; oraculi I concordia f Dxmon oculum Dri akKtlcoy , Eortifiimum, robufcfiimum, acerrimum , omnia contuentem, terrtt , ccclum,marecolluBrantem. Quantumuis item arttficiofam alitu,dolisq;,tecir/ cmtegas,quantumuis abfeondat, oculos eius non poteris effugere:Quiduis loqut hs,dida,fiidaq; omnium funt in conffiedu eius. lUud Philonis axomiesu ccpQxA f ti jQa w 7rayrec,peruigili oculo eunda cernit, qw enim fieri potefl, quin illi fuit eunda nota, qui uitas omnes, mentes# cogitatrices finxit priorfEn illa Pytht gorx 'fv/utriSiEt Pauli,Genut cum fimus Dei in iUo mouemur,CT fumus. Vni/ iterfd inquit oraculum, cornpleditur.Oraculm uere mirabile,omnipotente ucritx te citros ex omni loco radios Udante. Omnis enim lingua confitetur coclejliu ter r refbium,cr inftmorum,quia dominus lefus Chridus in gloru efl Dei patris. Ro gante quoq; facerdote, quxnam religio plurimum maxime $ foret fuperjles,iniccit miranda de Diuinitate, ut uifum fuperiut. V tinam ne me nunc fuprcm'o,ac nouifii me interroges,inftlix facerdos,de diuino Genitore, dety chara, cr unica prole pt nomphxi regis. Et Spiritu, Qui continuatim continet omnia,montes, terram, ftu/ mina, mare, ttrttrum,aerem,igncm.Quime nolentem, domibus ab his repellet, Mox$ linquetur de fertum limen iflud oraculorum fundendorum. Pomphxumre gem caleflem,dicit quod ei cuuda oracula concinant. Panomphxus efifcui 7 rxu(iH,omnis fkma,jme oraculum canit.Huius,quem etiam diurnum Genitore di/ xit,nominat unicam Prolem.Sonat enim GrxceTiAvy%T3Saut diledu,'aut uni eum Filul-Spiritum quoq; nominat diffufum per omnia,de quo Marcus etiam Tui liut,eum,pcr omnia pertmere,perinde ut oraculum, cr per omnia continuatum,fr cui hic&orpv/ibp affirmat- ex fontibus antiqux The ologix hxc ad uerbum de re rm pulchritudine, concentu^ loqumMxc, inquit, fieri, omnibus concinentibus * 1 * -i toa DE PERENNI PHILOSOPHIA. 199. inter fe mundi parubus,profcH6 noni poffent,nifi ea uno diuino,ttjC htqjiop curri, ; Quafunt , Excitare, v reuerfus fzjlina, c r dicas ifla , No te P habus ipfe iubet fvrttori uiro depugnare. lUi enim Deus ipfefuam porrexit manum. Que c r terra tremit , v ccelum defuper patens , pontus^, folfa c r tenebro fum Chaosipfum. Uihd abfeondit de Deo : prius regionem , claritatem , creationem edam Deorum fradicauerat,nunc uniuerfalem prafenda. Nojkis igitur in literis edam extat,Tre mmt potejlates,tremunt uidentes anoeli.Ecce nunc omnia tremunt ad nutum eius, ua&tas olympi,terra,pontus,Sol injupcr,cr ipfa tsrtxra. Tremunt autem omtu/ potentcm,tremunt , cum uoluerit,uenientem.Nam mons Sina tremebat , (yfumij gabat,cr horror erat maximus in caftris Hebraorum. Talis ubiqi terror feret, fi ipfe ueUet, c r fefe quantus efl oflenderet, quantum eum calicola cernunt- Meri/ foifr uident,cr obJlupefcunt,horrent,cr Utantur ad tantum numcn-Serapu quo/ ajue in oraculo defapientia eius in coelo florente,pradieans eius largitatem: T oosh XTragyr' Gq>i>/ Vfc' ondit:ccTCCirrec wxyneux avyyta^u et' fovs,xy ns,us xnv iivTfov.Omnia neccffaria concedit Deusjierun/ tamen ita largiens,ut mM immodice.His Damon er Deu unum nominat,cr cie/ mentem pradicat,ufque quo iuBitia poBulet . Oraculum autem, quod affert Pro/ - clus,cfl aitifiima Theologia declaratio, fimile propheticis oraculis. Dicit ergo Pro qlut [uper Timaum-.oimo MSMg omvJ)v 7tvges xvSQ', Kortctop creationem DE PERENNI PHILOSOPHIA. ot preationm orbiu cocleBiu,eam poBea repetiturus,dixit ab eo omnia codeBia per fi At. fv uno comple flitur utrbo Damon, mundorum globos ottmcs,cr concauae Mas orbiculares $ coeli machinas eum fecijfe.Deniq; ut M ofes repetens ait , In die quacreauit Deus ccelu m v terram,fic per Epdogu repetit Damon, ab eo micare V 'm terras fundi radios omnes bonitatis. Omnis ergo lingua confitetur, calcfiut, terreBriu, c r inferoru,quia Dominus Iefus ChriBils ingloria Dei Patris. luBinut igitur martyr C7" philofophus ad gentes , ait oraculum fuiffe quoddam , hymnum fforudiuin*:oTtn vsftxaKstaifoTrupiKtAten Jis. xseAiotes-nsu. cSfcy oa^tStet r>i/ vt&ayvtte fce wofaeis,ui/ ios curate mia yHfccoKjy.tn' f 7s ovo- stes fc J nujS u&s ccy ufiofi voyio-{s.:jA quibus f\ quis id feparet,id ejl, fibulam, folumfy accipiat,quod ejl pricipuu,qudd Deos crediderunt primas fub/ flandas, diuine locutos eos arbitretur. Bene igitur habet 6 Arflotcles:afferis malo res diuine locutos,Dcos ejfe primas fubdandas. At antiqui,fi bene mcminijli didi tM,im dixerunt Deos illos orbim axlcshum motores, fed fcutfupcmi in libris DE PERENNI PHILOJOPHI.A. *r. de Calo monfhrajli, fuprcmum alitfiimumq; locum extra calum,et locum et tem pus ek attribuerint- A fferis autem duunc eos locutos . Si diuine igitur locuti funt, non funt Dij calefies lntelligentu,nec prima IntcUigentia mouet calum dunta / xat, aliud non agens . Hic igitur confideratio uerifima ejl , trima equo alius addit,con[cendit alius biga, alius ad fignum feadiungit : Jlatimcp centuriones,dufloresq ; ordmum aciem inflruunt,equites in cornu difponuntur,uc htes currunt in fuum locum Omniaq; ad unius pmcipis fignum aguntur , penes quem tota poteftas . Sic de Vniuerfo fentire neceffe efl . Vno enim motu , eoq; iutifibili cr abfeondito , impulfis omnibus, fiunt cunflis propria . Nam quod inuifibiliter id fiat, neque illi ad faciendum , neque nobis ad credendum impedi/ tuento rft . Nam etiam animus , per quem mimus , urbes , cr domos habemus, o * quum I 9 AVGVST. EVGVB- LIB. I!f. ^ puJKffx: , beatos Et ipfe paulo fupcriiti Ariflotelcs ab co loco 7rxy ro 3w oy% Demon fojhifoy xiuvx,fic Ariflotcles ibi locat euum immcnfum. Aliud oraculum de Deo.lociiqi' calcBibui.quod Dc ui fonr.ptinctpiuip, crcalor omnium, Lorcrutabiliiiquod nemo pcccaiu cum latcacquod omnia profpiciat, Cap. X V L . Ltifiime quoc]; philo fophatus eB uclut coclcjlis p rteo, Dxmon,dc neture M **na rogatus, afferens eadem ^ fuperius: vatf Vfcurhs nvpk i&fl/xtp **5'X,Xsk TfMClendor,Sol,Luna,et afhe 4ccendensHecnoui,diMciq; mente,cetere uero teceo, Phoebus exiflens-Tu ucro defme,quos nefas fit fcruteri,propter tum naturalem fapientiem, fuperiora uefti . gare.Ecce iterum meminit illius mmenfx lucis, quam fuperius ignem, ficemfom memq; uocaret , nunc edam flammam te diuo quoque Paulo nuncupatam lucem inaccefiibilem. Ab omni philofophia Corium empynon,flammcum,ardens. H ane flammam , que quemadmodum e Sole manat e Diuimtate, fupra cecleBem nito/ rem, ut pado ante,CT ut Homerus,cr Arifloteles,fupra fidere , fupra motus cce / lejks locat. Duo diurna myjleria,primo de nitore illo fcmpitcmo, tum de loco, fi lo eunt cum dicere Jis efl Hanc quoque lucem, fcu flammam, uoc at uitalcm omnium rerum fontem, V principim.Deum uidelicet ipfum extra calum, motus edans infinitam illa imrnenfamifr lucem. Eflenirp pa fe apparens, pafe luces, a fe,a fonte fuo,e tbefauris Diuinitatis,maieflatis fux lucem diffundens.Radians 'a fe ipfo, non aliena lucerna , habens infitam magiam maicjhtis fux claritatem. Eoc^fempaardet, tanquamSolcaleflis , illius magnx pimitatis imago. Uem eum uocat fme loco,incircunfcriptum,quia uidelicet infini tus,immcnfx maieflatis,nuUo loco potens intacipulnlocabilem item , quia incor/ poreus,Z7 immaterialis, extra mundum, omnenty locum er tempus. Vaflitas i gi/ turimmenfitasq ; eius incorporea,nuUo loco capienda. Non ejl infinitus corpore, fe d mente, fapientu. Secundo,tribuit ei motwm p a totum olympu: idq 5 ad illa fiam mam,diuimfitmumq; fplendorem rcferas,pandentem fefe circunquaque, cundaq ; compledentcm,pa totam olympi uaflitatem. Quantus ejl enim olympus, cum ter rx,qux centriin toto Vniucrfo babentrationem,fmtuafl*,ingentes.At olympum eundis orbibus fublatum, in immenfum terra latioribus, quanti! effeparejliHunc circum fanda,amocna luce complet Deus, nulluscy ejl locus, fi locum iUiceffc fis efkquin a fylendore facro contingatur. Ex hac largi fima luce, afferit accenfa lu/ mina ccelejba,Solem,Lunamq;. Tejlaturidem ludxus Philo , Platonicorum exi/ mius,ldeam omnis luds,cr fontem, tbefaurumq; nitoris Deum, ncu/xvyuuy, ornnilummem,luminofitalem dicens, deducens ab ea, corporum codeflium , om/ mumcfcrerum lucem . Hac diuinifiima lux fecit corpora cceleStia, er prx qua Sol tenebra funt,CT caligo, ficilc potuit exteris rebus dare nitorem.Prxdicat ora culum , hanc xtheriam, Solis , Lunx, afhrorumfy lucem, effc tvt9*V/, exiguam $ paruam,minimam,obfcuram:Reputa igitur,quanta fitiUadiuina claritas,cuifcin tilia quxdam eB lux folaris, omniumfyfiderumcolLtU. Hxc,inquit,funtquxde Deo mihifeire datum.Hxcuidi er noui.EtfbrtafJe dicat ad hunc modum. Cum ad, Olam claritatem uenturus effem(utinam meafceleranon objhtiffent) oblata mihi, fueratjCT ut prxmium propo/tta-Vidi eam aliquando, fed procul, uidianimo.Cx / ttra taceo, non licet homini loqui-Sunt enim arcana uerba,id ejl,arcanx res , quas tu quoque abfijle [erutori, quas te [cire nefis . Nofler. Theologus , Non licet :Dx/ mon,ov &mis,Nefks efl,Dcfmefcrutari , amorem compefce quxrcndi . Nec fis ejl, quo tibi compares fcientum,quam uti naturalem pofiideas,arcana rimari cot/- leflu.Tenes qux teneri de Deo,potuiffent Rogatus item an quis peccans , Dei/m, Utere poffct,reff>ondit: Ovc/lus ap?.H$oi ToiGb ottfoioi s t&gAwiyfsJi Kcyut \t7t\K7rts. Qjufii.it, Nemo profifio,qui talis efl, Deum Utere pofiit. Neque fagaribus do/ lis , aut uerbis acerrimum oculum fubterfugiat . O mnia plena Deo , Deus ubique uagatur,omnix umificat,preducitq; quacunque ffirant,v inambulant.Ecce que de uno Jhgulxricfc Deo predicat Damonfunt ca,qua de Anime mundi,? octa di/ ninus: Spiritus intus alit, totam# infuft per artus. Mens agitat molem, cr, magno [e corpore mifcet. I s Deus ubi# ejl, omnie uiuiftcans,dans omnibus que ui:mt,et mouentur,uitam, cr motum, portans omnia uerbo uirtutis fui. Eius# funt omnia plena. Eo# is ejl quem dixit Aratus,cr eum fecutus Poeta, louis omnia plena-Non alicuius uideli/ aetfiditijfed uerifiimi,naturalifiimi Dei,de quo,uelutdiuinus Theologus hac edit oracula Dimo,prouidentii diuini magna conjtfiio,quam mitti peccantes pofiint effugere. Ide atq ; illud in fxcns literis. Si afcendero in coelum, tu illic es:ft defcenie ro i 'mfemu, ades, q tuta inter uirunq; oraculi concordiaf Damon oculum Dei aAH.sy.oy , Fortifiimum, robufcfiimum, acerrimum, omnia contuentem, terror , coelum, mare cottuftrantem. Quxntumuis item ardfiriofam alitia, dolis#, te eir/ cuntegas,quantumuis abfcondas, oculos eiusnon poteris effugere: Quiduisloqita ris,didi,fsria# omnium funt in confrcAu eius, illud Philonis ocxoiylau otpSecA I m #Ai>r 7ryrx,pcruigm oculo cunila cernit, qju enim fieri potefl, quin illi fmtcunfla nota, qui uitas omnes,mentes# cogitatriccs finxit priorfEn illa Pytha gora ^v/uoutiEt Pauli,Genus cum fimus Dei in illo mouemur,CT fumut.Vni /. oserfa inquit oraculum, comple flitur. Oraculum uere mirabile,omnipotente uniti te claros ex omni loco radios iaHante. Omnis enim lingua confitetur caleflm ter f rejktum, cr infernorum, quia dominus I efus Ckrislus in gloria ejl Dei patris. Ro gante quoq ; ftcerdote,quanam religio plurimum maxime# foret fuperfles, inierit miranda de Diuinitate, utuifumfuperius.Vtinamnemenuncfuprem6,acnouiffi m interroges, infelix [accrdos,de diuino Genitore, de# chara, v unica prole pa nomphai regis.Et Spiritu,Qtu continuatim continet omnia,monles, terram, fit/' mina, mare, tortarum, aerem,ignem-Qui me nolentem, domibus ab his repellet. Mox']; linquetur de fertum limen iflud oraculorum fundendorum. Pomphlum re gem caleflem, dicit quod ei cmftx oracula concinant- Panon: phatts eflfcui Tria-ec i puycM,omnis jtma,fmc oraculum camt.Huius,quem etiam diuinum Genitore di/' tdt,nominal unicam Prolem.Sonat enim GriccTnAvytTOSxut dileriufaut uri eum Filiu-Spiritum quoq; nominat diffufum per omnia,de quo Marcus etiam Tui lius,cum,per omnia pertinere,perinde ut oraculum,cr per omnia cor,tinuatum,jr cut hic Horpu/icy affirmat, ex fontibus antique Theologia hac ad uerbum de re rm pulchntudmc,concentu# loquetKilictinquit, fieri, omnibus continentibus * s 4' # ktict DEPERENNI PHILOSOPHIA. 199. ialerfe mundi pariibus,profi{l6 non pof[ent,nifi ea uno diuino,& continuato foi ritu continentur.Bene igitur etiam Damon locutus. QuoJ Iupiirr fliDcui illt ueru i.magmit.Dfmonit oraculo : cpcdtiuspotcflas , emnibaa intranda : quod (olus illt fapienr, largitori}! (apicmix : 6c quod lute oncBla,atic fani a' D mone edita Philofophorum (efttmonio. Cap. X V I L EVndemeffe quoque I ouent , ac uerifiimum , naturalemque Deum,qua'que de I oue (luxit Aratus , & Homerus ,cffedc fmgulari Deo , Dxmonnis etianf I eflimonio probatur Rogatus de aterno Deo refj>ondit,addens de interitu [uo: Uy ffct/fc&J Tt uCp {tVS,K tOS\TCU,0) taiytxAi tv o i 01 yoi trymy v7rtAu7isrcu nqju^ax. Aliotn locOjUekcmenter mgemifcens: oioi yiit^7nJ\ssavK\Mn.7Su>oiyyT cL7n}Att[t Ol^tT,W epMjcyi yi Aiifacu vgiviOy epSf. Erat lupi ter, rfl nunc,cr erit,o magne lupiter,Hei mihi deficit oraculorum cleri/ tas-Hoc illud in facris literie,Sicut erat in principio & nnnc,cr femper,CT in fe/ cula. Heu heu tripodes plangite,obit Apollo . obit, quonia flammas calefis lux, uim adhibet- Lucem fupra calo mirabilem,uocat Deum. Et de fuo uaticinatur in/ tcritu.Dc Byzano quoq ; qui condidit Byzantium , contra eum , qui eum amula/ Elf 10 xgu 7rtcAwof>y.&' vmuysAjegx A* vt 'rounte, Ovu fovs, a|/ ts,cbs ovtPty nv icvrfov.omnia neceffaria concedit Detts,uerun/ tamen ita largiens, ut nihil immodice.His Damon er Deu unum nominat,y ocnoys.vHhsm imvJjpv 7tvgo s cwQ orctp viuy^yshgiop ifstotiyi vero' 71 , vyvoy 7nu/rixfi7t& tK tjP VfiyoO \q>K , OT i 7TfT* TsfMtrees ixi07ruy,KiiJtvP,n4 . r fi 1 X-- ,v * X AVGVSTINI STEVCHI EVGV* ' . ' i BINI DE PERENNI PHILOSO/ PHIA LIBBR Q.VARTV8, IN QJ 0 PLATONIS IT ARISTOTELIS TKBOLOCtA DISCVTITVR; Ariftottlrm Angularem Deu e fle confcflum t No folii moubut caddlibui , M omni item mundo eu pnrfecifle : Bindcm fuifle Academicorum Philofo phiam: Eandem Sc Senecae : Non folaj intcMigcmhi , qc* coelum oucanl cu agnofccre. Cap. I. pb/trc deprehendas. Nondum enim fulgor ueritatis terras impleuerat , quo pulfa omnis denfa caligo , unam duntaxat ueritatem homines fequerentur. Erant autem cunila crafisoccu\tata,v drcunfiifa tenebris Hac caligine effrdum efl , . ut Aristoteles CT P kto in afferenda D imitate modo ccclum,motusfy ctrkfles ad/ nirad,illic Deum fe repenffe crediderint,modo refipifeentes, implentem omnem mundum, quemadmodum fuperiores,magnum iltum,infcrurabilemq; Deum,non coelum duntaxat mouentem, fed prxfentem tibique prxdicauerint : longe quidem clarius Plato,quam Anftoteles.Deleilis igitur uerioribus,primum ex Anfiotde, itein Platone, ut cuius uberior aflluentiorifc Theologia diligentius examinanda efl, eandem atque apud fuperiores pietatem reperiemus. Ac primum inflindusiUos, id appellationem fmgularis Dei compellimur 4 natura , uideamus . S/pe extat apud DE PERENNI PHILOSOPHIA. *; Mpud eum , Deus er natura nihil agunt frudra. Hic CT Deus fmguUriter rxeel/ bntcrq; nominatur,CT opus ei magnum,mirabile,uarium tribuitur :tum uero cum natura fodetur: fed ipfe prior, poji tuitur 4 nomiruttur. Qjpcunq; igitur huc coit / fiderando ddatet,quid aliud reperict,quam Deum autorem nator* E PEREMNI PHILOSOPHIA. 0* inquit iUic Plato,adorans 0 M egillc C r Clinia , fitcbor eum effe Deum i certe ip/ fum coelum . Mwltdcj; alia plurimum UtUum utrum infamant , nifi quod mos eiut temporis fuit, ut etiam flumwa,tcrram,mundum,jvntcs,Deos dicerent. Tu't Diui/ mute coelum e fl Dcus.Alioqui uerum Deum agnouit, infcruubdcm , rerumq ; ar/ bficem uocMUt: Eandem conftat fuijfe Mentem Arijlotclis,ut jl coelo, ccclejhbuscfc InteUigentijs, tribuat Diumiutem, aliud tamen dc ucro, ac fingulari oco fcn ferit, quam ut moueat orbem ccclcftem,cds item intcdigcntias confeffus fit , quos Plato, uetcresq; fupra coelo uiucre dixiffcitt . Quo paulum confidcrato,ad lingularem oeumreuertemur. Auftotclcm aliud IntefHgemianrm gcnuf.ru lm calefiet orbet mourolet fcnGfTc: fupra motui caleftei.Deot beaioi locefle: Eorum ueram feliciiaicm tlefcripfiC' - ferAntiquoiqut hac docuerant collauJafle. Cap. II. -N libro de coelo, loquens de fiyiipcatione eius quod dicitur Coelum , P oftremo, hnquit,dicitur coelum corpus naturale , t 0 ip ioj(oe/n 1 wt fiQofx -f vrctrrot, itu^x/A Idyck-nifrxtop,^ nccvce y&AisttMtAeipvgccyop,y} a> ve 6u* ep w ap IJlpvSl epap-ip , Qjwi ejl in extrema circumferentia Vniuerft . Sole/ mus enim extremum, er quodfuprcmu cjl,prxcipuc uocare coelum,in quo totam DiuiniUtan dicimus habitare -Hac die. Apparet hic Diuinitatis aliud omnino ge/ nus,quxm eorum qui moueant orbes er lumina coelejlia . Nam Platonem prope/ ptorem fecutus, fupra fideribus,in extrema uertigine mundi, id e fl, ut clarum cft, fupra primo mobili collocat hos dcos.dcus autem in Hetaphyficd ccnfuit Intctti/ gentias orbium calcBw,SoUs,Luno,aflroru,cpicyclorum,planctaru,qui funtom nes infra primum mobile,cr extremam circunferentiam.Porrb quod hoc loco ai confuetudinc temporis , communemcp omnium mortaliu fententiam dixerat d eos habitare fupra mundum, poBea pluribus uerbis,& ex philofopkia explicans,dif/ ferit p r ocior a latius uelut in ipfam Theologiam ingreffus . Cuius hocuerba funt: BTt ^tos tf&ptfotflip, Jlic7ip irr y vinea kcckh 7rtofitio,imb StTt k gu Stop cpvtoCTrfon&HtQux cr Deo & per Deum conferuantur: Paulo pojl , S t o ayarrxrto , St xerrwpt oy : Cuius fupremtm , inquit, efl habitatio Dei* Qtww fui fimiUs hic er in libris illis f Multo quidem hic religioftus . A Deo, in/ quit, conferuatur is, qui dicitur Mundus : conferuatio autem ejfe non poffet , Ji tantum fupremummoueret orbem-lam nomen Diuinitatis uim tantum tribuit, quod certe mirtm.Nam fi de ccclefh motu , ob quem Diuinitatem Dijs dediffet, hic fermo cffet,non unum tantum nomina ffet,fed Intelligentias multas ficut mli/ bris Metaphyfices.Alterum igitur e duobus dicendum ejl : aut ipfum Jibi contra/ dicere, mutante fententias homini tempore, quodfepefit,cum multa reuocamut in poRerum,dux prius confUnter afferuimus.Sxpcq ; accepit g rauius iudiciit.Et tJippocratesfuos errores confiffus ejl,ftmiliter er Augujlinui,alijq ; multi boni *tri,apuJ quos Ufritat, flori* inani prtpondcrarct tuu dicendi in His libris eunf quondam io f AVGVST. EVGVB. LI. IIII. quondam ajlrorum k Platone dccepum pofuiffe Diuinitatem,refcruantetn fbi ge itus aliud Deorum, de quibus alijs in libris diceret : cr de quibus quadam in libris de Corio innuiffet,cm diceret uetcrcs dcDijsdiuine locutos: cr cum eis tribuit fu premunt coelum, er ultramundanas regiones habitandas. Nam cd qujcfmt, qux non exprefit,quxq ; in fupremo ccrlo,imb extra,dixil cxiBcre,appellansea neu/ Iro gener e, quid forte nefeiret, dut nollet fateri Deos , hoc toco clari fime docuit, uidelicctaltifimam coeli partem effc oiKHTHfioy ifSatj , Habitaculum fummi Dei-Hfc igitur funt iUd t t Kii,qux dicebdtin libris de calo, Deus [edicet ipfe princeps maximus, Deorumq; fupremus , qui Deos dlios minores admittit illuc: non quod propius etiam eorum Jit locus, fed quod clementi fimus princeps donat eis fedem in regnis fuis. Et cum Ariftotelrs fuprema mundi pdrtem hdbitdculum D ei pradicat,innuit,quodipficlamamus,Paterno{ler,quiesincaUs. AriHoteles Stoy uocutiHum,nos Pdtrem.Sed er Patrem dicet A nftoteles, utfoft ea proba/ bitur.Nos,Qui esin calis : Anftoteles, Cjto weaTcerroy oimTHgtoy ifStov. Deinde eodem loco refert AriBotelesipfum idem calum, quod hdbitdculum dixe rat,effe plenum &uup quod in mundo optimum , poti fi/ mumq; fit, dimittcre-Hxc iUe Deinde quanta concordia, quam mirabili confen/ fu cum his, qua in libris de Calo,cr Metaphyf ces dixerat* N am in utroq ; opere maiorum deDijs opiniones addiderat, eas diuinas appellans, cr collaudans. N une autem iuxta id quod dixerat Orpheus,Mcrcurius, Acmon, Pythagoras, coteriq; multi:a:fxaios yiy ni^oyos, j(ptc &xcio: lupiterfcx iduis tantum : fupremus Saturnus duplo, cr dimidio, quam infirior . Vna autem harmonia ex omnibus per coelum concinentibus. Qua cr fit ab uno,cr definit in unum. Mundum que uel ordinem rtfle dixeris Vmunfum,non Inordinationcm.Quemxdmodu in choro, prtfiden/ te choraula, cr priore concinente,confonat totus chorus uirorum,intcrdum etiam mulierum, qui duterfis uocibus, acutis aut grauibus unum dulcem , temperatumq; tmfcent concentum.Sic habet in Vniuerfo,moderante Deo.Nam defuper, ubi ini / tium ejl,ab ipfo qui iure merito dtftus ejl Corypkxus, id efi,princeps,mouentur oj flw femper cr totum coelum . Ingreditur autem duas uus darifimus Sol : quo/ rum altera diem , ac nodem definit ortu cr occafu : altera quatuor anni tempora peragit, atro,cr ultro ad Boream, cr Meridiem progrediens. Hinc hymbrcs,uen 6,rores,afjedtoncsq;,omnix continentis acris, ex principali caufa omnia,fequun / tur manationes fluminwm,tumor maris, arborum prdudiones,frugum maturita/ tttfprocreationes animalium, nutrimenta, uigorcs,xtatcs,defidus,concurrcntc ai hac, ut dixi,proprta cuiuffy natura.Qyxndo igitur omnium Princeps ac Genitor, qui praterquam quod animo inuifibiUs ejl,fignum dederit omni natura,qua inter coelum cr terram e xidit,mouetur omnis continuatim,motibus finibusq; fuis, inter dam obfcure,interdim dare, producens innumeras firmas , rurfumq; occultans, txuno principio . Videtur^ res uehementer ftmilis his qua fiunt tempore pugna . Vbi tuba ftgnum ex cadris dedent,ea exaudita,concurrunt omnes, alius clypeum capitalius induit loricam, pars ocreas implicat,aut galeam, aut balteu accingitur. Frena equo alius addit,confcendit alius biga,alius ad fignum fe adiungit : flatimq ; centurione sjudoresqi ordinum aciem infbruunt,equites in comu diff>onuntur,uc htes currunt in fuum locum . Omniaq; ad unius principis fignum aguntur , penes quem tota potedas . Sic de Vniuerfo fentire neceffe ejl . Vno enim motu , eoq ; hudfibilicr ab fcondito , impulfis omnibus, fiunt eundis propria . Nam quod inutfibilttcr id jut, neque idt ad fidendum , neque nobis ad credendum impedi/ mento rft . Nam edam animus , per quem uiuimus , urbes , er domos habemus , . o * quum I ut AVGVST. EVGVB. LIB. IIH . quum fit inuifibCis, operibus ipfiscogno fcitur. Omnis enim uiu ordo ab illo reptr tus, cr dijfiofttus ejl, cr tenetur . Agrorum cultus crconfuiones,inuentionesar/ tium,ufuslegum,res publicationes urbanu, finitimis illatum beUum,pax kemg ab illo omnia . Eadem hac de Deo oportet cogitare, qui poteSUle fit fortifimus, pulchritudine fvrmofifiimus,uita immortahs,uirtute optimus, qui omni mortali na tura inuifibihs ex ipfis operibus uideatur. Nam afjrdiones aut aeris, aut terrarum , aquarum Et fme nube micat,pafiim lux alba uagatur . AttrfUtnr C r uita omnis,qua fupemas Deo regiones adi udicat. Omnes enim bo/ mines tendimus in coelum manus, fupplicantes. Qua ratione non male Quocirca er fenfibitium corporum predofifiima , eundem obtinent locum,aflro, Sol, Luna , fohqi ccclcRia ob hanc caufam femper eundem ordinem tuentur, nee. unquam uariantu cur[us,mota funt.Quod patiuntur terresbru,cxpofita mutatio/ wbKi C r uanationibiis.Tcrrmotusfy olim uiolenti,mulus trrraru partes abrupe/ runt. H ymbres item immanes rupd allucrunt,flufluumq ; impetus m terras, intaflos cum patribus adolcfcen tes-Omnino autem quod in naui efl gubernator, in curru auriga,in choro chorau Ia uel coryphxus,in urbe lex,in exercitu princeps , hoc Deus in mundo : Excepto quod hislaboriofum efl imperare, multarumq; foltcitudwum agitationumq; impe rium efl plenum:Dco autem lxtum,ab omni labore,*? corporea imbecillitate [e/ pofitum - Nam cum habitet in loco immobili , omnia mouet er circunducit quo/ cunque uoluerit,*? quomodo,tn diuerfis formis er naturis, ficut prorfus er lex urbis: qux inanimis eorum, qui ea utuntur immota manens, omnem moderatur rempublicam -Exeunt enim magiflratus ad munera , fequentes eam , ius difluri ad forum quifq ; fuum,confultores,y oratores ad conciones. Alterq; m Prytaneum tendit, accepturus annonam,aluis ad ludicesje expurgaturus, aluisad carceres, fiunt item epula l cgttimcjanagyresjacrifida Dcorum,cultusHeroum,iuflade/ funflis foluuntur - Dumq; alia ab alijs ad unum imperium , autoritatemque legis fiunt, feruant rationem creantis,et fidentis. Vrbes autem fimul odoribus fragrant, Jimul pxanifmis et cantibus perfondt-Sic de maiore urbe hoc mundo cogitare de/ bemus.Lcx enim nobis xquifiima efl Deus , qux nullam admittat corrcflionem, aut mutationem : melior , firmiori/; , ut rcor , his qua in columnis deferibuntur. Prxfidente autem eo immobiliter,*? moderate femper uniuerfus ordo cceli,et ter rx peragitur, dmifus fecundum naturas omnes, per propria femina in plantas, & animalia,ingeneraq > er {pedes- Nrtunatus,ab ipfo mox exordio fit particeps. De hoc Plulofophuc compendio quxdam probarionet.qaod Ariftoldeipro uertioru srtatu , & ad Alexandrum fcripfcrit, farpe magnot mroi femen fiammuraflc : Multa ex prifeu Atifloielerain eomrarium relulUTt: Mul ufcripliIT* Anltoielcmquxncn extern. Cap. II IL u AEC tot,tamq; praclara attulit de Deo Ariflotclcs tcftimonia,ul plura firme, **clarioraqi,ab his qui ccclefle nedar cbibifet, roreq ; duiino pedor a imbuifet, dici non pofiint-Hunc autem labrum ittius cf]c,probat maiorum , ut fuperius dixit autoritat,qui eum appellabant Philofophix fux WTO**i/,CompfMJmwt , quod pofl omnia,qux nuc habentur pafiim,cu id prouedx xtatis, iam grauis annis , ad Alexandrum fcripfit . Totamq ; in hoc libro breuiter, z? dilucide, ad imperato/ remuidclicctycuinoneffet in obfcurifiimis Philofophorum fententijs tempus in fu tncndum,explicauit traditam alijs in libris , additis nonnuUis,Philofophiam.Pro/ ptcrca locutus efl explicatius cr apertius , quam alijs in libris. Loquuntur enim fenes dulcius, cum pofito iuuemli calore,cr inanis glorix, quam fxpe ex fermonis obfcuritatc captamus,cupiditate ueriora loquimur cr clariora.Nam qua exteros foarfit Philofophix fux libros obfcuritatc, non cafu talemq; phraftn ei fuggerente natur a,fed dedita opera eum adhibuiffe,dcclarat ipfttis tcjlimoniu , cu quereretur Alexader,qudd libros Philofophix in uulgus cdidiffetrefoodit, fciret eos editos rt no editos. Nunc aut ad maiorem totius philofophix,quam difficile exteris in locis, C7 obfcurd tradidi ffct,claritate,cr quod tali principi fcriberet,amplexus omnia, CT additis nonnullis, luculenter exprefiit. Eocj; , ut dixi,omnia hoc in libro firme dogmata eius reperias qux uero addita funt, funt ca qux uclfuppr effer at pro/ pter obfcuriuUm,uel tempus nondum perfide rcueUucrat.Nc^ uero mirum efl, ' ahqui4 DE PERENNI PHILOSOPHIA. i rj diquid eum hic ucl diuerfum ab alijs Philofophia libris tradidiffe,uel expl icatius, 7 melius de Deo docui ffe . N*(gu Tonip ccva,9taiy ccnt/lafiy QiKKTHgioyjSQ (ted tu (At Mpifutpooy {eouy.Cuius fummum,Deorum habitaculum effe uoluit, infe/ rius animalium corruptibilium. Quis hoc uoluitflUe fcilicet , de quo tam mira fu/ perius . ille igitur jlatuit fupremam mundi partem, urbem ejfe Deorum . De quo etiam ibidem. Toy Uocriaoy oAoy o-t/nsncftifimas,utiq; quod debili/ lcr,Cr obfcure fcitur ab hominibus, [cietur a Deo clari fime. Sciunt autem res fu/ penores obfcure,m feriores eodem ferme modo mortales-.quarum cognitio cum fit in Deo radiantifima,nccejfe efl, quod unanimiter antiqui fimi philofophi ajfe/ ruere,Deum ubique adcjfc,omniumq ; ante oculos eius,rerum uerfari abfolutifi/ mam notitum,nullam ucl tenuifimam rem non perfyedtfimam ei c[fe,uel in tar/ tara [uis oculis, ut oraculu dicebat, penctrare.Hinc oculii eius dixit xAuiiaoy o/a lix,forUfimmt,robu[hfimum.Si res humanas nefciret,utdementifimi,erroribut fuis,quos procederc,nullo'cp impediri metu Dei cupiunt,jiucntcs contendunt, aut fi in uniuerfalt tantum fare t, eo fapientiores longe homines effent. Contulit autem AriBoteles fapientiam Dei, cum humana, dicens, quoniam ferua t7i'isac voy,Dco accepti fimii. Et paulo inferuts,ti[ia deducere homines ad probitate, na/ turam, confuetudmc, documenta. Natura,inquit,certu ejl non ejfe in nobis: A\ce s/ltx TirosOhixs cetTtxs xAvSais WTV/ytriy vnocgyiy: Sed per quandd diui nam caufam,his qui uere fortunati funt,exijlit. Exprimit igitur hoc loco,donari al ter a fapientia utram parte 4 Deo,uidclicet natura bonitate. Duplex enim fapien / tutaltera contemplans,altera operans, mutuo connexa, Qja donat una,donat al/ teram. Probitas ex notione rerum diuinarum et humanaru:quibus bene perceptis , inJUtuitur optimus uita curfus . Deinde duplici tradit Arijloteies ejfe fapientiam, ycfyna, Ais uy 0 (Itos lyot, Sflx t ufasniwy yiyvMovoftta : difpoptaq; ut meliut fiiijfet,cum dicat ad unum quodrofpeflorem:B( quod ad aliam, quam prarfenlem niiaro prouidemia eiu* Sc quae largi n b J eu tum aii Anflotelrr, referantur. Cap. IX. _Vnt item alia plurima hinc inde fefe offerentia indicia ,non folas illas coelestes ^ mtclligentias Ariflotclcm Deorum nomine, er excellentia dignatum , fcd ui/ xta maiorum fuorum religionem,meliorcm quandam,abfolutamq ; ab incitatione ccclefli Diuinitatem,eum affcruiffc.lHamq; alborum diuinitatem afcititiam,pere/ grinamqi illi effe, er ad tempus prxdicatam , cum non haberet quid de Deo cla/ rius,w probatius tunc diceret.Cum autem alijs in locis humana nature ueros in/ ftinflus fuper conffffione Diuinitatis fcquatur, confitens Diuiuitatcm , qu regit mundum.non folum machinam ccdcBcm mouens,fcd etiam per omnem mun/ dum inambulans, precipuetyres humanas, propter quas [unt naturales, mode/ ranfi DE PERENNI PHILOSOPHIA. rans,dicemus eum aflrorum Diuinitatem , aut partem quandam Deorrn (latui f/ fr, ut fi quis aliquos Angelorum coelo uoluendo praficerebaut incon flantem fuif/ fe,cr ubi contra Natura impetum uiolcntcr locutus effet, poflea relatum , ab eo/ dem NMura,cui reftflere non pojfet , aflu, ueram Diuinitatem fiuffe confejfum , Nunquid inqiut,in Moralibus,Fortuna,quafi Prouidentia quadam ejl Deorum i An potius id non ejl probabile f Quippe Deum cum dominus fit kuiufcemodt re/ rm, arbitramur tribuere merentibus bona,!? mala.Fortuna,uero, er qua d For tuna funt,uere fortuito eueniunt. Quam rem fi Dea tribuamusjudicem improbum eimficiemus,aut inuitum.-quod Deo nonconuenit. Itaqsneqjbonam Fortunam, Prouidentiam,aut Beneuolcntiam Dei cffe,probabile cjhquia improbis etiam da/ tur. Deum autem curare improbos, non ejl probabile. Primum iuxta uulgares,plit tes Deos loquitur.deinde fefe ad Philofopbiam recipiens, unicum femper Deum, qui dominus, ac patronus fit omnium, qua po fident homines rerum. Ad hac ne/ gat qua Fortuna bona dicuntur, ab eo proficifci,id ejl, dari certa quada cura eius , V prouidentia , ac beneuolentia . Diuitcs , improbos, Deiq; contemptores effe. Praclxrequc fecum agi putare,quod aliquem trucidarint, opes auexerint quo/ rum aDco nihil ejl . Non enim malarum rerum Deus ejl largitor , fed bonarum. A quo tametfi profafeuntur omnia,uera tamen cius beneuolentia, ut Arifloteles idt,erga bonos duntaxat. Nec fi Solem fuum oriri jacit fuper bonos, er malos,!? pluit fuper iuflos, er iniuflos,nullo diferimine id fiat, fed propter bonos benefit/ cit malis -Omnino'^ Arifloteles fentit caducarum rerum , temerariamq ; iftam fi/ licitatem, neminem debere diuina erga fe beneuolentia afcnberr.quia datur aque tnalis,atque bonis: fapius etiam malis.Quoniam, inquit,quauulgo putantur bo/ na,!? quibus apud plebem folent homines fortunati uocari, eueniuntfimedifcri/ mine bonis er malis,non funt quibus ea contigerunt,amicL grati# Deo dicendi, IU fit eadem ratio concilianda ckaritatis diuina, atque confequendorum terreno/ tm bonorum.lpfe enim etiam dicit,Si mundus uos odit , fatote quia me priorem uobis odio habuit. Et,Odifli obferuantes uanitatem . Non amantur igitur improbi i Deo, inquit Arifloteles.Si non amantur , bona qua funt confecuti , non omnino eius beneuolentia funt ajfecud, fed ipfo conniucnte,!? finente.Multo enim largi/ tur amicis fuismciiora.Quos igitur fortunatos afflexeris , non continuo amicos Dei ,!? quibus Deus fiueat,arbitrcris, fed fcilo hac accidere, fieri# eo conniuen/ te.Subijctt Arifloteles,Bona er mala meritis a Deo dari.Hunc ordinem effe Pro/ videntia, ut dentur bonis bona,mala malis. Quod fi terrena bona , qua dicuntur wrvyfeu, temerarie contingunt , id ejl, cafu quodam , er fortuito , quid fuper/ ejl quod detur a Deo,certo diferimine bonis er malis i Nam largitio , inquit, re/ rum fortuitarum non ejl refla d Deo. Ergo quod dat Deus , maius fit quam qua fint in pote flate Fortuna,neceffe ejl. In pote flate Fortuna funt mes corporis, firma, opes, d tonis, & d malli aque pojfeffa. igitur quid mali dabitur aDcomr e i *Vod fuperius de N edar e D eoru in Moralibus dixerat AriBoteles , Duo pre/ Q.dAtATi'top tseu 9 ecftrti t ov S\ov ; Non efl Dei uirtus . Etenim Deus efl i artute fuperior C r me/ lior. Et non fecundum uirtutem efl bonus . Hoc enim modo uirtus effet Deo me/ lior, is igitur Deus, uirtute fuperior quis efl , cr quid defignat eum habere uirtute prafiantmstSi enim non turtutes ipfas,qua confuetudme, documentis^ acquirua tur,fed excellentius, cr naturalius quiddam pofidet,utique eunda bona, cr om/ nem laudem,quam po fidet homo,longe magis Deus pofidebit- Hominum uirtu/ tes funt fortitudo, modefiia,temperantia,iufiitia, liber alitas, charitas , hac omnia Deus longe excellentius pofidebit . Ergo fi folent homines,cum pr officiunt rei/ publica,cim humane,iufie,modcrate,fapienter,libcraliter,cr dementer agunt, ' liuidari,extotli, pr a ferri, prodicari, non 'ne laudibus his Deus erit excellentior , magisfy eas ufurpabitiSi enim efl uirtute fuperior,is Jit neceffe efl quo bcneuoUH tius,liberalius,clemcntius nihil pofu effr.pra cuius aquitatc,liberalitate, charita/ te,humana charitas fit pene uitium,nedu uirtus. Hinc igitur fit, ut D eus,quod om/ nis antiqua Theologia teflatur,fit bonorum effuftfimus largitor, eximia charita/ te cr benevolentia praditus,indulgentifimus,prouidcntifimus,omnesq j item tau des omnem gloriam,abfolutifima quadam ratione po fidens .Hac autem omhia in unum competunt folum. Recordare hoc loco, quod ait effe uirtutes quaf/ dam Heroicas nomine carentes ;id efl, diurnas quafdam cr eminentiffimas , quot Heroicas dixit , quafi fmlcs carm , qua a D ijs , uel Heroibus pofidentur. p 4 Hctoa de PERENNI PHILOSOPHIA. ** Heroes Mitem hoc loco fwtt Dij N am V ipfc Ariflotelct dixit ibidem,httic utris tem Heroici effe quandi, ac dtuindm, ut feritas immane quoddam prodigiofum $ vitium. Ergo/i quanto melius , laudabilius, redius , modcfhusq; agunt homines, Deo magis aemulantur , profido neceffe efl cande uirtutem effe inDeo,cuius m homine quadam fit imago.Cumucrb nihil fit liberalitate et clementia, chantate^ apud homines commendabilius, V quod magis prxdicetur, extollatur, cate ne i cejfe efl hac effe in Deo prxRantifma,abfolutifima. Q ui fi caraet ProuidentU rerum humanarum,fi negligens effet falutis cuiufqiti,fi non audiret cum inclama tur,fi patrem tantum ex motu Solis fuppctaet, multi mortales eo meliores effent. Ncc bi cum enunenti fimis fidis inclare fcerent, Dei fmlcs dicendi effent, fed De usfmulis eorum-Fatctur ago Ariflolcles in Deo quandi effe mirabilem uirtutem , r ximamq; prouidcntiam,bcnignitatem,charitdtcm,ufq; eo prxjlantc, ut mtelligi quidem pofit,nominari non pofit. I ncurruntq; omnia ad conftfionem unius D ei. Memineris ite qux Marcus ille Tullius ob ingenij divinitatem ut diceret proucdut cfhVerum animum uincae, iracundiam cohibac,uidoriam tempaare,aduafa/ rium nobihtate,ingenio, virtute prxflantcm non modo extollae iaccntcmjed ed am amplificare eius priftinam dignitatem hxc quificiat,non ego eum fummis ui ris comparo, fed fmllimum Deo uidico-InteUigcbatfapicnti fimus orator, emine tifimas in Deo quafdam effe uirtutes, quale mortales aliquando effent participes. ' vbi clementia,libaalit4S,fi res humanas negligaet t quxfunt materia clementi t. clementia autem fme prouidentianon pote ft effe. Nam qui nefciat,quibus pxrceit dum eft, er /i Hilum cum eis i ntaccdit ei comertium,nec of)vnditur,ncc parcit, nec clementia prxditus e/l.Rem igitur, quam Natura fidebat clarifimam , Philo/ fophus efl conftffus,eamq; celare non potuit. Cuius fi uoccm audirent, fi dida poit derarent ruftid tempedatis nofhrx Peripatetici , non tam pertinaciter ei conftfi/ onem Prouidentix,aut Diuirutatis,qux non coelum dunUxat,fed alia agat plertU que digna maicjlate fua,dctraherent . Admiranda AriRotelis Theologia de beatitate diuinatquz fit contemplatio: Eandem effe minorum Deorum felicitatem, Deu fumoiura contemplari tiuin.Bx quo fumraa niujmaicflaa comprobatur. Cap. XI*' . Rijlolelcf decimo Moralium, perfidam felicitatem probat adionem effe con/ *^templardi fempcr,idq ; ea ratione probat: Dcos,ait,arbitramur beatos er fili / ces-Srd cum nuUas eis humanas adiones tribuere po fimus, uiuerc autem cos dici/ ms-Ncq; enim fis efl eos dormire,ut Endymion . viuenticui fit omnis adio.dctrx di, nihil fupcrefl, nif i St6opx,fteculatio:inde fieri, t i*ipywt,tut xccgioTUTi ifiscculatrix fmOmnis enim,iquit,uita Dijs eflbeata.Ex his eius uerbif, qux quidc etalijsin locis, et in libris pojl res naturales efl locutus, efficitur hoc om ik, Principio toti hancmtempUndif in quo beadiudtnm i mlt cffctradone,habc rccxpqt. AVGVST. EVGVB. LIB. IIII; nf re eaput,ubififtot ne procedaf ad in finitum. Et primum quod dixerat de Mente, cu itis ferebat felicitate in contemplanda fe ipfa,quod hoc loco afferit,prxcipue cjl ue rm.HxcqieritArifiotelisTheologia:Deuscognofcit,contemplaturc^fe ipfum, ipfcfibi felicitatis obictiu.Cxtcri ago Dij contemplabuntur eum,inde beati. Nam fi D eus aut M cm,quam diuinifiiman/,optima,pretiofifiimamq ; prxdicauaat,exi mia in cognitione fui fruiturfelicitate,tantundem beata,quanta maieflas fua quam fempa cognofcens efficitur beata,etiam minores I nteUigentit Deum intuentesfe licitabuntur . Scilicet fit cx his ncceffario , Deos minores fieri beatos incognitionc Dei: quonia ratio qux cogebat nc confitaemur Deum prata fein quo beatus jit aliud contemplari,crat,quia quod contemplaretur,cx eo beatus exifiens,effe ma/ ius ipfo Deo.Sed quonia nihil Deo melius, cf maius, ncceffario fe ipfum conteplx tur-Hxc inquam ratio non habet in Dijs minoribus locu, fed in contrariu, quoni/ m Dijs etifupremus quis,neceffario fiunt eo contemplando beati. Vt fu rado, De us,quo non efi melius, fe ipfum contemplatur, fe ipfum contemplando cjl beatus: Di; minores, quibus efi meluts,cr fuperiusfillud ipfum conteplantur, et in eo conf temptando funt beati.Hxc igitur ncceffario funtin hoc ordine, utfiDij nihil aliud agentes, duntaxat contemplantur, eos ncceffario Deum contemplari: Deu autem contemplari fe ipfum. Vt qui dat fibi,qui maximus efi, felicitate in contemplatione fui,longe facilius daturus fit minoribus Ex quo clari fime efficitur, quod Arifiotc kstn fine totius ratiois pofuit.&st iU y ivjlxinovixtliofix 7tS,Quocirca felicitas ait quxda thcoria,id efi, contemphtio Dci.Grxce thcos,Deus,oria,uifio. T otafy beadtudo ait contemplatio Dei.iit nec Dij minores , nec maximus ipfc De us,in alio fint beati, qudm in contemplatione Dei: Ex codeq; exten Dij beati, quo maximus Deus. Quanta igitur hic cu religione concordiafFelices nos futuros ora cula,cii uidcbmus eujicuti efi Cum is igitur jit contemplationis ordo, ut felicitas omnis fit contemplatio Dei,ca'\j ourhp , om? 7rt7r$y^tTo 7ij>tcr;BvTV fop 7F&5 to nvTtpop , xgu. o ffl/vlio-cts 7rks r> TtKrcp , Videlicet, Quocirca bene Homerus I ouem appeUauit,cum dixit,Pater hominum, atq; DeO/ rum , Regem iflorum omnium . Natura enim uei ingenio Regem differre quidem oportet, genere autem eundem effe. Quod habet antiquius erga recentius, er g em/ tor ergafilium.Hac Arifooteles dicens, er qua locutus effet Homerus collaudans, approbans#, nonne declarat fibi qua mens ineffet,probat# omnia antedidaf Ap pellat autem Homerus I ouem patrem hominum , atq ; Deorum, qui fit idem Rex eorum. Eo igitur foedat didum Arijlotelis, I ouem patrem hominum , atque Deo/ rum,iure etiam Regem effc,quoniam pater erga filios regiam gerat excellentiam: Regem oportere eiufdem generis effe licet ingenio et prudentia differentem . Bene igitur Homerus loucm,qui fitidcmjAex Deorum hominum# dixit eorum effePa trem.Autbene qui fit pater hominum# Dcm#,Rcgcm ettam eorum appellare. Quoniam pater erga prolem, regiam obtinet potentiam, quia er natura idem cu filijs ,Cr antiquior, ac uenerabilior,Pat er igitur Deorum er hominum, efl eorum merito. Rex appellatus, Et merito didus Pater eorum, qui er Rex fit . Quod fi Ho merus bene efl locutus, ty fi uerum efl Patrcm,Rcgem eorum effe,quos genuiffet: aut Patrem eorum quibus imperetxerte colligitur loucm,qui Grace duo habet no mina,ut Arifioteles ipfe dicebat in Compendto,(ivs imum,regentem omnia, ibiq; deDijsnihiffedde rebus naturalibus tantum : hic apertius de dijs . Apparet eum confirmare , qux dixit in libro de Coelo , de Dijs extra coeli motiones uiuentibus. item eum nec primum, i:ec alios minores Deus orbibus affigere . item Diuinitatis eum (latuere ordinem, quem cr natur a,et ratio, rcuclataq ; defuper Theologia do cet-Sicq; etiam nufquam iUx planetarum lntelligentix,fcd Dij,quos creauit Deus Xtemus- Aeternus autem, no iHi,quia pater iUc. Nam fuper xtemitate paribus nui ia patcmitas,miUum impcrium.Hxc ex Homeri, cr Arijlotelis , qui dida probat cius, tedimonio irrefragabiliter fcquuntur, Deum ab Ariftoicte.ucluti generi humani Regem declarari.omni genere Cipienti ma- iorcm.cui libenter omnes obiemperarcoporrcai. Cap. XIII.. C^Vis item erit e fapicntibus,qui non confideret,admircturq ; iHud,quod Arido/ U. tcles item tertio Politicorum prudens crfciensdefmgulariDeoefllocutusi Nam cum de Rcpublica,ciuibusq; quxreret,an quem uirtute prxdantcm exteris perfficuum effet,prxftrri reliquis ciuibus oporteret:an xqualem l oeum,atque cx teros obtinere: recondet huiufmodi uiros inique laturos , fe ad aquales conditio/ nes redigi , qui uirtute c r fcicntia Rcipublicx inxquales fmt : uxrs rtf yctf Sfcop ip idf>V7THS,Kos 7 op TOijfTOir.Huiufmodi enim uirumji quis fit,ue/ rifimik 1 AVGVST. EVGVB. LIB. IUI rifmile efl efie tan quam Deum in hominibus. Quod quidc duobus potcB fcnfibut in lelligi: A ut talem uirum,uirtutc prxccllentc,fvrc inter exteros , ut inter homines Deits.iw cu futurii ucluti Deum cxtcroruQuocunq ; fcnfu concipiatur , primum ftngularis Da clara nuncupatw.exm munus em prxccllcntucf; ante omnes mor tales -Talem, inqutt,cxijhmandum eft homine fapientem, exteris (fc longe emtnen/ te,rciq ; publicx gubemandx prudente ejje, qualis inter homines Deus. Deus igitur qui prxjirtur hominibus , qutprudentix dicitur pojfefiione nobihfiimus , quis eH altus, nift Deus uniuer falis, gubernator humanx Rcipublicx,ac moderator , cuius virtus , er fcicnUx,cxteros antejlat uniuer fos ,quos longo interuaUo dicitur fupe/ rare, qux e fiet autem auscurn homine prudente comparatio, fi non proficeret, fi [cientia reipublicx moderandx careret , fi procul i gubernaculis mundanx na/ uiculx [ederet t Videbat igitur quodam mentis acumine , erfuperiorum [xculo/ rum Theologia duce,fmgularem quendam Deum, qui perinde efict eminens , e r omnes gubernans :ut(fi parua licet componere magnis ) uidemus interdum quof/ dam mortales alios ingcnio,dcxtentatc, prudentiaq; antecellere . Hunc in natura efie conji fius cfilonge humanam prudentiam prxccdcntcm.Qubdft [e ntis, talem turum efie ucluti exterorum hominum Deum , id item co fiedat , ut comparatio cernat cognationem gubemandt,rciq ; publicx moderandx comunitioncm. Quo f modo enim ejl ut exterorum Deus,niji fenttas Deum,Naturam , uwiq; rcflncemt g ubernatricemq; er quaft regiam, fic hominibus omnibus antecellentem, ficut om tubus iUe [uis ciutbusfVtfu totus mundus quadam Refiubhca,ciucs eius omne ho minum genus , prxjlans omnibus ciuibus [uis , cui difimiles,atq} exteris honores propter infinitam prudentiamjurtutem debeantur,Deus.ldcoq; paulo pofl adiccit Arijlotcles,non debere grauari exteros, fi quem f apiendorem agnoucrm,cum fi/ bt prxficcre , c|j ucluti Regi parere: \u7rtT0u roti/up owtfioiKi srtcpi/Kt/ veu,TBU$\lf ti generis fit,prudentifimus,xquifimusq; reflor,habitans nobi[cum,ftmilis atque nos natur*, fi rationem,prudendam,confilium, beneficicndic j; cupiditatem reffi/ cias,eminens inter nos omni genere faptendx,qucm nos appellare Regem conue/ piat. Ii natur x ueros inBinflus,fi rationem , er quod ipfe dixit Jiovios, ucnfimilitu dmem, deorum f equi uelimus. 0. M -nttm.qiani exte riit uenire feribi AriAolele*,non nili ab uno fingn. lari Deo uenire pofle. Quem Thcophraftiu rnu Jif.ipului confeffiu ell omnium rerum originem. Gap. XV. yN eo quoq; latitat admiranda fufriciendaq ; unius Dei, Patris Vniucrfitatis, auto *ris'c apud Anjlotelem conftfio. Qua duobus uerbis exprcfiijfet,fi uolwffetfed exten exprefferunt explicato co,quod ipfe propter obfcuritatem,redcuiffetNam in libris de Generatione animalium , cum exteras omnes animas 4 corporeis ele/ mentis ejfe,nafciq ; cum corporibus atque immori Batuiffet , quia cum ex materi 4 cooriantur, non pofimt fine corpore confiBere , ftcut nec ambulatio f ne pedibus feri,nec per feipfas pofiint ingredi in corpora,ueluti infeparabdes , effe enim fe/ men uentris excrementum , concludit : Auvmtes ioy,nTi yoif ofttio:talis certe eft etiam Deus- Eft Deus moderamen, eft lex Vniuerji,eft ordo,princeps omnium rationum. Per ftncuumq; AnBotclem hic fenftffejocutumq ; e)fe, qualia a maiori / bus,o~ his ip fis Philofophis accepU locupletauit,aperuitq ; Marcus Tullius pbi/ lofophus infignis.Qui,cum de legibus feriberet, Erat , inquit,ratto perfida , re / rum Natura,crad refte Jaciendum impellens,^ a deliflo auocans,qux non tum denique incipit lex effe, cum feripta eft , fed tum,cum orta eft . Orta autem ftmul eft cum Mente diuina.Qjtamobrem lex uera,atq; princeps apta ad iubcndum,CT id uetandum,ratio eft reda furnmi louis.Etgo ut illa diuina M ensfumma lex ejk item cum in homine eft perfida, eft tn mente fapientis.Hxc Marcus Tullius dwi/ - fit dilatans, aperiensqi breue Ari&otclis didum , dicentis candnm effe legem atqp Deum, ut qui uelit legem imperare , uclit imperare Deum . Marcus autem dare confiffus eft rationcrp furnmi louis effe legem illam,diuinam Mentem legem effe . Pitrt etiam fummu loucm apud Marcum effe, quem Ariftotcles dixit rip 6topr ipfum Deum,didus a uctcribus loues,aut I upiter, nomine praceUcnd maicBatis, atemaq; Diminutis fu*. Is ampli fima lex , fons, origo legum omnium . Ab am/y,ixy J^etat yoy ctj>' qtfirrifay Twy 'c&y,xgu\7itBovh4\joviceret:ncq; enimreinonfux profficereLmeUor efl igitur et utilior,eoq; uerior, et naturalior Philofophia , q uxputat Deu creaffe genus humani! cr regere, qu4m qux negat. Contra igitur Pbilofophid tuam nunc aperte pronunciaflifi negas,ut perhibent,mundum,et genus humanu conditum: cum quo ejl adiunftum , nulla erga genus hominu Deum affici charitatc . Quam opinionem tu dicis effe pcdilcntem,quia contrariam eius,dicis Principi et popula utilem. Qux autem fimt noxia,et pedilentia,funt minus naturalia, funt deprauata e tu tuo tedimonio,eoaand,non deerit. Multo minus igiturDeusfaUacnon poterit eum,quifecolat,Gr populorum fidem , uniuerfat lemefc omnium hominum confenfum deludere, qui credunt Principes Dcu/m colett tes Deo effe aere .Et id etiam Anflotelcs [uperius efl confejfus . L audauit igitur A riflotelcs religionem,eamqs principes dixit colere oportere , utilem i]; Effe. Et quod dixit prxBare eum ro Sonui/, uideri, apparere, defignat cemi , cognofci, inteUfgi, fentiri, ut denotent religionem perfficuam, exploratam, quam populus cematyhabcatsp perceptam,cuius exemplo fiat Princeps uenerabdior. Hoc enim cjl,quod fuperius dicebat,Deos curare res humanas: . De Angularis Dei bea tiludine, quam Ariftotcles oiJii urrrtp deflniofl.Quod ont mna Ordines mundanos confcfiiis efl a Deo EaeSoj, dicent eb eo contineri na lutam.&quodistrt Verbum Dti,ex Philone. Cap. XIX. f^Vam diuina quoque,quam fiMcienda , manifcflaq; fmgularis c? unius Dei ^duobus locis, AnBotclis confefio, qua nihil a noftra Theologia clarius, ac mc lius cxpefles,oflauo Politicorum confirmans ea, qux de Mente in libris pojl res naturales fuerat locutus,ut feipfam cogitet , contempletur^ ; qua retulit quoque in Moralibus, uocxns ibi Deum, quem Mentem in libris illis . I n ofkuo Politico/ rumhxcfui fimilis dicitiori yXy cvy Uctsa weAocmovixi ro/ srvY>y,oror7r^p bf vths,h^i eppovittnots, ngu r& 7ifb rjey i -TCtlrrws \sos eruutoyLoAtoym&floy nyity , ybprvgi rea StiL ftooySLvus, 05 Xlu/letl' yxey ^T&,ugay*Kbt',e/li ovJiy y carros, hsu W nMr TiJ av riw Qveriy: Quod igitur tantis cuiq; felicitatis adftt,quantu uirtutis,et prudentia, enfet,quod ejl officij et potcflatis fua.Quod fi cos no coti pct,no continet uniuerfum. Autetia non potejl,aut no uult-utruq; abfurdi fimum, Probatur autem hoc tcfimonto,hbru illum , aut fententias illas m libro de Mun/ do,effe ciustquu fmulia hic,atq ; iUic de potcjlate Dci,qua contineantur omnid,l t fOTTto aditu *o AVGVST. EVGVB. LIB. f 1 1 1. cultui Dei. Nam t o 9 tioy,efl mmen: quod etfi 'm multos competat, ut ftnfliur, efl umcn prscipuwm fmguliris DdnomenJicutDcus,yoy,t(gcA.tt/fOvTX S srccrrxs ie^vvccro y Sity&y.H oc p rxclarum Platonis exordium, diuinum, cott/ fonumq; nofhrx coelitusrcuelatx fapientix . Quandoquidem er Mofes feribens de creatione mundi,nM de creatore mundi, requifiuit,jmpfit,indicauit.Nimirunt ea de caufa,quam mcmorauit,quia fit eum cogitare quidem difficile , in uulgus ef/ ferre , cr pronunciare , impofiibile^O nefis -Eis de caufis expedite pronunciauit uterfycum fuijfe Patrem,aut Parentem Vniuerfitads.Apud Mofen, Creauit cc tf lum cr terram: Quod parentis efl, v quafi gignentis . Et quia non proprie ge/ nuit, Marcus em,quafi Parentem dixit. Vbi autem Hebraice efl Creauit, Septeni interpretes uerterunt \miV7Coy efvtrio 5: Creauitifftwr hunc mundum ex uniuerfa materia , terminum ipfum efficiens om/ pium Naturi rerum. Multa# ciufdcm generis ibi Timxus,ut conflet cum creatio/ nem uni Deo tribucre,matcriam frteri fempitcmd,de quo poftea Igitur quidquid Plato in E pinomidc et in legibus de afhroru D iuinitate loquitur,perffeflum cfl qua ratione fit inteUigcndum.Nam quod paulo ante de Sole creato loquebatur, tranf/ feras licet, ad id quod dc L cgibus:Solis inquit, corpus nemo cfl,qui non cernat, ani mam autem minime. Neque enim etiam cuiufquam corporis anima cernitur aut ui ucntis,auteum moritur. Sed magna ffies prorfus , hoc quod non fentiutr ullis fenfi bus 'mferuiffc genusnobis.effe autem fola mente intelligibilc, qux fola cogitatio / ne capiamus. Hxc,qux de Sole Plato loquitur, habent cumfcnfum ,utfi qua Soli fit, ut perhibet,anima, eam fatearis, ut in Timxo uididi,a fummo Deo creatam: Si militer quod paulo ante de Anima totius coeli eodem libro dixit: dsrf ccpist/y -4-v %y cpccrcoy ri xctr/av 7reanb?,t(gu ccy[/ ylytcny ortum er fatum Deorum nominatfSi quis au-em Aridotdcm,totamq; ipfam afpi xiat Philofophiam,tria funt genera Deorum, Dtmones, Intelligentitfubru, Dij calicoltcumfmmo Dco,extracctli,Solisq j uias habitantes, de quibus magislo cuti cjl AnRoieles,qudm de Dtmonibi. Sed de hisfuo loco Confcnticnte igt/ . tur Platone, er Ariftotdcfcd clarius Platonc,ejl unius magni Dei rerum inuen/ tio,eas non modo in prtfens ueluti a fe manantes producentis , fed qui ut prtdi/ eant darifimis in prtterito uerbis, 'fc -fvm, produxerit , Sicq ; nunc creare fem/ per,ficut quondam dedit exordium: quod clarius explicat in Timto . illud item hoc loco mirabile cjl apud Platonem, quod dicit Deum creare fe ipfiim . R ecor/ dare enim nomina iUa apud uctu&fiimos Philofophos cevrcyoroi , ccorcm/ AHS,ocvTce?KHi,KVToyii/HS,ccvTotft/us,pcrfc,ud d fegenitt,dfeabfoluU,i ' fc dinfimus,d fe nah.Qwbus nompi,ut fuperius oBcnfum, defign a' ureter tutas Quia fic Deus nafeitur d fc ipfo,nec uel 4 nihilo,uel ab alio nafei potejl,ne/ ceffario femper fiiit Dci,d quo Deus' ipfe nafccretur.Si Deus cjl , non ejl natus ex nihilo,non ex aliquo aliotin etemum igitur luit ipfe fui caufa . oBcnditur igt/ tur hoc dido,ipfum fuimet effe principium etcmu,d fe habere quod ejl. q tue res *n fdpftrn reciprocans, atemitate demon ftrat,cronmino genus aliud rei,acfub/ dantk,qudm fimi tpfi,quipcndemus ab illo , quem formarum naturaliu poten/ tifiimum creatorem filetur P latomi quife ipfum gigmt,qui ejl omnipotens, maior toto mundo , longe ficilii poflit cetfrafcipfo in immenfum minora producere . Eo uocat cum 8xv(jictsop trc A 0t yctf rrcunety Kxiubrxiy 7rou/yvcny oi itiim.ny yotp i% 2y Qxt Itoms , 1$$ yit rlw 7wy 7tou/t(ay 7T0iHy Sioy aiJlx ccyxQby. 'o A xyxSbs,an xzsifkcpxvQ' in u/luuXT'. TS-7B yx? tfhSMj.r yxp xyaSby h 7tk(gti ti tcc TTcclrnc Jluux^Bflis 7may . lA -arci; turres y&y 7rc;, W; A ne yivbySjrx U?iiV yucSuy oiatm 'fyVroitiy.Ego quidem eiufmodi caufa,id e(l,M entis qua nam natura fit,libentifiime omnium dtdicerim-Sed quomam ea p riuatus fu m, neip ipfeper me inuenire,neq; ab alio difcere poterii, uerti me ad alia. Eccenccfcinue i ure poffie, quanam fit ea Mens creatrix mundi, fitetur, nec ab alio difeere potu/ ijjf In;EpijtoIw ad Dionyfium cum de natura Primi idem dubitaffet, nec fibi fatis suite explicatum dixijfrt,reff>ondit ei, ut fuperius ofiefum, per epifiola mjfam per Archedcmum: efjxtsioy t/WeT^&&KVy hoy hyiim vet T&rrt ovruy , G? 7 cSi/ tai^ovjuy , rin Hytuiivot & xlrtv net rtfet. Omnium rcri Dcum,Prmcipem,prsfenuu et fitluroru, et principis ac cauf. e P if tre et Dontinu. En Deus is magnus ille, que dixit ineffabili- in T imxo, er in Phx/ done-Dc hoc adnnrado Deo ta flupcnda,mtrabiliaq ; locutus ejl in ea Epijlola,iant bngxuus,ufenex,ut ipfe m eadem teflatur, Kothmf y iftoy u>y:Et fi fe nex fim. Credendi autc fenibus Ansbtclcs ipfe tc&ts:Quocirca,inquit,oportct fenioru,et expertoru, prudentutmq; etia fine dcmonftratione pronuciatis fententijs ct opinio nibus adhibere fide,non minus qipfis demon ftrattombus. Vident enim principia, quonia habent acume et intuitu cxpcnentu-Hfc omnia, qua nue ait Ariflotcles, habuit Plato, ut fumma fides ei fit habenda. Erat fcnex,erat prudens, erat peritus. Grautfiimas igitur,et prudentifiimas opiniones,et fententias eius,quas in extrema fenetta protulit de De o,fcueriores,ac meliores omntbus,quas in omni uita retinuit putandi. Ac credendi ejl eum quod nunc tam magnifice , ac dtuine de Deo pro / nunciaiut,e fontibus A egyptioru precipue Mercuri/ Tnfmegfiti baufiffe. A Bjr baris enim, ut idc perhibct,ad Grxcos, uemt P hdofophia . Emfcemodtq; multa a/ pud Mercurii inuenies.Puiffe autc illam caeli Diuinitate, quam apud eum et Ari/ ftotele cernimus,non naturali ratione, fed fuperilitione potius inuetta, haujlamcfr ex erroribus Chaldxoru,ct Aegyptiori,quc ab ipfo Deo,per Prophetas fuos co / arguitur, idem ipfe ejl teflis in code libro , in quo filetur primos ABrologia con/ templatores fiijfe Barbaros Joco pcruetuBoJem erq ; fer eno innutritos,quod Ae gyptus in primis Syriaq; habeat,ob i d claras femper flcUts eos in apertis, er fere/ nis capis jfic dare folitos, 06 iy@ 7rmrrxyio\ X}*fop epaerty xrro&aiv xvTiyKKTxrKWXoKSiccSTat oyrtsepva-tos. Deinde Deum uolentem ftcere prolem optimam, ftciffe hunc genitu, f ue fidum, ftue generabile Deu, ai/rby ijf iriouiroSt vJl iritum d fe formatum in corpus inferuiffe. Souifiime conche lit,mundi gubemacukm,qui plenus fit Deorum,erhommm,traditumd prtnci pe Deo Damonibus , quot Angelos effe in facris literis,teBis ejl Phdotoss or jooy i ytyuj &toSfcnr%7pW-t iritu,mentci Jj dedit,qua poffetdifcereiEt ficut perpetua fcne,k patribus filij generantur, fic ab eis , ab ipfo Dro inchoato hoc ordine , difeant lo/ qui,cr fcntire,o ' numcrarc,multaq ; alia. lUc dedit ingenium primus, er hoc infe ruit nobis, etiam primarum uocum , nominum $ , quibus res appellarentur, in/ {btutor . Omnis igitur is ordo , k quo uniuerfa pependit xtas,principium habuit i fummo DcoJDcinde eodem libro,/ icut Mofes docuit fupremum, tminctifiimumq; Deum fiiiffc cceli, luminumq; cocleRuim inuentorem, prxcipucq; Lunx,ad quam modo maiorem, modis minorem , modo apparentem, mode occultantem fefejfie/ rent tempora,dics,ct anni:ftc Plato te flatur hoc ipfum frflii k Deo magno , ut ex Lunxhac uarietate ufquc ad quindecim dies numeraremus, quod etiam perbi/ het de co Laertiiis-.Vt enim inquit,numcrare poffemus tria,quatuor, multaq ; alia, ex quibus unum numerum ficercmus,Deus jecit Lunam , j y*j > xflx ytf G? rWJxgx.None hoc quod Plato hicloquitur,efl quod Vates diuinust Fecit Lu nam in tempora Pauloq ; inferius iterum Plato frietur datam nobis naturam perci picndi,cognofcendi,cum quo conucnit dies er annos,v tempus, Timsus k fum/ moDeo repertos: Timxus Temporis, inquit, partes, quas periodos , id efl, reuolutiones reditusq ; dicunt,Dcus ipfcunk cum mundo conjlituit.Neq ; enim erat aflra ante mundum,co'q ; neque annus , neque horarum , fiuc temperatum redi/ tus , quibus men furatur genius ifle mundus . HHytTfai . quis (fc cfl Deus, que cupit dc Dij* locuturus, fbucntem,ac propitiumfCertc praepotes tOc autor c? opifex toties apud Platonem Deorum. Hunc tanquam comunc prx/ ccptorem. ait AVGVST. EVGVB. LIB. V. ceptorem,largitoremcfc fapicntie inuocat dcDijs locutum. Sunt enim oculis Dif,' ut ipfc dixit,obfcuri- Progreffus inde dicit fieri non potui ffe, ut tanta coeli uatiitas, tantus orbis femper moueretur,nifi Deus ipfe autor effet,neot n thAhkovtoi ovfs,xff4rocro\jf(u tka. Amori tanto, ac tali Deo,nullu Poetant nufiaffe.lbiqipafm Amor ut Deus prxdicatur prxdicatur antiqui fimus, prxtio fifimusqi Deorii . Ibi quoi$ efl, quod* -r 9c (poAxeyivs.xi in multa fecula Na tura,ucl Stirps Dei perdurauit Ad poftrcmu ibi cfl,9tcidtip (tvs,Dcus Deori lupiter,Nodrx liter* dc fupremo dcq-Dcus Dcoru dominus locutus efl, Ag no/ (eunt igitur et ipfe querulam Deum D corii, id e fl,conditore,fatorcq; Deoru,7 mnitatem,edd atemitatem,adeoc^ calefle corpus deificat, ut omne genus laudis in ipfum effundat. Et ut eum arguit Marcus Tullius, licet in perfona Epicuri, E PERENNI PHILOSOPHIA. irum eceleUem, regna bcata,ut declarat exemplum 'm feptimo de Republica,quo fingit habitantes in terra,quafi in fubterraneo fpccu effe, qui i pueris affuerint i Ucuidcrein pariete fola rerum jimuLtchra ab aliquo lumine reprafentata:Sic nos inter umbras effe,ueritatis autem campujierasfy res,uera bona apud fuperos e ffe, ubi ejl idea Boni Eodem libro dicit , ^ tJs,tnteUigjbtUs, plenus rationum, formarum fapientia , f cienda . H at omnia fim fu Plato . Suntq; hac nomina fummi Dei apud eum plena Theologia, lPccyetlloy,i' 1 cMCWf yiyyucrKOfx.iyois,Ipfum Bomm,\dea Bom.Rex generis er loci imi fibdis, Genitor Solis,Vltra fubfttntiam , Principium uniuerfitatis , A quo ejl effe cr fubfatntta his qua nofcuntur. Denique qui genuit jiue creauit Solem, fibi ccrvJ Myoy,proportionatum,ut fic loquar , quia cr ipfe Sol ejl mundi inuijibdis . M quibus ejl tota Theologia,omnis fapientia. Platonem fateri Deum ommum bonorum nullius autem mali amorem, optimum, pulcher. rimum, ucridicum. ProJciTedtrcpurnat , &cafttgaii. Dogma de Bomtaic , fumpium cC- IkexTnfmrgiRo. Cap. VIII. pjKuif quoque locutus ejl de fummo , acfmgfiltri Deo , in fecundo de Repu/ Oblica. 1 quo agnofees ea, qua proponit th Timao,de Creatore mundi, ac B 6/ nitateeius,cr item quod fuperius iit fexto. ibi aperte fiteturm Deofolamboni/ tatcm,autoritatemcfr bonorum effe. Irt illum mala ulla accepta referri nec debere homines, nec pojfe, loquens m hunc modum : kyc&os oy* $ws tu orrsrt, Hik /Anfioty oCfui:Bom profitlo ejl Dcus,idq ; confitendum ejl . Nihil c . , f x item AVGVST. BVGV. L1B. Vi ? item quod donum cjl,cflnoxium,Ergo quod non cjl noxium non nocet. Sic quoi non nocet,non afficit malo, ne mali quidem fuautor.Ejl itemipfum Bonum,utilet tciTicy foc \v7ifxyiccs:cau[a igitur ejl ftlicitatis,rcrumq; bonarum. Non ergp omnium rerum , caufa cjl ipfum Bonum , fcd bonarum tantum , benctp kabcn/ tiumMalorum autem autor mimme.Non ergo D eus cum fit bonuf, omnium catu fa fit,ut plerique loquuntur fcd cum quadam det bommbus, aliorum nullam ipfe afjirt caufam. Longe enim pauciora nobis bona, quam mala funt. Ac bonorum quidem neminem altum fatendum cjl autorem: malorum autem alias quafdom qus rcrccaufas oportet, ccM cvTop 6toy,non Deum ipfum. Nouifiimcq; addit:Ma/ la,\nquit,Troianis illata, aut Pelopidis , aut omittendi i ea referre in Deum uti an torem,aut fi d Deo profida fuit, 'meruenda efl b is,qui hac dicunt, ea ratio,quanj nos item uefligamus, zy dicendum quod Deus iujla zy bona fecit :kis autem pro / fuit fccafligari, fcd quod uelmfcri fmt, qui luunt pccnas,aut quod Deus hac frc( rit, poeta diccrc non cjl concedendum -Sed ft diceret, cis cajhgationc opus juiffc, uclut nuferis,quia mali effent,dam es autem pocnd, ingenio DE PERENNI PHILOSOPHIA. 77 ingenio humano, que proprie mala dic antur, habere orignem. Ac diuinitus e tum Plato, (kut item in Gorgia,clamat,fi quid cui acciderit mali, profui ffe dare pccnat eum fhtendum elfe. Nam in eodem libro fepe affirmat,? up ? rev xy Q'-oy omi}Ka(i)(itycus,i(gu ccfaai iJWvt- inyXfzxfctay Atyeyfyftoy Si Ay,V7t x*/jfy,vn. t/lcu/abyuy rts y trnfyfis vrcovTCDp *r oy7tey}Kj artoneifauy G? Ktrtofix 7 aiy,K/ cuSsmmyM V0HTy,TiST ro vSo(/>tkt y atoy , n y-ovoy t7r vsxAty ccnEas . Ao^ft) /xfl* vsto rsourrtiiy. Mynat 70 tiyxScy, oi/ vohtou y-xJlt7a7t J^ivxyttzs , tw , /4- Tt cfo-r j(pa to Suj a^eaztsvy ut cutps b Stes (jSJy ei a?Aoi 7imtsjs i&xrccm ruituros th tv !heC iffovHyi/jx , 0 v 7r tbkvtx Jiicien/ tez)oTtTU| KXvr,(XHc/li riy xvCd 'oyntovn h yiury tu> oy-oicy t ftPlaiont.cut do Patrem inBpiftola. Cap, X. Am mentem in Platone fuiffie,Deu fient a maioribus audierat,cali er terrx,cii ^darumefc rerum cccledtum er terrejlrium,qux prius non effient fuijfie Creato / rem,quod m Timeo tam dare, er in decimo de R cpublica confiffius fuerat, decla rant alta,pcr omnem P ktlofophum em tanquam fidera internitentia tedimoma. Similia enim in libro, qui dicitur Sophtjhjocutus ejl de Deo creatore, atq ; in deci/ mo de Republica.lbi cum dcucris rebus, ac fidis, fimulausq; difficrcret , bec ait: Animalia quidem omnia mortali ,er plantat, quxq; in terra ex feminibus, er radi cibus producuntur,er quxcunq ; inanimata terra complexu tenentur, corpora li/ quentia, er non hquentu,num altero, quam creante ,er opifice Deo . dicemus pof Bea extvi)fie,cum prius non cjficnt,(aaii/cc^fi2f7JybsH S nuo uCue:Tum uero pronuntiat ipfetSed flatuo,inquit,rcs quide naturales fidas, fiue fieri arte diuina: qua aut fiunt ex his, fieri ab hominibus Innuit ficilicet artc:Dcmde multo magis idem hofres: /\ iri ngu rx/Ax $> , Kjlfccy tx 7rupv K9TK^i,7rt/f,Cf vt/Itof , KjTocTVTOiy c/khepx St 'fljVHy.x-ree rrcujiet Xante cbrtigyxcrpfyjx ZxfiW.Nos quidem, tum extera animalia , tum ea e quibus exifbmt,qua nata fiunt,igncm, er aquam, catcraq; id genus, Dei fici/ mus effie opera.Hxc Plato diurnus, eadem dfcj; in libris de Republica, loques de ar te,CT muctitione diuina,cuiusfint res uera,ac naturales , quas humana ars i mite/ tur.iicut Mofics incipiens a coelo, & terra, ficribit plantas, herbas,arbores,xnima/ lia diumitus effvda,tnbuens unicuiq; operi diem certa,gradusq ; nafcendi Sic Pia/ Io perfiequiturunamquanq; rcm,untucrfiales primum res,tim particulares, quot Sapientia diuina perjecerit,elaborarit. Ac quanquam nunc potius loquatur in pra fens,ut innuat prxfientem,ac continuatam rerum produdione diuina Sapientia fiu/ fcitan,fuflincnq; natura perenniter generante, claret tamen cum odendere nunc diuinitus fieri,quod aliquando diuimuis habuerit principium,ficut dedar auit in Ti mxo,CT ficut tefiatur Diogenes Laertius Platone fienfiffie,pofiuiffie,eum duo prin/ tipia &t oy,i@u. vAt/y. oy ufiu irsy 7rj >ooteycpd\}a i{gei xiZ.cy,Deu ct Materia, quem V Mentem appellet, c? Caufiam. E cce enim quemadmodum idem ejl Deus , Kens,Caufia,Opifix apud Platone, fic apud Mofcm,Deus Creator,Spiriuis,id efi, Saptenm. Vides cmm hic artificem diuinum,cuuts fapientia ueras res cduxerit.Vt f i autem AVGVST. EVGVB. LIB. V. 'totem rjt in Thcologia,per Sapientiam diuind creata omniatfic affirmante Laer/ tio apud Platonem idem effe Deu Opificem mundi, atq; viy eciftoy, Mentem, Dl telhgcntid,ac caufam. intcttigimus huc effe prolem Dci,magnamq;idd, infmuqp Sapientiam. Accipe enim cr confer loca inter fe diuulfa, & iunge ea adinuiccm . Appellatur tejle Laertio mudanus Opifex ille i Platone vis,ttifios,Mcs, Caufa: ipfe tibi declar abit Plato,fi capias fcciidd Eptslola ai tres amicos, Hcr mia, Eraflu, Cortfcum. in cuius calce cfl ut in amicitia uera er Habili adiurent t oy rwy nedv/ T y ^ioy,Hyiyuevot7xvJi ovf u>y,&7acy yu./kbvfa>y jff-t Stynaivos, @ ttl / wtchfet KVgioy.Deii omniu rcru prxfcntiu,ac futuraru Principem, tii princi pis et cau fa ftue autoris Patre Dominu.Si igitur Plato memorat Patre t i ccifiv, euq; Dominii appellat:iftu aut xiftoy Laertius fatetur 4 Plutone dtflu nudatum illis Opipcctproftflo cognofcimus huc autore,creatorq^ut noftra, ac Aegyptio- rii Chaldaoru quoq; praedicabat Theologia,Edm effc,ac Prolem Dei. Gft enim i 7 is,qui habet P atre,in Epiflola:v is Platoni ejl Opifrx mudi tefle Laertio.Cld ru igitur apud Platonem ab altifitmis generis humani rnitijs crper omnes States delabcns dogmati ?t whvxtk 71 ccvrcr,cunfia effe creaturas Dei, non folum vn principio temporis, fed ctid femper et perpeiuo,no folii pcrpetuo,et femp,fed ei tia aliquo temporis pnmordio,nata cii prius no e[fent,diuinx arte reperta, et repe n femper (reieflo Democriti, Leucippi,quos fecutus cfl E picurus,dogmate)ex for tuita caufa cunfla conjUtiffc.Nd q. ijli ingefferunt, ab antiqs feculis no ejl profe/ &u, ex eoru capitc,quod er Atomos fomniauit ortu . Sicq; claret fcntentia Plato/ nis de fummo Dco,Opifiec mundi, cui iot locis uocaltfime dat creatione, dat cun/ flarit rcru natarii,ac nafccntium fapientid,ac caufam adpeUans Natura, Arte di/ ulna, inuentione ingenij diuini. Is ejl Detis,quc,ut t/bibet Laertius dixiffe Platone, ottci) 5 y (hcy.Vt mmfcBus effet horarii tcpcfhtuq; numems,cA/ peretq-, numeru animalia, Solis lumc accedit.Eoq ; funt dia creatura Dci.fic enim bencuideor interpretari ywt/Hyccf Tt/fHcrxs ctfX c SwsaTf'ci,{utTiaAi[/ cri/roy wjro vvy oynyot ; Titm ue ro contcjlatus Deus Atreo , mutauit ipfum f edicet Solem , in prefentem figuram . Paulo pojl : Vniuerfum hoc aliquando Deus ipfe regit circum adum, fleflitq; rtr/ cum,aliquando dimitut,cum reuolutiones numeru temporis ei congruum ia b abu/ erunt. Hoc dutem iterum fronte [ut in contrarium fleditur, utpotc animal, er ra/ tioncm,ac prudentiam fortitu ab eo qui d principio ipfum conflruxifftt.Hec Pia/ to. I quibus Deum gubernatorem coeli, motusq; eius pix fidem fitetur, cuius ma/ xima,er uniuerfalts incitatio pofiit,fledi,cirmumagi,fi)li a Deo. QUf pofat calo ficimperare,ac quafidicere,Siflegradum,aut, Flcflcrein aduer[um,motusq;tu/ ut, qui nunc tendit , in occafum , fledatur in ortum . Deinde dicit coelum rado/ nem accepiffe ab eo a quo atmncipio fidum fuiffet . In quo funt tria dogmata , que etiam in Timeo propofuit, quod coelum cjl Dro conBrudum, compoft/ tum, coaptatum, quod id fidum fit Kctri & *&> inprimpio,ficut e jl apud Mofcn , In principio creauit Deus caelumer terram . Tertio quod tam/ etfi rationem , inteUigentiamq; coelum habeat , habuit tamen ab eodem atque ho/ mo conditore fuo . Homo mentem, rationemq ; fortitus ab eo , qui creauit rado/ nemiab eodcm,Platone tefle,ccelum, fidum ejl rationale- Quocirca ficut non me retur homo DiuimUte,id efl,diuinos honores, ob rationem er ftpicntid, t an quam ipfe rationis er mentis fue Jit autor.fc non merctur,nec meren debuit apud Philo fophos calu, ob ratione, cerumq; fapicntia,ordimsq ; D minitati. Sci exclaman/ dujuerat,quod ille longe fapientior,Coeli enarrant gloriam Dei-Huic honoresdi/ ftini,huic laudes, hymniq;, non coelo debebantur. Quod aut de reuolutione loqui/ tur Plato, er quid ueri hdbcat,quandoquidcm toto iUo loco differti de reditu adal teram uitam,declarabitur alio oportuniore loco.Profcquitur Plato, qui totis fuis Ii bris ab Heraclito duo genera reru frmper memorat,quod femper c[l,ct quod nun qud,frq; femper, coAm. dicit effe ex p rimo gcnere:oy Ph iwtyby k o pu/tm; 7ij>s:Tunc enim cius conuerjionis primu Deus pra/ (cserat,z? princeps- Autor, inquit, ipfe fuit felicitatis eius , coelum uertebat ipfe, prxcratipfe coeli reuolutioni iUe- E odemloco tantam huius Dei maicBatcm fate/ tur, quemadmodum Timjeus Locrenfis tradidit in fua G en efi,ut affirmet eum uni/ uerfo mundo prxfeciffe Damones,id efi, Angelos, ut Pbdo interpretatur, quiregat tanquam duflorcs gregum,totum genus humanti , iuxta diflributioncs fuas , quas afiignariteisDeiis,Bios'iUiiaiyccinovs . Pauloinferius ,-?vrccvfoSKt/Jbifrti/ THS,Vmucrfi gubernator. lbidem,&ioS 0 koo-ihvsoimo-cu, Deus creator mundi: Et quod paulo fuperius mundum fuie chaos inordinationis,confufaonisqj ante ple nu/m jui)fc,qudm in hodiernis ordine rcdigcrctur.vrcefcc yctfi cj Trcculx KccAyi ictvoyflui&tu p\i q>$a?ny Et Laertius a Deo fuflu mundu fenfibilcm^ cr chaos indigeBum,rcuocatum ad ordinem a Deo,Platonem dixiffe , Deumq; ei indere incorporeum: luBitiamcp effe legem Dei. In Apologu, adeo De u colendA Obferuandumq;,CT ob amorem e ius,nunquam iuBitiam uiolandam,ut fateatur So trates ab antiquis Philofophis acceptum, fe Deo potius obfecuturit, quam homini bus omnibusimltroiccu jit tq> Sti /*AA oyfn vyty.id cB,nempe quod ucri, ic fandi Theologi, Obedtre oportet Deomagisquam hominibus, ibidem fe da/ tum a Deo fu* ciuitati gloriatur,qui mores eorum corrigeret , oBcndcretqj folatn Virtutem e ffe colendam: ort ft tytu Tvyxtem wy TonsfoS oios varo -fSta tw aroA 4 y St 'oy sri yoy&v braoy c AZfcu ruy oVTtoy,?bJl\. 7rtfs, ibidem prxter alia fupe/ tuti ojlen[a,Vcras effe voluptates, qu* uirtute pendentes fico fmt comites, i n Phx * AVGVST. EVGVB. LtB. V. dro , Deum effe 9top Ssancrep ti (doy , Animal immorttale . ibique optat ut ea,quxdilferit,fmt Deo placita, Tcahx,tttfj i \cp . ibidem Jupitcr eft magnus Dux ac Princeps, utapud nos, Rex exercituum, quem fe quatar cxcrcm D eorum, z?Dxmonum,ut eft m noftris literis , Currui Dei mul/ taplex millia Letantium, pro quo Grxce, Currui Dei nv^ion/tcuriop, multarum myrudum-Et pro Laetantium, funt Angeli. Sic Plato: o /x ty JIh ixiyecs iytfxaip i(/ oi/fXvS) (tvs mjirop igiax tAcJi/roop, toj de co praedi cantu , quar Ium Ul Ubria factu, Tcitimoiuumiy TheoptuaOi, & Ale acui UnJr Deo. Cap. L tAnium fectilorum confcnfus, er omnis per uniuerfa tem/ pora Unguis humanis confone celebrata diuinitatis cofif/ jio declarat ucl iUam k reru exordio luce ueritatis,per om nes tutes progreffam, nunquam penitus caliga ffe,udip/ fam fefe attollentem naturam, femper ad notione,confifli/ onemq; Dei iter hominibus aperuiffe, mshgajfeq; eos , ut tu non modo ftngularcm ubiq, nominarent , fed eas quocfc uoccs ederet , quibus in utris literis, cale fle Nume k Prophetis exalutur.Vt appx re at unam eandemq \ effc fapientiam,ucl quam Natura,uel quam oraculum cale/ fle reudauit. Ita demu/m ficrijit lux poftremis feculis allata terris, ea fit, qux fuit femper, quamty uelut naturalem, urram cfc er unam,multorum rado,prxdpue fa pientu,confenttens uidit, affer uit.NuUamcfc effe,ft quis cunilas ad unwm fonte, ex quo fluunt omnes, reuocet hommu fententias,in uita degenda,in afferendis princi/ iijs ac finibus inter omnes dtfcordiam.Nifi quod obfcuritate priorum feculorun fulgore magnx lucis iUuBrata,iter quod erat tenebrofum,cr ambiguu ad uera fa/ pientiam apertum cfl-Faflmq;,ut audacius de rebus duunis poBcriores Plnbfo/ phi,cr maiore nobifctmconfenfu differuerint-Sed unde fulgor iUeueniret, cor pleri}, fkteri noluerunt-Ordiamur igitur a TheophraBo,cr quid de fumrno,er in comprehenfibili Deofenfcrit,audiamus,utex difcipulo prteeptore Arifbtdcm, Qmncmcp, fchola agnofeas .ism libris de Metaphyfica feribit de primo principio: joyo^Mrsrgcofopfiiciu $iscc jBsAfl/xtMS . TCtyflC fenfum DE PERENNI PHILOSOPHA tm pefds,fdctre nollf.Et quoniam utrunq; alienum cff a Dco,ne$ utrunq; fu in co,nriciat,prxcipue res hominum,quas sternis regit imperijs. Abfoluitq; eum Alcxandcr(quanquamPeripateticus)ab orbe pri/ mo,cuius concitatione fit totius cali cotmerJio.Ncq; dedit ei, quemadmodum fen/ I ire Peripatetici hodierni affcucrant Anffotelcm,duntaxat machina cocleffis mo/ tum . Nrojitio regnorum , animaduerfio malorum, prouedio bonoru,qutbus conflat prouidentia . Hoc teffimontu Alexandri fufficit pro eundis peripateticis,quorum pofl Theophraflum nemo a que nobilis. Fremat licet Aucrroes,rcfaiciam meliores uctuffiorcsq;,quorum autoritas fubfecutospu/ deficiat. Sed ego qui pofl Theophraflu, fcculorum ordinem reffedans , e noffris e os,qui non longius ab eo fecuti funt,acccrftrc dcbuera,qui luces quoq ; fuos, mu neraif; Natura nobis offenderent, Alexandruinieci propter familia cognationem. Hinc iuxta Theophraflum duos ex his nobiliffimos ffatuamus, Marcum Tullium, V VergiUm,r alios nonnullos, qui de deo p rabebunt eadem tcflimoma. Theologiam Romanorum agnofcere , fateri nominare Deum unum lingularem, profpicientrm omnibus, ubiqj piaelemem, mundum omnem implentem, immeiifaeCi' picntix.rerum creatorem, animorum largitorem, Mentem Vmuerli.iuuifibilem.ex o> pcnbui agno icendum. Variatpdcco Marci TulIiiPhiloiophu. Cap. IL olmilK igitur horum quoque atque Gr acorum Theologia cff,fi quis uoceseat &capiat,quaf ex iUo 'tnftindu protulerunt,quo non fupcrflitiaf, fed homines c T ftpientes erant,ex illa progenie nati, quam Deum creaffc eumq; creantem er Io/ qucntemjiidiffc, audiffeifc, dodrina caleflis dcclarauit . lam primum audi Ver/ gflim,qui cr fmgularem,un iuerfalemq; Deum iuxta Homerum, omneq; genus hominum nominauit,exinde quadam propius e Theologiafbntibus manantia de/ fcripfit:ut iHud,Dabit Deus his quoque finem, ts Deus, qui finem laboribus impo/ nit, recreat affhdos,quii alius, niji is, de quo Pfalmus, Dominus erigit elifos, [oluit t compeditos! *$ A\TGVST. EVGVB. LIB. 77- eontpcditosfNon utique quifquam ex illius tempcSlads poeticis Dijs , Nominatur, enim per excellentiam Deus, qui resjnununas attendat,Dcus Vniuer fatis. Natu Xalis,n on nitui e SJturno,cxit,Numero Deus impare gaudet. Refpicit enim hic hxrmonum,rarioncmq; mundanorum numerorum, quos reper. tos a Dco.jidosfy ut inuicem continercnt,in quo imparitas effraq; harmonia,id cjfconfonantixycongrueiitia , edam Ariflotcles tcjlis,ut[uperius claruit . Dc eo/, dem fcripfu apertius ex [nuentia Pythagoreorum: -Deum nanq; ire per omnes . Terrdsq; traflusq; maris,caltmc^ profundum. Hinc pccudes,armenta,uiros,gcnus omne ferarum, . Qucmq; fibi tenues nafcentem arccffere uitas. It Deus Vniucrjiyfvns animorum ,quia creator, origo , unde petunt animas omnut nafcentia,uitam hominum gubernans, finemq; laboribus, cr incommodis impor nens,omma jaciens numeris imparibus confonare Eundem dcfcripftt,Naturamqp magnam, per omnem mundum diffufam, fundentem uitas omnes , mundum ani/- mantem, alentemq: omnia nominauit: Principio coelum ac terras,camposq ; liquentes * Lucentem'^ globum Lunx,Titanuq; ajlra. Spiritus intus alit,totamq; infiifa per artus Mens agitat molem, & magno fc corpore mifcet. Hac de maffto Deo,quem Pythagoras^vfcrtp -f & carris, animationem Vnr ucrfi dixit,imitatusqi ejl cum Pocta.Huncite Ouidtus fmgularitcr uocat, er muir dans crcauoms autorem confitetur- q i chaosinuolutum, confufum expedierit , elementorumq ; litem compofucrit. Hanc Deus er melior litem Natura diremit. En quod Anflotelcs,Philofophiq; [olent in dif[crcndis,explicandisq; N aturare/ bus,af[ociare femper Deum ac Naturam. Videlicet quia Natura princeps, autor, modcrator,quo fi uacaret,in cineres Notura,nihilumq ; abiret , omniaq; in chaos reucrtcrcntur,chaos in nibdm,tencbras(p priores Hanc ob caufam Deus er Na tura coniunflim nominantur ,ut nauts cr gubernator, ut hortus et con[itor,utcwr rus c r auriga,opiftx et opificum:Rex et regnum. Eundem pulcherrime Phdofo phixq; ex thcfaurts nominauit,dcfcripfit, aperuit alius Larinus Philofophus Sene ca-Quid cfl,inquit,DeutiMes Vniuerfi.Quid e fi DcusfQtiod utdes totu,ct quod no uides totu. Sic demu magnitudo iUi fua reddimur, qua wbd maius excogitari po (cjl-Sic [olus ejl omni a, opus fa, CT extrahet intra tenet. Quid ergo intcrefl inter litturiDei et nojlrafNoJbi melior pars animus cjl,in Mo nulla pars extra animi , totus DE PERENNI PHILOSOPHIA. totus rado cfi. Hic definitio Dei apud Senecam, oficndit eandem omnium genti/ orneum Theologia coeleftifuper appellatione, fciendacfc fummi Dei, concordi / m.Hebrii, Grici, Latmi conclamat unicum, omnipotens, magnumq; Numen, cuius magnitudo fuperet omnia. Quid enim aliud hoc Philofophi Ladni,atq;quod ipud Hc brium Vatem de fe p radicat Deus f Caelum e r terram ego impieo.Ec/ ce Latinuf quoque affirma, tunc illi magnitudinem fuam reddi, maicflatemq ; ei/ m uero exemplo dcmonfirart,cum circunfpcicns caelum ac terram, talem ac tan/ tum cogites eum, qui fectt hic omnia: maiore quoq quoniam efl quod uides, er quod non uides.Non modo uidelicct iqueatq ; uifibtlis mundus jugens, fed tngen tior item,'tnuifibili nofiris oculis magnitudine. Qui fi uideri poffct,uidcrcmus cum non modo coelum ac terras iquantem, fed inifiimabili intervallo fuperantem Efl igitur D eus,quod uides,v quod non uides Ejl fcilicet quafi mundus, fed mundus inuiftbilis, mundus faptcntujaentii, rationis, uniuerfuas incomprchc[ifibilis, ani m uaflitas. Nihil illic non animus,non rado, tam unicus, quam magnus. I mmcnfi/ tas unifvrmis,non corporis autem,non elcmend,non ignis, aqui,ud acris immert fitas, fed fapientii,raionis,confilij,prudendi,bonitatif.Ccmuraute in hoc nuat douelut opifex in opere fuo,cum ludicamus ex opificijs opifices -Sic magnitudo di uinaijbmatur ex operis fui magmtudinc,cuitts quidem nens effc dicitur, no quod corpus Dri fit,mundus,fcd quod opificuim regiiur,alilurc jj ab opifice fuo, penn/ de fi dicas,mentem nauis effe gubernatorem Item omnia,dicitur cffe,quoniam per ipfutnfidafunt omnia deq; thefauris fuis proruperunt, nec fine ipfo fieri quic/ quam potuiffet. item de immatura morte dtffercns,Non intelligis,inquit,autorita/ tem , ac maieftatem indicis tui refloris orbis terrarum , ctxlicp c r Deorum omni/ rnn Dei,a quo iufta numtna,que fingula adoramus,et colimus, fuffienfa funt.ltem 'mexhortadonibiistHic cum prima fimdamenta molis pulcherrimi iaceret,et hoc crdiretur,quo neque maius quicquam nouit Natura,ncc mclius,ut omnia fub du/ cibus fuis trent,quamuis ipfe per totum corpus fc intenderat, tamen nunifiros reg ni fui Deos genuit. Hic Seneca, que edi a Ladando proferuntur. Omnis ergo lin gua confitetur Dominum. I ncifa en im fuit ea lex in natura, quam nuUa peruerfitas unquam obhterct,quafurfum rapitur ignis, aqua labiturdeorfum Sed ad Philo/ .fophuc Romani tuter omnes factle principem reuertor , huc ufque uolcns utro/ que prolapfus. Apud hunc , magnam Nature ficibus iUujlratatam lucem ue/ ruatis deprehendas , haud ei difitmilem , quam calefies in terris uoces intonu/ erunt. Modoque eum uim immortalem, inuifibilcmqiie appellat , modo crea/ torem mundi, fepe quoque fingularttcr , quemadmodum fuperiores , nonu/ nat. Ac quanquam erat cum citeris Romanis , fub uanis tutus er educatus fuperfiiuombus,qtu non ingentem modo Deorum plebem colerentac nominaret , fed eorum edam Deorum, quos ubique Natura repudiaret, fipe tamc ad unicum jflwm Nadin todus Deu canucrfa mente, fingularcm Dmmtads appallatione ei t a uendicat *** AVGVST. EVGVB. LIB. VI. ucndicdL In QueBionibus Academicis primum referens fententiam Philofopho/ rum, Nam cum dicitis, inquiunt, uift quxdam mitti i Deo . I tcm , Quxrunt quo/ nam modofidfa uifit qux fint,caDcus efficere pofiit probabili a. Et , Si tale uifum obicflum cjl 4 De o dormienti , ut probabile fit.Etfub perfona contradicentium. Quis enim (ibi dedcrit,aut omnia Deum pojfe, autitaftilurum effe,fi pofiit i Et, N eque tam quaeret cum Deo , quod parum longe , quam quod jilfumuidcrcm, ltem,Platoexmateriainfeomnia recipiente , mundum effe cenfetd Deo fidum fempitemum.ltem , Cur Deus omnia nofhri caufa cum juccrct, ( ftc enim uultis) tantam uim natricum uipaarumq ; jtceritfEt ex Epicuro, Sic ille cr Deum opere magno hbcrat,CT me timore Quis enim potefl , cum exiBimct d Deo fe curari, non er dies,w nodes diuinum Numen borraeiEt in Legibus. Ad Deos adeun/ to caBe,opes amouentotqui fecus fixit, Deus ipfe uindex erit. His conflat Philo/ fophos uti caput,fummam'q i omnium confideradonem cr fcopum,ad quem totus de natura fermo dirigatur,autorcm$ rerum omnium,dc quibus dicendum efl,Dc/ um proponae,cui cr fiUbonem mundi, v rerum humanam procurationem, uni uerfdemq ; autoritatem decemunt-Eadcm cjl Philofophoru nuncupatio De i,om/ niumq ; raum attributio in libris de Natura Deoru . Ac quanquam Marcus iuxta uulgi confuctudincm nonnunquam plures Deos de rebus differens afeifeat , errore tamen abiedo, mens, lingua $ redit ad unum . Et in fecundo de Natura Deorum, Non eft igitur natura Deorum prxpotens, neque excellens. Jiquidem ea fubicda ejl ei uel NecefiiUti, uel Nitor* , qua coelum, maria, terraq; regantur. Nihil au/ tcm cjl prxBantius Deo . Ab eo igitur neccffecB mundum regi. Nulli igitur eB Nitor* obediens, aut fubiedus Deus. Omnem ergo regit ipfe Naturam. In his . Marcus cum Deos ac Deum appellet , cum fummum aut fupremum Deum , fe/ pe exteris in libris nonunaucrit , ut o flendam , cr cum hic nihil Deo prxBan/ tius affirmat :qui prxBat autem exteris, unwm fit nec effe efi: neque enim prxBa/ ret, fi multos xquales haberet : certe coarguitur uanitas effe , Deum non femper, ut nonnunquam, afcifccrc-Dc eodcm.cum Philofophi resadmirati,cocpijfentphi/ lofophari , Sic Philofophi, inquit, debuerunt ,fi forte eos primus afredus mundi conturbaucrit , poBca cum uidiffent motus cius finitos cr xquabiles, omniacfc ratis ordinibus modrrata,immutabiliq; conBantia,intelligcre incjfe aliquem non folum habitatorem in hac ccclcBi ac diuina domo,fed etiam redorem cr mode/ ratorem , cr Unquam Architcdum tanti operis , tandq; muneris. Hxc confide/ rado refricit unumfimgularem,iuxu ea qux tradiderat Plato , quem libenter fe/ quiturMxrcus.Nam architcdus operis tanti, quem Grxce Plato uocat fieniisf/ yop,unus fitncccffecfi , er unus a Platone nominatur . H abiutorem quoque mundi, fi bene refricias , appellat, quem maiores animum mundi , mentem Vni / uerj'itatis,animationemq} dixerunt. Quam uim, mquitin Academicis , animum effe mundi dicunt , euitd.cmq; effe Mentem, fapicndamfy perfidam,qucm Deum . appellant* D E PE RENNI PHILOSOPHI X* .*> appellant. Vtius igitur mundi Archucttus 6 T uUi,non plurcs effe poffunt: fic una Metis, non plura, unus animus, una fapientia.C ur ergo dicis nonnunquam Deos, non femper unumf cuius magnitudo impleat coelum cr terram , Deos habens uti miniftros. Eundem ie Natura Deorum innuit,cum ait, Quam ,inquam, id cfl, re/ nm per omnem mundum uarictatem,ji ut animis, ftc oculis uidere pojfemus,ne / tno cunilam mtuens terram,de diurna ratione dubitaret . Appellat diumamratio/ nem , quam in Academicis dixerat a Phdofophis appellatam Mentem, fapttn/ limp perftdam,eami^ effe Deum. Eundem quoque , refricit, autoremq-,gcne / ris humam,quemadmodum Mofcs,ommurnp, xvop,(i(ioAvyTop,mobiUtateuigentem,penetrabiIem,incomqui/ natum, is igttur ft mouct omnia, folus etiam mouet orbes cceleBcs , non aha Intel/ ligentia-En igitur eandem exhibet NatimtTheohgfam , atque reuclatio diutia ; . E undem DE PERENNI PHrLOSOPHlA. ?* fundem fingulariter Marcui appcUauit, refiifiimcq; [enjit eum inuifibilem ex o / peribus fuis agnofcendumVt,mquit,Deum non uides, tamen ut Deum agnofcis ex operibuf eius. Et,[Uud modo uideto,ut Deum norts,etft eiut ignores 0 locum , 0 faciem, fic animum tibi tuum notum effe oportere. Et, Certe 0 Deum ipfum 0 diurnum animum corpore Ubcratum,cogitatione comple ili non pofimus-Eun dem affirmat creatorem animorum. Nec mcnietur,inquit, unquam unde ad ho/ minem uenire pofiint , nifi i Deo . Ab eodem ait dcnunciari exceffum e uita , fi/ eut animi creatorem a ff eruerat. No; uero , inquit, fi quid tale acciderit , ut a Deo denuntiatum uideatur, ut exeamus e uita. Uti 0 agentes gratias parcamus . Et* Vetat enim dominans ille in nobis Deus, iniujft hinc nos fito demigrare. Et, Nec tamen iHa uincula carceris ruperit (Leges enim uetant) fed tanquam a magiftra/ tumuit ab aliqua p oteflatc legitima,ftc a Deo euocatus, atque emtffus exierit. Eun/ dem fingulariter refpexit 0 nominauit, cum ait \n Legibus de eo, qui calum, terras , maria , ornnemq ; rerum naturam perrexerit, ipfumq; ea moderantem , regentemq; pene prebcnderit-En moderatorem,rcgemq; cali ac terra, natura $ eum confalutat. Eundem creatorem hominis in legibus fentit 0 nominat : Nunc quoniam,inquit,bominem , quod principium reliquarum rerum effe noluit , ge/ ncrauit,exomauit Deus.Et paulo ante,animi[atorcm: Animum , 'mqt,effe'tn/ generatum a Deo.Agtofcis Theologiam M ofaicam: faciamus hominem ad ima g inem 0 fimihtudinem noftram , 0 prxfit omni terra , principium fcilicct reli/ quarum rerum-Et de afflatu animi : E fl, inquit , quoniam nM ejl ratione melius, 0 in homine 0 'm Dro, prima honuni cum Deo rationis focietas Et, Pa/ rent huic ccclefti defcriptioni,Mcntiq; diuina 0 prapotenti Dco.Ef, IfctfJ; ex tot 'generibus nullum ejl animans prater hominem, quod habeat notitia aliquam Dei* Debis,metuenda contemnere, cupiditates fiflidire. Non uulgetis extrinfecus.Hac Oein conftfiione fmgulans unictq; Dei, qui f olus ftt,qui res afficiat humanas,bo/ Ilis et malis cofulat, fed malis tribuat qd in literis [acris efl,Rccepifti mercedi tua. E iufmodi mercedi Deum clamatStoicus improbis dcdif[e,quos auro fulgere,diui/ tijs affluere dederittprobis autem dediffe loge maiora,ji quisrede decernat, bona, fanum , prudentem, fvrtcmq; animum , caducorum contemptorem , [celera ab eis flagitiaifc auertiffe. Hxc efl omnis [aerarum litcraru dodrina . in Epiflolis autem de eodem dicit,quod noder Theologus \oannes , D eum nemo uidtt unquam . Se/ neca uero ad Lucilium, Nemo nouit Dcum,multi de illo male exiflimant , er im/ punc . Et ad eundcm,Ncmo alius f(l Deo dignus, quam qui opes contempfit . Et, Craflmumftadiccerit Deus,lxtirecipiemus.lbidem , Agamus Deo gratias, quod nemo nos in uita tenere poted-Et,Bonus uir fine Dco,ef[e nemo potefl-An poteft quifquam [upra fortunam, nift ab illo adiutus , exurgere ? Ille dat confilia magni/ pca,0reda- Audi etiam quxdeciituepidola : A udader ,ait,Dcum roga , ntl il/ Ium de alieno rogaturus. Quibus omnibus, qui Deos Romanorum cum multi tudi/ ne coleret,apparet,di1 philo[opharetur,dum mentem in reru obferuadoni immit/ teret yunum nominaffe operum mundanorum autorem,bumanx uitx cuflodcmfen fiffcygrauitcr er fxpccum fuperioribus feculis, cum origine mundi, cum religione U nda,qux totum mundum feliciter occupauit,af[cru fje. Icnccaa cxoidium mundi faieiii Deo fuiflr.qii lin0uU difiinxt nt.locjtcbiu , Giuiqi af>ignatrir . Anoquio* inundo, luci* trrator, operi* fm fprftaior, pir V niucrfumdilfufu . Venio tum modtralor.Urguoi.pro^pcAor, cniu* durcio cfi tum ab ipfo fcmpcr.Sed cum Deus fit muifibilisfa quo mudus uifibiliter regitur, di xerut Deum eam rationem,quaregitur,agiturq; mundus, uelut a ratione corpus . Q>d autem inquint, an cxlcge fatorum ci liceat aliquid demutare, ipfe declarat, ubiq; confilens in manu Dei ejje F ata,quia ipfe Fatu cfl,ipfe Princeps Caufa. Facit quod uult, cr non uult nift optima.Non poieft ab hac uoluntate mutari,ut uclitali quando non optima,nec tamen minus ob id liber, cr potens. Impotentia eft, poffe ucDenon optima. E auero pulcherrima, facrafy Phtlofophiaapud eu de creatione mundi , de caufts,de toto ordine creandi,exphcdtem quam probabat Philofophiam Platonis. Hxc, inquit ad LMaUum,cxemplaria rerum omniii Deus intra fe habet, numeros uniuerforum,qux agenda funt,w modos mente coplexus eft. Plenus h is figuris eft, quas Plato ideas appellat imrnortalcs,immutabilcf , indefatigabiles, innu merabiles.Non procul inde,Caufa efficiens Deus eft -Forma hxc rjl habitus,el or/ do,quem uidemus,cxemplar fcilicct,ad quod Deus hanc magnitudinem operis pul chcrrimi facit. Propofitum, propter quod facit . Quxris quid fit propofitum Dei: bonitas eft. Ita certe Plato ait,qut/y Bioy nvnriy otnx , ygu rvAtT^V Ti- AfiOTKTt/yXbSvicHX: ii&cwx7Tnvo-(i)y yihco7K iiivoii ngu. OfXDSCUt IHobi: 7\Afc&FT4J, OTTt HficQuuiSx, *$iy vQni*iou.s kj yuymvi 5 fcm yroVoij JUcnfiMsrrti, qu [unt, Templum fandiflimu,faccrrimumq; t fl mun dus- In bnc introducitur homo per gcncrauonc,noit quidc imaginum, qua mani/ bus fit focdatur,fcd qu diuina illa Mcns,ut ait Plato, fcnfibilu ad exempli mteUi g\bilium,mfitu wta er motui principium habentia propofuit:Sole er Lunam er *ftra,cr flumina nona [emperaqua cxuberantia:Terra quot]} plantis er animali bus alimentu [uppetcnte.Horum uita cum quadi arcana minatio, perfldiflintafy teleta fit,dccet eam plcnihilaritatiSygaudijqifempereffe. Non quemadmodu ple/ rify Saturnalia, Dionyfia,Panathenaaq;,cr id genui dies expedit, ut hilarant, reftirentcfc emptitiu n[um,mintis,faltatonbusqi mcrcede foluctei.Exinde [edemus ibi compofue,wcomptisqi uocibus abflinentes. Nemo enim lamentatur cum indi / atur,neq ; deplorat qui Pythia fredat, aut cu cfurit in Saturnalibus. At quos Deos fi flos dies nobis apparat,et largiter quotidie primus ador celebrat,quafi nos ad ini tioes [uaicouocis, deformamus lachrymis plerunq;,curi; operofis, maroribusefc nos dcdcntcs.Sic ille. Ecce igitur Dcits,Solis, Luna, totius coclcjUs ordinis autor: er quonii i fandiflimo repertus, er compofitus opificc,cr plenus diuina pulchri tudimsjuprcmaq; uenuflatis,nihil incptum,wcompofite uagis, nihil exorbitans, & errans continet,Lcce mundus templum fandi flim i'., faeerrimu, alma lux, lux facra diei . Ecce quoque rerum tantarum indudus homo contemplator, ut coelum fufyiccrct, opera magni Do diligenter attenderet:inde colcret,fufoiccrct,manibus ad coelum tenftsexclamaret,b rcru creator optime, dignus quem ob infinita [api/ entiam,benignitatcmqi immenfam ucncrcmurjn his hymnis nodesqj diesq; ago/ mas.Hacfmt nofora ffledacula,e terra tanqua theatro eunda contcmplantcs,hinc omne latitia genus animis infondamus,diuinos ordmes,incr:dibilcmq; uarictatcm - in Theatro totius mundi,uarijs animalibus,arboribusq;,fontibus,et fluminibus ple no,afpicictes.Htc f unt jfledacula,hi fofli dies,celcbntates,panagyris,ad quas De usdiuidas gloria [ua monfkaturus,mitat:Quarum ffledacula, nifife corrumpe tetfinflccrctquc animus, uberrima latitia fc pafccrct- T anquam diuuu templi and/ flitem^ DE PERENNI PHILOSOPHIA. 907 fdte,ak L aflantius fieftatore operum rerumfy calefiunt, ficit hominem. Hic iffi prxdicabant,non ChriBiani,no ida,qux noua et magpa mundo [upcruenit,attak lucejed lUa dun taxat, qua Deus id imagine [uam cretns animu,in fidit ei. Eidem memor it Plutarchus in eo quem fcripfit aduerfaus Principem impcritu:Qualc,in / qufiiniJ^fVo^^ofuitfpulcherrimu fuimet in calo famulachru,Solcm et Lunam Dcus,tale ejl in urbibus cxemplu,ct lumen,Princeps,qui Dei familis,iufitid [equi tur,nimiru cuius mimo ratio infideut diuina.Hdc dcfcnptiune Plutirchus docet fi/ mulichru Dei ef[eSole,uclut fcilicet Solem maxinium,radixntifimu,[ed ut is cor porcus, fic incorporeus ille, incorporabditerfi nitens . Declarat etiam er fatetur , Deum Solis, Luni creatore , qui locaucrit, faxerit faces illas in [ublimi congruens tmdequaq ; cu M o[e,qui dixit. Et pofuit Deus duo luminaria magna in firmamen/ tocoeli.Plutarchus inxva> nnvvywn^aKOt/iCit cui ?,y xccAwy, o diostxtrrcy ty y.ltrai isccf>x ro p o fodentur, ai uirtu/ tet contingant. In c^Quifcro iDco punmtur.ovyiifisiy ojt y-u(oy **&f* * i nrrt# ?. ,r. DE PERENNI PHtLOSOPHflA. tatohtxmp Stw wi \gu. ftaftt iy t>* fcM'4) KX^aiy ygx xyxdSy, w ccfirny mtdiscurSeu . Sedbreutterfum/ m quaque pcrfequar , qua uelut ucrus, naturaque apprime nam Theologm tfcm Plutarchus fcnpfit C T fenfit de fummo Deo.lneo,Qui fero a Deo cafligan/ tur , patientiam fufhnentiamq; diurnam ( ob quam uocatur in findis litteris yxu Ufofhiaos ) exempli effc debere utrtutis nofka, CT quos moueant dtda , fidafy magnorum utrorum , iramq; nonnunquam retundant , multo magis debere hfarrees. Det m refacientes,qucm neque metus folliatet , nec poenitentia mutet, fero er cundanter ad poenas procedentem, fieri meliores , putantes partem dmt nam effc manfuetudmem ,{/ c &tis 'tvnon effe,ut mt Hf ftodus, humana faptenda animorum latebras per facere , AA &tov, fed Dei . Ineo autem quem inferibit. Quomodo fe quis citramidum laudare pofiit, M tari poffr muidtam , ft bene fida refer as in D em , nonnunquam Fortunam. B/ mendat etiam fcntentiam Euripidis, dicentis, Deus magna curat, parua relinquit: iyu era,duraq; uideretur,experientiam ipfam auxiliante Deo docrre,et oflen dcre,r.cmm, quibus cum degas adeo dulcem,gratumque effe, ac iucundam,at, & rfee^vt/jLUTiO(/ftai/ tMwtfot to/xtp. Sic, inquit,dat nobis Deui ligieam menfam,peluimq; tcRjccam,ngidamq; urflcmfi liberi uiue/ te uoluerimm.His oftendit , mhil 4 Deo nobis defutwnm, modo placeat libcrtxty tuBis nos malis dedere. V AffWaurc Pluiirchum omnia facirmta in Rrpublica .honori Jiufni ciut ii . Dcu.n erte Hairtra hominumcm amem mumli. Huncpnfco* ' lucti totim ordinis, haroimurcp .tutorem. Principium iuftitix. Vtuens xictnum, t opiunum.Dx menti malos tum non fcuflctcx Inoi Juuuonc ordinem fccifle.Op* im :raaiiifl.cm,plcnuni:mtfl..ij,imraorrjlcm, btatoui, beneficum, uiJenttmunl. otrfj. Cap. VIII. SEd cj quoque mira, peneq; de noeris coekdibm fontibus manantia , aut ucriut dc fonte naturx, qui c 7 ipfe fluxit k coelo . Siit, inquit in eo quem D c politicis documen s edidit, dkSbnbunones,Urgitioncsq;primm gratis. Ua enim dcuincumt, detinentq; accipientes Tum ex occafme,cwdem,honc{lumq; prxtextam habett te (tilctTiiaS Siis marrus ayovbs tv fkdor,opifex,non procreator. I eo quofy que De primo frigido copofuit,mo / ieratorc Vniuerfl Deum dicituyu oy irvSxyopxy,K) ceflyy fteyM TtAxreoyXjKf ei Asinos Tccflytucey y. xk inv yxrrU ens yiyviSSi,ugk ovnsirxt \y fioy W fay i ^ cueoy ,fS\a ycef Sto: Dicimus Deu animal fempiter num,opimtQwctrca uita,et uu perenne,acfempitemu,ineft Deo-Huc ipfum cuCkryflppus prf/ccijjr dixiffet D emones malos ad clades er calamitates,Plutar cbui redarguens Qbryflppu,bonSi,Kege,omnipotente'q; fle predicat :r> o| ' 9xiJUu4inxS\KTtfovoi 3 CUr&yKHtiaWIKTCU TUS 7SXyHXy tuains fioyeJtoiKarxt. Atqui,inquit, ii multum necefiitatis,rebus eft admiflum,ncquc regnator omniu ejl Deus,neque eunda ad rationem nutwmq; eius gubernantur. Ex his admiranda multa, er coti tra nonnullorum Phdofophorum etiam ipfius Plutarchi fententiam coUigjun / tur,de materia prima,quam Plato, fecutus Timoum Locrenfcm, quofdamq ; alios fuperiores,Platonem fecutus Plutarchus, arbitratus efl fempitemam ante creatio / ne m.eiep motum quendam inordinatum affui ffe . Stoici cauftm malorum , De ooty ngii vttturiy irQ>Geytd\>[&fiHy ngu JUJlito-tasmy r> Jl Htuoy i&y ceMy isvy,ty ip n f&Icnoy K7re^ey aaidorny nx\uy v rrxAxwy.Neqj DciJ alto modo muttit ereaffe, quam \wentemterminantem'q; materiam infinitam,non mig/iitudine,et multitudine, [cd propter inordinationem et errorem eius, quod erat ei optimit,[ci interminatum infinitum [olitis pnfeis nuncupare. Hac iUe-Sed docuimus, quomo 4o(ne(p enim ueritate prorfus agpouerufldc materia fendre deceat eis /tema,no areata -Fuit error, fi fuit 'mPnfca PhAofophia , manans ex libris TrifmegifH, OAis quc tJlofis haud [aptenter mtcMlis , Terra erat inanis C r uacua . Non erat in /ternum Quxnquam duos habet fenfus, ut Uquet ex fonte . 1 nanis er nocua, aut penitus nihil, pmxioiton formarum modo , Sedipfms etiam ma/ tf rU , uanitas omnimoda m /ternum. Nilnl enimeratante, terram , primordium* findamentum que rerum - Quddfunbilantepimordum-, ne edomante ea* mu, ex primordio .#Akcr fenfus , ut [uperius , /wt prius feminarum confit/ jum^ongenes ex terra cr aqua : Verum non in /ternum, fuit ut fundamentum naturaliter antegrediens omnem [ubfccutam creationem . Sed b/c toties exagf 1 tata mittamus . -Singularem quoque Deum Plutarcbus nominat, C Tab copte/ cari mortales bona dicit: 'wxyJt-Tixf *yay lsiy,tvxy.&x rey Sicy exovs yxAxKOvt, K V* rrv^jyam faitjoieoi , cc cwttP XTrahG7T0irru> s S K.9^ vsctfos,HgU\btii!si6i "^tvc. etj>isi-A.)(vx; tffl mvJlcc>oyyis Jjoxyx JIhtvo yiyet,Kj notKHXoy, Uffx. TrsPiViutStS^Htuzfs Sy r>y *s'~j cuf^fdnruy xsv it^tvoy trvvvoy.Hs:At patrius,inquit,cr fupremusjudtfimusq; lupiter,cr, ut ait Pinda rus, optimus artifex,non modo Jecit hunc mundum, opus vigens , uanum , artifi/. ciofum,fcd etiam uelut urbem communem hominum atque Deorum, qui iuRe,be/. die, cum uirtutc confenfuf, in eo habitarent. Quxnta,quxfo,quam multiplex his. plutarcbi didis Theologia fubejlfDeusfupemus patrius, quid nos ut pater tuetur, optimus opifex, conditor mundi , Deorum , hominumquegenitor,qui tanquam ex una fltrpc nati , in hac ingenti , decora , puclara focialtter urbe , dege/ rent.Fadus igitur d Deo mundus, non fibi,fed Dijs er homimbus:Coelum,ccelt Do tnino,terram autem dedit filijs hommm.Dijs,id eB,Angelis,datum calum, ho/ minibus terra- Sed Dij diligunt homincs,fepeq; uentiut ad costhomines eos uene/ ratur-Sic una urbs omniu,confcnfus unus,er pater idcm-De quo perlnbct fentire Stoicos-.Kvroi A Tuy KttAaii / cc^yfiyx ya&oy orrx Toy Sioy rrotno-r.lpfe, inquit,Principium bonorum,Deum bonit faciunt.Et contra eofdem,quiccnferent plera q; Deum nolentem prudentemq; malafeciffe : 7Tfd>~foy jr\Qvy'r\ Ksouxy yeyovwou, ? 3-ii TtfLoiay wazrtf ro (fouj^ay\.7riy^xy.y.x ys.yo* n Yp\ tHj ttJ) 7T0it)T& JinM tovs: Quis, \nquit,nouit,an Deus paterne proficiens cr confulens humano generi, cr pro/ cui afedans quo pofiint accidirc , fubducit immaturos aliquos e uitaiHic et p rcui dentia, paternamq; charitatem erga genus humanum , cr gubernaculum, rerum item futurarum pro f edum Deo uendicat . Optimam quoq ; rationem confoldndi proponit relatis omnibus ad prouidentiam diuinam,cuiufmodi celebris efl in fa/ eris Uteris, ibidem quoque Deum fmgularem nominat Je quo fepe mortales iniu/ fle qucrantur:Qjti, inquit, fortunam lamentantur, poffctineosdici. St (Jlirot terni* oi/ Cui refon/ DE PERENNI fHILOSOPHIA 1*1 CuireffondaThales , nrp4|/ xtoe ov/lt (Asctvoovitwosiepi): An lateat Deos quis peccas i Sed ne cogitas quide,inquit.Hsc etid funt qus no{bi,Templu DciijUs uos. Habitat in uobis De/ m. Quid illi minus,pandentc Natura uiamjenfcruntfldem in eo,qucm infcripfit, Jgnis'nc,anay ouoiva ny KKivHr>y,uj xf oy kj KyiyKAiroy,Kj v 7tfi rtgoy iJiy vKi.Kj inovoy XR-n fit 'oirrus oy,iyi.ycvos,i9ul * BpiActue.Sloiciu aweoi fuu, non ChnAtanui. oeNalUra diurna, de qua dcpnrdicetqax raerx litrrar concelebrant . Eandem efle . naturam bonnaiu ac Del. SubAanttam dumum effit Sapientiam, per fertam Ara* . i tlonem. Deum cunrtiipioiplcere.munJuinguberMarr.Hoinuieinefle opificium eu* .Ad unum D.um rcfpiciendum ede. Ei pro bcncficifs grana* haberi oportere. " .. Cap. a. i fmEAdimiffo plutarcho, diurnus eiufdcm temperatis alius Philo fophusaudienditt &Epifletus,non iUe quidem Chriflianus, fcd Philofophus, tamen er uir bonus '9 fualts Plutarchus . Bonus autem Philofophus,et qui oblata ucritatis u Natura lu/ fcm,intueatur,eamq ; fequatur,adeo congruet cum hodierna Theologia, quia non gprnmentitia,fcd plena rationis cfl,ut id putem, quemadmodum mihi fuu , pleri f/ que mirum. Is igitur Arriano autore, uelut Oraculum , udut Propheta fic dtuino pedore fatetur* bcJAcc ubifitfub&tntta Det,illic efr fe er fubflantiam bonitatis. Que igitur e)l fubftantia DcifCorotAbfU-AgeriAbf fu.TamarAbfttMens,Scientia,Rcfta ratio. Hic. igitur (impliciter quere fubBan/ , tiam Boni. Hac quidem ille urbiter effe uclit, uidcat omnes ftpicntes ucra Theologia reucrenter afjur/ fcntcs:HodiemaSapicntum,non priuatam quondam, fed untucrfilcm, humanam ipfam^ Naturaq; in pedoribus hominum injiram,atq ; inuftam Sapientiam: Audi ie pietate, dc uirUiiumorigme,quam fentiat nobifcum,cr fugandorum penitus $ txttrpandorum uitioru quis fumodut:Pe8es,inquit,h.u7xvfce Snu}i,ycaiteiycJAai: qki Dewm attendunt in om/ mre,parua et magnxQjj-im praterca clara totius creationis, prouidennacfc con/ fefio,cum aifJruftra igitur abi Deus oculos dedit, mcaffwm ftmitm eius tam a/ crem,artifiao[um,ut procul expolians, rerum uifanm firmat apprehenderet ad/ kcitfQuis nuntius adeo uelox,cr diligenti Incaffim'ne aerem in medio tam cla/ Tum,cr pellucidum dedit, tan quam artificiofum,ut per ipfum traijceret uifiofFni fira lucem errauit, qua non prtfen te,nudus erat ceterarum rerum futurus ufus . Qbomo neque ingratus eRo,ncquc ixmcmarfuprema poteflatis - Sed pro uifu, C T audi tu, cr quidem mediusfidius pro ipp uita,cr quibus ea ipfa fujVnetur,pro fhtflibus matuns,pro uino, er oleo ii/yjtgtsfophi*.FeUeiutcin tfle, fequi mjndiu cum. C*p. XL . _ idem fiit Philofophorum,qui facccffcrimt,Theologia,idefcrmo,mh cum uet Eprr allegoria s fibularum, incerti uagaraitur, e r commcntiSaurcs adhibentes' i N aturx documentis audiendis, auerterenfur, ueLhominfs unius; eiquafi adlM V confcirati, decreta pertinaciter tuentes, tam non xquoiudiciomortalem itluMj Huam fibulas pottxru iUi admirarentur. Sed fujuando fcfcacoXdifJmppJluris exf puffcnt,cr ad ueram Philofophlx uiam reuerft Saturam, coctum^ ome confce xijfent, tum uerb [enties mirabiles eis uoces exadijfeMcitamf, ueritatem i litis ul res exercuiffefuxs: Videbis cos alios, quam prius cum in coptationibus fuis euanit l7Jrnt,ct or^lz> ctwm cmerunt,ucram^ Theologiam aperucrunt,animbs, qupsfupcrjlitiories raperen ^ xyx^oy purfiy . %t crftf y*j? $cu QXA&oiy* xfiu ot xy ycugomy rris-nis iot oorxs,arvyrvjxt>nxt wfbfto catoMtihip 7 &tv:Et hoc effe pmctpii,omnif tuta coordinatd effe aifequendu Deu. Sentis phdofophoruuocrs cifacns literis confonites,eas reuet ftnttraffirmatcs/Qwd cjl.quod feparet eoru Philofophia a Chnfliana fapientia, fiam quidem coluerunt, fcd akjs nominibus depraduantes,arumis dfdcm reffexc mit,cum lumen pietatis noUra terras intrauit. Tunc enim Philofopbi os aperire eoeperut,audaciusf affererc,qua prius magpis ambagibus occultabantur.Quo/ arca fubijcitliblichus:Ccrti cjl,inquit,ea folii agenda effe, cis 7vy%K*a ijy gore fuo fuperior cmerftt. Principio Porpbyrius in uiu Plotini tcSUtur or acidum ab Apolline non de fejcd uero Deo,f c editum: OtiPx (/:Deo quidem, qui eft fuper ont uU,quemximodu inquit wr fapiens, tfM nrcjj euoporontes,neey ocelamanfes.Vi bi efi enim mMerude,quod non mox fupremo Deo fit pollutum & immundum. j\uocirc4 nr$ oratio exterior jtecp interior cum fuerit offvtiu animi polluta: Sei puro filentio , cotiisq; de eo cogitationibus cedamus ipfum Porphyrius utrum fer fftentemreor appellat Poultm,cuius eft celebre ditium. Detis qui eft fuper omr nu Deum fupremum,aliiftumm nominat , fenthfolis puris cogitationibus ei fi/ crifcandum,quas habet,ut oraculum dixit.cxploraUf, exteris jacrificijs fuperfer dendZ,maictiaufummx cius non congruentibus. Diceremus quide tpfi, primum, praRans,uerutp facriftcm,quo Deus, qui Mew eft, pura mente colitur,fi quid ex t ttrius offeratur, ejfc pura mentis illius indictu. q md igitur o Platonici fupererat , qui Deum fupremu nominabatis,uencrdbimini,pie ceicbrabatis,quam ut eam uat ram religione dedar aretis, qua fupertiitiambus,nmwbusi^ o^ikxAa,7r# Tt ree KctXct icpctio-i.K] 710 fi 7iflnr? fl 9\luj covccfan |/U confcfiionemfy fmgularis Dei,licet fuperjhtiofis, comentitiorumfy Deorum culta nbus,placui[Je,fi quideffent aduerfus fententiam caleBis fapientia prolocuti, ret puif[e,pedoribus eormmfmp vfj nccT&oy \kJ)ku . ElcuaitDcunt .ubify effe cum diurnis fuis omnibus uirtutibus:o ydf $ibsy*isx 7ieunxyov ttk fisi porri oreurup tunov Jlwsmwp Et quod cum cum multa funt a Deo pro .duQ^etiamfr humana jJ>ccj.Et ompiajapides, arbores fecundum uirtulcm cu) iufque, 'ijnsgcasffxi vrfbsvby fhev, uertuntur ad Deum . qu in etiam fepa/ potionem foederum futuram nunquam fuiffe, wfioTOvKOerucv (Pipuovgybto fao{, opifex mundi Dm,fecundufeparatas in fe cau[as,eas produxiffet. Et quoi tjdufquc fbrms efl pruiata caufa,ufque ad extrema ,ai p 6iby vomens? Jlccn. 7W{/ cf Wfei ouritf 7rtA4^|/> ori Tt > j(ptt THfci-oa u*4* Ac , nece ^ixsuwTKnctvTve ngnvSvrtr.OmtsbeaU cr perfidae uttxjH quit, in animo principium cr finis,eflfufidus ad Deum,cr amplexus, crineti/ natio,tm redis de eo fenfibus,qubd /h,cr proficiat rede, tum quod iujie cunr At gubcmet-.Tum obfequendo, obtemperando $ libenter his qua fiunt ab eo, ut db optima fententia proficifcentibus. Nam tamctfi fui turis fit , motusq ; anima fitds iw poteHate,pmdpucp habeat bonorum cr medorum , at i Deo talis creata fitir, quxfcipfam moueretJlo ia* {JUr \ jfifatnrvuTstf tauri? curm,x#jt. eretfy twrs tj^ft ^marnTee, 5; curriw \zs[&ecnv 'o Sio( imcarxGeavc BRtefc*fr tUsVhbfophiajMffet.Nequeemm,inquit, prindpim temporishabetBonkai Tffma,a quo bene cunila fiunt. Neque Ceiit aliquando adeft, aliquando abefli' Huc enim corporea funt.Sed ipfe fcrnper adefl omriiblis , ab omnibus fcgrcgahttl * EI prouidetta eius, quia femper ipfe et ubiq eft,et bonus ejl, omnibus rebus infundi hiryUt quodq ; meritum efl Et quemadmodum alumine Solii omnia nradianttni aliaqi uident,alia uidentur, alia germinant , alia profeminantur atiaq; albefcwtfi alia nigre fcunt:alia den fantur, alia di ffoluuntur, unumquodque ut rfptum r fi, uni/ tf i ac magne bonitatis fua,fmc labore cunilis dante portionan,ncfi nm rerum curam ncfcit,quod ne tardifiimis planeq; bardis er flupidis animanti bus accidit, qua prolem fuam diligunt Neque uero propter imbecillitati tanfiuaA Utres fuas rebus excedentibus abfiflit Qui enim fieri p otefl,ut ro jrceg ayfi ty ri ir&gayorro s,res creata,fit creatore maioriTttm concludit. Quocirca omnibui modis efl impofiibile, quin i Deo cunila profpiciantur,Hac ' i ...tj, 6 v.* : * erat 94 A.*GVST.'EV/i*m,rt circa fe ipfum creauit . v wvut ret arra,TVroy ocarai/moy n Amy tUjs & rrfuTBfyoy ittrueytiU cuius caufa funt eunda, huc omniu fini pm finem, meti metaru primaoperandi caufam uocas,no errabis a uero. quis ite pmniu pulcbroru,bonoru!fy sutor in omnia irradians t cfkni, lumini duri/ MO,ondit . de quo poflea diffcrctttu Hunc ea qua ex fontibus fuis fuggerct Natura, perfequamur. . Rrfoluuntur rationes de Aeternitate mundi. Nulli Aeternitatem prodeffe, Icdurhemrib ter obefle. Hunc cITc mortalibus omnis impietatis, omni infelicitatis fontem rerum hu* V snanarumconfufloncm .NutlamrcddipofleprouiJrntiarrationtrebtuxlcrflis.NdpoC' J e animos immortales e(Te rebus arirniistaut ros n6 afeendere in cctlu nulla tp efle poft ui j ilprjmta uirtutO.Stultos rflc.qui deteriora nelint terna.qujfint melioribus tmpedimen ~~atMn eite raald definiere mundumcaufa maiorum bonorum. Cap. IU NO n enim inexpiabile fcclus eft,C rcatio mundi, fed Actenutas potius, non ttf dofcelus,ft quis altius fpc flabit, fed omnium fcclcrum, omnium religionumt &rtutm,iujlituc,probitatis omnis efl interitus, ut ex omnibus flagitijs, qua dele/ flatur Natura,quoniam ueritatcm,lucem,fubfUntiamq ; labefit flant, hoc fit princi piumjnc caput, hocprofunda,uafla,lacrymabilis^ confufto,in qua nullus ordf. i , , . * nudaucri/ DE PERENNI PHILOSOPHIA t** tnitU veritas , frd fempitemus horror in habitet . Sublata enim Creatione mundi, n emo eft,quin nofcat ac fhteatur,nec mortalitatem animorum, nec providenti* rati nemdeftndi poffe,nec res humanat ceu marcfluduantes, ullam habere fedem, folmque,quoftabdt4ntur:Vt eveniat ex hac horribili confufione,ceu cum fubli / kiif arbor radicitus conuulfa,aut excelfe moli fundamentis ablatis, omnium uirtu tum,cr cum unrtuubus Libentibus hominum, rerumque humanarum confrago fa ruina, c r hoc ipfo necejfe fit eas in nihilum redigi ex quo dii plurimum eas ftabi t kre,decorxrtque, fe putabant. Quis eft enim,qui ft ftbi proponens ( quemadmo / dum fe pe exemplorum caufa proponimus ante animum qux neque fmt , neque pofiint effe ) nudum mundi fuiffc principium, extendat animum per omnia, qu* cogitanda in Aeternitate effent , qui non uideat eunda ex contrario inuehi , qus Creatio eundis hominibus attulijfet f Ex Creatione rerum nata eft pietas natu eft. Ut cum qdmiremur,cr colamus,potentii,dementii,bonitatemiritusq 5 afjvfltonibus er erroribus humanis con fideratis jntrepide laudauit magis mortuos quam uiuos,pra bu cos,qui nunquam ad hac mala ucniffent-Non modo igitur fempitema mundi,hominumq; progrefiio ei non efl uifa utilis, fed co uffy proueflus ejl, ut hoc qualecunty uiuitur,cen fuerit abolendum , cxortesfy lu/ eis, protulerit uiuis,priuatio(p omnis uita,uifa fit ei, tota uita melior Sic pro fi flo priuatione mundi, non folum fempiterno mundi flatui , fed etia temporario, reor , ' anteponere potuijfet,nift maior ratio fbnaffe,qua pendet omnis ex creatione mun diobfleti(fet,fvrtc$ iudicaffet,aut non intcrcffe,ficrct mundus necne,aut melius fiituru/i nunqua apparui jf et. Nam mft tranquilla quies meliorq; fefe oflentaret, nifi ffes maior affulgeret,nifi portum,quo tranqmie,quaffata mundi fluflibus na uicula, coquiefcerct,animus cerneret, et lacrymis redundare, Utilibus refonare ne eejfeeffet,et diem illa omnibus diris infeflari,quxnosin hanc uita extuliffct-Lon ge aut e paucis exceptis, quod mferrim lUt contingeret, quidtenatalc,noflcmqs y s con ce/ iT 14 AVGVST. E VGVV. L f B. VII. conceptui execratus,nullu inter annos orrmemi temporis tradam, loctm eisft/ iffc defidcraffet , malcdtdts profec utut , quacunq; in uita fua primordio accidtf/ fent- \ aucto quoniam qua carent ex decretis Phiofophoru initio , fine quoty tui l o terminantur, fi mundo nuUu fiat exordttm,mnus ite exitus erit - Efficit aut hae ratio, ut nunqua fu futurum, quod futuri* maximeq; rebus humanis neccjfarium, fapientiacaleftis docutffct Nam cu innumerabilia fcelera ttt hac uita impune per petrcntur,cm multos utdeas innocentes nifcrabihter patrimonio, aut imperio tacfr priuari,cum ratio uita, qua degunt hommcs,non multum ab ea, quam ptfces in mari,procul fit, quod illidmtibus agunt,hi er armis, er omni fraudit genere, eptas ratio mala mini)lrat,perpetrantibus,cum fape iudicium,uindidamq ; Dr i,ue tuti uiolenter,implorcmus: denique cum maxima perturbatio in fenftbus huma/ tus infida:, quod tam male,tamfcelerate,ta inique uiuentes, nemo fit,qut tudicet, C r ulcifcaiur,qui bonos d malis dcfindat,dut dijlinguat,du no modo bonorum et malorum aqualtsjtt etiam longe deterior bonoru fit conditio,et ftcutnon prodcfl bonis bonitas, fic malis malria non noceat H ac inqua cum per omnem humanam uitam obambulcnt,que et pki!ofophiuiderunt,et [upcrhisob)lupuerunt,ignoran tesq ; uerum portu turbati funt,ut mouit multos Dionyftus , qui templis Deorum expolutis,fhlicitcrnauigduit,ultuscos, quos amor patria ad eam liberandam mfli gaffec. Et Poenorum crudelitati Reguli corpus ejl permtffum.Aphricanum domefli a parietes non texerun t, infmtafy nojhrorum exemplorum ejl copia. Hac cum ita fmt,cum tam multa nunc impune perpetrentur, qua mft animaduertantur,nifi per fuafum ftt,mcliorem aliquando fortem futuram bonorum,maior effet rerum huma rurum confufto, quam cufusq; dccp cortmjhs elcmentis,Chaos inhorruit, flmt Deus diem rerum fupremam, cum miferabili hac et caca uita condufa, uis ab uno quoq; in theatro totius mudi repofcet,Satis fietq; omnibus fuper ratione prouiden/ tia,& malis male,bonis bcne,cundts fyctidntibus dabitur. Quod cu in omnium oculis totocp humano genere prafente ferri debeat,expedatur dtes fuprema,qua, fido omntu mortaliu cocurfu,a iudice Df o eunda mdicentur. Tollitur igitur hac rebus humanis neceffaria prafcriptio,dum Phdofophis habet Aeternitatem in po flcrum, cuius ante nullum apparuit principium. Et hac fi rede cernas, efl rerum hu manarum terribilis iHa,uaflacp confufto,cacacp inuolutio, in qua iujlitta cum ini/ quitate,uitium cum uirtutc,prudcntia cum fbdtttia, probitas cum improbitate mi/ (tetur. NiM efl in quo a malis boni feparanturtdedecus afeendit, decor defeendit: (ce lus fubUmatur,probitM deprimitur. A ut in eadem fbrage iacetyona cum malis . Ejl tamen omnium Philofophorum,quos aliqua ratio tenuiffet,quorum ingenium i urnale non prorfus dbhorruiffet,frrma,congruensq; fententta immortali Deo cura effe res humanas. De immortalitate quoq ; animorum ,er pramijs,ob uita ho ne fle aut turpiter adam plures locuti funt,etitm dii ipft,quibus Acprrnttas placuif/ fet. Quorum oratio nec caput habebit^nec exitum, intricata pugnans# fccuconfe spctwr. DE PERENNI PHILOSOPHIA >4* ebietur,nifi rerum origine conflituta-Vt cum terado,pudorq; deducunt ad cor.fef/ jioncm prouidentio, alios autem ueritatis impetus admoneat , fore malis er bonis perinde ac meriti funt,digna pramia,rcuolut neceffe fit cos, ft tuen hoc uoluennt , ad creationem mundi,cuius Aeternitas facit, ut nec tota prouidentia confislit,ncc ea maxime pars prouidentix, qua in remuneradone bonorum ac malorum ejlpo fita.Ac quonid non fuperiores modo,mcliorcs( jj Philo fopbi,fed ucl ipfe quoq j Ari floteles afferuit,Deum remunerari bonos, fortuna autem qua dicuntur bona,cen/ fuit tdem, quippe qua bonis er malis ex aquo dentur, indigna qua refla diuinitut donari pradicentur. H ac duplex attejlatio efficit, ut hac, quam dixit,bonorum re munera'io,in hac uita fieri non pofiit:Remuneratur enim Deus pios, bona autem fortuna funt temeraria- Nam ft,inquit,dminitusdarentur,folis bonis darentur. Ne fis enim efl Deum erga malos,cr immeritos effe beneficum. Igitur fi non funt bo/ na fortuna dtuinitus,nec peculiaris effet hac remunerabo, qua promifeue fi-uan/ tur boni ut malitDonari autc peculias c,priuatuq; aliquid amicis futsaDco neccf/ fe e jt,idqi in hac uita, in qua mali funt fere beatiores,non inuenitur,reuoluitur net ceffario ratio ad alia pramia futura pofl hanc uitam. Quoru perfifla dtjlinflio,rc flumq j cxamen,omnttmq} oculis fatisfiflio,at eorii ncceffario fcquitur cuerfio,qux de uirtutibus Philofophi dijfiutaucrunt-Effcfluq; pnmohac necefitate cfi,ut quibus A etemitas placui ffct,alij certum incorruptorii fme,prin/ eipioi Ji carentiu antmorum,numeru fitiffc femper dicerent, alij unica cunflis ani mam aUribuerct,alij corrupi,euancfccreq} cos affererent. EX hac omnia dedit Ae termtas mundi lidc tamen, quibus horti alterum uifum cffct,multa rurfum de pro/ bitate,et improbitate differucrunt,de prouidentia rerrn bumanarii, quibus aDco proffiiciatur,non pauca.Na Alexander qui tertiam fententid putatur fccutus , dc proludentia diurna multa locutus,uidimusq j fuperius eum ratione conficiente, aut non poffe Deu,aui nolle res humanas attenderc,cumq ; alterutrii,Cf abfurdum, et indtgnu Dro palam fit,confiteri ut attendat. Nulla uero, fi exteros Phiofophos audias, res humanas rrffiictas, cernitur nunc eiufmodi prouidcntia,qua maxime in eo labor are deberet, ut boni beate uiuercnt,mali d utcundtfiima lucis affici Hu fub t ntouerentur.Quodcontraria ratione tranfigftur.Sic Simplicius, qui modo prima, modo fecunda fententid uidetur approbaffe,no de prouidentia folum diff eruit, fed eo ufej} progreffus cft,ut quos oratio Epi fleti, in quo libro grauifiime et pulckmri me dixit, non pamouerct, folum fupercffc diceret, ut 4 iudictbus fubtcrrancis ex y 4 K 144 AVGVST. E V G V B. LIB. VTI; pedere fupplicia poffcn*. Deniqi ipfe Anftotelcs, qui imi ex his fentaitijs efl fe/ cutus,remunerationem non tacuit- Omnem demum P hdofophum ncceffe efl, ubi multa de natura, de calo, terra difrutaffet, uenire ad mores , que prima , praei/ puaq; efl pars Phtlofophie-De moribus autem loqucntcm,mftiubdolus fimulator , fatus unpoBor fit,ahquod caput,aliquem fncm,ad quem, et a quo tota difputatio flu at, cr dcjmat,flatuat oportct,idq; ferid,non populariter, ex Philofophia. Hi nc effrdum ejl,ut qui prius in contemplatione rerum occupati, plurima, que non ce perent,cxplicareq; non poffent,aut tacere,aut contra quam Natura decernat, fld tuert coadi e[fent,cum ad mores uentum efl,mutare fcrmoncm,os aperire, loqui quod Natura uolebat,compulfi funt. I dapud An&otelcm, Alexandrum, Simpli / cium,multoscfc alios reperias.Caput igitur iUud,cr finis quis ftt,alij tacite innue/ runt,ahj aperte predicauerunt.Aperte Plato, fupertoresq; omnes, tacite A riAo/ telcs,apertius ali) pofl cum in Philo fophia cius clari multi. Efl aute finis, ut res hu/ mane ad aliam quam prefente conduionem referantur, fme qua tota claudicat di/ ffutauo de prouidentia Caput, ut a Deo habuerint initium. St flatuis mundu et er num,flatuis aut unam in omnibus animam, aut certum numerum fempitemonm animorii,aut eos euanefeercac refolm.Quodcunq; flatueris, tota coBabitur ratio prouidentie De moribus item,cr fine rerum humanarum,ratione rcmuncratio / num fermo uamfiimis efl.cr commentttius,preftipiofus, ac ft nudatus. Simulata , fi da funt ea que dicis, Deum remunerari pios, 6 Arijlotdef, decimo demoribus; Non minus fubdola , e r uana qux de iudicibus fubterraneis loqueris o Simplici Nam unica anima nu lias poenas admittet; fi refoluuntur, minus. Si certus etemo/ rum numerus animorum, etemus etiam ad corpora C 7 d corporibus reditus cr di fceffus,Quod fidem oribus, cr prouidentia, remunerationc,cr prennjs fimulate locuti edis ,cr quaft populo fatis facientes, ualcte Philofophi, cum ucftra Philofo phia fimulatd,impodrice.Subldtis igiutr cr conuulfis radicibus , quibus uirtus tf/ florefcitjUani funt omnes deuirtu ibus Philofophorum libri, uana rota ipfa Philo/ fophid-.cuius finis efl doccre,non obtunderraugere, non minuere: condere, non defbrucrc.ulilitdtem, non detrimentum afferre. Prima preflantifitmaq; uirtus efl. Pictas. Hanc uelut reginam eunde uirtutesfada corona circunRant, ducemq , fe/ quuntur. Sublato duce,difpergitur agmen, palantcSjinccrriq; uagantur.Pictas non potefl,fmde confidere ;,confiflere,mfi flantibus his,que Mofaua,cr Chnfliane Phdof)phia,Philofophiquoq} meliores tradider ut, quo dereauerit homine Deus, propter hominem mundum, quod gubernet , quod magna premia uirtuu dabit M theatro totius mundi .Sic flat dux Pietas . Ablato duce difipatur agmen : agmine uirtutum difi pa'o,homnum um,non ceagis hominum, quam betharum uita,de/ ttrior etiam, quod he ratione carentes, ea tieq-, ad bona, net j; mala abuUutUtr. E / ruta rado utrtute, pe fu na ejl , noxia efl Exuitur , fi pietas detrahitur , eum qu4 fugiente, terga uertit omnis uirtus . Aeternitas mundt dat tres de anima opinio/ ct% DB PERENNI PHILO SOPHIA t4* net, a quibus fic manat pietatis er uirtutis omnis inti ritus , f cut aduerfa , quod i Deo habuerint initium. Virtus omnis cum principe pietate. Vides quanta ffrages, quis fonitus , quis fragor omnium bonorum, quibus praelorum ejl humanum genus, Dijsqi immortalibus aquatur, ruentmm f Deducimur hac opinione, ad naturam belUtrum:bumanitate, ut Atia, pietate exuti in naturam beluarum tranf/ formamur illa igitur dc fontibus Natura uberrima ratio, [celeratam , exitialem, magnorum bonorum interemptricem efjfe ijlam Actemita em.ToUit enim renoua donem ad meliorem conditionem , quafiqideificaionem omnium rerum, quam prxfentimodo er omni cius mifemma Actenutatejonge effe meliorem nemocH qui nefciat.Si fit mundus a ternus, fit ut nunquam deftnat , qualis ad omne tempus fuit. Nec recipiet,quam er fanda oracula promittunt, er fummisuotis effligi/ tat Natura,ut pene Deum accufet,quod tam corruptibilem fe effeuoluent, reno t uationem Promittitur, dccantatur,cclcbra!ur,clamitat,cfflagtut,Natura,acRa^ tiOfhumani pnmum generis reparationem . Sed dicatur renouatio deinceps om/ tuum corruptibilium,mortaltumq; rerum .H (c omni mund: xternitate melior, le/ fiderabiltor,optattor,qua fmenibd hominibus mi ferabiltus effe potuijfet . Volunt nutem Aetermtatis amatores, nos in xtemum miferrimos futjfc, xtemx corruptio tli,morti fempitemx fubiacuiffe. Miferajacrymabtlts ejl , nift fit melior, huma/ Uf generis conditio. Hanc omnes deplorarunt, ingemuerunt , huic multi sternam pnuadonem antepofuerunt Deus, quxfuaejl clementia, omnium (latuit renoua/ tionem er tn meliorem flatum, commutationcm,qua difccdcnt lacrymx , ludus , abradetur corruptio,dcfvrmitas. Quidquid nunc turpitudinis infedit, expurgabi/ tur. Multa' que bona confequcntur,qux fundo nemo audiuit,aut pofit exprimere H xc adeo naturalis fit ,ut nift futura effet, humana natura pene monjh um exti/ tcrit,cuius omnis culpa in commutatione relinquitur corrigenda . Denique ruina eucrfio 'que cft beata uitx,mundiq; futurilft mentem latius extendas ) Aeternitas prxfentis.Ncc jlatquicquam eorum, qua dc futura bcatiuidine , quaft Philofophi fomniaucrum.Qux quidem omnis efi in abolitione, et comutatione prxfcntis mun di. Quo funt autem res meliores, fune Natura propiores,optabiliores, magis eas i Natura defideran par f it. Naturalior beautitdo,quxm mortalitas, et corruptio. Sic naturalior mundus ille beatus,quam corruptibilis lacrymofus ijle . Solus debet effe fempiternusjp poJlcrum,non mundus is,per quem regnat late corruptio,mors,cui fi propter hominum fLtgida, quibus fuerat creatus, paratus cfl interitus , nccef/ fario debuit inchoari . Tam autem propter corruptionem , turpitudinem que , non dico rerum,fcd hominum,non debuit olim elfe fcmpitemus,quam propter ea/ iemrefcindetwr in podcrum.Tam debet corrupttbdis, flagitiorum'que , dedero/ ris ,lacrymarum que plenus mundus cadcre,aut mutari, quam beatus illcf eripi/ ternus ejfe.Tamq; naturale ejl ,ut tBc non diu fit,co nec femper fuerit, qu trn ut bc ittus iUe jit perennis. Sola igitur a Natura cr a Deo Natura principe , merentur i.. ferorum mortalium jbrages , tot nefanda ftagtdOp Sol defuper afficeret, v fempitemum cffet,quod eft apud H omerumi Non homine eft animal certe infelicius ttUum, Quod tellure fupcrffirct,& inambulet p|j. Noflrum quoque: . -Subeunt morbi triflisqifencdus, Et labor c 7 dtr rapit inclementia mortis . illud igitur examinetur, fi duofmt bona,altcrum longe et incomparabiliter metim altero, fcd flatus deterioris impediat flatum mcUons, nonne ftuluffm fuerit , po/ tius deteriori, quam incomparabiliter meliori ucllc locum effe i Vt fi manu ca/ plendum fit, quantum capere manus po fit, aut ferrum aut aurum , acceptoque ferro,non fttlocus auro,non dementis erit firrum potius fumpfiffc,qudmaurwm$ Sic cum fmt, ut dem ijlud, duo bontryionm alterum ut altero incomparabiliter melius beatitudo,glorificado, deificatto animorum, cr corporum, Actcmitasque beata uiU, alterum Aeternitas prsfcntis mundt,pnorconfijlere non pofit,ttiprt nouato uel abolito prafend mundo (abolitio autem ucl renouatio infert ut non fut rit fempcr,quia qua fine teminantur,cdam principio clauduntur) certe demeniif/ fmi,naturaquc parum gnari erit,podus ijlius mundi uanam,w inutilem Aeterni tatem,quam Bcadtudmcm animorum ac Deificadonem uoluiffe,cum ex Aeterni i late ijlius mundLnMbomjtcc odeum qui fmcat eytec, ad alios redundet: Lon/ ... g eautrn- DB PERENNI PHILOSOPHIA 147 gi Me fit optatior , ac melior una iUws beata uita hora , quam ornnit uitainhoc arando- H ac fluit uia, cr ignoratione uen implicati funt omnes Phdofophi, quibus fapientia fumma uifum eji , dare rebus corruptibilibus Aeternitatem , non ui/ dentes hanc cum omni agmine fcclerum , infuper beata uita , de qua ud profij M multa di)faruerunt,fme fecum perniciem . Nos igitur potius Naturam quam eos audienteSydelcflum que in bonis , cr malis , aut bonis , er optimis habentes , dicemus incomparabiliter meliorem beatitudinem iUam , ac renouationem qua eundas miferias animorum, cr corporum exuti , deifvrmes erimus , qua er com/ mutationem rerum,commutatio ut non fit atema, inducit, quam aternitatem cor/ mptibihs, tumui tuoficp i fluis mundi : eosq; in fuis delyrijs cxcxq j uanitatis uolu/ tabro uerfari fmemus . Quod autem caufa meliorum dcjlruamus fape detcrio/ ra: er quod non omne ef]e,fiteligendum,claris apparet exemplis. Sape domum prafentem, meliorem, clegantiorem 'que rejefluri dejbuimus. A grtcolx, uinitores, ramos, cr pampinos etiam late florentes, quanquam pulchrum uoluptuofumcfl et r at frondes uidercuircntcs,amputant.St decem catulos canis , aut feles fuflulijfet, fape maiorem numerum fuffocamus.Cutitatapud Ariflotdem, exiguo, certoq; ho minum numero conflcitur,reiicitur ut inutilis immanis multitudo. Nufquam Natu rauifa cft infinitatem afjrdaffc,moderatis,cr paucis ubiq ; contenta. Nec placet ei qu altfcunq; multitudo. Magis autem optimis er paucis dele flatur , quam infinitis quidem, fe d in utilibus, impeditis, mcompofitis , fefe inuicem euertcntibus . Sic re/ rum corruptibilium Aeternitatem diffluere ei par ejfquippe qua omnia bona, e / pregix* primum uirtutes, rerum ad unum caput conuinflionem,beatitudincm fent puer nam defhruat , er tollat. Nam eos quos tantopere mundi deleflauit Aeterni/ tas dicendum ejl animi imbeciUitate,uilium, imperfiflorum fempitemam duratio/ nem affcdiffe,maiorem beatitudinem non uidijfe(ut qui Deus bibere uinum,inter fcemineos amplexus refolui, maiores meliores que uoluptates nefeientes arbitran/ tur) . Quam fi uidijfcnt,nuquam rerum imperfrdarum Aetemttas eis probari po tuiffet - Itaque conflat eadem uanitate, mifcrabihqi hallucinatione iflius mundi Aeternitatem cos afjcflaffe,qua deiflcarunt flumina , fontes , ajlra , terram, occ/ .anum , cr adorarunt elementa iftws mundi , ipfumquc omnem rnundum,quem ftcut Deum nuncupa ffent , ut cft apud Platonem , Ariflotdem quoque , Marco Tullio tefle,fic atemum noluerunt. Efl enim Aeternitas , quadam quafi Deifica/ do-Diuinitatcm ueram beatioremq ; uitam,flatumq; rerum humanarum meliorem nefeientes , in gremio iflius mundi nati , curas omnes cr ftudia , in ffcculatione J rerum uftbtlim pofuerunt , quarum ut fludium effet uenerabilius , crprx/ fUntius , eas xtemas , non corruptibiles uoluerunt . Ne dc rebus Aeternitate carentibusfed fempitemis libros fcripftffe uiderentur. Vifum quoq; ejl eis quafi Heroicum, difcedereauulgaripcrfuaftone,nouamq; Philofophtam, quam exteri 0o adeo perffcxificnt,coderc.Scdfons totius mali uern.ut dixi, fuit, Glorificatio, - Deifica/ 143 AVGVST. EVGVB. LIB. VI!. DeijSedtfofJ; lurninu coclcfliii-.qux quidem mcorruptibdta diuirtaq; dcdaratat,siefis fu non fuijjcfcmpitcm.t Nefacit tcs,nec minum ad cogitanda inStitucre ualctes, calcFua lumina Deum incorrupta ficiffc,ut inferiora alcrent,iUuimnarent. I d au/ te, n fieret non femper , quoniam non femper optimum cfl , fed quoad utile effeb Nec illud quoque uidarunt,quod cuidcnti fimum er in Philofophia Kofis cfl , er in Natura cLtrum,non homines propter calumjcd catum propter homines effe/ dum-Nec adeo coelum mereri Diuinitatcm,W Aeternitatem, quod ordinate mo/ ueatur,qubd erres corporea Jjt,cr fmtilis in motu conflantia etiam in cordibusi er humoribus animalia inucniatur,cali uero f\>lcndor, er claritas , permanens $ Natura ab optimo artifice compafla fit .quem Natura interdii imitata,fimilia que / dam , terra, er acre pariat Sed his fatis fit oBendiffe , Aeternitatem mundi pri/ miim nemini profuijfc,tum exitiale, pemi-iofamcp effe,que nec i Deo decus , nec homini utilitatem conciliet,tollat autem ea quibas homo nobilis fit,inaturac[; bet iturum remotus,lmmortaluatcm animorum, uirtutcs,beatitudinem . Quodji nec Deo decus,homini autem dcdccus,er detrimentum af)vrat,qui fuperejl in natura, cui prodeffe potuerit Aeternitati Neque enim debes, dum quaeris gloriam,Detfic4 tioncmq; luminum coclcHuwt , res humanas lumminbus illis longe meliores euer/ terr.Dum Solis er Luna captus amore,effundis in eos omnem D wiuitatem, ho/ minesbonis fuit exuere. Cumcp luminum cahfhum,cr mundi Aeternitas, ac Deifi cado, eum B eatitudine , Deifcationcq; humana pugnet,malim ego,Solcm er Lu nam conftagrare,totum mundum ruere, nullam eius ante paucos annos uel fcin f tiliam cxtid)fe,qudm me beatitudine, munere libcralitatcq; damna digna, fpolim. QWjt fi uel paucorum fit,metior ejl quam omnis,tri&is,injilixq; Aeternitas mun/ di,bominumq; retro mortuorum fempitemus interitus. Diflbluitur fecundi rufo , fn creinJo mundo non rfle prius 9c poRerins frm pore . Quin Jocuiup crenus fuifTtt mundus, res fibi inuicem, in infinitum , quia non capit animus illud nihilum, cui extremitatem oportet effeadiundam . 1 S error ea ratione corrigitur,quod impofiibilis fit, er abfurda infinitas rerum. Simi/ I k error accidu infinitate durationis mundi. Percipienda igitur primum , diUgcn/ tfrifr attendcndi,rcrum uniucr falis wfinitas,et omnis qui in ea uerfatur error ape ttendus. Nam cum fpcctofa prima fronte uideatur , quod quo maior fit numerus boBorum,boc probabilior, er optatior, natur efy adkerentior iudtcetur,fit hac ffieciofa pcrfuafmc,ut infinitas temporu ac fcculorum , rcrumfy fub feculis infi/ mus natarumjbona UT naturalis uideatur. Vt autem errorem occultu,crrore ma/ jttjrflo fepe detegimus, oiicnden tes abfurdum, ac impofitbdc quod fieri poffc ac naturale uidcrettcr,cx eo quod non tam occultum, zj ab oculis remotum efi, cu/ tus' uc abfurditas efi clarior, ftc qui ueUet islam irrationabile, abfurdam, eraducr fam nature rerum fempitemarum etemitatem cemerc,animoi j; fuo declarare re xum fempiterriaru cupiditatem er apparentiam effe preter naturam, clarioribus exemplis ufus,eamfbrtaffc coarguat. Opinantur probabiliorem, maguej^ naturo/ lem effe infinitatem feculorum,qudm principium ac terminum,aut numerum cer tum,eoq; putant naturalius femper mundufiuffe,qulm aliquando ccepiffc. Opor tet igitur animorum, ac temporum infinitatem abfurdam agnofccre, ex omni alia abfurda infinitate ut mundorum, ut infinitate extra mundum. Si placet enim in fini UtfCamq; arguis mcliorcm,quia infinita efi , arguas etiam licet melius non modo pl ures mundos, fed innumerabiles effe,qudm unum, quia quo plurcs res funt, hoc melius efi- Aut ji unum mundum concedam,melius mundum miUies plurcs horni ' nes quam prefentem eorum paucitatem habuiffe. Melius ficatum non potuit in immenfum extendi, faltem effici centies latius aut duccntics.Melius infinitam uim hominum fapientum,innumcrabiles item fleUas exiUere. Sic melius unumquenq} hominem, fi placet multitudo, centu manus habuiffe,calum ucrtice tetigi ffc, pro/ ceriorisqi flature cffe.Montcsitc aureos,aur ca flumina extitiffe. Vagariq ; potejl animus per omnes ab fur Jas infinitates et rapi cogitandi ludibrio,udut a ucntis,dy.uy,Kj 'itoy&.Kj 7r6xntp9^ Stop, lB^tnr^S7icur7te foT tjpl rvyny^ eurnycnos.k S* yv f lo-yfyop otAm dttiKj af&iaai Koay.aiy,utiy.i.Atix,x^. 7tforti:Eft, inquit, infinitas erra/ tionabihs,incognofcibilis,nufquam recipiens D eum,fed ubique temeraria, cr fo/ tuita, procuratio autem cr prouidentia in multitudine certa cr numero mundo/, rum.b Procle, cur non tudes etiam in infinitate temporum Quod opinaris in infis- tiitate mundorumfEt quod item ait Plinius de infinitate mundi,transfirxtur ad in/ fbiitatem tcmporis:QJuft,inquit,non eadem qua Bione , femper in termino rogi/ talionis occurfura , deftderio finis alicuius. Ac quanquam Phdofophi dijlinguant bifinitum in a(bi,cr in potcntLx,primum negantes, fecundum concedentes, dtcert dum ef^quod prohibet ne fit fecundum , idem prohibere ne fuerit primum . Nam cum tempus refriciat tfon futurum modo ,fedrtiampr*tcritim, utiUudfituc/- rum tempus quod pr*terijt,totty millibus annorum confiBum fit,extiterit ianr hoc infinitum,fuamq^ fub]lantijm,qujlisquahs cft,habucrtt, ernunc cffcacdicf poffet infinitum Et potuerit fieri in praeteritum, quod nunquam in poBcrum fieri poffe dicas. Nunquam enim fore infinitum tempus in aftu dices . Sedfriuolas hai Uanasq; fubtditatcs relinquamus iUis : qu * fuis Natura docet uodbut , exccrabt/ Itm effe Aeternitatem, innotefeant . Pcrindcenimfuamfert fecum confufioncm,' ftcut illa mundorum, ac rerum infinitas fuam. Mcritoq; quibus infinitas tjla pia/ i uiffct,abfurdiora confiteri compulft, e V ab illo cogitationum ludibrio , tanquam phreneft ad ufitata,inaudita funt raptati. Nufquam igitur Natura patitur infinita,1 qua cernitur ubit j; moderatis deleflata. Non e fi pulchritudo aut utilitas in infmi/ tatejed tempcrxmcnto,modcratione,numero certo, lam aufertur et interpeUatu/ decor, non modo fi infinita, fcd ft plura addideris, quam fi pauciora, vbiqac fun t* certa leges, limites prxferipti.cr intra fuas metas habitat uenujlas,quam ft uclad' plura uel pauciora redcgeris,labefiftaris,fujlulcris,ucnuBatis re et nomine priuaf lieris. Certis rcgiomburcircunfcriptum tft c ta perpetuationc,qu nunc ufque duda in atemum fuerit. Nam quod futurum e A in poBcrum, habuerit initium , cui nitatur , nec unquam erit infinitum , quod ali/ 'quando habuit principium. Clarum igitur cjl , nift Deum , cuius nullum debet effc fmeipium,ipfeomnuim principium, atemum nihil e ffe debuiffe * Neceffe enim eflDcum fuijje fempiternum , quod ante cum nuUa fit maicdas nec aliud initium. qw' nififiujfct atemus , nccipfe nafei ex nihilo, nec res extUo potuiffent . Solus igitur ipfe debet effe fempitemut,rcs autem er mund/ts non debent,tum quia ha/ buerunt unde nafcerentur , tum quod nefis fit aquari Ditunttati ac matcdati eius quicqtum. Aequaretur autem, fi pariter fempiternum effet. Peculiaris enim cjl na/ tura diuina dos,Aetemitas,qua demon Aratur ipftmfibi princtpium,ortusq ; fati/ pitemus effejpec a quo procederet, indiguiffe- Quem gradum fi res attingerent, Hon fmgulare decus id ac nece fiitas D iuinitatis effet. Nec udet, fi detur atavo ma natio, aut dependentia. Ad Aeternitatem quouis modo res attinget cs,ud in sterni ii Deo nafcentes,per Aeternitatem coxquarentur.Mclius igitur mundo er ad coit ditionem natura eius aptius eft,babuiffe primpuitn,quam femper fuiffe,ut ferue/ turmaneatq-Deo foli dignitas Aeternitatis. Qwmfifcmpiteruus effet, non folum Hi fed edam nobis origine er caufa carentibus noaujfeLProdefl autem nobis,uti lefolus fit fempitemuSy quoniam Aeternitas eius fisiteaufa natalis nofhri Et pro/ MftiOudeaput effe praBantifiimum,omniq; dignitate, craternitate praccUen* tamqi pulchrum efl utile nobts,babuiffe principium, quam decorum er utile uni/ 4terfo,unum illum effe fempiternum. Cuius decus, er excellentia redundat in bono remnoftrumdum habemus caput nobiltfiimum , ongmem infinitam, principem 'setemm-Nec nocuit , nec dedecus fitit nobis, femper non futjfe, qm nec [artire/ unus ipfum effe,cr natis pojlek mdius fuerit habukfe caput fempiternum, qui illa \Aetemitatc excepta,quod nefis er impofiAile cf)ct,omnibus praterea bonis, ud ipfa Diumitate nos donaturus cffet:QU donari non potuiffet,mundo iBo corrui / 'pubih fcmpitcmoyin quo eodem femper manente nulla beneuolentix diuina ergo Qenusbmanm prqbatto fieri potmjfet. Semper $ quafitm fiuffet, cqr id prius e.;"** * non t$t v AravsT. evgvb/ rre: np * . non ftciffet.Cur qiundoctmque beneficium contuliffet,in sternum retro non emi nAtffet. Nec uero folum non mulum efl , aliud ctemum effe, aliud creatum, almi fupremm , aliud infimum, fed etiam optimum ,ac nccefjarium. Sic n homine efl nobili fana pars rado,efl uenter er pedes indigniores.Sunt item genitores antece/ dentes prolem.ldeminomni Natura, que mirabili uarietate decora efl , ubique i i vit.ltdfuitcrin omni mundo ucnujlifimum, ut ipfum principium efjct fempitcr/ nwm,rcs autem haberent iruuum, creatore cum omni alia dignitate res creatas prs eeUente,tum uero Aeternitatis honore. Cognita igitur CT animaduerfa abfurdd infinitate temporumjnfbrmtq; aternitate rcrum,cx alijs abfurdis mfnttahbus,cr tufo pietatis uert,ac naturalis ejfe,unius tantufiueri,cr agnofcere Aeternitatem, iujbtu pojlulate,ut cuius fupra omnes preftat ineffabihter maieflas,folut effe fem f itemus, [olus his debitis honoribus a nobis adorari debeat , facilis erit reffonfm od ea que obijcebantur. Nunquam enim cefator fuit Deus , necuita fcmpitcmd eius uocari debet ceffatio,fed neceffaria ,naturahsq j Aeternitas , quam nutU ret neque potuerint, neque debuerint attingere: qux quandocunque crealx fuiffen $ (emper a ternus illejpfe creatx,cr inchoata dicenda fiajfent. Vt eadem conditio fiitura fuerit, fiud fexcentss millibus annorum antea mundus creatus fuiffet.Tm tundcm enim Deus aterms, tantundem mundus non atemus erat futurus, eadem in omni Aeternitate menfurxmanente.Quarc mentis error comgedus,per ab fur das has infinitates uagantis. Nunquam enim locum,fvtemq; inueniet, qui quaret* eur non ante creatus mundusxur tandiu Deusceffauerit. Quidquid abi finxeris, femperidem erit, remanente femper eadem Aeternitate. Aniim ludibrium efl, ca/ caq; haUuc\natio,ut quinon poffunt adduci credere Antipodas, cogitatione fingert te /ibi, /i qui eiufmodt effcnt,rucre eos 'm inferius coelum. Sic er ipfum coelum fub fedibus ncceffmo fere, mare quoque,cr omnis aqua fupema nidetur eis fluere m ealm-Qut quidem error ratione cafligatur er exemplo. Adhibe ftmtlcm cafliga I ionem in hac uana cogitatione, fluluq; animi uanilate. Neque enim erat adhuc an te uri poft,prius CTpoftcnus,nec tandiu Indmfibdi quadam et incomprchenftbiU ratione coniunda fuit creatio cum Aeternitate - I pfaq; Aeternitas non habet pnus tt poflcrius,neqi in illa Aetcmvate fuit quod antegrederetur,quod fubfequcretur, quod fit in tempore. Difficileq; nobis, qui folum tempus habemus exploratum,nu/ quam in Aeternitate fwnus,erit percipere,inq ; animum inducere, unicum Sempi temtaiis ac fmplicem adum.Atagnouere er conftfi funt Phiofophi, preapue Plato. Quare qwerens cur ante tot annorum miUibus Deus ceffauerit,fdleris,pM/ rii'crlaberis,nonuides te tempora fingere jibi nulla effent tempora- fingis in tSU Aeternitate fiuffe quodante,quod in medio,quod pojl fcqueretur , fuifje diuturni/ talem breui xcm,temporis condittones,ty fluentium , inParq; aqux prntereun/ tmrn, rerum, qux nunc nata,pofl crefcunt,acdilabuwur:fucccduntalue,ft(p idem circuitus, tota$ ratio mum quondam temporis exordium rtffictt- lUic ntl tale-Vbi nullum DE PERENNI PHILOSOPHIA. VttUum frit exordium, ne frit edam prius er poBcrius, qua maxime principium quoddam reficiunt . Sic bel lum Troianum antecedit Perficum : V Mofes om/ nium feriptorum ejl andqiufimus , quoniam et principium fiat , cui tota tempo/ ris niteretur ratio, et antecepto. Et res,coUapfis prioribus, fucccfferunt, que prius non effent illic quoniam eadem res femper efl,ncc aliud ante corrumpitur , aliud furgit,ac fucccdit, fed idem femper flatus permanet , non potejl nifi per errorem CT infolcntiam afeiri prius et poBerius, quibus tempus integratur. Fluuius ejl tem pus,res quoque fluunt, Diuinitas eadem ejl . Quare qui fingat ibi prius er poBc/ nus,accidit ci,quod bis,qui putant Antipodes labi in infernis coelum: Ac fi pojfet intelligi, quanquam periculum ejl nc non inteUigatur:adeo uaria ejl 'a tcmpore,et eo quod nunc uiuimus. Aeternitatis rado, ut dicendum fit,coniunflam fuiffe induti fibilitcr,nuUo fittio intercedente. Creationem cum Aeternitate . Nulla frit igitur Udcatio,nccociabaturDeus,quem etiam (tanta animi noBrt obtufio ejl) ut non C4 pumus ubi potuerit effe antequa mundus jieret, exiBimantes eum perinde ac nos V noBra,aliquo mundi loco neceffario contineri, er intercipi. Atqui nemo frit, quin fateretur, omni mundo Deum effe maiorem . Quid igitur aliud, nifi Jlupor, obtu faq; acies, te cogit addubitare,ac quaerere, Deus ubi effet ante conditum mun dum, fi mundo mador efl,res autem continens ejl maior contenta, Deus toto mun/ do maior, ut mundo nequeat intercipifSic non egebat hoc mundo , quo continere/ tur,qui nec capere quidem cum pofiit.Sunt alia,ut principio dixi,abfurda noBro/ rm imbecillium animorum fimulachra,figmcntaq;,quibut rationis , prudenti auxilio difiipatis , docemus nos ipfos , aliunde pedtis exemplis fepe $ ab errore Kuocamus. Examinantm Philorophornm.primom Arifiolelis de Aeternitate rationes. AH Aotclem non impugnare (impliciter creationem, fed qualem nonnulli ante eum de prxdicaffent.quiChaos Jticrnum.Crcanoncm in tempore fuiffe afferebant. Pnfco* non quemadmodum calumniatur ArtAoscles, tempus aeternum crcdidiffe . Pnfco* afleruiffc tempus de coelum creatum, creatum ccxlum cx liquida aqo.e fubliantia Caput 1 1 1 1 HAEc frit prima fermonis ratio,de mundi uel Aeternitate, uel Creatione- Secum do efrut prefiius,ac nominatim eoru rationes apponantur,quibus uifa ejl Ae/ temitas probabilior. Ex hisfrere praapue tres, AriBoteles quidem primus, poft quidam Platomci,exindc Proclas et Simplicius, qui creationem uertere non folum a natura, fed edam autoritate Platonis conati-Quorum prior re findit quidem fo later loannes Grammaticus,nos autc quoad huic operi congruit , partim eadem, parum diuerfa ratione refindelfimus . Paucas igitur quafdam rationes attulit fu/ per Aeternitate A riBotelcs,e quibus ejl in odauo de Auditione naturali,cr in li/ his de Coelo,ea,qubd mutuo fe confcquantwr tempus er motus , er res qua mo/ lietur. Omnes autem prxtcr unum Platonem,confiffos tempus atemu. quos ne/ eeffaria fequatur atemus motus- Nam fine motu coeli, non effe tempus:Sic non effe motufmerpmota iuqi tria hac ab micem effe mfrparabiia. Tempus, Motum, % Caelum. 1V4 *TGVST. EVGVB. LTV. VTI. Halit.Vt qui dixerunt tempus tcrnu}neceflarid motum ct ccclu rem mota., der/ 'tia dixcrint.Sic totum mundu armum. Argumentum cj; ejl k confmfu maiorii ua lidii ccrtefli fit quod aitfled prorfus in contum ojlcndam.Ncminem prifeorutn tepus aut coelum ttcmu dixi fle. Altera ratio k Natura ducitur:Nullu tempus fme prfend,et nunc cfle aut cogitari pofle. I pfum autc nunefleu prafens, mediu eflie quoddam inter pnnctpiu et attu ul/ lum ante ceelu,iam illud ucSbra autoritate non efl tepus, qui tepus non quodeunqf faxttu,fed motus caleiks duntaxat affcritis Sic illud fratiu,in quo creatum efl cee lx,etcuifubitd tcmpus,ealeBisq; motus coniundus ejl, non fuit tempus, feduH Aetcrnitxs,uel quiduis aliud. Quod ad me igitur attinet , nihil non modo uideo w hac ratiocinatione neceffxriu, fcd pene uittofam uideo, peccante q; a tempore na/ fcentc,ad tempus natu. Vt fi quis nu Ui habere Tybrim ortii,principiucp conten/ derct,quia femper aqua,qusfit ante cculos,cu prsterlaf>fa,ct fuperius aduenlan te fit tnda,quo fiat ut femper fit cade fupcrioris,mftriusq; fluctis aqux,ratio,per/ petuxq; manatio. Quod quidc arguerct,qui fonte,ortuq ; fluminis ferutari noUenL Si cui non placeret explorare tepus ubi ortu habmffct,omne tepus cu prsterito,et futuro contundit contenderet. Vt igitur omnes opcrationcs,aliquo initio particuU ri incboatur,ahqua fine claudutur,fic neccffario tepus earu inchoatur, et definit , r etdparticuUribuf,priuatisqi operatiombus,ejlad magnaiUa cccli,tcrrxi J; opera> tione perucnrre,cuius mchoatio,tcpons ortu inchoauit,cu neq; tepus, neq-, res ip- fl.pmsexiSlerct.Quod aut de corporis calejlis Diuinitate dij^utat,cui memorw ntuoru nulla fida fit unqua diminutio,et quod fit eoru aficfu, Dcoru domiciliu,ut sternoru xternu,ct quod inditu fit nome ab sterno curfu. H seq; omnia firme ex- maior u autoritate trahutur, eunda potius in eu reuoluiitur. Si placet enim aliquo - in loeo maior u autoritate effe,claru efl maiores, nemine difcrcpatc,prsdpue fi uc> tufhftmas gentes animo adieris, mirabili confenfu,Tempus, cr Coelum creatum tradidijfe . Htbrsi , Aepptif , a quibus didicere omnia Qrxci, Phoenices, Chal/. z * dxi. AVGVST. EVGVB. LIB. V TT. 1*1, Poctx, Theologi'^ c r fuperiorcsGrxcix ftpientes , omnes unanimiter nuat/, dum condiderunt.Yamacfc per omnes xtaccs manabat , quam magis initijs mundi hominibus propionbus,tam clara magis, er conflans . Quod paucis teftimonijf poflca demon foabo . Maiores igitur non quidem imminutum Solis unquam , aut Luna iubar,obtufamq , ajlrorum aciem, aut de coeli fubjlantia defreiffe quid, tradi derunt,fed illud uere ac conflantcr tradiderunt, coelum cum antea non effet,fuiffe. creatum. Hoc Mofcs,totaq; H cbrxorum clafis.Hoc Tnfmcgijlus, quem er Ac/. gptptij,cr Phoenices ac Grxci,uti PhilofophicDeum adoniucrunt.Hoc Orpheus, Hcfiodus,Homents,alijq ; fubfccuti . Maiores item indiderunt coelo nomen xthrr,, non ab xtemo curfu,licct er id Plato afferat in Cratylo, fed d nitore , ardore, Ima mine. Cuius fubftantia luminofa,puraq ; efl, cr nitens inardcfcit,uitalemq; terris infimditcalorcm, omne nomine xtheris dejignatum . Hinc unus e feptem erroni/ . bus,Marsardens,dicitur ab eis Aethon,o~ Solis equi cumfmt quatuor, inditum ejl,uno cxcepto,cxteris nomen ab ardore,Pyrois , Phlegon,id cf,igncus , cr ar/ densiratioq ; nominis quod ardeat,dcfignat cum effe coclcslem ignem, ex elemen / torum puritate generatum. Tradit enim uclufh fimus TrifmcgiQut, quod apudi alios quoque maiores uideas , er in quo Plutxrchus multos Grxax Philofopbos, confentirc fcribit,ex liquidi fima purifimaq; aqux fubftanttajiflum xthera , & Solis orbem,ficut fiunt punfimx nubes, facesq; er flammx fublimcs,cr nubes aquofe,colhfx,flammatsq; longum acris lUuminant tradum . Hxc illi dixere , ut oftendant,cflqi uchementer rationi confentaneum,cum uideamus ciufdem uis cr fubBanux multa luminoft ex aqua , qux uarutur incredibiliter in pulcherrimas quafquc admirandas $ ff>ecics$cri,ut aurum,cryf\aUus,aer,nubes, ignes, colo/ rum uarietates,nubcs lumino fe,ucl in media no(le,Sic potuit a fapientifimo Opi ' fice liquidi fima cocli fubflantia ex aquis fccemi,ac fcbgi- Plutarchus igitur autor efl,Empedoclcm ex aere, ab igne in&sr cryfldlli dcnfato,in quo igneum , c T ac/ rium infttycalum credidiffe.Anjlotelem,ex quinto corporc,ignc,ucl ex calidi er frigida contcmpcratione.Anaximandru,plcnum ignis effe Solcm:Xenophancm , ex igniculis cobelis:Stoicos,acccnftonc inttlligcntc ex mari:Platone,exigne pia rimo:Anaxagora,petram igneam:Philolau,uitrcum cx igne mundano fumentem. Quibus apparet,ueteres xthera nona curfu perenni, fcd ab ardore er igne nunc ir fajfc- Apparet etiam cis non fiiiffe corium adeo duiinu,quantu Ariflotcles poBea detficauit, quippe quod cx elementis natum,purcc p felem eundi afferuermt : na tura quidem elemen tore, fed puri fime fegregatu, er compadit. Triaq; clarent ex autoritate maioru,contrd,q Ariflotelcs poflca wnouaffct,calu cx igne, cr aqua effe, aut pun fima ex aqua fubftantiam,quemadmodu ex aqua fit aer, et ex aere, xther,xtherix uero funt fubflandx ccelcflcs.Siccp daret eos ex eadem dementor 2. maffa,calu xdificajfc. Ex eo claret fccmdu,cos corpora ccdcftia non deifcaffe, nec dium corpus nifi quo puriftmu efl cr incorruptibile, appeUaffe . Tertium, non D.E PERENNI PHILOSOPHA >57 non ( fuintam q uandam fubjlantii orbibuf c r jleUts adiidicaffejcd ex eadem atty ltoftra hac terrcdru,quibus domuuiur corruptio,jici)fe, punorem tamen carum compagem,ftcut ex cibo fit fanguisidcmumq; ex era fis, cr ftculenbs na fcitur pu rifimus fiiritus,quo non modo uiuunt,fed etiam fentuint animantes, Qui fi in lo / co ef[et,ubi nihil labefiflxrct,cr nift animal deficeret,nunquam ei ipfe deficeret, utccclu,quod in alti fimis regionibus nulla aduerfa rc labcfiftatur. Mirabilis igi/ tur ejl maior u confenfus,coclum fw (fe creatu,et ex igne, aut aqua purifime fele/ &u:ln qua fententia cum primus fiujfet Mercurius Trifmegidus, cuius fuper hac ^ re diuimm ejl tc)limoniu,fuit deinceps omn is qui ante Andotelc, et Platonem flo rnerutjPhilofophoru caterua. In eunde grauis autor P lutarchus afferit ipfum Ari jlotele uujfe,his ucrbis,ne putes meum ejfc commentutdc placitis Philofophortm fcnbens,Anaximcnes,inquit,ultima circunjerenad tcrrcftrcm ef]e. Empedocles, folidit effe codifcx aere compatlo ab ignc,inflar codalh,ignca,aimniq; naturi, inutroq; hemifihario coplctlens. deptsmAwfiK nip7rJx}tcf voh to, yy yiKtoho yu.Lseo Ai',(pK iiaee ru epiveutTo Trvg r> epvtrtfns aiaHpifistyoioi- rop,?iiy6t icitur,crcato ex aqua, calo, fed ultra flammantia mania mundi, ubi neque locus, neq;tempusfit:Extra,anni,Solisqj uias, Lunxq; labores. Quod calum, fiquidem fit duuna,luminofifiima claritas fempitemum er increatum cfi, Effcntix diuinx fulgor fempitemus. Non efl calum illud, quo fubtedx terrx erra/ dumur, er cuius Aeternitas reddat mundum corruptibilem, xtemum. Quod 4 corruptibile, fit, uel, incorruptibile, quod perhibet ipfe Arifloteles fenftffe Plato/ ncm,cr arguit contra leges Naturx,Platonem rei, qux principium habuiffet,da/ re pcrpctuiutem,argumeiitaturq; multis quod prtncipiu habuiffet,habituru quooris calejlis patre, fine tcmpore,aut aliquo fratio, uel adi one, fieri non potuiffefed non protinus do, fratium illud,autailionemfuiffe coele/ flem tempus. Atq; apud mefuntplures pectes eius quod dicitur tepus. E flipfa pri mum Aeternitas, qua Phtlofopht infigniter omnes i tempore dijhnguunt. E fl alio illius beat* uitx,qu * uiuitur ultra tempus calefle E jl item tempus, quod ex aquie aut pulucris Jefcenfu colligitur. Nam fi fuero in thalamo undique claufo, ad quem nulla lucis afpiret fcintiUa,fed partiendum mihi fit ncgotiu,ut modo hoc,modo il/ ludagam,metiar mihi,cr colligam tempus ex defcenfu pulucris, uel aqu*, in quo cum motu folis, nuUafit afjimtas. sic, quemadmodum dixi, ad cogitandum jacitli mum e fl, quibus perfuafum fit potentiam diuinam , umuerfalcm effc, poffe Solem, qui Deo uolente, tribus, aut quatuor horis requicuit,mcnfem, uel annum,in medio calo confiflcre.Quafo hic, quod tepus effet,Sole quiefcentetDecumffrt tempus, non decitrriffet Sohjlante calo non fletifjct tempus. Nam cr interior digcjlio,fuis conficeretur, cr homines agere no defijlcrent,quadiu uiucrent.Qui autem liapfura cmda,ft uel horam Sol conft) leret,contendun t, pueriliter ipfi labuntur,ok jhnataqi efl ad dctficationc cah uoluntas.Tempus igitur, aut non efl folum cale/ flc,autfi folu calefle meretur dici tempus, dico ipfum creatu nonm tempore, fei attione dmna,aut fubita,aut quoad rerum creatarum pofhdaret natura,in quibus neceffario fit aliud prius, aliud poflenus . H*c autem afho non folum non cogitur foiffe, ct potcjl facile cogitari nonfiuffein tempore, ut apud homines etid afliones inucnuntur,qux fine iflo calejh tempore pofimt tranfigi. Fuit igitur ante calefio tempus Aeternitas, aut otium aliud , etiam ip forum Pkdofophorii tejhmonijs. Iit hac Aeternitate, uel dimcnfione,uel quiduis appelles,creatus efl mundus: Ac quo nid uctufbfiimi Theologi Mofes,ct Mercurius, que Platonici reucrenter adorant? CT coluntjibrostyfuos Phtlofophta eius decorauerunt, docent Sole temporis geni, torem, e punfima, liquidi fima# aqua deficatione creatu , neceffario ante Solem fuitaqua,aquafme terra effeno potuit. Igitur ante Solc,et tempus, fuit aqua cum terra-Certe igitur non in tempore. Nec erant igitur in tempore, nec creat* funt in tempore. Et hoc dicit Mercurius Tnfmepjlus, pater er autor Plutonie * T heolo/, gi*:Cuiusft teflimoniit non recipiunt, infirmatur eoriiPbilofopkia. Ego^ facilius dffentur er adh*rebo principi,cr fonti, quam funalis et riuulis.Et h*c de primo, ratione fatis. No rmnus ineptit, plenae^ uitioru efl fecunda,dc A nima cali.Duocfc hiefunt reffomfa,unum ex Natura, alterum ex Philofophia Platonis. Primum efl, quod aut anima iHa caeli efl Deus ille fummus, aut alia quxdd anima . Si Deus fum mus,qu* tandem dementia , cum dicere animam cadi,cum Dens, omnium PMofq * i mines, exue quicquam momenti habeat gratia. Supplices aliqui ueniunt mifieri et ce Umitofi, [celeratus er nefarius, fi quicquam mificricordia xddttdus ficcrit. Fatetur dliquis fe pecca ffie,et eius delidt ueniam petit,nefirium e fi ficintif ignoficcre .Hxc Cr id gcnus,qux grauts orator Stoicorum uerius delyria,quam decreta rcccnfctjb Stoicis no8ris,ut P roclo,qux propter uieviitatem, er experientiam in hominibus todccora ,flultxq} habentur, in Deo noftris ab oculis remoto impune fiatuuntur,ar- guentes mdcdxti eius nos detrahere,fi fidamus eum irafccntcm,pcenitente,igno fcentem:diccns has effe mutationes,omnem autem mutationem malam. Nec uidet eadem ineptia ac lcuuate,hanc mutationu uarietatem nos a Dro fummouerc , qua fubmouctur a fiapiente, quem fiolumDeifimdcm in terris cenfiuit Plato. Vt igitur contemmmus,irndemus, humana uitx noxios er inutiles iudicamus Stoicos /fuo/ rm efi error exibilatus,explofiusi undiq fic contemnendus P rodus qui omnem hanc miunam Dro fidt,ut nec eum poenitere, nec ignofccre,nec exorabilem effe, nec gratia dud contendat.Hoc autc facit, dum putat eum , cum mundu bonitate Jit ait Plato,jratia,bcnignitate dudus, creare dccreuijfct, quafi imbecilliter imitatu, qui cu effiet in Aeternitate necefifiaria, fiolaq; pofiibdi Diuinitxd fiux, fic dedit fiead areandum, ficut co tulit altid gratiamjcncfiau, quibus ille quondam careret: aut v , quemadmodum DE 'PERFNNI PHILOSOPHIA **7 IfHCMdmodum ignouit,cxoratusq; rft delinquenti . Valeat igitur frecibft diuinq fiabilitatis pradteatiofi in homine japiente turpis,noxid,indecoraq;,multo magi k indigna Deo. Latctq; fub fpcciofo nomine immutabilitatisjit fepe fit , hnpoflura mirifica. Meritoq; ea v dedecui dtuinx maieftatis,cr humanarum rei it contine/ tur euerfio.Qtus fi Deus inexorabilis,^ immutabilis, fi nunquam gratia aut mi/ fericordta duflus negligcrct,in peffum ire, ceucj; nauern fme nauclero udari cer/. neres, hac omnia darentur nobis cxiUa mirabili, diuinaq; Aeternitate mundi , Aeternitate Solis , Luna, non mea,aut tua,quorum etiam in Aeternitate efl mife/ randa corruptio.Quod igitur arguis, Deum mutari ab Aeternitate ad Creatione * idc jj indecorum effe, duplex refoonjio, Nec omnem mutationem effc mdlam , imo tieccff arum, ac natur alem, Nec hanc proprie dicendam mutationem . Non enim fi 'optimum efl , maximeqi naturale , Deum duntaxat atemum effe , creauit autem po)lea,protinus mala V uituperofa hac mutatio fiiit.Fuit neceffana,et naturalis. Vt fieri non poteft,quin Deus fit a ternus f olus :fic fieri non potefl , ut mundus fit ate mus- Ncc debes, dum tollis quod tibi uideturabfurdum , aliud abfurdius indu/ tere- Videtur abfurdum, Deum ab Aeternitate ad Creationem quafi mutatum tranfiffe.at abfurdius cft,unum cum aternum non cffc,creatorem V creata paris Aeternitatis effe. Jam , ut dixi, hac idcirco ncc efl , nec appellari debet mutatio, quoniam omnis mutatio fu in tempore : ante mundum creatum non fiiit tempus; non potuit ergo fieri, nondum creato tempore, mutatio. Dico fciltcct , nullum, quale noftris debilibus animis cogitamus,fpatium ante mundum fuiffe,in quo cum diurnum confilium antea fuiffet immutabile , poflea in creatione mutatum fuerit . Somnia funtnojlra:ficut putamus extra calu neccffario aliquid effe, extremam fpharam in loco non effe non poffumus cogitare-Sic fpatium in Aeternitate opina murexcrrorc,cruitio,quofolasics humanas opinamur- Quin nec ipfant probe ttouimus Aeternitatem. C um ergo omne fpatium cum corponbus,cr mundo, tem porce fi intclligatur : mutatio autem exigataliquod temporis fpatium , ut locus fit inter duo confilia,certe non fuit ante mundum,aut effe potuit mutatio,a cuius crea tionc ad antcccdcntem,qualis qualis fucrit,conditionem, nihil interfuit , quia nihil fiiit, quod ff>atium,quod relatio efl duorum tcrminorum,pof[ctrcapere.lndiuifibi Itmenim/femperq ; prafentem Aeternitatem cunili fitentur . Spatium autem, fi temporis efl , neccffario efl inter prxteritum, ac prxfrns,fiue futurum: filo / ei., inter duos terminos . Submoto loco & tempore , defigna tu quid fit , digitocfa oflende. Vt autem fairitus per corpora penetrant, ut inkUcflio non indiget Iua er, ut non potefl a corporibus mens capi, nec indiget lumine ad intclligendum corporeo* fic dmerfum quiddam efl illud , quod mundum antecepit , ab omni fpa/ I io , quod animis noftris confingitur. Sic quidam Platonici diuina maie flatis ab amni re, qua cogitari poftit , diferimen oftendentes , appellant cam Non ent , Vapud Dionyfum cft negatoria Theologia , quod Deus fitr.on Ceus^tonfub/ v. . :j, 'flanda. ftfl AVGVST. EVGVB. LIB: VII- fUntu,Theologu in hoc ffiabo drdarando neceffsna: Vt appelletur no ffiatium? non mutatio . Ex hisfy apparet ineptia eiut quod infertur , Deum fitiffe otiofum, QiM/i Dw no fit beatior longe, meliorq; adio,fiu Duuni tatis cotemplatio,gaudi MUfrexfe ipfo,quam creatio ijbusmundi. Qui potuit igitur otiofus effe, qui beati tuJinefua,i)lo nihilmundo indigcns,frucbatur?ltaq; mifcrabiis corti error incla/ re[at,alc6 mundum hunc dcificxtuim,ut fine eo Deu nec effe,nec mere potuiffe , fibi perfuafifjfe u ideantur.Sic et mundum,Dcim appellarunt, ac declararunt ater rtum,nihil melius habente Deo,quam eius perpetuam conferuattonem, qui perpe/ tuo m uoluendis orbibus ccclcftibus,in creadis bobus,afinis,equis,uermibus,fit de fixus, qua nullam habet maiorem uoluptatem,caq; nunqud carere potuerit. Quid quod omnes Utera, omnis PM ofopbia nouit,pradicauit,bac corporea tuta, aliam tneliorem,ofiendentcs uitam iduis mundi,no eam ejje,qua nihil melius dari pofiitf Jmmenfa igitur e fi bcatitudo diuina,immenfa gloria,/, fidioncidius mundi longe difumdifiimx.Ea Deus frucbatur,id agebat ante mundum. E fi enim, ut ait Arido/ telcs,ftlicitas,adiojion ociwm. H ac adio,hsc uita Dei perennis : ipfa fuis pollens opibus, fempcr dicis,Dcum animal beatum, laborare in attendendis rebus h$ manis non debcretautuidelicct quia non potefl, curaq; uelut mortalis , qui undiqf beatus ejfangi nec debet, ncc poteffeamq; ob cauftm qtu fi ferens ei fuppetus, ab hac folicitudine cum enpistaut quia uel res mortales non indigent , uel indignum Deo efl hoc officium Prunum certu cft,ammali beato nihil quod agat , laboriofum rffc.Neq; enim beatum effct,nifi perfidum effet. Perfidi autem quidquii agatjdt eofufhncre laborem, folicitudirteq,- torqueri non potefl.QuiduisagatCeus, quait twn uelit cog.tet,ntbd potefl a laboriofum ejfe.ld enim efl animal beatm. Quare - > i - DE PERENNI PttlLOSOPHUA. 99* mundo crexndo.ncq; prouidendo Deus laborare potcfl Indigentibus autem I tbus humanis aliquo praftde,nonne Deus folus,omni mundo maior, potefl er de let cura [ufcipere,qui er caleris prode jjiet,et id ei laudi efjelf Optimi enim ejl pro fyicerc,ft potc)l,rcgere,modcrari(NM ejl enim melun,aut prxjUtius bonitate,et be nefketu)Dcus aut poteJl,er ejl optimus-Ecce igitur aceruus,Deus poteft pro/ llidere prouidendo, neqs laborat,ncq; mterpeUatur beatitudo cuuxontrX aut,nobi leejlcr gloriofum [uaty maieilau dtgmjhmu proft>iccre,rcgioq; hoc munere fun gi.poflulantautem,efflagitantq; humana res hanc prouidentiam.prouidetergoet attendit. Ad hac Pldto,cr Mercurius Tnfmegijlus docuerunt,Deum quod bonuf effiet, molitum hoc omneifiutq ; bonitas maxima er i ncommemorabilif,cui ex crea tionc rerum fieri nulla poffel ad felicitatem accefio,quafiffe eadem in homines cf/ . fundcrc,qux pofiidcret ipfe,bona.Cunda enim in hoc mundo tandem ad homines reuocantur-Homnu autem felicitas ucraatty perfela,ob quam fuerint a Deoae/ Oti(Neq ; enim eis mortalibus hunc mundum cddcre,admodum profuiffet, bonaq; fuaucrc communicaffetyjl, regiones felici fimos fubirc , fortunatis ciuibus,er his qui pulcherrimum uultum eius mtuentur,adfcribi. Hoc Deus fcicns,et uidcns,pcr/ fjwfliWMcj; habens, quanta domo fua fuit gaudia, effe humani fimi , er qualis ipfe natura ejl iudicauit,coderc quos in hoc iucundifimo proftedu collocaret-Duos % gradus bonitatis, qua fi fontes duos,praduxit:altcrum ijluis mundi, lucem corpore / am,qua uiderenturjcnmrentur res corporea, hacq; iuta,res minores frucrcutur, i n fimos rerum gradus Iwc orbe comprebcndcns:altcrum,quo diuuu tantum, beata, Uta,fyncera,fcmpiterna,incorrupta, perfida, cupiditatem ,' animum'^ explentia continerentur- Vides quanta bonitas,quanta gloria, quantum decus cius ( Et nihil laboris admittebat,mhil interpellabat fua gaudia )cx prouidcntia inclasucrmt- Vtf Ic fuit nobis declarari cius bonitatem, quanquam hoc ei non fuit nouum gaudiu,cu mulusq ; felicitatis fua- Tantu fuit, quoad ipje ueHet.Lxtatur^ quotidie , aut quod infacris literis dicitur,triflatur,ufque quo placitum efl ei. Aeternus tamen ipfe, res autem crcatx,nc minor gradus, uitaqs mfvna,maioris ac perfida fit eucrftOi Nec potcB uterque mundus fempiternus effe. Debet autem melior tantum permanere in fempitemum-St das meliorem atemum,cLs inferiorem dcftturum habuiffc prin/ cipium . Conflat igitur magis decere Deum res hominum auendcre,quam fperne/ rc.jilfaqi ejl argumcntatio,Deum fi res humanas curet, fuam bcatitudincm Lbcfi/ #arc,quaji lautu fua moerorem offundere Cogitxiio,cx humana imbecillitate di/ urnam naturam iudtcans.Quis tibi conccffentsHomo prouidendo uexatur , angi/ turjiritur curis, ftmduer Deus. Neque ucr q Theologia uera,inducit Dcum,tanqiu Ideam mentis fua tntucntem,conful>an:rmq; de creatione mundi , magnisq; quafi curis xRuantem :fed unico uerbojolaq cogitatione , quod cr a Platonicis tradi/ tur,feciffe: Dixit,cr frdtfunt: Msndauit,cr creata funt-ldcam illam Platonis 0chetypam, dicemus ipfam Dei fapientiam,no exemplor,?! quod uelut lignarius, , ** * adt |8# AVGVST. EVGVB. LTB. VII. aut flatturius infricerct-Plato quidquid dixerit,non attendam :ft noluero , tuebor didis Platonicorum,ldeam mundi,diuinam cj?c Sapientiam, Verbum# facundi , Mercurio,Philone autore.Vt autem aliam rationem diffoluam,non cofequitur,u it Det nante mundum,non dormiebat,uigdabat inadtone felicitatis [ut, beattfli/ mus:Ergo ad rerum nouarum molitionem non potuit aggredi-Falleris , putat cre/ affe,ut ajlris tanquxm fignis,aut sde p ida delegaretur, ut adderet quod ad perj i/ flam beatttudtncm deeffet. Quaft domo, aut jimilia ante molitionem mundi carett tcm,domos,homines sckflcaffct.Hxcfufficio,nobis,qui nihil caufa fua,fed noftra , quod placuit etiam S toici f, Deum fici j]c cenfemus,non obftrcpit,iudicamusty eam puerilem er ineptam. Soluta efl igitur ratio jtibil diuinam bonitatem, opulenttfii/ mamftltdfimamjui caufa, fed noftra ftciffe:qus ftfuaftciffe dicitur,codem perti net,ut ad fe fcCicet cunHareuocarct,quoniam ipfeftnis omnium. Hoc autem odei naturale ,er clarum cft,ut etiam Stoici quemadmodum dtxi,id agnouerint.Epicu 1 reutqicontr/Stoicum apud Marcum TullAn hsc,inquit,utftre dictus , hornum caufa xDeo conStituta funtfSapientum 'net propter paucos ergo tanta eft fida re rwn molitio.Hoc igitur omittamus. Supereft,ut poftremm diluamus, quod omnes firme mortalcs,pietatem ucram,cr non ueram projitcnt,torjtf:Ma autem peni moti funt pcdes,pene effufi funt greffus mei. Quia Zelaui fuper miquos.pace pect extorum uidens. QUfa non eft rcfbcflus morti eorum , er firmamentum in plaga eorum. I n labore hominum non funt,cr cum hominibus non flagellabuntur . Sic queritur propheta, vftp quo Domine clamabo,CT non exaihiiesf Vociferabor ad te uim patiens, cr non faluabisfQuxre odcndifti mihi iniqmtatcm,cr laborem jui dere prxdam er iniuftidam contra me t Quare rcffricis contemptores, et taces cos culcante impio iuRiorem feiSimilitcr Claudianus: Sape mihi dubiam traxit fententia mentem , Curaient fuperi terras,an nullus \ncffet Reflor,cr incerto fluerent mortalia cafu. Nam cwm res hominum tanta caligine uolui Afficerem, Is tosqi dus florere nocentes, Vexariq ; pios: Communis igitur ornniu mortalium dubitatio jiee aliud eft totus liber lob,cuius ex parte folutionem illi agnoucrunt , perfide aute agnofeere non potuerunt.Qtjippenifi ad aliam uitam,cuius etfifcicntiam Phdofophi tenue/ runt,perft{lam tamen eius rationem no uidcrunt,hsc reft rantur , nulla folutio eft. Viderunt autem nonnulli Philof ophi, Pythagorei, Plato, pemde ut iuRis , ac pijt prxmia cocleRia tribuenda effent,fic danda pro meritis sterna fupplicia federa / tfj.Nort igitur huius feculi breuitatem uel in bcatitudine uel fupplicijs oportet atte dere,quia fteut no funt digna Deo prsmia tepor oria, ftc fupplicia debent ej fe fem/ pitema.Cumq; opinatus fit cu multis Plato,piosin cociio Dr orii collocandos, iin (bsinprofundimtarUrum deturbandos, aut certe hoc denegas, aut concedis. Si denegas^ DE PERENNI PHILOSOPHIA. )8t ienegat,primum quarum cur neges , v cur te tantorum uirorum autoritas non fle fiat.aiconccdis,iamintelhgis,nihilin huc uiu decem poffc , fititfy fuppliciorum bomuuks, rapacibus, uiolenttsqi fkur, unicum ad ignes xtemos,quod ct Poeta no fler cecinir,adigcntur.Sic fatis prxmiorum futurum iuftis, cum regnis cccleflibus, ubi gaudiorum,beatitudinisq ; omne gcnus,afcnbentur. Bona ucro temporaria no folum ceu probitatis eorum prxmium,iujhs non funt augenda, ut etiam non coce dendauideantur,quod tum diuina liber alitate, ac beneficentia indigna nofcantur, tumfxpcdcprauant, nec hommum umuerfum genus flare, nec rerum Natura omnis , nec ipfc mundus poteft NamcrhicDeoparetyCr huicobediunt maria, tcrrxfyCT hominum uiu mfUs fuprema legis obtcmpcrant.Hxc iUe. I demqs. Orta aut j intui efl cu mente di tdna.QJfomobrem lex uera,atq} princeps apta ad iubendum,cr aduetandum, ra txo efl retia, fummi louis-Et^rgo cfliex iuflorum,intuflorum^ dtfhntiio^id illam Mttquifiimam, et rerum omnium principem expreffa Naturam,ad quam leges ho minum diriguntur. Hxc dixit qui Cottam induxit,quafi libtdinc,uel qux pulchre, et aere Balbus dtfputajfet, euertendt prouctium,dum cr Carneadis petulantiam imi/ tatur,bellu inferre ueritati. Ig itur ingenij fuit oflentatio,nc uiderctur affcrcre et af/ fcnttrihis,qux Balbus difautaffct Nam hxcipfacum ab illomet dicuntur,tu uero pleno ore laudantur -Et in fecundo de Diuinatione, ubi fimilt modo qux fi ater affc mffet,defhruxerat Nec uerd,inquit(td enim diligenter intclligi uolo)fupcrfbaone tollenda, religio tollitur. Nam cr maioru infiuuta tueri, fueris cerimomjsji rctinen. dttyfipienus efl.Et effc prxflante aliquam,xtemamq; Natura, cr eam fufiicien/ dam,admtrandamqi hominum generi,pulchritudo mundi jrdoqs rerum cocleflium. cogit confiteri.Quibus aperte mentem fuam dedarauit,tollendam quidem ubiq ; fu perfhaoncmjientatcm rciincndxm,ucntatc autem effc, quam pulchritudo mundi. erdoondeo,fapicntibus cr infipientibus. Tumft folis fx pientibus,mhil mah,mhd abfurdi. Vtrunque probabiliter, optimeq ; defindi poffe: principalius autem,folis fapientibus-Creatus cft igitur mundus 4 Deo folis fapien tibus. Sapientes autem mtclligo, non quales firtaffi fentit ipfe Philo fophos, Epi/ cur eos, Stoicos, Peripateticos, Platonicos,quorum fub titulo fapientix, plurcs fhil/ tjfimi funt,cr fuerunt femperfed bonos,innoccntes, integros , quorum fut fim/ per magna in omni xtate multitudo-Si nemo fit qui non peccet , omnis autem qui peccat , fultus efl , maximam tamen peccantium multitudinem poenitet peccati, hoc ipfofapiente,quod errores fuosagnofcit.Numerus autem exiguus ille Philo/ fophorum,tantum abeftjit adducat in hanc de mundo f ufficionem,ut hos ipfos,fl pauciores fiuffcnt,mclius propemodu futurum fuiffe,contenda. Nam contra hos, omne pro ueritate certamen,plebe,qud natur dis duceret inftmdus, fxpe meliora fentiente.Soliigitur boni funt fapientes : Hi plures fluit : pauci autem prodigiofc tnati.Longe pauciflimi,qui fi uel deprauatiflime uiuant,flepetp cupiditatibus Midi, [celerata perpetrcnt,non deniq; fummum Deum quotfl tempore agno fiant, cr fis kantur.Sci demus folis bonis fidum hunc t/mdim. Pluris fit, au Sapiens , unus 8 b bonm I** 'AVGVST. BVGVB. tIB. VTT. ' horna a DfO,d hae fagilia animo concepifli. [fci forte &du efl,ut eodem iudicio de MUi,er miferri! tnis,atquetuafapientia,er PhilofophuJcnfens.Non protinus igitur omnes flulti (untmiferrimuieque fi funt,fvrte eo flulttue genere funt,ut nec unquam nafet de/ bueritit,eisq{ uitam datam ejfe, fuerit reprehenfibile. Vidi enim plcrofquc fluitati po Sfi fapientes. I tatfi non erant illi mifemmi propter flulutijm,ut nunquam tu/ Jci debuerint,futun aliquando fapientes. P lenaip fic ejl uita pcenitentium,ac refipi fcentuim,ficu: delinquentium. Quod fi fapientiam , uel jlultitiam ad hanc uitam referas, ut flulti fmt,quos cruciant cupiditates er agritudmes, fapientes quos non frucicnt, fingis qua natura fieri nequcunt,effe fapientes qiu careant agrvudme,ct tupiditate-Demdc in hoc ipfo probatur fapientia , cui ncccffc ejl contundam ejfe fhdtiuam,ut appareat fapientia , ubi fhddtia ejfe potuiffet . Falleris item mortalia tantum attcndens,de quibus nemo perfide iudtcabit unquam, niji pojl uitam con / fecutura reffiiciens-.qua uos Epicurei nefcicntcs,aut a uehris maioribus tradiu,te mere reijcientcs, non mirum, fi f ere femper haliucinumint,ut plane Mtus fu , cui pura fit uejbram jlultitiam coarguere. Sed libcraliter agamus. Quaucro Cotta Qppofuitdc rebus aduerfis bonorum, fecundis malorum , quoniam a Plutarcbo pbicda,refoluta funt: C7 Marcus ipfe,fuo fenfu bquens,tnalorum grauiora fup/ ri Bb x p Uda tst AVGVST EVGVB. LIB. Vir. pl icti dcmonBrauit,ut fi malus, er [celeratus fis, id unum fuffic iit ad nufcrum,et dacuit,iUuftrtbus animis pro patria uulnera paffis,m calo patere locum, fatis ipfe fibi recondet. Nam in Pifonem dixit , non in eo cut fida ejl iniuria , fed m ijs qui fec erunt, [celeris ac confaentia pani remanere. Et in Philippicn:Alia 6 perditif/ fimi h omines,et amenufim,funt multo mferiora, Nam quo maior uis ejl animi t quam corporis Jrocfunt grauiora ea, qua concipiuntur animo, quam illa qua cor pore.lAifcnor igitur qui fufcipUinfe[celus,quam is qui alterius ficinus fubire co gtur.Hxc igitur cum fenttat Marcus ipfe,ojlendens mifcnores fempereffe malos, quam bonos etiainhac uita,non opus ejl no&ro hic alto refbonfo. Non enim fuit beatiores [celerati etiam ditiores, er opulentiores. Ad hac fi colu recipit inclytos* et qui pro charitate patria nuUu laborem recufarunt, certe ex aduerfo rxdufide/ ImquentesjtccefJano locum [celeribus tenent congruente. Sicq; refert Marcus ai altudybene e r male fida humana quam uita huius iudiciu,ut nemo debeat in hoc mundo turbari fuper felicitate maloru,uexatione bonorum . Quod autem arguit, de rationis abu[u,qua pauci rcdefapienterq} utantur, refton[um,nulld hanc cui/ pam autoris fiijfe, cuius [alutare fuerit ubiep, bcmgnumq ) confiliu. Claruit etiam exemplis , nec mortales ipfos , nec Naturam , nec artem propter intermifla uitia , omittere uirtutes,[upprimcre bona propter mala, fed contentari uel paucis bonis , qua cum malorum multitudine compenfct Exempla quoq; ex Tragoedia , rara funt,ul pl ures fimi qui ea non perpetrent,qudm qui dicantur ficiffe. Quod autem refertur in Naturam,quoimente,cr mteUigcntia pradicetur fidu, ipfe citra con tradidionem,fuam proponens fententiam,dif[oluit, fxpeq; ut uidimus , dixit coe/ m lum,et terras, et mana,iufiis fuprema legis obtemperare, et effe prajhtntc quan/ ddmjdmirandamq j humano generi , fufficiendamq Naturam , pulchritudinem mundi,rcrumcp coelestium ordinem declarare Pro Milone uero id ex intimis PH bfophia templis deprompfit argumentum. Si in his corporibus, atque in hac im/ becilliutenodrainfit quiddam, quod uigeat,v fentiat,cr non 'ineritmhoc tante Natura tam pradaro motu. Nififirtc idcirco nonputemus , quia non appareat, nec cematur,perinde quafi nofbrdm ipfam mente,qua fapimus,qua prowdemut, qua hac ipfa agimus, ac dicimus,uidcre,aut plane qualis, aut ubi fit, fentire pofii/ mus- Hac cu Marcus ipfe pro fe dicat, er fentut, non ejl quod nos in argumenta tionc Cotta diluenda laboremus, Philofophorum omnium accedente confenfu,ui/ gere m hoc mundo umt quandam,ut animum noBrum, inuifibilem , cuius motui fit is omnis,quem primum uidemus in cocio, ortu,obuuq;fignorm, tum omnium uiajhtudoiibui,et ordinibus rerum. Qua uis etfi non uideatur d nobis, ex ipfo toto- Natura motu,ordmibusq; jiatis, er certis coniedanda ejl , nec idcirco non putati da,quod oculis corporeis non fubiaceat, cumfefe rationi affatim offerat- Cateri philofophi docuerunt, aut hanc, qua dicitur Natura ,ejfcum illam dtumm mi/ bdemaut probauerunt, nunquam motus hos Umcon&tntcs, a- certos, totam f, rcnmi DE PERENNI PHILOSOPHIA. ft? rerton pulchritudinem conBare potui ffe,nifi ingenti aliq m Mente pntfifcut qui 4ic. Naturam',exdHfa Mente,et lnteitigentia,nomen inane dicat. Ac quanquam fint nonnulli motus, quos citra opem Cf confihu Mentis uideamus pcrfci,ut aflui maritimostut tertianas,quartan4s'(fcfrbre!,o- difcedentiu/m cicatricum coitus,re/ puUulationemi j; arborum, jcire opus cf },omnes metus partis ulanum rarum 4 pri tnoyoc maximo motu gubernari , perinde ut qui machina impulfa , uarios motus fubito preBat- Quam rem AriBotelcs in libro de Mundo multis declaravit acem pUs,vtquidiucrfi generis auesfmu contineat, iatouolatu , eunde uarios regios nes petant: Aut ab eo,qui dicitur in choro,cantantii corypheus,figno dato, fubito surias uoces harmoniam exaudias: Aut clafiico canente, milites arma capiant , alius larici induat, alius galeam aptet,alius frena equo immittat, alius adjigntm eoncurr acSimile quid jten a magna ac prepotenti M ente, ad cuius nutu,ac /igni eunda fuis motibus,ordinibusq; cieantur. Accidit autem ut res a primo frnriiuna/ de ustam, cr motum, quofdam & ipfe priuatos motus edant: omnis enim uka mo tusefi.tn eumqf motus omnes refrrre neceffe efl,qui primos jnaioresq) motus de/ dit-Qui igitur corpus humanum firmautt,humoribus, ey [anguine contempera/ tut,m eum proculdubio motus otimes,aut principales, aut accidentes, refrrre ne/ eeffe efl.Sittc oculi exterius,fme mens interius agitetur, fuse manus, fme pedes mo/ suantur , pulfentur ume , cordis item agitatio, furor, cupiditates , eunda in pri/ imum illum formatorem tandem rediguntur-omnem aque , omnem ignis motum, tfds neget in Creatorem aque,el ignis,effe refrrendos, qui res fuis rationibus mo hies creauitiSunt autem, ut didm ejl , quidam principies motus , funt ex ipfis alif preter intcntionem,at ex Natura rerum, accidentes. Formatum ejl humanum corpus ab Opifice Deo, [anguis additus, cruene,et humores, bec principalia. Na tura humorwm,& rebus exterius aduentantibus,motus exijiit tertiane, cr quarta tte fibris, in quibus etfi ordo efl,cfl ex ipfa re principali,cui motus, cr ordo datui frit ab opifice-Sic calore,CT fngore cuntibus,cr redeuntibus, feqiinuice mfequen tibus fiunt frbres. Aefrus autem maritimi a latoribus , ad littora cientur , aqua Na/ tura non conquicfcente , fcd mflabiUterfemper decurrente , quod certo temporis fratio jieri neceffe ejt.Hoc fiue natura aque futjhie Luna coadiuuet, totum de/ mm referendi in eum,qui naturas h at reperit,nulL ratione dubiu eft. Itaq; cun/ dis motibus particularibus ad fuas caufas relatis, cr refolutis,uenirc tonde necef/ fr erit ad unum prinapium,omnium fontem , inuentoremq ; motionum , ad quem, fer concatenationem eundi motus proximi ac diBantes,naturales,ftue ad tempus mceldentes,ty cxtraardtnarij, coaptantur. Quare qui quemadmodu maritimos e/ fluiffrhresfcfic item omnes mundi motus putet fronte fua frerijton putabit bene, planeq; tota re difcuffa,cemenspro Proclo creio,in fiflione muidi , fuRinens dogma AnRotelis. CuMi 'era,V mane dtes una. ovy tcc vt?{ ? yjfim raiufa ytacip k%y oue,qvycarec on nvc/lml* us u 7tk f&fe fiue/alfumfiue ccelitus reuelatm,fme itetuftifhma fuccefbone proditu , caca te/ kienute toJbm^gatur ^commatum tudteatur . EthtciUcSmphriusrft, cttf loannes Phdiponus uifut cjl audaafimut, quod inclyti Ariftotebs uerba non ofei tater,qua!c fuabipfts,admtj'utfed cenfuit examinada,diligentcrq; perpendenda ttecfepaffusejl autorttate ludtficari, mpedmq; ad notione ucritatis. Cuius igitur fdtmam audtciq eius ne,qu^Art^(lcm^llaui.quai fibiuuiciwur rationibus i9t A VGV ST. Et*GVft. ttB. vn. * Ort fuerit fecutiu , contradttiio, autorem dici lumen primmeffe creatm : quarta autem dierefmc Mofen creatm Solem . Oportebat igitur hominem acutm , pruis probare , er- hanc traditionem Aegyptiam effe. Deinde fi ud Aegyptia effet , cur fibulofa eff fet-Purore igitur er libidine contradicendi aecus, duo pofuttfilfiflima , aut certi parum confidcrata. Palfum enim ejl , hanc traditionem ab Ae gypdjs narrationi/ bus defumptam. Omnium enim faiptorum iudicio, er omnibus rationibus , M o/ fes ejl ornnium,quifcripfcrunt,anbquifimus . N eq; Chaldaorum, aut Aegyptio / rm,uA Grxcorum,er Pb oettiem, qua funtuetufhores nationes, habetur feri/ ptor ullus, aut traditur fitiffe Mofe uetuftior . Quin ille Mercurius ter Maximut,. Aegyptia Theologia pater, pofl Mofem temporibus enumeratis inuenitur flo/ ruiffc- Obferuatumq; a Gracis Theologis , em etiam meras ditiiones Mofaicar, ubi et ipfe de creatione fcripfit,ufurpaffc.Duo funt qui uetu&fiimi omnium, quot uctercs Grxcix Phiofophifecuti funt,narrantur, ceu Theologia principes , Zo/. roaticr apud Perf.is,Trifmegitius apud Aegyptios. Nam Linus er Orpheus, ei/ teriefc horum aquales in Gracia,longe pofl cos floruerunt. His autem duobus , fi quis xtates enumeret , multos annos Mofeto inucniet antiquiorem . Ac qui pubd qua fcripjit Mofes,cx Aegyptijs monumentis defmpta , non poteft ex alio Ae/ gyptio feriptore defumpta ptuare,quam Trifmegitio. Neq; enim extat antiquior quifquam,qui de creatione munda jcripfcrit , er qui pervenerit ad manus Simpli/ cij,non pcrueneril ad Platonis, Platomcorum,fupcriormq; manus. Sed cum pro/ betuerafeculorum fupputatto, Tnfmcgijlimmulto pofl Mofen floruijfenonne fiut is impudenti fimus, confria at aq; uanitatis,qui contendat , qua fcripftt M ot fesfumpta ex Aegyptijs^ Aegypdjfumpfermt ex MofeiHac igitur cntprmut rado filfitatis,quod in contrariu,Gcncfm Mofts dicat ab Aegyptijs accepti, ank contra fiimpferint ex Mofe potius Aegyptij.Quod claru fit, tum temporibuscon fideratis, tum feriptis utriufq; Theologi diligenter perfretiis- Secunda rado coat ouit hominem, qui de Mofe, quem non notin modo , fed profini femper admerad fwitfummisq; laudibus extulerunt,quem fidi uenaabdemjiendicum q; ipfa uetil flas, tam impudenta contumeltofe^fit locutusjnfolcntcm et temaariu,nec aliud prata Philofophoru arrogans fupcrcilim tenentem : qui filfa er fibulofa ferat ctwn fcripftffc,qucm non modo feripta eius, fed omnes edi mortales agnofeunt er fluentur fapien iflimum , er optimum , qui primm Hcbraos cx impijs erroribus Aegypttoru auxilio colefii Uberatos, [unum ac fmguknsDci factu inuuuudAe * DE PERtNWr PHtt,CXSOPHIA. >9 Ut taceam alios , fidelem unum teflcm proferam Strabonem , qui curiofifiime g en/ tcfylocaq; omnia luftrauit,ritus moresq j onmium diligenter exquifiuit is cum non efjet Chriflianus,fed tamen cui certum effet aera fcnbcre, non Pbilofopborum mo re,qui dum flare Anjbtdis dogmata uolunt, omnem ueritate nituntur euertere,dc Mo fe fcripjit,primit referens famam effe,quod multos forte fi fallit, genitores gen/ . Usludaicc Aegyptios effe.Mofesenim,inquit,quidam facerdos Aegyptius, cu par : tem Aegypti obtineret,dcftomacbatus Aegyptiorum mores , inde in ludxam demi/ grauit . Secutiq; eum funtplures n/*wts redtioy, quibus Dei cultus clurus effet.Dicebatemmille,cr docebat quod non redefentirent Acgyptij,iumentis er reptilibus diuinttatem ajimulantcs. Minus Libes, & Grxci,qui Deum humana for ma fmgerent-Effe enim Deum id folii, quod nos omnes, er maria er tcrras(quod omne coelum er mundum,rerumq; natura uocamus) [ufiinet, er continet. Hmc igi tur ullam ex bts,qua funt apud no>,fguram quis fana mentis audeat aptare f Sed Oportere omnia ftmuladrra relinquere dicebat , pofatoip fatis pro digfutatc exem/ pio, fine figura hic Deum cobreundormtrcfy et mcubxre,pro fe et dijs,bonafom tua,ac munus femper aliquod ac fignum a Deo expedantes,qui fobrwcriuflcui/ oanttcateros autem minime expeflare oportere. lUc,inquit,talia dicens, perfuafh bonis er fanis, deduxuq; in hunc locum,quifenon armis,fed (acris, er tpfoDeo tuerentur. Aliaq; multa Strabo,addcns no uifiimcMofcm unum ftaffe, quiduunis aUoquijs,er oraculis affued,refcrrcnt ad homines a Deo praccpta propeuadim fbndens,quod clarum efl etiam, es- confeffum apud nos,qua ferip ferit, ex oro dt mno,ccclefb p orando Mofcn cxcepijfe. C it igitur Mofes fuerit optimus , ac pius, ioflorq; pietatis, quiq; Aegyptioru impietates exeerattis , cuius gentis inquilinus, non oruwdusfuit,docucrit Hcbrxos altam uite rationem-.cr cum hi, qui Deum co bmt,aliosq; ad id cohortantur,ucritatis,non mendaci j fmt fhidbji,cr cum alios ab error e, cr impietate declinare Mofes docui ffct,non ne par ejl,eum maxime ueri/ diam fuiffc,prxcipue faibentem,quo nihil effecte melius potejl, Deum autorem tffc cali crterra,cumqi unum imu) Mcm,mfiguratum oportere colcrefQuisar ffiet mendacij,nifi mcndacifiimus,cum,cuius optimus animus ubiq ; cernitur, ferip tacf; eius tcftantur,eum nec glorixytec imperij,aut pecuniarum, fcd folius uir tutis, Mc pietatis cupidm,mcliorem uitam homines docui ffe, qua in eo potifiimumuerfa tnr,ut aeram Dei teneas fcientiam,pro comperto habens, eum eundam rerum au/ tornem effeiCum igitur teflimonia(alios enim praetereo paria atq; Strabonem refa/ rentcs)doccant Mofcn iufajbnum,acueridictm,fcripta Abraham,Dco cxccl[o,qui creauit coelum , cr terram . Ecce uterque non ArgjM pttus,norant cr fatebantur Deum creaffe calumCT terram. Quare non fuito/ pusMofiab Acgyptijshanc [dentiam petere,qitam longe melius, cr incorrupti ut maiores fui tamffent. Et apparuit enim fxptftme Deus patribus, ac maioribus ipfrus Mofts,quibus oRendebatfc Creatorem cccli,cr tcrrx,CT prxdicabat omnis potentem, id quod femper ab anteceffonbus [uis audierat. His ergo rationibus non coadusuU prxeeptoribus Acgyptijs,didicit creationem mundi tAofes, tribus f edi t cet: V4 , quod maiores fui, quibus apparuit Deus, docens fe Creatorem, rdi/ querunt pofteris eam fcienttam: Secunda quod ifdem maiores, ac progenitores,^ antecefforibus fuis perpetua fucceflione in domo Hebraonm remanente , au Jte/ rant,frrvebatty de Creatione mundi apud omnes fermo : Tertia, quod Deus etiam , ipfiMop apparuit, fe^ omnipotentem a , creatorem^ monfrrmt , cr prxdtcit. DE PERliNNr PHrLOSOPHlA. 99% mi, fepiusiiMofesauduiit. Sed rcurrtor ad tertiam ratiorum , (pia temeritate fumma $ excitas Simplicij comprobetur. Nam ) i ud concedam doflrinam M ofai/ tam ab Aegyptifs mana(je,non modo non habendam ob hanc caufamftbdofam, fed uenerabilem,amplexandamcp probabo. Luce clariut oftendam omnem Grxco rnm Theologiam , quicunque eam traftauerint , frue recentiores,fiue uetuftiores, (uctujhorcsdtco ut Orpheus, Mufxus, Linucrecentiores, Pythagoras, A naxa/ gorat,Empedocles,cr p lato)non modo quiconferat,agmtmrum eam Aegyptiam , fed ip forum etiam hanc effe confifiioncm,quicquid Graci de Deo, diutnisfy rebus tjfent locuti, a Barbaris, cit primis Aegyptijs,qui funtGrxas uiciniores,aUatum. Hoc Plato cojiffut eft aperte in Cratylo,cr in Timxo.in Sympofto,cr Phxdro eft honorifica mentio de Mercurio Trifmegijlo. Hoc Plutarchus , cr Strabo,\amblu vbus,cr Proclus,qui paribus tcftimonijs perhibent , Phdofophos Grxcorum , ai 'Aegyptios ui praceptores adifjfe.Totaferme Platonis de generatione miidi Theo ,logia,nomimbiisfermonisqitenore confiderato , quam prior Timaus didicerat , Trtfmegtfh eft-Qjpd autem fapientijiimi Gr acorum , Aegyptiorum ftbimySle/ ria indaganda , no fcendaq; ccn fuerint , fit nunc, multis alifs pofthabitis,Plutar/ chus tefhs.Ineoqmmfcribiturdelfidc , crofmdc , Teftantur,mquit,quim ue/ .nerandafu Aegyptia Theologia, Grxcorum fapientifiimi, Solon, Thales, Plato , Budoxus, Pythagoras , crutalijfiruntyetiam Lycurgus , qui in Aegyptum ue/ nerunt, ufii j; funteommertio Sacerdotum.Ferturq; Budoxus audiffeChuttcpheu, Solon Sonechitum Saitam , Pythagoras Aenophcum Heliopolitam . Practpueq 'f 'Pyahagoras admiratus cos , imitatus eft rationem fymbolorumac myftenonm , xgnimatis ea inuoluens . Nam ab his, qua ducuntur Utera Hicroglyphicx , nihil prope diferepat prxeepta Pythagorica . V t eft. Super fede ne comedas: Super chet mice ne fedeas: Ne plantes palmam: Ignem gladio ne diuerberes. HucufquePluf tarchus Ex his igitur conflat , Simplicium dum mordicus Philoponum mfcda/ tur,dum magis quam deceat, Ariftotelem admiratur j putat irrefragabiluer lociq tum homini non h uamnam , feti diurnam tribuens autoritatem r non modo ueat / ftiftinum Hebraorum Theologum,ommbus homimbus,cr feculis uenerabilcm, ,contempfiffe,fed maiores fuos, fupenoresq} Phdofophos Aegyptia Tkeobgiam admiratos, cr amplcxos,prxapue Platoncjnftgfii contumekcafjrriffe . Si eniitf ftbulofa eft Hebraica, et Aegyptia Thcologufccuti funt fabulas, qui adHcbrxos, tT Aegyptios caufadifcendtfe contulerunt Plusq; tudit unus Simplicius, quin t .omnis Gratia. Sed ad ii ucnlvmu quod cum maxime ftftdit, ac ludificauit,uu dentem m libro Mo fis, lucem caufamCia,quxru die creari, quo loco, primum i dicendum eft, non hoc folum quo fabulo ftm eam narrationem oftenderet, fed to/ tam hiftonam fuiffe conftdcrandam. Neque fi quo in loco obfcuritat effet,aut m flicatio,debuit omnem hiftona fidem fubuertere . Erant alia perfpiacnda, dux fi uerOffi cohxrentta,fifapientxr ditia uiderentur,horum bonitas , debuit obfctt/ :.i ' riuiem % i ft .HW37ST. EVGVB..LIB: VHr rita,em'Uifiaslocidefindere,no ex obfcuro loco exterorum claritas denigrari. cS ergo rchqux hifloru jit mirabilis , jit diuina , credendum erat locum illum obfcu/ rum quidem, cr ignotum libi, non Jilfum effe.Sed quid his ficiat, quibus c enim rfl, uno mortali nec fatis probo homme,futs rationibus motum atemtm colli/ grmr exteris quidquid dixerint, nihil credere , ttihd attendere i Qw morbus non modo in hoc , fed ali/s longe clanfimis rebus toto humano generi graffatur, dum fxpe male affert, plus credimus filfa loquenti,qudm utra . Quod ergo reddidit en dubium, fiibulofmqi ea de caufa putamtimihi etfi dubium ejl,cr objeurum , non ejl protinus fibulo fum . Quis eft enim alicuius ingenij, qui ad ijhm modum , in [criptis omnium Philofophorum,ab una re obfcura colligeret, uniuerfum auto/ rem mendacemfDcclaro igitur loeum,ac dcclarxui in mea Cofmopccia,qu6d tam/ etfi multi Jint myfttce interpretati primam lucem fiiffe naturam Angelicam, quo/ rum mihi expofitio , quoniam hanc lucem narrat Mofes diem fici ffe,nuBa ratione probatur : uerius cffe,ac melius lucem iUam,ut docuit M ofet, fiiffe Solem , quod tum 'm [acris literis nomen lucis creberrimefit nomen Solis, tum nM fuerit na/ turalius,quifit omnium corporearum jvrmarum,otmus mundana uiu autor, pra/ [es, ac principium eundarum apparentium rcrum,primum poff informia p rimor/ diaeffe creatum. Ac Mofcs naturali fime, er ut ucnire in mentem melius non po[/. fit, primum rcccnfuit creata duo rerum inter [e commifix principia, tanquam mun di (undamentu,tanquam Embryonem,terram,cr aquam: Mox autem ceu tertium atq; agens principium , quod adiundum terra c r aqua, omne genus firmas pro/ duccret,eficdxm luccm.Ornnium emm rerum terrejlrium,caufa funt terra, cr 0/ spta, krSol. Prima duo uelut acctpientia,ralionemq ; famma habentu,tcrtium ue/ tut mafculu,imprimcns m ea calorem et lucem genitalem. Decuit autem terram et iquxmpriorcsfieri , ob multascaufuipracipua uerb,quod ex aqua omniu uetem Vhhfophoru cofcnfu fclcda,punfimcq; abfbrada fiat atherea jubf\antia,cx ea fed [cquor non modo uctujiifUma Theologiafententiam , uerumetiam rationem, CTexempla,cwn uideas nubes aquo fis coHifas,horrcnda in node largam exhibe t re lucem : fic Lumina per aerem uolantia , BeUatq,- cadentes uidemus cr fcimut ex humoribus cr uaporibusgqterari, eiufmoii quondam natura cogitantes ef/ fetucem cccledem , artificiofms ab autorc fapientifimo compadam , acdenfa/ tam . Sed quoniam potefl fic ile perfuaderi, lucem iOam primogenitamfiifjeSo/ kmobfcmitdt autem omnis inde efiquod quarta die dicitur cffidur.quod nullara tione cohxnrcpofitt,cum lux caufa dieifiteffrda prioriut non [dum non potue/ rit creari quarta D ieSolJird ne prima quidem:quoniam nuda fuit Dies ante Solem creatum : Diccndimtgitur , duoq;abhis qui hxc legent, obfcruaripo&uLmda: Vnum ut attenteconfidrrenhagnofcantq; filfo diciyUulgocp, iadari,cr fcriSi, hac ttdidm rem fidam prima,uel[eattidajtel tertkdicVt prima diefufidahaeje/ r DB PERENNI PHILOSOPHIA IJ7 cundaccelum, tertia patefifla tena,quarta creatus Sol . Dico hoc & fidftm effe, C r impofiibtle,neca Mofr fcriptum,fcd btfloriam eius hoc habere. Primo res ip/ fts fliiffe acatos, pofl dies fiifje feculas, cr circumuolutas.Nec deputaffe Mofen Opijici fummo,dies,quibus,ut folent homines, operaretur , no fle ab opere quietu/ m,acduafi dormii urus difcedcret . Dico, & obferuandum ab omnibus prxdico , non efjefiifla opera illa, in hoc, cr illo diejit mane exorto Sole, ad opus qua fi fur gpts eftratis Opifex accederetifed eum dico fine diebus operatu : operante autem eo, exaflos fuiffe fex dies. Nam quando Deus ejl opus mundanum aggreffus,nuBa dies fiiit primueji opus ab eo non fidtfiflum in die,fed fkflo opere,Dies fecuta efl. Affice atio,nanantediuina htjlona , pri/ mum terrcflria fifla,qux ab lUa primogenita luce dependebant , intermiflisq ; re/ bus teneflrxbus,quibus naturale trium dierum ffadum attribuerat, fubito rcuerti/ tur ad opus ceelefle,quia narrata pnmare, crabea paulum digreffa , uencrat ad terrcflria. Vides igitur, quod non dicit creata quarto die ftdera,Solcm,Lunam , ftel Us-.fed ideo uidentur dici ab ea quarta die,creata, quia omiffa fuerat nonano rcrit caleflum, ut breui frfla digrcflione,mox repeteretur. Ea repetita,non fiiit quarta dies ip forum rerum crcandarm-.fcdideo fiiit, quia tres dies opere tencflri fuerant exafli,cr nanati:reuocato opere calefti, oportuit addere , er dicere diem quar/ tm:non quod prxcife fiflum m ea die fuerit opus,fed fiflo,etabfoluto , ac nana/ rato tcrrejlri,ac coelefU opere, circumuolutum efl ffiattm qua tuor durum . A udi, V attende, quod non efl deputata unicuiq; rei dies una. Qju enim fieri potefl,cun s prima lux,dum crearetur,nutlam habuerit diem! Sinon prima res , ne fecunda qui dem, nec tertia, nec quarta eodem ordine . idcirco autem non efl certa dies primis ilis rebus deiutata,qudd die,cr noflufinent:cr tum lux fi fla efl non in du,tum ttonnullx res,qux uidentur dici certa die creatx, tribus aut quatuor diebus funt fu flx.Crcdcndu eftenim,utdm,ubi lux appaniiffet,acrem ex aqua flammis fuis fi/ *J[e,prima [alieet die & fccimda.crcdcndm quo# eadem die, terras nudari c ac 9 AVGVST- EVGVB. LIB. VIL .piffe, nuditas eodem tempore et bejb*ttpUnUf dum arbitrantur, qui gcmtu,ct incorruptibilem cecinerit mundu:Genitum cum adi Extitit antechaos,exin latifimu tellus, Qiifuper innixum pondus rerum incubat omne . incorruptibilem mit quianulbinlocodeeiusintemmam^ darifiimeig* ' turextal DB TERENNI PHILOSOPH A 4*| ftrexUt apud Hefiodum,mundum genitum-Hec Pbd o. Quoties item Marcus no fler,dc Platone fenfit idem, crpredtcauitf Qui in TufcuLtms,Poffumus ne, inquit t dubitare, quin his prefit aliquis conditor, uH effedor, fi hec nata funt,ut Platoni mdetur,uelfi femper fuerunt , ut Ariflotcli placet f Simplicius item ipfo in odauo, q/xirrot ccAtfccvcP foc xgu. 7rATcetne (flurty cos ufyns^pwQV, Top Msrfcoy vtptsinu : Alexander tamen,in quit, filetur, cr ip fe Platone ab exordio temporis creaffe mundu. Affert^ idem in hb.de Coelo uerba Alexandri, quibus o/ flendit,Platonimundum creatum in tempore . Tantorum igitur adeoq; antiquari Vbiof6phorum,non refutabit iuniorum leuitatem, cr ineptiam, autoritasf Qui no folum etemum 'a Platone mundum dici, fed etiam ubi fuper hoc carpitur ab Ariflo teU,defindere, conciliare duos quafi PhiofophieantefignanosftUgunt. Egregia Hero pax, ad quam uocant,ommbus modus repugnantes. Ea demum eft eorum P hi lofophia, certum, conjhtutumq; efl cis,modo regnet quod ipft opinentur, mtfcere omnia,nihtl non peruertere, pudore quo carent fimditus,a nullo flagido eos retra / bente,temeritate,crinfolcntu,ducc,qua pars efl myflcriorum Ariflotclice hodi/ ente PMofophie,mhtl non audentes. Multa funt item alia rationcs,quibus a Sim/ cw defenditur Aeternitas apud Platonem. Veluti quod rogans an fidus fit mun/ dus nec ne,rcfpondet fidus quia uifibilts tangibilis: nonrefpondct,quia cum prius non effet, extitu deinceps. Quaft non fit eadem ratio, fidum cum prius non effet, 4ut tangfbilem, cr uifibdem fidum dvdffe. Cum Plato uclitommquod tangitur, CT ccmitur,baberc principium : Eo que etiam dtffolubile, nifi diurna patefias ob/ fiUertt,effe.Peruertitur quoque ac deprauatur,quod A etermtatis magmcmjdiceti/ te tempus P latone,quo declarat tuxu Ttmei Locrenfis fentefltiam, euum femper fitijfe,tempus non femper, uelut rem fidam adtUud exemplar etemum, pervertit inquam Simphcius,m eo temporis exemplum Aeternitatem afferens, quod ea mar HeatM etemum, tempus in etemum fluat. Sed quomodo foret A temitatisima/ ' go tempus, fi par utrique duratio , perenmtasq; effet f Qua caufa afciufiutkTi/ mea, cr Platone hec collatio perennitatis cr temporis, ut primum foret exem / pior, fecundum fimulachrum, nifi quia ad fimilitudtnem eius quod fuit femper ex/ tu mundum fine mundo, fidum tempus cum mundo dixerunt f Altoqui non opus erat hoc exemplo, fi inutroq ; perennitas effet. Nam exemplariorum ratio af/ fumpta efl d Platonejtfrcdderct caufam, cr inucniret prhuwium cr fontem cre dti mundi,CT temporis,quafi fmilacbrorum mundi umtem/oilis, cr etemitatis. Vixitqi caufam exemplarem fidi mundi,intelligibilem mundum, quifiiffet eter/ nus, caufam temporis exemplarem ipfum euum. Hoc omne indicat fidionem cr exordium, ponuntq ; diflinde ea que femper fuerun t, cr que non femper. Semper exemplaria, non femper fimulachra. Nec uerum efl quod Simplicius ait, fi fimde fit tempus Aeternitatis, neceffario mflmtumjmmenfumcfr cr ipfum effe- Dico fi/ temporiSftt Aefernitqus effe, qui afeexu Plato ,qnod A temitas femper i... Cc a fuit. 44 AVGVST. ETGVB. LTV. VI T. fiiit, tempus autem quafi fidum efl eius particeps , ficut cum fimulachra fiunt iit eorum, qux prius extabant,exemplaria.Dicoq ; Platone idcirco exemplarem cau fdw,cr res ad hanc fidas indux:jfe,ut odendcret,qutd inter xenium, atq* crea t tum Mcrcffct,w unie ucmre res creatx potuerint: arbitratus fu rationem munx di fidi habutjfe, ficut cum xdifleatores, longe prius quam xdificent , exidentet, continent animo frcciem futuri xdiflcij: Sic Deum femper habui ffe formam mun t di,animo inbxrcntcm, mundum autem in lucem exiffe ad eam fpeciem , que femt perii: animodiumo extmffet. Itaque non erat cur has fimilitudmes affumeret PU to,fi fuiffent femper caufx e r caufata. Nec efl in cofrnle tepus Aetcrmtati,qubd fu femper ficut Aeternitas: fed in eo, quod habuit quondam fundem naturam, ipfi Aeternitati fua perennitate remanfntc,tempore,cu pnus non cffct,creato,in quit fitit eifimilitudo cum Aeternitate: Quia cumfidu efl, adfimthtudmcm eius quod pnus fbret,fidum efl , ficut adfmvluudmem Patris dicitur Filius procreatus , qui prius non e\fel,exiflente Patre Sic extdente femper Aeternitate , quaft fi luts em Hatu efl tempus, cr quafi filius mundi mtcWgibilis,qui femper fiuffet, conceptus, editusq; in lucem efl mundus fenfibtUsRes igitur clara -Quod autem, dicente fo/ xnne Pbilopono,Deum operari fine tempore.-opponitfefe Simplicius, fj arte fo/ phiflica armatus occumt,Sifme tempore,ergo ut Aeternitate, nunqua igitur ope rari deflittf] c. Aperta cauilLatio . Non protinus fi fme tempore operatur, femper operatur, fiifa uidudio - Sine tempore operari tria defignat, aut femper operari, aut momento ouiifibdi,aut adione , non fub fole. Deus Sol extra mundi, cr tem/ put,omnia opcratur,cr operari potefi/mc tflo mundano tempore. Nec Deus tau tum, fed omnes quifunt extra Sole quidquid agunt,fmc tempore mundano agunt Hoc modo Deus exiflens extra mundum,mator oitmi mundo, qutequid fecit, fine tempore fecit. Non opusei fiut Sole,cr dte,qui solis crdieifiutautor. Sex autem Mi dies apud M ofen, funt rerum ipfaru abfoludoncs,non , quibus operatui fk Deus, qui prius fme diecreauit terram c r aquam,etipfum coelum, orbcmipSo lis. Phtloponusautcfcndt uenfiimc Deu immediate operari, hoc efl, quod fiuelit fixere, nudit eflmpedimentu: fubito fit quoduult, adione inuifibdi, in idu oculi, immenfurabili momento,cui mhil refiflat. Hoc ille dixit: Stmpltcms peruerfe et m* fati? inteUextt,peruerfius interpretatur, qw quod dicitur *t*Msbwii*s,cum putet foture Aeternjute,cumfonet adionem momentanea, profrdofuam mfei / 04 dcctarat,qui ncRocu pondera fentiat. Quod aute inducit Simplicius tanquant ab fur du, fi Deus non femper operetur,meffe in adionibus eius prius,et poflerius, ct quafi gradationc,nec fleri poffe ut eunda fmul fecerit fex diebus, quatuor an/ nitempora,ucr,xflatem:primum n ego abfurdu in adiombus eius effe prius O" po flerius, freundu dico non ineffe-Neq; enim fis eftft quis mortaltu pledendus effet d Deo, qui non plederetur ante a,podca pledi:Etfi tupiter decreuiffet aliqua per/ 4tre gentem,quod quondajion ficeret,aut turpe fuit ei ftcijfe,auteoadus eftfan/ i " ftt DE PERENNI PHILOSOPHIA. 4onbus,dcierunt tllii Aeternitatem-Cum hac igitur fu ift dogmatis eorum confufio, qui perfuaftoncm hanc obtinentes, ne mutire quidem de moribus,de prouid:nua,de nodris animis, de uirtute pofiint, de quibus quantum/ uisloquantur,quia fubncruxrunt,fundxmcntaq;fubduxerunt,uxniis ferino efl,iu/ rc qui legit eorum dogmata, nullum frudum, (cd moerorem, triduum ; confufio / nemqfOnimo reportat Parte alu, quia non omnes excitas opprefu, c r quia uio/ lenta>temporc,aut ratione tunde dijfoluuntur.fic rationis auxilio uiolenta iHa do/ gmatajpfa femet paulatim diffoluunt,dcflruunt.Omnes igitur gentes a maioribus audium,frequentemq ; prifeis feculis, conditionem mundi decantauerunt, et qua/ lis apud Mofcn efl,celebrauerunt. Ac ut odenfum rji,cr conjiffus efl P lato, cum Barbari fuit Grxcts longe uetufltores,cr traditu monimentis fit,ob banccaufam, Grxcos ad Barbaros difciplinarum caufa adijjfe, certum cfl, uti prxceptoru, qua Barbari fcnfiffent,a Grxcis quotp fentiri,et agnofe i,et recipi fis effe. Quod etiam fecerunt. A Barbaris autem pojl aliquod tempus uemt ad Grxcos,ut alu dogmata fv de Creatione mundi fermo,quem tamen etiam Grxci ab antiqutfUims progeni (oribus acceptum,paulatim poderis rcliqucrunt,et per fuccefionem tradiderunt. E oef; apud uctuflifiimos quofq; Poetas Grxcorum,inuenitur de Creatione cr prvt cipio rerum celeberrima fima.Quo magis in antiquitatem te in ftnuaris, tam maf gis deprehendar fmigerata,cclebrem.Mercwrius igitur Aegyptius, quem conflat unum prope fiuj)e,qucm Plato cum primis cr Pythagorei fuerint fccud,deC rea tione locupleter fcripfit. Item Chaldxi,Phqeniccs,Hebrxi, quibus nulla nodo uetu ftior,ac memorabilior. Nam ab his natx funt ui(Je,contentum maxima untutc-Accum in ftuporc effem, cogitans qua mihi iPoemandro aperirentur,rurfum mihi dixit, ut intuerer animo fyectcm Archctyf pam,qua principium infinitum antecedk-Hac Pcemandrum dixiffe. Elementa u : ro, inquit, Natura,undcnam extiterunt * iterum Me, Ex ucluntate Dci,inquit,que 'Verbum nafla intuita (p pulchrum mundum, imitata efl, creans numdum per fua ipftus elementa, cr genituras animarum. A l Mens Deus, cum fit mas cr fccmina, pepent Verbmydtcram MmtemHuc ufque progrefi,Mercunj uerba explica/ Ce 4 nw; 4 oS AVGVST-) EVGV8. LIB. Vik mus.deinceps alia proferentur, in quibus reliqua de mundi Creatione bifloriact mt, tinetur.Eft autem diurna bidoria.Duo'q; dc ea nofcendafunt: primum , eamfm/ I em effe Mafiicx: dcmde,hanc rjjc Platonem fecutum , multos $ ante eum Gra/ eorum, Orpheum, Anaxagoram, Hefiodum , ut appareat uereuetujtifiwn tHutt T 'rifmegidi librum effejion modo quia mul i cius meminerunt , ucrum etiam quia claret , Pythagoreos , fupcriorcsq; hac mutos , de Creatione mundi fcripjijfe. Nam qua Timaus Locrenfts,cr Plato, uocatnmdum, nrrcy, e/ xemplxrcm,mcntalcm , ad cuius imitationem Deus fecerit mundum fenftbtlem,- hanccp potifiimum caufam cclebraucrunt,CT de ea copiofe fcripferunt,eccc Hier atrius prior prodiderat, qui er ideam archetypam memorauerat, er ad hanc, quam Principium infinitum ante oculos haberet, ait fit dum fenftbilem mundum. H ocq; fuiffe principium elementorum, hinc origines idos, quatuorq ; membra, quibus condat mundus, apparuijfe . Ac primo faendm , duas hic ejfecr nomi/ nari luces:Altrram,incorporeain,infinitani,incircunfcriptam,crcatrtcem, immen fum quendam mundum : Altcram,corpoream, creatam: igitur Mofcs fcripfit , In principio creauit Deus calum er terram. Tum creationem aggreffus, T crra,m/ quit,crat inanis er uacua, er Spiritus Domini ferebatur fuper aquas . Tnfmegi/ fxus autem non ex animo fuo , (ei ex reuelatione , Antequam crearetur mundat, fuiffe luccm,ut ipfe inquit, hdarcm,flagrantem,gloriofam claritatem , qua fuitgfo. nofus antequam mundus fierct,creator ipfc.Et quem Mofcs uocat Dcum,erSpi ritum, dicens em primo creaffe coelum , er terram, deinde crcaU iam terra , er aqua fuperincubuiffe,eum Mercurius Lucem appellat, immen famcp claritatem CT maiejlatcm,ad quam ipfe contremifccret,ci per faciem oblatam. H ac clantM tncnarrabdisqi lux uidcbaturfuperne,er quaft extra mundum, futc mundo ruti/ lare.Huic longe fubiacebant tenebra illa immenfa,qua dicuntur apud Mofcn,fu per abyffm mcubuiffe. iam Deus creauerat terram er aquam. Sed h umida Na/ tura,idefl,terraeraqux,fuperextabant tcnebra,nondum ab iUaatema, fuper/ nacft claritate,luce corporea produAt.Vides igitur omnia fimilia inter Mofen,er Trifmcgidum . Apud Mofcn ed Deus Principium , Creator , apud Mercurium Lux immcnfd,er Mens,ut ipfa docuit paulo pbjl-Apud Mofen ucrus,ac natura/ lis Creationis ordo,quo non pofiit naturalior cogftari,id efl.quod principio Deu* creauit taram,er aquam, deinde lucem cccledem.Qyomodo eam creauerit , non adeo dedarauit,fed obtulit tantum cognitionis fdntHlain, ut inteUigeremua. Nam cur Spiritus Domini faretur fuper^quas,cur'ue mox Dominus dixerit. Fiat lux, Mercurius ipfe declarauit . Sape enim cum fuiffent duo, aut tres idem feribentes, quod ab uno pratermi ffum e\fct,aut breuiter pofitum , refertur copioftus ab alte/ ro. Sic loannes multa retulit a exteris Euangclidis pratermiffa. Defignauit igitur tantum,quafiq;innuit Mofcs,quomodo caledis orbis, aut lux corporea poft ter / ram,cr aquam creata ftttaut cur fuper aquis Spiritus ille ierit f quid' uciUic fece/ i it ;KfC DE- PBRENNr PWILOTOPHNU 4* tit-Caufa igitur fuit,urraq;ratio,quam Tnfmegifim expreffit . Qui ubi deum opi fice claritatem^ eiut induxiffet: Exinde tenebra horribiles, quibus fubiacebat hu ruida Naturajd efl,quod dicitur Chaos^tut H yle,terra uidelicet & aqua obuolu/ Utdeinde, Verbo fmdo,Spiritu fcilicetiUo Mofaico,incumbente,cr turbante,ac comouente aquas, quod Mofes dicit merachcphet,quafiq} fotiituingenti,exaqua/ rum coUifione edito, refert cxhalaffe uelut fumum , xtberiamfubjlantid, ignemep, ut ipfe uocaty&K pxToy,purum,mpemuflum . Is igitur erat fragor aquarum , hac ebyffus tumultuans, ut Hebraice fonat Thehom,[cindeboutr ab Opifice Deo,qua tiebxtur,turbabotur,xthenxfubjhntu,purifiimitsq; ignis ex ea eliciebatur:quem/ admodum coUifts nubibus aquojis , nafeitur purus ignis , terra horrenda in node tote coUufirans. Tale fidebat uerburn fiiidum,glonaq; diurna apud M crcunum, apud Mofcn jfiiritus Domini Et quod Mofes dixit,merachcphet,agitabat,quatic/ bat, moucbxtur,operabatur ut opifex, hoc Trifmegijlus Argyptu,eodem fortaffc uerbo,aut Grxce,cms lingua non fuit ignarus, dixit v7fh, fuperibat,fuperam / bulabat.Cur fu per ambulabat f quia uidelicet ignem purum, qui de humida natura fe fuflulit in altum, eluicbat,fibricabatur Spiritus iUic,elictens ex aqua puram fub flandam, Solem,lucem'fy corpoream, ideo fubitoadwcit Mofes,fidam lucctMcr/ curtus autem, ignem Kfxrop , punfiimum , m altum fe fufluhjfc . Habes igftwr apud utrunq ; mtrabilem, cr confonum creationis ordinem, quod ante omnia fuit fempiternus Dcus,lumcn xtemum,claruas fempitemx. Pofl ab eo ere tta ejl terra, fimd zr aqua. A bfente autem luce, tenebra terrifica fuper aquis illis creatis i itctt babant- Oportebat ergo creare lucc,zr coelu,ccclcftcscfc lucernas, quibus fubied* terra illuminantur, cr aluntur. Ecce igitur Verbum fandum,c Spiritus ille ma/ gnus,infinitus,pote)latis mmenfx,mrabilem,inauditumq; fragorem fuper aquis, ac uduti tonitru efficiens extraxit ex eis purifiimd athcrcam fub(landam:extrada in altu fublata, er artificio f e compada, rudiore capit. Ac peut apud Mofcn mox pofllucem,effidtur fhamaim,idefl,acr, extenuatio# illa,quam ipfeuocat fua lut/ ffta Rakiatfic Trifmegifhisaitctmillo cxlefk,puro, acuto,cfficadq; igte,fccu/ tum effe acrem raptatum,extemutu,attradu,db ipfo igne ccdefii,td ejl, Sole, qui i contiguus adhareat . Fuiffc autem qudfi repetens,anteaquam hac furent, docet jaramjimul cr aquam,commijlds,coiifufat,p6fi feparatmem effe fidam. Cer/ jj imus hucufip diutium, mirabilemq; Tnfmegifa Philofophum , Creationem ccr/ nimis, cr modum , atq ; ordinem mirabiliter Mop coufentanee relatum , clariora etiam nonnullo, quam apud Mofcn. Nihil naturalius , uerius . Ecce terrjer aqua priores creata, ut una mundi conglobatio,una ma ffa,ex aqua fida funt omnia cct leflia c r terrefiria-Coelejlu mirum m modum confcnticntcs, niie uterq ; ex aqua, uidelicet purifmum ignem,purifiimam lucem, dcficatioremqifubflantum,ut nu/ biwn albentium, cr candcntium,ut ficum,cr cornetorum per aera uolantiuAtcm aerem CX aqua, cm igne, calejtiqi iHafubjUntiaJubfcquutu. Creatio duoru prin Ce ) apiorum. a:i n. 'rW 4*m A/VGVST BVGVB. IIK VIM cipiortM,terr & aqua, creatio duarum rerum ctxleflium,ex aqua, ignis athef ri), lucis calcftis, Solis, crairis contigui. Hoc uterque Theologus docuit mira/ bditer conformis. Sic Poeta quoque nofler bis apud Gracos antiquos Tbeologot repertis, cccmit, | Et liquido frtffum fccrcuit ab aere coelum. . Superius autem dixerat. Nam calo terras, cr terris ab fodit undas. Et, Et igttea conuexi uis cr fine pondere cali ' * Emicuit, fummafy locum ftbi legit 'm arce. Erant enim m eadem Creationis maffa. M ofes primo Spiritum Domini faper aquis agitaffe, Jhtimque luc em accendijfe,diumam 'que feciffc,extemplo'que,et fecunda dic acrem. Tnfmegijlus autem aitairem mwoAov^v, ignem i/ lum efficacem, rapidum. Solarem, affecutum. Neque enim aliud fentit Mo fc nec feparat d luce primogenita acrem, quafimul acato, ftmul rapuit acrem ex at qui s.Quod autem Mercurius Tnfmegijlus, per quem coBjium nobis a Deo be/ neficum, fatis adrmrari cr collaudare non poffum, ut qua tradu obfcurius Mo/ fes,ipfe fecerit perfricua, cr nos admucrit ad imelligendam Theologiam Mofiti/ cum, hunc ordinem Creationis tradident,diuinam mmcnfam 'que poteflatm cre/ affeprimum,tcrram,cr aquam , ex aqua luces calefies accendiffe, atque boctf/ fequdmobrem cr tenebr* effent fuper aquis creatis, nondum reperta luce, CT cur frhritus diurnus fuper abyffum mouerit, operatus que fuerit, cr hanc fuper abyffum commotionem, fui ffe creationem Solis, aut lucis, omnis $ atherea fubr flantia: quod Mofes prodidit quidem, fedobfcurius,cum ea declarant qua toti/ bro fcripfit, tum uero nobili funus ille locus, quem fuperius adduxi, hic repetam re pojlulante. In libro } cpvtr%- 5 cor* xptf av? r> Mfecroy i&t xsu 7p -.1x.01/TK , A iov Asnaop (cvxXct) ivjctV' ngu ccJ^ixAvrifuts tueXKctioy t&" xgu fipaivov t-, nyn fvWs t/Jlxoi eri* v,xvccvtofi 'ty rsAtt Qv ircafte y 7stASqua comitata cft,etfvtc qua fieri quod fiftu fiat , non potuif/ fet,qua non caufa fuit efficiens, fed finalis, Mofescr Trifmegiftus pariter indu/ eunt: fed 6cculteMofes,oblata tantu fapictibus occafione,ut fuper eo Phdofopha rttur.Trifmegjftus aperte. Vide igitur quota fuerit e ius,qui cunila crcauit,fapien tia-Molitus rji tcrra,altifimtt$ aquas eifuperiniecU-Quo autem con filio tantam aqua/ i D E PERENNI PHILOSOPHIA 4 + dquar u uaftitatem condiderit, declaraurrut fequentu:Xa fi terra fime aqua fiiffet, quod fieri quoq; non poterat, multa incommoda fecula fuiffent : Ea maxime om/ nia, que funt m mari fabulofo,ubi mhtl aque eft . Tuffet igitur primu inhabitabilis omnis terra fed cetera non profequor. Ex his igitur aquis, quibus alti fime terras Deus operuiffet, hec bona fccuta funt, que qutdc docuere, fine his Creatione con / flare non potuiffr,fapicntumq; eius clamitan t,qui tantas eas cu terra exorin ftcif/ fet-Principio ex hisjida eft etheria fubftantia,)imiliteraiq ; aer,ac nubes,ex aqua accepta,purifimeq;gmta,exindediffufus aer. tertio remanfit tellus humida,madi da,aptaad generandas fruges, herbas, fiores,arbores, et animantes. Agnofcis quot ex aquis illis bona f Tres igitur habuit caufas ingens de cumulus aquaru,ut fieret etheria fubftantia,ut fieret aer, ut terra madefccret.Non erant in terra permanfu/ re femper ingentes aque,ne forent eadem incommoda, atq; his non creatis. Eleua ta igitur fublimi fubftantia,que diuidiiur 'm ethera,cr acre,terra madida remanfit ad gignedos animantes, et aperta, ut effet habitabilis Docent igitur M ofes et Me r/ curmsfeparationem hanc terre c r aque fiuffe , que cum duas caufas finales ha/ buerit,Mofes nullam quidem afignat,fed unius oftendens cflrflum, docet cur ari/ ia diurnis imperifs apparucrit.Trtfmegiflus autem afignat ejufam cr cffvfiumile fuilanimahu ori us, declarat# cur aperta fit terra. Qjiod tacite Mofrs innuit- Mo/ Jes,congregentur aque ut unii locum,& appareat arida: pofteri ut autem deferibit ortum animaliu. TrtfmegiBus uao:,ux&u:S SfcAxcny o rSt.xgu ifunyK*y,(hr cevTHSXuyi rvrgi tre vQ Ttcti jocj insvatyeoy. oirreuf yoty ngu o Swf ijlixs ytcftp cur m rsxfi trusi/ p-cdpivos t otTX:Bcnedifius es, qui folo Verbo eunda fccijti.Sic M ofes item ad unamquanqt rem te flatur Deum dixtffc,ut fieret lux, fieret firmamentum in me/ flip aquarum, terra produceret, fierent luminaria in frrmamento coeli: Et no fler di/; idnus Vates,yerbo Domini cxlifirmad funt,ty foiritu oriseius,omnisuirtus eof^ rum. Agaofeis eandem locutionem a ud Mercurium : idem Trifmegislus doeet^ fiiiffc Verbum iHui mentale,intellcdua!e,non exterius refonans,ore,dentibus, Utf gpa formatum -Secundum quod mirabile,^, ut dixi, ab omnibus Philofophis prt/ fipue Platonicis ufurpatum, cr quo ucra rmtdi declaratur origo, efi apud eum , i ' "* *- * * * t> E PERENNI PHILOSOPHIA. 4M-: quodomnis rcrumentio , & omne cffr,in Deo fuit ante per originem etforma, originaliter cr formalitcr non ipfa rerum corpulentia, fed cfftcacu,plenitudine, t ldeaUter,Diuwuus. ldemfrrme,ac fi dixeris,iffie in filice effc,per modum filicis, non per modum ignis,antequa fit excufus. Et in feminibus aninalium,per modum feminis effe animalia,non per modu animalium, i dLt igitur infinita Japientiaiori gmaliteryac dwmtus,uchitqi in fuo fonte, cr origine cunila continebantur. Eocfi ' non effatius mundus e nihilo, fed habui origine uertfima, crtmcp antecedenti V uirtute,in qua cunila uirtualiter, ut ficloquar,cffcnt congregata- Hocq eti. Quod peripfum omnia fiilafunt : Et fmeipfo futium eti mhtL, quod fktium eti. * Aut,quod fitiunt efiintpfo uitam fuiffe-Uoc pnfei Philofophi declarantes, indu/ xrrunt mundu archctypum,bnagine mundi fenftbilis, dicentes hunc mundu fimu/ lachru illius atemi,perinde ac ad origine,fbrmamq ; fuam eum referret:omnemq f naturam,fimilitudinem e T quafi Diuirutatis partum, cr prolem afferuerunt.no/ dus autem quo cunila in dia diuina ubertate ten erentur,no cfl omnino comprehen JibiliS,fed intelligi tantum terrenis exemplis poffet-Hoc igitur omne indicans M er cunus, Saoy epvots, @ in pycta, avccyxH,\cj Tt Aoe tyuecoxotceo^lu/yaf oko%s xnfoey ly Gi/oxeu, kj vc/ltog nni/yicc M7rr>y,vctpoy, Jlvvauitifay yius, ecvaduM y j orraiy a7recvo(t>y,\y xoaoxivccs(y}ccfiy}$ ecvccxptfeat&lvfttiy nni/yctlt oyctif J,Cf aep' ovpecvvi yvKvKteisloifi,(& (Jioi^Ttuf yv ecsgcoy luteus corfewoy.ivct. . ovv 4i* AVGVST. EVGVB. LIB- VIL tvyfis xxaxi,ngu '$i*f&pm9*jrv\f voUy} curnQtotb Kj 7n&L^yn y> 7nVKvK\iy,&VKvliJttq> #>Wm Trnviuni titju i' AtKKSK hot fc ^ [4 aS * *?***%& ** 'Tu.xjxy.n 70 $H&LXTiTjxcnvd ex incompofito principio fild funt omnia , formisqi di&nAa,mudus$ melior indu Hus.Quod quomodo fiiufve rit,decLsrat,Jicut declarauit er Mofes. Creatio autem focilat mundum inchoante, informem, incompofttm,exmdc mundum mefiorem, epulis nunc e fl, mundum ue rm. Vtrunq-, mundum Deus exeam. Prior uocatur chaos,Hyle: ipfe autem uem nmndus,rcnotutio. Natura primus fiut ccu rude principium , udis majfa fecundi, perinde DEPBR.ENNI PHILOSOPHIA. 4t perinde accreta,uenutiifimi paulo pofl futuri uafis.Vtrunque Mofes, I n prino/ pio creauit Deus cadum, er terram . Trifmcgitius docuit eum Verbo eunda fi/ dffe.Creatio fecundi mundi incipit apud Mofen quidem jibi ait,Et tenebra erant fuper fidem abyfi, er Spiritus Domitu ferebatur fuper aquas . Nam quod dixit antea, Terra erat inanis er uacua,ut m Cofmopceia fiat expofuum,declarat,Ter tam fuiffe mbi^fiuffe inane, uacuum, fidam e nihilo . Vbi ucro induat , Et tene/ bra erant fuper fidem abyfii : I m innuit terram er aquas creatas . igitur etiam apud Trifmegifhim preuertitur,terram er aquam creatam, cum ait. Erant enim tenebra in ipftabyjfo. Hic itaque indpitd fecundus mundus . igttKr er Ouidius qua legerat apud Gracos, canens poetice,duplicem hunc mundum celebrauit,ex/ vrdiens a fundamento,*? materia fecundi: Ante mare,er terras, er quod tegit omnia,calum, . Vnus erat toto Natura uultus in orbe, ' Quem dixere Chaos,rudis,indigeslaq; moles. Nec qukquam nift pondus iners, congejlaq; eodem. Non beneiuntiarum difeordia femina rerum. H ucufq; primus mundus,mfvrmis,indigedus,mcompofitus, iit dixere feptuaginU apud Gracos, [aerarum l iter arum interpretes,cr Trifmegffas hoc loco: Creatus f fligitur primas et fecundus a Deo,euidentifSimcq; Mofese? TrifmegtBusidfcri pferunt Hi Phtlofophi,qui materia putarunt a ternam, er a ueritate longius abie / tunt,er ueteris Theologia mentem praua interpretatione obfufearunt. Afficis igj tur,ut Mofe dicente,Et tenebra erant fuper fidem abyfii quod Hebraice hoc fibi vult, horrorem teterrimum,ludsabfentiam,iam aquis, cum terra ( quia terra fo/ lum aquarii) creatis incubuiffe late i Etiam fuper fide terra tenebra erant,quia terris incumbebant aqua, et ab aquis operiebatur terra:Mercurius etiam ait:f,aqua, qua dicitur in abyffo, ipfaq; abyffus fiiijfe . Qucmadmodu item M ofes pofl abyf/ fum,nominat Spiritum , qui non potcjl iuxta quorundam H ebraorum ineptiam rffe ucntus,fed uerus Da Spiritus, id efl, quam alijs nominibus uocat Mercurius vdy,o-o&c xytopr | Sublata efl, cleuau, afccndit lux fanda. Ea igitur fut eleuatio, quod, ex aquis furuf, dlbefccnt afeendii diurno impetu ad regiones fupemst #. Luce m --r *** DE PERENNT PHILOSOPHTA. 41* MUm fandam uocat,ut uidere cfitoto opere, caleRcm cr fandam: quod, ut ap/ paret ubiq^cr quod Plato, AriRotclcsfcomnesq; item Platonici fecuti funt,ccdc fi ia lumina Deos, Deosq -, feptem eodem libro feptem Planetas appellat. H ac igi/ tur lux fandt fupemas regiones pura,nitens, appetiuit, feleda mirabiliter ex ar quis i Dco.Hocdams explicans adiecit:ia(liopisO)y y,nucix.yiddicttx Nunqud o DE PERENNI PHILOSOPHIA 4 fh Tdt,pmesopifkia fuo opifice.lUi igitur plane feparant creaturas der eatoret qui mundum nunquam a Deo acatum contcndunt,priuantcs opifice opificia , fe/ wgentcsqftdterum ab altero, illud ucro praelorum e fi quoty tcfiimoniumfmulli mumfy didis Prophetarii,quorum i ndcfifie uoccs canunt, terminos em maripo t fuiffe,tcrram fuis columnis JUbilicfi mok ut in tternum moueri nequcat,firmaffe. Quis,inqutt,qui,ofl S*Atf Mtavs oftss jrtf &p rccvrx 7tciay,u rns iy volas, uffi xyvotxixs rrts v>y Stoy. Quxfunt, At pifiori,inquit,licebit c r certum faccre,CT Deos,& terram, C rma re, et homines,brutaque,ct exanima. Deo autem impofibilc erit hac faceret ofin gularem infaitiam,cr imperitiam erga Deum. H xc er alia multa faripftt dc Cre/ athne uetuflifl.imus Theologus TrtfmegiSlus, cuius, ut dixi, Theologia flut ma/ xime in caufa,ut uetujtiores Grxci, de rerum primordio loquerentur. Cuius libros ho fac cum primis legijfa Platonem, dogmata cius in Timxo ex his defampta, te/ flantur.Quorum quadam ad exemplum nunc re cognofaam. Principio quam cre/ andi mundi caufam Plato p ofuit, amplexus que maxime efl quod diuina Bonitas, in quam non modo inuidia carere non poflit,fed qux cupidijSimafit benefaciendi , Vttrcurij fuit prioris, cifius extat liber de Bonitate Dri,horq; unit ucrum effa eius joliq; ei congruens, exteris incomunicabile nomen tejlatur. Totumq; de Bonitate apud Platonicos dogma,Trifmcgflifuit.Verba Flatonis [unt,Dicamus,inquit,ob quam caufam conflitutus rfi ific mundus, db eo, qui cum confhtuit : ayx&oS Jty, Bonus erat uidclicet. Mercurius autem in Cratcre:xyxSo{ wy, yovu yotp rir* cM/TtTaxt{/,St Asoi j riw yy xoryitOd . Qtjtwi efl. Cum efflet bonus, boe enim unu in eo cxceUitjtoluit terra ornarc-Secundu dogma de cratere, ut fupe riusmonflratumcflin Timxo Platonis, quem mundanus opifaximpleuit animo/ rum, cr de quo Plato: ty&rny rovrrccrrbs^vxfiy ttifxyrvs tyieryt: Ju quo mifaens animam uniucrfalem, temperabat : fuit edam Trifmegifli, cuius efl literge te ipfum, qui potes, in huc Cratera, qui credis quod rcuerteris ad eu qui dcmifit cratera. Sic Ule- Acceptus ejl igitur hmc Crater ille Platonicus,plemis et ipfe ammaru,fieut tflc Mercurij plenus metis, fapictix, ad que per precone opifex Deui ones animas, in tutant ,ut quxfe imerfcrit, accepta fapictia,reuolet adfuperos,Similu diciitur uiTi mo,ut uidere poles. Qutetid itia ipfa anima uniUerfi,qua in ilb cratere ntifcct P U to,a Mercurio fiipta ad uerbu e(t, cuius ad Afclepiu hac ucrbafut:ovx ttKVtrxsty y*y ^dyas, b Aoyos iy xi * V vy 'ty ras xuyxn, re 7 TVtuyet ermycert yvytoy,xvrcy uaS' xOrbytePpxo-xi: tmpofibde r ft , mentem in humano copore, nudam ipfam perfe firmare . I Hui. quoque dogma quod multis in locis de tranfitu animorum, prxeipueque in Ti/ nxo extat apud Platonem, palam Mercurij eft -Inde primum fluxu, inde Pytho/ gorx Platomque defumptum, fvrtajfe non qux ipfi probaffent, fedqux apud ut/ tuflioresuidi flent affirmantibus. Ac Plato cen fuit quemadmodum a Mercurio di/, iicerat puras animas feu mentes reuolare ad aflra , impuras m fecunda mu re/ veru ad corpora, primum queeas fieri fxminat, fin impurx perfeuerauertnt . Io ; . Drf * m Krty, 4*4- A VGVSTi EVGVB. LTB: VIF* * in tertio reditu,tranflre in corpora brutorum, donec earum peccata expietur- Nl& curius utro bonas ac,pura( mentes fieri Deos coeleftes. de malis hac loquitur ad Afdepum, Nonne audifli, inquit ab una Vniucrfi anima, cuneas alias nafcii TSTCop Tplwp 1& J '4-VXy 7T0?tiCU HiTxoAL.TUl[/ /Xfc(/ JClf tuH 71 fcVTtf ujji ro ivxvTiopiCu tiky ig7rvTtoou Ji ckglxi 5 cu/J}^m7rovs-,d f/ eur@fU>7TJXl,7HS eC$ixvX01g k^OVOXI , } icatus(quod item cr Mofes antea,poflca Plato,qui cr bonitatem Dci,cr Idam mundtflpfsmfeilicct dium Sapientiam cauffat a[dfcit)fic Orpheus qua/ dam DE PERENNI PHILOSOPHIA. 4t* im diurni fiima carmina dc magnis illis ante conditum mundum in peflore dtui no, et in palatio louis thcfauris,cecinit,Tkefauros abditos,ct arcanos, palatium $ I ouis,in quo eunda bona continerentur, appellans,quas I deas Platonici,noftri Sa pientiam,- Verbum,ficutitem Tnfmcgiftus,in quibus uero mundi latitaret ori/ go.Hxcq; carmina etiam ab ipfis Platonicis proferuntur. . Ovnuse ov y 7rtcv7t Ta{^(/t7s,^cV{ vsce-ns ccpytKifcunrog. ..>3 Ztv5 Ki m j, -n. ctpypu, n. 'Jffvoicu-iTve 7iceAr7tc Jf tou&,Kja$ ourny t ktisvu-, arris tfb 'rrew rtcnKi , i (gu odrris Xb nupeeAii 7*1 ix Awree}i(ffu vsstgop xvSn fcptMtp. r iyv&cu. _ Empedocles , Fati? Soter UJjyooKT &iyo(eeT iscubnio-tt* Qjum ob rem,coni\at Empedoclem,ab Orpheo ea didtciffr,appeUa ffeq; Vnita/ tem, quod prior Orp heus,louem . Ejt igitur nunc apud tres T hcologos, quxda Ge/ ncfv,quxdam Cofmopccix,Orphcum,Empedodem, cr Paulum , Omnes unam/ nuter fotentcs,terreflria crcaledia,uifibilia er inuifibiliaafummo Deo creata. Enumerante [; in particulari , duo Grxci Theologi res terredres,utpote fuperior x minus caUcntes:noBer autem appcUat nominatim omnes ordines Deorum , fatos ah iUo magno Deo,quatuor rerum choris nominatis .illud quidem Orpheusfapi/ entifiime cr quafi ex fontibus no flrx Theologi*, quod agnofccns thefauros Sa/ pientix diuinx,eos appellat . OWtCT* , DE PEfcENtfl PHILOSOPHIA 4 9 CXWKT ifvrvj * opvj7TVC%iLM K* Kf CV0p,Ot K jyUfKTtOlS V7T0 K0A7ICIS AiStpa, myu.cAtepvH m.giu>7nctKVv igwrx. Nt/KTflJ KU yiViTf/S 7ICO\X K^vy>f/,0t/ f* icicntcm,fapientemfcilicet,dcindeuenerandum,cultu dignum.Pofl Amo/ rem creatorem, fapientem JicutMofes,antem omnes uifMes domat edudam ex Chao lucem :cr Trifmegijhs purifiimum ignem diremptum, in altumypiblatm ex aqua : CT Ouidius huita interpres Theologum Jgnea conuexi uis,cr fine pondere, caeli, Emicuit,fumrnaq ; locum ftbi legit in arce. Sic Orpheus prodit,ante omnia Pbaneta,hoc ejl, Solem,tucem,appandf[e,eo no/ tmne nuncupatum,quoniam prior appamt,uifus cripfe primut, cr ut omnia ui derentur, primus autor, defignans Orpheus, quod Latinis cicco CT Tnfmegijlo 4caeptum,ind:cauU Ouidius : a-j : . . Nullus adhuc terris prabebat lumina Titan, t&ofesautcm. Et tenebra erant piper fidem abyfii. Trifmegifhis, *y oxoref scvsdfoy i(/o tjjvwra : Erant tenebra mfinitain abyffo.Quoniam igitur horro/ irem teterrimu primus apparens munda Phanes,difcujiit,merilo pio nomine cele/ bris apud omnes mortales fidi Atq; agso[cr,qucquod Hopcsuooat Hebraice or, B ,'i 4*J - v .,v \ h 4i* ,A VGVST. EV-GVB. LI8- VH>; n i quoGrxce jiflum orto, uidco, uertitur autem eauox dGrxcis interprftibur, (J>j>t,hunc Orpheus appellat cpirHS,Phancs.VtrunS t/}es i(gu7K ovo/cccTxcp 7Tg&os iftvgt t & yivirtiS (Tii/ HAlIt, Kj o/rce carrotS7rt7TK7Xt,ei7n, S&wristtrrtu 7tccg correis iAlSuskgoy StoAsyciy, u> jyuo/x/ifos rcc ko?Ak Sigecirfe.&tvy yxAisst \nvrxi@ cum tLu nganlwykrunp cunuy \jJ'tctrrent , enarrauit, fMutsty putatur de Theologia fcripfiffc, quem cr Homerus, maxime in opinione Deorum efl fecutus , etiam ipfe primam Deorum origincm,ex aqua fwffe dixit. Fuit enim fecundum hunc, aqua omnium rerum principium.ex aqua uerbhylen,fme limum dicit cxtttiffe-Hac iflc . Claret igitur,OrpheumTheologiam Aegyptiorum cxprefitffe. Deos enim,ut fuperim h/Lercurius,uocabat fidera coclc(lix,e quibus feptem planctas , feptem deos nomi/ nat iAercuriustfi>rmM Deorum Ouidutt Hos Orpheus, ut prior T nfmegifhdjt4 tot ex occano docuit,omnm videlicet fubflantimcmlefitm^Hm 1 ignea connexi rif cr fmc pondere, coeli. Emerit, DE 'PER-ENNF PHILOSOPHIA 4 %t Emicuit, fummac jj locum Jibi legit in arcc Hi funt Di/ nati Orpheo ex aqua,quibus fegrcgatis,ac [cUais,terr4 remaftt hyle, limut,ex quo nata funt omnia terreftria.Quam ob cauffam iure dicitur oceanut drigo cunflorum,prxcipUe deorum,id eftffiderum ccelejlium, quos folos i motu , Ut te flatur Plato,dixere prifci Dcos.Nrcfunt nunc dij, lupiter , Saturnus, tuno. Kam etiam Trifmegiflus,deos nuncupauit,quorum propria efl nomenclatio Q*eS, db incitatione er curfu. Hoc deftgnat aliud Orphei carmen: Slnlctr' 7rfr&' ncc&tfov Itffi yituoio. i Oceanus primus coepit connubia pulchra. Aqua igitur iUa primordialis, genuit Deos ccelefles.ltem terreftria,qux etia Mo/ fes quoqi perbibet,nata ex ea,qua dicitur. Hebraice Aphar,hoc efl, limus. Nant animalibus quoq; brutis ea dedit principium. Mirus igitur prifcx Theologia coit Jenfus,cunftis afferentibus cocleftem liquiditatem,ac perfricuitatcm, ab aquis pu/ rifinne fegregatam.Tum fuper antiquijlimd materia, feu limo, quorum poflrcmu i Gracoeft llys,primum diilaeflmateria,quafi mater omnium rerum, eadem canentibus. Ex his liquet (nam multa altoqmn prttereo)Orphcum principi Grd t* Theologia, CT creatum mundum affer uiffe, er docui ffe qua ratione Jit crea/ tus,mirabilitcr cum Mofe congruentem.Repcrtus etia fons Theologia eius, quod cumis fluxit a Trifmegi/lo.Et quod memorabile efl, cum fuperioribus,Orpbco eat leflia lumina ex occano funt nota, vidimus qua ratione oporteat intclligere cor/ men Homeri translatum a Poeta Latino , .. Oceanum rerum patrem,Tethynq} parentem. Homerus autem cecinerat, Oceanum $ Deum patrem. Qcos cum Orpheo dicens,Solem,Lunam,feptemq; planetas, quos lumen [anitum yocat Trifmcgijlus,ex oceano in primordio mundi natos. Ouidiusifrdceis,ex eadem Theologia, v Aftra tenent ccclcfle folum,fvrma $ Deorum, fyius autem docuerat hanc fubflanliam ex aqua natam. Ignea conuexi uis, & fine pondere coeli. Emicuit. r Vidimus hylen ,feu materiam antiquifiimam. Vidimus quideffet Chaot.Apparu/ it antiquifimu Theolog/i, creatione aperte fkteri:ut fit flupeda recentiu Philofo/ phoruimpudetiaffuper atemi mudi affertione,creatione, er a uetuflifiimis eoru prodit a,cr maximis Philofophis prifcx Theologia placita reucreter cofirmanti bus. Scrippt etia Orpheus peculiares hymnos, ut ipfe de fe ipfo teflatur,m Argo/ tuutica,de Cofmogottia,de Generatione mundi. Autor quo# efl Proclus, Orpheu ab uno fingulari Deo cunila producere , etiam Deos, fuper Timaum feribens , t K$yQj.ttis ovt' Sii tw,tbccvtx ngu St/rot/ tecteret c sjdjjsm rxt Ee Homerum l 4l* rAVGVST. EVGVt. LIB. VIt. Haracmm acp Hefi jdum uttientot. '.anc Theologiam, fimiliicrjtcp priores dc. romiJioriginc.eielusprtiUipijr cecimflTcTeftam etaqtnm Homctoni pumi* t res ere itu dixille. Hefiojum pnmmn fu ille Ctuos.uleft, lertim Bc aquanMo* umep creationem aftirtnaflc acdecantafle. Cap. XI c E C V T I [unt pojlmaiorcs hofce, diutnoscfc Theologos,Homcrus, er Hefio/ S Jus, eidem [acrofandx Theologis unMiimiter acclamantes , eum 'que imuli/ i\t creationis ordinem , quem apud Trifmegifum , er Orpheum uidiffent , pijf/ fime [cruantes. Siquidem V opjfwi aut on' que mwidano meritos creationis h o/ nor es detulerunt ; deinde uctq CbaosiUud, rudemque ex aqua, cr terra mate/ nam, ex qua fit infirmatus, dee oratus que mundus, nomuuuerunt. Nam quod cum maioribus fen ferit Homerus, principium rerum fiitjfc terr am, er aquam , ni/ mirum C haos, ad alios lujhnus Philofophus tejlis,ipfa'que Homeri carmina de/ monfrant,cum inducit imprccantes,ut hofies in terram cr aquam reucrLantur : "AWi vyuti f urbvTis ycuct ywot&u Seiuosin terram cunfli redeatis, cr undam- > f , Subijcit lufinus : Jit vanj>Bi^.vcrap oy*i* WS xgyutctp Qvv.ycinvou. h 'opyn huSit> 'flovoiy. cey.cc yotf Z. Iktiv' yivirtu* Xgu Trxgeiyou. th ys.vr.rei voyusioy rcurrlw liw Awccyiy ug:7h.isi>y,mtt afiodtxuiy aitcy.tfluvHis $ tt$i CtLjj hi7rfoy.sgis.EeHc ftodoucr6,rx yiy TSvxcvsofyoci, vsxfocTuy xfyiiorig^yxv^frssxffhf/ ypiircf) k j hxicei diohoylxs plipient . t * ,DB PERENNI PHILOSOPHIA. 4ir OU,plena impetur,cr cupidit.sds,ut communicaret fua bona Sic item cognojcit,et /itetur Cornutus prifcam Theologiam fiiiffe meliorem, a fubfccutis poetis alicubi' fibulis uitiatam . Ecce quot]; coelum natum ex aquis euaporatts aut extenuatis in liquidifimam, qualis cryftattijubftantiam. Parmenidem, Thalctemqf orationem efle confeflor. Amorem effe Deum bm pilanum apud coi. Solum Deum tiernum dixifle Thaletem. Mundum opifl.ium diuinum appellailc. Nortem antxcefiiflc dicm.dtxiflc Thaletem, nt Mota tenebrat ance lucem. Aquar illai primordiale* MoCuca* cum principium dixifle , Mentem autem creatricem. Cap. XII. r~Ejlaturquoquc Plutarchuf,Parmenidem, er Hefiodum dc creatione feriben/ * tes, Amorem uetufti fimum rctuUffe:Ao nrccfumflvs i*ly ioroQctiyj t by kto7K, loituy tf ytuy mpdlrvrvc^y yi 7m Kco-yoyoriccyficpaiy i PguTisoy /jM? ifU7K tf toby ymidm murtoty \inorta Jlsk Uurey yurioyn y\r**r**S.Qupcircd,inqttit,P*r/ menides pronuntiat Veneream operum amorem andquifimum,fcribcns m crea/ tione mundi: Cwtdorumq; Deum, primam molitur A morem. VenmHcfiodus naturalius mihi uidetur, antiqui fiimu omnium Amorem ficiffe , , ut omnia per ipfum nafcerentur. Vere, cr faptenter fentis o Plutarche-Ni Amor fiptcns,Amor inqua diurnus, diuma cupiditas , non m creata, fed creator fuit: per ipfumnatafunt omnucce igiuirpofl Orpheum,et HcftoJum,Homcrumq; qui fecutifunt primores Pbilofophi, ijdd cr Theologi, ac Poeta creatione mundi con fianter afferuerunt. Nam Parmenides , quemadmodum c r Orpheus , commibus Co[mopniam,crcatiohem mundi ctlcbrauit . I temefc Empedoclem uidimut fupe/ ruis afferentem ab uno eunda fui jfcprofrda,ctixm Deos longxuostcrcJoq; eunt , quemadmodum fupdiores omnes,Dcos appella ffc fidero caleftia.Exmde Thales tldefius,qui uixtaT bcologiam Orpbci,at$AegypUoru,ommumrcrumprinci/ piam aqua pronuntiauit,non adeumuidclicet fenfum, quo creditur pafim, quod omnia antequam oriantur Jpit aquea,ut animalium genituram, feduetuflifimam, primordialemq ; aquam refrexit,e qua primum, autorc Trtfmcgijlo nattfunt Di/, Sol,Luna,natus item aer,natx plantx,camporu,montiumtfc mores. Inde metaUa quoddie,tndc carnes animalium principio coaluerunt. Diogenes item Lacrtmjet Plutarchus in Sympofio tefUntur Thalete dtxiffe^rfUrBvrtcroy t crmySt/ ip,icyirvmoy yigDeum eundarum rerum antiqui fimum: ingeneratus enim* $ mundum igitur credidi ffetxtemum, non Deum folum antiqui fimum rctultf/ fet-Nam etiam numdut,CT homo,Sot, Luna,fidera fuiffent pariter antiqui fima, quia pariter xtema . Sol igitur Deo dedit fummam antiquitatem ondit% to y-i-n *fX*V *X0|/,f*wn TtAtvr*^: Qupd nefy principii habet neq; finem Exinde de creatione mundi, tria perhibuit teftimonia,Qu6d mundus efl pulcher/ rimus,quia diuinum opifictu, referens id quod M ofes^td unamquanq; mundi par t I em creata,dicit Deum affirmaffc, quod effet bonum,pulcbntm,primi.Bt uidit De tts lucent, quod effet bona-Bonm enim Hebraice pulchri. Sic quod fvrmamentnm quod mare,quod herbas, cr plantas, cr animalia produxi iffe pulchriisic opus |W| cherrimum mundus. Secundum quod dixit aquam fxdffe primordium. Lacruusdt eoi&XW TrarT o>f/,To vTBtsHrxTo.Qtua ex aqua natus foL,fidera^ nati dtj,quoru lumimb.nata,utnafcuntur, omnia terrefhria.Pofbremo quod nox an teccfat diem, nondum creata luce, er tenebris fuper aqua,qui fiat primordii,undt lux nata,mcubentibus. Refert etiam M arcus Tul.Thales,ait,Milefius,qui primut de talibus rebus qutfiuit,aquam dixit initiu rerum,deum autem eam Mrntem,qu4 ex aquis eunda fingmt.Quibut probatur eadem eum fenfiffe,at^ Trifmcgijlunt, Anaxagoram,Platonem, qui Mentem regina mundi. Creatricem appettauenmL PtiyGcos autorcPtatarcheconfello* errationem mundi, cniut inrtiam fortii a ima: Ab aquis Ctgrcgaiaia ariheriam fubAantum primam. Cap. XIII, pOS T Thaletem exteri quoq^ qui propter inuefligationem Nature didi funi * Phyfvi non folum creationem nwdijunt mfafa,[cd em etiam qre^ipnisor DE PERttfN! PttllO.SOPflrA. 4J* Unem pofteritati feriptum reliquerunt, quem apudMofen traditu cernimus. Nuit dona creatio, ftMofen confutat, ipftq; cogit fiueri ratio, k creatione terra inebd/ da eft. T erra enim erat inanis & uacua. Ea fuit exordium mundi, fundamentum magna molis. Necuero fote aqua, terra mteoigi poteft. Hfcitaqucduo Unquam erigo infimis, fubiefla funt,ab his furrexit ingens machina rrwidi- Difiafunt au/ tem ea duo, C baos, obeonfufmem ipfxrum, miflionemque. Ex bis, ut demoti/ jbratum eft fu^erius,atbcr pri mum fegregatm eft Hoc igitur referens Plutarchus, lept /o-tKoionsoyHS ffccoft cp amo kwt fv.&gx!* - Sed cum fiuffent abiun At amplexu mutuaj r / Emcrfit omnis m lucem res progenita, ;* - Arbores,ducs,ftr,qu4tfy affert mare, t Genuscft mortalium. Be c igitur eft eadem rerum conditarum di$ofitio,4t$ dfuprriorifas Phdofopbis Ec 4 aftigtiata, . 44e AVGVS T- E V G V B LIB. VII* afiignxtayVnam futffr rerum nondum explicaturum confufam , ignobdemq; for/, mam:fiAa autem dijiunthone primum femgattm effe athcra , deinceps cuntk, terrcjbu-Sed nolo todes inculcare, quafape coegit dodffc necefliut . Sophoclei autem , reprehendens multorum Deorum cultum, fingularem Deum pradicat adorandum. hs igxroy (seeu^ip. f Pormi oiiAiaeCti&e. ivtictoy &icee 7ci/^t,i(9ttvsar7{/ /AcccrxorTOO. Ille quidem calo dcfixitfignafupcmo. Partitis ajlris,flcUdsq; prouidit m annum. Qua tempeBates komines,cr figna docerent, VI firma in terris effent certo ordine euntia. Hinc primos di,extremosfy adhibemus honoret. Docuit er ccdum uarijs luminibus difUnflma Deo, dcfixatqrpdfiim fletlatra/ diantes,tum diuerfum omnibus ortum, obitmq ; aUributum.Primumi jj uerbum, is*fvftp,cfl quod apud biofentPofiiumfimantento;AxaMautmfM^ ,-u f-OTR J . DE-PERE N N I ' P H'T L O S O P H'J A 4 4 tdt,aUig4tut.Quod autem dixit, isifufa, fyedat eo ,quod dati fati, vdijbnbu/' ia fidera eundis gentibus, totusq; anma ortu,cr occulattonc fiderunt uariatur-Et quod Plautui fundi modo dixit, Quiefl imperator dmmatfy hominum luppiter. Is nos per gentes, altum in alia difrarat. Ex quo tcmpejlates,rerum$ gerendarum opportunitates digno fcuntur. Csu igitur rerum ijlaru tribuitur inuentio,eJl, eodem autore, is cuius genus fumus, quum non coelum modo,fed htmanii quoq ; genus natum ab eo dedarat.Sic Phi/ kfopbia maiorum, qua mundo fua origini propinquo,pce omnes populos fui fm lis drctmfonabaL,piffluna,longe quam quorundam e unioribus fanior fuit. Me tur enim omnes calum,cr a prapo tenti , ac fupremo Deo repertum ac pofitum, CT calefies ordines mentum fvijfcilhus,tumucr6 ex fub flantia fenjibili ,nota non extranea,crnoua,origfnem habuijfe.utf quam ccclumhabeat Dimnitatem, ea tum corporea fit,qualem dicimus formam diurnam alicuius: tum tribuunt ortum eius fumrno Dco.ouidtus ctiam,ut profert Ladantws,eoru affertor fuit, qua Mo fes ueiujlifiimus,cr qua pofl Aratus [cripfcrant , affirmans Deumlumutacalc/ flu crcaffe,cr in calo pofuiffe. T ot,numcro,tahqi Deus fimulachrafigura, lmpofuitcado,pcr; fronte 444 AVGVST. EVGVB; UBBTVUZp {ponte fua,fed . teris anime partibus ortum a corpore ipfoq; femine habentibus, c T 4 natura cor P paris infeparabdibus.ln libris quoq ; dc Anima femperde i ntcQedu feu mente Io/ q icns aliam effe rabone dicis, ibtij; aperte predica*,mteUedu feu mentem,a fenfit feparari,quemadmodIi corruptibde,ab incorruptibili Scd quoniam apud do&fii/' mos,mcliores'i ; Philofopbot,conftantifiimx fententia efl, Arifloteli mente crditi nam ejfe,et alterius q corpora fibflantix, tu habere cum natura Dcoru fimittudi lte,quod qualuorfimmtu rationibus confiat, quod eam appellat in libris de Satuet ortu animaliujvoy ( twoy,folam diuina: ibide feparata 4 corpor&us,folamio cr rat, t7Tfii tiftr apiQicOpv i'cqr; Padum a]Deo,lefus:Arifloteles,vssbrov Siiov. Sicut autem Mofes, hunc or/ dinem fidum d Deo , in exordio temporis, non in atomum fitetur: Sic cum fit eadem prorfus fermoms ratio in Ariflotele , nulla ratione poffumus aliud fufpi/ cari,quam eunti principio fidum, ac conflitutum fenfiffc . Quod prudentibus cogitandum relinquo Duoque hic adbibet Arifloteles , Naturam ac Deum. EX quo declsrat,aut idem effe Naturam, atque deum: aut, quod uerius efl , hunc or/ dinem, qui Natura efl, effe inuentum Dfi. Tertius locus efl in libris, de fit/ prema Philofophia,ubi in maiorum opinionibus, dc rerum principijsrecenfai ) dis,occupatus,multorumq; placitis medis, eorum uero collaudaift fententiam , qui mentem omnium rerum inuentricem jlatuiffcnt:eos ita efferens, ut cateris prt his dormUaffc,hos uero ftpuiffr, uigiltffe^cri indicio fwjfe,affrreretthis uerbisi - . db: ^BHENsri jth ixoyapinA 449 1 Wt' Tlf &7rtvy Ctrxt Hftdcc fcf/ T9?S factS) Kf tf/7H (pvoa "TOy tUTIOfa l(gct Ttf K0mf 0(A 0/ yty auugfoos \xsvAayJiiroffiS face W jtftAij 7/w ^L7tfL/> XfXW' &*cu Tu>y ovrtoy ifjtrccy, G? -tIlu ZucvJJlw, 08 i y x ivnoit 'Inscdfyiy ro?f oZcrt.Qui utro mentem, inquit nefeio quit, dixit quemadmodum ammalium,cr Ustura caujfam,cr mundi, er omnis ordinis, is praeoleris, qui antea temere locuti efjent,etdq; fuerat decantata,aflcrtor fue/ rit. Aliud teflimonium, quod de creatione, rerum quenoua inuentione, prudetM kcI imprudenti excidit, quod fanc prudentiflimus quifque confldcrabit , efl, quod quemadmodum Marcus Tullus, plurcsque ahj, quendam hominem fapKtmfi/ wum fuifle dicunt, qui difperfos homines congregauit,in quo neceffano,auquod rerum initium continetur, quo rudes, nuper que nati homines, foeietatis exper/ t i effent :fic ab Arifloteleflmilia dida,udit nolit, cum origine mundi fcquuntur : i A 7T firos (rvs*r*s t^yistuy ocyafay eeirios; qui pnmw.mqtitt, difter fos homines congregauit,maximorum bonorum autor fuit-Videat igmr,qul0(f/ que uult, an in stemitate non femper homines congregati fuerint. NihU emm cjt ttouum in Actetnitatc. Nam flquando congregati homines, prius diflerfl cranW tternum certe di flcrfi fuerunt. Bx difli oratorum Si potlaram, artium, ftmonw.&hBntanigenrri probatu exordium. Cap. XVI* > DB- PERENNI 'THYtOSOPHrA. 4 ft A D E M ratio colligitur ex TulUo contra Phtlofophos: aut qui primus,inquit ( quodfumntxfapicndx Pythagorxmfum eft) omnibus rebus impofuit no/ mina . Si primus enim quis impofuit nomina,certe antequam impofuiffet,non rrant nomina. Arguitur ergo humani generis initium : quoniam fi fuiffet Aeterni/ tas,femper homines locuti fuijfent, femperfemo uigu ijfct. Ncc primus quifquam nomenclaturas uidere potuiffet. S /wt pmcipuim locutionis , er fcrmoms,fuit etiam uitx. Sic quod f equitur , Aut qui fonosuocis, qui infiniti uidcbanutr, paucis iiterarum notis terminauit, aut qui errantium flcliarum curfus, progredior, cs, inftitutiones quenotauit. Hac omnia comprobant exordia iflarum aruum. Ergo nec femper artes fui)fe,nec homines cis ufos effr. Similiter quod fubijcit Etiam fu/ penores. Inquit, qui fruges, qui ueflitum,qui teda,qui cultum uitx qui prxfidu con tra feras inuencrunt. Hjtc docent aperte, omnium fuiffe aliquod primordium. Si di/ huua attuleris, defbrudum ejl, er euerfum. Nullam unquam potuiffe tam imma/ nem cluuioncm effe , qux totam humanam gentem abjlulcrit. Qux fi eundos dbfhiliffct, nemo nunc effet fupcrflcs- Quod ft fuerunt homines femper, fem/ peretum cr fermo.ltaquenon fuit quidam, qui primus nomina rebus impofucrit. Sifuit, non femper homo, lingiuque fcd fiat exordium. Eadem ratio colligitur ex Platone , er eodem Marco. In Cratylo perhibet pjrifcos fuiffe meliores, quia Di js propiores. Marcus uniora effe a prifeis tradita, quod mutus aberant a pro/ g eme diuina. Si mundus igitur ejl stemus, ubiprifci,ubi Dijs propiores f In At/ temitate nd prius, nil pojlcrius, nil propmams,nil remotius. Fuiffe quoque Deo propiores aliquos, arguit initium, cumfcilicet Deus creans, craftanscer/ nebatur a prifeis illis, quos priores crearat, quos Marcus progeniem diuinam ap/ pedat .Plato^ui/ TrccificK^wp xyyunrcfoi,iliosDeorum,Dijs proximos , propinquos leuis. Eadem ratio colligitur ex eodem Marco, cum quafi ab omni a/ lid dubia opinione, huc tandem fiflente, C r appellente Natura. Non enim, inquit , tcmcrc,nccfvrtuu6fati er creati fumus, fcd profido fuit quadam uis, qux generi confulerct humano,ncc id gigneret, aut aleret, quoicum exantlaffct onmeslabo/ res, tum incideret in mortis malum femp iteruum-Si ergo o Marce fati er creati fu mus, crfi fuit quadam uis confulens humano generi, certe fuit exordium quod/ dsm, cum nondum creatis nobis aut dum crearemur, ab caui nobis confulcbatur. Similis probatio colligitwr cx Poitis,tit appareat, undiq; pro ueritate contra men/ iodum auxilia concurrere. Vergilius canit iuxta prifeos uates, fronte fua quon/ iam fruges terram hominibus dediffe,lxtis,ociantibusq j, cum non cogerentur, ad. fnjlentationem uitx ,uarias artes excogitare : Primusqi per artes, Mouit gr os, curis acuens mortalia corda. Nec torpere gr aut paffus fua regna ueterno. Brgp non fuerunt femper artes, non femper accultura.' Quomodo igitur mundus ( f f * xlemutf I ,nt JC* !i. llftcQ} flV. % K ; CfV* xaerindmm 45 JLTGV5T. EVGVBi MB. Vttert hornus sterni, fine artibusistft non fote artibus unquam, quomodo primus quidam, frne Deus,fiue homo,reperit t as,cm prius non ejfent i ReperU r agricultura, nauigatio,aj]ronomu,uenatio: Tunc alnos primum fluuijfen fere rapaces, . i . Nauiu tum jlcUis numeros, er nomina fecit. Tum laqueis captare feras, cr fellere uifco Inuentum,C7 magnos canibus circundare faltut ; Tum ferri rigor, atq; arguta lamina ferra , T muarixucncre artes.- Artes igitur, qux deerant,docent homines natos,non atemot. Plorinum aperte' faterl.contrJ quam Proclu conten Jat.tempur creatflrt^cm fufia WfJdU tione confeqoirur etiam CQtli,mundi iiGey , t(gu eu yetreu wn . etu^y Ji cey ns Tpcyet rrzy ypjoyibtiy yfevcy oratos xrHS, yp/ofefy, s.toS mpdrifoy 7ijiy rt xfOT\gty irAto^ tb ncepetrr^ jk- JVfJi\oi/Sb/ht^KjyH^K /jSLi/cu/th^kii/hSh eflifiima.Cum inconfiffo fit apud fapientes. Aeterni/ tote mundi , tollere pictatiiSecundo , cum uita futura Sempiternitas , impediatur ab Aeternitate prafentis:quia ft uita prafens eft xtema/ton potefl effe futura,nec poffutnus quicquam de futura loqui , quia nunquam perfida caleftis: apparebit, nift deleta terredri,ul propter calefie,neceffarib rcmouenda fit terrcftris:ubi au/ tem finis eft, fuit principium:efficitur ut hxc uita,tanqua corruptibilis, fugax, infi riortdebili*,ffagilis,quo fuccedat melior, fit intcriturainecxtemu debere fuiffe, i quo fugiendi! Philofophi,abftincndtmc^ crcdidcrunUnec xternu e(fe,uel effe de/ bmffe, cuius Aeternitas fit melioribus bonis impedimento. Huic adiunda ea rado tft,qua poftit intcUigi,mundu nec fuiffe perennem,nec effe debuiffe,necjuturum ffe,ex Iamblicho,qua diximus, Melius non effe prorfus,quam male effe.Cu au/ te mundus potius in flatu calamitofojugubrify fu, malis, quam bonis afjluentior, wrfii non modo perfidam lx titiant, fed moerorem afferens, idqi femper, quandiu rnndus fuit; Iamblichus autem afferit homini prauo, utiliorem rjjc mortem, quam F ft tutam, DB* PERENNI PHILOSOPHIA.^^ 4*0 dttocutiis eft Daemones, ftue A ngelos, paulo ante cum mundo fatos, ut alerent, fo/ ucrcntque homines, cr cudodirent. Sunt alia plurima, quibus pofiim,fiuclim, docere, claras edidiffe uoces Iamblichum fuper creatione rerum fidarum er inr uentarum,cum prius non exijlerent, ftue natura fecreta , fiucuoluntatetcert'aquc perfuaftone huc eum euocante. Crantorem PlawoicuiD.utam praCcnltm condrranaflc, rique hoft rfTc7rivX,Tintofii?y yivxi nby Biop,ygu f>X*P rbyu>'o3] Kr^pnrroy,ycoy xv^-nc/ciiai/ vty xgk Ifhyrrtiy KVT&y -.Hominem ucro fteflatorem fui,CT operum fuorum introduxit, nec fteftatorcm modo, uerum etiam interpretem. Quxfo phHofophi,quandd Reflator in mundam introduflus cfi homo, fi fiiitx/ ternus mundus t N uUum enim fuit unquam tempus , in quo non homines fpefla/ tores Dei affuiffimt . Introducuntur enim prius abfentia : xtemo mundo , huma/ num quoque genus atomum; Quomodo igitur introduflus homo, quafi prius non adeffet f Nec defindes unquam per introduflionem fempiternam - Nam tametfi pdffct xteriia creatio , xteriia prouidentia dici, abjttrde tamen diceretur induflio fjempitema,cum induflionifit abfentia necefJaria-Repctit eadem Epifletus: ird>S c/iytmvu,ws JltVTxfcp otirric o t^ixTtexstay^itxte^si Jt , & yfiywyx,ni i1! N a\wt 40-4 *A TISVST/ EVGVB; MB. VI* Natura primus portarunt daufbra cupiret. i Victor item eam dctejkri religionem, qua peperit [celerata CT impia faUa: Qwn contri[apius olim " Rfliigio prperu [celero fa er impia fada. J Procedamus ig itur per [mgpk.Cocgit enim inuitutnjiel incautum Natura fateri , quod omni eo libro fugiebat. Si natura ejl,ordo quo# efl.Qwdenim ejl aliud Na/ tura,quam rerum nafcentium, crefcendum certus ordo,concentus , reda ratiofSi reda ratio cr certus ordo rebus inefl,qui Natura dicitur,ubt cafus, ubi temeritat , quam totis illis libris obnixe tuetuii Vbi temeritas atomorumtvbi mundi coniti/ tut io tx concurfu temere cadentium atomorumi Vbi lapftts c r interitus ciufdem, nullo pr a fidei Si uult ratione er natura difeutiendos effe terrores,uult agi ratione eunda, qw maior ratio, quam Deum e ffo, res# humanas eum [cire cratten/ deref Q ut maior ratio, hominum# confen[us,quam mundum confilijs unius ma xime fapicntia gubcmariiQjuenatio tam effora, id non confof[aefli Qjjtf ani/ mus non animaduertitfQJiot argumentis confhrmaturirerum ipfarum tejtimonqs p radicaturi Vult autem ratione nos uti Lucretius, cr eius auxilio terrores uanof, falfas# opiniones difcuterc. I p[a igitur hac ratio,docct effofalftfima , qua tibiis illis [cripjit-Pratcrea quid [ibiuultquod pro[equituri i Quippf ubi non cjfent genitalia corpora certa, - Qjii poffot mater rebus confijlere certat - At nunc [emimbus quia certis quoq; creantur, ' Inde cna[atur,atq; oras in luminis exit . Materies ubi inefl cuius # .er corpora prima- Atur,qui beneficia inimico con tuhffcnt , qui peperdffent . Vera igitur bonitas Dei fuit beneficium dare creandi mmdi,a quibus nihil accepiffet. Sic enim magnitudo bonitatis fux cognita fuit. Qyod autem Deum creando mundo, uitam mutaff : priorem, et quafi txdio prio/ risxtaus accufas ad creatione uemffe,magna cxcitas,'mexpiabiUs error. Si Deus caufa nodri,non fua,creauit,cur putas cum uitam nuitaffe prioremi Mutaffet,fi propter fe mundum fidffet,fi quafi male prius habitans mutare fedcs,reficere do mum flatui ffet.Hocflultt dicanttfapientes autem, Deo femper ubertate felicitatis ftxctrcunfufo , nunquam fempiterna gaudia fua defuiffe . Quibus cum botutas quoq; par adeffct,alios eius afficere partidpes uoluiffe : id autem in Aeternitate peri non potui) fe. Solus enim ipfe potuit xternus ej Ixtus rjjr Ixtitia fempiterna. Homines igitur er D eos fictffc , terras hominibus , Dijs coelum, utrifque coelum V terras,ut maiedatem fuam nofcerent , colerent , pariterq; fecum beati effent* Quod in tempore duntaxat,'m Aeternitate numme fieri potuiffet. Solius enim em x tomum xmm.Scd hisficdercfolutis, quxmouercforfan aliquem poffent, Gg qux 4 H ac Lucretius. Ad hxc, quod dux maximx mundi partes, alix fervoribus , diis gelu a f iduo mortalibus f nt ablatx : quicquid autem arui reflet, m uis humana res ft)lat,breui [entibus obducatur Et cum iam late uiivre,florereq; fruges coepi ffent, parum nimijsferuonb. Solis, partim bymbribus geltdtsq; pruinis auferri: Vexari violentis flatibus unitorum . Adhxccur feras horriferas, hominibus infcfhu alant mare cr terrx. Cur anni tempora morbos apportent. Quare mors immatura uaga tur Cur injins humi proiedus,contra quam bruta, indigus opis, implet locum uxf gtttt-Nfc pecudibus quemadmodum nobis, opus cjl moenibus altis, quibus fe tue/> tuitur. Quibus omnibus Epicureus nitebatur probare, mundum non Do confi / 1 ijs,fcd temeritate c 7 cafu emerfiffc,cunda Fortuna gubernante. Ad qux e ucrif/. fmiisiiaturxthcfauris rationes depromptas, poterit, qui uolucrit,obifcere. Prin / cipio ut in omni caufa,atque opere,qui bonis fientio prxteritis,mala et accufado/ ni obnoxia perfequerctur, improbus haberetur :fic improbus habendus, qui tam. mirabilibus rebus, quibus conficitur ornatus mundi, tacitis, ea tantum infefletur,; qux calumniandi locum prxbcrepoffent. Vere enim dixit grauis orator, [ed ejb. iniqua in omni re accufanda, prxtemufis bonis,malorum enumeratto,uitiorumqt fe ledio. Innumerabilia funt in mundo, qux non admirari modo fapientes, fcd obt flupcfcere coegerunt Nce [otiare fefrconfidcrando illi potuerunt Improbantur, flultiq; dicuntur, qui uel ignem, uel aquam jiel ferrum conuitijs infedentur, quot aliquas clades ab his importatas audiamus. Dcniq; nulla res, eundorum iudicio , utilis,ncccffam 'que iudicata, qux non ob aliqua adiunda incommoda uituperari pofit.Confiderandafunt igitur longe plura ac meliora,qudm pauci fima, ac mini ma mala.Quemadmodum qui eloquentia quam diuina utrtus Jir,uultnofcere,non urbes euerfas malorum loquacitate, fcd innumera bona bonorum eloquentia parta confideret. Vt igitur dcm,in tanto bonorum numero, quxdam mala interueniffe, non protinus ajfequcris ut calumniari munditenentem' que magnam, qua guber/ natur, toUcrcpofis. Sed prxter hoc rcffonfttm, mihi non modo calumnix patere non uidcntur,qux Lucretius obiecit,ut non minus in his ipfts prouidentia uigtlaffe, ingemumq; [mm excrcuiffe uideatur,quam his,qux claram promdentum prate/ flantur- Montes, Sylux, uaflxij; paludes, cr mare Uti fimum Lucretio uifxfunt,' qux prohibeant ne fateamur mundum diuinitus creatum. Audiat igitur principio.' JAontcs mbdhabcnt in tems.quod non maximorum commodorum, incrcdibi a Usijfuc/ . , . DE PERENNI PHILOSOPHIA. 4 Denm fapremum, atque homine interce. 4ii,&qaoddc his etumpnf.iPlulofoplu funi locuti : Eide utri Difs, UbuloC cxcluGi, Cap. I. i V N C de dijs, t? omni ea gente, qua maior homine, mi/ norprincipe,acfummo Deo,media inter nos,criUum cre i ditur,dequauariusfermoprifcis c T umioribus Philofo/ ph is habitus, agendum, hinc inde mendacijs , er fabulis i ucritatefegregadstcr quod nominibus confufum,confufas quoque res exhibet, moraturi |j mentem ab afpettu uenta/ Hs}femgendumtet in feparata genera partiendum-.ut qua Gg f bona. 47 4 Avavsr. BVGVB. LIB. VIIU bona, & ucrafuntyiucunde fufcipianttsr, in fuos fitus , cr (aerum domidum re f uocata ucriUte notam fempcr hominibus , er calesh beneficio femper 'm territ raduntemjuculentifimam aulemmagni Dei in terras aduentu , ob qui uenera/ ri Theologum neram ncceffe fit- Ac iuniores Platonici omnia firme Deorum ge/ itera, qui noftris in Uteris uidiffent,furtimq; ufurpaffent,celcbrauerunt: apud fu/ pcriorrs,uctushorcsq; Pbtlofophosuarta ratio , nunc qui moueant lumina coele/ Sda Deos, nunc aha quaedam numina uaga,nuUi corpori alhgata,coehm, er ter A vas inambulantia,ccl(brantes. Sed quoniam ad unum ueritatis filum eunda reno/, canda funt,reie(hs his, qui minus rede fenferunt, eorumq ; tcBunomo declaratis,, reflabit nuda,cxutaq; mendacifs ueritas fola . Omnes quidem prope uetufhf.ims gentes,cum iam ueritas,priorumq ; f 'cadorum bomtas obfolefeeret , jpofl primum, ac fupremum Deum,fleUas dande ut Deos coluerunt. Vcrifimumcfc ejl quod fu/ fricatur in C ratylo Plato:Videntur mihi , ait, priores homines Gricix, bof folot Deos puta ffc,quos nunc plcnquc Barbarorwn,Solem,Lwiam,tcrram, craflra, calumcji Q us concita perenni curfu in tuentes , ab hac currendi natura Theut eos uocarint- Deinde, inquit', deprehendentes alios , iam omnes ipfo i flo nomine nuncuparunt . Eadem in libris primi Philofophu affirmat A rifloclcs , Veteret primas fubslantias Deos putaffe. Veriim quod arbitratur, corpora folum ,lmclli / gentuuqi calefies , Deos dixiffe , non ejl uerum ommno . Docebo enim tam eX C baldiortm , quam Aegyptiorum , Webr iorum , denique ueterum Gricorunt- Theologia , non Deos iflos modo , id cfl calcBcs inteUigentias , pnfeos , fed alit quoque Deorum genera putaffe. Alterum quod peccat idem Philo foplrus, nec re/ de [ententias an iquorum interpretatur, cfl in fecundo de Corio , Antiquos fupe/ riorem locum Dijs attribuiffc,ucluti folum immortalem: Inde confieri , ut necge/ tiitus unquam.Nam omnis uetuBas, cr cuiufuis gentis Phdofophia.crcdidit,con t ftffacji rjl calum quanquam diutium cr incorruptibilc,ai crcatum,cuius uclipfc AnBotcles arguit Platonem . D uoq; male de pnfeis mterpretatur , tjwoci prima fubBantia,cr Dcos,fola fidera, JntcUigentiasq; calcBcs crediderint , quod tri/ bucrm t cis calum uti fempitemm. Quorum filfttas colligi poterit , tot fuperiut prolatis tcBimonijs.vt igitur omnia fcgregatafepofitaq; melius infriciantur, di/ cendum efl,triafitiffe,cr effe in Philofbphia,uctertq ; Theologiagenera Deorum. Ac ftcut feparauimus Dimonas fibulo fos a ucris ,pc ucris Deis cr fibulo fis cr poeticis fegregatis , Primum genus dicendum, Solis, Luni,fieUarum: Secundum eorum Deorum,qui a motu cali abfoluti,per terras uagari , e calo terras petere, m calo beate uiucrejes humanas gubemarc,dixcrunt:Tcnium cfl genus eorum, quos ex hominibus in Deorum concilio collocarunt pocti- Ex his generibus, fo/ lum mcdium,fi quis alte fredet,cr non Naturam modo, fed omnem ueterum,m iorunnji Theologiam confulat,inucnict ucros Deos,primum, et tertium fiditium, CT fibulo fum: fed poBremm 4 poeus.primm qb his, quibus apud Barbaros, ui/. DE PERENNI PHILOSOPHrA. 477 fum efl coelum habere Diuinitatcm, fidum. Vt quo errore terram, quod Plato per/ bibuit in Cratylo,afferuit in T imxo, oceanum et flumina, orrmemty mundum dei / flcarunt,eodem tribuerint er caelo Diuiniutem.Vtip fidvia fiat D imitas Here tis,Martis,PaUadis, totfy poeticorum Deorum, fi modo homines eos conflet fu/ iffe:ftc D iuinitas coeli fuit ex errore pofl antiquam, ac facrofandam Religionem , uniucrfalemq; Dei cultum cxtindum,afcita.Nam uetufliflima Hebrxorum Philo/ fophia, longe er Chaldxomm, er Aegyptiorum Theologia fuperior, nunquam dedit caelo, |ii\o cuti oixrras quibus ueri habitato res Dij incolant. Qnodq; audentius probat planetaruDiuinitati ejjefupemtca/ nca,ua'os aute Deos effe caelicolas illos beatos,ccce mamjrfte fluetur Plato ab d/ lis Dijs cfrlc8ibt/s,Solcm, Luna,cr aflra,qualiajmt, cuiusfle nalura,uideri,reli/ 4*smq; omne comitari cos felicitate:^ rouSlt A io[/, y,(& xsgx ogx var xvt maduerucrterciU . Veneruutq; peregrinorum habui, t@u SI u xguTcy ftrtoff auy hkisxSioij c(n.voy , vBfus 7t xfiu. tvvc/alxt r dep ptvwaiyKX&opxu.Ncc aliud firme efl Angelorum munus quam quod ibiex opinione maiorum Plato pronuntiat, eos peregrinorum habitu uerfari per urbes; pe quibus etiam diuine iuxta Theologiam noBram itz Politico, quod omnes mun di p artes disbrtbucnnt inter fi pritictpesDij : a/5 vvy x.a?rx ic/sous 'ixvvop. voyro ussi \kxp ifyonup sjxvrit tcc t ai KOtrpv yXfu SUuAnit^rx. 1. v-ta Qff 4* A VaVST- E VGrB, LIB. VI Tf. qjji funt enim bi Di/ principes,nifi qui a nofbris item prifcis Theologis principt* prouincurwm,nationumq; declarantur i Et Deus oon)hm terminos popularunt iuxtd numerum filiorum Dei. Hi funt , quos beatos omnes dixit in Sympofio , in Pbxdro,quos nem fenfiffc Deos par ejl, nifi Angelos , cum ait eruditione mhi ' apud Deos, y yi*o$, DeoA run 1 genus-.Etquod omnium euidcntijhmum, magnwm in calo principem louent currum agitantem uolucnwm equorum,ire per calum ornantem omnia , cr di/ fponcntcm,hunc autem fequi totum exercitum Deorum, ac Demonum . Hi Dif neque poetici iUi, neque fiderum , qui nequeunt a corporibus luminibus $ fuis di/ uelli- Et tpfc Plato dicit hecfien trris ov fetui, intra calum fuprafidenbus. I ds Ikwfi ccvetJAxyiifaip,^ iydi y.ky.\n quo tota dicimusha bitare Diumitatem.Hanc alit diuinuatc,ne ftcllaru arbitreris ,ec ce primum , hoc fgnificatu reftrt calum appellari, extremam totius mundi circunjrrcntia , quic/ quid extra Solem,iuna,omnesqi calefies orbes putatur effe. Siquidem ftatimfub ijcit fecundum cr tertiu ftgnificaiu-Secundum,calum effe quod his extremi mun di regionibus fubiaceat,in quo luceat Sol,Luna,multacj; alta aftra*Tertium figni/ ficatu cffe,totum wiiuerfum,quod ab ultimis mundi regionibus clauditur . Appi/ rrt igitur primum calum, Dr os illos effe intcUigetias,orbis quamq ; fui motricem-intelligftur eum pro/ dic a ff e quod in noRra Tl)Cologu,Cbaldxoru}Acgyptioru,uctcruGracoruhabe turctfepe dulci amore raptus Plato prxdicauit,ficu^ Socrate decantare moritu rm,quoftt acceffusiuflis,ac bonis- Ac ne putes Ariflotelem iuxta confuetudine, quotidianumtpfermoncm fuiffe de hoc calo locutum,ccccmelius,cr clarius, cr tx intimis P bilofopkuc myflerijs repctit,extra calum oftenfum , ac probatum fibi ttMim cffc,ne$ effe poffc corpus.ltaq^ perfticuum effe,neq ; locum, nefy uacu i vm,nccfc tempus effe extra mundum.Qtjocirca nefy in loco qua ibi funt, effe, nee^ facere tempus eafanefcerr.na^ ulli mutationi fubiacere , que longi fiime ) ita funt fapra calejti concitatione:Scd immutabilia, v impofiibilia,optimamliccrc,fcd propemodum placere uidebatur, in/ Ascit Plato praiicanlemjn quo miris laudibus patriam ealefiem commcndauit, it Hh eam 4t t AVSVST.EVSVB.LIB.Vm. em effe e lapidibus pretiofis,omm uifibilem pulchritudinem fupa antibus, Ut/ dis,Uftidibus,Smaragdis:Hicauream effe terram, diuina fpctlacula, beator fre/ flatores, multa# alia egregja,ut fuo loco narrabitur. Antea uero dixerat, ori v Ktivos o avfxvos , vcfi to ccAaStrcy (fit , K&* nwsccAitSwt yiiQuod illud ftt Herum coclum,cr unum lumen, cr ttera terra . Pofbrmo tem/ pia Deorum ibi,Deos# ueros ejfe habttatoresiNon fcilicct poeticos illos , aut flel/ Us fic coelum aliud tffehnge quam tjlud, ficut AnBotcles de primo ceelifignifi/ catu locutus ejl,co# pramifit tanquam dignius omnibus coelum illud Et res quas dixit illic incormptibiles,beatas,funt quas ante uocauit nxy to $ucy, totam Di t mitatem-Omnis igitur hac duorum magorum Philofophorum dcfanpdo.croirt ms de bealitudine fermo efl de Angelis,qui etiam a nobis dicuntur Di j, quia quos defcribit,neq; funt poetici illi,ncq; motores orbium . Num docuit eos effe longtfi t tne fupra er extra motus coeli, non m locojon in tempore . Hac autem The olo/ logia ucra-Cum igitur A nfotelcs , er principem querulam Deum, er item De o extra Solem,cr Lunam beatiftme;fcmpitemum $ uiucntes prodicet , cate non poffunt hi cffe,nifi Angeli apud Mofcn,quod nomen officij efl non Natura.Nant ad Naturam debent appellari aut Dij,aut animi beati,aut mentes,ut 4oflm,C7* 4 Platonicis uocantur. Etiam uero interpretes AnftoteUs,uidelicet Simpbcius,plit res# alif, fentiunt eum illic in libris de Coelo de feparatis IntcUipentijs locutum ; fed orbium motoribus:Caterimquit,interpretcs cmuaJcx*i*V cur iiy,m motis caufuicoelcflia moucntibus,ciifla uolunt intelhgi, probat# Simplicius con/ tri quam fentirct Alcxanda,dc corporibus diuinis Arijlotele hac dicere non pOA tui ff e. Nam cum dicat extra coelum degaebeata iHa, quomodo coelum extra cct/ tum ejfe potcjlf Et cum dicat nullius eorum ejfe mutationem, cum calumfempef moueatur.Sed neq; ea c pix funt rcmotifitma yiy toiict Atynp, *?&5 oiartt uBi VOV7te S XffU XKW/mSr i/ Ttf oV/xjj , us Monf' HCeoTSf> tf t/ btv9fdaou)y ylvcrrxs Sefli, / i gcTHS vrai fJSoAHy ; Sita cfl, inquit jit diciutr,hominesficri D cos,ob * uirtuiis cxccUeniiam,hanc uirtutem effc hcroicam,quam ipfefcribit effefupra nos Hocprxnuum Deorum collatum fui fmUimis, quod quafiin hoc mundo excel/ lenti uirtute dcificatoSycff cii cx hominibus Deos : fiunt aquales Angelis Dei, fiunt rfihj Dciycoharedcs C hnfli. Hac tota uctuftas clamabat, fcnticbat,eratuoces quadi per omnem mundum, de pramijs calcflibus, quid iuMimi, fapicr.tifiimi,patrix, ifiimLex hominibus fiunt Dij: aquales Hfa - 1 fcdicet 48 [t .r A V G VS T. V QV 8. L ! Ife Vllf feiicet [upernis SUs.Et nos (itemur eos diuos , {/ cvoyxTfty : Df Dijs,inquit,nihd fcimus,neq ; eormft nomina funt nobis nota.Eorum ctbu,ucrdmty lentitudine aud iuit ttouiiq; uetuftut Whcrecydes,P)'thagorx prceptor,dc quo Plutarckmn eo quedcficie qux uiftttnr h Luna: d>s qiftKi/cAnsbsrecAxieS ciircu xvrovs9iOi/{ xp.fi vIxt ttfS: Quemadmodii fentit prifcits Phereodes,eosipfos uefei Nedflfe 4 jetAmbrofu- Agnofcuntomnes igitur, Deorum cibum non mortalem, ut nojkuni; ConBJtr altoncj ex M irco t" ulli o.apud quem ell D eus fnprtmui, 8i jiem alij Di| nominamur, qi pneterepmn Angeli dTt non pofTunr. Cap. VII - t; A dem fi quis uc\it,ex M.arco Tullio, quem ego Komant non modo ficunSt, etiam cum Varrone Philofothix principemlibcnter prxdicauerim, prxei/ pue quod firme qux apud Philojophos Grxcix feripta reperiffet, cum deletu, Z? iudicio fuo, Romana lingua exprefiit, deducet. Eii apud eum fuprcmt Dei fe/ pe numero confifio,quent Mdbwattf iipjnprmm ; A/mmfinqnit snhe \ o 1 * '9 M^MfcENN! PHILOSOPHrA. 4V jftttf,generatum effeafupremo Deo. Nunc appellat Mentem diutium, nunc fum tnumlouem. Orta, htquit, fmul efl lex cum Mente diurna. q mmobremlex ue / xa, atque pr inceps ad uibcndum, er aduetandm ratio eB reda funwu louis. Ortam dicit cum Mente diuina,id efi , atemam, comitem atemi Dei fapientiam : Modo Platonem fecutns in Timeo mundi pro creatorem , qui animum ex fua tuente cr Diuinitatc gcnuijfct: Modo creatorem Solis, qui eum infecundo am/ litu feu jpkara fupra terram accenderit : Et iit Somnio, A nimiis datus a Deo : Et; ab eo munus humanum af ignotum. er quod princeps iUe Deus mouet, modera/ turhunc mundum- Hacque declarant unius magni, ac fempitemi Det exccUcn/ tum. Supremus, fummus, creator mundi, cr lucis, creator animi, princeps Deut, molor mundi Cum igitur hee cminentifiimum,ftngularcm, unum' que defignent, quo pertinebit cum Deos multos nominat, prteipue poeticis illis exclufts, quos riec ipfe, mea quidem fententia admitteret in P hilofophia f Ergo cum quarit de Haturx Deorum, Quid hac nominatio dcftgnabit i Omnem fbrtaffe naturam, qua diurna putatur Quid illud in fecundo f Itaque jit credibile Deorum, c T homi / mm caufa fidum cjfc mundum, qua 'que incofunt omnia.Si fidus eB caufa De/ orum mundus, certe fiat tempus, cum non effent Dij,quib.fidus efl mundus; ficut item non erant homines, quibus item fidus efl. Sed mouet admirationem, quod ad/ dit: Facilius' que intdligituraDijs immortalibus hominibus effeprouifum,ft erit tota hominis fabricatio pcrfpeda, omnis que humana natura figura, atque per/ ftdio.Qaantus error t quam non digna tanto uiroincon flantia i Paulo ante, Dijs creatus efl,cr hominibus mundus, ut una probetur generis utriufque conditio. Si creatus igitur,an fupremo, ac praponti D eo,an ab his, quos poflea dicis homini/ Ius prouidiffe ? St aprapotentt Deo, non a Dijs eB hominibus prouifum, fed ab ijlo ipfo principe Deo. Si abillis,non efi ergo eorum caufa fhdus mundus, quip/ pe quo tam diu carere non potuiffet. Hoc item confequitur, fi Dijs hominibus eB prouifum, Dif non fnnt homines in Deos relati, quia res creabantur, proutdeba/ turefc hominibus a Dijs, nondum poeticis Dijs diis exortis : ftc neque funt,aut ef/ fe poffuntDij ftderum, ac ajbrorum, qui prata motus illos perpetuos, nihil lar g iri poffnnt hominibus, folam lucem, er calorem terris infundentes: cum autem prouidentia, quam pradicat , fit multiplex, deuarix, pracipuequod eam, qua ad figuram humana natur a,er totam hominis fabricationem pertinet, narrauit, fi re t di cenfcasx Dijs illis motoribut,quosfola uafandorum paennita ccelcfUu orbi/ . ufn cura foBicitat, profido exerceri non potuit, qui relidis motibus calcjhbus, in terras ad humana tam folertem fabricatione defeendaent. Huc adde, quod necifli aant anteaquam prouifum effeta Dif s. Supacjl igitur corrigendi* quod fecundo toeo dixit , er tefhmonijseius deftruendum, cum dicit Deum fupremum praclora quadam conditione hominem genuijfe, uiuendi munus homiiubus afUgnaffe, ani / tuum in corpus it}duxiffc,a quq iniuffu cius difcedae non liceat, in Timao fatetur H h 4 eum cum 1 I 48$ .AVGVST. EVGVBf LIB. VtUi ptm cum Platone mundi parentem, ac procreatore. 1 Uud igitur uerius, hominutiQ cr Deorum caufa,aprmcipe,ac fu premo Deo fiflum cjfc mundum:Dcos autem animos effe maiores hominibus, minores ipfo principe , non Deos autem fidiori, aut poeticos idos in catalogo hominum,non Deorum referendos. Nam Dij flcda/ rum fidunt quod fupremus Deus decrcuiffet , ut hominum caufa Deus eos jiciffa uidcatur,ncmpc ut lucem,caloremq ; in terras mittcrcnt.Eoru autem caufa fidum nihil uidctur,qui fcruiuntconftlijs eius , qui eunda hominu caufa facere dccreuif/, fct.Tuq; in libris illis repetens rationcm,ticrum fateris mundum Deorum , horni/ numq; caufa fiftu/m,quaq} in eo funt omnia,ca parata ad frudum hominum,*? inuenta. Ejfe enim mundum quaft communem Dcorwm,homnumqi domum, aut urbem utrerumq;.Dc/iique fubijcis , Hac fi hominibus folis notafunt(loquens de fltQis, *? cffttlUbuslhominu caufa fida effciudicanda- Sic dicis ab hominibus fo/ lis notata cjfc tempora,cogmtos ortus, obitusq-, fidcrum,ut appareat te iudicc, ea fida propter homines,ut Mofes docuit a fupremo Deo . Ex his igitur tedimonijf claret cum contra natur am,Dijs totoido opere demanda jf e rerum prouidenttam, ac creationem . Quoniam poeticis Dijs,qui creare mundum, attendere ad omnia nondum nad non poterant,*? Dqs afiroru exclufis,qut ncc ipft adhuc extabant , fidi poflea cum toto mundo,mhil apparet,nec cadere in animum potejl,quod ne mine multorum Deorum fit findendum, quibus nec noutina funt, ncc capit mens, ut Deorum multitudo concurrere ad creandos hotmnes,omncm(fc mundu potue/ nnt.Tum teflimonijs eius tota res deflriutur, nunc principe, fupremum fi Deum, tume fummum iouem,nunc fingulari nonunauone parentem mundi nominantis. Videat igitur ipfe,quid Undem fit,quod ait , Vt uno perpetuus mundi effet orna/ tus,magna adhibita cura ejl a prouidenda Deorum, ut frmper effent et bejtiarunt genera e? arboru.omniumq; rerum -Que tanta incon&antia,nurtc unum fingu/ larem rerum creatorcm,nuncmultos,dcclaranUsfnifi forte Platonem ejl fecutus, qui generationi animalium non eundem tdum maximum, quem mundo ntfienii praficit,fid Deos inferiores. Quod Ucm apud eum mconfiantcrdicuur. Eo autem uel maxime declaratur, Tullium incerta mentis fiuffe,qu6d eorundem reru nunc naturam ficti inuentrice,mnc Deum fingulare,nunc Deos plurimos -Nam quod dixerat magnam prouidmtu adhibuiffc Deos,ut fcmper effent genera bcftiarum, * i de his ipfis loqucns,Nam primu,inquit,alia mares, alia faminx funt, quod per/ petuitatis caufa machinata Natura ejl. At non uides adndfft N atura,quam pateat E picureis,ct Cotta contradicenti infultandi locus, qui quadam Natura ncccfiiate, nullius Dei confil ijs, fieri eunda contendunt. At Ariflotdes, quodquidc arbitrar etiam M arcum fentire,fire femper Naturam cum Deo conuocat,Deum et Natu/ tam nihil temere ficere pradicans, Deos autem multos in creatione rerum , nun/ quam admifit-Et hoc ipfim quod nunc efid Marco dtflum , duobus locis mento/ msjn libro de Generatione e? interit^ de Rcpublkt , Deo fingulari utrobique adindi/ r DE- pEftBNHI. PHILOSOPHIA. 4 19 giiuiieauit.lpfeq; repetii hac opem fwffe prouida.folerdscp Natura. Deinde ex fUmans Jed il U quanta benignitas N atura/Cum igitur banc Naturam, folertem, prouidamq; pradicet,quis erit nifi Deus, qui fit Natura prouidentifiima, folertif/ jmaqifSiquidem infert nouipime , Sic undique omni ratione concluditur , mente , confilioq; diuino,omnia in hoc mundo ad falutem omnium , conferuadonemq $ tm rabditer admimflrari Quibus intcUigimus,nunc natura nominata,nunc Dijs His. reuolui tandem cum ac referri quafi Natura afiu, ad confcfitonem magna, fmgu/ tarisq i Diuinitatis, qua fuerit rebus origo : Qui fecerit mundum earum animant tum caufa,qua ratione utantur.hos autem effe Deos,er homines,Naturfy folcr tem,cr prouidam,fohm Deum effe. Hac igitur ueritas e rat,ut hi Dij,nec autores mndi,rcrum'qi fuerint, er quorum,z y honunit caufa fida eunda dixit , non poc ticos,ct fuperdiuonis Deos,fed naturales fcndrct,nec Deos afirorum. Nam Cotta contradic ens graffatus ejl,et defauit pro libidine contra Deos, uidelicct poeticos, (ET fupcrjhttofos. lacti e fiat toUere,quinon effient, his auferre mundi, rerumiff molitionem, qui quonia homines fuiffent, nutom Diuinitatis fua fignu dcdiffcnL Perfpicuum igitur,mfi Deos, quos fxpenumero creatores, prouidentes uocat,ani/ mos Hos duunos fentiat,nomen inane effe Deos, quibus ruhdfubftt, qui nec poc/ tici,Dijq; Hi,quosex hominibus in deos relatos fatebantur, pofiint effe, necmo/ tores orbium caledim. Et fape fingularem nommauit. illis autem Dijs , er ani/ mis diurnis creationem rerum ac prouidentiam etiam ipfius tedimonijs , er ratio/ Utibus , eam ob caufam detrahemus , quod cum iuxta Platonem-fhteatur unum to/ tius mundi creatorem,cum mundo neceffe efl omnes animos creatos : Sicq ; crea/ renmndum,qui non erant, non potuerunt. Minus item fuapte natura prouidere, tjt magnus ille podea prafteiffet. Hiq; erunt,quorum er hominum caufa effe/ dum mundum pradicauit. Nam Deus fummus , qui mundo fua Diuinitate , omni mundo meliore contcntus,nunquam eguiffict, fui ipfius caufa mundum non effe/ icit.Nodra igitur, er Horum caufa fecit omnia . I tiis axium , nobis terram dedit, daturus etiam nobis calum: quod Marcus T ullius ipfe edam affernt. Hos igitur aptos femper habet in ore ex fuperditione potius q phy fica , conflande^ ratione , cr (fuos contra naturam interdum prafecit creationi Deos, non effe Deosucros, fed a fummo Deo creatos condat: quo redarguitur eos laborare creando non po/ tuiffe,totum ' iufh tiamq; omnes cupida de mente fugarunt, ' -ix. ^ Perfudere manus fraterno [anguine fratres, - .v.jr Definit extindos natus lugere parentes, >.- * Optauit genitor primatu funera nati, y,ZTofadh |a >oiS, Kgic u rxrrojltmais iv^xTAon^ot: Circumugori Deos quofdd nodu,uorijs peregrinis fundes. Nodu uidelicct per infonmia: ut la/ . cob uidit prr Sormuufcali fuper terra cacumine tangente calu, et Jefcendetes, fit afccndcntcs Angclos,etDominu innixu [cale. Qua [cala uideturpene Homerus mbffe,appcllans ea aurcacatbcna louis,qua calu,ac terra ftnt deuinda. Et mi/ . ru in modu placuit Phdofophis.lUud adeo mirabere in Pbilofophis, et [acris lite/ ris,qdpromi[cue nunc Deu unu pnncipiu,ct autorc omniii gerendaru reru,nunc Angelos eius inducunt,fmlc quii e xtatapud Phdofophos. Vides enim Platone, Tulhii,multosq; alios,in e ode re ,nunc Deos nominantes, nunc Deu fmgulare, Ut facris literis ite quod Deusipfc dixit,Dc[ccnda,ct uidcbo,utru clamore, quiucnit . ad me,operc coplcuerit,an non cjl ita.Poflea no ipfc rcfrrtur ucniffe,ac dclcuiffe, t quod ibi toties minatur [cfrduru,[cd duos Angelos, qui et uenerunt,ct ddcucrunt r . urbciiu ? 9* AV noiriMtyvs, wny Kory-oy ttyzQcs 'nk.vomiKcutKivHcrs.en. roumesty 9uy cwoynxs HSC Aa,t>oiay voi,ngu etfarisfoepoi vt&s 'fic ^ 7*{ ^ 7M80-CU. 75mtibus prouidentix.Has igitur nunc uocat fuflentatores,uidelicet mundum fuffultiendo tenentes. A c quod eas uocat inflexas, defigpat flabilem, firmam q; eo/ rum poteflatcm,quddfuflcntatorcs,indicat cuBodiam. Hos autem poteflates defl/ tuunt permanentia, pcrennitatiscfc mundi, CT ordinis immoti caufas , Sunt autem Cr alia: potcflatcs,qu dicuntur ab eis anulidi, quod efl,intenfl,inuertibiles,ad ea a uxjtmt htc,cr ficientes animas illecebris et affvdibus non demulceri. Haec P fel igitur claro in lumine omnis omnium gentium confonat Theologia . irt uetufliflimis Hebraeorum literis,principes prouinciarum,populorum, cr in bel r io duces protefloresip , contemplatores humanorum fidorum declarantur,a Pia/ tone Grxcaq; Theologia finuliter principes, legati, interpretes i Chaldaeis , nunc pistentitores, cuRodcs,confcruator es mundi}nunc humanti genus tuentes, agen/ tes, moderantes profpeflores.: ia ooalid^ nOnft^eP0rUm,5,f An8clorum * Plitonici* , praecipue Proclo taqoo Bidour noftro* &cmu*,ubi i uenute diflemui ; & dc pruno Deorum or- fiEncratm igitur d prifeis illis cognita , c T praedicatae funt diuinoe poteflates , m^partiemanus a fubfecutis Platonicis eorum genera, nationesq $ , cr adio tutae , Kjcnpta,maxima ex parte e nofkis Ubrisjicet hoc ab cis diflimuletur , accepta . Pnmus omruum Platonicorum Proclus (Nam neque apudMnum , neq} tam/ Uichum,necp Ameliwm,nec[uperiorcs ea myflerta reperio) aufus efl locupletius dehtsmjuagenera.difktbutisloqui.Qtu cum fupenores Platomci,quos in cacte rtsftrejcmper imitatur,non prodidiffet , nouimus aperte, ut Gracd quoq; teflan/ tjfr,cu ex Dtonyfio Areopagita fumpuiffejed multis adicdts cotaminajjc. D ico Jcdfrrt hac tria genera Dcoru, fuse Angeloru, qui dicuntur vomet , voyrot t@ic Pttpot,voij>oi y.ovoyud rfljntcllefli,inteUcfli ZT in teUigen tes, inteUigen tes folii, qut junt tres Angelorum 4 Dtonyfio condrudaHicrarchiac. Proclum fecutus efl OfutfciMydlijq} nonnulli. Cum igitur primus Dionyfius Deos dios tnteiledos,cr inteUigentesnomnaffet, orrmcmty de eis Theologiam exfacrisli/ teris accepi fjet, Proclus uiolenler , cr contaminate colligens ex fibulis Poetarum CT Platone, cum primis Parmenide, ueram fuper his Theologiam mfedt: R eftitu tutes igitur omnia infua loc4,Proclm$ partim declarantes, partim cumDiony fu cMZ 494 AVGVST. EVGVB. LIB. VI IT. fio coHatm,paueis (N m alioqui numcrofe de his iUefcripfit) emendantefTbea logix confenfum demonftramus. Is igitur in eo, quem infcripfit de Theologia PLc tonis, pofl fmgular em, atque ineffabili fummi Dei Vmtatem,neceffartb de generi/ bus Deorum fe rmonem habendum ejfe dicit. Ac primu cenfet,in quo fecutus eum Simplicius fji,Q ucmadmodu Natura naturahter,Mens men taliter. Anima quo/jJlr enutrit tiw yiay my oAuy xJ>ybjj,iiovxi/QtsHKCfi, x^nros ftX& Ttourh Aoyai,ngu. xq>xs& a.yvccs&' )y.7rxv7vry v xfyn 7 wy orTtoy.tt^ 7xsi&' oJlvitVlOUMi V(QJ.SXMa Trfionytyvn $tiy;Omnibus igitur rcbus,euam tf s Dijs, v. ** DE PERENNI PHILOSOPHIA. 4H foret producunt, una feparata,fegregata^ c r imparhcipabilis $ caufa praexi/ fiit. Ineffabilis quide ommfermon e, cr indiabilis: orni autem cogitationi htcom/ prehenfibilis,cr tgnor abilts,ommalicere,fed propemodum placere uidebatur, in/ Atcit Plato pr aditantem jn quo miris laudibus patriam caleficm commendamt, Hh eam 9 4'f AVGVST. EVSV8. LIK VIII. * editi effe f lapidibus pretiofis,omnem uifibilem pulchritudinem fuperantibui, Ser/ dis,la\ptdibus,Smaragdis:Hic auream effe terram, diuina fpcftacula, bedtos fyff Altores, multa^ diu egregia, ut fuo loco ndrrabitur. Antcd uerodixerat, m V jctj vos i~i(/ o A yBiroS Wfterfc , to foinStyly y o-epeuftct, ty w tt&s) e ySUanxiTtc 6i'f oiom u&j-rict vovTvci Hga XKivlrns,)( xoeryx agvyfyccs , is wtf' mdo-yvsduceyxay:De coele Bibus cr immotis principijs uidetur dicere, fpkardt cetlefles mouentibus.Sed omnia,qux praccdunt, fieri potefl, ut minime uiolcnter ad intetlcflualcs,cr immobiles caufas,cr qua dicuntur extra mundum effe, ut fii pemundana, pofiin t applicari. Cemis fubjUntias fupewumdanas. Sed mterpre/ tes addiderunt motum, quem nec A riBoteUs memorauit, nec rationi efl confenti/ tieum,ut fubfhntias extra coelum remotifimas, dixerit moucrc coelum. Ergofunt Angeli,ftue Dij , c r eorum munera rcfpcxit quemadmodum Philo ludaus , que Plato cr ArijlotelettacitefcnferuntectypiAsi 7r(s dv^ums f itftu ty Satu tpvoaSyXZJotPixxcyoijjiguvTrccpxoinnSiTiFi&TisStiii quam Ariftoteles,fi/ ue ex fuperiore T heologia,fiue ingemj bonitate fenfit,iudicauitq; f olam dignam , qua cr odio diceretur Deorum. A flan fe prafentia diuinx fatentur Mi, Ariflotc/ Us eos contcplari,intueri,fl>eculari.Quid aliud a cacleflibus Theologis expedesi Eofdcm Dtos,cr hanc rerum filicitatem cum neccffe efl innuere,cum in cifdcm Ii bris de Sedare Deorum loquens,quod uulgarcs arbitrentur uinum, quoniam nihil ui-to dulcius 0 pmentur. l d ait eis acci der e ex infolentia, quafi decernens Sedari lui Deorum,non quidem uinum effc, fed omni uino fuauius ,longeq ; iucundius. Cumifr fuperius nihil aliud agere Deos, quam contemplari ex ratione reperiffet, bibunt autem Sedar, claret certe Sedar effc contemplationem. Siccj} ed deuolui/ tur ratio^U etiam hi Dij contemplantes fin^quijc cibo inuifibili,ifto nempe Seda re uefei pr xdicabant. Vcrifimdcqf fitArifloulem fenjfiffe,debcatitudwc Deorum feribentem qux prifeus uates Homerus cccincratflto* ftixfrn&Dij beate ,CT facile, fine labore uiuentcs.Et de Olympo: Tui ivi Tif7royTcu iffKrrx. I qw Dij gaudent, txultant tempus ty omne , ilb * Et quod DB PERENNI PHILOSOPHIA. tflrtjduo Deus effiet beatui.Scd non efl Deo melitis,ergp feipfum contemplatur, C rex feipfo fit beatus. itemDij contemplantur, ex co beati: fed non mfit unus efl, epti dicitur propne Deui, cui nihil antcjlat,cr prafidet, qui ex fui contemplatione fiat beatus.ergo Dij,quos in libris de Calo,cr de Moribus, ferio, er affeuerantet beatos dixit, er beatos ex contemplatione, non funt beati contemplantes fcipfos, eum fit unius cmincntifiimL,quo tuhii excellendus, fumet contemplatio. Ergo cum Dijillifbt beati, beatitudofn contemplatio, non ex fcipfts funt beati, quod ratio qux ficit primum contemplari feipfum, quia non efl fuperiui, eadem fiat eos con/ templari maximum iatm,fupcremncntem.EfficUurq ut ifti Di; fmt beati ex con/ iemplatione illius maximi,cuius contemplatio er ipfmmet,cr minores Deos rei iatbeatos.Hfc omnis rado fluit ex Artflotcle,Sicq; defcnpfit locum,defcnpfiu be abtudirtem. Defvuuit eamjuculcnterq; expreflit, quod fit contemplatio : ex ditiis autem rado defcendit,banc contemplatione effc Dei Ubiti fupemi.Adkac Ari (lote les,dc dijs his natura bomtatc,nouu hanc Tbcologia,eos gubemare res humanas: tu particulari autem,bonos,retie, iufleq j uiuentes, fapientesq; nec diligere modo, fed ex amore, C r bcncuolenda remunerari eos.Sicty colligitur tota,qux noflris in liter is Spiritus ftnfli 'mflintlu fcriptis,de Dijs,ud Angelis cxtat,apud p hilofophos {tbcologfa-Ducit cnim uocatq ; nos Natura ad has confiderationes,et confifiiones. iit ficu t Utera nos docuerunt beatitudinem ej[e,uidere illum ficic ad faciem, et ficu It efl : fic docuit cos Natura,nanobud cjfebcatitudtnem,pcrfiflifiimam, loeuplc/ iemq; omnum magnarum uoluptatum,qudm contemplari Deum, quem dixerunt contemplari feipfum,tx eo beatum. Deus autem fit jit ex feipfo beatus contemplan io,ccrte ct minores omnes mentes reddit ufius beatas. Sic qj ex contcmpladone Dei jufettur omnis g cneradm bcadtudo,et omnium Platonicorum efl confifiio,nos re/ > dare oportere ad unitatem, a qua procefimus,quod fola perfide docuit horu tem/ fprum T beologia-hac erit iUa, quam Ariflotcles dixit a Dijs remuneraio bono/ tum, quod ad has inauditas ducent eosuoluptatcs. Nihd enim licet aliud cogitare .remuncratme Deorum dignum,cum terrena bona fimt corruptibilia non ipfia mo 46 euanefcenda,d'ffluentia , fed corrumpenda etii poffieffores- Qua nemo fapiens . mquam cone upiuit,ncc Deus ipfa nobis caLogiri,ncc polliceri uoluit. Et hoc item jfi,quod dminitus omnis confcffa efl uctuflas,ctapprobauit idem A riflotdcs,in En demijs moralibus frptimo : ciist ti kx 3era tf ? 'A VG VS T. BV hie principem libenter predicauerim, preci/ pue quod firme que apud Philojophos Grecix frriptareperiflet, cumdeieflu, Cr mdicio fuo, Romana lingua exprefiit, deducet. pJlapttd cumfuprerm Drife/ fen umero confrfiio?quem modoma^q iqcifluprcmm ; Affimm, inquit in Le fcH' PEfcEHM? PHILOSOPHTA. 4*V^Zt' jjbttt,genaatum effe a fupremo Deo.Nunc appellat Mentem diubiam,nuncfum mmiouem. Ortajttquit, fimul efl lex eunt Mente diuina- Qtumobrcm lex ue/ M> atque princeps ad iubendum, cr ad uetandwm ratio efl refla funrn iouis. Ortam dicit cum Mente duiina,id efl, atemam , comitem etemi Dei fapientiam : Modo Platonem fecutus in Timao mundi pro creatorem, qui antmum ex fu a tuente crDiuinitate genuiffet : Modo creatorem Solis , qui eum infecundo am/ litu fcu ffihara fupra terram accenderit : Et in Somnio, A nimiis datus a Deo: Et, ab eo manus humanum afiignatum. cr quod princeps ille Deus mouet,modcn/ I urhunc mundum. Hacque declarant unius magni, aefempitemi Dei cxccUcn/ tum. Supremus, fummus,creator mundi, cr lucis, creator animi, princeps Deut, motor mundi. Cum igitur hac cminentifiimum,fmgularcm, unum quedefignent, quo pertinebit cum Deos multos nominat, praflpue poeticis iUis exclufis, quas hrc ipfe, mea quidem fententia admitteret in Fhdofophia f Ergo cum quirit de KiUim Deorum, Quid hac nominatio defignabit f Omnem fbrtaffe naturam, qua diurna putatur. Quid illud in fecundo f Itaque jit credibile Deorum, cr horni / num caufa fiflum effe mundum, qua que in co funt omnia. Si fiflus efl caufa De/ orum mundus, certe fiat tempus, cum non effent Dij, quib- fiflus efl mundus, ficut item non erant homines, quibus item fiflus efl. Sed mouet admirationem, quod ad/ dit: Eaciliusque inlcUigituraDijs immortalibus hominibus effe prouifum, fi erit tota hominis fabricatio per ftefla, omnis que humana natura figura, atque per/ .feflio-Quantus error t quam non digna tanto uiroinconflantia i Paulo ante, Dijs areatus efl,cr b ominibus mundus, ut una probetur generis utriufque conditio. Si areatus igitur, an fupremo, ac praponti D eo, qui I 4? AYB*iT. 1TB. VTH. - qmprofadebttifJenLEtDij i Bitito fxplic4ft'ft , quof ,."va DE PEREMNI PHILOSOPHIA. * 4,1 mpfeumrtf,. non cftiu,utfciam.conuertcrunl * iufttttamfy omnes cupida de mente fugerunt, i Perfudere manus fraterno [anguine fratres, Definit e xtindos natus lugere parentes , Optauit genitor primam funera nati, , , Liber ut innupta potiretur fiore noucrct* \ Ignaro mater [ubfiernensfc impia nato, \x'. . *: , . Impia non ueruacfi,diuos [celerare penatef. , Omnufinda,ne^inda,malopcrmtftafurori, . . lufiificam nobis mentem auerterc Deorum. S ^ j, Qjure nec tales dignantur uifere coctus, . Mrcjc coii ungi paiumtur lumine claro - . T ales igitur caltcok adiere caftas domos fandorum integrormq; uiroru. Abra ,bam,Loth,lacob.lndc increbuit Jma,Deos obambulare urbes,humanos inuifere tccetus,ct Plato eode loco ex pocth fima c[fr,dka^cc^iolrsnt vtgiif^orT eu tn/KTOtj/,nro}Abis fivus, K 9 urccrroJlstmti: ivJ^xTAoiawoa: C ircunuagari Deos quofdd nodu,uarijs peregrinis fundes. Nodu uidclicct per infonmia: utla/ , cob uidit per Sormuu [coli [uper terra cacumine Ungente ccclu,ct dcfcendetcf, et afeendentes A ngclos,et Dominu innixu [cale. Qwii [coli uidctur pene Homerus audif[e,4ppclUns ea aurea catbend louts,qua coclu,ac terre fmt deuindx. Et mi/ . w in modu placuit Philofophis.lllud adeo mirabere in Philofophis, et [acris lite/ ris,qdpromifhoioyvoi,i^cwi7Tisf>olotinum , neoi yovoyad efljnteUe(U,intcUc(li V intelligentes,intelligentcs folii, qux funt tres Angelorum a Dionyfwconflruflx Hierarchix.Proclum fecutus efl Hernias, cr Damafcius,alijylw,uovx -voto 7t3 y ovvaty ioixy, oi iH v ,iyu xQgxs' Zyvos&Ji 7mom yvuy ct^t soy. rctinlw J^h vy ovTtoiixJiiGHKixy yuysSi j 7rxvy,ycu fycw-ny n VOVC+ HivoS.Quxfunt, E quibus, inquit, terminus cfl Deui infummo inteUigibili pro/ grediens ab imparticipabili,er primo Deo, omnia commenfttrans , e r determi/ nans,er totum paternum, er contentiuum, purum# Deorum genui creans. At infinitum uirtui cfl indeficiens iftut Dei,omnes generat ordmes,cfJvrcns,cr om/ nem mfminitatem,cr antefubflantialem, er fubflantialcm,er ufq; ad extremam materiam. At uero nuflum primui,er alttfiimui Deui,ordo Deorum, fecreto cun fla complexus,per trinitatem mteUeflualcm,contentiua,rcplctui, omnis rei cau/ fam unifice comple flens,T intelleflualibui pnmn,[ummitatcm , er ab omnibut feparatam flatuensMxc Produs,ninuum certe allegorica , imo uero friuola,T commentitia,cx fonte uero, loco# detorta,in fomnijs humanis, chimcr is# conto/ minata- Adhibenda igitur correflio, error# omnis,bonis feleflis d malis,aperien/ dui-Pnm igitur emendatio jd# ex doflrina Dionyfij,undc manarunt ifla Prodi, erit , quod de Deorum ordo non [uni unitates dc fontales , ntqmquam cfl , eux t>B PERENNT PHILOSOPHIA* *** etr hoc nomine uocentur,nec fubiacct nonum quod fu fricatur, cr affeueratPro/ Us.Quodut clarius intcUigatwr,inielligcnda eft,cr conferenda [eruentia Proci/, Cf Di&nyfij.Primum conucmunt uterck,quod ineffabilis, ac fupere minens VnitM fu cauffa omnium Deorum Qtjoi in fupcriore te /limonio P r ocius dixit, Dionyfi ms autem de calefit Hiearcbia,de iefu:TU>y v/npovfxvitop wori&p imipov ciflj xiTtx:Superciq; Dei efl immenfa poteflat. Ai hxc nulla efl A prria,td efl, mrncnfitaa>Tts!his xgit ipar tufis 7rccrnA&s ccyvusoy carice (j.u af fmy curTHi\yuo-iy,knvi,decLtrjuit,patres omuu:Cr quod primum Deorum genus propter propinquitatem, cr fmulitudmem, cum fummo Deo fubflantiam dat fecundis Dijs.Si igitur adimas creationem rerifquam Dijs W: ficfupremisiniufl concefit,cxteraa firme nera funt, CT exfintibusDionyfijfyii: oere ffuentiiij ....... 4 . i . . J IX* ****" FHILOJOPHIA. i at : ** d*3 Dt0cT1US Dion fGo tkJucai Pr*. ' pRoJequiturpoft bos Proclus fecundum Deorum genus, quos appellat vt\ rrovs Hgu roipovs , intelledosfiue mentales , y:Qtua intelligatcos qm antefe funt,mtelligentur autem ab his qui fubfequuntur.Tim id ipfum 4 prin cipio commonjbans, e? pojl DcosinteUcdos fucccdae inteUigentes dicens 'm duo genera diflributos.De his ittquit,7X uve tsi voktcc (cJ veij>ct, oxxvevvTXvau T(U,ktx t 0 Aoyioy,Tx A voipx novoy.Alia quide funt i ntcUeda, et intelli gentia,quxcunq; uidelicct inteUigentia inteUiguntur,utaU oraculis, alia inteUigen ttafolu. Hxc Procli dogmata,quonid 4 uera T hcologia , quam in Dionyfio uide/ tat,na[ccbantur,fpeciem habent ueritatis:rurfum fordent jilfiutc, humanis com/ mentis volata. Ac quemadmoduhi Dij,partim inteUedi funt, quod ab inoriori/ bus mteUiguntur-.partim inteUigentes, qued fupemos intelligunt: fic dogmata, cr aiaa Procli,partim uerafunt,quia de fonte bono prodierunt,partimfilfa,quia ut ra Philo fophia volentis infomnijs ejl contaminata. Verum igitur efl,pofl primam ^erarch,amfummm,exccllentifUmorum Angelorum, fequi fecundam, ctue rumeft,4 Diony/ioq; item traditum , quod primi dicuntur inteUedi folum, quod ab inferioribus tanqud difcipulis,ipfi eorum magifki,dodoresq: afhiciuntur, con Jiderantur.Vtitur enim cauoccDionyfius , quod infriares : yx^HuSxri, cupi j tmt ab eis nofccre , fcq ; eis uti difcipulos offvrunt,a quibus arcana myfleria,qtue Deo proxjmi,nofcunt,accipiant , eoq j Dionyfius utitur frequenter nomine irrat dtationiSySJA xyn i^l,irraduri,i[luminart: C7" ueritas,ac fapientia , qua traditur, V ^fmoresmiuanvr,diaturtrradutto.Atq;adaUafuperhacreait, nSn* Ytfcucpw oidioAoyoi xgxvtcoy *ionyfws,cr Proclus,& quod jecit/ tus fit Proclus Dionyfim,declarant,qux fmili modo de irradiatione loquitur Pro cius, dicens de fapicntia,qud uult ejfe ordine Deoru.@ o irixs aty iK^iiAoiorSyVroof eunti -nes yvaio-fa u\\cttcn{ &ts $toii,*K vyo uyloyozfupwwos 3is yoti&ts wtxixosiwky^^t^oTnTOinPtK t Si^ff fcMj xy.rsoiiitHi:EX quemadmodii illa dat omnibus fubftantia,fic ifta cognitiones irradiat Dijs.tgiturauriga, quide nutritus inlelligibilibusunifice participat perft/ ftionc aDijs radiantem. Sunt igitur hxc omnia uera,nota,nonfolu no]bis,ftd etii Chaldxis,qui fi ubftantias hasappellant,ut fuperius uifum,Korj*xycvs,mndidu flores, et propter fumma fanflitate i^eJyfass,intaflos,intemeri?TtAto-ep^iS bibis, y.vvicibxTBpy&\J ty 7rcev7tftucy J^ianco-yoiy cc^n/i&ry.Pofl hxc, ait, ter tium,aliu cxercitu,ucl Ordinem Deorum, qui uocatur intclligibilis, confideremus , continuit quidem ei qui ante fe cfl^tbfoluente autem omnes proccffus diuinorum, et rcflcflcnte ad prindpiu,eirculumq; unum omnium ordini , qui prim opifices funt,abfoluentc.Hxc Proclus.Tcrtius igitur ordo D corii , cfi continuus fecundo, deinde in eo abfoluetur omnes diuini ordincs,et quafifhfto c'trculo,ad caput refle tlutur. Hxc uera funt,et k Dionyfto priorefdita, qittbufda aut aiicfHs, et uariata uerboru fnic,k Proclo difiimulata,Sed uniuerfalefcclus Procli,Dionyfuts ignur: totfrcpHyiy qs UwQueyiifccy (PifaioryoS o 7 kj jytAixaf crvyn/.^y - . . - . Ii 4 I>E PERENNI PHILOSOPHIA. 501 iutt intdligibilet Di/. Hoc iam dixi fieri non poffejummo Deo, eundarum reru primo, ac uniuerftlt fonte.Sed maiora ineptin,ne dicam impietates adiccit,quat quomodo uel animus fuus fomniare,uel cuiquam probabiles fore credere potuc/ rit,(atis admirari non poflum: Vmtates,aut umtiones,inquit,accipiunt ab unitate , qua ejl ante inteUigbiUa:Tcet (Ai ovxtxs cor 0 t 5// vohtccp,txs (At foxs tks 7rcerrt Aus s't?Actii7r%H xiK*s ifoxy.4tMhpxpx?iJ$tS!t Isi sT vn eurrhu tepor ot; KfVQJ.it7ifce, kj epeu/eonpcc $1 6ix fyixs Qb-nJlo* out,H&Qcuii? yy tytoTtfyjf, 7%\tcvsfyatpyKfVxyu,(& oAiKOirlfX.QUfunt,Collrgimus igitur , cr concluji/ thus, quod nobihjlimutjupernusj ; mentium,qu drcunflant Det m,ordo, 4 Te/ ktxrchica,id efl,initiatrice,trradiationr,facris modis rcfla,quod in eum immcdu te intendst,occuldore , cr clariore illuminatione 4 fummo Deo manante purga/ bsr,iUum:na!ur C7 perficitur. Occultiore quidem, ut inteBedUore,nntgiscp fimpli/ ci,crunijico. clariore autem,ut qu primadator, primoq; apparet criminer fa/ liorc.H/c ille,omniq; opere differitor de lumine ueriutis, 4 fonte diutno in fupe/ riorem inferiorem^ mu idiimanante Inde dmini operis principium aufricatut,' dixit 7txtx Hr*Tpac tvifiv cciebus infirmant res h.u noftras . Sic ille . In quibus, ut moris ejl,funt jilfa ey ucra . Quod enim de adinmiBrationc generis humani dixerat Diwyfm , quod Angeli mundani rebus humanis pre/ DE-PERENM PHrLOSOPHIA. * fltditisfclicitet inferiores mentes. Cur autem non aliunde , quam ex fe ipfo beatus 'fitDeu(,caufa dicebatur,quod non habeat maiorem ex cuius contemplatione, er notione fiat beatus. Qua ratio efficiebat, ut quoniam minoribus mentibus unus esui nenti fimus ante jiat Deus , hunc unum ncceffario reftedent demerfe in pelagus infinitarum uoluptatum.Hoc Plato prior dixerat, fecutus eft Arifioteles, caterteft Pl atonici, Dionyfuts autem noHeromni opere fuper hac Angeloru felicitate dijfc jm.Hec igitur omnia psrtm Proclus de efca horum Deorum loquens fecutus eft, partim adicat exfuo pedore, perpendenda nobis an uera ftnt.Secus autem quam deceat,mea quidem feitientia,Platonem interpretatur, qui cum prata in calo ad exprimendam calcHcm felicitate jlatucret, ni aliud inhaere quam beatitudinen Deoru,qui femper funtbeati reficiens, per commentitias allegorias d Proclo coit taminantur,eam effe uim feracem omnis uitafvrmarumck omniu.Effe porro Deo rumefeam unitionem quondam intelledualem, A mbrojumq; & N edar, notio/ Bem,et^prouidentum effe inferiorum, trretj^u ? 7^ dcuBpoaricty, sipiop ope/ *PHV it!/oU Obstato jit vtxvapyypcty: Quandoduide Ambroftam robuftum pabulum effe ferunt,humtdum N edar. H ane ob caufam,folutam perq; omnia ten dentem prouidentiam Ncdar effe,roburautem,firmamq} aftiftcntiam,mfuperio/ ribus cjfc Ambrofiam.Concludmsq; Proclus, vtxT p ovy G? itv&poo-ia, tft&ft 7*A^T5fTt?,M Stoi.Ncdar igitur cr Ambrofta Deorum perfediones, quatenus Dif-Hec de efca,db eorum, optnor,qui melius hac ante eum norantfententijs,alic U*,cum nec Plato, nec Arifioteles, Dionyfwsq; ac poeta aliam Deorum Ambro/ fwn,ac Ne dor celebraucrint, quam ineffabiles eorum ueluptates, quod iuuenet femper procul ab omni clade, s tfi Qxivrts tepx^t -ries 7tv?Axs w (/loKg&s famKccsb# r - .. _> 11 '1 ... otrr . 7Jc fi ot, tree /aX) ny vcrtfsaioy ,StO{/ Atyovfii/>ccHiac Tuy 'iXAstymoyStMiuy ce* ntf y-cvv tkv , ngu. 'reus ioicuc 'VfJtiJloyJtvtoy SiKy:Simtlticr item dicat quift>iam,cr multas,qux uideutur effe, tuus irradiationes effc uitalcs,ab una uita fubpflentcs , promanantes m omnia ui/ nentia- Multasq} item miriones fecundum radiationem ab una fubjlantia , proce/ dentes in omnia q u funt QjuJ multisi quando et Deos multos hi omnes ) vrc qui ; ante Iamblichum floruerunt Philofopbi ficlktuunt,unum quidem fupcrfubflantia lem Deum dicentes, altos fubjhtntialcs ejfe,radiationibus ab uno deiflca'.os:cr effc 'fupcrfubjlanUdlium unitatum mulutudmem.non per fc perfidarum fubfifientid/ 'rimjfcd radiantium ab uno Deo,v fubdantijs manantium Deorm-Htc 4.D4/ rmafcio dila eo indicio perpendenda funt,quo multa Phdofophorum dogmata ese v lestibus literis non irradiata, digna fuerunt,qua paulum lucis deciperent . Princi/ pio uerum efl,cr exempli uice feruiens ad agnofeendum rerum prxcipueq; arti/ morum creatione, lucis manantis, ac radiantis cXemplumific omnibus rebus, om/ niqjuita animis natis, er profedis a Deo , quemadniodumradqfundwitur i lu / tt-Eoq; Philo uocat animos hrctvyiriunot, radiationes . Radiationes inquam uitalcsab una maxima lucidaq ; uua profidus. Sed quod hac quafi radioru , Deo/ rum multitudo perenniter lucens fluat4Deo,nunquamradijs i Solefuononma/ - nantibus (quod cius,atiorumqs Platonicorum uidetur dogma) mukisdecaufis ue/ rum effc non patefl. Effrt prhntm Deorum ac fumnu fmgularisq; Deifempitat/ jia coniundio,femper Sole fuat fundente luces.Effent atemi Dij mmores,ficut ma xmM*tmui'Subftantum fmm Duuntiatif faum ntwM ipf fium ip/ faDei / WPBRSNNY THftOSOPHTA? i*r fkDeifut^tiafbrent:ficq;nonunusfolus atcmus,folus uem fubhantiahscf ' Deus,fedin tot partes fdjfa Diuinitas,quot d Deo manarent luces. Quocirca net' tycferi etiam potefl quod Iamblichum ,multosq; ante eum Philofophos opinas; turfenfi([r,effe multos icrtcu fas, fubBantulcs Deos, radijs diuiws dcificatos, h ejl,quorum Diurnius radiet cum primo ac fmgulari Deo . Nam ts qui ejl fuper/' jubjhntiaUs Deus,ueram folus obtinet [ubflantiam Dium itatis. Reliquorum fimis Us fubjiantia citume, non fubjiantia diurna : quemadmodum [olus habet fubfianA tum humanitatis , quicunfy ejl fubflantialucr homo : qui autem non ejl nalurali/i Arr,fi^iuli>rr$ bomo,nunquam fubjlantum humanitatis pofidebit . Ejl au/> tem fubjiantia natura cutusq;.Quarccuicunq; fubjiantia Diuimratisadcffet,uer x fupratiaqi diuinilts etiam ade ffet. Vt igitur Philo mentis humana creatione, pul / chro declaraturus exemplo ,rant uocauit basetvyao-pa. ,radtum , fanttUtm i Deo, frit fu autem non aiernamfcintHanonem , fplendorcmq; perenniter luccn/ temJeJ femcl quidda jflendoris ex sterna luce dtuina demiffumfa fi Damafcium fenftffeputemus, fanum erit dogma, et Deorit quos ait radiationibus d Deo ceno/ tffc/xtv85,Jrrn Deos, quos etia Dionyjius tejlatur in Theologia Deosuocari,di/ ternus creatione futjfe , cum duunitus d potcjlatc proli fica fua Deus fflendorei quofdam uitales,qut Dij nempe mentes angelica juerunt,deimfit,non ex fua Diut mtatc,fcd facunda potcjlatc luces Has fuifmles accendens , quemadmodum ex dmfitmts potejlatis fua thefauris lucem corpoream,qua nufquam prius effet, in/ fUmmauit- Ob feruandtl igitur Dionyftum non uftm effe nomine creberrimo tpji, CT Platonicis fcM.aeu*^.is fuper eoru d Deo radiante fub)Unda,fcd fuper fapien/ tu,doflmi4,fcicntia,myflertjs, qua tanquam lumen d Deo fupremo Angelis fuit, in fundatur. De quo in calefit Hierarcbia,lnfcriortm,inquit, fubHantiamn ordi/ nes,t%nca,faptcntis,intcllciluaUiJutina uertuus, funt paructpcs, infertus , c rai, ipfas priores rejftacntcs.tpfa enim prius Deum cognofcentes,cr diuinam uirtu / tem excellenter cupientes,euam priores merentur,quoad eis fas ejl , diuinam pote, flatem amdan.Tum eas,qua pojl fe funtJubHantia* omni potrjlate inflammant dantes eis copiofefflendorem,qut in eas de fcendu. Similiter et ha mftrionbus,per ordine qualibet prima fubfcquenti.T ranfitq; in omnes,ex proportione, er ferae* fPiotcfonirrcsSuis (finit, Dtjfenfatio per omnes comeantis dtutmlununis . Ejl igitur omnibus illuminatis prnaptu iUununandt,Dcus quidem natura,et uere, propneq; ut luminis fubjiantia,^ ipfuts cjfe,ac uu lendi autor, ueru & omnibus tnentalibus,ex proportione \.vsi AfvgvsT. PWW tntnfit per omus orduics diurnos ex proportione , V ordine , prw* primit, rtifl poftremtf. Hac illa 8iugix e[ca Deorum meffubdh uolupUUi , fpedaculm m/, plens Mimos uberrimi lxtida,iurc lux uppelUt^ut qua non fit mji cogfiitio,conA tempUdo diurnorum myftrriorumQjjirf tj uoi Iamblichus dicit,rcfntur I ' 4 ^ . 1 * ' r T! * -V' . , DE DAEMONIBVS .? Pdfds Daemonum naturam (nnofuiffe. Profanat titms (Imitia faerfs - pari pro Deo>Dijin.aPocus,& Philofophu. Demum quod malorum pou flatum Gipropriai* omni ElT. cp apuJros bonos & malos Dxmoncs. Cip. XX. - D mtcUtgcndum igitur ea , E(/ Kfalr@',(is (/leufiup flurn,(iiyctt acj>y^ fcncu/TKp. lmperium,Damon3 EttAvtb *luAiUH30nua\. Ji Kv^ccnc falyMp*. * Tmue/ut pofimntjkauu^aquord Damon- ,'* ^ , - ' - " - - ' p DE"PBR.EWNI PHILOSOPHIA. 4 Htc Damonem appeUauit uimunmnfilem,diuinam,ut fi Deum ipfunt nomiiuf/ r fet,utantc eum Orpheus, V nui Demon,una pote flas. Similiter loculus ejl Arijlo pha nes, quod, Demon efficiat alios dominos, alios feruos,cr p arentes. is enim De us uniuer falis efl-Homerus item cum Deum ipfum uniucrfalem, Demoncm,tum gmeratim quos Dcos,eofdcm etiam Dj emonas dicit, vt quod Neptunus profeAui effet ad Acthiopat, -y.vrx nt*vh,fccutus Hcftodu,Dxmonas effe probos homines, quibus p ofl mortem id p re/ mj fu datum, ut De mones effvfti cukodes effent generis humani . V erum enim/ mero etiam bec non naturalia, fed poetica. Quertmus ipft DemoMieos,quos ge jms,cr natura feparet ab homoubus , & quos oportuerit cum toto mundo fuiffe areatos. Na ft ex haminubu: affumpti,.ay&*oykvce$^xZy o st- icasyoJroey isi,J^seeKtnio-yuytrcus ovoxett eevrteis wioJfierty: A cri,bt/ quit, attribuit uolucres,o poteflates alias, qua fenfu nonpoflint percipi. E fi auti is chorus animarum incorporearum , per acies o ordines diflindus fuos De/ inde infert, Quarum alias ratio probat corpora mortalia ingredi,certisip tempo ribus rurfum migrare , diuiniorem compagem fortitaa , omnis terrena habitatio/ nu expertes effe,fed fupeme ad ipfum athera purifimas effe.Q gdt Gracoru PM lofopbi Heroas, o Demonas uocant,Mofesre&o nomine Angelos, legationBm fungentes,ommciantes i Principe bona fubditis,o ipfi Rfg ra, ijufbus indiget fubicfti Et in Ubro,quod informia pntiDeo inj konyonmy ** fc Aer incorporeorum animorum domicitiu.Quandoquidc omnes mundi partes re/ plendas cffc,pulcbru iudicauit opifix.Quocirca terra tcrrtfbribus, morio fhtmi nilus aquatica, calo fk Has attribuit.Quaru Jhtgula non modo animi efl, fed etii purifilmamcns.Qiprtctiaminaliaregmcimuerfrdcre, fa tyvyeny.u Mplura yti xsntchK7rT&,ri frangit 4^ Mfxrtpw laiytsKog 3* DE PERBNNI PHILOSOPHIA. J* * y% eApee,yns n&Aoy @ v/Parcs faoTfcepuytAnimalia credit funt. Quod fi jenfu non percipmtur,quid mirum! Siquidem cr anima inuifibdis. Atqui ueri fit fimile,acrcm multo mugii quum tarum unimuliu nutrire-Hoc igitur Philonis do/ gna,dicerent Theologi non effe plane Mofaicum, negantes effe in aere animus, anteaqud in corpus defeendant , dcrcmtfc purifiimos animos habiture non conce / dentes,qui locus datus fit en a Deo, Unquam naturalis, ut legationibus fungantur . Si mim accedunt ad R egem,certe calefies funt,non aerij . Et ipfi Angeli confifii funt fc femper aflare confpefiui diuino.Si funt calefles,ut clara ratio ejl, quonii funt Angcli,qui Dij dicuntur a Phdofophis,ctiamq; in Theologia, fupcrejlcose/ tum ccclum habere pro regione, eosq } folos legattonibus fungi. Eos autem qui te/ nent aera,non modo non effe purifiimos , fed ediorum Theologorum tefiimonio . mquinatifiimosjitpoteuctitos propter impuritatem calefies penetrare domos. Quare fccutus in eo Platone Philo,dogma propofuit non ufquequaq ; Mofticum Probarem emm tefiimonio Mo fis, tum Angelos calefies effe, femper in aula regis fu commorantcsttum acrem non alia animalia, quam uolueres habere : nec aliud animantis genus acri necefftrium fuiffe,quo repletur, nifi uolueres cr uolattliatfi/ cut nec aqua funt alia animalia,nec terne mficorporea,V uifibdia. Daemones au tem quoniam tantus ejl Pbilofophorum confenfus aerios effe, dicerem non confit/ lio creatoris, cr natura fittm hunc habui ffc, fed cafu er uido fuo, quibus coelum, quemadmodum ceteris animis,effet paratum. Eadem corrcdionc uterer iit Apu/ lrio,fde(tis bonis multis, quae de Daemonibus fentit. Dtdirifur lententia Platonis Jc Daemonibus ,qtia tnbait dt legationes, interce fsfonem^t ituer hominem, at dem eisdem apit.l Philofophos tribuantur, deceptos eorum nonnuUot,utadt Porf phyrius,ea fimilitudine-QUoniamq} credendum ejl Platonem, ficut omnem aliam Phtlofopbum,fic de Daemonibus hanc ab Aegyptijs,catensq; Barbaris, etiam iudi ce Pl uurcho kju)ijfe,ueriftmile fit qua de utrotp genere audiffct,huc eum in com mune attuli ffe. D ico igitur in hac Platonis relatione, etiam Platonicorum tejtimo/ ruo, cum mifli fu duplex natura,non congruere D xmombus omnia, frparandxcfi effe redo fanocj ; lulicio.quonixm mhd eji aliud mifcerefuperJUtionem cum religj/ one,quam indigna Deo, indigna malis,predicare,ut fmc bonis mato,fiue malabo nis xf>igncs,par utrinq; periculum adeas. Funttto igitur Sia, legationes, cr inter/ prcutioncs,et inter Deum,hominemq; interce fio, delatio mandatorum Da ad bo mines,prectm,V" beneficorum ab hominibus ad Deum portatto,non efl contms quos ibidem incantationibus, cr ei qua; dicitur yoiiTmw que intercedunt, quafity mediatores,cr rsfofvaotcd/ iftunt,non funi Daemones, fed ipfmct Dif : nec efl cum Dijs illis mulus, quos cr ip fosconfeffus efl Plato ab Opifice mundi creatos, intercefiiotnccadeos fitrcLv tto,fcd Deum fuprcmu,nec habent niimfiros,Mcmuncios, cr legatos. Quienim fi uit Dif illi, inter s,cr homines,medij,cr intemuncij Daemones intercedant! Tranfpofitusigilur cft ordo.comgenduset rc&tuendus a nobis jit quos dixit De/ 05, er quos A nBoteles prxdumt extra corti uerttgmm uiuere beatos,quod etiam Plato ubique, defeendant e calo 'inter homines Deumi jj alufimum intercedentes, digni qui nocentur, ficut 'm fueris literis uocantur,Dij: quos omnis uctuBas etiam eognwt, cr fenfi^cr experta^ efl ad hmtnes uemre. Hetnquc c atuUuf, , ; QwicfltW DE PBItEflNT PTCtCKXJKmMA' |a|4?5 QS ' coeM humanos inuifant : c r quod Plato in E pinomide, B onot CT pios am/ pledunturtnon aerios idos Damones, fcdDcos coelicolas dixit , qui quondam fmpUs pulcherrimis, uifibdibus $ corporibus, darent fcfein confeedum pijs, ac mftis,ut Abraha, ut Mofi, ut lacob, pierifque probatiffimts uiris pojl c r ante eos . Scelera autem nofbra auerttffe, iujtitu, probiuusq; ornatricem, eorum mentem i nobis.Hifunt legati, merpretes,relatores^ltro atroq; a cado 'm tcrrss,a terris i* corium, legatorum more reuolantes. Secundum corrigcndu ejl,ut quemadmodum non ejl inter Deos, hominesq j merceffio, fed inter Deum principem, quem cr ipfe agnofeit, ueneraturq; Plato, nec ponere fis e)} altu ordinem inter homines, cr Deos: fic pradidio futurorum,legatio,cr albcutio,Damombu{ er acrijs iUts po teflatibus erepta, tradatur Dijs melioribus, non nuncijs ex potedatibus, fed ipfis mtnetoru/m munere fungentibus. Tentum, quod quemadmodum munus iftud pre clerum traditum Damombus,reffuuitur ueris pojfeffonbus Dijs : fic officium ex/ ecrMejiencficwum,mcdnt4twnum,teletanm,qux [ape turpi fima, abomian 4 que fuenmt,non bonis ifl*f,er potentibus Dijs,quibut mens cff,ut Catullus ait , iuffifica,tradatur,fed relinquatur aertjs ijlts Damonijs.Hoc igitur pado \ iet,ut da/ fis fuis cuique locis,ordo Theologia uerus appareat. Habemus interhn a Platone, Damones e jfe genere aerios, magica, uenejvijs, incantationibus, oraculis prafe/ dios: Legationes dutem,ut ipfaratto docuit,reflituimus Dijs.Docctenimratio,non ' jftter Deos, fed maximum prxpotentemque Deum intercedere legatos. Ergo fi fmtDij coelicola, ut filetur Plato, ht maxime parentes principi Deo,legatiom/ bus funguntur. Sequitur item ex didis Platonis, neceffaxia, naturaltque dedudi/ one,Dxmones non effe bonos,id'que duabus rationibus.Suntaerij,non admiitun/ titr in ccelum,non fmuntur,dtuina prxfentia. Sunt item f celeratis maleficis que ar tibus, teletis exccrabilibus prajjedi quo arguitur eos impuros effe, cr inquinatis mentis , nec eos dcledari,quodin Eptnomde dixu,bonii,odiffc malos,quod eflip/ forum Deorum coelicolarum , ut Catullus offendit. Emendandum item aut decla/ fandum, quod ait, Deum uel Deos cum hominibus non habere commercium. In Gorgu fentit contrarium : cpcccri A ol nxxvTos nsiftvrifvivarxy : Mortalium au/ tem fatum O" opificium fuis filijs aut progeniei demandauit: qui quidem eum imi tantcSyaccepto'^ animx immortali princtpio,deinceps ipfi corpus effinxerunt ,& adornarunt. I uxta igitur hoc fuum dogma in creatione hominis , quod autoritate, e iuSyOut corrigitur taut declaratur, Plato multa ahjs locis dtfferuit. m decimo de bepubltca docet eledionem Dxmonum,quos ipfi uitam ineuntes eltgimus,uel ipfi nos eligant,noftram effe.Keforendum^ ,utdixi,ad Angelos tr Dcos coelestes, quos dari ftmul ac nati fumus, custodes nobis , omnes prope facrifcriptorescon/ jentiunt. Eliguntur autem d nobis, quod quancunque uiam,eledionem uitx futi ' fcipere ueUmus/toforxftt hbcrtausiuita ucrb fufcepu,fufcipilur,eUgitur^Gcnuis fme Angelus,qui ddigunt,ampledunturq ; bonos , exeer antur , auertuntqi fefei malis -Cui wjlitia,pietas,probit4fqi placuerit. Angelum fibi cuflodem,prxfidem% {legit-Ham Plato or Aridotes , ipfa quoque facra dofirina bonos cum primis i l>co curariydihgf,fbucri contefiantur.Viroq; iuflo nec tuuo , nec defundo nocere quicquam ob illam custodum poffe afferuit Plato . N oStr a igitur efl eledio , no/ flrum cjl decemerc,utxwm pijs cajln$ fidis puros iUos,fandos,cr calefies ani/ mos uclmus aduocare et conciliare nobts,anfcclcratis,impurisq; aucrtere-QHm ubiciiUinoftris literis decantatur. Keuocabitur igitur cridud, quod ad flatu ante uitam pertinet, in fuum Theologix locu,aut mentem Platonis fiujfe dicemus, quod aperte cr in Phxdone,et Politico jlijsfy locis demondrauit, D xmones effe Dea* iQot coclefles humani generis prxfides a Deo datos. I n Phxdonc quoqi ubi loqui/ tur de flatu animorum pofl uitam,hxc ad alia habentur, reforenteipfo fima^uM dam prifeam Animam indigere cuflode,d>s a?XTihi\/rmrxmx fc*c*ffdy,ouu* gs (Axitatoy aurosi? forrx aAnyi, vrotg xy fy vrSjjfjlfU at JIkuvx to/ jrffrL0$6PHTA. * ' *** mdicandos.Hac Plato,addcns quod animis , qu&ucl homicidijs aut iniurijs , uet sltofcelcrefe commacula ffcnt,earu duces exeerati,cr pcrofi,neq; profiajci cum kif,ne autem pure,ac fande,moderate0i'i/,i(gc/. Hytiacpoop fkosyrvxiiirct wkx r* *A(f cwTNfcxcts rou rey rssfwrUtnrrx. \pfo igitur etiam atteflante Platone,ui demus duces iUos,et c omites armarii effe Deos. Apparctq; uenerabilis, primxuO/ per omnes atatcs dcfcendens , habens ortum k calo Philofophia de Dijs,fiue An/ gelis caleBibus-.Eos 4 Deo rebus Humanis praftdos, quam natura hominum, fu/ perioris c onditionis,tuff os cr antequam uitam ineant animi, c r cum m tau de / gunt, cr em rxcejjermt , fequi, comitari, ampledj, regere uelutt gregem . T raj duntur eudem in Theologia, Quod Michael princeps iuBarum animarum : EI k Petro pulfante hoBtum Jufpicio,qudd Angelus cius effet . Et quod ab his m terra Mta noBra mumtur Et quod afeendit fumus aromatum dc manu Angeli in con / DomtmrEt quod Angelus eius nobifeum cfl: c r quod Angelus meus pra/ cedet t c:Et in T obia , Angelus Dominicomitetur uobifcum : c r quod tradit De uf M iahacli animat fandorum. I n quibus apparent non res modo, fed nomina ftmi/ ha, duces, prirtcipcs,comitcs, munientcs,ftrentes facrifici*, praeesf,. Apud Pia/ ionemfvvv&rapci HysfC7*tty(i9vtV7(U,inof>B(atvor7ss,Hcapud Plato/ hem Thcologia,rft iQa fcculorum omnium, cfl ingens, quod femper coelo cumteh iafhit commercium:quo,ficut caelites, et prtnceps ipfe Deus, exploratas babuert femper res noBras,cr claras, defixeq; eat intuebuantur:fic terra propter id ipfum commercium, cum crebro ante domos caflas uentitarent, nouerunt, uiderunt eo/ in omni fecido, ftcut apud Hebraos,cr noBros,ftc item exterat gentcs.Ornnes cr him fumus filij Dei Et prioribus illis feculis nondit terra uiolata idololatria , fape Angeli in terris uifebantur^Dogma ttero,quod ijdcm ducant, animastorporibut exutas,mirabilc cjl,uttBis etiam perfredum fuerit . Sic undiq; omni ratione con / duditur eandem femper frjje pietatem, rchgioncm,Phtlofophiam,fcdncmmbu4 mutatis, cr ordine Theologia tranft>ofito,aut ab aliquibus ineptis, er male fanis temerato, primorum feculovu fanditatem caligaffr.donec magna Mens, crcatrit Uonunu,caleBibus aulis digreffa in terras, eas larga bonitatis fua luce repleuit, fc ritty fapientia fua fontibus exuberare omtua-Hadenus habemus feorfum ex Pia/ tone,nempeexprifea Philofophia,eoV S T. EVGVB. LIB. VII b fed antea Platoni fuiffe indudoi- Qid potent tamen refte interpretari Vt m noRris literis homines pij fieri ficui Angeli Dei dicuntur,er ut oRenditur finii todui beatitudinis effe aoro&v*TiS,deificaiiojU efficiamur Dif, confortes imagi/, nis filij Dei, er coheredes eius.fic tale quid innuebant idi , pojl mortem fieri fag nos,aciufiosutiDcos,ac Dxmones.Sic etiam Plotinus credidit malos animos fieri Dsmones malos.Sed Theologi,rcrumq; uitanda confufio - Quod er 1 atianut Phdofophus admonuit: fxtpens ,Xuii $ /\ w&foauros ; Demones , ait, qui homotibut imperant,non funt hominum animx-Quomodo enim efftnt operantes,pofi mor / tem nifi uiuai homofHxc ille. Sed non placet autoritat eius , quantum Chryfofio/ mi, er aliorum. t Sepirantor acri Dttmonu i fiholoG, rioullo j cjIc. Cip. XXV _Ku igitur jitfeorfum,feparatimq; eundi tradantur, funt apud Platonem oi I monum genera, e quibus una tantum natio funt ueri, naturales# Demones, reliqui non naturales. Naturales er ueri funt aerij dii . isq; ejl ommum Phdofo/ phorwm, totius^ PhilofophLe confmfus,effc naturales, quosPlatoueneficijs , in/ cantationibus, Magic* , ynn^sct, faccrdotm$ artibus oraculis $ prxficit X quibus ex una parte feparandi funt Demones fidtij, er poaicijst Matsua,Qcea/ niu,Galacii,Phorcis,Saturnus,Opus,lupi;er, luno,quos memorat in Timxa PU Io, in libro de Vniuerfitate Marcus. Extera porte coelejles idi Dif , quibus acrijf Demones fubiedjreformidxnt, tremunt $ ad potentiam eorum , poffuntq; uariji cruciatibus ab as torqueri:Et quos nonnulli Phdofophoru mwijtros Angelorum, id ejl Dcorum,dixere.Hac feparatione fidi,ficdtus omnu,que traduntur x Pb lofophis,et x Theologia uera cognofcemus. Tam uero funt in Theologia Jcorfun Demones a fupcrionbus,er ab hominibus difmfli, quam apud nonnullos Philo fophos confuIj-Confufum ejl igitur, primum cpiod Laertius ait Platonem exijbi/ majfe Oiov: iQog&p t de avSg&Tirx, xgi tAxifioyxs i]vxt ; Deos intuert, CT regereres humanes, er Demonas effe.Dico Demones hic, non effe ueros i/ los,aeriosqi Demones, fed uti principio demondraui, ex communicatione nomi nis Demonis,quod apud prifeos erat etiam nomen Dei, ut exempla probabant* Deosjd ejl Angelos,Demonxt diilos.Demonium autem Socratis,cuius meminit tot locis Plato, cum Socrates effet uir bonus , hortaretur $ ad uirtutem omnes bo/ mines, cr ab ipfo Demonio ad bonum femper uocaretwr , foruffc non nuticjfet fentirc fuiffe Angelum ipfius,qui er Balaam hariob,er Mago apparuit, xfcelc/ re'q; tucrtit. Q^od autem dicit in ApohgjxDemonxs , aut Deos effe, autfiliot Df orum nothas ex Nymphis,dicendum ejl hos poeticos, er fidtios, fibulofosty Demones cffc,non ueros tdostacnm4es}yH rimpa x.6gatv& ' Tfa j JC tActtp*; o yHfktrKSTOu^tuiTte^ Emx TSS X.OpCtKCtSi!ca>itationu,ac prtKKfnwcrx^l'ftfip M HStKOe/loutacng.TTotGe yctp KK0?.x y*f ^dl/V!- tohA cix&oy . /S&Asr- joU ydf eH inp oiuiSo-x Jtutxyiig * miPtnpbyriusteiUs.sicornnisdcceptio,infinda^cupiduas,Veneri(,pecunuet Hg/tiutis,qux Plato in Legjbus,per eoi fit Mendacium effecit frmHure,id^m portentis jd/iscfc mncvLv.v q uod uolunt uidcri Dij, cr princeps eorum Sata / %m efi Deus huius fcculi . Qjure in contrarium er fbi contradicens quod in cif/ dem libris PlatoJvp/jueyoi Ai Hpjy &'m s/lcupertS imis Ll * nor. M4 AVGVTT. EVGVB. L1B. VI tU* ^ ^ nos , ac mortales fopierunt.Detnde quod intericSi fmt inter Deos & bomwfcf; caufa fuit,qubd cum mulla fieri uidif]cntafupenore,qu'm humana poteftate,fcd id mala,ac fcelcrxta.Deoqi indigna,mcdiam pofucrunt potefiatetn,cuimala afl ftflipncs has affigerent:Nejis enim putat P lutarchus, er qui cum co fuper haere philofophabantur,humants affeflibus,matis fcilicct,non bonis, admifeere Deum Ergo qui prafunt bis,er per cos exercentur mdigm,cr Diuinitate,cr nomine ba norum. Ac fatetur Plutarckws,ficut in hominibus, )ic in eis mejfe differentias uirrn tis,id ejkpoteftdtiSjitsu -f nccAnt* ccAoyv,xffeiiionu et irrationabilitatis* Ergo ubi er affcftus funt, et pars bruta ct feritas, certe nccfc D iuinitat ejl,ne; jl* AVGVST. EVGV8. LIB. VITI. C^cct/7ousvcC&Tj/ wfojay a-jcpx:Pretiofius, inquit, fi gctws D /HtOH&jU tuat unquunt progrediens e r ipfum ', kX JxAfef fcj/. Auguflinus iteJuperGenejln: Dxmor.es dicit aeria animalia.Simiba in oratione regia Eu[ebius,xvfcu y etf ai 6'vvcAy{s,cd ~fcy cilpteyxa;foyt/lixKcc Jt^vo-cu S:cn fcclefaiorcs eorum in alttfamus canentis immorari par cfl, falen r turq; mtiUi-lico dixi* cos emicare, emergere e terra uocatos. Sed an fu tn cis diffi rcntia,quod Plutarchus Jbxit,poj\ea dtfquirctur.Alia fenlentia Chaldaus expref/ jit qui jint Canes et farxicirovSt/ltx^V uccriufVKrxi fcfjww^C-Hoe cjLTcrrd mugit,uoeiferatur a a,contra hos,ad filios uf$. Dcfagnaturhoc oracu/ ^ ' lo latratus Stygiorum unum contra federatos. ideo terra mugit in cos,in fubter/ ranas cauemialdq ; ufq; ad filios, quando filij paternas impietates pcrfcquentcs, pemuttuntur ultoribus D smonijs. H ane frntentiam declarans Pfebus , D eimpijs loquitur,inquit,qubd ufe J; ad potteros extendit eis fupplifia Deus. Namfubtevra/ neas panos attendens orxculum,dicit in cos mugire folum,hoc cfl, locum fubter/ raneu in eos uoctfcrari,vccu KHny tov ftiWfifrJt maligno, ab eo qui prauus,cr m dignus eft. E t in Sympofio fcptem Sapientum dtttus eft y bAc&iganccrcp, nocen/ Hftnrnu.Confentmt igitur Chaldaica, Aegyptiaca, Hebraica# Theologi x fuper Daemonum improbitate ,cr quod pnt Damoncs-Quam quidem concordium , pri/ fcorum# tantam Theologiam, AriftotHes,nifi pt mpudens,negare non pofiit. Me mimt etiam Damonum Mercurius 'mPcemandro, declarat# fummo cum caterit eonfenfu,um eorum: A (luitis ,mquit,ergo Deut,prauis improbisq j , inuidis, cr Suaris , er homicidis , c r impijs procul pceffo: ra Jipotfi) itiytofoxe& fiunovi, 3Ct&/ ofaHTarisTrvgosmforfcJtotoi/i&gaeo-Ka cwr>yoi &97iKWS>XfU UXJAop uv\ r? cevoi*tccs,ourpp 07tAlfa- Jvcc Tvyn li{ovoZ s met/tT(,fc7r eft/s aTrtccrvc rluj t7ndvutctp tvoif/ axe ftsfts trKoroieeeyup %gu rirop Gcurccvi s 1(5 L^f/.vrwf u& jt ttK* cp,ivjcJmy:vUori cedens Domoni,qui acumen ignis accipiens impellit, prit/ que eum fenpbiliter,cr magis ad impietates ipfum armat, ut affequatur maius fup plicium,er non ceffat in cupiditates infindat cupiditatem habens insatiabiliter, in tenebris pugnans, cr hunc cruciat,o~ in ipfum ignem plus auget. Dxmoact nidoribm oblcftiri.ob iJ rrutcriilcj appdliii. Capul XXX. jNelio quoque confentiunt noflri cr Mijcitu# dignipimm e[l,dc Dxmonibus, Eos nidor&usfacrifittormjibamin ibus# oblettari:Qijod ex nofiris cumprimis ___ ajjeruerit Tatianus,Tertullianus,lattantius,Eufcbms,ex illis Porphyrius,fvrte/ que etiam Plato. Nam cum eos facrificqs praficerit , cr fub eorum tutela efjie, cr ineorum gratiam peri, quas teletas dicunt,a(jferuerit,ea de cauffa ucripmilc fit, id ftatuijfe,quod poftea noftri,nonnulli# Philofophorum melius explicuerunt, quia nidoribus MUinquinatis dele dentur. Eandc rationem fwffe putauerim, cur a mul lis noftrorum,cr carum, exiflimati fuerint circa materiam uerfari,ut eos materia les uocarent:cr eorum principem,matcria primum irntohurint-Uac materia, etp pofiit omnis mundus,quatuor# eltmenta,quibus prepnt Dtmones,inteUigi, uide tur tamen nidor Me fanguinis,cr facrifuiorum pracipue fentiendus . quo crediti etiam, cr uocati fuerint immundi,non modouidelicetob peccatum,mentisq ; tur/ pitudinem,flagitiofas# cogitationes (omne enim peccatum macula eft, cr turpitu s lo)fedetiam obnidores hos,& immundiciem, qua dicuntur oblcttari .[nhocigi/ tifr comsemunt firme omnes. E quibus Athenagoras. yHyvJiy(Xf.}A(t>i7ii Bcti-rcerty tum, xt/^iaiTorny f*! imxz, ceuxt/fixiaety, s #t ^jjT rctiroi (/(cuitovi nyiftoti ytft(2enz.oy nyiy yvir tumjt gices &>HSi oo-hTis Kj 'o7Toia,i*i$' *sewtovjs.s m xfyuyey ytv' ? cuAym j ruy k gerrrUiiibct, kj c c&rh yitJ)evbh\n\z nA* tfctm/ ri 7t&9w/ t' ce t 9tjj uSf umoi s utexst^iorwns Btts : Secunda,inquit,uu re Aduiuendi efl,tradiu, cr forMti nos ADifs,Dxmonit. manifefla demonflratto, ar pfremrur[mlADc9frcdutfy,Nc Tccwriyjoc tpip^TsvpvKVr , y t*i wy , ugi &uuy WifyvrHytXTtoy , tTOfccrtf crvy.ro ri^iy fesi Sii X7rfivotx etxaoty Jit pxyuy vanfxtfWXtQupniam accefitffent profentia quadam D amoma , dita/ 14$ beneficia, conabatur perfuadere Pythagoras,rffe dusmam prouidentiam om/ nem humana fpcm,erum,[uperantem. Praclare locutusrs Iambliche, feduntM duntaxatcomgcndu Nxm qui peMentiam,bellar ritus,uelut mum exercitum, portem^ eius proapuam . Etquidcmmm animo* P* DE PERENNI PHILOSOPHIA. *4 pu* eorum qui agunt in cocio , qui quondam terrae tenui ffent. Hoc maximum my / fierium, primus Theologorum M ofes olim inter arcana docuit H ebrxos, dicens , Interroga patrem tuum,o- annunciabit ubi,maiores tuos,& dicent tibi,Quando, dmlcbatalufitmus gentes,cumfepararet filios Adam,conflituit terminos populo / rw iuxu numerum Angelorum Dei,Hxc iUc,licct Hebraice non fit, iuxta numc rum Angelorum De i,fed filiorum ifraeLHic igitur apparet quam refliuf.quamcfi magis confentanee Philofophix,.i fummo,ac principe Deo,conibtutam hanc pro uidentum tr adiderint,non i Dijs,cum Dij fint ipfi con)htuu,cr nefis fit,alium ut Ium rem tam prxclaram atfy illum qui mundum creautt,fedffe. Vt qui fitum lo/ eaw*^; dederit elementis, multo magis fuperas InteUigcntw ad gubernaculagenc ris humani adhibuerit-Minifiros autem malos, poenis exercendis addittos, cfje ma toribusiUis Angelis calcjhbus [ubieftos, Afclcpius in Definitionibus afferuit ad Ammonem regem. E[fe primum multos Dxmonum choros circum radios [olores, uarijs exercitibus fimiles,non procula fuperis. Inde fortiti regiones has res horni/ itum attendcre,rbs A varo ruy 3taifs ivrncerrfoynvx Wtpyioi SusJAcaq 1 1 Kccrcuyi artfxs rat/ V dpSfat&uy AxfStfp, ov xxAtfcsKTs Sti, x\ txtir&ij jrflAmwp twiTac/ltvtafi : lofcpbw autem Angelos dicit filias hominum acce piffc, fic arbitror appellans fihos Scth, ut Deo placentes ey A ngelorum uitam se/ midan tcs. sic iUc. Sed quidquid uclit fen ferit lofephus, certb alij fiiere m cafufticio ne,ut laflautius. Videturq; antiquifiimus error e libris Mofis,non rcfleintclleflif, haujlus. Siquide perhibet Plutarchus Vythagoram, Xenocratem, Platonem,Cky/ fippum, [upertores Theologos fcquentcs, crcdidiff e, Dsmones fitiffe homimbui- quidem robufltorcs, uiribusfy longe prscel lentes, r a ous (Aloeus xetJUC nfoavjjotmf 4e ou.il ,\euTiacc&tVo-iutpcJyvJliom* ZdmttT&' 0 r AirVffty veri fvyoJ^rrnx Btt&zirxc Y-^mmAxitooiom Timytos 7nhvq>tyy,& ctu/uis A/Vicc iJ K&tfxv/itayfupcr bonis, er mali supparet ucl indc(cflq; mirabile ut cum literis [acris congruat)quod Empedocles prifeus Theologus autorc Plutor cho D mones uti nequam et malos,[cclcrum dare poenas eorum quae peccaucrint , totoq^ mundo exagitari, undiq; rcpclli,nufqium admitti,[criptum reliquit : t fim t/lo/iAnS A ngu 9trl sAltAovcu Jovs s/lctinovat // tfentCf tUkh PoW- c/Y itrySovos tsJ^ccs *7iin[vorcm arbitrantur . Alijcpuo/ eant hunc bonaru autorem xpwovx oj/,t 'ni (IO : eo eflf Jjrioi.u-igiri pet omnem munJ5,Deopcifci|ii.:mc Jjrtpccim. Cip. XXX/. CL arx quoeji conieflurx ex Philofophis occurrunt,nomcn Daemonis e ora cjje quosfielcru ultores, truces impiorum fi carnifices instituit Dcut.ldem enim Plutarchm in eo, qui inferibitur de his qui fero .t Deo puniuntur,ait impios e/ ma los : to i/ts fisu iule: o ficcifetup Trafxfiio^aicri, lujliiix,fiue pernis Dxmonem tradere, pofi mortem Et quod in Galba ficit fiderit autcres,cum Centurionem mili es obturgantem inducit, qui toties ad proditionem imperatoris mutaremur, nulli ratione boni que delcdu,fid modo Dxmonis alicuius impulfir: * -t' efiwec \oyiW(tafx (** rfotsTttrtyccyxKifxrrwT xs. Tres Dx mones fimul fidentes in figura triangula ri , inuicem ftagna 1 Ha, quibus animx uerfantur, mifccre, quibusdam menfuris. Et quod Dxmonas nefiio quos prxfoflos fupplicijs,in Bagna ili mergere C r attrahe re dicit animax,KXs]ivvo-tsixvlicetPlutarcho,mihi placet, nonnullos fenfiffeiuxtajupe riorem Empedoclis fententia,Dxmonibus ineffc xtucffiees G? xfxt,@ nAcdvx& Sa.HMcfsi, peccata, & noxia mala , perfecutionesq; diurnas . ideo autem placet, quia ratio docet effe ucrit Et idem Plutarchus in eo,qui inferibitur de ifidc, et Ofi ridc,oflcndit hancfibi placere fentcndd,Peccant igitur D emones, nocent , diuina fotejhs cos infe flatur- Quod ipfe Demon confeffus cfl:adJucitur a L aflantio: Axcfionsbi eponSoi sv&jfiovXiXc/uwQdmvivy, jb.KX(cX79i, contra cos, qui pcccaucrunt. H ac inquam uera. Vt congruunt cum nojlris dicat t tes flagellis, iudicijsq; Dei Damones cxagitxrifQJ&Jcirca fuperius uocabat cos ii uteJrvt ifxvonsvnit-Et iHxi/ha Jlaupovi* artfc rostJp.Emor circu,mM Djcnmia: qui/ bus uti camiflcibus,malorurniu ultoribus utatur Dais. Ex prif corii igitur Pf nlofo/ fb ia, hac de Damonu natura [citu digna conflant. Eos effe aenos, uagari,rapi,tur bari per omnem mundli,pcrfequcnte Deo fugere,peccaffc, c T pcccarcjcclcrum luere pocnas,Dciflagc'disucrbcratos, Exitiales, nocenti farnos cffe.Ex his ite pof/ fet corrigi ipfe idem Plutarchus,qui non animaduerterit,qua totis libris fuis uarie tradiderit. Nam in libro de Fato, triplex effe fili genus dicens, de tertio fcrtbitiTer tium inquit, fbtu iurc dicatur, prouidcntia,curxq; Damonu, qui circum 'enas pra/ fcZU funtcujlodes,et profrrflores rerum humxnarii. Hoc igitur multipliciter eiuf/ met autoritate coarguitur.Tu quodubiq ; cernitur ire in eam fententia, Dxmones effe malos,hoc $ nomen fere malorum effe er improborum,ut exempla fuperiui docucruntiTum ipfa eius clara uerba funt,quibus hac refellas. Hos enim Damo/ nes illos uagos,coclo mof negleflot AebaccharifBenedtflusfis Plutarche,aurea uerba fudifli. . Cm Da/ mones omnium fere confmfu Philofophorum fmt improbi,rabtdi,uiolent i, irratio nabtlcs,uagi,calumniam Deo fkcit , qui cenfet eum rebus humanis eos praficiffe, it quibus neqi ratio fit ytcfy prouidentu,fcd /uror tantum,truculentia,fttisq; no/ cendi,ut leonibus, uipern. Vera igitur duntaxat qua Ch ryfippus [enftt eodem au/ tore de rebus Romanorum: Hyi/Aou o A tyvtnylnoi fcuualcuy ifo, oi ***& ^vOTTTTOf/. 5Qoi , Et qua fcquuntur. An potius,mquit,uaum cjl ,quod quidem Romam fentiunt, c 7 Chryfippus Phdo fophits prodidUypraua D amoma circumire, quibus Dij ut publicis camijicibus,ad uerfus tmprobos,imptosq; homines utanturf Sic lemures et lares E rinnyci quidam fmt infifliq; Damoncs domuum, rerumq: geflarum exploratorcs.Hac ucra fentie br. Chryfippus ab anterioribus rhtlofophis manantia . Errantes igitur , rircumcp euntes i Ih Damones,funt iUi ma!i,tmprobiq; carnifices homir.um,noBrn culum/ nijs inuigilantes, mento uocati Duboli,fittaUes nccem,cladesfytanqua publico/ rum ficmorwm ultores. Hutufmodi traduntur in facris literis, ( ? hac eorum mu/ ncrafcruntwr,accu fandorum criminum, pledcndorum malorum , in boc quidem mu ido, multo uaiidm in futuro. Vides quanta Philofophia cum literis facris con/ . cordiai N am Chryfippus multis ante Euangelium floruit annis . Tradidit autem 9eruitor,prodiderunt Apofloli toto orbe,perfficuum ii*mA&oimcs,vtc Ji cnpQQay,vniJi J,waznp 7te yi t/liAlutarchus,cuius tempore quod oracula ia toto orbe filutffcnt, auditum $ fub Tiberio Cxfare , magnum Pana , quem Damonem arbitratur, dcfiinSum, uoluk tam afferre raiiqnem , quod halitus fle temf , quemadmodum omnia terrcBna, DE PERENNI PHILOSOPHIA. ft} frfmtfSoceukosdijudicamus,pronuncixuit, easbp operationes alterius generis, quitu ipfius compoftti oHendit : ftc ex oraculorum operationibus apparet terram lates halitus edere non poffe. Spiritualis enim ed omnis diuinatio,cr mentalis: ha litus autem etft diffonere animum , c r in furorem agere , quemadmodum utnum poflit, puritatem tamen illam uaticiniorum efficere unquam . Furor ac dementia, V 4 fenfibus abftradio fiat ab halitu , CT a ui>to,at prodi fito , qua non folum mens efl, fed et humana mente mdius,d tcrreftri principio excitari, quis fibi per/ fuadeatfRationem igitur ex Ariflotele ipfo,cr Plutarcho claram deduces, fi uo/ lueris Ariflotelem refellere : Dicis 6 Aridotelcs in libris idis mentem folam duii/ nam effe, folam exterius ingredi, folam feparari,catcras animas non feparori, frd i femine, cr (firitu terreflri,qui ejl in femine,nafci. I d autem dicis ex operationi/ bus mcntis,qu4t diuinas,alteriusqi omnino generis, quam aliarum animarum, fen fiuua,uegetatiua,cognofcis,cr fvniles operationibus, qua funt d diurnis , cale/ fltbusij; animis, prxeipue ipfo Deo, qua dicuntur,ratio,conjilium, folertia, nud/ tiplex cogitatio . Diuinatio au- em non folum hac ipfa efl , fed etiam diurnius , CT exccllentuts.A terreflri igitur uapore non dependet. Neque enim ctfi phrenetici, tr melancholici , aut ebrij cr dementes aliquid unquam iiuifitatm dixerunt, protinus au: dmnarunt, uideruntq; futura , ut quod nummum efl , & fortuitum , referas in rationem ccrtam,ac flabilem, a tales etfifmics, aliquo modo diuinan tef erunt- N am & Pr> phete a fenfibus 'm aduentu numinis obtrahebantur , cat debantq ; pene mortui,mcq ; prophetabant- Et Mjrcus ipfe Tullius,rejert eodem loco uim Satura Sibyllam, ftculms terra Pythiam, incita ffe .qux efl enim bac uls N4iwrffo Angelo fub perfona Samuclis.ltem eft tcjlimoniu in Ezekiele dicente De o,Si adieris ad fdlfos Prophe/ tas,ego tibi re frondebo per iUos. Dicendum igitur prxdidionem futurorum , non * per bonos duntaxat extitilfe,qucmadmodu nec miracula Nec contra ratione cf/ fe ut ufus homine, uel Damone malo Deus. agat uel loquatur bona-Nd Caiaphas, qui in necem Domini (onfaifijJet,prophetauit:pluresq; homines mali propheta/ nerunt etiam bona}u tilia- Autor wjupcrPlutarchus cum ahjs,Erytbrxa Sibyllam ' oraculo *; AVGVST. E V G V B. LlB; VIII* oraculo Apollinis prafuiffe.Ea tam en ufut ejl Deus ad prxdiUionem rerum futn/ urum, non earum modb,qux a Romanis toto terrarum orbe gerenda effent , fe d etiam qua Chrijhts foturus, fuprema quotp fecula oraculis complexa. Et ipfe Ser tutor ujlatus cjl,non admijfurum feeosin regnum ccelorum,qui dicant fiomine nonne in nomine tuo prophetauimus , D xmonia eiecimus i Q ujdi quod exibant Dxmonia clamantfoTu es filius Dei. Veriutem fcdicet clamantia. Vt autem Bat Uam qui aliquando bona prxdixijfet , fcdesks fuit alias cr improbus ,ftc orant/ lum Apollinis, etftfape bona confuluit , multas tamen ubique fraudes , ambagp item,v indignas fi tritibus bonis vaces apud fcriptores deprehendas, quas ut no t tasprxtcrco. . , D^raonti nunquam in contortio beatorum fuifle, Iton c * carleflibui gaudifi, qux poGuJcrcm.fcd pofTcflun cflint,G rr Ae operatent.ctcidifle . Peccatum eorum fuifle iiiptibiam.muidiamqi. Cap. XXX VIII. pT/ilibriJ kifccprofinamfy PhilofophupairaHamusq;,comprobates,ubifien ^pofit, tam Philofophix coclefti conformem , tamen ut fit perfida de Dxmonis bus in quifitio,dua fuperfunt examinata fententia: Prior, an aliquando fuerint in ecebybeato ac [acrofanflo dtuinorum fiintuum rcgno,glonoft,filices,undepro/ pter fcelus immane deturbati.Tum quod fcelus tantum, flagitiumq; eorum rxtite rit,ut hoc decus amittere,damnari poenis atemis meruermt.Nam fuper utroqt ut riare fententias apud Theologos inuenies . Fuerunt igitur probati fimi Theologi, in quibus c r Augjifinus effe uidetur , qui cenferent nunquam Damonas in cocio juiffe,nunquam gloriam Dei uidiffe,fed ancipiies,fux $ potejlatis quales homines iam creatos non amifif[e,quod iam po fiderent. Quemadmodum non amittunt Ixf mines prxmia calcBia,iam adepti, fed qu adepturi erant, fi pie iufleq; t tixiffent. AtfyDxmonesnon in calo, regione beata, fidjje creatos . Nam fiibifbiffentali/ J\uando,tum idue ob aliqua merita perucnijjent , tum nunquam inde rcpulfi fuifs rnt, quia nec in loco perfidionis,perfidx(^ beatttudmis peccare potuijferit, nec fuiffent illic, quorum mens aliquando mutari contra autorem fuu potiiijjcl , quifc nondu mundi, pcrfiai,fipientesq; haberi potui ffent, tantisq ; pramijs digni pro/ pter futura peccata debuiffent. Hanc igitur fententiam qui fecuti fuerint, magnis Incommodis liberabuntur,non affendente ratione(07rAceKccyioio 'X.toons.v' epgttrip wiy,i(gu umiocn xcifTtf oy Mh7tot fcf ihv^7to\n{/ txccsofj mxpoihcti&cJvzo-s , xgu KcrcJfyckTs ticiganyx (/iKsiconiivduXyySrtHTi: Duplices queeunc^ natum excipiunt,ducuntq; for/ tes,cr Damones,diuina,terrcflnsq;.Et quod ait idem Plutarchus,Damoncm fiue Genium Antonij timere folitum Genium Augufli- Atianus quofy fuper Epiflctu, HgUl7TSTJ>07T0IJ iKisOimgoisHcmcptXcJsn Jlct'mOVOL,SSffi TB}oy : Et cufloden t DE PERENNI PHILOSOPHIA. euftodem adhibuit unicuiq; proprium Damonem, v tradidit ei cuflodiendum, cu flodem peruigilem, v incorruptum Noftrc quoque magno hac aff en fu compro/ htntes,quos Philofophi Dtmonas Angelos tpfi uocantcs. E quibu: * i filius con/ tra Eunomium: Angeli, mqutt, finffdi, quemadmodum eandem nuncupationem, |?c eandem naturam fortiti funt.Veruntamen eorum ahj nationibus prxfuntioiJ' i '' vttesa reup msip, Alij fmgulo cuiq ; piorum Et quanto ejl uniucrfitas ipfa m undi,uno particulari homine prxjlantior, tanto neccjje ejl fit dignitas maior em Angeli,qui nationi prxejl , quam eius cui fmgulus quifq ; ejl creditus. ChryfoHo/ mus quoq; fimilia fentit, ro f i T heologia reuoluitur,ut fit narrationis perfiflus ordo, repetetur nonnunquS qux fuperioribus libris dicebantur. Primu igitur quod de animis traditu,cclebrcSaoyuu7y,-n teT 7rxtirns > oy*> y Thyvlw i[irteGy,Kj /xoc/dt 7tg c (htiaivgy&p tLjj uftAlw tkx/tUu ngu Sfixy cu/&pa>7ns x ovet- 7Jf o tb? ctpSkeA/axg rrfo.yfcJ-Jats.Tts o 7XSftvccs,i(ffu tw fgvsrnoKSvTk o r so/4(t JUxvoifaz^H o ree v&^\xJeivxy 7tvAinovx ct/gxjyeooteSyTts o 7^ KoiXixy Xbfvyeog oy 7toik' (ks^risb^Tt^iebyAvxeigioepxvsfbylKTVTrooGetyH^t recouirfcXKgvf ists-nAt 7iofi, stgj. ymt TOC 7&XKXA 6$ 7TVCVTVC HS^lTpupSMX, TftivTX fiee ycepie -j5 ttoAXhs Tv ans conflrinaiTc.idty ctum Cornutum allcrcic. Cap. 11 lb ' HA nc famam item a Mofe primo manantem,apud omnes autem tum ex eo librd nobilem, tum exiUo primogenito, tot quibus uixit fecuUsuociferantcfemani/ tus diuinis compofuum,corpus ex illo primxuo limo fumptum, animum autem di Itimtus infairatum, declarat ea,qux tanquam fabula habita efl apud Grxcos : fed fi quis er nomen artificis, er rationem totius rei , tumfapientum tejbmonia nofcat , non fibula fed a primordio rerum fima uera, a primis genitoribus in omnes ab eis fatas na'iones fparfam,de Prometheo, qui corpus humanum ex limo iuxta Tbeolo tum Mofu informant. Hunc igitur fuiffe ucrum Deam, Dr wm inquam illum Mo Jaicum,er Platonicum,uniucrjitaus artificem, cuius fuprema in lota creatione ma nus fuerit humana crcaio, declarat cripfum pulcherrimum, mirabiktp nomen. Siquidem Grxce Prome bcusjjlfapiens, prout Jus, unde irfoyM^, x,inftgnitus i pnfeis hoc nomine, ob mirabile illam, qua Trifmegjlus exprefat fapientil, tu ipfa [crmonis ratio. Slam in hunc mod ii loquitur ueterts huius jimxintcrpres Ouidiut ; Sandius his animal , mentisq; capacius altx j Deerat adhuc, er quod dominari in extera poffet k. Natus homo eflfiuc hunc diuino femine fecit, . V . , . lUe opifex r erum, mutdi mcliorn origo, \ . Siue recens teUusJeJudaf, nuper ab alto. v , . . : Aethere cognati retinebat [emina corii, . QS*m '' ; J7* AVGVST. EVGVB. LIB. IX. . QUim fatus \apcto,mixtam fluuialibus undis Tinxit in effigiem domnantm eunda Deorum. Pu4f dc creatione hominis proponit fentetias. Prior efajut ab eo ipfo, qui fuit mtm di melioris, id cjl,eius mundi, qui pojl C haos fucccfiu, origo , diutno femine fuen$ fatus -Semen autem dauinum,cockfle,atherium,non terreftre inteWgas: A Itera, ut i terra recenti, qua paulo antea calejh materie Ceffcrunt nitidis habitanda pifeibus unda , Terra feras cepit,uolucres habitabilis aer. > . J Qjjibw o(lcndttur,cu omnes mundi partes animalibus repleuiffe , pifeibus aquas* feris terras, coelum fideribus,aera uolucribus. Cur non etiam humana ftirpem,qua pdfam terraru omnia loca late. replerentur,fme qua deferta omnia,plena feris, du misc]i,inculti quot $ agri erant fmri,conMtiCui tribuis igitur creatione,qua da mons mundi melioris originem, c r quem facis autorem exteraris rerum, eundem ftirpis humana principatu in eundis obtinentis, facias necefje ejl. Q tu facit uniuer . folia, qui formas rerum maioru,qui terminos, fitusy omniu reru prafcripfit,opor . tet er particularia faciffe.Cogeris etiam,nifi aberrare, falli uelis , illius ordine fe/ qui Theologia, 4 qua catera quoq; didicifli. Didicijb autem hac ab Aegyptijs, C r phoenicibus, In ab Hcbrais,cr Chaldais,a Mofe,Abraham,Noe,rmltaru g entm progenitoribus. Hi tradiderant ab eodem mundano opifice totam rcrii gentem, no uifame autem, tanqurn regem in palatium,exadijicatum, aulxis,rerumivuu yfrp cit o tt&wf&vs 't7rftccu)7Tosy ypi&S ver o verni fx 7 v* tp Sis 3 Aws Ut xAv/vey of viompos 7rf>ovoixy,ffl yctf r cunbu- Tccr\&Ax\ytfiorn,@ U yit&QvQey oi uuirvJliwSTri&S QKP \yviceret,ejl quod Archytas paulo ante, hominem omnis. faentix,cr intcUigentix capacem fidum 4 Deo-cr Pythagoras 4 Dro creatum ad contemplandumiprefimsqi idem admonens tubebat Iamblicho autore ira/ uit in fidem eius,cr fidus efl in anima uiucntem,quod Chaldxus 'v^v^an c,ani/ matus efl. I nftirationi C haldxus intime in Philofophiam,ct initia rerit penetrans , interpretatur uoluntatem iUam , cogitationemij; diurnam . Hoc igitur tcjlimonio, duo,qux docuit Theologia Mo faica,nofcuntur , corpus fcorfum , er animam ab uno,eodemT0 KpeCTopoe ixcAivcu Uii,gTCtriy yitru f ia)J t oy v/xvoy ncefct n c/Aofe, t S icion e ad alia longe dcclinante,qudm fons ipfc,cu vtsriuulus fluxitThcologia Gracorum,fapuiffet. Quippe fi uel concedam illum apud Mofcm parentem mu i di,cum iunionbus Dijs fiuffe locutum , non protinus eos afeiuiffe adiutores ad creandum, opemq ; quafi eorum impbrajfe contendam: Aut cum dedignatum corpus attrcflare,collcfliscf; ex quatuor clementis particu/ lis,fibricari,cam mtmjlris fuis prouinciam dclegaffc-Probarem enim optimis, na turaq ; maxime confentan eis rationibus , nihil c fje in toto mundo homine nobv 1 ius,ut qui crearit mdignions,mnortsq; ponderis res, multo ficibus admouerit no biUfima conditioni manus.Omrubus enim clementis melior efl homoxorpora ue ro ccelcBia cum maruftBo deferuiunt humanis commodis , quia fida funt etiam autorc V DE PERENNI PHILOSOPHIA 17( *U'orc Platonc,ui lucerent fuper terram, ac motibus eorum perceptis , tempori/ busfy diftinflit, bominwm negocia in terris re gerentur, effetip rebus humanis cer/ tus ordo,profrfld uidetur id melius^tc nobilius effe,cuuts utilitas impulit autore ad creationem coeli. Qui fi coelum crcauit,multas(p corporeas formas exemit ex tta congerie, cer te fecit etiam quod effet animal nobtltjiimm,ac fandifiimum, ut idem ajferuit.Ad hac non uidetur unius eiufdemcp rei feparanda, duobus $ quafi opificibus tradenda creatio -Nam cum nulla cauffa uerifimilis afferri pofitt, cur fapiens Me Deus refugerit humanam conditionem,nifi uidelicet quod corpus hu/ manum corruptibile fit(indecorum fit autem fummum opificem rei incorrupdbi lis sutorem fuiffcquod quidem nihil ad dedecus Opificis (pedat )fane ueritati pllt rimam confentit,ut fit animi,ac corporis quorum cft admirabilis coniundio.idem artifex- Ejl autem diuinum corporis opificium,fuitq ; fapientibus femper ftupori , V admirationi. Ac ni fi quod incorruptibilis natura efl coclum,ad fapietiam ccr te artifiei,nihil iUic ejl humano artificio excellentius: Nrmo$ fuit,uelante,uel poft Platonem, cui fibula hac in exponenda hominis creatione arriferit,nec a funi mo Deo p raclara conditione creatum fenferit hominem,cuius corpus, et fi mortd le eft,prouifum tamen mirabili fapientia fiut,quod etiam efl Ariftoteles confif/ fur, ut in re corruptibili, fempiterna quadam effet fucceftio,dum femen inuicemfi bi corporibus tradentibus,exiflit hominum perennis progenies -Quod aque ditd/ num cB,ac fi in tuto eodemq, corpore alemitas futffet.Scd non eft mihi cotra Pia tonem fuper hac rc differendum,quem quafi poetice potius,cr, ut pleratp,fub A/ bulis fcripfit,quam phyfica,conjtanticp ratione apparet locutum . Nam neq; (er/ MO Me Opificis mundani cum minoribus Dijs, uerus cft , neq ; materia cceleftis, ad e um,quem tradidit modumjedionem fis eftinteUigi-Dif quoq; minores nufqui funt:quia ut docuit antcajion D emones iUi,fed homines fuerunt, ipfum duntaxat aliter in Timao,cr ahjs locis loquentem,cr Deum sutorem hominis confit ente, iuxta fuperiores,quibus operam dedit,Pbdo[ophos,rationibus omiftu, audire [a/ t is erit. Ucet igitur Plato tradat Deos minores i Deo paulo ante fatos ipfius im/ p erio,corpus humanum finxiffe, ubicp tamen quafi ueritate eum a fuperftitionc reuocantc,tribuit hoc mirabile opificuun fummo D eo. E quibus efl in eodem Ti/ mao,quod Deus fecit iccur aptum ad excipiendas rerum futurarum imagines: rtvrai Ihis 'kvriSnMvo-as,mrr3t/TliuToC ttmeerog Mucy fwisior. & qua fequuntur. Videlicet hoc igftur Deus confideratojpfius iecoris formam fi bricatus eft, er pofuit in eius conftitutione denfitatem ac lauorem, c T perfr icui/ tatem, dulce iinemcp afrentatem.Paulo etiam pbftjbunc ipfum fummum Deum refirt medullam, in qua anima effent,ex dementis coHeflam,compofuijfc. H ac, inquit,elementa Deus fingula k futs generibus fccemens,mi(censp,ois n roi$ Jl% IHVfyiis; DM,ait,flngens qui ad imperandum creabantur, aurum eorum fatu admifamt t DB PERBNNI PHILOSO PIH A. admifcuit.eoq; fwtt predofifami,qui cuflodes er adtutores drgmurn,ferrtm,por ro er as agricolis er uteris opificibus. I n facto quoq^non D mones afciutt,fed ut M ofts, er Trifmegi)lus priores, ucrS Deum hominis opificem-Hunc ait, fert fum mdendi feciffecopiofi)ftmii,mulurimq; rerum capacifiimu,uidelicet quod omnes, os fublimc dcdit,ut caperent notione Dei. Nunquid^ut,iovwb fKCtt to|/ eci/ ur&Ho(riTo oA op 5 7to notet tLv yinotp . Quodcft: Nam cum in Omnibus femperdefiderare melius naturam dicamus, melius efl autem cffc,quxmnon effe, hoc autem ut eundis erat impofiibile, quoniam 4 principio plurimum diflarent, qui fupererat modo com/ pleuit uniucrfum Deus, perennem faciens generanonem. H ac, ut fapeadmo/ nui, in pratentis temporis uerbts pronunciat Arifloteles, fecit, compleuit,ut non innuat continuam dependendam, jed ut magifler Plato, omnis 'qucuctuflasprin/ eipium quoidam. Proponuntur enim duo interfe contraria, c quibus cum alte/ Tum (equi Ceus poffet, elegit potius alterum, ut effet perennis ordo. Quodficoh/ tenlts, CT p rotcruus infifta', r,e fibi contradicat Arifiotclcs, eum temporis aii/ , Oo * dum non tr* AVGVST. EVGVB. UB. IX. I ium non fiedlaffe,ego ex aduerfo dicam imprudenti ,cr ad mrndietm,fiflm% ' alibi dogma mmime attendenti confifionc ucriutis excidiffr, cuius non imperitost efferatos# in dogmatis ciut Penpateticos,fed prudenti fimos quofq ; uelim confide ratores.Hoc igitur mirabili,ucnerando# AnfloteUs(fic enim appellare libet) ore ado declaratur, cr continetur, quod p rxcones theologia nofira toties uoctftratur: Manus tua fecerunt me,cr,ante cr retro formafi me- Impcrfeflu meum uiderunt oculi tui. Quomodo enim fecerunt, aut creauerunt nos manus eius, qut tantum di/ flamus i primo dlo,quem diurna pra fenus fecere manus i Videlicet quod ipft nos Philofophi,fepe Theologia ccdefos interpretes , docuerunt . Permanawtad nos nfJo~ts TVTiart/lfos, (2J ^lyvvatKcS7TfdiKaiv(uvuef/% Qfl a funt,Simul aute cr natura,inquit,fupplet hoc circuitu,perenmter effe:quan doquiicm non fecundum nwmeru,fed fecundum ftccicm id fieri poterat. Sic pro/ uifa fuit a D imitate utriufq -, natvra,uin, cr mulieris jd focietate . Cernis utftbi confentiat,Con fient i Diuinitate prouifum fuiffe,non folum nunc prouideri,im& iica prmdcri,quu prouifusfiit fexus wr^rt/amiinos , hcarvrcu. y-lvoy, i3iybrbQt^ watftp 'ix47rpb$ixuvoy GD 'turisf . q; Diuinitatcm deftgruffe , quam fedtbus athertjs dcfcendent iulit arum* fccum-H/c ntagna,hac multa mens, plena diurna natura,in(linlusqf beM^itotioiuscfi cceleshs.Hoc quis neget Arijlotelemfenfiffe,afferuiffe, cum nui la fu in hoc mundo regio, nec locus, nec cor pus,, i quo aduentare animus potucritf Et tamen exterius eum ingredi dixit , Vidijli quoque, ut Pfcllus propofuerit , pe/ nefydeclaraucru locum fupenus addttdum ex Anflotelc ; Non fubfijht aiuma corporeis temperamentis ,ul quidam in Pbadone fujfiica>:tur:ncc fcmim,ffiumaqi iUiyfuhjlmtiam debet fuaminon eodem, ate^ corpus fatu femnatur : fed habuit di/ Utmtus,cr fuperne fubjlantiam.ld igitur Anjloteles diccba,exfenune, quod ex/ eremer,tum,uel ffiuma corporis fit,jcnjitiuam , corporeamq; animam creari ; fo/ 1 am autem mentem alterius rationis effe,cuius omnis incorporea fit operatio, ob id eam effedmumfolamqi exteritis accidere . Quod quidem caleri P hdofophi Wtnmiwbu s fujfragijs omr.es decreucre . Vidimus enim apud Platonem , Opifi/ (em mwidiyfe prmipium,cr fontem animorum conflentem, cuius , inquit , ini/ . Uum traditur uobis a me. Et quod Pq minores acceptam, gemtamqs 4 Deoam/ tnam,inclufcrint m formatum 4 fc corpus. Aluq; plura, qua pojl rejirentur, igi/ tur,& Py thagoras aperuit, propaLmt , uoctferatus ejl , quod Anjloteles occulte dcftgnauttxuius dtdm,ammm exterius accidere, ejl quod Pythagoras onnubua . flradicabat. _ ;pj, viu> ir, , x , - v. -Qce)feculatio,prouidentia,ftntfcparabi 1es,uiddicet a corporibus elementisq; diftun{lx,non habentes ab elementis prittei pium, ac dependattti, fed alterius generis diurnioris, quod non inueniatur in ter/ ris,Hoc AriftotciesappeUatfeparabilcs. A tf, cernis eum, eadem loduenti ht mori lus,atq;in libro de Generatione animaliu. lUic quod animus folus, flue mens, que exteri dicunt bnetledu,eft diurna, foli ingreditur extrinfccus,fola feparabiis efti torpor e,nuVu cum corpore coniugiis habenstnon nafcens effuma prolifica.ldcft rationibus^uxfmtfic^tm-ipfarumq; fubftandaru indicia,colligebatHic ua/ tijs modis feparat mmu a corporc,qubd ucrus homo fu animaequo ftlicitathu/ J84 AVGVST. EVGVB. LIB. IX. tna na uerafit non fecundu corpus jut fecundum compofitu ex ankno,tr eorpa/ re,fcd fecundum animum [eu mentem folam,qui uems homo fit,cuius uirius,'f& licius-O- beatitudo fit fepxrabdis -Quod bxc beatitudo fit maior,melior, | huma na,uidcl/cet terrena. Quibus uerbis prudcnttfiimus quifq; nofcet, Anfiotele bxc ioquentem frcdajfe, metUcmq; fixa habutfjcad eam beatitudme, quam in primo de Calo,de bis qui degant extra ccelu bcate,prxdicauit:quanqui vn cifdcni Moi rahbus,iuxta conficti fum mortaliu,Ctjs immortalibus attribuit, qw dicantur uiuere beate- Cum autem bcatitudo non fit fomr:ustct dormitio, fcdadtomaxima, ac bea ti fima, Deos autc a corpore fieparatos tuhil agere corporeu, neceffefit, relinqui duntaxat eos contemplari. Quid autem contemplentur, idem Anfiotdcs prope/ modii cognouit,c? fiffus cfi.Hanc igitur animoru uidit,et ff edautt i Moralibus filieitate,fimilc uidchcet et,qua Dij fruuntur,a coniugio corporis fiegrcgatt-Biuf/ modi enim animos effenoRros,qualcs Deoru innuebat, diam in corporibus fiepar rabtles a corpore. Nam quod hancuita beatam fen ferit Arijlotelcs, liquido uerba eius o Relidunt. Si enim, qua proponit,beatitudo,fihcitascf; non efl compofiti, dum autem fumus in corpore, fumus in compofuo,ccrte fte dabat cam felicitatem, que qwdc m corpore nemini contingere pofiit,nifi munere dmmo,in cdafim raptus, fo fitisq; fenfibus,uideat arcana Dei. Huc adde quod nulla m corpore fruimur da/ ra , lucidat ]; fpeculadone , qua pofimus effe beati . Nrc poteft animus occurrat nofirisjcq; affiedabde exhibcre,quod eos fidet perfido foltdoq ; gaudio-Non cef lwm,tcrrx, mana, terrejlria,ccrlefha Tu in loco fumus , ubi nuUa unqua emfmodi contigit contcmplatio,qua redderet quenq , perfide beatu.Qwd quod noflrx ffic culmioncs plerum ]; filfie, fiUacesfauel ipfius Arifioldis teflmomo,qm fxpepri ficos illos carpit Philofophos,arguttq; errorKfQtud quod fpcculatk>nes,ud ano/ bis ipfis oriuntur,gencratur,ud 4 hbris,mommentisc]i aliorur Sed fibt quifq; pcfU musmagiflerMri firme eundi fcatent crronbus,cr fibulis. An Aridotelis libros ' legcns,cr fciensqux tradit,ero beatus,non potius xrumnofusfQux quidem fica/ tiuido ci prioti,qui tfla tradit,condgiffet, quem nunquam ego puto fiuffc beatum. Cum igitur omnis humana ,cr m corpore ffeculatio cuiufcunq; modi neminem pofitt beare: Perfidam autem bcatitudinc Aridotelesjhtuu in animo cognofccn/ texerte non potuit aliam foedare beatitudwe,mfi diurnam, dc qua locutus cfiu/ bemme Plato in Phxdro.ipfc quoq; A rijlolclcs uidit eam t n libris de Coelo, affc/ rens eos,qut fiunt extra mundu,nec tempori nec cafibusfubiftcentes,nec locis in/ clufos, uiuere permuter beatos. A Iqs autem locis hos fofos/iffm nuUa corpora uoluptate,fed mtdlcdiuh,fcmper beatos. Alus dcfiruuU Dem fuprcmu cogno/ prendo fcipfum beatum. Hic igitur cfl omnium animoru beatitudo, ficui Dei ,fip exterarum mentium -.contemplantur primum illum,ibi philofophantwr,foeculan/ ter illinc omnem uoluptate decerpunt. Hanc Arifiotdcsncccffdrio , non hanc bea tdudtnmutiu ,fiquidmwtcntsmmauw- Bcatttudmc enim non efferem -M 1 ij ww\ DE PEREMNI PHILOSOPIHA. jtj tonant, et qux nufqtam f it,necej[e efl Ex hoc igitur loco cogno[citur,iterum Ari ftotdes [eparatos animos,ac diurnos dixiffe-ldcfc agnoucrunt eruditi. b' quibus Mi chael Ephcfius eo ipfoloco : AkA7toy (oo&oy, yga eivfyomoy Mjyct riy rvy mp&f. rny yXp oVtoij kj yc&tstc ccvfyao7roy tp teytxii [tuiiifoiTcu,i(gu Jlyfuy caspy afjcf. Tvrtoyx#(pxlrtfxt Zy(t ^.t/yng, ^ { \cju 7> tv Qy, 75 '^Ix^cuyoveiy^ -ricg ctj> i7Kg esm fi y / rcuy/ TpfciiiyiA&s ulhKotg.iiguyv %T rrpa/TCfi TSr4)to>; oirragcu/fy amoy ?y yv t/xiy viy. xisip v 7tfQiu>y fc" pii yco2A&as y,utant,cef[ans cii corpore ficut cithara perit harmonia. At eu qux dicitur mcns,etfi in anima infideat tanqui tubiculo,ct Jrp arabile a corpore ubiqs dixit,et alterius omnino generis, cuius adi/ ones, er operationes nulla cum aflionibus compo[ui,aut corporis, c r hormoni t communicatione [ocientur. Separ xju pror[us,xliudq; omnino rcru gemis, ut xthe/ rui corpus ab altjs corportb.longe dijlat. H ane igitur mente ubiq ; prxdicat immor tdc, diuitum, fmilcq-, 'natur x D corii. Iu libris de Generatione animaliu, ab elemcn lis no na[ci,[egrgariq;,exterius xduentare. I lAoralib.[eparari,[ciungiqi a corpo re, er d copofito,ut qux ab eo nihil gerat, aliunde nata. Verus homo, pars diuina. Cuius duntaxat fu felicitas uera. In libris de Anima multus ejl in [eparido altera ab sdtera. Atq; demente clarifiime pronunciat: @ ovrtoS b rs yecf>ts'os@ ccyiyst (& tmaS/t j 7H oi/erux. cey ivtf>ytiec.Atq;,inquit,hoc modo mens ejl [cparabilis, er ipemi)}a,etJpa[ibilis,[ubj]d!ia exidens xflu feper,et onerans. P.tulo aute pojl clarius cl aperpus,ut nulla [upjit dubitabo ;yfUfurSbis jAt itsiy y.my riro i/ rtcf isi,@T9T0jawy k&xnu[cyi& afAoy.frpurotus^inquitjCt [egregatus ejl animus. fts ' AVGVST. EVGVB. LTB. IX. animuf,quidquid ejl Et hoc folum ejl immortale,et fcmpiternum,Quiddpertuut Rurfus eodc libro:Qua igitur,inquit,uocatur inteUigentia,fiue mens in anima(di co autem intcUigcntiam,qua inteUigit,opinaturq; anima)mM ejl adu omnium an tequam intelligat. Quocirca uerifimde jit , eam cum corpore non effe pcrmi&tm. Quod enim fu e corporibus.Rac Philofophus . Sciendum uero apud G racos du/ plicati effe mentem, fwe in telUgcnlia:altcrd,quaintcUigit:altera,({ua itttrH/gifwr; uociuntes mentem ipfam rem inteUeda-Hac proprie dicitur cy tx 'linuy an ovtC isi ^cof y irgo yiyrnna>s,eoru,qux ante natiuitatem,uel antequam nati ef[cmus:quia defeendens animus in corpus, era fmc phantafu- Ni hd wtrlligtt autem non fmpliciter,nam animus fubjlantia cfi,\ylf)"* w*ptimam,Dijs quoq ; maxime finitimam, & con [anguineam ciufdcm maxime generis , fmulis natura Et hac ftmditudme re/ tenta,v exculta ^ocatfapientcm,qui excolat,cr ornet animu,!kci tesceroy, Deo charifiimu.Vidcs igitur eum affererefunum genus hominis effe atq; Dei. M9 fes diccrct,unamimagfnem,unamjmilitudine. Hac Jmilitudo immortalitate de/ darat.Dcjignalur enim artimoru naturam nullam cum corporibus , elementis ue, omniq ; uiftbili mundo, focietatcm,fmlitudineme : Hoc quidem certum habc.fi [u/ perfles efl corpori, propter hoc ilum nudo genere poj?r perire. Propter quod non perit, quoniam nuda immortalitas cum exceptione efl,nec quicquam noxium ater lio ejl.Quod ergo Seneca dicit nunc dubitanter,quanquam dicat animum non peri re,deinceps omni dubitatione depulfa,totis libris [uis confhnter affirmat, animos atemos, primum ad Gallionem: An illud uerum ftt.cramc probatur maxime, ho mines diuini fpiritus effe partem,ac ueluti [cintilas quafdam facroru in terra reti 1 Xiffe,atoiiatus oneribus alienis, . autem m :s omnium futnmorum Phdofopborum fuerit , ut fuper rebus ab/ f rufioribus afferendis, caute (necdum enim lux ueritatis omnis apparuerat ) in/ ccdcrentjprscipue m hac de animorum immortalitate , eam denique fententiam. fuper his eorum , confatit effe , quam pluribus locis apcrtioribusifc uerbis p odea conpmarunt.Quod ago dubitanter ait Epiilola fexagefmta quartx,cr firtaffe, f! modo itera fima cfl , rccipitq ; nos locus aliquis , quem putamus perijffe , prt/ nuljusefl. Et quod paulo procul inde, Adijce nunc , quod fi modo corporibus foiiitx animjc manent , felicioribus iUis flatus reflat , quam efl , dum uerfatur in corpore. It em. Magnus animus pco parcat , er quicqmdlcx uniuerfi iubet,fmc cunttxtionc nunc patiatur, aut in meliorem enmtituruitam , lucidius, tranquH/ liusque inter dium manfurus, aut certe fme udo futurus incommodo , natura fut rennfcetur , er reuertetur in totum . Hac inquam qua cum dubitatione nunc profm*ntur,mulusalijs locis grandibus uocibus affirmantur, fpta animi conta0 tione,pulfisambagtbus,afferuntur.Expnmens enim animi diumam,incorruptibi/ lem 'que naturam, ait in eifdem Epijlohs, bbro olauo , Ratio dutem mhil aliud cfl quim in corpus humanum pars diuim ffvritus emerfa-Dicens rationem partem nius diuim, fentit quaft fcmtilUm,afjUtum, hauHum,fmluudincm : creationem animi declarans effe , non qualem corporum ab elementis corruptibilibus , fed ab origine diuina,iuxta M ofaicam phibfophiam,incorruptibilcm,immortalem pro/ pter hanc ip fam originem. Audi autem aureos [aero 'que e pedore fpirantes fuper aternitate fermones,in ctfdem EpiftolisiTunc animus nofler habebit, quod gratu Ictur fibi,cum cmiffus his tencbris,in quibus uolutatwr,non tenui tufu , clara pro/ ftexent,[ed totum diem admifait,cr redditus cado fuo fuerit, cum recepit locum quem occupauit forte nafcendi . Surfum uocant illum initia fua . Erit autem illic etiam antequam b ac cuflodia exoluatur , cum uitia difieccrit , purus q; ac Icuis M cogitationes diuinxs emicuerU-En Seneca dicit initia animi furfum ejJe,quo reuo / cctur femper animus , quibus ucl in corpore pure , iudety umendo intereffe pof/ fit, inchoans in terris P aradifum . Eadem affirmat , omnibus modis ingerit , cum ait in ipfis Epiflolis,Si cui uirtus,animus'que in corpore prcfens,hic Deos cquaf , iU6 tcndit,ongmis fu memor. Nemo improbe eo conatur afcendcre,unde defecit derit. Quid ejl autem, cur non cxiflimes m eo diuim aliquid exiflere, qui Dei pars eftf Totum hoc quo continemur, er unum efl, v Deus , er focij eius fumus, er mcmbra.Capax cfl nosler animus , perfertur id6,fi uitia non deprimunt Nam fi alienaui ad fumma niteretur , magnus erat labor ire in catum . Hcc iOe . nunc etiam partem Dei dicens animum,eodem, quo fuperius monfhrauimus , fenfu in/ tclligcndus cfl. Quod autem dixit, totum quo continemur effe Deum , uifum fu/ peruiSfCum de Ceo loqucrcmurtNon [cilicet rnmdanm corpus, fed omnem vi/ tam DE PEREMNI PHILOSOPHIA. i9? tm per omem mundum cbflufam, diurnam rationem , poteBatem ubi@tt6n{ft uop,[cparabilem,fegregatum.lneo libro,cr in libro Degeneratione animaliu uo tat b%]oy :Ex quo,inquit,relinquitur,folum animum, fiue mentem uenirc exterius CT hanc folam &tiay uvxi,diuinam effe. immortalem denify cr fempiternd pro rmciat, ytvv Diuinitate,uel partem diurnam in unotjuocj; homine imperantem, ibidem, 70 cTccIoy,dusinifitmam uo cauit rationem, prudentiam, ficut cupiditatemferam agreftam: Illam quia ex genere Humorum, ex immortali genere, vfque igitur ad rauim uociferatus efl,prxdicauit animum effe ad imaginem, CT fimilituduiem Dei, tot is q; fuit libris, ubi locus istra Aandiu ejfet, ajfcruit, hoc in primis utens ad immortalitatem argumento- Uaq; in decimo de Rcpublic a repetit ea, qua dixerat in Phadonc,cjcterisq; libris:Oportet, inquit,de anima cemere,eig7^-pi^oo'ocpixyeei/7s, ivrcuy uy idpxusn/ Otxy itptijxi oiuAt'j)y,ws fOyyvls ovTt St/a), xSxrxTto, xu wrr.Quena Philofophiaeius, e? cogitare qua contingat, er optet conf fuetudutes, cr colloquia, ut qua conf anguinea fit, diuina, er immortali, femper exifend rei.En igitur teflatur animum effe propinquum, affinem, cognatum, con naturalem rei diuina CT immortali. Sumus enim genus eius, tanquam abeo nati , procread,fati,Eo que e terra creato corpore, feintum dimifit a feipfo. Ex his 'que denuo conflat, CT conflare conftantifi ime, fbrtttcr qucquifque poterit afferere, e/ mdrm Platonis, atque Ariflotchs effe de animi immortalitate fententiam, eisdem nominibtu,eodcm fermone ab utroque defcriptam,dccloratam,defintiam. Quibus rationibus, CT fonte Peripatetica Phdofophia reperto, quem Aunrocs, alij que Feripatcticorum aut nefcierunt,aut non animaduertemnt,erroris eos fui coargue r Mis,oflcndcntes dogmata, qua ad tollendam animorum immortalitatem excogita/ runt, exfumma imperitia, CT impudentia eos confinxi ffe,ftue unicum in cun/ Ais mteHedum, fmc fingulum cuiufque , mortalem afferentes . Dicemus 'que eos nefcijlfe, Arijlotelis de anima parte diuina dofhrina, Platonis fiuffe prioris, qui talia dicens, de mente,uel animo,& ad immortalitatem eius probandam dixerit , rt mimo prodigiofam illam eundorum animorum unitatem non foedant. Q ut nec Ariflotclc oporteat confideraffc,attendiffe , cuius omnis de mentis immortalitate , ac diuinitatefermo fluxit ex fontibus Platonis . Siquidem in Timao quoq; ad hanc ' demrationem jpedat,qubd dixerit animam cpVTop k iyy4oy, aJbxipcJ/ *My,txuti yyces>,o&ty m ?rf vth t5! 'lvyHgy{.vi(rig\foniy yi/j ccScd ftfrsx diixtxviBtf aAfSustg tcpit/rjnxs, nxerx uvoclyx.* rrvHxc enim ra *** - tio femper J 6ot AVGVST. EVGVB. LIB. IX; do femper cjl apud Arijhtelem. Sum immortales animi,non ad unum uniuerfale M intcllcflu redeuntes. Nam fummi uiri nunquam unum illum mtetteflum agnoue/ runt. Rccentiorum Phtlofophorum inuentm : quos operxpretium effet errorem fuum agnofccrcft pertinaces fmt, ueluti furentes, malcq; faniexomi Phtlofopho rum Rcpublicacxturbandi. Neq; enim ucl ratio, uel ptxceptoris autoruaseosad fac flagitia concipienda deduxit, fcd inepta perfuafto. Arijlotclem hominem mor/ talem, et q ui,ut exteris homines filii pofjct,defendendum effe, nefibi contradixijfe uideatur-Confraria uero [unt,dogma de xtemitate mundi,o- animoru xtcrmtate- Malucruntq; cadcrc,ob[curariq j ueritatem,qudm hominem mentin,ac fHi potuif fe-Quod cum fit dxmentix,eam fuis profhff oribus rdinqucmus,bonos et fanosai fac conftderartda inuimtes. Addit enim fimiis ubiq ; fui Plato in quinto de Legib. Omnium, qux nojhra fmt,po{\ Dewm,fiuc,utmos loquendi temporis citnfuit,pofl Deos, diuinifiimam effe, fimillimamq; ipfis Dijs animam nojhram : ncantay ydtg erky ctCni KTHfiOCTfoy nvrct b(QToCM^^vyHS)(ifoy:Qure P aradifum,clarifiima ani/ morum regfonc.Ecce uocat,dicitq ; animos effe calejles,quorum regio fit fagrait tifiima,diuorum patria-Hoc declarans Pletho Gemijlo P latonicus,animam dicit iu xta Platonem, et Pythagoran indiuiduxfubjlantix,a materia prorfus fegregatam, quemadmodum mentes fu pcrccelejles.oi J ovyyiyn araj ccn i/ t/lto/ A^goy.Qwbusfmules operationes efficit attingens ad eadem atq ; ipfc,ncmpe re rum notiones, cr contemplationes,ufq ; ad ipfum fupremum Drwm.Eocj; i iteorru ptibdis. Audis rationem Chaldxorit, eandem cr Platonis,atq j Arijlotelis,qui cum operationes mentis confideraffent calefies effe,ac diuinas, cen fuerunt, qux tales efficcret,immortalem,ac diurnam, corpore quidem urfhtam,latentemq ; fub corti/ cemortali-Rurfus eadem Magicxuetufhfimx f en tentix, quas Pythagoras ct Pix todefbraruntrfv\HHyifoaa>ij6i'cyccyf, vtvVialiroytofa-(B(&7o7ryistAtctv rivtcKgMM ay o-vyx.foTuaft:Quo circa unitis in homine mortalibus,ci immortalibus,fidi ejl toti una uclut harmonia. Sic Pletho.Clarus igitur fenfus oraculi.Eadc Magica lofia fic iteru clamdt:oTi '/t/V* ravg . 81 unBfy admiratus decantauit,ffieflant: Manus tua fi cerunt mc,cr pLtfmauerunt me totum in circuitu. Sicut lac mulfifli me, genitura demiffa(fcilicet ex genitore)ojhbus cr neruis compegifti me. Qux potejl igitur ejfe maior Philosophorum Theologia utra concordiatFatetur Ariflotcles crea/ tionem corporis humam,fitctur cr iUe,cui tantum Philofophi tribuerunt , ut affe/ rerent,quem di fla eius non comrnouerent,duntaxdt fupcreffe,ut poenas fubterra / neas expeflet.Rurfus Epi fletus c r Arrianus,non modo corporis humari quonda Deum I itentur autorem,uerum etiam ipfius animi crcatorem,qu em iuris fui libe/ rum,folutum fvcijfe ingenue comprobaf.Dcus, inquit, non folum dedit nobis ficui/ tateskas,qmbus gencrofe cunfla aduerfa pcrftrarmstifax o y kyc&ov Bx/ Tccis ocS:Mcns,inquit,no ejl abfeiffa ex fubflantia Dei fed quafi explicata, ucluti Solis lux. Declarat igitur Mercurius quod ed in Mofe- Ea enim explicatio uocatur d M ofc,aft>iratio. Hoc innuit Phtlofophusjunt abfeifii, non d fubflantia, fed quod fecundum defignat,ceu radij nufit,ceu fcintiHa, uelut fpi rationes, id Epidctum fmjifje par ejl. Et dtuus Paulus , nos genus eius diciu Quod 'a&is cfl homo.in mun Juqr introduflu* a Deo, ut contemplaretur, quod membra * orporitad opcriuoutt difpofifa di quod is cfl cQ oramu confenfut, Cap, X VIII. E mfy omni Philofophia fua , qua Platonicis, Peripateticisq; admirationi fuit, Epidctus clamat, iterum,iteruq; monet, honunem iuxtaMofen aDconcatu, nunc animum contemplans,nunc corporis opificium:ex hisq j in laudem creatoris V opificisjiomines excitans- Ac primum, ut Mofes retulit, Deum hominem po fu iffe in Paradifo ,ut habitaret, er cujlodirct ipfum , nouifimumq ; rerum acaui-um f/ominem ftc iffc,& ceu domtnum,in palatium exadificatum induxiffcjrudtaq ; ta citus Mofes, prudentibus conftderanda reliquit. Haud aliter Epidctus, er Arria/ nus declarant er hominem in hunc mundum a Deo indudum, er quam ob cau/ ftm fit indudn: rop irrxs,K) i&M7tet &y vyvoy ,v>y at -ny wy,yhyet& o Siot, hi Hftiy 7iKft%y/ cpyceree 7 vcu7vt,B PERENNI PHILOSOPHIA. iit irtf perffpedas habens, ea dixiffc. Quis enim cf{,cui non uideatur,aliqtiem nccefft lio creationis humant,cundcmq ; omnibus modis fspientifiimii autorem fuiffc, cu iusfdpientiam,primumq; confiltunt , res confecutt declararunt . Vt tgfoifr, Mofes dixit de homine creato,Et pofuit cum in Paradifo,ut oper uretur , er cujlodirc ip/ fum:& in terram mifit,fugatumeParadifo,quo,cultu agrorum dcfudans, inde ui ditarct:Sic Epidctus eundem ipfum confirmat manus ad fodiendum , arandum# dediffe , reliqua corporis membra fic dij 'ofuiffe,ut nifi is membroru ordo,ct tum fecrctt,tum in propatulo operationes ej ent adhibita , nullum futurum fiicrit 'ge/ nus humanum. Qjaid memorem arcanas illas, qua latenter peraguntur operatio/ nes augendi,rcff>irandi,cum dormimus f In quem ergo e noftris alius exclair.auit Theologus ,Manus tux fecerunt me,et plafmauerunt me. Alius autem, Ante, re troforma/li me:Et,Qui plantauit aurem non audiet: qui finxit oculu, non confide rauit:in eundem tollit laudem, exclamandum# iubet Epidctus.ln cuius oratione , operumq j diurnorum prtdicatione profido talis mundant creationis prtdicatio continetur, qualem ante oculos habuere no fhi, quifimilitcreum ex operibus coi/ laudabunt.Neq; enim qui dixit,Manus tut fecerunt meittemitatem, perennem# fidionem rcftexit. fcd qualem Mofes defcripfit: I n principio creauit Deus calum V tcrram.Cum quo inclufa quoq; e fl humana creatio. Profcquitur autem E pide tut, Quid igitur, fi plcruj; obeteati eftis , non aliquem effe neceffe ejl , qui locum hunc e xpleat,pro eundis, efferens laudibus DcumtQuid aliud poffum fenex, er dtudus,nifi laudare DcumfSi igitur cjfcm lufcinia , facerem q ut lufcinia. Si cyg/ nus, qutcygni.Nuncctlfn rationalis fm, Deum me laudare oportet. Boc unum opus perpetuo. Nunquam hunc ordmemyquoad datum fuerit,dcferam . Vos# ad hanc eandem cantilenam cohortor . 5 hominem uere diurnum , cuius exemplum debuit Porphynum,Proclum,Simplicium,reliffonishoflcs, potius ad canucnc/ randam, colendam, quam contemnenda adducere, cuius efl firma flabilis# fapint/ tta,Dcum totius operis mundani,- humant gentis autoremfemper collaudare, nihil nodes# diesq; aliud agere. Sola# ipfa faciens, quod illi facicndit cogente na tura, fatebantur. Si probabant Epidetu,fi fapientiam nurabantur,dcccbat eos ad/ mirari quo#,qui religione hac inittati,fmptif, immortalitatem aid morum una eundi du(h ratione perhibuerunt. Ea ratio uarijs nominibus, eundem fen fum refonantibus apud omnes dejignatur,nunc deorporeis fegregatio, manife/ flumq; a corporibus diferimen , er omnino rerum aliud genus Nunc agnatio,fiuM liarius,nunc jimiliuido Dei,nuncfymbolum inter eum hominem$,nunc cognitio, fapientia, fcientia.Eaq; omnia clare dicuntur ab eis de mente, ftue animo, quem uc rum hominem ejfc,cum Plato, & Artjloteles pojl multa fecula noffent , prodidif/ fent,Trifmcgijlus ante eos plurimos annos natus,homimbus inuulguut, ut appare at omnium eandem fententiam, confenfumq; admirandum fiuffe. Igitur qui prius dixcrat,Dcum creajjcbominerti ftbiftmilcm,eamq} uti propriam prolem dtlcxiffe , deinde feparans,ammujt corpus,hominem alteru corpus ipfum morulc^tlterum ipfam mentem immortulcm,hancq; effe fubjlantialcm,uerumq ; hominem: ccrSf* wroS tf^swAis fitx xdrwnx SrmoSiCcddvXTOs Jit ccySfeuva. i Mo Konctrcy vsy Hln,uvstf yaxbitsx tuto ocv&ftowo;: Etiam bomini,inquit,uita fecundum mentem fore eiufmodi, quandoquidem id ma/ xime homo ejl.Ecce Mercurius Trifmegiftus ipfam animam feu mentem uociijs/ crtiaM itv&ftouToy, nempe uerum,fubjhntialcm(] ; hominem.Et quemadmodum hunc Arifloteles folum duiinum, exterius aduentante dicit, fc Mercurius,hunc imi morulcm,corpus autem corruptibile. Duo igitur aquali d eundis praedicatione ce/ lebrata,nos er * Deo creatos, er generis affinitate cum eo fociatos,qui nobis fym bolum, proprietatem^ naturae fui indiderit. Hoc illi fen ferunt, locuti funt,quia per fitcccfitonem d primis hominibus, penes quos fuerunt ea perft>cfltfitma,dcfccnde/ runt in pofferos, ut quo procedas anterius in retro adas States , liqutdtus,maiore TUficrrat /X G? oi vrxAxiii &to*oyom G$ hxvt{s*S ^tXTirxSTipMfi ttS, h 4 vyn ra aranum tV $xrsrxi: Teflantur,inquit,pri[ci Theologi oc uotes, quod propter [upplicta,ani/ ma cum corpore rfl alligata, er quafi rit eo fepultaHxc igitur fuft>u;io,qux prin/ apum ucrum habuiff. t,non [ane mtcUcdum,ipforu quofy teflimonio dcflruitur. NKj (pccrfrby ycfit/ttyfyoyiCredctq; [e immortalem, cum [et ipfum uiderit in natura \ntelleduali,ac pura.Videbit cum mente afficere, et noffet nihil [enflbile,neqi rem mortali ullam, [ed cum re [empitcrna,[empuema rem intct Ugcntem,omniaq; m natura mtc!leduali,mundumq;fcipfum inteUedualem,cr l * mino fumeffe. Sic Plotinus- Eius igitur [ententia ed, utcemis, animos immortales, Cr [empitemos ejfe,quiafolis his res xtcmx,c r immortales nofcanturficut fenf moruli mortalia capiuntur. Eam flculutem, quaresfempitemx, cr incorporet comprehendumurlqux cfl tota ratio Anfiotclis)mcorporcam [empi terna effc.Sic colligit Ariflotcks,mir.uc[fc fcmpitermim, er incorporcu,quu [olus fcndtrcs [empi emas, cr incorporeas Attimumq; effcintcUefiuale lumen, fempitemu. Simi li ratione u[us Plato,ut conflititfupcrius.ficri qno$ poteft hac admonitione quiflji cautior t DE PERENNI PHILOSOPHIA uu lior, ac firmor, cum uidcrit Animos imbecillos, uaciUantes, affedos. A bfcinde, inquit, Plotinus, tolle non fua: Videbis duunu,magnum,lumen longe, latcq ; ftiritu alita progrediens animu. Ea qux fapiunt,nofcunt,cogitant, proderant prouident (cui fubfcnbit Arijlotclcs)funt incorrupta,immortalu. Diuinumquoq; effe animu, eum# ucrurn hominc,iuxtafupcriores,datam # ci pr a ter cataas animantes, par I icuUrem fortem, luculenter fuper Eptdctum pradieauit Simplicius : o ft,anima immutabilis , propter immortahtatem,qudem,ut ait Simplicius , creauerat eam Dcus,prudentem,fapientem:fed accidit dementia , uel nobis uolenttbus , ac praue ratione utentibus , uel organo deprauato , ipfa mente propter immortalitatem,incorrupta,immotx Hinc refipifcens,et pocnilcns aha, aut redit in feipfam. Hac Alexander fentit etiam in libris de A ruma . Coegit igitur iteritas eumfiueri quod erat.Scicndum autem, quod hac Alexandri ratio,eJl etiam Platonis in decimo de Republica:Non'ne noflt , inquit, animam noflram effe im/ mortalemfNxm ft corporis agritudo, prauaq ; affvtiio non efficit anima prauam, etagrotam,nunquii poterimus dicere ab ullo malo eam perire, fmc deprauatione , maloq; fuo- 1 ta AVGVST. EVGVB. LIB. IX. ^ Trcurns y. -nii-ny y, fa&auppinyy, u&t, y*j> tuo ^vyfw St oy, ecTAx ifyoyrtcuJfisSiis xxsctfX&y :Kationem effe immortalem. Etenim m/ mam,non Deum,fedopus temi Dei exiUere. Vides mentem frn animam , non Demfummm,fcd quaft opus magni Dei- Et hac Moftica Tbeologia-Enucrut ' ' iOc DE PERENNI PHILOSOPHIA tf i* Ble hom apud Ariflotelem,uera divina imago. His confone Chaldatu item ait, m^ux* ao-iiMcroti rsvf, Anima incorporeus ignis. Duobus firme millibus an/ norum ante Platonem tradiderat Mofes,animum fimulackrum effc Dei, paulo an te Ariftotelem Plato ante Plotinum trecentis, cr plus armis, ante Marcum Tulhu firme ducentis A rij lotelcs. Succe fit per omnes ttates hac Theologia,omnia tem/ pora obambulauit,nullius fapientis peflus no infedit,mutuis fententijsju/jragijsfa roborata- Magna res efl, a- nemini non admiranda, tantu* omnium feculorum,at i/ ritu,quem animum,mcntemueL4tini,Graciq; dicunt. Eodem diuino confcnfu Plu tarchus de uirtutibus moralibus,rationem,qux fit diuina,cr prudentiam perftfla fummam rationis partem, fis effe mpcrare,donunari parti irrationali . Sapienti/ ambp effe circa puram,impaflibdem mcntcm,cui infit f cientia dumflima,ac bea/ tifimta: cpvtrj yf crrecrcp A oyurubp iytio&cu vgucip/ yapTou ocAoyg, aM. u ^ ccwpo * mrrit-Nam cum m Philofophia fempitemm, immobdeep decretum pofitum fu i PhdofophisQuod immortale /it, er incormptibde,nuUm unquam habuiffe prm apw,hocad animos transfirentcs,ficut eos immortales,quia natura diurna partui pes, fic fine principio,nunquam 'ue ttatoscrcdideria. Sed cum mens fluduaret,mul H(p non ambigua modb,fcd abfurdaeo poftto,occurrerent,ccu uentate labent ibus porrigente manu,natos iteru eos a Deo intrepide prommciarut.Cuq ; fi nati funt x deo, retro non fuerint femper, fed aliquo diuiuo,et nobis incognito oriantur modop quoties eos ftne principio protulertnt,repctemus eis dtdtfua^tdmonebimusq; in re ambigua,non tantu meliora [equi, fed ea etiam in qua propenfiores ipft fidffe uide antur. Marcus igitur Tullius ( ut hinc incipiam ) cum Platonis illam rationem euol ueret,qua de principio motus propomtur,diciturip de ammis, nullum motus fui e/ os habere pmcipium,quod a feipjis moueantur.-Scmpitemum autem ej[c,quod ip fim nunc per [e moneatur : Qtua quod ortum ftt,ab alio habeat motu.Ergo quod, nunc per, & it [e mouetur,nece\]arib femper motum habutf[e,quia nunqud ipfum fibi defiujfc Et nift femper motum fuijfct,ne nunc quidem moucri poffe.Et fi moue tetur, ab alio mouendum non a fetpfo, qijo defmente mouen , ipfum quoque def i eeret Siccfi non effet animus quod Grace dkitur,xvTOKtv9foy.Habtre autem a/ tunos ciufmodi naturam,ut afe ipfts moueantur,ftcq; femper tales exiflentes nun quam natos.Concluditcp Marcus , Nri^iyJxshro/iiVy.iv9S,ovTt yctf wMm.i i yotf vriiy^r a&x*cdrtoy nrA&oy y lyntre, o Ad bttcurtt confoladonem quxrcres originem animoru, dixifb in terris eam in/ ueniri non poffc Neq; inucniendu unquam unde ad hominem uenirc pofiint,mfi i Deo-Eos igitur 4 Deo uenire dixifli. Qmd aliud uenirc , rufi nafci , oririf Nam fi fiiiffcnt fempitemi,non uenirentaDeo, nec eorum originem requifijfes . Venire igitur dixijli,quod ah bi,del ibari, haurin- Hac igitur cum aperte Marcus c r Plato fcrip fcrint, fi nullis altjsrationibus uterer, his contentus effe poffem. Similis error, CT inconjlantia Simplicij nunc dicentis animum ingenerabilem, nunc a Deo crea/ tum,cr fi(Um,ut uifum efl fuperius.Uoc igitur contentus effe poffem, fi uettem. Sed latius proticflus, doceo primum, rationem illam, qut non conueniat natura a/ mmorum,fed foli natura dtuina,eos non refle collocaffe. I am fi ingenerabies ef/ fent ammi,tot confcqui mala,quorum nulla inueniat folutionem Philofophia, Ani mos ingcnerabilcs,confcquitur quod ait Plato, nec plures eos unquam futffe, nec pauciores,hoc confequitur miferanda iUa, ut dicam quod ucrum efi,cxeunttu,re/ deuntiumq; femper calamitas ad corpora,v d corporibus animorum.Hocigitur animi fecerunt in omni atemitate,fcmper e coelo ceciderunt in terras ad animanda corpora. Vbi igitur, o Plato, beadtudo animoru quam toties dccantafii (Vbi pra/ mia iuftitta,pofl hanc uitamfSi redeunt animi [emperfredeunt autem, quia dbtiffi eos nec pauciores effe nec plures unqua) er fi certus itte numerus difcefiit a corpo ribus olim tot feculis, quomodo corpora,quafubfecutafunt animata fuerunt, nifi redeuntibus eisfemperq; in hoc ludibrio uerfanttbus , ct e cocio labcntibusfSi ho&j ubi beadtudo, ubi gloria bonortm,iuflortmq ; honores pofi mortem f H ac opimo, non 'ne confit fio NaturxfDemonfbremus igitur fefelli jfe eos priorem rationem,, m de,qux fieri nequircnt,animo conceperunt . qm4rro!,ficut ccvra ept/HS,cn/TOctyx^is,eev7ortAHS,ccirrofm;qiu nomina nullus unquam Theo/ logus folt Deo non conccfiit.Tgiur illa ratto,quam explicat Marcus exP latonet quanquam in Tufculanit,m Scncftutcjn Somnio ufurpauittnon congruit animis , qui non funt Deus, non principium, fed moti ab illo omnipotenti fonte motionum , tutarum# omnium, non folum cum nafccrentur,fed ei nunc fubiedi , mouentur 0/ nmi tempore. De Deo igitur duntaxat hoc uerumefl,quod ait.Nam quod femper mouctur,ttemm eft.Quod autem motum affert alicui, quod ipfum agjtdtur ali/ undc,qaando finem habet motus, uiucndi finem habeat neceffe eft.Solum igitur quodfcfe mouet,quta nunquam ne moueri quidem definit . Qjiiti etiam citeris, qux mouentur, hic fons ,hoc principium cjl moucnii-Pmcipio autem nulla efl ori go Nam ex principio oriuntur omnia- Ipfum autem nulla cx rc fieri poteft-Nec e/ nimeffcthoc principium quod gigneretur aliunde.QUod ft nunquam oritur , ne occidit quidem unquam.Nam principium extinftum, nec ipfum ab alio renafeere tur,nec ex fe aliud creabit. Siquidem neceffe eB a principio omnia oriri . ita jit ut motus principium ex eo Jit,quod ipfum a fc mouctur. id autem ncc nafei potefi ncc mori- Vel concidat omne calum,on:nii# natura confiftat neceffe cjl, nc uim ulli nancifcatur,qut a primo hnpulfu moueatur. Cum pateat igitur aternum id effc, quod a fe ipfo moueatur, quis efl hic,qui hanc naturam animis effe tributa neget f Inanimatum efl enim omne, quod impulfu agitatur externo- Quod autc animal cflt id motu cietur interiore.Nambic efl natura propria animi at# uis,qut fi efl una exsomnibus qut fefe moueat, neque nata cjl cate, er tterna f ft. At oMarce,qui fapic nti fimus ubique probaris, qui# in his qut a Grtcis ad Latinos transferebat fiunmo dele dujaec Platoni ftpe,nec Homtrum,quod ct Vergilius,fcqui uoluifli, fed bonis affumptis,qut non probares eis reliquifli,cur etiam hac in ratione erro / rem Platonis non animaducrtifii,qui fupremam diuinitatem,ingencrabilcm,incor/ ruptibilem,d nulla re mobdcm,fbntcm motionum,ad animos fragiles,infcios,tran/ fiuliffetfQuorfum enim fpedat quod aisi Vel concidat omne calum, omnis# nat H ra confiflatjneccffe cft.Num animi noftri moucnt cielum,omnem naturam cient, quibus non mouentibus,coelmfitcafurum,ad quos rationem hanc applicafli,(y qut Dei fempiterni,omnipotentis erant, fraffli, impotenti animo tribuifli f Verba igitur eorum aperte clamat, diuinam hanc admiranda # rationem, non animis no/ firis, fed animo fummo,prtpotenti, aliorum animorum fonti congruere. Nc# enim calum Naturam# moucnt animi noflri,nec deficientibus nobis,concidcrc calum, omnis Natura confifterrtjcd dcfcicte Deo. Tum ucro nec Sol moucntur,moles# malefies jutura quo# deficeret omnis Htc igitur corii ratio ncccfftrto codudit Rr j aliquem- i8 AVGVST. EVG7B. LIB. IX aliquem animum omnipotentem, fme principio, fwe impulfu alieno , uniuerfalem p rxjidem, omnis uitx motorem. Efficit^ ratio, naturaliter $ demonftrat, nifi effet principii* ncmum.a nullo dcpcndens,a feipfo cunla bona.totamcji potentiam a/ giundi,uiuificandi,non aliunde fumeus cafuru omne coelum, omnem naturam in/ terpollandam. tt / 'olus nunquam de feritur 4 fe.Hic folus nunquam caruit motu,ui/ taq; fua,omnis largitor uitx. Et quia principium ucrum ejl,ei nulla fiat ongo,na / tis omnibus ex eo,ipfo i nullo nato,quia principium. Is uere nunquam ortus, folus ob hanc caufam, habens immortalitatem, ut inquit iUe,c 7 quia nunquam potuit na fci,nunqua potent deficere. Hac omnis de Deo neceffarit, naturalis, oditur andaq; Philofophia.Cum uero infers, w concludistCum pateat igitur id xtemu effe,quod a feipfo moueatur, quis ejl hic, qui hanc naturam animis effe tributam neget { Ego is fm,o Marce, qui nego tribuum hanc animis naturam. Nihil enim inter nos, De iwnijj dijlaret,ft cunfla,qus differuijti,pofiidercmtu.Siipft nobis effemus caufa ui/ tx, nullum aliunde motus nojln habentes pmcipium,ne Deo quidem fubiefli effe/ mus, nec ab eo quidqud habuiffemustquot j&cit Dan,toiidcm et nos jaceremus: Vt abiUomouetur coriis natur ai omnis, moucretur etiam moueriq j poffet d nobis. Sed ubi motus ille nojler fcmpttemus,ubi pcrennitas,qui tam fragiles fumus,imbecilU, inconflantes,cxci, ut fragilius fujfnctonem mortalitatis attulerit i fed res clara ejl Non nurum fi ex fidfa illatione, et conclufme,nafcebatur abfurduts,applicata ani mis diuina natura Ejl autem animus,ut idem Mare wsjfapicter corrigens Euripide , diuinut quidem, fed non Dcui:fimdis illius, at sternuat e, omnipotentia, principio motionum, bonitate, longe dtfjmdis. Pnmus igitur error, genitor fecundi, quem u/ trunq ; detejlatur natura, patejiflus,difiipat fecundum,incptamq; perfuafioncm ue ro fundamento non innitentem dcmonjlrat,animorum retro xtemitatem. Qui ucl eo quoque patcft,quia Pia to in decimo de Legibus de anima coeli, non anima pror fui noflra rationem hancinduxiltlbi probans animam principium motui,nec fme anima quicquam moueri potujjfe, eamk omnium antiquifiimam effe : coelum ab anima gubernari. Nouifiimc, xyi vy n curta Tct Karr yfccvoy, x&i yny,KQU. 9AtT *V,rcu( xvrrusUiVHO-^xfsovo/jixrx isi GouAiaft, ; rusnncsf DE PEH8JJN! PHTLOSOPHTA *t9 rura nrqj uerum tflc.ncqr animis congruere.Rrfoluunturtp rauonss ArifloMJ quibas probas omnia nau inicnrr. Cap. XXVI Vxfunt rattones,qux Platoni,multis'quc alijs perfuafijfeuidentur,animosre tra I empiiemos Primj quod habent naturam per fe mobilem, fine principio: Tum quodfi fuitt immortales, funt etiam igenerabdcs, cum fu decretum Philofo/ pb orum, omnia qux nafcuntur,occidercjtafcentcs animos corruptibiles cffe-Noit funt autem corruptibiles, ergo nunquam natos. Et Marcui huic rationi fub feri/ bens,ait Panxuo creditum animos corruptibiles, quia nafcuntur- Dicit que,Vult enim quod nemo ncgat,quidquid natum jit interire , nafei autem animos. Prima igf lur fic dejlrufla flutat apertum fit, falso eos naturam fummi Dei,crcdidijfe natu/ ram animorum, finuli errore , ut fi quis inauratam fatuam cernens, nihil ab ea, qux tota aurea effet, dtjjirre putaret. Eadc prope 'tn fecundo errore hallucinatio. $ed ex Platone prunum probo Philofophorum decretum iUud, non adeo inniola / bile effc,quin atiquo modo refeindt queat. Et quod Marcus ait,Vult enim, quod ne mo negat, quidquid natum fit interire, lnueniam qui perneget, cuius magna efl a/ pud Philofophos omnes autoritas A tq ; A nfotcles id arguit m Platone,cuifit muti dus uicorruptibtbdis, eidem principium deJtjfe-Et Marcui ipfe inducens Epicure / um hoc irridentem. Sed i Ua palmaris quidem, inquit, quod qui non modo natum mundum introduxerit, fad etiam manu pene jiflu,is cum dixerit fore fempiternum, hunc cenfcs primis,utdiciutr, labris gujhffe Phyfiologum, id ef, natura ratio/ nem,qui quicquam, quod ortum fit, putet sternum effe poffe qux ef enim eoa/ gnicntabo non diffolubilis t aut quid ef, cuius principium aliquod fit extremum f E ccc igitur inuentui efl qui neget quod ortum fit , non interiturum. In libro quot que de Vniuerfl tote referens Lattne,qus fcripfiffet Grxce Plato,hxcuos qui Dc/ orum fatu orti eflis,attendite,Quorum operum ego parcns,cffc flor que fum, qux per me fkfla,non funt diffoluta , me inuito, quanquam omne colligatum, folui pot tefl- Sed haudquaquam boni efl,ratione uinflum,ucUe dtfloluere : fed quoniam orti efl is, immortales uos quidem e fle, et indiflolubtlcs non potefln,ncutiquamU t men diflolucmini,nec uda uos mortis jita perimcnt,nec fraus ualentior, quam con filium mcum,quod maius efl uinculum,ad perpetuitatem ueflram,quam illi quibus eftiSftum cum gfgpebamini,codigati. Hxcd Platone afleruntur. Creditur dfummo uiro, fieri pofle, ut ubi Natura deftciflet,fupplcat diurna uoluntas.Vt fi lumc ex cx (itate natura reuerti non pofiint,rcucrtatur uolente natur x rege Deo. hoc credidit Pl atotcredidu mundum natura diflolubilcm,quia 'generatus , Cf fafltts, confilio taj ntendiuino flare incolumem. Nullus Philofophuireor negabit unquam, qupnft/ ciunt omnipotentem, coelum, cr terras mouentem, formas animalibus, et uitas dait tem,omnem machinam fuftinentem, non eundem ilbiminarc pofie cxcos, reddere furdis auditum, fufeitare defunflos. Maiora enim fuutfupcriora.Si mouct coelum Ji fmt ut omnia uiuant, permaneant non poterit fufiincre, natur a cafurum ne cadat ; Rr 4 montem 4 ia AVGVST. BVGVB. LIB. IX. montem ruina minantem,ncruat, fircnaretflumina uertere retro , multat (; alio, quam ufitatus natur x pergit curfus . Poterit certe,quix potuit maior a,ncc Philofo/ phi qui primum indeftffc Deocontribuunt,cripient fccundit-Vna igitur ratio,de/- cretum illud Phdofophoru jicilerefcindi pojfc,quod Plato crcdtdit,inucntusq; eft, qui neget,quod nemine negare Marcus dicit-Tum ratione probantur,qux dicunt tura Platone, Maius effe,crux!cndus confilium,uoluntatcmq ; diuinam, maiores uires,quam omnem nature fraudem, omnem imbecillitatem , Superare uires De i, eundas difficultates Nature. Quibus uiribiis,non folum animos, fi uerum cfl,fua/ pte natura corruptibiles, fcd etiam corpora,fi ueUet,incorrupta f erueret . Hoc PU to libenter fatetur. Ex his apparet animos uel natos, incorruptibiles effe,fi non na/ tura, certi- uolente Deo. Secundam rttiouem perpendamus, an uerum fit omnia orta occidere , hinc ani/ mos natos etiam interituros- Sunt autem rationes Ariflotelis, cur quod habuit prin cipium,fu finiendum. Principio, quod ea foLt fmt rationabiliter ponenda , que uel in multis , uel in omnibus uideamus . Probari autem fenfibus omnia que orian tur, interire. Ad hfc impofiibile effe fecus fuiffe in preteritum, quod erit deinceps fem per etemu nec pofje mutari. Accedet enim aliqua caufa,que fi prius affiitffct,pof/ fibile fiiiffet aliter effe, quod erat impofiibile aliter effe Si autem prius ex aliter exi . flentibus fidus ejl mundus, fi femperfic exiflentibus,et que non poffent aliter exi flcre,nunqud certe fidus fuijfet.Quodfifwdus efl,ncceffario et illa pojfunt alifer ef[c,cr itonfcmperficeffe.Quocirca cr ipfa compofita diffoluentur,et dtjfoluta- prius coada, et cotleda funt. Hoc, quia infiniti! uel fic extitiffct,ucl fieri faltem po tuijfetQuod fi fit,non effet incorruptibilis, neq ; fi aliter habuiffet unqua, neq; fi potuiffet aliter exiflere. Deniq; fimul erit femper potens effe, potens non fem/ per effe, quod oflenfum c(l,impofiibile . He funt rationes eius . Quas enim attigit ex parte Epicureus apud Marcu,nuHam effe coaqmentationrm,que non aliquan do diffiluatur nihil effe.cuius principii! aliquod fit,quinfit aliquod extremi! Ver ba ucro Ariflotelis concife, cr obfcure moreq ; fuo prolau , in dijfoluendo clare t fcent- Vt igitur omittam Drun, cuius Plato cred-dit maicflatc efficere poffe , rem corruptibilem ne corrumpatur,radonibus agens,euincam, non latius has eius ar/ fftmenta iones tendere, uerioribus rationib'is expugnatas- Audiat igitur Aridote/ les pnmu.Si ucrbx Platonis,ut par cfl,legit,diligenter(j; attendit, in quibuscuPbi lofophis congrucns,omne natum, dtffolubilc fendttfed u alendus nojcit , afferitq; diuin u con filium , ac ullam qu intumuis detrimento fam labefittricemq; fi-audem . Hoc o Arijlotcles,qui uidi)V,fed tacuifH,tantumq ; affumpfifli,hahentia principiis, attenta effe non po]fe,mclioremradonishuius parte fraudulentcr,infyncere prt/ terijfli.aut inqua credebas uiresDeicundas fuperare difficultates, imbecillia rei t derc fvrda.labcfidanda quoad uifum ei fuerit edam in atemum [ufficcre.aut non credebas. Si credebas,tota rado contra Platonem uani fima ejl. Neq; erum fimpli > citer eifrr dixit P latojmndum natum,nunqtum abolendum , fed robur diulnum p lut ad perpetuitatem, qu.im imbecillitate mundi,ad ruina cius ualere:Cr,ut ait Philo,. Verbum Dei per omnes mundi p artes intentu eunda drwncire, firmas rebus qui/ tufq, fias [eruar e perennes concitare coelum , naturam facundis partibus repo/ rare. Si non credebas, rationibus cuincam,non naturalibus modo, fed tuis , Si ca/ lum confifleret,ft Sol defulcrct,futurum interitum non modo cali, quodtuincor/ ruptibile arbitraris , fed etiam totius mundi .Cum fu igitur uerum , calo ccffante tnoueri, interuum omnium rerum confccuturum : Deus autem mouct Aristoteli calum,mouens cr calum,z 7 uniucrftm terram , $r*yMoy, H9U cpjcriy vrctfceurAn/ o-lxy,irvv(iHQAB$irxy:Qualem,mqutt,pms exercuit anima uitam, quam in. corpus humanum fubirct,cr qualem fbccicm promptam jrt iffet, tale e r organi/: tum corpus babgt ftbi ipji coimcxum-.ftmdan^ naturam ajfcqucutem. Smha re/ , rtbA ' " ' F fi I *. I* AVGVST. EVGVB. LIB. IX. perics Iamblichi [ententie apud [uperjhtio[os alios Platonicos, qui relifla inquifl/ tionc Naturje,tcmerc f 'erruioru autorilati crediderunt. Hinc extat carmen de ini/. mis,apud eos : H ny j, Kx7nriovpiv\97pocpei0[Sft u innovet. Sic ego defeendo diuorum pulftts ab axe. Infime liti parens. Huius igitur pcrffiicui,exploratiq; mendacij non alios uolo tefies,qium ipfosmetj ut didis [uis, que dedit Satura uera refellantur Omnis enim animorum deftrui/ tUr Philofophta,quam er antiqutfitmi tradidi jfenttcr Natura docet , fi uera hac funt, ut melius animos fuerit mori,quam iUo ludibrio , continuoq ; lapfiu de rorfd rotart. Nec proderit Platoni, uel terroribus tartareis homines a [celere abjkaxiff/, uel ad iufbuam premijs calcflibus propofttss inuita[fe,ft moratus animus aliquatt diu in calo,de trudetur non multo pdjl m terras , aut non nocuerit improbis, dum cupiditates er libidines expleant fuat , aliquandiu 'm tartaro fuiffie, modo paulo pojlin uitam reucrtantur.Hanc [ortem, liotfttM ftT?,bft^j oy >/.v/ yuyjtjiiaxy yXf 7TfcS xiw -rrrocrroS 'f.vyHp ccyxxofuy,etSTobyoytrig Pythagoras cr Plato incorruptibileeffeammam. Exeunti enim reuerti ad animi umucrji, ad fuum genus Sic lUe. Ex Cicerone aute eodemq; Plutarcho habes, hanc anima effe Deum. Dicebat enim fuperius idem Plutarchus, Pythagora, er Platone (entire, anima opus sterni Dei . Veniunt igitur a Deo, redeuntqi ad Deum animi: Que ejl etu ficraru litcrarwm fententia: Et ffcntus,mquit Salomon, reucrtetwr ad donunu,qut dedit tHurn. Dauid autem, Emitte fptntum,cr creabuntur,cr renoua/ bis fsciem terre. Erat igitur apud prifcosjirma conjlansq; fententia, quemadmo/ ium docuit l\ofcs,a deo qui ejl anima mudi,omniu fpintuu creator, et afflator tinoflros animos, nuta autem non tanquam afua fubfUntu. luxta quam prifeori fententiam Simplicius, primo Phy ficoru dixit : & yctf u -4-vyH imo tMcyx./ At^troo: Etemm,\nquit,dicitur anima a Deo radiare- En igitur anima uni/ uerft, aqua dicutur anirn noflri relucere. Et Marcus,Animus humanus decerptus ex mente diuina. Sic item erat fententia reuerti eas ad fuum genitorem, fed non ita r/uerti, ut ad fuam fubflantiam coniungendos, er quaft auulfos,copulandos,quem admodu dicuntur Aucrroes,nonnuUty*ict oarccusos, Uud quid,alijs aliud quid idem, fed quis noftrum priuatos affvdus haberet,non ef/. fet facile alteri oflcndere afjvdionemfuam . Similiter in fcientijs qui docet,eadem. fentit cum eo qui difcit.Vnde enim er difeere er docere poffemus , nifi idem effet dodoris,difdpuliq; fenfuif Quod fi idem, ut neceffe efl , certe idem ejl inte Uedut docentis, ac difeentis. Has et id genui fuper inteUedus unitate protulit Thcmijhut rationes. qk trii confutatio non profundioribus modo , fed etiam cuiuis de medio facilis cfl,tum quod peruerfe Anjlotelis fen tentu interpretatur, tum quod & ra/- tioni,cr autoritati maioru contradicit. Etexuerbis ipfis el icitur confutatio. Tres igitur rationes adfunt tn contrartu. Primum, quod negans illum mteUcdum, om/ nes iUuRrantem,v illuminantem , er quafi ii tcem immenfam per omnes animos . radiantem,effe Dem fummum, aperte , er perfriate fibi contradixit.Si enim efl omnium hominum inteUedus uniu,w is efl immortaUs,mcorrupdbilis,et non efl Deui,diffufus efl aute per omnem generis humani gentem, efficitur uttsfu Deui, et non fit Deui.lUe enim intelledus,iUa mens,ille animus, qui dat lumen uniuerfis, qui frargitur per totii orbem te rraru,ubiq; prxfens, jieri non potejl quin fit Deus. mgnui,quem dixit Pythagoras per omnes mundi partes intentu, et commeantem^ ex quo noRn animi carperentur. Efl igitur folius fummi,omnipotcntisq; Dei , uni h uerfalis prafentk,uniuerfalis omniu animoru illuminatio. Hoc Anfloteles dixit,, hoc Plato. hoc omnis antiquitas, hoc rado clamat, uodferatur,apcrtam er pcrfri/ecula,quia in cunilis eadem reprafentantur,diccrct unum ffieculu.Qua ratio cum fit apcrtijhmefilfajongius refiUi non debet. Nam cur praceptor, ac di fcipulus conueniant, non unitas ficttjed fimlitudo animoru. Separationem autem rerum indiuiduorumcp finguli cuiufq;,pcrtinacius,quam par cjl,legesrcru carpo rearii,ad res corporeas transfcrre,dicunt a materia femper fieri : Vtfeparatio in/ dutiduoru non exiflat,ubi materia non 'ejl. Non ejl autc in ammis,non ergo fepa/ rari poffe . Hac quoq; ineptius,quam deceat Philo fophos tantos Quid enim pro/ bibet quo minus fpiritualu,inuifibilia fimt plura,habeant fuammuldtudine,diffun dantur latefQuid has leges inuexitfcur mittis in ccclu terretoriafCorpora per ma teriamfegregantur,multiplicuntur. ergo ubi non ejl materia, non ejl fc gregatio, non multitudo. Qua tanta ineptia in Phdofophiaf Alia lex ejl animorum fftritua liumq ; ra um,dha corporu.Qtii hoc non uidct,non uidetnifi terra, nifi corpora, altius non affurgit. Haret folius,domefhcis. Separantur igitur per fuas fubflantiac mentcs Et ficut unus rjl animus,pcr fuam fubjlantii,fic alter effe potcjl perfuam fubflanria,fegregatus,dijlintoiu,feiunilus ab iUo. Quoru fegregario non erit d ma teria,fcd ab ipforum fubflantia. Talis ac tanta fegregatio, quanta ipfortm carpo/ rum.Non 'ne Deus fegregatus ejl ab omnibus animisiQua quxfo materia fegrega tusfHxc igitur cu non minus q fuperiora,pueriUafimt, indigna q; Philofophtagra vitate, uerba in eis refellendis uereor profundcre.Hoc addo pofiremu,ut error tan tus apparearilUe unus intelledus,quem incorruptibile, immortalem afferuit,Deii effe negauit.Si perirent omnes homines e terra,quod fieri ratio non reclama>,fi p t fidentia aut alia calamitatc,aliqux nationes interierunt,quemadmodum diluuitm eundos abjhilit,pr*terofloJic omnes extinguerentur^h remaneret, ubifubfifte * Ss j rrt. ,qubd poft difcefr fum e corpore [entunt,uiuant,uigeant,langf antiquifiima effe, ut ob uctujhtem, ; quoniam uetufliorafunt mehora,ut idem tefbs propiora, magis fu horni tubus excipicndatcu ruy nMirTfrdnruy WX*1, ^vvxyuy TtvccxtAiv/ 'i turda xi, & TKcerxa^pifanss 7rgy tx du C r fiagidof s aliis erroribus, repor / t is. Cum igitur omnes fute Natura docente, fime priflinx pietatis, per omnia fcculd . uefligijs extant&us, magnum prxdarumq; illum humanarum rerum finem per/ faexcrint,profid6 nulla fuper reliqua religione difeordia manebit. Vt aliquis oc/ cultatut,cundos Philofophos panter conuocans , fuisq; cisfentenhat oRendens* probaturus fit eis,nullam eos alum religionem uoluiffe,qudm hodiernam. Philofophos perhibere pietatem fle uirtuhim principem: probari hanc Colam * fle Chnflunam . Finem a Philofoplus cor feminee? religioni Chnflianx confli'' tui.ui Deum Ccquamur. Huc omnem uilam dirigendam . Hoc illos dicentes, aperte rrligioncm.quae Cequitnr Deum .rrfpexifle probafle . Philofophis ocrim fciennim efle.Dcum nofccre. Cap. 1 1. PR imum igitur religionis, ac pietatis , quo regitur beate uita , gradus efl , quod agnofccndus efl , v colendus Deus, ex cuius amore c/ cultu , ac benenoftrii fidis, p erueniendum fit ad meliorem quam caducam hanc , corpoream' que ui/ tam. Hoc cum decantatum , celebreque fidum fit , magno illo m terras aducni/ ente Deo, omnes antea propter infitam , donatam' que rationem , cr quod una/ nimes erant quonda hi cultu eius,non ignorarunt . Hierocles igitur Pythagoreus* tametfi C hriftianx religionis boRis^mnis probitatis originem, ac principiu dixit pietatem: .. DE PERE.NNI PHILOSOPHTA P'h1 w tnelius exercere po ffe. Hocomnui ejfequa uiuentes agimus pri f INUM'. AVGVST. EVGVB. LIB. X. mum.QtudiJuU egcrii aliud,non ad finem tuu egais:tunc humant natur* fine& fcculus fueris, cum Deum fequais. Sequuntur autem, qui fbtdia curtuefr omnes M cum colhcarun tjbitk aciem mentis defixere, extera jacientes ,udut homutes , fem par tamen ad finem Juum, aciem retorduentes.HoccpeJl, quod ipfedixit. Primus quxrite regnum Dei Et cum uult nos fui memores,in itinere, in menfa,m ledo, ubi que. Is igitur Phdofophorum tejhmomo eR hominum finis. Uaque eadem repetit Arrianus,fiue Epidctus consentiens cum Hierocle, quod non liceat bene quid fi/ eri,mft ad canonem, fuse regulam diuinam referatur : ttcos wcc Kxhbp, i ttM7rgoiKctrorx 7op 7rpiy[vTXt i Quomodo, inquit,erit ulla res bene, ac decore jida,nifi ad canonem diuinum referatur i o uocem p r odoram, er aure am-Suffragium Pbilofophorum,ac confenfus,ftuc uiolentium,fme natura cogtcnte hodiernam, & iam ab exordio mmdi natam religionem,unica ac fmgularem effe, que regat una gens hominum, referens omnia ad canonem diuinum , ducem eum ac prxeeptorem fequens. Eadem de laudibus pietatis, cultus 'uediuim, er quod is fit fons omnim uiruitum, omnis probitatis principium, uera hominum uita , loeu/ tus efl Iamblichus, ob que aeditui, er appellatus cjl dfuis diuinus,ab alijs etiam diiumfimis.QUJ nomine multo magis funt noRri uocandi diurni, omnis que Pbf lofophia noftra dminifiima diftnda,cum ea doceat multo melius,frequentius,quo/ rum traRalio peperit eis nomen diuinum. is igitur in eo,qui efl de feda Pythagore orum: xrxvrx/\ voi ooSKiAilx (3 ivfixatcovix 7iAux, woifc j n unis butitss- Urn cognitio Dcoru,uirtus cR, tyfapicntu, perfidaq; V , ' ' bcmb I db Perenni philosophia. headtudo,effacitq; nos Dijt fmles.Cur dicis Dcoru,o lamblichefquod Plato, et ra tio.tu quoq; prxdxajH de unico Deo. Si Dei cognitio fapientia efl,multo magis fu t premi Dei, Dc hoc igitur folo dicenda hac fiier ant,ut dixit Pldt o,et tu ipfe. N am eoi dem lib-de fine totius ueritatis,ct fapientix: israe/hi iactlMsxb\y$uccs@ crotyl 5 t tt^ ifoftoi/ tao-ipStta- Ex his apparet, fa quis audire Platone, ciusq; autoritati flare noluerit, iiamdcniq; faiffe religione mtami Jj hominum ueram,unica fingularemunicamsp Phdofophiam,euius praecipuus finis, ac dodrina fuit, ut ab h cc mundo m coelum ce kriter aufugiamus. Quidquid hic refonat, regni calefjjs ejl . praedicatio, omnes at I .i corium J4 AVGVST. EVGVB. LIB. X. corium inuitamur ab hac Phibfophta-llleqs eius clanflimus praco, cupiebat dijfot ui,cr effe cum Chriflo. Et item religionis huius flnis,aflimlari Deo:Quem ut imi tari pojfcmus,eiusq; frnles fleri,fecit fe nobis ipfefmulcm , humano corpore , itt quo aduoncs omnes uita facra exprimerentur, affumpto - Itaque fempcr inhorta/ batur,ut cum fequeremur, manfuctudinem , clementiam, toUerantiam attendere/ mus -Denique non ejl aliud hac religio, quam uita diurna , exemplorumq ; cius imi tatio-Ac fi quis altius ffledat,boc Platonis tejlimonio primum continetur , ut ho/ mines uere,cr clare poffent Deo, quod Jis c)fet,afiinu!ari,quantumq; natura p a/ teretur humana ad imitationem eius attingere, fuiffe mundo prafentiam , conffle/ flum$ diuinum neceffarium,quem perfide , cr clare intuentes homines , mores fuos , omnem q; uitam ad imitationem eius effingerent , inflammxrenturcy magis , quam uiam primus impreflijfet,contcmplati.Alioqui nunquam potuijfet ejfe imi/ tatio perfiflj,ueraq;,cr quaniu mortali natura fis erat aflimilatio- Secundo con/ tinetur,eam deni $ ueram pcrfcflumq; in mundo religionem apparuiffe, qua foU potuit,ufq i quo mortales decwffct,doccrc,litiam, fan duatemij; Deo conformari, quantopere qui aut uiderunt, aut audierunt ipfutn Deum loquentem,cr agentem. Ex his efficitur Porphyrium,Proclu , aut quicun / que religionem Cbn&ianam contcmpferunt , non modo cacos fuiffe, infedantes quod nefcirent,fcd etiam contra naturam, iudiciumq; prxeeptoris fui pcccaffe. Nam Platonis hac defuga ex hoc mundo,craflmlationcdiuma,fanditate,aciu flitia definitio proinde ucraefl,quia naturalis, pura . Judicium autem eiusfuit,ef/ fc,*flimiltri Dco,Philofopktam ueram.Cum autem religio Chrifliana hanemaxi/ me aflimdatione profiteatur, cuius ejl pracipua cauft,quod potuit Deum uiMffr, CraudiJfe,tota p dodrina cius, fit Dei imitatio, cx praceptis eius,cr exemplis, et eorum qui eum uidiffent,audiffcntq; conflda,proftdd contra fe,crpraceptorem infanicrunt,hanc imdentes,eiq; in flutantes - Quod autem uere dicatur hanc effe ueriorem,qudm poj?u ejfe,aflimilatio:iem Dei cr imitationcm,cx ipfa iuflitia, fan- (litate q; probatur,qnibui aflimilatio definitur- Maior enim finditas,iuftitia, inte/ ffitas religionis hm*j>roJij]orum apparuit, quam altorum, quos anterioribus fe/, DE PEREMNI PHILOSOPHIA culis habuit mundus. Hic $ procipue uiguit perfida illa iuftitio,quam Plato fa pe prodic auit, non modo non amicis, fed ne inimicis quidem obeffe.Proceptor autem, V dux religionis h uius, etiam inimicos diligi mandau it,excmplumfy ipfe p rabit k primus .Deinde Iamblichus pro eundis fiue ffiiritu diuino concitatus , qui ud Domonibus extorfit [ope acritatem, fiue quod hic demum per multa uagata fiflit, C r conquiefcit ratio, proteflatus efl alta uoce,er quo utra fit reUgjio,v quod eo morulius innotescere non poter at,nifi Deus auditus in terris effet: AS Aoi/ 3r* tavTct wfXKTtop, 0fs7v^a/yao9tbsxttsfU//.7ctCrx>'j ov f hdofophcmur fmpcr:7iiio-o(xcu t/lt tq> btcii j/aNiOp n vyiiy, yc/u. tcura tf cey iyi7rnu,xgu o)ds ni, ov/xm nvs, tap j itiPov p \z3if0gx 7iew3tc/rwn. faovns af q;,quxm humanam fapient tam, qu/ necefiarto mortalibus aliquando in/ notefccret,eamq ; ut magijlram ueram in omni uiia fequercntur-No igitur uel Ple to,uel Arijlotelcs,aut quiuis alius magifler (apientu ,ucrus quem fidenter [equa/ fis ej?e poter at. Et fi nemo pgtuit,ccrte fuit reliquum,ut ueniret Deus, qui folus ha manis erroribus expiatis iter retium ad felicitatem oftenderet,cuius unius , quam traderet terris, Philofophia uera effet-Hanc omnes mortales attenderent, hac A m brofia fe quantum ueBent explerent.Propterea,qu / de N ctiare & Ambrofia,ue racp fapicnlia eodem libro loquitur lamblichus,diccns bibendam, hauriendam pro uiribus fapientiam,qucmadmodurn Netiar,cr Ambrofiam:rwy noera ero/ epixy JKft iftynoJrooy oewoAavstcy oo-oy,oiom nccdalmg gy.fe ssxJv ri>y Kx7A.is9y,@ $i Omfif(Bfdr/as,edu,ubi latet omnis fuauijiima fapientia.Philofophi dixe runthoc animaper fein alta fapientia. Sed noBri fcientiam,cr fapientiam clarif/ /ime propalarunt,cffe cum Chriflo. Nf; enim alia ejl fcparatoru animoru fcien/ tia, fapientia. Affert item Iamblichus , confirmate]; fuper fugiendis camis oblcda / mentis dtda Platonis.MiUe, inquit,incommoda , propter neccjfariu alimentu af/ fert nobis corpus. Et fi fuperuencrit morbus,impeditur inuejbgxtio uerixorptts ite infimat libidinibus, terrortbus,ZT ftmulachris uanis implet:d>s aAnStSs tw orft vw' sci/ri B mAiKorilfot -jp g fatoy bsl,70\4-vx*:*dunam cffentum,etcogmttonem pcrjiflx ueritatis, expiationem!]; animi perducat-Quod ftuara in eo felicitas cft,ut tm totis animis incumbendi i cjltft ucre cupimus cfjc beati . Hxc omnis Phlofo/ phorm DB PERENNI PHILOSOPHIA. e i fboru ratio, fi quissque iudicet,cadit in religionem hodierni, perfidam^ Phdo/ fopbum,rton Platonis, ArifloteUs,aut cuiufqua. Subditq ; Iamblichus, Simul ut ei uentu fiurit, melior quidem anima habitat cum Deo,arcumq; ambulat calu, me/ liarem fortem ajfecuta.Sedqus [e fidis impuris inquwafJet,flagittoru,cr impie/ latis plena,ad fubterranea ludtcia profcdi,meritis fupphcijs addicitur . Hts igitur fic habentibus , non opus eft pccunijs accruandis inhiare , neq; gloris ambitioni $ feruirejed dunUxat prudentis, er ucntati inuigilarc, er ut anmia fit quam opt u ma-Hscad ucrbuiUe.Ob qusdiuinusa fuis appellatur. Subijcit autem, Dcus,m/ auit,nufquam ejliniu(lus,nec ejt ci ftmtlius quicqua,quam qui fuerit e nobis iuflif/ pmus-Quanta,inquit,in pedibus celeritas, eexoAxa-iccy t^ksu at(/ ovy.Tsl(A animor, edio/jj habcrJ im corpusaftirmantri,hodicrnam religionem comproba ITc.Mcrcurij T tifmegiBi.Pla lonn, Arifloielu.Syriani fuper eo tcftlinonu. Gap. X. _ Voci aute Philofophix omnis,cu hodierna religione mirifice conueniat, eumifc vi finem reffiicut,quitoUitur,prxdicatur in hodierna caelitus rcudatafapientiat y/ty y.bvoy a/rtibJhsmy. E t,ad ipfum Tat : hxyy.fi 7rg&7oy ro o&y.x crs ynrlixhi 5 xifU/oy y Awxoou. : QtjrcKWjj gyxtixm Dc* affccuti funt,hi,o T at fecundi! operum comparationem, immortales promor/ talibus exiflunt,omnia mente ji ua,qu t uel in terra ,ucl in coelo, crfi quid cflfupr* coelum, compr/bendentcs. Ad eos ipfos fublcuantcs,uidcrunt bonum, er uifo, calamitatem exijlimarunt hanc in terris uitx adionem, omnibus# corporeis, c T incorporeis contemptis, ad unitatem duntaxat foBinant. Nifi primum corpus tuum odio habueris,!) fdi,te ipfum amare non potes Eccc igitur fons, unde Phtlofopho/ tum fcpientia manauit,qui dicebant fuperius, finem omnis Phlofophia Vnitatisin tuitum. Syrianusautem,noscaufaboniphilo\ophari : Trifmegijlus, uidendiboni gratir.quod cum afrexerimus, omnia fordere terreflria.Ecce Trifmegijlus cum ip fa diuina uoce conJentit,quia dixit filius Dei,Qtti odit ammam fuam,in tutam ater /tam cu Rodit eam. Et qui uult uenire pofl mc, abneget femetipfum, er tollat cru/ cemfuam, crfequaturme. Trifmegijlus autem oportere nos ipfos odi jfe, /tueri nos amare decermmus.Nottts ejl igitur c r perfrcflusjacr* profona 'que P hilofo/ p hia, ueleris,ac noua fotis, uenire ad intuitum Vm tatis. Videre Bonum quod ex/ ceUenter ab omni Philo fophia Bonum appellatur. Propterca clarius hoc illi pan/ dentes dicunt, ccnfoy (EJ ItAot 2? ogot wxi fifxi,(B 9-il'oy (B nccnigtoy: p xmum enim,fimsq-, uirtutis optimus uidctur,CT dminum quiddam,atqj be itum: Non potcfl q uicuncfc redi penfttet,nifi de prxnuo ccclejb,quod undequaq; beatum fu,didum effe. Nc (]; enim fr udus is finis qs, beati/ tudoq; cernitur ufqium in terris. Ne q; fuit quifqud, que m prxmio beato uirtus in- teris affv ajjet. V er equide uiuunt quiciius,tranquilbus^,quos uirtus uberrima pa fcit,fed tum pauciid genus funt, tueorporis , kumanxq; conditionis fragilitas , tot obijeit i ncomoda ad triftititii,ut moeror facilius prxpondcrct Ixtidx turbat xf em/ per ab aduerfis Itaq; etia Plato partim cogitur idem fenfiffe,parthn fenfit aperte,ett cUrf cum ait in decimo de R epub.cu fuit tres uolup tutes, y-lxi yt y yvuerixi^v tiy (/'t voyoiy.Vna quidem effe ueram,germana%duf*/ixTc rsiy trlgyfa (B tyjivthy y QcrvUKQuod autc perfida beatttudo,fitcontem pUndi quadam tftojtcl butcfittcfUcuu, Deos enim maxime beato;, et fortuna/ * tos arbitra/ 7 AVGVST. EVGVB. LIB. X. tw arbitramur- Sed quas cis adionesdcfignemus,utrim'nciufiitix, ceumcrcotori bus,qui mcrccs uictfiim inter fe commutent, depofitaq iuflereddant , cxtcrafy id genus? An fi>rtcs,libcralcs,cxflos,eos e r his adionibus effe, quemadmodum mor/ ttles,infignes,cr beatos diccmusiSed cu hxc non fmt apud eos, uiuere porro bea t os idos arbitramur, non dormiunt autem, nec enim uiuerent , nam xtemus fom/ nus,xtemi mors-.ust u wllitogtm xh kjj uh: Quocirca adio Dci,f tpremx beatitudinis contemplatiua fit Horni/ num qiMKj; qua fimilts tUi, maxime beata -Hxc Aridoteles, addens , hanc effe ue/ ram hominum beatitudinem uel exinde clare fcere , quod nulli exterorum anima/ Imm contingat. Qua cum beati fint Dij, eadem quoque homines , quoad dufmodi operationis adfit eis fimditudo,beatos effie-Reliquorum autem animantium nullos ejfc beatos,quibus non fit contemplationis participatio. Hxc Arifloteles,ecuiut didis, fi quis prudenter,cr accurate perpendat, omnem quoq; fermonem confit/ deret,quo ueram fentit hominum beatitudinem,qua Dij quoq ; funt beati,nofcet ne ccffxrib concludi, ueram beatitudinem effe quidem contemplationem, fed non om nium rerum contemplationem,neq ; etiam in corpore.Sed quoniam comparat bea titudinem Deorum, cum humana, fimili beatos homines fore contemplatione , qua funt item Dij beati: Sed ratio probat, er Ariflotcles mirabiliter (uffiexit eam con/ templationem,qux fiat fupremum Deum beatum, fatians,explensq;animu eius, eandem facilius redditura animos minores beatos . Deus autem contemplans feip/ fum,fit eodem autofe beatus. fimiis ergo inaudita uoluptatis contemplatio ftltcita bit Deos. Ncq; enim uidet aliud,quod dici pofiit, ratio. Sed cum nemo fuerit unqna in corpore beatus , neqsfit ufquam ulla contemplatio beatos reddens animos , aut quafe tanta uoluptxte perfufum quifquam gloriari poffet , qua nullam maiorem fateatur experiri fe poffe(quinetiam nubila efl omnis,infynccra'(fc hominum con/ templatio,affligens animos er corporale fas autem ejfnaturam finem pofuiffe, ad quem nunquam ueniri poffet)ex his efficitur,ut ea contemplatio , qux beatitu/ do uera dcfinitur,fit illud ft>edtculum,quo nullum fit ddedabitius,cr quo funt in coelo Dij beati. Quod homines in terris fi cemerentfiimiliter dtq; Dij beati effient. A cicum Deos efficiat contemplatio beatos, non fit autem uerifimde, quemadmo/ dum nos mortales, eos phdofiophari, plenos ambagibus , c r ea confidcrarc, qux funt fieipfis minora,Solem, Luni,pifces,planLit,ex quibus fiant beati,alioqui non magis quam nos effient beali:ex his omnibus arguitur , Andotclcm Naturam fit/ teri,ac definire coegjffe,bcatitudinem ueram atque perfidam effe ffiedaculu Det, folum.non aliud, non coeli, non terrx , non alterius cuiufquam rei , in quibus ffie/ dandis nunquam erit beatiiudo ucraiSpedacultm Dei , uoluptatis omnis fontem ubemmu, gaudia inaudita.Et hoc erit quod dixerunt Plutarchus , CT Iamblichus, effe finem pMofophix,Vniiatis,xtcmxq; Nature intuitum.ldq; non in haegra/ mcorporis [orcina r in quanemo contemplando potuit fe gloriari faiffie perfidi beatum DE PERENNI PHILOSOPHIA *7i*fS^ beatwn, duabus quidem de caufUs:qu'oi,ut ait Sapiens, afodua meditatio affligit animum: er ridemus frre pallere femper philofophantes,no fuftinente longos ani mo digreffus fragilitate carnis.Tum funt omnia craflis occultata , er circunfuft tenebris, Quorum fatigat animos}difficilis cognitio- Ad hac, nulla res eft,qua uifa , ffie dataifr impleat animum ea,quam Arifloteles dixit , Tt Aua wJluitovicf, ptrfrda beatitudinc. Nam eiufdem efl ratio ,cum reddat cognitio , foedatiocp beatum, e fre maius eo, qui beatus efflcitur.Cum ucro nihil in terris fit animo mcU/ us,certi cognitio rerum in feriorum, non efficiet eum beatm-Sola igitur fuper / . efl diuina,qua repleat infatiabilitatem animorum, contemplatio . Hac autem nuf/ quam efl in terris, ubi denfis tenebris occultantur omniamee inuifibtlis modo Dei fed eorum etiam, qua funt ante pedes, ed ambigua cognitio . Certe fi contempla/ tio efl uera animorum beatitudo , cuius A rifloteles uulgaribus ignotam dicit fua/ mtatem,caleflis quadam,non terrefiris fit oportet- Fitq; uerfimile Ariflotelem [en fiffr quod Marcus Tullius apertius indicauit,qui toties refrres beatitudinem 'a Pbi lofophis definitam, effe fcientiam-Et de finibus dicens,Veteres Philofophos in bea torum infulis finxifjc.qualis natura fit uitafapientum:Quos cura omni liberator, nullum neceffarium uitx cultum, aut paratum requirentcs,nihil aliud effe aduror putant, nifi ut omne tempus in quarendo,ac di fcendo, in natura cognitione confu/ motu Hac iUe cum ueram beatitudinem frrrfomniaffct, demum retulit ad fuperot apud quos fit felicitas uera, dicens in Tufrulanis,effe noflrorum aciem oculorum , etfi fuiffet arlificiofe fabricata natur a,concret is, terrenise^ corporibus interfrpti. Cum autem nihil erit prater animum,nuSlam rem obiedam impedi meto futuram , quominus percipiant quale quidq; fit. Quam nudta,qudm uaria,inquit,foedacu t Ct, animus in locis calefltbusefl habiturusiEt,Profrdo beati erimus, cum corpo / tribus relidis, cr cupiditatum, cr amulationum erimus expertes.Quodq; nunc fi . cimus, cum laxati curis fusius, ut foedare aliquid uclimus, er uifrrc,id multo tum faciemus libcrius,totosq; nos in conteplandis rcbus,percipiendisq ; ponemus. Et, Oraipfc locorum illorum, quo pe rucnerimus, quo faciliorem nobis cognitionem rerum cccleflium,eo maiorem cognofrendi cupiditatem dabunt. Et,Quod tandem fare p utamus, cum totam terram contueri licebit, eiustj} fitum, formam , confcri/ ptionem-Et, a t in Moralibus largiri fapientitm uoluptates afferuit Anjhtelcsf Non folii au te m Socrates, fcd idem Arijloteles udem, exiguamq; iudicauit omnem - humanam fapiemii,feruam effe bumiq; proiedd humanam naturam,\ententid Si / momdis ueram effe,Solius dei mre pofjefiione effe fapicnttam . Qm folus igitur pof fidet ueram fapier, ttam, folus efl uere beatus Ejl autem eodem autorejaptentta dati na,uera malefiatis fua cogmtto,eadem ucra beatuudo: certe igitur eadem cognitio dnimorii erit beatitudo-Exclamat item Plato,tum finem fore maloru,cum corpori/ bus rcbdis,crit animus in calo,cum gente Deoum. Et Iamblichus fupcriut effere/ batyomma nuc effe circunfufa caligjme,nec uidendd nunquam uentatcm,mft e cot pore,uelut e carcerc euolaueris. Atrpro(ts SisnBacey mea y cor th p cwxxccats, Jlict ts. my ojS-uy ctinpG 7rS)Av/-tt/ fori i\ tfa, ngu t&vm yjAc&j i (g rDiugti ws tu ymvTVC ygu Jfff. uS> 7ro!kya.7Au>y agiTvy, rrhl/ Qj.\ixy vnytoy,nffi (rtwJls.cry.oy xirriw 7mo-&y ruy cefnvy tAi" yay.Pura charitas,fiue amicida,amtcas animas in unitatem coniungens , eft pul/ chcrrima exercitatio,?? prxparatio,ad coniundione diurnam- At $ prxclare Py/ thagorei prx exteris uirtutibusebaritatem uenerabantur,?? complexum eunda/ rum uirtutum eam dicebant-Vides confen[um,agnofcis fapicntiam ChrifUana,cu ius omne dccus,omnerobur,cjlcharitas,amicitia,cffc naturalem, rationi^ unde/ quaq; confcntaneam fapicntiam, quam prius Deus quam reuclaffet. Natura , W Uo biptates decerpi,qudm quibus efl flabilis, certas^ fides de diuina bonitate, omniefr uatura DeiPoft eos, inquit Plutarchus pro caleris contra Epicurum , qui Deum propter [uam ncquitiam,CT quibus [e demerfere uoluptates noxias reformidant, muneribus $ pUcdtrrfhoy ikAh o-xt^yttSa 70 J&Atsov xn A guurtoy > (pe dtoepiAiscerof/ yiros ty hAiksccs hJIovcuS KxScepctJs vrtf i Stv 1 Mfctss ivt t{/ hdrr(uiJd diuitias, & ea, qua uulgus ai/ miratur, uocatij; bona , tum contemnenda fummo nobifeum confcnfu pradicaue t twU,tum dixere pemciofa malis , nullam hanc fuapte natura felicitatem efficere pradicantes,pro quibus Iamblichus, Qua,mquit,bona uulgo putantur , non funi bona,fed potius mala- Primum bonum dicunt fanum effe,tum pulcbritudincm,ter 'ttwn diuitias, multaq; alio, acute fentire,ficere quod cupis imperando. Hacip om/ Pia cum immortalitatcpofUac,beatitudmem effe : b ictendu(fc cius. Plulofophos affler ere religione pure exercendam cffle.quzrcn Jum^ acccpriU mum Deo cultum.cun fla humana contemnenda. Hie probari, ea, qux habemur ia religione Chriftunj.imdiCiimu animu co acceptalTe. Cap. XVI. D hunc redonem pertinent item qux idem lemblichus enerruns fymbole Py / A>thegorx,diffcrmt, quibus quident probetur , eos ubique religionem Chriflie/ nem demiratos, unam hunc tacite coluiffe,prxdiceffe,fujpexiffe, unem uerem ge neris humani Phdofophiem iudicejje . Ndw quod Pythagoras monuit , ut acce/ dens ed templum adores pure,HH Qgodfi hunc alterius negocij cau[a , quis ; V i poflpo/ tf8o AVGVST. EVGVB. LIB. X* pojlpofuerit,claret cultus, ac notionis ordinem cum peruer furum, rciedo quod e? ut primam, i fecundum locum. Ad hxc,non decet bonis pretiofv utilitates hu/ manus anteponere,aut obiter facere, qux erant mchora,nojlris ad finem certum di redis. H xc Iamblichus. Hoc alio fymbolo cum Pxthagoras monuijfet, quo dixit, Nuiis pciibus facnfica er adora : Deftgnat, inquit,modefle , compofue,mimme / 'que ordine negledo Deos colendos, capejfendam' que eorum cognitionem- Al/ terum oportere non impeditum, umcliiq , ligatum, cultum,notionemque eorum fufcipere-Hxcque non de corpore folum, fcd item operationibus animi p rxcipit, ut nc(\i ab afffidibus eat impediri, neque d corporis imbecillitate, aut his, quas chr / cuujlant exterius, ftnas, fed expedita eunda, er prompta ad eorum propinquitas tem nancifcendam habeas: it/At/rxi/lizrxrra Jtm/xcc vfbt /*fcr iepugnatur, x feis,pnfci k progenie duwu, diurna progenics,a parente fuo Dco,iufhs , et probis ftenu bfflacommcrfiu Dcojru,quos Mofes nifcupat Angelos tnec nero commer cuM 6* Stf AVGVST. EVGVB. LIB. x. cium foluM,uerum et im xqualitasnaturx fuerit promiffa, antequam lux fiU m/ tni fhgraffct in terrii:Dura,inquit Socrates, mihi morsuideretur,ii /\ /*m fc| frjsfanop vrxfcclovs Uiovs rroQov S 7% K0& yx^ot/s tvruYcc Hgu wxftc kyfyii&ifi TmAfci/reriMTccj cc/xuV ir6cJi lityccAip ixoifitp ,iyu. Uyoty Crc. QMod pofieaqud quis probus exccfferit e uiti,magnafortcm,honoremq; af/ fcquitur.Fitq; Damon, iuxtibanc fapientia nuncupatione. Affcntior igitur ct ip/ DB PERENNI PHILOSOPHIA. 689 *** ftyprudens cr [ciens quicunq ; fit,Dxmoniu ejfe ,uel uiuentem,uel defundum,re/ ticq; Dxmoni uocan-Ecce ab Hcfiodo,uctujltoribusq ; Poetis, quos eoflemTheo logos diditabant,de prxmijs,honoribitsc jj bonoru pcjl uitam , magna prxdicatio. Qui dcccmantur,dcclarcntur'q; Dij,Qtum bene congruit cum eo, quod. Seruator nofler,Erunt aquales Angelis Dei-Hxc iHa beata fpes,hxc illa dctjicatio , cr eoa formatio unagim filij Dei,cum tales erunt boni, qualis dic: Cum fulgebunt iujk, fu cut SoL,in confpcdu Dei. Hanc ueteres Poeta, pr odoram fortemflummosq; bono res bonoru a prifeis audierunt. Audierunt dcificationi,qux promittitur bonis pojl uitam, promittitur reddendos eos Dcof.w numerum diuorrn coUocandos,appel/ lanios Dxmones,hoc ejl Deos,fuie Angelos,ut Philo declarauit.Hoc prifei Poe / tx,qm propius ab ortu mundi,ab homimbus,qui Deum uiderant,et audierantab / fuijfent,tradidcrunt,perc]i omnes autes ferebatur idcirco non magmru modo ui rorum tejUmoniofled ipfa quoq; ratione fit perfpicum, uetufiiores erfynceritts Deum uerum coM[e,cr de Diuinitate eius, demundo,Dijs, homnibus'% reditu quam pofieriores Jenfifle.Ventt autifummi Dei filius, ut rcuocatos ab erroribus, quos impietas fecularum attuli flet, homines ,cr ad uetufliorem rcligonem,primo rume]; h ominum pietatem remiffos, noua quoq; maioreq; fapientia confccraret, [celeribus illis deletis, qux cr a principio contrada , cr pofi multa fecula exorta fuerant-Eandem Theologiam palam afleruit in Thcxicto Plato, Mala non ejfe a/ pud Deosfled mortalem naturam,et hunc nodrum peruagari loeu- Quocirca co nandu totis uiribus,ut ab his malorufedibus,ad Deos confugiamus -Fugam autem ejfe fieri Deo prouirili fwulcm. Similitudinem autem contingere, fiiudus ac fan/ dus fapiensq; fis.Hocigiturefi quodinPhxdone, totq; alijs locis tradiderat, er quod Marcus ex ipfo Platonc:Atq;,inquit,in corporibus humanis, uitam fuerint imitati Deorwm -Hac imitatione cr fimilitudine,itcr ad fupcros,cr a regno malo rum fuga patere. QBe fors Mtcm maloru,expofuit prxdare,cr diuinc ibidem in Thexteto. Quicunfairtquit dementi x, flultitixfy affuerint, dabunt meritas pae/ natyuitam fluita degentes. Qubdft dixerimus fore, ut nunqud eos paniteat flagitio tu,uita quidem fundos locus iUcfcclcris,malorucp purus non rccipiet,fedfmlitu dine uitx confequcnturjempcr mali cu malis habitantes. Separat hic, ut uidcs,pa / Irum confortiu, duitatem bonoru,ac maloru Plato.Bonos cu bonis,purisq; futitf ros,no futuros autc malos,rcijaente cos loco puro,ct no admittite pollutos . Ergo cu malis,inquinatiscfc ffiiritibus cohabitaturos meritis panis cruciandos. Sicut tQi in collegio Deoru,ftc bi in conjortto impioru,onmiu(fc damnatoru-Has duas fortes edd in Phxdro, p!ane,dducideq; demonfhrat, de his qui per amori recipiunt amif/ [as aLu,prxmiu ingens aflecuturis,uenturis in patria calcfti. Nefis enim e fle, nec uUd lege pmittere, ut ad tenebras fubterraneas hi,pficifcaW,qui femel iter calejle carpere capiffent : S yctp Ktrorof rjj insto yis rro^uxp, i uo/xos is tri tA0fc*^7o(S KXTHfynwois hm prodite, qui & meliores, cr Dijs aut Deo propiores ipfo Platone in Philebo tejle;b( fity BTaAatolKfUTjons KguiyyvjifuduSp-QJioniacrgocr melio res prifei CT Deo propinquiorcs,ficut A dam,qui uidit eum,et audiuit,filijc j; eiui V nepotes, hanc diuina de utrafy uu ad coelum cr inferos tendente Theologiam prodiderunt. Bx Platone de bonorum, milorumcji fulur forte. Tcftimonium ciiu hinc The ologumpnlcam efliv > Caput XXIL Aicw multo praetorius tradit in Gorgia, ubi primum ex fententia Euripidk, dubitat an uerum fit eos, qui tduunt potius mortuos effe, qui moriantur uiuere Quod ipfe afapiente quodam audif[ct,u; vvy nyaii nSvccy-iy: Quod nos huc mortui fumus- Effe enim corpus fepulcbrum animi,anhnam iacere in corpore, in fcpulchro uti defundam jiifturam,cm c corpore auolauerit. F abulamcj; illam , quam quidam ex Itdlu jit interpretatus, dc his focminis,qux BtUdes funt appetU Ut, qua ferre in inferis dicantur aquam cribro, [lultorum animas effe , quas nuUa cupiditates, ceu pertufas,implerepotui(fent,aut obliuiofafemper mbil reiinuiffent. Effe igitur cribrum ipfam animam pcrtufam,in inferis meritas poenas fiuhitia,0 infatiabilitatis luentem-Sic longe diuiniorem de felicitate calefli , C7* poenis pro/ ponit fententiam-Legem fuiffefub Saturno (Saturnum maximumjDcm , ut fape uifumfuit,appcUat)camq; adhuc femper uigere apud Deos, ut qui iujle,ac fandi tutam tranfegfffcnt,p6& ad infulas beatas profefii,beate uiuantjnuUis malis obfhre pentibus.Qui uerofcelerate,cr impie uixiffent^ire ad pocnarun:,ac uindifia cor cerem,qucm uocent Tartarum: dat ygu. vvy tfi \sly ty fkoisfjaiy ivyvHy 3 f(gu Swjj 5 re pl t is Tt k gu hlU s c/Uo> prudrntifiimos congregatos , nunquam meliora reperturos - Similia fenfit, v ferippt in primo de Republica , cum quis inflare diem&talem fen/ ferit , ei fubire pauorem ac curam ,fupcr his qui nM ante curaffet . Nam qui dicantur de his qui funt apud inferos , qui quid in terris iniuflepeccaf/ fetfUtc eum poenas dare , qui ridere quondam foliti effent , tum ucro torqueri animo , ne utra e xiflant : ipfumifcftuc quod debilis cogat fenefla ,/iue quod uti propior ad ea trepidet, magis ea cernere , impleri fuftitionis & fvrmidi/ nis cogitantem an quenquamuiolauerit. Qui igitur in uita fraudes admifif/ ffent,ueluti pueros crebro e fomno excitatos trepidare , reliquum $ uiti cum mala fac traducere. At qui nullius [celeris /ibi confcius fit, fpe blanda, ac dulci ytifoifocpoy, fenedutis alumna, ut ait Pindarus, nutriri- Pulchre enim eum ctdniffe: v os ccy 'AmtucoS mk ocius v>y JtioyjfryeJyci r Avft&t o i w^iccy KyilAwtt xxjs Hyip/ *9% AVGVST. EVGVB. LIB. X. Uyi?CTjoccp@' (TVVXOfU lAinS' A nihistt &y(t7vy noAvsgocpop yv&tuty nvjkfyi. Quicunfy iuflejandefy uitam traduxtffet. Dulcis ei,cor nutriens & pafcem Alumna [cncdx,afiijUt ffes. Que maxime uerfatiles animos mortalium gubernat. Mi duas fortes,duplicem uitam, duitates duas,difcaria prmia , felicitatis ac poenarum proponit. Hac felidtas,cuius fj>es alit fenedam, dicitur 4 diuo Pau / l o /caxccfioe iAmiiybeata fyes.Efl enim beata fyes alumna fenedx , quod ob anteadam uitam non modo fupplicia ribn refvrmidamus,fed etiam magna pre mia fperamus.Hanc igitur omnium fecularum manantem per omnes States fi/ ue natura partam,exhibitammoy:At ucro impios,inquit,& [celera/ tos, in cornum quoddam infodiunt in inferis , cogunt' que aquam ferre cribro , tdtosq , tridibus cogitationibus exagitant Hxc Plato. Ex his conflat ucrifiima ef[r,quxdc Theologia maiorum prodita funt,multa myfleria propter feculo/ rum bonitatem eos tenuiffe , de Deo multa diuinitus locutos effe , animos im/ mortales, bonos in bonis, malos in malis, poenisque futuros agnouifje. Vide/ mus enim V DE PEAENNf PHILOSOPHIA 7tfitS: Adcfl u indi fla, inquit,cx legibus, ex oraculis, que terrores inducat calefies, er fubterraneos . Quoniam fupplicia inexorabilia parata funt impijsad inferos. H ec cum dixerit Timeus Pythagoreus,ucrijinulcfit,totam etiam fcholam fen flffe,cum primis prxceptorem.Hunc autem a fuperioribus didiciffe,ut prece/ ftorc Phcrecyde,qui er animos fempitemos docuit, & deCemonibus malis multa retulit. Nec te moucat quod er ipfe in Rcpublica Plato , er Marcus in Tufculanis,uolunt contemni anilesq ; fnbulas babcri,que de Cocyto, Tartaro, panis cj; grautbus Pocte confinxerunt . Decernunt enim contemni oportere ,. ut Pocte ca cxaggeraucrant, impia quedam affigentes, Platoni minime grata^ Supplicia uero fcclcflorum celebrant, credunt, fitentur cripfv Platonis ile praemiis & flpplidji pcft uitam dt regno SicrofenAo Beato rum.de reterrimo carcerr malorura.de carmfihiis infernis, fententiar, Quod boni bonos.mali malos adeunt. Quod haec religio.Fideiqi.uoo fu, nili cur Utus an liquu reudaU. Cap. XX 111. m, E erius eadem differuit in decimo dcRepublica . Abfoluto enim iam firme de iufiitia,uirtutibus que Sermone, demum dc premio earum , que er ab hominibus er a iuftitie Dijs tribuantur, fme homine uiucntefiue cum cxceffe/ rit, loquendum effe aitifitfes n 'in y , ntr>y // yrtei&vu vero mP enim,inquit,a D ijs unquam negligitur, qui conetur iufius cffc,uir tutemq; exercens,quatenus homini datum cfi,afiinulari Deo. Verif, fimilc cft eiufmodi non negligi a fimli . Arifiotcles autem in decimo , Qui ucrb, inquit, fecundum mentem operatur,eamq; cxcolit,optime afjvflus, hunc Dijs gratif/ fimum effe, par cft. Nam fx qua cura cft rerum humaranim a Dijs , ut uidc/ twr, utique probabile fit eos dclcflarire oplimaftbiquc maxime propin/ Xx 4 qua. 694- AVGVST. EVGVB. LIB. IX. qua. e jl , jlatueta dextris, haedos autem i fmijbris. Exinde cum animas iUe uidiffet, ultro citro 'que ab inferis cr i coelo inter fe commeati / tes, cr fua quafque bonaucl mala referentes, alias quidem fqualore er/tM obfnas, e terra emergentes, cum gemitu , crluflu memoraffe, quot in fubter/ raneo itinere mala uidiffent, perpeffxque effent. Alias autem e calo defeen/ dentes amanitates, (peducula 'que inaudita pulchritudinis retuliffe : 7 ag V-K1 SiAvfOfivxs Tt j(9K K^xiso-xt, cr extera qw hic non cernat, u/ nam, eandem 'que omnum feculorumfempcr fiujfe reltgiouem i Refert enim DE-yPERENNI PHILOSOPHIA. 4f f I1 oonfUnter eadem Plato, non fibi credita ac perfuafa modo, [edi fuperiordm feculis,! uetuftioribus nationibus manantia, fed ab his,qui eo delati fuiffent,au/ dita. I Uud adcoucro nurabile, quod ait illum uidiffe homines truces atq; igneos, aflantes cr afycfiantcs quid os illud inferorum patcfifitm loqueretur. Atque alios priuatm captos abduxi ffe. Verum Arduum tyrannum , homicidam, ali/ os ' que ligatis manibus cr pedibus, capite que interius trufo, er excoriatos fuper tribulis extra uiam traxifJe,eos dilaniantes, oftendentesque prxtere/ antibus, quam ob caufam ea perferrent, er quod in Tartarum capiendi tra/ berentur. Ea effe fupplicia : Ex diuerfo autem fimilia pramia parata : toSau na. c/' roy cJx/fouTflH : Quibus igitur in uita Dxmon bonus aftirajfet, hi in terris piorum collocan/ tur. Quaft in regione uiuorum,in terra umentium, is enim ejl,yifoi ivs Trvpovpmoi 7roiviy , omnibus flagellis mbcrari,&icus TgvxpvTi,panis fempitemis cruciari. Hac ibi. Vides# totam Gehcnne dcfcnptioncm.Vidcs ignem atemum,pandsatet nas,Jlridorem dcntium,tcncbras extcriores,fulphur et ignem, que parata [unt Diabolo er Angelis cius.Vides Erinnyas,rapientes ad poenas impios,iUos fci/ licet miniBros,quibus precepit Deus, ligatis manibus er pedibus proijcere mi. lum,fordidum}in tenebras exteriores, Tartarum, Chaos, Erebum. Hec igitur far eB, antiquos tum quadamfeculorum continuata Philofophia didici ffc,tum diurnis illis oraculis, que creberrima quondam SibyUe fundebant. Nam de lo/ cis beatis, ut uifim,flmdia prodiderat Sibylla. Dcfcriptio regionis bcatx , Plifonu, diuiij Iouinii. V ifracl nominibus inferiptis. Tribus ab Ortu,totidcm a Septentrione, & a Me/ ndie,atque ab occafu. Duodecim fundamenta [ubBrata manibus , nonumbut duodecim Apoflolorum infignia . Vrbem in quadra , aqua altitudine, atque latitudine, Longitudine duodecim milibus fladiorum . Mania centum qua/, drapmta quatuor brachijs [urgentia.Struflura manium ex Iafaidc , tota urbs ex auro puro,ceu uitro petiucenti. I p[a maniis fundamenta omni genere g em/ marum exomata.Primum fundamentum ex Iaffidc, fecundum Sapphiro, ter/ tium Calcidone,quartum Smaragdo,quintum Sardonycejextum Sardio, f rpA mum Chry[olitbo,oflauum Beryllo, nonum Topazio, decimum cbryfopaffo , undecimum Hyacintho,duodecimum A methyflo, Duodecim portas, fmgulaa duodecim Margaritas effe , plateam urbis aurum purm ceu uitrum . In ea Deum omnipotentem ceu Solem, nullo Solis illic , aut Luna lumine radiante, hnmcnfa claritate refjdgere . Hac Ime [emat utccderc gentet. Nunquam partti; I DE PEREMNI PHILOSOPHIA 99 portis claudi. Noflem nuntium non inhorrefcere.Exulare inde [cclus omne. Ar ceri qui non fint fcripti in libro uita . F luuiii aqua pura decurrere, hinc atq; hinc pro ripis, arbores uita florefcere,fingulis menfibus frugiferis- Hac et id genus plu rimadutus loannes,amanitate et claritate rerum terrejbium,ti calefies tr stiti* Similti igitur ncfcio qua diurnate, quo confenfu animorit defcripfit in Pbadone Ptito:Ej[e primis terram illam fupcmam,fi quis em fu friciat, uclut orbem uarm coloribus, quoru tcrreftrcs colores fint quadam quafi exempti Omnem illam ter ram cx his effe-P urpurei alibi et admiranda ucnuflatis, alibi ygua-oJtAu, aurea, ud candcnte,gypfo,niueq; candidiorem- Aliosq ; illic affulgere colores, plures lon ge,ucnu)boresq ; quam nofirates- Noftrates enim acris et aqua plenos, ifuanda co loris freciem cxhibere,in diorum coloru uarietate renidentes:Hic fimilibus colo / ribus eunda exifierc:srborcs,frudus,fiorcs,montcs% lapides pratcrca perfricui tate,cr colore,quxm nofirates pulchriorcs.Quorit fint quadam fruflilti er parti cula hi tipiHt,qui funtapud nos in preUo,Sardij,Ufrides,Smaragdi, er id genus . lUic nihil effe quod non fit riufmodi,plttraq; alia Plato- Demit illic templa Deorit effe,quoru fint ueri habitatores Difioracuti quoq^aUoquiaq; Deorit, fretiori ab eis Solem,Lunam,aftraq;,qux natura fint,nultimq; alum dee ffe felicitatem. His Plato deferibit patriam coelcflem,tratitis,ut dixi, nominibus rerum mortaliit , ad pulchritudine coclcfiium,quaru inaflimabile, arcanumq; decus, uenufiatc rerum terrefirium foedius intelligatur- Hac ratione fape dicitur in noflns literis , Fulge/ bunt iufti,ficut Sol,in confredu Dei-Florebunt ficut Idiu in curitate Domini-San/ doru uclut aquila iuuentus renouabitur- 1Q4 incomprchenfibdia, er folis nota pijs g :audia,corporearu rerum,ocutisq; apparentium omnigena uarietate,cr pulchri tudine,ut poffunt,reprafentintur-Prinripio gemma pretio[a,radixntcr,coloriicfi uarietate deledantes- Aurum quoq; cr argentum puriflimu- pratcrca Cryfiallut fwmitur.Ex his igitur [urgere muros,firati ejfepauimenta- Nthdnonaurrit, non pretiofum ea umiftate,et uxrietxte,quam quis unqua uel in Iride uel angulari C o fiaUo oculis obietti confrexit. illic odores, florit uarietas infig/iis, prata uirenti/, perfricui fontes, flumen hinc atfy hinc arboribus incognitis nobis,ut cum ab orien tijaoua quada genera ad occidentales apportantur,ejflorefcens,Vt loannes ap/ pofuit in deferiptione flumen aqux uiua - Xenochus aque fontes liquidos , Plato longius progreffus,in[uticJriin fcelera prxeipites egtffet In his igi/ tur omnibus, (neq; enim eunda referre laboro) etfi Plutarchus quxda fibulojius. Poetarum $ mare retulerit, fumma tamen hec cfl,cffe pictatt,probuati,uiJhtu,fl militer improbitati fua prxmia-Nullu fore fcelus in occulto, in theatro totius mu di latitantes hypocrifeis aperiendas.Effe fupplicia animoru corporeis incompard bditer acerbiora. Videri incredibilia,uel qua de pccnis,uel prxmijs paRim prxdi/ centur,quod abfconfa fmt,et oculoril obtutum fugientia-Dxmonas effe fupplidjt f rrxfedos,quos alio nomine E rinnyes,iuflitix diuinx mmdras, irremedubditer , malos cruciantes in tenebris xtemis e medio fublatos, iure uocaLuioftcfop , &/ fufoi/,qubd, -Tantum,tendit $ fub auras, Qtiantus ad xtherium coeli fu [pedtis olympum. Profundifiimum,ncfandum}tctemmumq; carcerem , ntiferorm ludibus Xtemk reboantemJnjlare Dxmones animis cruciandis. H is condat,paucis demptis, ea n dem prifei temporis effe,atq} nodrorum frculorum Theologiam : ut tuncobfcu/ riorem,ftc podea in omnium pedoribus,aUata de coelo maniftda luce, refulgens tem,fi quid erroris mijlum firebatur,poflea repurgato. Cxtera qux dc purgatione fenftt prior Plato, un BiUoaSi, Ktu-nt (m Jrnreis,yvnvKyravg\ rvfaQxvu Vcurnsx,\haby u2A JicopLOis , His nitor ingens Solis,no(lem diflipat utram . Eorum fuburbana prata funtuirentia. fru(tibus aureis, & thure prograuantur arbores. Patim equis w p aURra,partim ludunt calculis , Partbn oble flantur cr tefludine. Eis femper odoraU uirefeit felicitas. - v>- - Odor gratus v amatus,toto terra (porgitur. Super altoribus diuunt redolet omnis fuouitat. Hoc Pindarus. Ego non reddidi numeros.His odoris, ukoris,cdntus4acritatis,tri pudiorum tr alati jnibus,defcribitur beatitudo ccclejlis. Sic cr ipfc manifiRus (ilici totis autorzr proco: A mplius non bibam de gerumine hoc uitis , niji cum bibam il lud in regno Patris mei.En potus C7" uinum.Simditerapud I oannem inripa flurni tus Poradtfiaci arbor tuto ferens fluflus fmgtilo menfe. Nr yvrxt 1 Y y vy*i 7 e 4 t AVGViT. EVGVB. tTJB- X. fu 6? f/a> usMunOnfai^crop ax JVsp: Omflrm/itlcjuif,**? ntam,f:uc dementem, jtue cum mentc,ubi e corpore lapfa effet,jito decretum efl, errare in loco, qui eft viter Lunam acterram- non iquali tempore :frd imufle, immoderati# fcclcrura poenae perfoluunt : bonae autem oportet in anuxmjimo aeris effe loco, quem inferorum prata dicunt, certo tempore, quoad expiati cor/ porc,quod omnis mali catifa fuit , exi 'm patriam uelut pojllimmo reportati g au dijs pcrfriuntur. In his Pkuarchue, ut uides, crimir.um expiationem ubi cbfcejjum efl d cor porc,fitctur. Variam perhibet expiationem,quod impuri pendunt pccnat infra coelum, procul d loco,patriaq ; beata Puriores autem expiantur er pfe, fei lenius, tranquillius,tn aerc,doncc admiffi in patrum, itemts g audijs perfruantur. Habes igitur apud eos omnia, qui libris nojlris celebrantur, de triplici forte : aut eorum qui penitus adeunt regna beata, nufquam remorati : aut qut fubito rapiun / I uradfupplicia : ucl qiubus purgantur peccata, quibus expiatis, uelut in patriam reuocentur. Purgatorium effe infra Lunam cr terram,quacunque nobis 'mcogni/ ta ratione,modo fummus index dccrcuerit,\n loco quidem non fando, [aero, bea/ to,fcd mcdio.Quanquam non defunt negantes mediam fortem. Gaudium quoque uides apud eos,gaudium inquam arcanum, ineffabile, quod gu jiant beati, expiatu Vides item patriam : uides hunc mundum exilium cffr,cr errorem. Errarc,uaga/ ri animos, donec in coelum reuocentur. item P lutarchus de fupphcijs knproborS apertius feribit eodem libro : Extra, inquit, mare Caffium, cr eos qui circa mare rubrum adhabitant, funt profunda, Lunt concaua. Quarum maximam uocant | fcluncam Hecates, ubi pccnat dant animi, eorum qui iam ucl perpeffieffcnt, ucl freiffent. Hic etfi fibulofius deLuni concauitatibus d Plutarcho dicuntur, fu mma tamen efr in profundo reccffu animas poenas male geftarum rerum dare- Ex his autem ucl arguendus, uel certe declarandus P lutarchus cum eo quem 'm/ joip/jf. Quomodo deceat adolcfcentem audire poemata, uult de fluminibus ia f frrorum,er pocnis,Poctas frbuloftus cccitujfe. Vel igitur ftbi contradixit, uclfen/ fit,uera quidem effe fupplicia, fcd addidijfe Poetas quidam fibulofius, ob qui e/ i(di fmt e repubbea Platonis. Tcflatur igitur Plutarcbus,Homcrum,Pindarum,So phoclcm, uates fnifeos, d$ poenis, foedaq ; infrrorum habitatione ccciniffe : {i xoi/ CcWpflJ/ t f iy^OKTCO OTlCTOi, jBAxjgeJ tAvOCfifit VVkJcS aCTCCftCt. Hinc erudani fub immenfis tenebris horrendi nodis rapida flumina. En Pindo/ m tenebras iUas cona,qui dicuntur d Dco,Tcncbrt extcriores,in quas,mambut Cr pedibus ligatis, lubetur impurus, contaminatus# proijci. Sic Sophocles uates prifcitt,Platonc uctuflior, cr damnationem tmferoru, er uitam beatorum egregii pridicauit-.TfitroA^ioi iKayoi^forip,os TWTrtAfX&trTtc TfcA t),ito/ Aio- diK rorum non fecus atty in utra religione habetur, ftatuiffe , admonuiffecp potius o/ mtem contumeliam per firendam quam adduci ut homine interficiat .wotoift i HxNiOy K^ltKUv xLfxs xlccxxcviryioy eioy ix nxf&y avisKiny, u$ (TtiyxTuyrSy xvSpbmivUt urtjhu spno-iy^ucyXjiuy A sviydny,r> o-torAftoy ni es vy uyxisvu:lniwuationem, ait, reparatio / ' nernty ad meliorem flatum appofhe dixit mortem elementarii. I ta\t KBuhuXc iA ytf ti tsfcnixims currljj twfyu>7m -nuunlui-^oosm GcvTfjc&a t\ t&s xoufcy icf^snayyiVTt&nGyTf. Quj funt,Non omnimodam dicit confumtnadonc: Uttflenim cr hi qui inhabitant ip/ fam terram Juti interitu [isbiaccbuntfed temporariam,pcr quam incorruptionem mutabuntur . Hac a Theologis Grxcis pari confrnfu approbantur, qux noBer fenfit cr affimauit Hieronymus.Qui in id quod ait Pfalmus,Et ficut pallium in/ tsolues eos , cr mutabuntur : Ex quo, inquit, oBenditur perditionem caloris non mteritumfanarejcd mutatione in melius. Dc quibus dicitur , Ent coelum nonum* Cr terra noua, qux ego faciam permanere in confreflu meo- probat etiam ex eo, quid omnis creatura mgemsfcit,ut mutetur etipjain mcluss,cum non animx fo/ lum fuapte natura immortales, fed etia corpora glorificabuntur, cr pratentis an tupsis,fada fasprint omnia noua, conformanda^ effc omnu,ficut et Seuerus opina nabatur,homsnis innouationi.Dcniq; concludit tametft fententix alternaret, glori ficatis et innouatis hominibus extera innouationc fccuturamulla putans pojfecon fecvpone dedua,ut peritura fmt omnia, cis hotmnis animx immortales , corpora pero imorulufamdm^aoiitna ac prxripua mudi partito finit in nihilis redt 7y 4 genii. i3 7 wow artuiaivj snrptAw At/0fc vxt rld, )^axp,xxf Sp XhhfWtTCU 7 ivft&Xj/, STO0$ Wly /tyorrae cuTMgtt/o f *W5 o)a Traf tA^V,ammalibus fenefcentibus,aliquid decuti ffet. Non conflaret idem Sol, . non eadem fulgoris effet plenitudo,idcm radioru uigar . H ec igitur [eneflus nnf/ quam cjl.Hanc infenefccntia Plato, Ari flo tdcs,noilnq; pariter decantant. AnPU to in Timxo,Dcum ita freiffe hunc mundum , ut nullam iniuriam poffet recipere: i7i y spxyoy,? rSg erAos,:r7u yngus* M wcanp trifxce niy tq lendcntcsq; domos afeenden/ 4bat4ltjs ad tenebrat sxtoriorcf in eentrotcrrx dctrufis.Alq fufcinent tantu fui f OTCS 7i4 AVGVST. EVGVB. LIB. *X. gores'xtemos,V quafdam quaft procul mfmes mlucbunlurjtoces diuiitas longi. refonantcs audient, mcd:j inter undequaq ; beatos, et undequaque m feros . Cedunt igitur ijlud ad corpoream uium repertum rmouabitur.Coelum Empyrium refla/ bitjbnplcns fulgore terrae. Tunc erit lumen Solis feptem uiabus maius quam jitij/ fct.Solcm,pro lumine amplifimo, largi funoq; illo Empyrij caeli , quod ab alti fi/ mis fcdibus omnia furfum ac deorfum immenfo lumine coQufkabit, Vate ufurpait te.Re Rabit autem terra, ad quam cxuBi coeli reliquia perucnient , tametji xtberio fubBxntia leni fima ft,qualis nubium albentium, pwrul chritudinem corporis , nulla temporis htiuna Ubefsdauit , nulla fecularum ma/ cula uitiauit, utique talcfcmpcr futurum efl,cuius fulgore nec unquam impalluif/ fcjicc decreuijfe perfpcdus efl,quod pati debuit aliquando tot ante feculis, fi fu/ i turum eratyccrtc nunquam patietur jiee aut fenio debilitatum, auritumifi diffluet* nec ardoribus ullis, cuius efl alti fima rcgio,cundis ignibus inacceffa, concrema/ bitur,nec ullam quam extera corpora iniuriam recipiet. Alix rationes apud Ari/ : fotilcmtudcantur. Quod igitur PluUorchus ait inlibro contra Stoicos, cos aperti prxdtcare: tcvs ffiat/s as arras urat yiycrorecs, @ q>fXpn3fc*f to3J Xiy{\j cevrby , miai(^^3if*S.e^ce &Sl,t(0U 7rcurni cu7i& ccyx$,ewo>noAi yH-ny7rxfx tosto J4, moi. 19,14, iyoJfAs, ibidem n,idejl. u,i9,i&iT0iS,ibidcm jo,fcv3v{ TxvxJrrx ytm , ibidem 1 1 , TVneyyJcroi. is,t7,altera. 28,16,0 wf 0. jo,t6,diuut iUe. jt,i8.. 7.18 ^uvi. 40,9, ibidem i8,V7t(C/ otus. 4*,i 50,21, w 1, unyx. ndyoyoy. 75,**,*//ii('flt/.ibi(fcmjo,moxpoflnurn. izyi,quxno primo. 122,1, fub&antiam cum collocans. ibidem stfoy.. 124,8, ifufHyivoy. u$,i,cauft. ti7,i8,/xy^xya)) tx{ 'ixyoyo^wpxioy cre.tbi/ dmz9,vtsooifltS. 207, 17, epvhxjf oywt 219, n,&7f>vjey fc E R R A T E N. u,Mofcs.ibidem u,7rccw,e5 K9* ^ x77,ij,eU7ixy. ibidem j8}fartey. 178 yi^,yiv^"xy. ibidem 10,0 SieStuy- Smi /zti/ ei .Vio jrotKTfcScWici-flCTOl tot ipni/ulvei. 281,28, kot4>. i8j.uk imtxxpitof)7iXfK- 288,4,0 nfiyyixsu. }o6,7,/jii(xciS ibidem n, fufip/ vxis. joiti,iyx\Hiicc.ibidemkiX7r^f'KfotS>ibidemi^oyoi/. ji4,io,aareu tsti . ibidem } ?,t/XT. jie^^iibidcm i5,eTi 0. 3iS,i5,<rt^Cvc-wtt; ji^UjTOiJ. 320, 8,ct^cy.ibukm ovii expunge. 0 * K A TTT
Thursday, June 19, 2025
Subscribe to:
Post Comments (Atom)


No comments:
Post a Comment