GRICE E ZORZI

 RCLIURE SERREE Absence de marges intreures X-txjt d'iNv? srie rte doct:in: cn cooleur Fin (finte srio de docmnenls en coulcur F UNC.IS C I GEORGII V ENE TI MINO RI TA NJE FAMILI^ de harmonia Mundi totius Canuca)tria. Cum ndice eorum, im , fcd antiquum noua qua- dam forma condu&um,nouquc modo fuba&um,aqua proculdubio non ciltcr- narum dtfsipacarum , ed mclioris , & falutaris fapicr.tix : cx qua bibenti fit fons a- qux falicntis in vitam xternam : Quam aqu haurientes ij,qui primi Euangclicae dolrin icccre fundamenta vcr filij Dei cfftdti , flulriti exihmarunt iapicnt huius mundi , qux viriLus propriis,& aL humana induftria excogitatts inniticir, nulli veritati cedens , nifi quam fyllogifticis rationibus fefe oftendere poTe confi- dunt, qui cam fectantur . Sed ex dcdu&ionescompofitx & in iplis fcnlibus radi- citusfundatx foIitariamiIIam,atqueintclIe:uaIcmopificisnai:uram (vt Piocu- ProcuIlI lusdocet ) attingere nequeunt: Sed neque inferioris naturx cffecrus , propricta- tes,aut pafsionesfvt aiunt )doccrc poTunt: cum harura caufx, cx quibus ipfas con licerc uis argumentationibus opinantur , int ( omnium corum confenu ) mor talibus penitus ignotae : I nfuper ex fenfibus procedentes , qui fallaccs tunt ( fkuti multis rationibus probat Pyrrho Heliatcs) nuilam nobisynceram prxbcrepof- Pyrrho. funtvcritatem:Hinccumdcd:uinisagitur ,qux oraculis ( vtait Plato) compa- pbto. rari dcbent,rclinqucndx funt huiumodi compoitx,!k ex fallacibus fcnhbus dedurtx rationes his , qui circa fcnbilia vcrfamur,Sc qui ca,qux in agendo fub- ijeiuntur motui,cxtrcma confinia fux dodtrir ftatucrunc , & qui omnia comhi - narc , & concludcrc opinantur per quxdam axiomata , qux refcllcrc impofsibilc cxitimant: Sed hi ab ipis oceulma diuina irndcnt , qux tanto magis cxaltan^ir,, quanto ad alrius cor homo afccndcreprxfumit , cum facra hxc folo duino lumi ricoftcndantur,contentionemoderint,filcntium dcfidcrcnt, fupcrbos,& fa- pientes mundi refpuant , parmilos , & humiles corde mplc&cntur , &r pafc?. ^r^ fyllogimos, & humanas dcdu&ioncspcnitusirridcant : cum nullum ltuiuinN tacis principium, nihilquccamanrcccdac,perquodaJiud probari pofsit:Hnc tantum ad diuina, teftc Arcopagita,confcendcrcfascft , quantum ieipfumdiui- Arcop. norum cloquiorum radius nlnuaucrit , qui expurgais mcntiL'is (c(c percipien- dum tantummodo offert : Idco fi externi , vt vcl minimim feintiilam diuinarum rcrum pcrcipcrcnt , omni cura , qux animum offuicant, ammouereftuducrunr, quanto magis i] , quibus diuina cloquia , & altifsimarum rerum facramenta credi- ta funt, animi purificationem omni ftudio penjuirere debent ? Brachmanx cnii 1 Bracl nullum ad ipforum admittebant fapientiam, nifi abftincntcs  vino, & carnibus, fcd  vitiis fuper omnia^t Dcum ipfum ? qucm mtclh^cre cupiebant , diuina con- a i) Paulus. PROOEMVM. * jj""- uerfationc irmularentur.lt idem apud Indos inferiores docebat Pharaotes/ Phi Ly fidet. lolfrtc credimus . Lyfidcs queque Pythagorcus feribens ad Hyparchum docet minirat pium efe myftcna vera philofophix , quat videlicet diuina redolet , eis communia faccrc,qui nec fomniarc quidem purifcati oncru ?nimi pocuerc:ncquc Hicmci. enim poteft lippus,8c immundus oculusf v t Hierodes de anciquorum, qui has fe- miras fequuti funt, prompcuariis deprompfit ) res niraium lucentes intucri ; Nec poterit quis facris de nouo addi&us non bene initiarus ftarim percipere colluftra- tiones illas diuinas : quia experre&us  fommo nequic ftarim lcida contemplari. Aflucfacicnduseftigituranimusad ftudia pulchra , &: pedetenrimexpurgandus, plotinus quoufque Diuina lux fubrutilet,& nofter in nobisfvt Plorinus air) emineat intl- le&us : qui aniroum patri , & verar luci appliect : illumque in opifcis intelleftio- procni.is nibusimpermixt collcet : Lmen quoque ( inquir Proculus )coniungat lumi- ni^non quale illud , quod feientiarum ee perhibetur , fed pulchrius quoddam , Sc vnitum magis. Hinc congregati funr cum Deo Abraham , prncipes elete fami^ li*, & doftores vera fapienrix , qui Dij effeti vehemcnter eleuan funt ad lmen illud fufeipiendum : quod  mortalibus remotifsimum tcncbrofi Iudxi fcandal, & impij Gcntiles ftultitiam cxiftimarunr,colluftratis autem oculis vifum eft fulgor pulchcrrimusj&verumomniumthefaurorum^acintcgerrims fapicnti prom- ptuarium. Hinc magna conftantia etiam vit diferimine coto animo ipfum defen dereconatifunt: Adquosthefauros etiam (vt Paulus docct)non per philofo- phiam , hanc vidcliccc cradicam ab hominibus , 8c inanem fallaciam peruenitur,: fed !uceillapcrcipitur,pcrquamclaritatcin claricatem confeendentes denique transformamur in edem imaginem illius >qui eft fplendor patris, Severa eius imago  Sed cum breuifsimus fu colluftrar orum numerus, qui pofsinr rurilans l- men illud fufcipere,hinc cos,qui huiufmcdi initiari cupiunt,pcr eas femitas dedu- cendos cxiftimo , per quas ad illud fup-emum lumen percipiendum facilius difpo nipofsinc: Ex aurem femitproculdubio funt per hc vifibiliaadinuifibilia Dei cx harmnica cognatione , quam confonantifsimam habent ad inuicem . De mu diiraquevrriufquc,8carcherypi confonantia, dequcftatu vniucrfarum rcrum, omniumquc corum , que vterque ipfc mundus ( prout ab archetypo fufcipit ) har monia mxima complcettur , pro huiufmodi faciliori ducatu , opportun cxifti mauimus pertra&are : Quodfacere cupientibus per multas femitas kcr nobis acci piendum cft,eo qudcun&isdifciplinarum artificialibus fit remcdiis oceurrendu, Phyficis , Arithmcticis, Aftronomicis , Geometricis , Muficis , atque Diuinis . Si rcrum itaque, qufenfibus fubiiciuntur,tratetio crir, tum Peripatetici cum fen- fibili doftrina fufragabuntur: Si coelcftia indagabimus, Altronomorum demon- ftrationibus innitcmunSi rcrum naturalium concordiam perferutabimur , adfe- cretiores philofophos dirigemus itcnSi de fyderum varictatc,8: de co,qui eft cx di- ucrfis afpetibus,motibus ,fonisqucconccntu rrattatus habebitur , muficis con- tinuo rationibus abfoluctunSi fupremas intelligcnrias, & arcana fupercxletia vt- cunque explicare temabimus, femoris his omnibus, ac in vcftibulo rcl'tis , pro- phctas,8c fanftos,quibus peculiari dono datum eft noTe feercta Dei viucnris,adi- bimus, auc lucem illam ,quje omnes illuminat , & in huiufmodi optini inftruit, implorabimus . Si tamen aliqua rationc ex vifibilibus iftis ad penctralia coelcftia, &*upramundanafubleuaricupiemus, illud crit nobis ( errort pofthabito ) vnicfi iter per nmeros , quibus haec inferiora cum fuperioribus connexa ex harmni- ca ijrforum proporcione fepraebentcontemplantibus fuauifsima,& cx mutua correfpondcntia,atqu e v i fibi infita operantibus facillimam viam pra:ftant:Nu- mcrisenimomniadifpofitafunt,8cihdeadc domeftici omnibus, vt eis nihil obftet* nam cognati fuperis ad codcftia fmiliariter confeendunt ; rurfusque cum PROOEMIVM. fcnfibilibusdomefticagunt : 8t iiukdiuerfas naturas , diuerfosque modos indu- uncNukiicruscnimquicvtProculusaitJfcrapcridcmcxiftit^aJiusramcacft in P"*wl vocc, alius in rcrum proportionc^lius in anima 8c rationc , & alus in diuinis,8c qu in rebus crcatis ligatas eftJDeo familiaris abfolutifsimus rcpcritur . De inferio ribus aurem loquentes The/uiftius, 8c Boetiusade numerum pra?ferunt,vtne- Thcmi. njincmexiftimentabfquei^forcftphilofopharipoffe. Pythagorici,vcr om- *^al\ nes fimul , 8: academici , fed prx aliis fecretiores theologi vbique nmeros ceie- Araden branc > & veneranturmec m merito , quia vt pcrhibet Auenzoar Babylonius, ille Thcoio. omniaritnouit,quibeneftnumerare:Cui Placo adftipulatur dicensinEpi- ^1]* monide:Si quis ab horninum natura numerum auferre velit, nullatenus pruden- tes eos, aut feientificos relinquit : Nam anima nihil percipict fme ratione: Nec ra tionem de rebus rcddere qmfpiam poterit , qui numerum ignorar. Artes quoque fublato numero penitus euanefcunt:Sc quod maximum eft,bonorum quidem om nium,mali autem nullius numerum eTc caufam affeuerat:Hinc,qui bcatus futurus ehqui cocleftia 8c diuinarimari cupit, numerumlignorarc non debet , Ncccflari jgiur per numerorum femiras,8c harmenicum ordinem nobis procedendum eft,  rit , accommodateque per ha:c inferiora ad fuperna , fupremumquc confeen- dere volucrimus:Omnia enim fibi inuicem,?c primo mutuis concentibus corre- fpondcnt,aIiis tamen,8 aliis numeris:Quod Orphcuscccinit,poftqueeu Pytha- orpheni goras docuit,ncc non Stoici confitcntur,dum dicunt mundum fa& adhibita ar- P ythag. te quadam concinnatrice. Proponit Plaro, Porphyrius id multis rationibus afle- p 1 ^"; ucrat,declaratambIicus,Chaldius , Proculus,8cciuspra:ceptorSyrianus, & porphy. quotquot de Pythagorica , atque acadmica famlia funt pro viriii fua interprecan ^ 1 ? 1 "*" tur, 8caffirmamcxiftimantcsnatura:nnihil tamin rebus produ&is , qum pro- propus ducendis habuifle antiquius , 8c accommodatius harmonia qua partes omnes ma Sy iu.;, chinx huius concinnx rcddcrcntur. Veru diuini vates inferioribus numeris pro- cul relitis ad diuinosque , ac fecretiora penctralia introduli multa non panden- da contemplati funt , quorum meliora abfcd*ntes in corde fuo,ne dclinquercnr, quaedam , Sc pauca nobis , quantum eis permifsum erat, prjcbuerunt contcmplan da : Ex quibus aias ait : Vidi Dominum fedentem fuper folium cxcelfum,8t ele- lfaiw uat um 5 fuper totam videliect hanc mundanam domum , cuius coclura fedes cius cft, & hanc plcnam eius opificis gloria : qux in diftributorum graduum ferie cum diuinis ipfius opificis cxcmplaribus concinna refulgct : Vnd inter artificem 8c fa- brica concordia,8c mutuus amor decantatus per duos feraphinos alternis vocibu $ ad alterutrum acclamtcs Sftus , Sanlus,Sanhis Dominus Deus Zcuaot,PIcna cft omnis terra gloria eius, vnicuique concinna proportionc per cognatos nume ros,quibus omna difpoiita funt , communicata . His itaque modulis, confonan- tifsimisque concentibus abforpti coclcltcs vares nmeros vocales, 8c eorum ratio- nes in vcftibulis relinquentes philoiophati funt in melioribus , 8c diuinis nume- ris,m natura? fpccicbus , 8c forrais , imo in cxcmplaribus ipis per omnia idearuru gencra ordinc quodam eis tantummodo,qui vidert, cognita progredites . Huc & Ezcchiel liaia: coilega applicuit,quando diuinum tribunal, quod Hcbrjei Mer- Ezc-cici caua nuncupant , cx diuinis miniftris,Scraphinis, Of 'aninis, animalibusque fan Hcbr*i, titatis,in omnium rcrum confonantiarn deducendam confc&um intuituseft , to tumnegotiumconcluddodixit:Et afpetuseorjmvcliK t|tfft *J1n3 tfcMlft haophan betoc haophan,idcft rota in mdio rotas, vt pro nunc icquamur tradu- tion noftram , quia mundana ha;c domus fphsrica cft in medio rot*, 8c fpha:- rs illius intelligibilis, 8c fuprcm*,id cft in verbo , quod in lia fupramundapa ro- a iij PROOEMIVM. ta mediuntpfsidct , diccntc Ioannc : Qijod fatum eft,in ipfo vira crat , In ipfo roannss j n q Ua ff verbo , quo Parcr portac , & fuftcntat omnia , & quod Ioannes verus va tcsviditinbicipitiParnafo,CHRISTIvidclicct pcftorc,inquo binadiui- Moies. nx faii CCt # humanx naturx faftigia eminent.idipfum Mofes horum facramen- torum primus referator vidic in bicipici Sina, quo Arbia lia uer feclicis non di camnomcn,fedremafcquutaeft: Vnd facicidiuinx,corcun,qumfxpiuslo quebaeur , & pofteriorum effciuum eft cacumina contcmplatus : Scd hxe occul- tifsinisxnigmatibusinclufitin fuamundanx fabrico: grauida,Sc foecundifsima deferiptione indignum reputas rude, & imperitum vulgus vrriufque mund arca- nis : Ncquc cnim proponendum crat lumen fublimifsimu hebetioribus oculis po puli adt imbecillis , vt non poflent intendere in facietn Mofi cx diuino confor- tioIumineilIonKlantcm,niiobdu&o vclaminc fpIcndorcmipfum(prout illi conniuentcs oculi exigebant) cptimtrer.Tradidit igicur rudi populo ub inuolu crisenarratx hitorix facramcntaaltisimarclinquens in fcccfufapicntibus locu, vt ad intima: fapicntix fupremxque dotrinx penctralia dedueta cortina , & re- ndara facie accederent , vt aliquando palm promptuarium illud contemplaren- tur, & aliqudo ex infirmis, & vifibilibus ad inuifibilia procedert per cos cogna- tos nmeros, & proporciones harmnicas, cxquibus tam  fapiemioribus He- brxis,qu. IX  Ncquc motusidemprafldt. * Cap. X. Minus itidcm tribuunt gubernatores cius. Cap. X I. Nccpteab opific precedendo probant^uod intendunt. Cap. XII. Curabcnaruntpbilfepbicatbolicaueritatc. C4p, XIII. tiHespro mundi nouitatc. Cap. XI III. jiYdntc.iut poflquam Mofes n defccndh in nos per tripartam angeloruw ordinem, itapercosin Deum confeendere pojfumus. Cap. 1 1 II. Deintelligentidrumauthorc. Cap. V. Quornfccudo quddrato ternarij opifex calos fabrieduerit. Cap. Vi. Qttomodo pldicta^di.t fldla operentur in inferior d bonum, uel malum, Cdp. VII. Vndprouenidtittndldydn ex inftuctis malitia^an mala difpo- fnione recipiente. Cap. VIII. Kationibus comprolantur , qu&japicntum fintentiis iam de- cretafunt. Cap. IX, Qupd nec Satumus^nequc Mars 9 neque quodcunqne aliud Jydutfit malum^t praferebatur. Cap. X. Anftell* agam in nos.necn:, ff f agunt,utrum cogendo^aut difponendo. Cdp. XI. Qjtalitcr tero quadrato ternrio eletnetaria omnia produ- xerit omnium artifex. Cdp. X 1 1. Cnr quartemario numero dementa fim dijlributa. Qap. XIIL Quod dementa reperiantur in omnibus mundanis membris. Cap. XlllV De aba pamtione rerim ekmcntatarum.per qua tolluntur injlanti z,qu& cdtidles. QjiidpifcinaMMi&flgW* Quid mar rtkrum. Quid nubcSttp pluuid. Quidros^pruina. Quidgrando,& nix. Quidglaties.Sc cryflallus. Quid paradifus uoluptatis. Cap. Cap. Cap. Cap. Cap. Cap. Cap. Cap. Cdp. Gap. Cap. Cap. Cdp. QuidGion.VhyjonTigris^ Euphratesex ipjopdradi- fo fluentes. Cdp. Quid \ordanis >  eorfiuums JEgypti Cap* Qjid uinumjl4cj>utyrum,zf mel Cap. Quid terra fluens lafte (? melle. Cap. Quidoleum. Cap. Quidpalmd,cedrusjignumftim 7 & hyJfopUS } dtqucJd- lix. Cdp. Quid unis, ty uined. Cap. Qjlid animaliafanftitatis. Cap. Quid caprea^ecrui, (? binnulu Cap. Quid oues, t$ pafiores ouium. Cap. Quidatalia, pifccs^aues^ planta muda 9 (f immundt.Cap. Quid lcrufalcm,Sion 9 y tcmplum. Cap. Qid Jgyptus y Babylon, & Damajcus. Cap. Quid Arabia,mons Sina.c Mefopotamia Syria. Cap. Quid A malechy Moab^Ammon^ Vbilifliim. , Cap. OCTAVI TONl INDEX. E V S omaid completflatu , (f uitajuauif- finta. Cap, Quisfitifle t qui ottmia completa quid de ipficogiofierepoffmus. Cap. Omitia uer ttniunt in Deum. Cap. Quodppctitumeundcmpcrgam. " Cap. Qjtocurrictdouebdmur, Cap. IX. X. XI. XII. XIIL XIIIL XV. XVI. XVII. XVI. XIX. XX. XXI. XXII. XXI1. XXIIIL XXV. XXV l XXVII. XXV III. XXIX. XXX. xxxt XXXII. xxxin: XXXIII. XXXV. XXXVI. frvnum* II. IIL I1II. V. INDEX A quibus trabatur ifte currus. Cap. V I. Quid operctur angelici Dei miniftri in ifto attrattu , comprobatur jcriptu- rajacra. Ca P* VII. Quomodo omiidpa-fcnarium a Deo egrcdiantur, Cap. ^ V 1 1 L Qjtaliter pcrfenarium in cundcm redeant,(? in Cbriftum maxim* qui eft ut rd quieta uerumfabbatum. ^ Cdp. IX. Qualiter pcrftnarium atdtum reducatur genus bumdnum in ipftm Dcum. Ctfp. X. Quomodobomo partieviaris regidatc uius deucnit in Chriftumfabbatumper fcx atatesfignificatas perfex illos dies. Cap. XL Cbriftus eft itera requies&ucrumfabhatum. C fed completo opere fexti diclumftt^ erant udd bond- Cap. XIII. Confummatur perfeBum diapafon in oftonario. Cap. XI 1 1 1. Qui axli infud reudutione diapnfon pcrfeft conducant. Cap. XV. De conettu coelorum tdm ex diftantia, qum ex confondntid mtuum. Cd p* X V L De confonafcecunditate iufeptenario numero planetarum. Cap. X V I . De harmonicd conuenienafeptenarij planetarum cum duo- denisfiffiis. .... ^ XVIIL De uer ccelorum barmonia,quam dliqui non intelligtes fal- so negant. Ca P- XIX. De concrdia coelorum cumjupernis mentibus. Cap. XX. Omnia in eundem deducunt } quid ab eodemjufcipiunt y undinftuant , qudmuis influxus uidcdtur diuerjus. Cap. XXL ^t Vrocemiumfecundi C mticu INDEX TONORVM SECVNDI CAN^ICL f H R I S T V S, y Mefsiab eft Dcifapicna , & uerbum om^ nia raone ideali connens^ homo exiftens omnia inferio- ra attu compkFtens. Tonu* prmus. ' Chriflus efl uitd , & fuftcntaculum onmium, cunBa uiuiji.ans, & omnia adfetrabens. Ton. II. Chriflus eft uerusfacerdos.ueruspdnisjboflid, (ffdcrificium omnia purgas, C omnia pacificam. Ton. III. Cbriftus eftfumma ucritas , j> lux ornes docens , * onmia colluftrats. Ton. IIIL Cbriftus Pater Qwnimper ueram regencrationemeffc&HS % & caput corpo- ris myfticx in omnia membra infittit. Ton. V. canticorvm; Chrijius eftfinis , & complementum omnium operum cmi- bus datis y ut operentur. To, V I, Chrijius ejl rex regum y (f fummus Imperator ormia reges, & moderans. Ton* VIL Chrijius ejl m^diator , per quem omnibus datur tranfxtus, ut in finem fuum deueniant. Toru VIII. PRIMI TONI INDEX. EfsUh deitas rationibus comprobatur. Cap. primunu Idem comprobatur uaticiniis. Cap. 1 1. Qjiomodo \t in ipfo Chrifto deitas^ uer- bum, Cap. 1 1 I. In uerbo diurno connebantur omnia. Cap. 1 1 1 L Ibidem omnia Junt numero , pondere^ menfura. Cap. V. Cognitiones exemplares in mente fummi artificis idea dicun- tur 7 (p>funt. Cap. VI. Quibas ideas admijerint. Cap. VIL Qui ideas refpuerint^zf quibus rationibus. Cap. VIII. Errores Junt, cr o rationes^ua contra easf acere uidetur. Cap. IX. Quid babeamiis ex ideis. Cap. X. Quod omnis harmonia a uerbo procedit Cap. X f. Qjiomodo ifi? omne ejfe ah ideis dependet. Cap. XIII. ibidem funt etiam ide* uirtutum, cj regul^qubus conforma ter uiuere dtbemus. Cap. X 1 1 1 L \bi Junt raones moderantes honeflas^ wrpes acliones. Cap. XV. Chrijius ejl uerus homo diuinitate plenus. Cap. X VL Scwt Chrijius in eo , qud deus , continet omnia uirtuxe :fic in eo y qud homo > continet eadem omnia in eundem exccl- lentifiima nota colletta. Cap. XVII. SECVNDI TONI INDEX. Vhipkxt Sc nica ejl uita omnium. Cap. primum. M Vnd omnia Jortiantur uitam. Cap. I L Quidfitarboruit Cap. V L Qnomodo>ut naufiam tolleretjbos cibos decoxerit. Cap. VII. H/c qnigennit^j pafcit.etia ueluti bnus pater nos infiruit. Cap. VIII. Quam dtlrinan: nos dccuerit. Cap. I X. Breuis epilogus eorum^quce docuit Chrifius de negotio homi- nis. Cap* X. In qnogymnfiOy^f qua cathedra nos infiruxerit. Cap. X I. Quibus tbcfaurtSyUluti bnus pater > ditet nos Chrifius. Cap. XII. Quo peclio ditauerit filias. Cap. XIII. Qjiod tandem legatumfecerit. Cap. X 1 1 1 1 QuibxSj cr quanta legauerit. Cap. X V. Quanta folnitate hoc teflamentum *clebrauent. Cap. XVI. Qupmodo teflamentum confirma* um fit. Cap. XV II. Quomodo Chrifius non tantum pater Jed caput omnium effe chsfit. Cap. XVIII Qualitcr Chrifius tan% ueru caput influat in omnia mebra. Cap. XIX, Quam curam babeat Chrifius pares nofler denobisfiliis , quos genuhjn fub- miniflratione rerum temporaium. Cap. X X . SEXT rONI INDEX. W!Sfi&x H R l S T V S e ft aut b r 9C?fi ns fidei- Cap. primum. m B^&Q ^briflusnon tantum fidei ,JcJ cunciarum rerum caufa omnia LvWvStS' f u * diuinita*e rcplet. Cap. II. ^^^i^' Chrifius non efi pars , neqtie totum> efl tamen totiim & pars. Cap. III. Jxjacris elojuiis babemns Cbrifium efie omnia. Cap. 1 1 1 r. Qupdadbuccxjcripturafitcra habeamus ipfum Chrifium multorum artifi- cialium nomina Jibi nendicajfi. Cap. V. Quhd catt abfque rapina Chrifius I E S V S ucndicaueritfibi omnia diuina nomina. Cap. V I. Quomodo in nomine I E S V omnia tam producia, quam diuina nomina inclu- dantnr. Cap. Vil. Otrfoli IESV nome bodieinuocetur d uerisDei cultor ibus. Cap. VIII. Qualiter exfcripim ajacra pr^figuratum habeamus Chriflum cjfefontem to tius meri^graiS^ gloria. Cap. IX. Idem comprobatur uacinns. Cap. X. Quam clarc ifaias hcnunum uaniis Mojaicispranun* dtumcft. Cdp. primm. Idem comprobatur liis udticiniis. Cap. II. Cur Cbriftus non dicitur regnare in domo Abrabajum ipjifuerit de co primo faclarcpromifiio. Cap. III. Cur nec in domo Izabacregpaucui fecundo repromifsio jfa- iaeft. Cd/?, nu. Cur anglico orculo diSiumfit^ regnabk I E S V S indomo lahacob inater- nutn. Cap. V. Vefruttibus huius domusjn qua Chrijlus regnat. Cap. V I. Qua ftt bae domus y fecundum aHegoridm* Cap. VII. Quanta confonantitribus Ma apoftoUca diShibuta fint iuxta parutionem figuratiua^figna ftellifcri cceli Cap. VIII Quddiflributionc *&quo myflerio pro ccelorumafpe*ibu$ cajlra locauc- rim fmgtila famlia z? tribus* Cap. IX. In quot trigonos cceli diftinttifint) cuique trigono , autjigno unaquaque rgio JhfibicRa. Cap. X. In quibus prouinciis , ($ qtubusfignisjubiclispradicauerhunuf^^ Apo flolus. ..Cap. XI. De conuememia Apoflolorum cumfignis cceleflibus. Cap. XII. Conucniunt eam tribus cum imaginus , ad quorum ajpeftuscaftrdmctaban- tur. Cap. XIII. De concordid benedittionum , quas dedit lahdcob ddfiliosfuos duodecim cum duodenis populis } quibus pradicarunt duodecim Apojloli fecundii ordine fignorum^uibus refycndcnt. Cap. X 1 1 1 1 Vigrcfiojur ordo primarius nonjbruabitur* Cap. X V. Vrofecutio concrdia bene dfilionum \ffacar , * Zabulon cum populis eo- rum. Cap. XVI. De concordid benediclionis data lehuda cum popvdo diretlo afigno ipfi cor- refpondentc. Cap. XVII. De altarum duarum benediftioni tribuum huius trigoni concordid, cumjlgms, O 1 populis ipfts conuenientibus. Cap. XVIII De concordid benedittionum triumfdmilidrum , qua cajlra loedrunt contra tertium trigonum,cum populis ab ipfo direftis. Cap. X I X. De concrdia benediclionum reliquarum tribuum> qua cajbrametatajunt con tra quartum trigonum } cum populis ab ipfo dire&is* Cap. X X. Vigrefioquare ?aulo cckberrimo apojlolo nullafucritafsignataparticulans tribus^aut rgio. Cap. XXI b nj INDEX Quidftbiuelitincajlramtdtionecircd tabernacuhnfiederisild interkcld trinaria turma. C. XXII II. Explicaturidperoraculum. Cap. XXV. OCTAVI TONI INDEX. Hriftutmfdnttifiimtrinitdte eft perjna media. Cdp. primum. Cbriftus e(l uera arbr , in mdio paradifi i cottocata. Cdp. II. Qntd b*c diurna perfona media cum natura bumana^u ffmrfis. Cap. III. Quomodo ex U arhore induttum / peccatum^ malu in wtridum. Cdp. 1 1 1 1. Cbriftus inbacuitafmperobleflatuseftmcdio. Cap. V. Cbriftusfuit Optimus mediator. Cap. VI. Per cbrijlm bominem confcendimus in Deum * Vdtre. Cap. VIL QuomadoJcHndumApoflolifententidm Cbriftus nouiteflamenti mediator fi Cap. VIII, Digrcfadebcllo indicio antiauis ?dtribus contra Mos populos. ^ C& otbus aliis ftiritibus.Ton. V. De concentufuauiftimoydttemfaciunt bomines bene ebor- daticumDeo. Ton. VL De corporis, & anima harmonia matuta in melius per re~ CANTIXfcVM. firtfftioncm. To. V 1 1. DefxamfSmis coccntibus, f paufoiUa  qcft in corporc couenictia^ fymmetria.Cap. primm. || De ta cofonatia } qua efl inter coipus (f anima. Cap. I I. Vnd in corporc dijfonana oriatur. Cap. 1 1 L VndcyQr [qua inter corpus y animam confiv* . - : ti.ucl dijfomntia. , ' Cap. II 1 1. Dr temperando corpore, (? difpofitione tetorij per natur^ > ; rales medeias. * ^in ad quod peruemre pop fet. 1 Cap. VIII. Qw&uj mediis cognitionis gradum n$bis praparatm attin- gere pofsimus. Cap. IX. An per finfas exteriores procedendum fi,utad ipjum deuc- b inj IKDEX mmustertnmum. Cap. X. Qudueri & tkcejfariffintfcnfas interior l e$ % quibus plura cr ccrtiuspcreijH poffunt^qnim per exteriores. Cap. XI. Anfemper homo utatur bisfinfibus interioribus. Cap. X 1 1. TERTII TONI INDEX. [ Vodjymbolum, {$ quam conuenientiam babeat bomocumangelis. Cap. primum An bomojit exclfior angelis^uel econtrario. Cap, I 1. : [ Quatque dominandi condio. Cap. I X. Quafm naturalia opera, quafalfa^ (? qu Cum bominem cum Deo conaliantur, Cap. IIIL Cur anima in corpore } tayuam infuforio uafepurgatda coU locatafit. Cap. V. Cur Deus bic colloeauerit animam, tf mentem uerbilem. Cap. V L Quomodo homo  Deo peccato difsideat. Cap. V  L SicHt homo perpeccatum  Deo deficit tf difsidet.jicper pecnitentiam redu- citur tf temperam. Cap. VIII. Sacramentis homo redditur prfeclior infeipfo^ tf cum Deo magis fonorus. Cap. Sacrificiis expiatur. Cap. Ekemojy nis abluitur. Cap. Verfonat uirtutibus. Cap. Leciione imbibit^und modtdari poftit. Cap. JAcditatione p v tludit. Cap. Oratione modulatur. Cap. Contemplatione introducitur. Cap* Amore unitur. Cap. ^xtafx^tf exceffu tranjmutatur. Cap. IX. X. XL XIL XIII. XIIIL XV. XVI. XVIL XVIIL INDEX SEPTIMI TONI INDEX. Nrefurre&iofitpofibilis. Cap] primm, Anfuerit,&futuranefit. Cap. II. An refurreRio futura pofiit probari rationi- _____ nfims. Cap. III Qww primo dcdcrit aditam refurre2lioni 9 ? qum cenucni- enter. Cap. IIII. 1 Qttf de refurreSlione habeamus afeais eloquiis rejrata. Cap. V. Si aliqm ciettura pofsit dignofei quado bcec rejurreftio fu- tura fit. Cap. VL. Cuius uirtute rejurretlio conducatur. Cap. V 1 1. Quidfit uox anglica & Dei tuba. Cap. VIII. Quzf qui non^cur. Cap. X. Qua carne \  quo corporefujeitandijint dormientes. Cap. X L QttiV capilus nonfn periturus. Cap. XIL Qjbus membris gauifurifimus. Cap. XIII. Quo igne conflandijint bom. Cap. XIIII, Qjf o particular i igne cremandi fxnt mali Cap. XV. Quomodo mali cruciandijint. Cap. XV I. Kefolutio diffiadtatis de boc igne. Cap. X VIL INDEX MODVLORVM ET CON- CENTVVM OCTAVI TONI. Modulus primus Matria. V R dicatur ciuitas HU adificata ex auro. Cur parietes ex iafyide. Quidfibi uelint duodec lapides  fundamto.Con. Dijgrefsio unde lapides babeant uim. Quxfit nera matria feperna ciuitas. Modulus.l LDiJpofitio. Degenerali partitione Ezechielis (ploannis. Cur in quadro pofitajit bfe, (fj?mliusfuis.Con. Triumpbi Glorid lntpeYdtoYis,dd quod deuenitur adepto idm boriOyin quod tendimus. Con. Hymnxsfolucndus inJUentiofoliDeo pura ($ clcudtd mete. Con, Con. G>n. Con. Con. Con. Con. Con. Con* Com Con. Con. Con. Con. Con. Con. IIII. V. VK VIL primus. II. III. li li. primus. II. III. IIIL primus. II. primus. II. III. primus. ir. III. 1 Con. Vnicus* Con. Con. Con. primus. II. III. Con. Vnicus. prmus. II. ^INDEX MA3IME NECESSARIVS E O- - . rum,quextouusaperis fyliu colligi potucrunt , antehac hunquom xitus .In rjuo quidem numerus primo lo- co pofitus ,fclmm indicar. Alter vercaput incedimus ad naturajta nec a natura ad Deum procedendum argumentando. 11.9 Ab arte ad naturam non argumentan- dumftCsArsprceexigitcopofitum, au rum.faher ararius as qt metallum 7 ergo & naturale agens compofitum praexc^uirit^am arsnturam imi- tatur> nS contr.Wndefw erram phi lofopki > putantes Dcumpr*-5 Abraham a Cbaldtis multa pajjus. folio *7l :  Abraham librum de formatione edidxt, folio 5 o - 12 - Abrabprims facri$literisHcbr quod in labaco b efl notando. 300. 4 AfprmXtibusduobus plus crediw % qua millenegantibus to.iG Agamquidfit i4 OI 5 Agarc und uiclitabant 3 1 *- 18 Agens naturak determinatum , ac mo- tuijemporique, fjucccfsionijubic- lum>ab 0 qi omnibus natura legi- bus eflfolutus.dejicit 11.9 Agens naturak formam inducitfubftan tialem^ prafupponit materiam  Deocffe&am 119 Aggregao ecclefit , aut relatiuu illud minus potcjl conciperc.o* gencrare bominesj\eq\fccundum carnem.neq; fecundumfpiritum. % 66. 1 Agni typici myflerium x 4 4.1 9 Agni & laBucaru myflcriu  2,44. 19 Agnus & ouis quid 2*41*19 Agros non omnino demetendos agrrio praceptofancitum efl 48.11 AlaazduelfyicaVencreaingradu 15 Libra. folio 81.31 Alabaflrites und 75 .18 AU Coruijhijlra in t gradu libra, folio 81.31 A4 Corai dextera in 7 gradu Librx. folio 82.31 Alacritasj & mores amicifanguineindi cant 102.. 4 Albwtus magnus caput aneu ita excu- ditjit caput illud loqucrctkr.179 .9 Alcbamcth in 17 gradu Libfol 81.31 Alcinousin lib* de dottrina Plttonis i- deasponit 191 7 Alcinous Vlatonicut quid de orbis crea tione $.8 Aldcbara in 1 5 .gradu Arietis 81,31 Alepb quid fignificet 167.} Alepb quam myjkriofumfn 29.6 Alepb principium literar^ unitate figtii ficat principium numeroru. 58.18 , Alepbidaktb, memjn nomine Adamjn bomine tria inejjefignant xo 3.5 Alepb,mcmfxn tria, quibus omnia con- jlantjnnuunt elementa 9^ J 7 Alexander Milcfms cu, Gregrio Isazi anzeno qd de mudx barmonia.i6}.i Alexander Arijlotelis ajfecla animam . mor t alem facit i6\i lcxander Uilefms quid de Deo omnis complente 166.2, Alexander & YLupolem quid de Noe deponant n Alexander Veripateticus opinatus uir^ tute lapida ab ip(is elemens aut qu litatibus prQucnire> quod ojlcnditur ejfefalfum 410,4 Alexander natus.afia pernicies pradi- Bwsmagis 37 2 "3 Algazel Saraccnorufylcn dor. 14.11 algazel pr o mundinouitatc dimicat zf quiete 14.11 algazel foluit propofitionc ,lnflans efi prate .fi.  / wt - principium. 1 j . 1 o algazel quid de bominis creatione fen- tia* 99** IN algendum quare efl nobis 355.6" alicnum ejfe ab officio bom uiri arcana diuina propalare Mcrcurius ajferit. folio 4^7.1. aliud efl quarere unum, xst tcnderc in unum,qu4m efflci unum 461.1 Alleluia laudatc lahjigmficat, 83.32, alleluia quare tempore pu alteritaspftodutlarumrerum aritbme- tica proportione declaratur 9t.11 altitudo murorum^alia ciuitatis 4 z 6. 3 Amalecb > Moab, Amon, gr Vhiliflini y quidfignent myftic 161. 36" amdiecb principiam gentium. 1 61. 3 6 i Amalecb diabolum typicc jignijicat. m folio 1^.36" amare nonpofsuwus nifiprtcognitum. p folio 115,2,2, ambitus terra eum magttudine ciuu tatis Dei non efl coparandus. 4 2,2,. z ambrofia fuauifsimus hominisfpirhua- liscibus 445- 1 Ambrofo Mediclanenji epijeopo quid contigerit infanti i6p.3 . Ammon non abbarenafed ab t.amojd efl mammona diftus 75^9 DEX Amor o* tintor ad omne reftcfauf ducunt 154.2.8 Amor o* thnor addut ad omne pec- catum 154*2,8 Amor reciprocus quando declaratur . folio 45 2 - 1 Amorfecundum Dionyfium quidfa folio 461,1 Amorisnaturalis fedes hmida clida. folio 48.10 Amoris ejfefta 7}-*6 Ananchitides imagines deorum euocat. folio 4x0.4 Anagogicus Jcnfu* (f diuinus quis . folio 327.13 Anaxgoras qui ab Anaximene dijei- plinam accepit^ quidfentiat 4. z Anaxgoras cceU cotemplator. 104.6" An perfnfits exteriores procedendum fxt, ut ad ipfum deueniamus terminii. folio 359.10 Anaxgoras quid per ummquodque in quolibet intellexirit m 35.1 Amxagorei quam de ideis babeantjn tentiam 190.4 Anaximander Laccd anfiadbuc proficiat uaria efl opinio 464. 3 MATE Angeli adminijbratorijfpmtus non tan tumDcifcdciiambominum. 3^3^ angeli dicu nturfpiritus 385.5 Angeli cF bommcs in muneribus con- ueniunt 35 1 - 1 angeli Scrapbini qui 457.3 angcli Dei miniflri quid opertur in ifto traBu. 1 7-7 Angeli bominumnegotU difponunu folio . 7"- x 3 angeli (yrenes di^i fecundam PUtonem fclio 444f rc 1 8 1 . t o angeli quibus incrementa uva, pfom- tadederunt 343-8 angeli non rragis rerutn creatores,quam agrcola fruciuum 43.5 angeli omnium infimi quinque modis w- feriora procurant 71. 1 3 angeli in no wm ordines diuifx 439*2* 4ge/if w/rtwiku* uocatis comifjumefl bellum in immundos ffiritus ff 4. 8 angelis Deus mandauit de te } non tantU in Cbriflo^fed in quocunque homine locumbabet 3 8 ff. 5 angelorutjvpdntusordo uirtus appella- tur 6*4.8 angelorum ordines ?Dionyfius cr I blicus , & nouitiores tbeologi ajfe- runt 41. 3 4n^e?rttm o/jciam^uod ^-T angelorum primi ordinis cutn primo coe- lo confonantia 55*1 angelorum motus qualis 350^ angelorum quilibet ordo quibus prafir deat^ad finem capais 5. fo^J.y angelorum ordines omnes ci tbrems co iunguntur Vr. anglica mentes bipartita 438.2, angelus propriusfequendus 3 43.9 angelum lapfum docet JEgyptiori fyle dor Trifnegiflus 46". 9 angelos babere corpora 4 1 1 .ff angelos efe nfoliifacra literafed f pbtlofopbi naturales docent. 113.32, angelos praefje rebu ; omnibus inferia- rus etiam infenfatis ex Qrigenit fententia 1 7 I 7 angelus nulla ignorantia, nccfragtlitatc carnis obuolutus prpria malina pec dvih peccato tfpiritafanciu.146.it Angelus minor qum homo 18 5.1 c iij INDEX Anima rii corporc tanqnam in fuforio uafe collada curfn collocata. 3 51,5 Anima in corpore inclujaforfita cr >- ficitur rfimulperficit 35*1.5 Anima cft in corpore ueluti forma per- ficiens ipfum corpus^inquiut Peripa- tcticiy; tbeologi 35M Anima animalis infanguineeius , inquit Mojes 105.9 Animalia a principio non fuiffe produ Ra uenenofa^ tnimica bumanoge^ neri.nift poft peccatum 377*7 Anima quidposjitin unoque membro, folio 5 4- T 5 Anima quamuis tota operetur^non ta- men fcundumfc totam, &fi nojit di uxfibilis 45. 1 5 Anima a rorpore fentnta uult, inteiligit, f:cundntn loca mouctur 54* 9 Anima in corporc collocata perficiendi CT expurgandigratia 591-6 Anima cjl quodawmodo omnia 350.1 Anima in fecuritate quiefcet quando- que 453-1- Anima  carne uicla grauitaiem corpo risinduet 411,16" Anima omnium rerum infegerit imagi- nem 103.5 Anima omnium rcrtfimilitudo. 303.5* Anima jecundum Veripateticos  prin- cipio eft tabula raja 355^ Anima quam naturam induat defeen- dcnsinbominem 158.5 Anima quoniam d Deo xmmediatc , iw- mcrtalis 13- IO Animanojlragaudet lumine 455-7 Anima fupremajntcllecluS) mensjux? portiojuperior dicitur 384.1 Anima quidfit 345 1 Anima forma ejl corporis , (ffubieci uirtutwn 345.1 Anima in corpore incluja, diffonaruiam pautar 35>5' 12 - Aniwa cr jpiritus diuerja in hotnine, iuxta Hrteorum cr Vlatonicorum fentertiamfunt 385.) Aniwa a d quem gradam intclligenu + Anima mundiquid 166.2, Anima nana in effeclibus , una in fe. folio* $4- ! 5 Anima quidfxt noncompertum ,fed ad* huc certavt , (ffub iudicelis eft folio 2.5.4 Anima efl immortalis , inquit Vythago- ras, cu illud unde auulfa e/t,immor- talcft 171.10 Anima Aurora comparatur 451.1. Anima omniu domina quomodo 451.1 Anima aqueaquid 148. " Anima a centro in quo femcl dcfixa> no potcfldiuelli 107.13 Anima uniuerfalis aliarwn omnium ra- tionesbabet 53-13 Anima moriens mundo foli deo uimt. folio 45 2 - 1 Anima nica cr multiplcx 50.5 M AT Anima unitatcm habet in ipfo mcUe&u* CT multitudincm ad inferiora ten- dem 9 o- 9 Anima unica,ad inferiora tendens diui- ditur 9 o 9 Anima quid fit uari  uariis definitur philofopbis 2-8.4 Anima rationalis mediu quoddam inter animaleinferius, 7* imum fupe- rius. 3 S^.z Anima quemodo corprea fit* 38 4.1 Anima forma imediata corporis. 384.1 Anima eft harmonia fuperior 350a Anima principium intelligendifcntiendi fjecundumloeummouendi 118.16* Anima btbit de gurgiteletheo quando, folio 355-^ Anima ignis tormentum non pateretur^ nifi aliquo modo ejjet corprea, folio 385.4 Anima in principio quomodo nuda jit aut apparcat, 3 55.6" Anima harmonia quadrifariam parti- ceps 5n.lL Anima ut Deum laudet primam purita tem habere debet 45   7 Anima no trtflatur } neq> gaudet.$8$.i Anima partibilis (f impartibilis . 50. 9 Animal difjolutoria natura h 3 8 6 . S Animalem uim inferiora fole ex^ ipiit folio 7^.10 Animales conditiones inhomine uiuere folio I0 bane texere, uel retexere dixe- rit 388.1 Animam bominis effe templum Dei Xi- jlus Vytbagoyicus dicebat. 12. 3. 3 3 Animar m tranjformavones 107.13 c itij INDEX Aniwidtn in corpore uertibiiem, ty men tem mutabilem cur Deus collocaue- rit ^ 351.5 Animas , angelos ? damenes , d trreo corpore fparatas> atberea babere corpora aliqui dicunt 411.16" animas humanas in bejlias tranfmigrent ncne 0 7i3 anima 1 inejfc lapidibus ex prifeorufin- temia 104.8 animas differre dica tbeologi Varficn ft* 350.2- animas nofiras infpharis collocari folio 54 ,J 4 animas omnes aqualcs an crearit opiftx folio 350.2, anima corruptibiles^ac mortales ex com muni conjenfu Peripateticorum , de grmio matria egrediuntur . folio J 5>5'*o anima autem intriktliuaanfmt morta- lesmei immortales, nec undueniant determinaritfed hrleorprinceps dubius de ea loquitur ata 155.10 anima cur tanta inaqualitate dijlribu- tafint 351.3 anima (f corporis quatenus naturalu difsidium nullum efl. 338.4 anima facilm curantur curaus corpo- ribus 335.5 anima potena trs 3 8 7.  anima regre jfus uaria opinio 3 3 7 . 1 anima natura in difficilimorum numero ponit Arifloteles Z8.4 anima numerifunteongenij 350.1 anima fedes primaria cor 118. 2. 6 anima confenfus cumfcipfa 34 5. ti anima pretium quod 173.10 anima primariafedes cor 50.4 anima temperametum quidfit 353.8 anima definitio ab Arjlotele 3 45.1 anima notia difficiUmafecundum Ari jlotelem 345 J anima fubftantia efl totumhabem par- tes 5 o - 5 anima confideratio cur caditfub pbyfi cam determinationem 35 o - 1 anima diffinitio 5   5 anima partitio ab efficiete caufa^o.? anima reditas in Deum quibus O* quot rebus efficitur 69.12. anima definitio AriJloLejfcftum potius qumejjhuiam q* origine dejeribit. folio 2,8.4 anima potena triplex 5 1. 1 anima nojlra fuperiorum participam. folio 53.13 anima diftantia ab alia 351,2. anima reditus in Deum triplex. 69*12, anima quam habcat opinionem Trijine- giflus 53*13 animi fordes non emanant a fuperiori- busfontibus 45.8 nimos alij immortales, ahj mortales^- lij reuolui in befiias y alij ncquaquam. folio 30.0* animas omnis inordinatus iujfu Domini fibi peena efl. 411.16* Animus niji diuinus fattitf Deum /  etiam exter- nos in arte dicendipertifsimos.15.10 Ante interdum aternitatjnterdum an- teriorem partem locijnterdumfupe- riorem t}.io Ant^oflfuit^ritfnal d diurna jub- flantiam tramft runtur 15.15 Ante cr pfl aflignari non poflunt fc- clufa mundi rttachina 15.15 Ante, peripdtetici anguflant ad partem temporisfigrificandum, quodnvjm perfacit 13.10 Antenmds Deddlus inuett 15.14 Anticbnjlo quce poteflas , o* quando committetur 455,3 A.itichrijfas qualis & quomodo regna redebeat 114.10 Anxkbnflusdb Itlia uenturus pradi- citur xi 4,1 6 Anticbrijlus quo exitio periturus . folio 114.16" Anticbnflus cr Antideus quomodo in- terpretdntur. 158.1 Antichriftiisbcerejidrcbd cxqud tribu orietur 315. 10 Antiquorum tbeologoru de anima Jcn- tentia 355. 6 Anftbencs populares Deos muitos, na turdlem unum effe dicit 4 , 1 Appelinem pro Apollinem cur antiqui dixerint 5 c. 5 Apes quomodo renouentur & renajean tur 4 oi.i Appetitu quonam in Deum ornes fen- dattt xsy. 4 Appet itus in rebus duplex 16 7 . 4 Apologecon pro udcinio 375.5 Apoilofupramundanus quis 346\i l Apollo cr JEJculapius medicinam am* plwunt i8. r4 RI^E. ApoUonius ducius ad Bracbmanas cle- pbantibuspharaotisrcgis Batlrtano rum 378.8 ApoUonius quid Ddmo indiuiduo comi tidixeritde elepbante d pucrodu- h 378.8 Apofloli qudre lingux dieli 44 8. 4 Apoplexia cduft. n fcecundiores bas inferiores redderct folio 137-12, aquis quibus renafcimur 138.12, dqua deficiwtt laji carmine fontis . folio 380.5 dqua tanquapediJSequa Lunamjequu tuf 71**14 dquafigurdexuigntibdfibu*, fdngit lisduodecim 54-*7 dqua fuperccclcflcs futit nfflu 135.11 aquafigurd kofdedtd - 83.32, aqua irifublimioribusqa 447^ rabes in fudtbeolog*a quid de dnge- ' Us 3ut inde Dami- . num recognojeeret 99.1 drbor uita ubi pldntdtd 103.4 drbores alia ucgetdbilcs,junt  arfco- res bumdnafunt etidm drbores dn- gelica , efl o* drbor illdjupremd [in gtddris i3*"7 drbor uita Hebrdic ezbdm^d efi dv lor uiurum & non uita 105.8 drbor uita qudre d principio probita fuit. 3l8,Ir drbor uita quando , f curfit uetitd* , folio  * quos MATE frucius proferat 445-4 Arboris uitafoli quafmt 445.4 Arca  Mofefabricata quid typfigni ficct 82,. 32, Arc4*Noc nonjinc myjlcrio cubitis m furata 4*7*J rcades Vana adcrabantjeumfolem ef fe exiflimantes 6. 5 Arcana fummi regis non propalanda. folio 3^7; r 5 Arcana diuina non exauditu uocaltp* cipiuntur 467 Arcam Noe delignis gopber, id efl cu- prefti 105.15 Arangdi regibus prafunt (? facris interjunt 439. 2, Arcbangelus uocem terribilem emittet quando 44-9-4 Arcbangelorum cum Mercrio conue- nientia 6 8. 11 ArchcfiUas nona academia inflitutor Homero quantumtribuit 48.10 Arcbita Tarentinus columbam igneam fecit, per aera uolitantem' $79-9 ArcbiteBi quatuor angulis confirmam tfdificia 51.13 Arcum pjagittam Scytbes louis ji- tiusinuenit ij?-i4 Arefcere bomines quid 143.18 Argentuqmd in facris fignificat. 431.1 Argentum Ericbtbonius reperit , ut alij Cacus j 9tl 4 Argentum quomodo ? quibusprodu- catur 52.14 Argentum uiuumfalinaliud metaU hm tranfautatur 75^9 Argumemm uerorum non apparenti-  348.13 Arrete abe ffe^lu 3 5 9. 10 fagumemim ab autboritate negatiuc RIJE. nilualct 48.11 arietem belHcum y qui olim equus, Bpens ad Troiam reperit 19. 1 4 aries uires habct in corpore 1 n.i 3 aries jex mefes btbernales lateri Jhitflro incumbxt >fd ab aquinoBio uerno t dextro ni,i8 aries ficut cfl caput & dux ouium , na efl caput fignorpm n 1.18 aries caput jignor um, y dux menftum^ unde conieclare poffumus Wartium primum anni menfcmfuijje . m.18. aries capiti praefl 1 1 1 .  7 ariftotelc carpi nemo dedignari debet^ qud ipfe iniufte exmios momorde- rit 2,1.17 ariftotelem mordicus tucri in demonftra tionibuA facinus borrendum 2. 2.. 1 7 ariftotelem Gr quamfin fi m l 9^9 ariftoteles in Varmenideto de uno quo- modo difputarit 46*1.1 ariftoteles uwtm ty uiginti amos Plati- nem audiuit t6,i 4riftotdesin lib.de pbyfico audita quid. f l0 . 5>5 . ariftoteles  Vlotinus anima ncquetri flarijxequegaudere dicunt 388.1 ariflotelesfolis mjiammation ratus et- rauit 4-n. ariftoteles noluit inuidia admittere ide- as,aut quiajuo progrejfui afenfibili- ND bus fattnon crat confoitu, aut quia UlicacodtmoniArifloUco Vlato non expltcduem 19 4- 9 Arijloteks demonjlrdone non utttur injuo progreffu na turali 1 1 . 1 7 Ari[loteks in lib. phyjicis omni pro- bat cx prtacceptts (f prafuppofi- tisabcofdttis i. 17 Arijloteks fenjibilibus tantum moueba tur.ut bruta duend ffeenoprafen- tibus.aut faltem proximis 19 4. 9 Arifoteks fenta Simonidis cckbrdt, qiidDeumfolum metdphyftcumaffe rcbdt n.8 Arijloteks minus  religione dbcrdt ,  Aucrrbocs 15.11 Arifoteks rcligionem buman mne menti dtuinitatetn tnbuit , nunc num dum effe Dcum dit , nunc alium quen dam prapcit mundofimc cinquit Francifcus theo- logusjnjeftatur *94*9 arijifuit pefimus metapbyficus.19 4 . 9 Arifiotcles in pby fieis nullius rei ( ipfo* met In elenebis authore) inuentorjed a maioribus omniu cpilator. 19^.9. Arifiotcles ueritate coaclus tantum cl cbes fibi arrogai 19 4. ^ Arifiotcles a diuino Jympofio recc/sit, ucrfatus in arguendi regulis t (?fn~ fibilibus 154*9 Ariji.wgratifiimus in doftijsimu&fan ciifsimu preceptor  Vlatone. zz. 1 7 Ariftoteles alicjuid nouutn cominijei o- luit uideri ut ait Adrajius. 88.5 Arifto. perfuafus eftepifiolio Vlato. na uigare inludtaf Aegyptu. 3.1. Arijl.impi zf iniuftmdgillrifuuy ue luti ingratus difcipul irridet .1^3.8 Arift.Varmenid) MelifsumDtmocri- tu^ytbagory^fuii diuin pracep tor VUton y criminatus e/f. z 1 . 1 7 Arifiotcles Vlatone irridet qui mundi genitum pafsimfatetur, tf inhb. de mundo Deum mundi opificem ajferit tf principemuniuerft 18.14 Aro.rixatornugacifsimus falso Var- menide de error e caluniam. 190.5 Arifiotcles Vcripateticorum princeps* utfingularis tf celebrior baberctur a Platone dijfenfit. 38.14 Arijloteles dubitat an Deusjit animas^ necne 4i2 , K1JE. Arijloteles Simonidis & Homeri tefU monio grauifsima pbiloJopbU loca confirmat 48.10 Arifto.quid defortuitis dicat. 3755. Arijl.de animalium natura. z 4.1 8 Arifl.uerbis cfiab ideis dcjctfcit, re ta men uelit nolit confentit 19^.7 Arijloteles in libro de ccclo tf mundo fabricatum ab opificc orbem confite- tur^quod in phy fieis negat*i$z.ca.j. Ariftoteles qud irriferit ideas y meritb  Ibcmifiio & Simplcio eius inter pre tibus refcllitur *94-9 Arifiotcles femper conatusjnquit Tfec- miftiuS) cH contradicere ad appa - rens. folio *94-9 Ariftoteles contigentiam probat. 17*14 Arifto. de Dei cognitione in prima pbi- lofopbia Chaldteos patres ueneratur eis cedens,qud ab oraculis accepe- rint qtke tradiderunt 194.9 Arifl. (2* Aiterrboisnibilintellexerunt de mundi fabrica T ^91^% Ariftoie. prifcommfintentias repreben dit^utjolusfpiens uideatur. zz.ij. Ariftoteles inpolitiis quid de foelicita- tedixerit 4.6 z.z Arijloteles multis inlocis pbyfiognomia dejcribit 101.4 Ariftoteles und anima^differere nopo- tuit *73.o Arijl.Alexad.Aueroi,Epicuro tfjimi libus aliqua doBrina faculalucenti- bus non credendum 10.8 aride orbisaternitateno crcdedu.9 8 Arifl. ratio cur miidusipfifit aternus* folio 13. II Ariftotclis error de orbis aternitate in aquiuocatione , arguendo ab imme- diato ad ultimam finem* 13. 11 d IND AriTiotdis errores,!? peripateticoru acideis errores 19 3 .8 Arifiotelis difyutauo de anima eSlin  s qiicedam numerorum dunorum. folio 3^4.1 Arjenicum fublimatu omnia metalla dc- ptoaurocorroditty cjumit.^\6A Articuli fidei omnes de Cbrifto relatio nembabent 2,81.1 Arttficium uiuit in mente drtificis.y.f. Amfcx formam inducit artificiale f pr Arttfex in operibusfuis deleciatur. folio i99* EX Arufpiees uel extipices qu uijis extis ttenturapr^dicebant. ^ 371.3. Afcenjus adfuperna dtfficilis 460 . 2  Afaamreperit Dedalus 15.14 Ajlatici cr Apbrtcani adbxretes fyur cifsimo Mabumetomal diuijerunt fyolia 3 l 8.i? Afina hominem nimalem injacris prbemus^alios ctiam bla- fybemare facit i.15 AuerrhosDeum mmitur dare nopo tuxffe permancntiamnifiinfcmine. folio ' I.13 Auerrhoes quid de ideis 150.4 Auerrhoes negat Deum mundi opificj zin libro de coelo Deifatetur crea torem 18.14 Auerrboes Arabs blaffcmus tnundum aliam habere difyofiuonem non pof- ? fearbitratur iz.io Auerrboes impius ccetxjempiternum i- lud quod catera cunSU amulari con tendunt itf\i3 Auerrboes Algazelem in philofophos ornnes bcllum direxijfe ait. 14.11. Auerrboes fuo interprete fido damna turfatuusq\ appellatur 14.11 Auerrhois anima maleuola in qu Dei fapientia intrare cotpfit. 14.11 Auerrhois argumenta puerilia , amli- quefuntfigmenta 14.11 Auerrhois de intelleftu upinio oppugna ta folio 357*7 Auerrhois doBrina prima fronte inco~ cujfa^ueriftmilis q$ utilis } ed uerius falfa } tmpia 14.11 Aues qua bAercurijfunt y tnufica ?Jb- nor* 1 4 A uri natura tyj>prictas qfxt. 416.1. Auri beneficia quajlmt 41 6\ 1 Auris Memoria Jacra ,fedalijVbcebo dicatam tradunt 110. 2,9 DEX Aurum ab*h m inuentore diftumexi jlimat Hippocrates 416.1 Aurum infacrisuita r/ diuinafiuefpi- ritalis 416.1 Aurum cbaritas injacris 416.1 Aurumomnium mctallcrum pretiofifr ftmum. folio. 416". concctttw. 1. Aitri unde dicatur 416.1 Aurum nullus deterit ufus 416'. 1 Aurum obrizumquodjapius igne pur- gatumfuh 416.1 Aurumjupernaciuitatisfmile uitro mu do.folio 416,1 Aurum quomodo er cx quibus gignt- tur 5 2 - I 4 Aurum^argentum  cater a metalla c nuc cffoditmtur y nidla tamen maior copia nunc 9 qum multis antficcu- lis 2.8 2,. 2,0 Aarw infacris quidjigmficet 431. r Autbores qui de lapidtbus traciartt folio 42,0.4 Autbores qui de metallis confiripfcrunt folio 52-14 Autbores quiideas admiferint.x^z.y Autboritatcsfacra firipturaqua re- furreflionem probant 40 4. 5 AZdzelprineepsquis 2, 39.1 5. Azywf*wscfit Dari- m rcx, Vtbolemau Mendcfius^ Me nader Epbcfuis , Kicolas Dama- fcenws.Abydenus hiftoricus, Ejlh s, Tbeodorus , Cborilus, Ezechielv* poeta , Demetrius bijloricus , He- cateits Abderita pbdojopbv,j y (ff 4- li] multi ba de Mojimiraculis (en- ferunt. '5.8 Beryllus qukfxt ureute infe gejlaut . folio 8o.t8 Beryllus la pis ingenium bonum praftat. folio 419-3 Bcryllumex aquagenitum 52-14 BetbLbem quomo interpretatur. 3 o 4. 6" Bigas prima iunxit natio Vbrygu.i9.14- Bbamjtu Balabaquid de futuro Mef fiab 186". 2, Btlbamftu Balabam propterquid i Bombyccs uermes quxfint 401.1 Bom terrena in canja fuerunt t ut Petri jucceffores a Cbrijlo degenerarem. folio 375- 8 Bona omnia corprea d lucefolisfufei- fimus 43 2 " 1 Bona  Deopr 'apara** 45.1 Bona terrena Petri juccejforus colla tabona cxlefhajd ejlpotcjhtemjk per omnem uirtutem inimici ademe- runu 375- 8 DEX Boniiniudicioquo igue conjUnd fmt. folio 410.14 F onitas uera qaquam exiftentia rerum omnium 4*5* Bonum in meliorefemper mclius e/, folio 16. ii Bonu uno diitaxat modo contingit.65 5 Bonu unumquodqs dicitur^quia defum* mo bono partipat quomodo intclli- gendum* 457*^ Bonum ueru tyfummii quidftt. 46*5.1 Bohmw omnegubernatufacil. 177*6 Bonumfupra otnneens 353-7 Bonum principium fff finis maior H om- nium ejl 3*5-4 Bor quid fignificct 140.15 Bos Aegyptius quid 187.2, Byfsimm iujlijicationcsfanttorufunt. folio 385-3 Brschia loui magno jacramento fuppo nunt ' 117.2,4 Bracbium Dei>eius uirtus qua mixabilia patrauit 385.x Bracbmana (f Academia diuinam do Atinam olfacientens quidfenjerint de bac ptria X73.10 Bracbman* apud Indos ( qui o* ludai uocamur)ante Cr cecos pbilofopba- ti folio 3-i Britannicum tnaremargaritasprofert. folio 5X.1 Brauiu ' fr. 333- 2 - i Caballijlarum mos 38^8 c#tera animalianon 2,3*17 Camelas grauida menjet duodccimge- rit **i**9 Cncer porta defcejus flellifcru 3^7. 7 Cncer Luna domictlium (? tanquam peftutcoi 111.18 Cncer in pei\ws domimtur. 111.17 Cancricauft 116.13 CamV maior in 6 \uel j.gradu CancrL folio 8t i Canis minorin 17. gradu Cacru 81.31 Gutonia regafari ^ wi, CF  tutes 465*11 Capilli NazareorutiHpii 405^1 1 Cdtpifii co^/wroiw & opera fcoro/ro ftgnifieantinfacrk 405,15 RLinuirtu- tu prima agit 6.5 Caufa prima in omne producdum cx- tenditur , ? idfibi unit ad libitum. folio $99-17 Caufa prima tfl agens^fecundum ab ip fkmct de terminatam uirtutcm,(? no fecunda omnimodauirtutem.599.17 Caufa prima non culpandafecundaria. folio 4C 9 Caufasin umbus tantum cr qualitati- bus corporum inferior um aliqui pbi- lofopbifirutati 49-11 Caufa fecundaria anglica 94.14 Caufa omnum rerum quatuor 96. 17 Celocem Kbodij inuenerunt 15.14 Cenferinus^oumne an auis prior fue- ritad Qjuntum Metcllumquarit. folio 17- x 4 Cenjorinus 9 ?liniusjirdtojlbcne$ diflan tias ccclorafiignatcSyColligunt ter- ra circui ejfei^ 2, o o oftadio- rum 178.16" Cemaurusfemoribus medetur. 111.17. Centria exterus defidecommendatur. folio 35-f Ceres terra feracis, ^ plana Dea. folio 380.13 Cerua & capreainferipturis quid. folio ' 430-1 Cetegrndiainbibliis bataninim aliqui interpretatifunt dracones^utUlud pfalmi ultimi . Dracones f onmes . yfii ^9 Cbalcidius,& Macrobius tradunt in 7 quoq\ anno mutaones feri in bomi- nefolio I75* 11 Cbaldai bommem effe dijfolutoria na- tura animal 386.8 Cbalcidijfolutio de mundiuita. 2,02,-1. Cbalcidius moriens quid filio referat. folio i^.3 Cbaw.caloremfignificat 150,15 Cbam non makdilu* Noefcd Cba- naban 154^8 Cbamaleontis iecurfummis tegulis exit ft4,imbrcso>tonitrua excitat.^o.i Cbaritas fi perfetta cfl foras expellit timorem 1x9.4 Cbaritas (f aurum in^muhis conucnit. folio 4 x - r Chantasfidei prafertur 2.60.11 Cbaritas fundamentum & radix uirtu- tum in quo conuenire debent. 3 47. 12, Cbaritas ejl uirium Q 1 uirtutum decor. folio 4 l6 * 1 CbaritatemSaluatorpracipu commc dauit 347- ir - Cbaritatis officium 32,1.x! hajlubim filius Mizraim>qui d&us eflAcgyptus i6z.$G Cbedem Hebraupatrem figficat. folio io6\n Cbermel quis uermis 409.1%. Capilliycogitationes bominum. 40$.ix. Cbermel uermis cfl undfit purpura. folio $88. z Cbiromamici quicx lineis manuu$ua*> MAT cunque illisfont ucntura prognofli- cantur 373*3 Cbcrub,opus pbrygxum aut ficlum dici tur 5 r - i Cherub , ut placet Abraha  Benazra efl.phra y uel imago cuiufyfQrmce fepar$t& 5^-2 Cberubicis mentibus fyecies idcarum incffepiZlas 57.2, Cherubinitanquamcaufc fecundaria. flio 57.2. Cberubini formas o* ics fhjcipiunt. folio 459*1 Cherbini oftaui coeli minijlri. 57.2, Cberubini cum fiellato ccelo jymbolum babent 50.1 Cheiubinusfcietia idealis dici pt. 58.3 Cherubinus increatus 58.5 Ch&romatiprobat uir iufiiflimus lob. folio 101.4 Cbiron herbaria medicamenta inuenit. folio 18.14 Cbiron Saturni tyVbilcrtffilius.iS.i^ Cbordam quintam mujicis inuenit Cbo rebus rex Lyddorum 9 6 .16 Cbordajxt HyagnisVhryx.96.16. CbordamJcptimTerpandcr Lesbius excogitauit $6.16 Cbordam ociauam Lycaon addidit. folio $6.16 Cbordam nona ?ropkr4Jlu4 Veriotcs ad concentum 9. fyberarum. 96, 16 Cbordam decimam Efthiacu* Colopho nitts 9 s.6 Cbordam undecimam Timotheus Mi/e fius 9 s.i6 Cbordas uerofemitonioru cateri d Ti- motbeo ufque ad decimam quintam pretraxerunt 96.16 Chorus injeripturs quid 450.7 ER UE. Cbrifmatquo prophctx ungebatur quid folio 558.9 Chrifli figura in lona uaticiniis cpro- batur 2,91.10 Chrifli doxhina quid cu ueritate legis. Chrifli uirtus iuflificans non minor fait qumpeccatum hd quiaonsnes reges & facerdotes a Chriflofunt injiituti 145.10 Chrifliani nomine tantumycacodcemonis Ariflotelisaffccltfiquomodo errent t ctiam contra fui Dei Ariflotclisjin- temiam *238 Cbrijlianis,gttilibus etiam angeli pra- fuerimt 170.7 IND Cbriflidnitemporis nojlri Deum ncn co gnofcunt 343-8 Cbriflianis non conceclitur* 4 41. 1 Cbriflianis filum nomen rcflttw, Cbri jliana pietdte dbicfta. 133*8 Chriflianos iam Cbriflus minime agno- fcit^propter impietatem & infxdelitd tem i33- 8 Cbriflofolicompctit nomcn quddrihte- rum 198.2, Qbnflo regimen nniuerji  patre com- mijjum 32-5.2-4 Cbriflofacerdotalia curitla debentur. folio 110,3 Cbriflum fubieSlum totius tbeologia af ferunt nonnulli. 181.1 Cbriflum qualiter bahemus cx facra feriptura prafigurat fonte* 191.5 Cbriflum ueflitum podre quidjignifi- cet 179*1 Cbriflum primi Pbccnices fufieperunt. folio 3*4*7 Cbriflum quare mundus non cognouiu folio 2-94- 11 Cbriflum ejje ueru dominum uaiiciniis Mojaicis pranunatum z$6. 1 Cbrlu afcendijje in currum traftum  quatuor equis albis quidfxgmflct folio 455.3 Cbriflus in bac uitafemper oblehtus eflinmedio 330,2.5 Cbriflus fuit optimus mediator. 331.6". Cbriflus tandem omnes trahendos tra~ bet 115.19 Cbriflus aqud diluens 355.5 Cbriflus ecclefice caput 3 * 4 -2- 4 Cbriflus ornnia nouitetiam minutifsi- ma folio 314,14 Cbriflu* rft uera arber in medto para- difi collocata 318.1 EX Cbriflus fyonfa non uuUconiunginiJi ipfaometur 43 o- 1 Cbriflus fipiena projicicbdt non ap- parentia 4^5.3 Cbriflus inpdfsionefid maximbclld* uit 455.$ Cbriflus iriumpbare ccepit in refurre* ftione 455-3 Cbrijlus cur non dicatur regndre in do mo Abraba cumipfi fatia fuerit rc promijsio *>99^ Cbriflus ius hfn omnia fkcrx tejlatur lite RIJE. Tit folio 18 4. 4 Cbrijius artificialiunominafi multa ucndicauit 2.85.5 Cbriftus domus magna dich 7,85.5 Cbriftus ojiium d icitur. coern Cbrijius arcusfotderis. codem Chriftus panisjubaHus. codem Cbrijius Htnum codem Chrijtus uejiimentum eoden uitauerb ty dohina Ariftotelem (cacodamonem uocatum ) amulan- tur folio zi .17 Cbriftus ucrum caput influitu omnia membra. 281.19 Cbrijius quomodo  terra cxaltatus. folio 207.11 Cbrijius quomodo triplicem bejiia de- bellauit 210*14 Cbrijius qui pafeit nos inftruiu 271.8. Cbriftus quomodo omnia nouit. 184 Cbrijius neque parsjieque totum, er ta, men eji pars ? iotum. 284.3 Cbriftus exdtatus qualiter omnia tra- xcrit 207.12, Cbrijius eji gr a num 284.4 Cbrtftus eft arbor 284. 4 Cbrijius eft lpis 284.4 Cbriftus eji aurutn codem Cbrijius eji argentum codem Cbriftus eft leo. codem Cbriftus eft uitulus codem IND Cbriftf / efl affius codcm Chrisluscfl aquila codein Cbrlws efl foi 2-85.4 Cbriflus Luna dicitur codcm Cbrilusoricnscfl codcm Cbriflus cfl omnis planeta codcm Cbriflus mons dicitur codcm Cbriflus diftus cfl angdus codcm CbriTtusdicluseflens codcm Cbriflus folVlatone codcm Cbriflus cnsfupcrfubflantiale. codcm Cbriflus autbor & datar fldeu z 8 3 . 1 Cbriflus nonfolumfidcijcd cuntlarum rcrum caufa^ omnia diuinitatc replet folio %%$.% CbriSlusflmul cum patre omnia replet. folio **9l>i> Cbriflus curfueritfacerdos iurciuran do. ii9 .8 Cbriflus populos fubiccit , quod Mofes ficerenequiuit 455-3 Cbriflus unftione fanftijpiritus doce- batfuos zy6.it Cbriflus uerus pbarifeus 4oz,z Cbriflus omnia per fe^c trafturus . folio H45fam. folio z 77* ! 3 Cbriflus quomodo iur durando focer- dosfuerit inflitutus *-i>9*9 Cbriflus cflfumma ueritasjux ones il- luminans * oxa colh1flrans.z47.z1 Cbriilusflbi acndicatpr imitias, zio.3 MAT Cbriftus c$l ueritas 2 48. 2 Cbriftus ejl prinpium, medium>o>fi- nis 2^8.2 Cbriftus legis ueritas 248. 3. Cbrijius ccelejia fundamentem. 125.5 Cbrijius angu ] aris lpis. 125.5 Cbriftus lpis pofttus incaput nguli. folio I2 *.9'5 ChriSlus petra quam percujsit Mofes in dcjrto>und fluxerunt aqu co- piofe 125.5 Cbrislus anno tertio rezni Hcrodis A- fcalonita natus 257.1 Cbrijius neminembaptizauit nifi loan- nem.  16 6. 2 Cferj/lw quiddocucrit de negotio bomi nis 272.10 Cfcrj/liw /egew perfecit 251.5 Cbrijius quibus locispracinitur uentu- rus 245.3 Cbriftus quomodo uerus agnus. % 3 5 .  3 . C&nfhtf {y/z nobis eondonauerit de- licia, , mbdominus uult nos bene ope- rari 255.12, Cbriftus uoluntari nus iniquitatum no ftrarumfujcepit 254. u Cbriftus difeipulis Emzseuntibus quid referauit 458.1 Cbrijhsin dextet4m nauigijrete mini curujferit i 9t  Cbriftus melior jacerdos quam Aaro yfacer dotes legales 131,11 Cbrijius iregit,  gubernat totum cor- pus myjhcu & mundann^z^ 24. Cbrijius ino. quod Deus,cominet om- nia uirtuteun eo cp bomo>conet\ea~ dewi omnia in eundem exceli entifsima nota. 155*17 Cbriftus nospatreorare docuit.466.1 Cbriftus aduocatus nofter. ^66.1 Cbriftus uera boftia, $ fscrificium cr oblatio 233.12, Cbriftus qua ueritate docuerit de cre dendis *57-* Cbriftus nos regeneras, quomodo pater uerus fnniu noftrcffec\us.z6^ 2 Cbrift. draconis caput ctriait. 2 8 o .1 8 Cbriftus quam curam babeatde nobis. folio 281.2,0 Cbriftus uerejabbatum 176.12, Cbrijius quibus tbefauris nos ditet . folio ZJ6.IL Cbriftus docuit rbetoricen atque ora~> tionisuim *nunc braebium  nunc illud Deu effe kariat.^.i Clearcbus Vcripatcticus quid fentiat de Mofaica doftrina. 3 ludaisbac defumpferunt.1.1. Clima quinta Mercu.afcribitur.So, 29 Clauem reperit Dedalus. 19 .1 4 Cocodrilo mandbula fuperior tnobilis, inferior immobilis } c-33 Ccdejlia p orienta naturalia effe ajfeu rantmuki 375-5 Cceleflia numero nojlro terminari jic- queunt 42-7-3 Ccdeflis conccntus nonfnfufed intellc-  percipitur i n 8 . 16 Qcdifupramundam quatuor plagquod Ari- (ioteles non admittit 3 45. 10 C tinum 434-4 Color c. 7 Compojha unam tantum babent faciL folio 58.3 Compofxto omni quatuor inejfc elemen ta folio 5 2 " I + Copofxtu omne dum refoluitur , in qua- tuor dementa refoluitur. 5 9. 3 Goncentus fuauifsimi ? paufa rctc non fuiffe fcif fum 9 cum tantif tot ejfentpifces quidfignet 169.6. Concionatoris uirtus o* offeium cba~ ritate exbibitum- Deo imante forma tur f roboratur . 169.6 Concrdia benedilionum,quas dedit labacob adfiliosfuos duodecim cum duedenis populis, quibus pr adia- runt duodecim Apoftolt , fecundum ordinem Jignorum , quibus refpon- dent.folio 311.14 Concrdia in fupramundano tbala - mo beatitudinis caufafecundum Au- guflinum. 499-5 Concrdia mentis principi placet . folio 499 5 Concrdia benediclionis data lebuda cum populo direclo figno ipfi cor- refyondente 3*4*7 Concupifcentia mundialis quo uinogen tespotauerit 443 * MAT concrdia duorum quidftt Origeneau thore 38r.i1 cncotdU trium quid codcm autbtire. folio codcm concrdia bcnediBionum \fsacar * y Zabuloncumpopulis eorumprofecu tio "'; 3 r 3'^ff contordia corporis cum anima und . * folio 460*2, concrdia generalis bominis cum mundo maiori sp concrdia rer um inordinatarum cr fie cum utriufque mtndi 111.31 concupifeentiafidem bibet infanguine. folio 2,80.17 concupifccntiaparitpeccatnmficonce- ferit 377.7 concupijeenti uirxu bilis atracjl con- traria 48.10 concupifeentis uirtus bumida (? cali- dafedes 48.10 Concupijcibilis in bepate y lumbis. folio. IIO.I^ confefsio y pulebritudo in conjpetlu eius.melius^elebritas uel ornatus 9 &c decor in confyeftit 181.11 confcfsio ty pukbritudo in confyeclx eius i8i.ii conjiare port\o ad tru cumfefquio^iaua 10 1.3 Corporum jujcido) um qua mutao I>EX futura ,;. 407.5 Corpus giorificatumfine locx circujcrip . *;owc 47'S Corpus myflicum Jptuaginta uorum , eleciorumcorpori noflro compara- tur. 32-3-2-3 Corpus templum anima, ipfa autem fe- des Dei ' 141.1$ Corpus bumanum in longhudine trecen torum, 1 latitudinc quinquaginta^ trigintaminutorum altnudinc. 103. Corpus glorificatumqualcfiiturumjk folio 408.ro Corpus tcmpertur corroboraturquc C7* conjequenter totus homo ccelefli fauore 341-8 Compus nojlrumtcrtium inftrumcntunt cjl harmonia 447* ** Corpus inter membra f diuina confo nantiambabet 44 8 -3 Corpusyfi anima naturam induertt , Platonicistejhbus folio 402,.! Corpus non minu* conuenit Deo ueftito quamnudo 385.3 Correfpondcntia cumplanetis o* oc&a- uocoeio 113. 15. Coruus egrediens egrediebatur ty re- uertebatur , e? non ut habet aditio,  nonreuertcbatur 378.8 Coruus b arca egrefsus magnum my- fleriumindicdt 37^.8 Coruus infcripturls quid 451.1 Cotta Ciccronis de Diis differcntesfug gillat 3.1 crpula ciborum corporaliu dammtur^ fpiritualium uer laudatur. 4.46. 5. cratippusfummis Peripateticispar quid deuabus 372-3 MATE Creatd circuli gyrum qucnddm cffici- unt.foliQ 100,1 Ctcs omnibus retkd legefcrudtd poti ripojfumus 5^9J Creatura omnix m mhilumfluit , cr j - jlcntdturdiuino turbo i9S- l  CredtwaqMCunque quanto perfecli- or janto mdgis opificcm amulari to- tendit. i medicinam abeiiangelio 2-55.8 cuhuram arborum Eumolpus Athenien fisreperit 19 14 QunBa numero.pdere (f menfura co- flat. 55 16" cumeulus duodecies  anno pariu 1 1 3 . 1 9 cua Platoni numero figur is y foliais. folio 55-N5" KlJE. cupido duplex 344 to cur de duobus fratribus lacoo dilettus, Efau ucrb dio babitus 353.5 cur non ocsfujlentcntur dDeo.zce .10 cur fenarius fabricx numerus & fepti- mus requieifit add\us 35-"- curdmquambabeat Chriftus de nobis* folio 181.2.0 currus quo reuebimur adDeum^quibus ducitur 169.6* cymbam Vhcenices repererunt* 19.14 cy lades injuhe ubi S 1 ^ 1 ^ cymbdldquid 45 o * 7 D j^AEmon malns,mendax efl Q? obli- LJ quusfoiw 3 86". 7. Damonesfunt animalia acria cr ignea folio 411.16" Dxmones inter dum pro ftnttis intclU- gentiis j95* j 3 Damones qu legis Mojaica & figurauce. folio 2,35.15 Dauid Vates effehs 35^.6" Dauid a Hieronymo nuc Vindarus^ nuc Alcem, nuc Vlaccus uocatus>eo quA diuerjis metrisprocedat. 180.19 Dauid cones jtrfos etia inermis pereuf- fit- 377-7 Dauid multa perpeffut typus fuit Cbri fiipaticmis 2-35^15 Dauid harmonicam mujam non uolupta tefedfideli amore dilexit 446M Dauidica bac authoritas : Conflitues eos &cadquosrefertur 311. 14 Derem nulla natiojpgreffa, nifi iterum refumpta unitdte 50.13 Decima qua ratione Deo offerdntur. folio 84.33 Decimum ccelum non admittit autbor. folio 43.^ Decimum ccelum immobile nihil babei co fine cum cateris 43.6" Dedalus ita arte nexuit alas } ut uolaue DeduZlio in aterv.is d pojfe ad cjfe^ua- /cr, inquiunt Peripatctici 11.10 Dei cditio Jegregandd a noflra. 19, 15 Difccreta injacris eloquiis traduntur. EX folio . ; ^^555*9 Dei prafentia ad quam multa f necef- farid '"* 82,. 32, Dei fedes ccelum 8^ . 3 2 - Dei ftmuldcrum creatacuncla gerutiti fed diuerjis mdis 6*8.11 Dei intelletkus ab obiecko proisBo non fumit cognitionem S5.4.18 Dei imago ubi^aut in quoeonfifidt in bo mine, a nemxneadhuc ecldratmi folio 387-1 Dei intelleclus fimplex &Cpcrfeftw3 ait Arijlotelcs 24 18 Deifolius e/ miracula facere. 179*9* Dei opus per feZlifsimumb orno, 57. 17 Dei clementice nominajeptem *. 8 7 . 6" Dei membra uelut humana infacris ex- preffajnultiplices Deifunt uirtutes* folio 388. & 389.2. Dei fimulacruinfcriora omma profux uirili tenere conantur. 16M3 Dei no mina celebrioraferme omnia inci piuntur db Alepb 98.18. Dei imago bumants exprimi non poteft. folio 388.2, Dei folias fubietlum creare 9. 8 Dei Hebrcea nomina i%6.6 Dei opus ultimumfuit bomo. 3^4.2, Dei arcana intelcftu tantum percipi- mus 344.10 Dei opusjn Deum credere. 2,58.11 Dei fedes ml nifi terra, pontus, xj acr, &c ccelum (f uirtus 37 .12, Dei in cognitionem quomodo deuenire poffumus 5.4 Deitas in Cbrifio quomodo 189.3 Deleftatio opus pficit  uencre.116.1}. Deleclatio fuautfsima ex concrdia col lo quentiumfentitur 449 5 Dclos infida uli 313-16" MAT Delpbinigregatim cur fintes, ac crebris , Jalnbus micantes, tempeflatcm pratqucVbathontis figmentum und 3 .1. Deumqui putant tempus exquirere in agendo ab Auguflino ridetur. 33.10 Deum non operari infinita nirtute opi- natur impius Arabs Auerrb. 33.10 Deum omnium opificem ex Jenftbilibus deprebendipotcfl z8z.i Detim unam tantumproduxijfe intelli- gentiam ajjernnt mul 41. 5 Deum nemo nouit unquam 164. z Deum cjjenullus nonfatetur 5.3 Deum nccefjariam habere conexionem cum inferioribus exijhmant philofo- phi folio zi.16 Deumejje ueramfybaram qua irmuat folio 167.3 Deum Varrem Webrxi coronamjupe- ricrem appellant 97 - x % Deu oraonibus tffacrijicijs uenerarx IND ingenitum hominUbus^ inquit, Auer- rhocs 20.16" Deujd ejl de Deo loquijine luminc di- urno illujbrame non pojje 4 . 2 Deumirafe^poenitere^ dolcre concupu fcere,{$ buiujmodi.quomodo imclli geda.no cnitn irajeitur Deus. 388.1. Deumproferre jinc luminc uctuit Py- xbagoras 74- J 7 Deumfabricajfe tnundum ajferunt He br#i$rimo cuidem in mente Jnjcun do explicauit in prprias formas, folio .98.18 Deus non effet jimplicifsimus Ji cum in- feriorxbus necejfariam baberet cou- nexionem. 21.16" Deus omnium rerum babet infe idolum folio 438.5 Deus (iquid prxcxquircret in crean- do,priorcm Dcumpraexigeret i (f Jic primo omniu aliquod pntts, quod eflabjurdum iz.$ Deus aquifsima lance eos quijunt pr* uarica dimifxt in nos bojles , 566.$ Deus quomyjlerio princeps exercitu dicatur. 8^.7 Deusfi; id ejl quiafuperioribus perma nentiam dare potuit^ergo jr inferio ribas contra allatrantem cantm Aucr rbom. 1M3 Deus nonimpotens in inferioribus fuit, qui tam potens fuit infupremis.i6.i$ Deusfefe conjlituit exeplar rerumfa- ciendarum, contra cacodtemonis A- rijlotlis fentenam. 19 4.^ Deus fentio laudandws^ quomodo intel ligidebeat 45-7, Deus ejl , ex cuius ore non cgrcdicntnr bona^neque mala 143.18. Deusfenfibusnojiris nonfubiicitur. EX folio '344- 10 Deus mar excefum^ pelagus infini- ta fubftanti* 138.12, Dum ejl omnia quafunt>&: omnia qu* nonjunt 166.2, Deus quid f\t (ffi intelligere non pofsi- ttitf, Deumtam ejje oraculisjratio- ne (f confenfu edocemur. 5 . 3 Deus conclufu omnia in incredulitate. folio. 353'f Deus omnia in nus operatur. 460.2, Deus pater uelutiingcnerationcfilij no exegk matrem, ita nccfiliut in rege- neratione bominum exigit rnatrem. follO 2.66*2* Deus ante mundi genitura otio non tor- pebat is* 12 ' Deusfolus metapbyficus 357-7 Deus impeccabilis & immutabilis ejl . folio i9* modo mos fublimis I 34-9 Deus omnium fceeunditatumplcnifsimusy inquit Ter maximus 15.12. Deus &ji omnia per uerbufaftd junt^ multa tamen per minilros* 58.3 Deus omnia Cbrijlo fubieclt i$6.u Deus cur omnia creaueritfubieZla na* tura uertibili itf-9 MATE Deusjlagitia bominumpcrangehs ma- ios puniu ili*7 Deus eftfybara cuius centrum eft uhi- que. 4 o - 2 - Deu* (peculum ejl in quo refulgent om- nia. 2,3.17 Deus primum agens @* primus forma- rumdator i5>5- 10 Deus omnium primus & optimus> cate- ra ipfnnferiora (? mmijlrana . folio 16.13 Deus omnium raum,f numerorum fcecunditate plcms 6 5 Deus cur Panpctis dtus. 6. 5. Deus pater ejl caufa a quajiliusjn qua fpiritusfan?lus,per quam. 406.7 Deus reddet unicuiquefecundum opera fua 163.14 Deus ejl abfolutp bonii 3 parcipao- nc tamealiquis bnus dicitur. 465.1. Deus omma complet jlatu & mtafoa- uifsima 163,1 Deus bominem nonfolo iujju >fed pro- priis manibus plajmajje dicitur. $$.1 Deusfilium duplici uocabulo interpeU lau 457 Deus cumfit' maxim unusjnuhis tamen nominbus uocatur^ut eius multa pro- prietates exprimamur. 1 8 6, 6 Deus quomodo reuerendus 5 . 3 Deus uerabfcodituSyty pats.} 99.16 Deusfolus extra produza. 11 6.1 Deus multa potefl ^quce nos intelligere nonualemus 592*6  Deus uolmt Chrijlum pau , quomodo inteltigendum, 3 o 5 . 7 Deus injhumentis non eguit quifolo iuf fu peragit omma 1 5 . 1 z, Deus e(l fpirhus igneus intclleftualisy non babens formam , fed transfor- mans inje qu ut omnesjentirent mifericordiam. folio *5M Deus bocfolo priuatur> qudgenita in- genitaf acere non potuerit. Deus ta quam primaz? uniuerjlis cau fx infuendo ad malu liect conueniat^ non cooperatur tamen 4 6, 9 Deusjecundum ?aulum ignis e^.411.5 Deus (ecundum Vlutarcbumfpiritus ejl folio 411 5 Deus non fine myfterio legcmMofiin rubo igneo tradidii 4 2 - I *S Deusfummu* moderator qum oceulra fcpic tia multa mala pmhtat. 156.2. Deus contraria contrariis oppojuit^ ex quibus harmonia quatdam fuauifsi- warefultat 1565 Deus tjl quifacit bonum, (? creat ma~ lum : qui facit lucem & creat tene- INDEX br as t4J.iS Deus in bomine diuerfitatem ttoluit in* effe 19i>t Deusnec definirijiec diuidi.ncc compa- ni potcjljd quodjuit in canja ut pe- ripatecorum nemo nouerit Deimu folio i6^l Deus, inquit Varmenides , ipfefohts om niaexi(lit 166.2, Deus ejl omnia eminenter 16.13 Deus pater omnium cr caput 16^1. Deus primo , pojlea Cbriflus qualitcr ditusfit pater omnium. 2^5.1 Deusfonseft. *39- x 5 Deusliber  pafsicnibus otmino. 388.1 Deus trinm f. indiuifus operatur ad extra 4 r -3 Deus formamtbominem de limo terra, legedumJ)ominetnpuluerem. 2*39.15 Deus Abrabam in feripturis curdica- tur 45 6*- 4 Deusfanguine animalium fofo uifus ejl deleBari in ueteri lege 138.15. Deus totus ubique non per partes diui- fus i0 3-4 Deus loquutus fanclis patribus femper perangelos 380.  Deus feceunditate utriufquejexus mu:ii tus fons omnium fcecunditatum.i-j.i} Deus femper d intra producit : ad ex- tra antempro libito uolutatis.iy.is. Deus ignis uoransycomedens (? confu- mensefl 391.5 Deus accerfxuit angeloruM confortium cum rearet hominem 5/ 9 . e Deus femper mngitur nobis per rclatio- nes j creator , reclor , gubernator  C?c* 97 - l $ Deusignis cowcdcnsejlytynon ceufu- mens } ut babei mendofa tradutlw. folio 411.14 Deus neceffarib no dgit adextra.zo,i6 Deus per angelum Mo/ & exteris pa+ tribusloquutus 85. 6" Deus omnia nico aclu intclligiL 3 8 8. r Deus cur vutqualesfecit animas qu^re reabfurdumeft 35 I -5 Deus circulus quidam 388.1 Deus ante mundum atermtate & ordi ne quodam,ut matria ante formam. folio i3-* Deus omniu finis , cuius gratia ut amati %f defideramouentur omnia.i6.ii Deus foelixfine aliquo bono exteriore. folio i7* x 4 Deus quid ante orbem creatumfacereu folio 19 l S Deusjummus odortbus^faporibus no deleftatuYj nec cibis pafcitur.2.1%.1% Deus ccehtm & xertam implet 1^5. 2, Deus unus ejl per identitatemjtteror unnmquodque per diucrftatem un dicunt 85.8 Deusjimpliciftimus nullaadmittit unto- nem } & mixtionem. 199 .17 Deus filius afia uita , cr fpient i9.iifdUpfdnJiapente,diatef farcn, & didpdfon firma cum diapc te unde nfuhent 50.13 Didpdfon qua proportione fiat. 8\ 3 Didpdfon Gencfi ? nuptiis decommo- dum dfjerit Pytbdgora s 35,11 Didpafonicd, diapenticd, didtejfaroni- ca } uel didtonicd harmonia ex udriis uocibus confurgit 2, 7. 2, Didpente qud proportione fidt 8 6". 3 Diatcjfdron qua proportione fiat. 8 6\ 3 Diatonicum quxbus conjlct 88. 5 Dice Tbcmidisfilid 5 r .11 Dicearcbus Venpdtaicus quid de diui ndone 3 7 3 '4 Duiymus Yjrdchmdnarum rex inquit, No fumushuius mundiincoU,fed dduaut 2173.10 Dicstrcs quiprcccejferum diem quarru in quo credtus crediturfol.quornodo EKIJE. intellwantur 3?. 10 Dics ab initio uniufcuiujque conflituti. f oli  JlT.15 Dtefisquidfit gg.j Dijferrntid regis ueri ? regis tyran- nifc'Q Clc Diffcrvntitt inter fuprems cr inferio- res intclligentias 55 1 Difijerentix rerutn prpria nobis junt occulttf *7 Digami quidem ddfacerdotiu uo ddmit tuntur,nifia pontfice Romano di- j}evfati, Meretriccs ucro & cvudi pafsim ufjue ad pomificium, facer dobus ddmixtiMur zt6.C Digiti funt fib tutelaMincrUit.no. 2,5 Dif ppShmur ndices in xodo 6T. 6 Dij qum diuerji apud dtuerfas ndtio- nes folio io8rj Dij duo ficfem.-]iLC dccidcrait. 8.(T Dirnenho w.iis lolv.m trirfex 8.i Dtmenji: fetj?r}.i m corpore tripltci augmenn cu:ijnwdturjripiicyuc in~ tcrjecdtxoncjrcilo anmlo 40,2, Diu Hebrxi qnii uccet 13^.10 Diodorus A>benienfi$ Afia qt Europa cur perluftrduit prop uniuerfdtn di ligenter .1 Digenes Bdbylonius qd de Diis. 5. 2, Diomcdi Syrdcufano vara cotigrunt. filio 574*4 Dtonyfii matri in tero gerenti quid ui- fim fitem 169.iT Dionyfw Areopdgita dreand myfleria a quo credita 55.1 Dicnyfius ueneratus cjl Hierotheifen - temiam de 1 I S V 28+, 3 Dion, in fito de di unis ncbns qd. 1 7 1. 8 Dionyjlus injuo de myjiicd theohgid li br o quid. 271.8 Dionyftits in libro de diuinis nomimbus quid de Deofentiat 191. f Dionyfius quid de gdis refierdt infito dekierarchia hbro *7^7 Diony^ynomina Dei collcgit. i86*. C Difcipuli feptuagintdduo quid innudnt, quos pnnceps nofier I E S V S in f IN Euangelio ckgijfe dicitur. 313.13 Difcipnli Cbrifit aliqui obfcurati. folio ^ 357- 8 DifcipuliCbrifli curpotius a Spiritufan clo,quam a Chrijlo doccndieranu folio 385-4 Difci^ina Cbrijliana non humano ufur paturfaflu 15 - 1 3 Dijciphna Cbrijli claritate pcrfufa e/, ? ab omnifajlubumano abborret. folio I5-/3 Difaplina Cbri(lifapietes buius orbisfi bi zffuis uirbus cofidentes irridet. folio X5J3 Difciplina Cbrifti doftores (ffapictes fibi ip/ir, irridet 1 5 . 1 3  Difiretio fcom' ej* nwlin fit perfnfas exteriores 560.11 D/Jiitand/ latt capu poflcris rcliquit, y uiam\lrauit Petrus Lombardas. folio ^ 33. 5>- Differendi duplex progreffus. 113.19- DijSimiks uoces non difjonamiamjcd concentumfdciunt. 17. 1 D//Jbii8j5 Documentam qnintum unio eumDeo* folio 3>M Dogmatizes noui qui 259. ix Vooy fit ex rebi* 579*9 Dominadi uis quomodo per dita homini, tkrefihuta 37 8 * 8 Dominandi qxa uis legitima. 381.10 Dominationcs uclut architeeli prxcipi- mu, folio Al 9^ Dominationcs, mentis libertatem inter- pretari. 6i- 5 Dominationum proprietates dec. 6 u Dominaonum tf louis conuenienva. folio eri.ff. Dominiumcalcandijuperferpentes y tf fcorpiones , tfjuper omnem uirtute inimici tadiu infuccejforibus apoflo- lori, quandiu potuerunt diecre arg tvm tf aurum non ejl tnihi. 379.8 Dominium Cknjlo a Vatre datum tf pnefinitio temporisper oraculum ex plicantur 32,6.1*). Dominxi eiiciendi damones tf reliqua noxia taJiufuit in Chriftianis.qu- diii pcrmanjcruntfideles ut dijeipu- li folio 379.3 Dominum perbibet Ej^ecbiVIJ uidijjc infpeciem elelr: refulgentis Jupra rcncsjnfta uer ijnis cidentis quid fifftct. " 4*5.i7 Dominas carnx: tffangitinis tf bomi. nis mali Afazei uel Afnodeus . folio 3 8 6". 6* Dominus ^facrificia odorabat quomodo intclligendnm 2.40.15 Dominus multa effc dicitur . 413.17 Dominus omni laude maior 399.16" KIJE. Dominus omne malum quod efi in ciuita tefach 5 6*. 9 Dominus ait , Ego fnm creans malum. folio ^^9 Dominus tamen non creat peena. % 5 6 . 9, Dominus Deus Optimus facit omne ma- lum^qmafecit naturamuertitibilem. folio 156". 9 Do mu s Dei duplex 3 o 4. 6 Domus tf famlia coclefiis parta ejl. folio 43^-i Domus Ifraclitica per atlegoriamqucc fit folio 304.7 Draconis tf diaboli caput Chriftusitf non alius,neque alia 1 80.18 Draco teterrimus unde effeRus. 199.3 Draco uiSlus triplicem contra nos aci induxit. 454'* Dorylah Vythagoreus quid mundum fentiat 16 3.1 Dulciafimul uiluoptfub Venere mili- tam 80. 2,8 Duodenarias>myjlicus ualde numeras. folio ll 5- l 9 Duodenarius Diis generihfq; bis qua abeis procedunt, cofecratus. J3.19 Duo in annbus uigerefolet ^#.45:..! Duratio aterna mbil a Deo dijlat . folio 17.14 Dyon Vlatonicus in lib.fuo de regno^o cjlpotejlas nijiDeo. 16^8.5 E ECce q boni tf q iucundum ex pfaU mograpbo quo intelligcd. 4nefuboriaturcoMentioipermu tends* uocari mater %66.z Hcckjia prima coniux Chrijli* formata IN ex cojld dileclionis 1 66.1 Ecclefid in quo Simonem cmatdftt. folio 308,12 Ecclefid Komattdab omnibu* laudata . folio V4-- 1 ? Ecclefia militanum qua 4 5 7 .1 Ecclejia coniux formata de latere Chri jli dormientis in crucc 166. % Ecclefta nibil ejl , riifi relatiuum quodd dggregationis fidclium. 166 \ 2, Ecclejia non pctefl effe mater ^cum con- fia cx regcncrantium dggregatione, qui cura renajcanturfilijfiint y ; non vsatcr. z66.% Ecclejia , niri injpiritu fanclo congre- gatuno fabrica jwn pojfefsio benefi- ciorum , uel domimum temporalium. jolio 144.18 Ecclefia Romana adaduentu Cbrijlij cundum perdurabit 314.16" E ceie fiam IKo. Maronti& non Dorix folio 140.14 Egojtm quifumjlcgcdumfiro, qui ero. DEX folio eu6 Ego fum qui fim 183.11 Egrcdi cx JEgypto oportet^ marc rubrumpertranfire quomodo imelli- gendum 453.! E/,4t Elobe Dei nomen quid fignifi- cat.folio 2,87.6: Elchaiyid c(l Deus uiuus 2, 88.6" Elcemofynis homo abluitur 3 9 5 ,11 Elementa , Dcifirnulacbrumgcrunt. folio 6S.ll Elementa qudtuor ex quibus (? in qua omnid tranfmutamur 48.10. Elementa tmndi quatuor 51.13 Elementa etium in ccelefli (f fiperece* lejli mundo reperiri 53.17 Elementd qudternario diflributa*$o.i$ Elementa fubtiliora crafsioribus uelo - cius mouentur. 9h*i Elementd quawor in membris ommbus mundanis reperiuntur 5 2 -* I 4* Elementa quanotd conueniant cum ar- cbetypo ir 8.$ Elementa indijlinZl mouet Mercurius. follO 80, i Elementa in Deo quid 53.KS" Elementa tria rerum omnium principia f aerem uer , exterorum uelut gluti- num. $6*17 Elcmcta pbyfices ^uirtus^pullulao na turalis y adultdforma y cpofitu. 51.13 Elemitd matbefos fignum futepunciu line.$ Elephus bomini erranti in folitudine>ui- am placidus & clemens monfirat . folio 378.8- Elepbas uefligio bominis uifi contremi fcitf alia multa 378.8 Elepbanti* caufa & matria u 6 . 1 3 Elgxbor q:nd iS6\i Elgiber qut interpretatur 2.98 .2, EUant i pji/mo mciu; traducitur quam loquentur 44^5 Error quorundam afferentium Saul Mcfsiam 2,96.1 Eftu in fiam damnationem non dio ha bitus 353 5 Ejfe nulhtm ucrumjnfilius quiait y ligo fim $, lZr Ejfe fe babere non pojjunt qupdm$ uiclitabant, interior a lud l 4 Extrcitus ordinemfigni dationem 9 tef jkrat, mgdias VaUmcdtf  bello Tro  ianoreperit 15*14 Exide terra tua, Hbraic hahetur, Vadeadte 105.15 Expe chrc donec Scrates akquidfciat. folio 355-5 lixtra locum tubil efl ad locumpertines. folio 19.15 Extra tempus whd eftad tempus ff>e- Rans 19 15 Ezechiel ? loannes ciuitatetn juper- nam parttuntur 411,1 Ezechiel templum diuidit^loannesaut non 412.1 Ezccbielis leclio uaria uVi ait.AjJxtlus ophamnoru quaji tajio lapidis tar- fa&c. 58.3 Ezcckiclis uifionis leclio authoris mui- tum a uulgata dtffert 57.3 EZeckielis admirandum oraculum.*)7.$ E%ob quod oh uictnitatem uocabuh hyf fopumfunt interpretati , libanotis ue rc e/ y non byffopus 153,2,7 Ezb Hebraico rojinarinus j nvnbyf fopM interpretandus. 81. 3 r F P Abnca ciuitatis quomodo f quo^lu * tmo comparta 7 uniufn. 418.1 Fabrica xdealis in mente ar ificis. 7 5 fabricam materiarum repent Dedalus. follO 19,4 fcies ofi>io. 459* fatum dijpojhio feptem intelligetiarii. foll 191-7 Fatum quidf/t 1917 fasfircea ^f 91.11 fauoremqia breui uia a ccco.angelis, CT Deofaurem haurira pofsimu*. folio 343^ febris quartan* matria (fcauja* folio . - nid Hcbr&os amijuifsimos ajferuerunt y quiRab- btm funt uocati 158. 11 fidem ad interior em kominern pertine- re ncq; altqiud aliud ; opera uer ad exterior cm afferum quidam,z$ 9.1 1 fidem non poffe lubjifiere cum operibus (juidam ajjcrunt 158.11 fidciatitbor vfinis Cbriftus 181,1 fidei & operum magna controucrlia. folio 159 11 Vides nojira , eft uicioria mundum uin- f "V INDEX cens. .M: FJc cuy exigdtur  nbifin regenera tione 2.66.1 Videi prima ianua\ qua iwa Cbri* (hm. V ' I  opera Jequi debent. folia 163.14 Vides fecum uniucrfam babet falutem. folio r59.11 Vides fine operibus mortua 2-59.1^ Vides principia %f oftiumjalutis.z6i.i} Ttdesjemenbonomw operam & radix folio 161.1$ Vides quidfit s "- % 6j. 3 ' Vilia f uxor aterniregis efl in uita* teccelefii >,} ' :  4^9.3 Vilia lerujalem in cpitbalamio qmd . folio 45 1 * 1 Vij Ijracl uifo angelorum cibo admira ti. folio 45 6\ r Vilij Ifracl quo ordinc caflrametatifint. folio 305.8 Viltjira eramus. 331,7 Vilij ]jraclinfjciem Mofi intender e no poterant quare 4 3-i Vdio Dei impofitum nomen quanta ceie* britatefuit +-9*5 Viliumfortem qui uoluerit habere Ca- jarcm^Samfonem^ llcrcukm>Alcxa drum magnum.ftue eorumflatuam; fipbilofopbum Artftotclem, Vlaton ob culos babeat ,& fiede rehquis. Vilius Dei ilicgtumus rejpeciu natura- lis tntuioms qutsfit 199 5 Vilius Dei per mo dum natura gtwtus, ' eatera ornnia uoluntario eoniugo fa Ba ' " 2-99-i Vilins fiwriMqui ,- c? quarc eicBiis  folio 300.4 Vilius Dei cumbominc fwefpiritufan- ftononfuiteounitus 385,4 Vilius Dei Veirafiepe dicitwr 1 2,9-5 Vxus Dei idem cumpMrein effentia y alter uerin perjona 91.51 Vilius replet ornnia ueritate 2,83.2, Vinem conditionis humana alij ahumpo fuere , ut ferm infinita infinitorum fintopiniones 2,9*5 Fim; uitanofira Q* conditionis opinio* nes duzentas ocoginta otto memimt Auguflinus colleftas a M.Vanone. folio 2-9-5 Vinis conditionis bumana.alij uirtutes la boriofas, alij uirtutem antmi^alij uo- luptatem, alij fpeculatione.alij unio- nem cumfummo bono cxiftimSt.z$.$ Vinis mediatushominisj ? ultimus quu folio i^n Vinis animali mediaius j* ultimus qui folio IS*" Vinis intelligentiarum  Deo j"  cor- ruptibili matria jeparatarum imme diatus tf ultimus.qui 1 3 . 1 1 Vinis initiis confimilii in rcclc agcntibus. folio 100.1 Vinniadinfinitum nulla efiproportio. folio 199*7 Virmamentum non legendum illie ubi di- citur , Viat firmamentum in mdio a- quarumfed extenfum ucl expafum. folio 39' 1 Vifiulam Vanrcperh 18.14 Vlagitiumjynagoga gramus qumfcc- lusGomorra 4 jir Vlatus praflat fonum cmmbus ifits m- MATRIA flrumentis y qui Spiritus fanttus & uerbum Diuinum efi 499-6* Flores cr berbx beliotropi* omnesfo- lares 72.2,7 Flumina (f eanales quid 135-14 Flumina quatuorilla paradifi quidfi- gnificent 147 11 Flumina rationales anim l 7 Galli gallinacei apud lhebaidam can do totis noftibus , Bccois aduerfus Lacedcemonios prajagiere vMoria* folio 37 o - 1 Galli fi uincant aduerfartos canunt,u\- ttiucrfdent 370,1 Galli Roma iam adolefeente uiniufum didiecrunt 18.14 Gallus alis apertis leonemfugat. 370.1 Ganges unde oriatur 1 49*~ z Ganges,Phyfon y Tygris t&c. no ab uno fonte oriantur 149.11 Garamantia rgio ubi> & qui eam ha~ bitent $i-i9 Gedeoms uellus nunejiceum , mine irri- gatumquid 144*18 Gelms mira de Corndlio quodam fa- cerdo te fcripfn 374-4 Gemmarum lapillorumque interpreta- tiones incerta ta Hebrceis^qux Gnc- cis C7 1 Latinis 58.3 Gemmaquxjint Lunx imprio 81.5; Gemmquodnon habeat fine do- 'clrina anticipationem Dei aliquam. folio ^ 5.3 Gikspro Diis adorabant boxes , quos credebant in ccelum euecfos. 108.14 Genua l\UJericordia conjccrarttnt . follO IlO.lj? Gcnm bumani quomodo in ipfum Deu ducatur 17 3, 10 Genus bumanum bipartiu! femperfuit. folio I9.34 Genus bumanum diulnum effe 3 49. 1 Geomtrica medietas ad fubflantiarum muhitudinem fyclat 51 n. Geomantici quibus modis uacinaren tur. folio 371.3 Gcometriam Cbriftus docuit 1 75.11* Gsrjonita qux^ quomodo interpreu *r. 313.12, RIJE. Geffew pluuhX interpretatur. 1 3 5^ Gionquid 148.11, Gion N/w putaturejfc H^* 12 * Glacies * cr y faliu* cjuid 1 4 5 .15 Glacies & cryflallus aquajunt conge- lata. 145. zo Glacies fimuUchrumtenet peccatoris. folio 145.10, Gladium Lacedftnoncs inuenerunt. folio I i?*i4 Globus cedorumprimum injlrumcntum harmonia 445.1 Gloria beatorum c/ circa obieSlum w- finitum 4 1 6". 3 Gloria Zj decor in contemptatione Dei eft 431.1 Glunum reperit Dedalus ip.14 Gradumcognitionis quibus mediis no- bis praparatum attmgere pojfumut. folio 358.5 Gradus occulti in unitate mujica junu folio 351*2, Gradus cognionum in homimbus dilin Bi folio 35^.7 Grtfct ueluti fimicedit.i^ 1 1. Harmonia qua hominem ai Deum reda cat confonantem 3^5,12, Harmonia feptem planctar um c duo- cimfignis Z7i?.i8 EX Harmonia in compofitionc membrorum bominis 101.3 Harmonia quid cft 3 5 * 3  Harmonia fe*rc moc4/V , jtgw* e/l har- monia rationeperceptibihs 130.15 Hdrmowii cor/onwi era 180.151 Harmon m corporibus fanandis quid conferat 346M2, Harmonia mtmdiejl parium difyariu- que generum^^ecicmmy $ indiui- duorum in unum reducla conucnicn- tta. 58.18 Harmonia uocalis quid 1^6.12, Harmnica proporo und refultet. folio 86". 3 Harmonia triagenera 8S. Harmonia pr ajidioquifanati 346ML Harmomj Clazomenij anima euagari i corpore reluruens corpus y fednonre licla a corpore 374*4 Harmonia uera ratio a ponderibus de- prchenditur , qua tamn in numeris fundaturyinquitVythagoras.196.10 Harmnica medietas iuflitia fxmilitudo eft. folio. $1.11 Hfla Laccdamones repererik . 15. 1 4 Hajlas uelitaresTyrrbemts z? Vilus co finxerunt 15.14 Hauilat terra quid 148.12, Hcazepbu qttomointcrpLatur\ 311. 14. Hebraa hngua & Latina j* Graa diferimen 2-0513 Hebrai trifariam fus llteras partiun- iurrfuarum trs tria elementa^.fip tem planetas , 1 l. duodecimfigna. * folio 115.2,1 Hebrai acrem non tanquam clementum fed uelutiglutinu elementorU. 1 1 5. 1 1 Hebrai Vbceniabus literas communica- ucrunt. z.w MAT yicbrai falso ghriantur,qudflis ipjs a Deo datdfucrit tutela angelorum. folio 170.7 Hebrai anima &fpiritus differentiatn ponuntinbomine 385.3 Hebrai doBores 72.. nomina Dei colle erunt 186.6 HebraitriailUinbomine quibus nomi nibusuocent 385.3 Hcbraiquidameruditi diurna legena- frentes 354-5 Hebraica fcriptura babctde Abrabam uade adte.nbi babemus , exi de ter- ratu 105.15 Hebraicaru UteYarum myfterium quod omnia ab uno f$ in unum redeunt* folio 1^7.3 Hebraorumfcriptorum ingens & nume rofus catalogas 30.^ 31.7 Webraorum uaria de Cbrtfto opinio. folio 158,1 Mebra oYum reges fios uates confile- bant in rebus arduis 372-3 Hecuba in tero Vanda gere ti quid ac ciierit 169.6 Helanicm^biUcbcrus.Cajlor^TbaleSy C? Alexad.Volyiftor^ Diodorns infigniaanquifsima,&c deMoJpra flantifimo duce pradicarunu 1, t Heliotropion lpis J gerentem confpi* ciuctat, 410.4 Haioc quomodo trijlatus. 461 . 1 Hepar primiifinguinis orgdnw.117.2,4 Hepar quojangume alitur u 7.14 Heptacbordum Platonis qua nota exa raium. 9Qt9 Heraclidcs Vonticus modo munda, mo- do metem Deum ejfe dicit,crrantibuf que flellis diuinitat tribuit. 4. 1 Heraclitus Vticus auditor Pkf.165.er EKA. Heraclitus quid deficrificiis. 35 4.1  Heraclito* cur nona pbilofopbts intclle Rujtejlc Hieronymo 3d.11 HerbaLunaria 81.30 Herba qua Venrea 80.18 Hcrbarum cumccelis maxime cum loue conueniemia 76.10 Herba qua filem fcquatur, 79^7 Herbis ? mctallis non prhnis qualita tibus uirtus inefl 76.10 Hermes trifmegijhs quid de JEgyptiis dicat 5.1. hlermes.ZoroaJlres.Cbaridas^ Ofta- nes^Zamclfis^ Brachmana^ Gy mnop> pbifla^ajlronomiam medicina uiilem arbhrattfunu 179-9 Trlermes quoYtmdamplanetarum cr 4- pidum & berbarum conjnantiam fcripft 14.18 Hermippus Vythago.qd de Acadcm.3.1 Hcmo quomodo inter pretatur. 300.4 Hermon quid inter pretatur. 354.5- Hcrm quomodo intetpretatur* 460.3. Hermon quid 144.18 Hcshon Hebraico cogitationem fignifi- cat. folio I 4 I * I 5 Hesbonquid 151,8 Hcfiodus cT Linus occafionem ab He- brafiimpjirunt poema fcrihdi. 3.1 Hejiodus (7 Qrpbeus quid demundi creatione 5.8 Hiarcbas Bracbmanarumprinceps quid de Dei opere fentiaty? de boc mun- do folio 33-IO Hiarcas Sc Apollon.bom tranfmutatio- nes etiam in bejiias a(feuerabuz6. 1. hlicahru quome inter pretatur. 311.14. Hidekel.Ltigris quid r48.11, Hicrodes Pythagora interpres quater nario quantum tbuerit 51.15  IN Hicrocks Vythagora imerpres $.8 Hicroclis decharitatejnttia. 347.12, Hieronymus liber de decemDeinomi- nibus ad Warcellam %%6.6 Hieronymus leonem acerrimumhojlem inpropriu coduxit obfquiu. 3 7 7. 7 Hwonjmiw y Ruffinus Aquileienfis $d dehomin rcfurreftione.40S.il. Hieronymus dolet quod traduclio no- ftra habeat injlaurare pro recapitu larc,in epifloUad Ephefws.199.17 Hierotbcus quid de lESV dicat . folio 2:83.2, Hierotbeus arcana myjleria Dionyjio Arcopagitcum angelisfuerint loquu- ti. folio 71.13 Homines qui in animalia tranfmuta. folio 108.14 Homines qui immutandi fint in iudicio. folio 407.10. Ho mines d legibus cor poreis abfoluti a- liquandoad locum quendam dedn~ cuntur. 463. r Hoes qui rapiudiciadefututis difccr nunt,uidtf]>h#ras ccclorum. 4ff}.i* Homines quando rationem Ajlrorum ccgnofcuntj & inteUigum rerum cau fas folio 4* Hominis corpus tranfmgrandum>ueln~ tifemen in uiutdam berbam. 403.} Hominis fpiritus in dxmonem, angdum, CT Deum tranfmutatur 3 86*. 8 Hymnus infdctiofoluendusfiU Deo pu r&> cr eleuata mente A&7* Hominis cneomium. ^^ tt Hominis in opificio omnia induf.ioi.f Hominis trs potenas trus perfonis diuinis coaptare uolucrunt quidam} in memoria pater : in mtelleSluflius: inuolumate Spiritusfatkus^zi.i^ Hominis par sfumma nunquam peccau folio 38>.* Hominis triplex operao naturalista* foria, & raxionalis intcllcRiua cr uo luntaria. $i.xo Hominis totafpimtia in bocfolumpo- fita efi } ut Deum cognofcat,y colat. folio 33.8 Hominis habitaculum nunquam uacuum namfiabit Deus.flatimfubintrat dia bolus 38^.7 Hominis mediu anima uelfpiritns,$ 8 5. $ Hominis mfimii animalis anima. 385.3 Hominis fuprem illud diurna efi y quod nojiri portionemfuperiorem uocant. folio 385.3 Hominis quifenfus elementis quus re- (pondeant. 10 4,7 Hominis corpus tornaiile totum tonj^i citur. 100*2. Hominis finis mediatus qni$ 13,11 Hosfpiritns tranjinutabis cft.5%6.%. Homines quibus membrts gauijurijmt indieiudicij 405.1J Hominis canfa omnid funt fatta. 41 . 3 Hominis membra quce Saturno dicetur. folio ii6\2,3 Homo cum omnibus ccelorum afpeilxbus conuenit 110.17 Homo otmiiiminf potcfUtembabei* folia    no. 17: Homo circulas quiddm 588.x Homo aternkaie amuUtur Deum yfe fuccefsionc 388.x Homotam Deus congeneus u$ ahquan dofttfuturus unus cum Deo. $88.i. Htfaerames reditur pfettior. 3$j.^ IND Homoudtesefftur 37 2 -3 HomocumangeUs quodfymbohun (f quam conuenientid bdbeat 3631 Homocleemojynisabluitur 3^5- IX - Homo inter Deu  hunc munam iwe- diumtenct ioo.z. Homo quid Saturno recipiat. m.1.7. Homo quid  loue recipidt iiw 7 Homo quid  Marte fufeipiat. 111.17 Homo ma/ inftituwsfcrocifsimum ani- mal.folio 4 6 '- 8 Howo/>rdr t'mc4tHr  reuercdtur. folio 378.8 Homo ftigmdtzdtHr cbdrdlere qud- re.folio 4i8.t Homo d/i^Mii wiwta  pi"* $"8 Homo DcrtjniidtwrddrmM/dttr. 387.1 Homo c*m imagine Dei/SH. 3 8 7. i Homo extafi&exccfiu tranjmutatur. folio 39.9.18 Homo (imuldcrumpfeSlifsimu mundi. folio 5110 Homo cfwmmatiffimuDei o/vw.389. 3 Hornofolus tHcr animantia hoc bonore gaudetuteumomnibus dgat 91.10 Howio fioi cmercium babeat cumfyi- ritu anglico. 3^5-S Homof&rjonatuirtubv ! 3$5.> Homo lutar* diJJblMtorit 4ni4 . folio- 3 8 .8 EX. Homo dnjemper utaturfenjtbus inter h ribus. 161.11. Homo nid cognofcerepotel ,perqud~ damfucceJsioneMi& nonfcut Deus nico aBu 388.1 Homo qu planta dicatur 108.14 H auomodo a peceato dijsideat. 393.7 Homo malus diabolicus 38 ff.6" Hontojcrificiiscxpiatur 394- 10 Homo quoddam omne,& quoddam to tuminomni i3-5 Homoparticularis regulat uius^uo- modo in Deum reucrtur. 1 7 4" Homo non renajeitur per aquam  uer bumfdcerdotisjcdperaqudm ccclc- flem.folio 1*8.4 Homo imitdtur mundum in figura circu larifolio oo* Homo ultimum Dei opus,qui primas c- rdt in mente diuind  nob&or . folio 3*4-* Homo qtiando  Deo dd perfeciionem adducetur 4 0L * Homo onmium dominus conjlitutus a Deo.folio lo^.e Homo benecordatusexauditur. 381.11 Homo quibus nutriatur modis.z^ix. Homo Dei opus pulcberrimum. 97.17* Homoeumjpiritu Dei quam cucntio- nembabeat 3 8 5-4 Homo4pd Hebraoinjcris Adam, Enos&i&dicitur 3^5.1^. Homo bis diuinus 395 12, Homopeccatofubicttus purgatione in- diget. 337-3 Homo omnibus uitagrddwus uiuit. folio IOJ -5 Homo folusbeuc cborddtus cumDeo uiuit latus 381.it H inter animafolus coelejlis. 103.  *" Hm quibus komo,Dci tf natura amulator apparuit. $79.9 Humanisoperibusnullus iujlijicatKr. folio ^iH Humilit as tf fui cognitio uera qua. folio 46 G* Humores omncs potijsimumfalfi Luna fubditi 81.30 Humores tffi elementorum diucrfint imitem naturam^mnestam aquei funt 104.8 Humorumuita 104.9 Hy acintbus Upis gratiam praflat. "folio 4^-3 Hyacinthus peragrantium Optimus co- mes 37oi Hydriafex in nuptiis quid 44 3 ^ Hydromatici qui per aqua futura pra cinebant 37 2 -3 Hypate tonumgrducfacit 17- % Hyffofus autem tf Hbanotis, planta om niumexceUentijsima. % 4^.1 7- Hyffopus infacrisrofmarinusefl,aut quapiam rofmarini fpecies 2,5 4.6 MATE I ^Accbuapoflohsubifllgedt miracu 1 lisfolio OJAl Uculumcum amento adinucnit JEtolus MartisjUius i^-M- lahicob cogmta Chrifti dmnitas qua- do 331-7 lahacob nomen Ifral ceepit un. folio A*-9*l lahacob nomen famlia dedit 7 ita f Chrijlits 30 M lahacob quibus ufus in benedicendis fi- liis 5^9 lahacob quarc prapofuerit minore, o* poflpofuermaiorctnfilium. 316MP lthacob typum Cbrijli patris noflrigef fu folio 3 -H lahacob Ifeacl inteYpretatur. 3*'5* Iam Suphyid efl marefinitum y aut uerius paluftrc inter pretatur 142.. 1 6 lamblicus magrtus Aegyporum facer- dos in uolumine de cor um my(leriis 9 quiddePytbagora,Dcmocrito, Via tone^Eudoxo 3- 1 lamblicus reru notiti  Deo data , ha- manis opinionibus confundi dit.11.8. lapbet dilataum * pulcbrutn fignat. folio 109.15 laphit quomodo intcrpretatur* 457.2, lajj)is rubcus duplex 4 1 7. 2, lajpisfanguinem comprimit 370.1 lajj>idis uirtus 417.2* lafpidis genera decem (ffeptem* 417.2, Itlerws niger undgignatur nfed errores cerfsimu *9h9 Ideas negantium canes *9-9 Ideas quare irrtfit huguflinus. 50.11 Ideas cffcfionfolum Vlatonici y ueruetiS IND c atbolici & tbx ifikni ornes djfcrut. folio *9*.7 Ideis quomodo Deus utdtur ^9^9* Identitds m miuerfaUbus dominaxur . folio 5r.11. IdiottidiHcbraoloquetw ccelcftcs in- cola&quarc 447* r Identds extfentiam in opijicc propor tione muficd declaratur 5 r  * x IdolUdefeipfofdcercqsfdciat. 383.12, Ichudd nominc continentur omncs liter* nominis quddriliteri quomodo 458. Icbuda qui inter pretdtur 30 3.6" lehudccfceptrumregium ddtum.514.17 leiunid quce affumcnddfunt 3 3 8. 4 Jeremias lamentationes trgico cdrmine perjlringit 181. 19* leroboam aliqui dixerunt ejje Mefam quodeftfalfum z 97' 1 lerofolym ornnia colore ignis gigttdntur 74**7 lgnis } dei robur hibit*jte per idola illa.crea tura uijibiles adorar etttur. 388.1 Imaginis ejl repr {ffiturifrincL Ptum 13.10 lnflrumte muftea injcriptmis Cafsio- doYUS interpretatur . 45-7 Inflrumcta dia qmdfibiuelint^ ncc mendicat^ut nofler fai* ^ ^ 2.4.18 lntellccius Dei tot particuUria cogitan do o* fteculando nan deficit tneque fatigatuY^ut nofler y contra impxu A- ueYYbom. v  ducit conceptus . 51.10 InteleftHs Ho/ttntdti demon/lrar femi- tdS. . II5.2X. Inrel/efhi* dpprebenditfiQn autcmfcm- per comprebendit 357*7 IntelleBus triplex 3^4^ Imelligetuia quid ftt 318.1 Inteiigenuajifrem niian/cu^w lobDelucemuocatbis.iG^y i$.i od denarium ftgnificat 5 8.1 8 lod litera dwinitatis y principiumfignifi~ cansy finem 383.1 lonicafeBa TbaleMileJio 01*4.12,8.4 lona quomodo interpretam %^*9 ERLE. lonas in omnibus Chrijlum prafigura- Ht*folO 2>9*"9 lona interpretatio 138.12, lor lucemfignat 145.2,3 loram quam malfuccefferit^quod bcllii fufceperit prpria uirtute fie tus .' folio 168. y lordanis quidfn 1 45 ,2,3 lofepb Gdbr/f !em ar cbangcluxn famlia- rembabuit 3^3.1 Io/^fc Kacbelis filius quomodo mter- pretatur 303.6" Io/pfc inferior quam Abrabam bene- diBionc donatus quare 517*19 lofepb extra fratres quid  patre rece- piufolio 5 1 7' 1 9 lofepb cornibus unicons comparatus quomodo intelligendum 3 17.15 lofepbus , AriftoboluS) Tertullianus & Eufebius plus ^.ojpientibus exter- nis confirmam miracula a Mojepro- ducla^ mdum a Deo procreatu. folio 5, 8 lota unumaut apex unus legis nonpra- - teribit , non uerificatus in Cbriflo. folio M-4 loue queeregantur 78.2.5 lou poeta ignem appellarunt 48.10. loui qua aqucntnr 117.1. louiales quibus deleSlentur 114, 2,0 louisfgnificatio qua 6*3.7 louisfubjidere nati qui et.y louis ad Martem (xcupla proportio. folio 111.30 Ira ubi non ejl,nequejcientia> neque in- dicia conftatfxeque crimina compe- feuntur 48.ro Irafcentia quid 344* 10 Irajcibilis incorde 110.16 Irene Tbemidis filia 9 2,. 1 1 IN Ir lpis rcficttit pultberrimos rdios inflar cceleflis iridis 410.4 ljaias de triumpho compartiu udticina tUScft ^ 455.3 ljaias in cos qui prpria uirtute nitun- tut folio 1^8.5 Ifaias mtrico quodam ordinc proceda* folio i8i.i5> IJmaetonus * tnolcjlia 4* y  J lfabac f lahacob angclo Velia fuert familiares $6} t i lfabac nonfecundi carne natus. 435.1 lfabac librum de dijfinitionibus  intelle2ius 9 difciplina % opi mofenjus 51.13 ludiciumextremmpojl quotdtmosfti- turumfit. 406*6 lulius irtnicM Noe diuiwappcUat.x.i lumentum interdum ammalcm bominem fignificat 171. 7 luno g> iuuet mortaUs 20813 lunonem ar em ferunt poeta 48.10. luppiter cumfanguinejuum habet con~ centum 114.10 luppiter aquans omnia } aurcmfimjlram uendicat 117.14. luppiter ejl quodamque uides > quocun- quemoucris 3 7** 2- luppiter in duodecim annis curfum ab- folrit in. 30 luppiter parbus carnojisjalidis bumi* disgaudet 117.14 luppiter refyicit naturakm in bepate uirtutem. 116.13 luppiter vjjlitiam dat 44-7- luppiter duodecim annis curfum Juum perficit 113.15 luppiter amorem incohat 117.14 luppiter quo concentu proprietates do- minationum imitetur 61.6 luppiter amorifauens aquat iecur amo- risfedem "7^4 luppiter bcpatipraefl 117. 14 luppiter dominatioibus coaptatur. 61.6 lujlificabatur rndlus ex operi!>us legis, folio % 6*314 luftificariper opera qui quorum (ut a* iunt quidam) adorant IW,  ma* numfuam ofiulantur ^5 8.11 lujlificari neminc ex operibus legis , nec iufiificatumfuiffe 165.14 MAT lujlificati grtis pergratiamipfius, per redemponem 131." luflificatio hominum per Cbrijlum , cr non ex operibus legis 1 3 1 . r i uJHficatio hominum non exfacrificiis k gis folio 131.11 luftifcatur nullus per legem. 1 5 1. 5 lujlitia Deiperfidem I E S V Chrijli. folio r31.11 Iw/i/rw cftfinequa nullafocietas confia repoteft 2.81.10 luftixi quomodo interfe$or Cain . / o/ "> v . 378-8, Lamechfolus ante dilnum dicitur duas habuijjcuxores 378.8 Lanceas Aetolusrepertor: 19-14 Lanam inficere Lydij funt commemu folio I9*H Lpis qu erexlt labacob Chriflus eft. folio 331.7 Lapides duodecimin fundamento quid fibi uelint 4*7*1 Lapides patrifilioquerefpodcnt. 119.5 Lapides cum ceclis concinnunt 74.18 Lapides qui.quxbus ? planetis ? ani- mahbus conueniant 7 5. 1 8 Lapides indomo quomodo connctlun- tur folio 418.1 Lapides cum qnibus conueniant. 10 4, 8 Lapides poris carent ex hlberfenten tia folio 104.8 Lapides uiuunt 104.6* Lapides ita uinut in telluris corporCjtit ojja in corpore animalis 1 o 4. 8 Lapides quid notent 12-9-5 Lapides pretiofi quam uim kabcant . /0J0 ... * . 410.4 { Ldpc/eJWwnHr,tre/cHt 7 5.18 Lapides fola uita gaudent^ratione^Jen- fu & motupriuati 75^8 Lapides pretioft fricati palcamtrahut. folio 410.4 Ldpi efe diuerft funtjpeciei 75.18 Lajciuia  jfa/ta anc/c protedant. folio . 143.18. Lamw l/ngH4ei t neque ccefiium 388,2, Lcge omni refurretlio ajferitur. ^oz.z Lcginontcnetur qui aliislegem impo- nitfolio zz.17 Legis opibus nemo iuflificatur. z4Ciy. Legio quidfo quibus confiai. 414.4 Legioquid 438.1 Legiones nou in quolibet choro. 4381 Legis finis Cbrijlus MS- 11 Legis vjlatuti praceptainfuperficie obfcruantur hodie tantummodo . folio z%6.6 Legis (p euangelij diuer fitas z 5 5 . 8 Lembum repererunt Cyrenenfes. 19.14 Lemmaquid 88.5 Lemma undefundetur 53^3 Lconisprimipontificisfaftum egrgia, folio  & in arboribu$ > CT ammaltbu* afeendunt cr dejien- dmt> 110.15 Luna perpetuo attratlu dqudtn dedu- citfolio 7 2 " I 4 Luna qua moueatur 110,15 Luna aqudYum duclrix 11 4> % 6 Luna aliis.magis planeta 71.13 Luna qttidcum aliis planetisbabeatc- mune. 81,3-0 Luna alter Sol diU 80. 30 IN Luna inferior uelut mater 81. 3 o Lunaquibusnominibus injhcris.iSi.n Lunaquod nperatur in exteriori homi- nc.tdem angeli in utroquc operantur bominc 7 2 - I 3- Luna crefcs humores attollit, decrefces depellit (f in arboribm^ tn cor f ribusbumanis 7 il 4 Lundfolis terraque pdrtices 71.14 Lundcrefcentem cr dccrcfccntem uir- tutemguberndt nr.13 Lund qnotidie duodecim grddus pcur- ritfolio 113.1P Lund.qua mtmerd mortahbus impertidt folio m.17 Lund in qua dominctur 81.30 Lund moderdtdtn temperdntidm. 44.7 Lund inter ftdcrd uarietdtejerra inter clementabdc gdudet. Lundonmium pldnetdrum uelntiuxor. folio 81,30 Lund ach , uelnouem (? uiginti diebus curfum abfoluit 5^.1 Luna qudtuor tempord qudlid. 81.30 Luna dd Mercurium diftdnd. 1 7 8.i- lorumydifcolores rdios diffundit. folio .433-3 Lux qu latificet (ff beatificet. 435-7- Lux fecundu lamblicum^quornodolumi ndfud trdnjmittdt 433-3 Lmx qudliter illuftret 4 3 3 4 Luz> os und uelutifemme^ repulluldbit homo dnimdlis 401.1 Lyfdndrus Ldcedamoniorm clarifsi- mus folio 'te 9.6 M MAcrobius in libro defomnio Scipia nisquid 181.10 Uagifdpientesdpud Verfas , occultaru rerumgnari i79 9- MATE Mig  pw dBtfuntJludueriit medi cina folio $79 9 Magi mediei afhronomiam medicina ne cejfarim cxiftimarunt 3 79.9 Mdgi Vbaraonis aquam in fanguinem mutarunt *^ ' 9 Magi Vharaonis uirgas in jrptes mu taruntjanarum multitudinem aduo- carunt.ad Mofiamulaonem.iSo.9 Magi Mempbiticipediculorum matria producerc, ut Mofes in Vbaraonem, nonpotuerunt 9.8 Magi AJiatici Alexandrum natumA- fia permeiem pradixerunt 3 72. 3 Magiqxi tfopientes y ucri philofophi dicantur 380.5 Magi digita o uirtute Dei inejfepro- fefijiint quando produxit Mofes pe diculos %. 8 Magiflratus quifintlunarcs \ 81. 30 Magna parens terra 104.8 Magnc tis uis qua 37 o - 1 Magornm* aut mirabiliter operantitm  magna differentia 380.5 Mabumet infua tbeoiogia de refurre- Bionequidfcripferit 402.2 Mabumetica diffio diurna difpeifa- tione> non fine myflerio pertmffa efl. . folio 25 8.1 Mahumeti adh&rentibus lex utraque relicla 318.19 Mala an influenu malia^an mala di- fpofitione recipiente 45.8 MalefaBores in membris quibus pecca* . hanttf uniebatur^ut Galcnus $ Mo- Js Cordubenfis docent 117.24 MalefaZ orum ex antiquorum conflito * tisfuit talio 11 7. 24 Mali quo igtie cremandu 411.15 MU quomodo cruciandi 411a 9 Malum nullum reperitur] a Deo effeBU quod concupifcensbomo ^.256**5) Malus pnica  quo primo in Cyprofa ta folio 80.28 Mana cibusfortium fecundum ueritat liter 6 Manei in templum domini non ingredie- bantur ufque in decimam generatio- nem folio 16*2.36^ Mandatis duobus lex propbeta: pen- dem. 44 8 -3 Mane f ucfyerc in mudi creatione qd Jignent y quo accipi debenu 3 S- *  Manbu quomodo intcrpretatur. 45*- * Manius Matbematicus 111.17 Manilius quid de mudi ata cateu 1.02.1 Mftones uaria qua fint ineceh. 9 4.1 4 Manfiones particulares, 1 fediles bea- torum 41&- 2 ' h iij IN Mantia furorisfyecies quafyiritum di- uinumfacit 373*4 Manto Mantua conditrix 373-4 Manus Dei cft fyiritus Dei 183,1. Manus urea jjxmfiqmd 45**^ Marcus TnUius quidde Deo 5.3 mate quado agitabilc fhfuturi. 406.6 Mar (f aqua quid 137.11 Mar colletkio aquarum 1 3 7 .11 Mar er pelagus infinita ef ipfe Deus. folio 140.14 Mar quibusfxcundum 137.11 Mar rubrum quid 1 41.1o", Margarita in mari Indico & Britanni- co in cencbyliisgignuntur 51,15 Maria utis agitata intepejeitt. 410.14 Maria Magdalena in foUtudine Mafsi lienjijlatisboris eleuabatur infubli me angdorum minijlerio. 374.4 Maria nornen Hbraum quem nume- rumreddai. $$.6 Maria partus quam myflicus. 1 5 4.5 Maro  doftifsimo Dante & in natura li * inmoralihilofopbia praponi- turalijs. 48,10 Marmorumg' ncrafur multa. 7518 Mar s robitr conflans confert 44.7 Mars igneus totus cum flaua bi habet commerum 114.10 Mrio noeffe malum y nec aliud qnod- cunqueftdus 4 7,1 o Marti quajubiiciantur* 78.^ 75. 2,6 Marti qua conutniant ll 7*H Marte qua roborentur 7 8. 2,6 Martiles quxbus obleckntur 114.10 Marjmorbi 118.15 Martisad Solem> Venerem f Mercu riutn dupla proportio 111.30 Martis mala promanantia 45,8 Martis fubfidercgcnitiquid agant . DEX folio 48.10 Martis concrdia cum intdligentiis qua uirtutes appellantur ^4.8 Martyrcs os quo uino ebriati 4 44. 1 Marur apud Hebraos amaritudines f\- gnificat, uelacremjaporem^non la&ucas agrefles 144*1$ Mafcuksfcernina^androgynos undgc-  nertur 167.4. Mafitdus cur concipiatur 167.4 Mar fias geminar um ttbiarum repertor* folio 18.14 Matatronangclus 359 10 Mater filiosfi uoluerit babereformofos^ praflanti & egrgia forma babeat pra oculis imaginem 2.67 . 3 Mataria prima femper patimrl 117.1 Meteria ceeli  nonnullis quinta ejfentia dicitur 4"- 5 Matria cedorum ab aheratione alie- na folio 47.9 Matria coeli empirei omn&us purior. folio 4" -5 Materiajipjam diftonere non poteft. folio 437.3 Matria nica in inferioribus 53.13. Matria grofsior & crafsior no ejl rx matria bominis 401.x Matria uerajuperna ciuitatis quajiL folio 410.5 Matria primo enti a duerfa 117.1 Matria prima otmiumfyccierumfufce ptrix. ' 117.1 Matria prima cui maiejlati fuecentet. folio 117.1 Matria produttio, & matria produ 8a differt  produSUone aliar um re rum. folio 117.1 Mate riam primam ftnurn informem ue~ cabat } matrem mundi^receptaaum 9 MATE fibieftum, mtrucmformarum &c. folio 7-\ Matria cceli  matria terraUofes di ftingmt 4 t M Materiam primam Pytbagorasf Em pedoclesjylnam dppcllarHm.117 .1 Materiam ante formam concefferunt ef fepbilofopbi quodam ordine^quam* uistmporenonpracefjeriu 13-10 Materiam primamnonmlli pandochem uocarunt 117.1 Mattbaus Apoflohsfuit, Lucatcxdt- feipulis 435-3 Mathematicarum cimenta quatuorji* gnumjcupunftumjinea, plamm^fo- lidum iW Matbemmci ideas afideribus. 150.4 Matrimonia quditerraficatu. 441.3 Matrimoniam omnefidem exigit. i irituale facramentis co firmatur 441.3 Matrimonium cum difficukate mxima exercetur abfque culpa % 40.16 Matrimonium quomodo confummatum. folio 441*4 Matrimomum iwreiurado comprobatur. folio 441.2, Mttrimonijfyiritualis quando ueracon KIJE. iun cito C unio erit 441*4 Matrimonii primis parent&us indiSl & quando 44* Media duo pro uoce Scjbno forntando* folio 447- 2* Media in duas partes diuiditur* 315.18 Media perfona Qbrifius mdium ejl . folio 318.x Mediator Cbrijlus Canali afsimilatur* folio ni.6 Medicamenta qua ex rore marino con- jiciantur 153*2.7 Medicamenta anima quafunt,? eiuf dem mediei 338.5 Medicamina anima uirtutes contempe- rata ejfe debent 3 46 .11 Me diciagricot* y & nauta multa pra~ fagiunt. _ 372-3 Medicina artificialis teperata ejfe de- bet folio 3 4^". 11 Medicina primus autbor Mizrai filius Cbam , nepotis magni Noe. 18.14 Medicina auxit Auicena ArabSjUel^ ut alijyVerfa 18.14 Medicinam docuit Cbriftus,  exer- cuit grtis 175*" Medicinis contevtperandis & propor- tionandis cura diligentifsima Dama fienofuit $4.6.12, Medicorum cdcbratijsimi qui 338.5 Medicas afbronomia imperitus quid . folio 45  Medicus bonorandus eft 338.5 Medietas geomtrica quaftt 26. 3 Mdio an indigeamus, ut in bunc Cfon- (lummcdiator ait. Ha Benusfili pulfus ptria uixi^fpera- bat enim aliam patriam pofl mortem. folio 2,73. IQ Uercurius de comum dr, nil in omni ef~ fe y quod nonfit ipfe Deus 166.1 Ucreufidcm praftat. 44,7 Uercurius ut animumfopiti* applica ritquidegerit 358.9 Uercurius mentem locutam quibus uer- KIJE. bisadduct ,- : , r 4.* \Aeruri\ti ilte trijhegijlus mentem di. . ninam adeptus 465.1 Uercurius 4df\oquetiamfauet. 419.3 Uercurius ter magyius ditlus quomodo. folio \ #59-3 Uercnrws natura aqum : ? 73-*5 Mercurins mercibus 73-M Js/lerc* quidhomirbus largiatur. 111*17 MercuriusquidinfuoVjimandro de mu diopificio 9-8 Uercurius refurreftionem fyerare ui- fuseft Z73.10 lAercurius inVymadro reBifsimeDe docet l 9 z '7 Mercnrius quibfcum refinei: 80. 19. Mercurialesgraciles 119. z8 Mercuriales quibui dotibiis ditentur . folio 119 zS. Mefat uiant tritamfignat, pro quo ha' bernus uiam (Ir atam i4 I - I 5 Mefopotamia uhifita efl 318.Z0 Mefi quomodo interpretatur. 430.1 Mefsiab quarefilinsDauiddittut. folio i8 cjfen itdyefeyuirtus & dftio 51.13 Micbaelcontrdbojhm hutridni generis pugnauit "455.1 Michaetpro corpore Mofidltercdtus ejl folio 2.2,5.8 Miebaelin fubjidium Gdbrielis miffus. folio 435-^ milites (Irenuipimi in ccelejli pdtridfunt folio 440*3 Mille clypeipendentcx ed.quomodo m- terpretdtur 410.13 Minerua imita nibil dgendum 343.5 Minim quomodo interpretatur. 450.7 Minor mdiorem Jiippldntat , * fubii- citquidjit 300.4 Minorita cbor digeri jeu de fdtnilid ra cifcdwi qui ingenerc difyutandidif- feruerunt ufque dd Piptmm>centum. folio 35.5 Minuifti eum aliquantulum^uel pdulo mi nus  Deo:  non ab dngeUs $ ut e- r exponit omnes Wcbr cdrnis typtm gcrunt iffz^ff Modbita & Hmottaitdti cxfdtris k filiar um cancubitu tGXitf Modbhis & Hdtemtis in tmpkm de- eejfut in aternum probibiwM6 1.3 $ Mobile primum uwgyrdtu uokhur. folio 43  Mobile primn cu cor de confondt. 115.ZZ Mobile primum empyreo calo contiguu. folio 5 6 "* 1 Modiintelltgcndiduo quifint* 3S5* 10 ModuUonulldfinefympbonid.i9^ii Modus cognofcenditriplex dpud quos. folio 359- 10 Mollid quaftnt cum Venere 1*9-17 M onaulon Mcrcurius reperit 18,14 Mundus multolduddbUior ex bdrmonid quam dliis rebus 163*1 Monflrd in naturd und 11.17 Monftrd quibus caufiSjpducatur.zi. 1 7 Mjlrd dudbus cdufisfiducutur. 11.17 Montes ftculi) dicmones interpretatur Hieronymus 134.5 Montei exnltauerunt, legendumfaltdue runt ut drietes i$4-9 Montes culmina uirtutumjunt. 1 5 6. 3 o. Montes quibus elcuentur 133-5 Mordpericulum ajfert, ideofeftinemus ingredi requiem.Juquidfejltuab hocftculo dbeundum z 45.15 Mordlia ufu compdrdndd 11. 8 Mordlisuel allegoricus quidfit.597.1i Morbi eoru qfubfole ndfunt. 118. z. Morbi qui a Merc.fuboriatur. 12,0.2,8. Morbi quiexbilifldUdgigntur.nS.ii MAT MorUqui Venerei n$.i 7. Jortis quamfententutm babeammuhi pbilofopbi lg7 \*, Mosfludetium diurna do&rina & etia fbilofophicaqui 35^.9 Ma; ptria * famlia Deo uacanu quisjit 3 OI -5 Mofem pracefferunt nulliferiptorcs, ni ft forte Abrabam & Enoc. 1.1 Mofei familiaris fuit angelo Mitatron. folio 56l-i Mofes Tbeologorum pata ,Vbilofepb- tium magifier qmd de orbis genito- ra folio 5.8 Mofes ante Trota excidiu trecentis de- cemannisfloruit 1.1 M ofes intcgerrimus pbilojbphus 1 o 1 . 5 Mofes imperium Deifinre recufat y fic decemente Deozquia uxreshumana oxnnino inxalidajfipraeatDeigra tia folio 8 2,. 3 2, Mofes onmino fui diffiens^angelum du cem non uultfufcipere >fed Deum ip fum praire ducem quarit, dicens^i ft ueneris tu 7 non nadam 8 1 . 3 1 Mofes bac pradifta non fine magno my flerio proteflatus efe 82,. 32, Mofes \rccufatis omnibus ali\s } effecit ut Deus in mdio populi habitam con- ftrutto tabernculo 8 2,. 3 1 Mofes ab aquis liberatur non caju ali- quofedjicdifyoncnte Dco&t&Io fepb liberatur , Saul inregungitur y fie omnia mea quidemfententia fiilt. folio 170.6- Mofes fapientifsimus pbilofepbus. 7 . 5 Mofes mandatas eraitantum utloque- retur petra: & non ut percutem, folio 11^5 Mofes in mundi fabrica binas femper ERTJE. preduftmtsmeminit -15*3.7 Mofes Dcumirritat) praceptumn ad- implens in pereufeione petra coram populo. I2-.9-5 Mofes a Strabone facerdos Aegyptius dfus.     : 2,.I Mofes 0yrijli typumgefsit 3 7.9. 8 Mofes Cordubenjis 1-17.14 Mofes feientiam legis indicat 1 43. 18 Mofes Inacbi o* Ogigis teporibus fuit. folio 2.1 Mofes quibu* locts^qua^e creato orbe dtjferit^confirmet 5,8 Mofes \non Scrates, fetpientiatn cuoca uitaccelo 73.15 Mofes legigrapbus cum degenitura bo- minis loqueretur bis Chrifli produ- iionc exaramt z$6.i Mofes infirmitati non fubieBus quare. folio 338.3 Mofes rer um naturam cognouit.$^$.io Mofes faciem babebatfeldentem: tra~ dutlio noflra habet cornnta. 431.1 Mofes cf \ahacob fade ad faciem Deo loquuti 4^4.1 Mofes miracula fecit 381.10 Mofes & Aaron cum illis feptnaginta numera 1 314.13 Mofido&rinatcftestocuplctifsimi Ap pio Alcxandrimus, Vorphyrhts, A- lexader Volybiflor^Eupokm^Tbeo pbraflus , Ubri Sibyllini 9 oracula A- pollinea , Clcarcbus Veripatetiais , Megaflbenes , Strabo^uflinus^Qor^ nclxus Tatuas > Dcmetrius Vhala - rausflecataus Abderita, Orpbeus, {fSolinus 10.8 Moft mandauerat Deus nt loqueretur petra 125 5 MofeyCumcetum niginti atmorumejfet 7 IND nonfnnt minuti denta \ 175.11. Mofilibrinibil facrametarum Mefiiab futuriprxtcmiferunt 10.8 Motiones dita inbominc occurruntfe- cunmVionm 348.15 Mot iua uirtus d capite oritur. 1 81. 1$ Motui f diftantU [folis  nobis, impn*. tanda non efl cabris cauja 49-11 M otum reSium perpctuari no pojfcjri- uolum & ineptum ad mundi cr eatio- nem .folio . 11,10 Motu Veriptctici in eo qpiod mouetur, autgcneratur^ cate* 11.10 Motus tardus tfjolidus atram bikmfi- gnat 101.4 Motus quanto fuperior y eb maior uirtn- tc y minorucr o numero 5 ad quietem terminatur iz.io Motus mundi &C omnis eius reuolutio in quietem tendit aternam 14.it Motus qu inferior e minor uirtute y ma ior uer o numero 56.1 Motus duo Platoni z o 1. r Motus ccelorum naturaes & non liberi funt ^ 47,9 Motus omnes ad quietem uram tet\dut> folio 13. 11 Motus circularis perpetuus effe poteft. folio 11.10 Motus tcmpusgignit 1 z . 1 o Motuum ccelefttum orbium tardifimus> efl ille fielhferi c * ex confqucnti nongenitum 11.9 Mundi tnachinam tot&nunoeodemque diefuiffe innuit Mofes alio loco, atq; ajferit i^io Mdi fabricam qui nega^quibusfulcia- turargumens 11. 9 Mundi anima qtd .91.13 Mundi gemturam qui negant , paralogi %ant iz*9 Mundibuifyfapientcs quanta iffonan- tia orbis iecerintfur\damenta. z 7.1. Mundi in creatione , diuifio illa dierum nonad tmptiSifid ad ordiuem reru . proAu&arum rcfertur 34.10 Mundijapipntesqtmdijfpntjmt z6.i Mundi trs quibus conueniant 17.13. Mundinouitatisrationis  17.13 MATE Mundi huius quifqm amicusfucritjni- micusDeierit *73 i Mundi principia qua qu&us flacuerint folio ' ^8-3 Manai crcdtioncm d terra tanquam a c tro cr matrc omnium Deum aufpica tum opihatur phyfi ci 118.3 Mundi anima omnia uiutficantur. 9 3.13 Mundorum trium connexio 131-7 Mundos plures alij , alij unicum docue- runt. folio $o.6 Mundos trs loarmcs in cuangclio memi nit inquiensAn mundo erat f mun - dusperpfumfaBuscftcrc. 10 o. 1 Mtmdum qui incredtu putant omne pro~ duftum prafuijfepotentia in mate~ ria folio 11.5. Mundum aternum qui exijlimant nihil ex nibilofiericredunt 11 ,p Mundum fabricatum quibus probetur. folio n. 19 Mundum qui unum y alij ortum, alijini- tiatu^alxj interiturum, alijjempcrfu- turum, alij mente diuina^alij fortuito ? caftbus agi so.ff Mundum ab initio imo ante initiuvt non fif[e,putcbcrrima reruminuem* rus argumentatio 18.14 Mundum ejje animal fere antiqui omnes Jmiunt 33.10 Mundu jfc pulcherrimum Dei opificiu Alcinoifcntcntia 9.8 Mundus curntucl ffofl.qum Mofes narrat Deonfattusfucrit.tp.is Mundus fabricatus mi feScptck 2.35.13 Mundus qu babitamus Deifmulacbru comine^ & homo mundi p* arche* typifolio ioo.i Mudus animal quorudafentetia. 2,3.1 7 Mundus refoluitur Jecundum partcs y ut kl A. tenore perpueret meliore 13.10 Mudus no [ler acerrimus mcus.zy j.io Mundus animal Arijlotele, Tbcopbra* fto.atque huerrboeteflibus. zoi.i Mundus uiuebat in mente diuina^ut arti ficium in mente artificis 7.5 Md.aal quoddOrigene tefie. xoi. t Mundus fix mUibusannorum laborabit, [injeptimoautem millenario quiejiet gr finieturficulum 4.Q5.6 Mundus fpirituffanfti opifcium. $3,12, Mufc5> 3  " N .N Abucdonoforiujfu Dei in boue mu* tatus anmsfiptem. 380.5. Natapb mal traduRuminadione. folio 2 -47- ir Natura acns*qu braorum ad legem refcruntjtoftri ue roaduirginem 61.7 Nxhil ex nibilo fieri ambgua fententia. folio 11.5 Nihilex wbiloynaturaliutn nodus robu~ ftifsimws 11,5 Nibil nulli contrariam 391-7* Nibiljit ex contrariis 330,14 Nil in mundo ftarepoteft 15 o. 4 Ni/in rerum natura, quod non aliquam * prafeferat diuinitatis imagine. 5 . 4 Nilus und babeat originem inuentum Neronis 145.11. Nifitat baiim qui interpretaiur. 450.7 nix inter paleas cojruata ptima ad co pefeendumaidorem 145.15 Nix conferuata inaquam refoluta nocet temperamento 145-15 Nix fgrando in tbefaurum Dei repo nuntur* 16*3.1 Nobilis quis uerfit 0*3 . 7 Nobilitas animifola cft 7 atquc nica uir tus folio v ^3.7 MAT Ttcapoctiscthnicis Unus dppcllatur. folio ** No^Htcdbalifiadjferunt.qua quos do cuerit 2-.1 Noe uxorin mommentis Scytharum i &: Chaldaoru Tythed magna er Are tiauocabatur iQ^f Noeiujlusingeneratiombusfuis quo~ modo intelligatur 17 3- 10 Noma Barbara no immutada.}S?.i o. No pro ei tanti rogojnftripturis quo- modo intelUgcndum 461.1. Non w/ere qui ritufanBo habeamus 1 8 3 . 1 Noflra planities trrea cum quibusa- qu&tur 131.8 Notitiarerumphilofophis ctigit exfen fibus folio 15.13 Notiw i/nd e/l, m quodplures coueniut fenfws 15.13 NoMero iWe/rgeMktrww or dines. 40.1. NoweHdn tre; juomoda in bomine n- ueniantur 51.10 Norjumomne  in longum latum , f&profundum. folio 40.1 Numina duodcima poetis inuenta qu* prtferunt duodecim fignis 113.15 Numina quedam in Deo qxNoJce ie ipfum^ undma- nauit 34i7 Oraculum de futuro iudicio. Duo milia inanesS)uo milia fublege.Duo milia jubMeflih 405.5 Orare proprittm bomini ^inquit flato, Vorpbyrius 9 lamblicos,(f Vroaus. folio zo.i5 Oratio omnibus neceffaria 358.1 j Oratio ( inquit Damafccnu6)efteleua- tio mentis inDeum. %%^6 Qrationi Jeruire non pojfe&reiuxo- rarict 114. 5 Orbis tcruuSyfiderum erraticorumpri- mus folio 55.4 Orbium ccclejlium conjonantia qualis. folio 163.J. Organum quid infcripturisjignificau folio 450-7 Ori praeftfiuis Vnus " $  1 7 Ordenei quid in Cdfu m dejkcerdote  magno Alexandre uencrato. 111.3 Origenes quid de anima a corporcfolu tafentiat 4^4-3 Origenes quid de afina interpretetur. folio 171*7 Ordenes in Pm arebon quid 151. 4 Origcneshmnium Jacra pagina inter- pretumfacilc princeps naturalifen- fuutur 58.3 Origepes ab Ammonio y Scfipienbus Hebrs facras i didicerat literas . folio 58.3 Origenes fuper numeris quid myjlic dicat i.43.18 Orpbe i de Dco degantifiimum dfum . folio 314,14 i iij iND Orphews exfacris literisfuum opus ul- tra humana extdfacultat 48.10 Orpbeus de arcars diuinis etat.19 3.9 Orpbeus Hebraorum doHrinam^unu^; ucrumquc & perfe&um Deum muU tis ctkbratcarminibus 10.8 Orpbeus poeta Deu dmtaxat Abrab r.ognitum canit *94*9 Orpbeus de Dco quid cantet 166.2* Orpbcus paul prior Homero, Gedeo- nis tepore annis circiter trecentis poft M ofem.cumfuisfacrisfioruit. 3 . 1 Orpbeus d tabulis Mofatcis didicit qu Lucretius, feriptores facra pagina imitatos in dicendimodo 181. 19 Orpbeus quxddeorbis opifice nS^.i Qsfacrum quibus nominibus diuerfis di catur 119*17 Ofee Traham te in funiculis bominum, in uinculis cbaritatisjyominum ad bu manitatem Mefsiabpertinet , chari- tatisfuniculi ad diuinitatem. 169. 6 Ojlrea cr concbylia cum luna crejeunt, pariter o* decrefeunt 3 76.6 Oues o* paflores quid myflic fignent. folio iS 6 ^ 1 Ouidius Sulmonenjis fdgdeifsimus ->tcm pus agyro ccelorumfluere non igno* rabat cr tamen dicit, Ante marc cr terras cr quodtetigit omnia ccclum, nec partcula ante ftgnificat aliquod tetnpus ante coeimotnm 13.10 Ouidius in metamorphofiJHa, Vytbago riritusjanc}u* unjunt ejfcntia. 2,83.2, Vater replet omnia nnitate 2 8 3 . 2, Vatrcm zyfilium nitllus potuit intelligc- rejiec etiamMoJs 154.2 Patrem aternum , coronamfupenosem Hebraiuocant 2.03.5 Vatris 0 filifi&jpiritusfincti connc- xiomira ' 258.^0 Vatres an\iqui dnasfupremas toenfnras quarumfitperioremfontem , corona, origincm;aUerdmfapientiam,primo- genitum uocabant, non cfjc mortali- bus cognitas aiunt 164.1, Vixtres patrum qui patriareb* dicumur funt in ciuitatefuprema. 435.3 Vaucafunt qua ab Euagelifiis fim feri- ptafi conferantur ad ea qiutCbri- jhsdocuerit 2,71.5 Pauci ueritm baptijmafufcipiunt 5 id ejl JpirhumjdnBumm temporcapoflo- lorum 258.4 Vatdidi^laobjcnrafoluuntur 252.14 Vdulus arcanorum Dei confciusjacra- mentum belli $ uittoriitCbrifli ex- plicauitubi 454.2, Vaulus plus aeteris laborauit 455.4 Vauoduodecimouaponit 113.15 ^ Vauor inertia, (? remiffum pusflegma tisittdicium 102.4 Vaxfecundumaliquos ejl tranquilla 4- nimi libertas 450.1 Vax a quo detuY i 460.2, Vaxperfefta -i Vcccatarium^ id efl oblatio ftftpeccatis O* fie legendam apud Vaulum j Qjui non nouit peccdtum.peccatarium /c- cit folio 134.12, Veccati cogniti&jit per legetn, y non iu jlificatio' ;- iji.ii Veccati cegnitio fit per legem  255.8 Veccatum Cbrijlianorum faciYdotum y er doZlorant maius qumfVebccia- rum ; *41>i9 Veccatum mortuumfine legt,xf ignota, folio * -255,8 Veccatum tamtnangelis 9 qum in bomi. nibusfmt q* efl quando c^. 255,8 i iiij IND Veccatum etiam cmttmus minus boni cligendo *57-9 Veccatum quomodo ex arbore induftu fit,?malum in mundum 32. 9.4 Veccat multis modis cmittitur. 257.5 Veccatum infpiritumfanRum 9 cfl omni- moda dejferatio>autprotcruamali- ti&utcrimenl&fie maieftatis 185.1 Veccatum adeo uoluntarium c/l, ut non alio pacio jh peccatum 48,10 Vedes incanticisfanftis quid 451.1 Vedes injacris literis quid figrficenu folio 4 z 7-3 Per bominem omniafacil Deo reconci- liantur 39*-4 Vercufsi uosnento utente > aurigiue 9 .* grandine melius arefattioneficcitatc fUio H-19 Veripatetici quid fu iUa natura agensno determinant *95-io Veripatetici cum. fio deliro Ariftotelc falso calumniatur ideat inter nubes, aut in concauo Lun Angelus ip* fius efi 3*3;i Vetrus Lobardus & Damafcenus quid de diuini uerbi incarnatione fentiat. folio ICQ Vh&recides Vythagora magifler.iy 2,. j Vbalaridis matri quid in tero gcjlanti uifim fuerit 169.6 Vbarxfeicur Cbrifiumodio perfequuti funt 401.1 Vbaraotis diligentia in fufeipiendis aut recufandis pueris 101.4 Vberecides cum nidijjct baufla aquatn de iugi puteo ternemotum prufi que in teniamgenerationem.i6%*$6  Vhiliflbiim degenere Cham ftmul cum  Aegyptiis commixto 162.36" ' * Vhiliflbiim nobis mundufxgurat. 161. $6 Vbilon non minus doftrina qnm Graa facndia edeberrimus $ . 8 Vbilofophandum de Deo quibws , quan- do 7 & quomodo, cy quanta opusfue riu folio 31.8 Vbitofophi ethnici^hlebraisfapientibus coparati&tbeologis Hebrais,frwo la 5c caduca autbore Eufebio dicuu folio 10.8 Vbibfphinaturales adhuc dubitant, an bcecfn noftra ptria 273.10 Thilofopki qui unicum Deum adorandt cenfent y. Vbilofopbi cur aberrarunt  catholica ueritate 15,13 Vhilofopbi Peripatetica cum Hebrao rumpbilofpbia aliqui exifimantfla renonpoffe 3.1 Vhilofopbi fcretior qua magna dicitur ubufolio 313.16" Vhilofopbi o* ones artes docuitChri- flusfolio 7S.i Vbilofophorumquata di(fnantia. 2.6. 1 Vbilofophorum antiquorum ubifuit do- Btfsima bibliotbeca 313.16" Vbinees benediftionem LeuiaMofe da tam quando confirmauit 312.15 Vbcebus medicina autbor ah antiqs cur dicius 74.17 Vbcenix quomodo reuiuifcat 401. 1. Vb l % Vlanctce quaminnos fintpotetes. 49.11 Vlaneta cuiufquefauor,quomodo capta dusjit 81.30 Vlanet bonum y malum influt in in- feriora 44-7 Vlanette oes adbocmfcucnd. 11 6. 2,3 Vlanetafiuc cccli mala no influunt in ter ramfolio 46.9 Vlanctart omnium quadamcumfuper- ms confonantia 18 2,. 2,1 Vlanc*arum uinutes babentur 44.7 Vldnetarum uinutes qu& 49-" Vianet dr um motuum proportione innui- tur proportionojlraruuiriit.iii.$o Vldnetarum quatuor ad confcrudndum indiuiduum, tns ad opus dirigedum. folio n6\z3 Vlantce in drcbetypo quem locum teneat. folio i$ l -7* Vlanta qu- grejfus *94-9 Tlato quid rerum omnium edtenam uo- cet folio 81.30 Tlato per magnumcparnum non tan- ta materidm intexit ut malign ca- uillatur Ariftotelcs 37-*3 Vlato & Plotinusqua immediataDeo creantur interire non putant ut ani- ma folio H>io VUto cu Hermogcne quid dijjerat. 4. 2, Tlatofemimofes ditlus 3 4* J  Vlato & Scrates tria rerum principia pofuerunt 12.7.2, Tlato epifiolium quoddam ex Aegy- ptojn laudemfapientum fralitaru, d Arlflotekm conjcripfit 3 . 1 Vlato quid de Tymnico Cbalcidio dicat folio 373.4 Tlato quid de diuinis bonis i8r.2,o Vlato ab eo qui inter entia dignitatem ha betfuntit exordinm xz.iy Vlato in HL de republica de tribus homi msparbus 168.4 Vlato prolem Deipatris ftlium appella- uit folio 8.7 Vlato in Epimenide quidjenfritde pia . nctis. 46\8 Tlato fabricam mundi defcribens } undc exorfusejl. 38.14 Tlatonem Gratq; ffi- ritumfdnftumprofiteturx licet etbni- cusftt 156~.11 Vlotinws mundi aternitdtemprofitctur. folio 13.11 Vlumbumprimus omnium ex Cafita ide infulddfyortauit Midacritus. 15.14 Vluto antitbeos Juas babet diuitias. folio Z76M2, VlutdYcbus quomodo Deum defcribdt folio 41X.14 Vlutdrchus in tik de oraculis deficiente bus,quiddd Qleombrotum* rir. 16* Vlutdrchus de ideis 191-7 Vfouia* rorisy glacieigcnitura>exfolius Dciuoluntatc 16 3.1 Vodagra caufic>  matria. uG.z 3 Vodre , id efi Cbrifio uejlitus angelus quid folio 58.3 Vodrc.LfloLfdnZia uejlitus 58.3 Vocttt tbeologidm o* drcdttd rerumfd- cramentdfdbukrwn imolucris oc- cultdbdnt 48.10 Voettfapitibus illor my flerta per- cipiem&us celebrantur 48.10 Vot* diud dicunty dliud myflcrioscfi- gnificant 47.10 Voctegentium theologi quid denobis. folio z73.ro EX Votanonirridendi } nec uituperdndi folio 47* I  Voeue Dcum in nobis ejfe cdtumt.} 71.1 VohtDeum Vdtrcmomnipotcntemdi- xerunt 7- tf Vou no puras cdtdjfefdbcllds. 47.10 Vota tbeologi ucre d&li 47- 10 Vota Vdnd wcabant caufdmprimdm a pbilvfopbu uocdtdm 6.5 Votarum Simonidis  Homeri tefti- monio Ariflotelesgrauifimapbilofo pbia loca corrobordt 48.10 Pondera inuenit Vbidon Arguw.19.14 Vcenitentia uera>qu*fit 353.8 Vcenitentia non efl pcen ad Dcum rcnerfonetnfigni* ficat 360.ii Vontifices Vetrifuccejfores quando po- tuerunt dicere, Argentum  durum mibi eftferdieruntius dicendi.Sur ge&dtnbuld 3 75 - 8 Vontifices &> fdeerdotes Vctrifucccffo- res quando ceperut pofsidere terre* nd y fimul etidm]perdidcrunt ccele- fliafolio 37** 8 Vopuli qui,duguridprobdrunt 37 0.1 Vopulus rudis * turbd I E S V Mfu* fcipiebdt , quem legijpcriti (f pbdr fei o* rdbbini ? principes fheerdo- tumjdcfl pontificesjcuitx, drebidis com, Dccdni, doftorcs,ty c gerenda 352;.$ Vroportio quantatis aut uirtutis> nulla exigitur in prima cauja 7 qualis exqm riturinipfisfecundis 599.*7* Vroportio menjuraru inhomine. 101*3 Vroportio eadem corporis bumani qua farcaNo 101.3. Vroportio intermdia correjpondcns. folio 423.3 Vroportionesilla trs: mufica^aritbmeti cafo geomtrica qdfihi ueft. 91.10 Vroportiones partium corporis bumani folio 10 1.3 Vroporties Tbemdisejfe filid6.9z.11. Vropofuionis nib ex thilo fieti diffa- lutio iz.9 Vrofelyti quibus ribus obfcruatisjuf cipiebatw in lege Mojaica* 40.5,12. MATRIA. Vrotagoras onmino negatfe feire , quid deDeisloquatur 4.2, Vruina quos refignet wyfticc 145. 19 pruina parti noxia,partim utilis, 143.18 Pjatlerefapienter quid A99 ex quibus 6S.11 Vulcbritudo bumanigeneris intuarietate indiuiduorum >. 3^,3 Vulcbritudo Snis laudabilior in tot qua in parte 176.1$ Vulcbritu. corporis und refulteu 17.% Vullus injacris & Afina quid 197 .1 Vulmonesuclutiftabellumcoripfum tem perdnt. 110.Z9 Vuluis in terramreuertitur Jpiritus ad Deum,quifecit illum. jtf6\3 Vuluis quis, de quo dicitur. Vuluis panis eius folio  2, 3JM5 Vunttumut fe babet incontinuisficiu flans infuccefsiuis x 3 , z Vurgatorio altero expurgantur anima fordtbus 3 g t4 Vurgatorio altero anima purgaupuri ficantur utdiuinioresfiam. 385.4 Vurgatorium duplex 385. 4 Vyromtici qui periguem prafentiebat fitara 371.3 Vytbagorafopbijlq libram , qui incipit. AnDeusfitdubitareuidetur. cobuf ferunt Atbenienjis ' 5.3. Vytbagyra Jententia de anima a corpo refeparata io6,tz Vytbagorei per quaternarium iurabat. folio 51.13 Vytbagoras Samius quo temporeflo- ruerit %,i Vytbagoras pbilofopborumprimus. z.i Vytbagoras & eius htterpres Bierocles omnium rerum Deum opificem profi- tentur 9,% Vytbagoras de Deo loquiftne lumine ue tuit. folio 2,.! Vytbagoras ab bis quijacra legerant e- dottus 106.12, Vyagords duo de anima profiteturjm mortalem % (? qud a Deo emanauc- rit.quod nefeiuit Ariflotel i73.ro. Vytbagoras q* Vldto in lib.de republi- ca infiuxus ex concentu ccelorum af. frunt ^67,6 Vytbagoras femitbcologus tyfemipbilo fopbus 108.14 Vytbagoras unitatem Deu effe ait.7^. Vytbagoras ? Vlato cumfua academia diuinum nuwn rebus omnibus mfu- fumdoccnt 166,2, Vytbagoras Vlatone antiquior,quamcon uenientia euangelio dicat 2.82,. z o Vytbagoras cu pfalmograpbo primoge* nitum Dei Sapientiam uocdt.x96.1u Vytbagoras Denm cffc animum ctnfuit^ per naturas rer omnes intemu. 4, 2,. Vytbagoras prioremin naturalibus non babuit } cundum non uidit. 40.2, k,j INDEX Vytbagoras decem amos Utuxt. 37 4. 4 Vytbagoras Diuinum genus bominibus inejfcait x73.ro Vytbgoras pbilofophowm pater. 4 o . 2, Vytbgoras maUoorum )oderc> orda- rum & fiflularum longitudin{ confi nantiamfub numerorumproportione collocauit 18.14 Vytbago.quid de anima dixerit. 345.1 Vytbagoras ^Stoici numinc afflatosfi lum dminarc pojje aiu nt 372-3 Vytbagoricorum * Acadmicorum in ideis diucrfa opinio 151.1 5 CL. /-\ Vadrigas reperh Ericbthonms. ^^ folio 15. 1 4 Quadriremes Cbartag.ncfes primi,(ut axt Ariftotel)quosai*jChalcbedo- nios uocantfecerunt 15. 1 4 Quadriremum arcbitetlus apud Cbar taginenfis primus Vofperu* 15.14 Qua non uidentur aterna 41 3.1 7 Qj# generantur,nouumjibi locum ac- quirunt n. 5 Qjjdptori6u cy ucneficiis (f inca tationibm liberem 8L.31 Qm* contrariantur,aliquidJunU}9$.j Qua mouentur ad nouum locum tranf migraram circa aliquodflabile mo- uentur ir. 5 Qutri- pla^quadrupla^fefquialtera. 50.13 Quaternrio numero dementa dijlribu ta folio 50.13 Quaternarium Vytbagorei iurabant . folio 51.13 Quaternria ormuu rcru opific. 51.13. Quatcrnarius omnem muficameonfonan tiam folio 50.13 Quatcrnarius in trinitate concluditur^ f trinitas in quaternrio 413.4 Quaternarius tanquam radix (yfun- damentum omnis numeri 97**7 Quatuor inomnibus & difciplinis , id babeamus ex ideis 155.10 Quidam ex bis qui cai dines Cbriflia* na domus dictur^quii de iate. 2,01.1 Qmdam tempefiate autboris alis arte di fyofitis breue fpatiii uolauit . 3 75 ? Quietem aternam oppugnantes . 14*11 MATE Qmlibet tanquamutrus facerdos feip- fimofferredebct 455.3 % Quinqueremes Uefigiton Salaminius extruxit i5' x 4 Quinq\ de bominc infiituta 272.10 Quis , quantus^ qnalis Deusmpofsibile cfl inucfligarc bpminem 16*4.2, Quis in nubibus } id eflfanclis 187.2 Qjio currculo uebantur komines ad cce lum folio 168.5 Quodftmel dcflruZhm eft, amplius no pojjc redirei noncfl uerum 401.1 Qjtod efl ante pedes nemo fpeBat > & coeliferutantur arcana 15.15 Quodprimum in intentione 9 ejl ultimum inexecutione 3 $.10 SXAbbiSimeonficniocbai & Elcbana quid 2 50, 4 Kabbi Bacbaice autboris Hebrai inter- pretatio lapidis tharfs 58.3 Kabbi Samuel in comcntariis lib. de for matione 150.4 Rapbacl medicus>aut medicina Dei di- citur 74-17 Kapfacos mijfus  rege Aflyriori pro- fligatur^oceijis 185 milibus ex militi- busfuis 141. 15 Ratio feminaria no minuiturjecidufub iettumfedfecudaffe3u*. 108.14 Ratio quid 105.15 R unionis harmnica [1militudo.9z.1u Kationalis anima a pbantafticaconcipit. folio 3.*3 Rcdemptive: primitiarnm qum uarU. folio 252.11 Kedemptor & expiatorbumanigeneris unicus i 54-6' Kedemptor uenh a meridie * 133.8 Reges^pbetic, tyfacerdotes uices Dei gerunt in ter ris 151.26" Regina Saba per yjfcribitur unde intel lighur illam Arabiz fruftus 132.8 Kegis ueri & tyranni regis differeti- tia folio - 61*6 Kegis f tyranni dotes 6*1. 6 Kegnum ccelorum appropinquarc, quid fit folio 353.8. Regni ZFJacerdoj coniunftio injcris quomodo intelligenda 455*3 Kegnum ccelorum quidfxt 353-8 Regula fumm a ueritatis 355. n Regula qua nunquamfullit 355.11 Reipublicce aut domin\j y terminum confli tuit Via to 1728. annorum difiiplina fiuigeat^Juum finem confquitur* folio "3 .15 Rclat io nona ex nouitate operis in Deu mudi opificem induci aidetur* 14.12 Relatio noua ex nouis quodie produ- Bis aut ad Deum fabricantem , aut adgubernan. $c. 14.12 Relationes quibus nobis Deus coniungi- tur^an reates, an ratioesfxnt dijputa tur a tbeologis 97* l % R eligio Saturnid qucefit  1.5 Remifsio nonfitfine fanguinis ejfujionr, folio 244 ,51 k f IND Rcnafci no ex hdc aqua elcmentari pof fumuSjfidcxilla diuina^cuiushac efljignum 1*8.3 Renes Veneri tribuuntur "9.2.7 Rcnes natura fua calidi (jficci. 117.15 Remum Copa repcriunt 19**4 Renm creatarum numeras nouenarius. folio 91 '-18 Kerum omniumprincipiumtrinu. 383.1 Res Hebrais binrios centenrios figni- ficat.folio 383*1 Re s omnesfimulachr Dei fc4tet.98.18 Refpublica quando fenftm m peiusfata lilege decurrit "3*i9 Refyublicd terrefiris >fimuldcbrum coe- leflis. 2,7 8.1 5 Refiitutio rerum in triginta fex mihbus annorumVlato docet 107.13 Rcfuba Hebraic Latini pmtenttam, fed melius reuerfxonem interpreta- rentur 146", 2,1 Rcfurreflio quando futura fit 9 cr quo tempore adimplenda coiefturis nec- ne deprebendipofsit 4 o 5. 6". Refurreftio cuius uirtute conducetur. folio 4 o 6*. 7 RejurreZlio futura an pofsit probari rd onxbus 40 3. 3 Refurrcttiofuerit ncne 402,. 2, Rcfurreftionem negantbus, refpondet. folio 408.11 Rejurre&ionemex aftris probari pojjc Junt qui arbitretur inter aflronomos. folio 403.3 Refurrettioni quis primo dederitaditu. folio 404.4 Refurreclionis quasauthoritates babea musinjacris I40 4. 5 RefurreRionis futura tpus } Elia ora- culo dcclaratur 4 c 6\ 6 EX Retia Ardcbne reperh 19.14 Retributio quDeunobis promfitefi dd iuflitiam q* proportionemjxo au- temddpondus 2, 6*4 a 4 Rcubcnprimogenitus tborumpaternum mdculdutt 31M4 Rcuben qui interpretatur 303.5* Rex Fr anda nominc Cbrifiidecoratus pqudre 3"**4 Rbd bdrbarum quauim babcau 370.1 Rbed,qua Latini opem dixcruntjapido fe cr montana teme Dea. zc 8. 1 j Rbetoricam docuit Cbriflus  um 0- rationis 3L75-K Rfcmocero qualis 187.2, Ricardo m de arca myflica quid de co templatione 199^ Robur qummultiplcx 2,42,-18. Robur fecudu carne qdfignet. z 4 3.18. RogeriusBachon multa fcfccijfe iaftat pura magidjonitruajiubcS) plumas, folio 379-9 Romajcelerum omn\umfaburraj>rbem uniuerfum bis uindemiauit, primo q- dcmgladio impcriali 9 nunc uerpon tificio^ pdpdlifa fyiritudli : pro- pter eam uindemiam Dominus illi op probriumfempiternuparat in fcu- la faaorum amen '13 5.1 o, Roma defolata futuri babitatores qua les cr quanefarij, & tciri.135.10. Roma defolata futurorum habitatorti princeps Haza%el pro quo babet tu duclio emijfariuminlib.LeuAtf.10 Roma^alteri Babyloni quid dominus co mineturfub nomine lojrajd efl uin demiatricis in lfaia i35 tI0 Romani inarduis rebus fenatus decem uirosadlibros Sibyltnos ire iubc- bant folio 171 -3 MATRIA. Romnisfirages multas pranutiduitflu uius tinftosfknguine 371.1 Ros&pruina quid 143.18 Ros Hermon in fcriptwrxs quid fignifi* cdt 4 ffo -3 Ros inficris quid 300.4 Rofmarituisfingiilaris efl> & non uulga risfolio 81.31 Rojmdrinutfrequens no ab re infdcrifi csfclio. 81.31 Rofrtdrinus planta multummyflicd. folio 153.2,7 Rojmaritm (pro quopafsimfcriptura bdbet byjfopu) nobifsimd inter pia tasfolio 153.2,7 Roranarinofiebant afperfiones in legc ueteri, j non berba byffopo, ut uc- rifimiliusefificerdotes ufosfrutice d fyargendum populum qum ber- bd folio 153.2.7 Roris apruma dijfcrentia 143.18 Ruab myflerium maximum 383.1 Ruab Hebrai uocant quod nos [pirita, folio 383,1 Rubit uirtus eximia omniumque pr cotrd id qS Cfcr/- jlus objerudre uoluit zi6.6 Sacerdotium Cbrijli regale 2 3 r. 1 o Sdcerdos doftor populi conflituithr 7 non quidem udnws y md- gis ddmirdndd 143.18 Sdcrd fufceptd religios  reuercntvr mdificant^ irreligios uerb traBdtd inquinam z$ 'j.4l^9 Sdcrificium filiorum Ifrael primum W4- Bdtusdgnus X35.13 SdcYificium Melcbifidech r Cbrijtik pane&uino 2,30.10 Sdcrificium peccdtdrium^ culpdtdriu.pa aficoYumcberbc\\dji.oHdtio>i$iA% Sdddi Dei notnctt z88.6 Sdbafuab, inteYprctdtum bdbemus deli- tidSjinpYoucYbiiStprius licentiofm interpretdtu ejl ludens coYdm eo om ni tempore kS^.i Sdlomfomnio uniusnottisfapientid c3- plctus 355-^ Salomon typmfuit Cbrijli refargenss folio ^35.13 Salomon qnid de mdi confontid, 1^3.1 Salomon quid defeipfo ajferat 465.1 SdludYi q cupiteosquifaludnt exordYC debet.folio 3-? 8 - :  Sdlus no ex opeYtbus kgis> neq; ex dliis bonis % fed per Dei mijericordidm, folio zait. folio 40,2, Sapicntis nonjatis cfi dicere^fed cr ra- . oncm afsignare dccct 2,1.17 Saptaitum confcnfus communismultum babctamboritatis tcftibus Ariftote. . Vroculoity Vorphyrio, *9i*7* $ardonicis color triplcx 415. 3. Satan* quid in caujafucrit qud pccd ret folio itf-9 Satanijd cfl aduerfantcs i3 Saturnus cum atra bile, conuenientiam baba 114.10 Saturnus 30 . annis motum flhfoluit . folio ii.30.er 5~ pagationibumana contrarim.^io IND Sturni fub fidcrc n quid fccrc de- beant. 48.10 Sdul qua forte elcftus efl inreg. 375.5 Sauromat&quifint 315.18 Scala Ubacob quafit 301.5 Scarabcei renafeuntur ex equino cada- uere.folio 401,1, Scarabceus quomodo , (f quando gene- teu folio 80.2,7 Scarabxus , qui (f Cambam dicitur % utriufqueeftgeneris 80.2,7. ScrabtfiKfpmatcjuo inflercu* effufo- pildm conficit 80.17. Sc*rrbi cdufce 116*1$ Scelerd borrida omnemfide^mneDeu^ omne iudicium deniq> a mentibus (m- quit Hierocles)auferunt. 41 . 1. SentLt noflra differt ab entis feientia. folio 2,4,18. Scientia noflra caufaturab ente. 1 4.18 Scientia Dei efl entis 14.18 Scientia Dei efl ca ufa entis 14.18 S cientia mentis qu Ariflotc lesautem cor de 1^5.1 Senarijtrigoni piebra diflributio , ki- fis mum in trinitatem> duorum medij materiam , qu creddttdntu,  Vittacus Mitilentus poft Tbaletem ftoruerunt i#I Solutio aliquarum dijjicultatum. 353.5 Solutio in^eripatecos de intcllelu. filio 35ff> 7 Sorti concentus duplex $46.11 Sopbodisfententiade mico Deo, 7,6 Speciesfe babent ut numeri 35 q., Spbara oftaua motum diurnum aborte te in occihemfuprapolos mundiba bet,ab occidente in oriente jupra po- ios zodiaci ctu anis grad+uno. 4 3 . 6 Spb7 Spinafialcno authore,tanquam Carina uita necejfaria ".9.2*7 Spiraculum uitarumfprauit Deus in bo minem 587.1 Spiraculu eft in bomineid diuinum qmd noftriportionemfuperiorem uocant. folio 355.12. Spnibus uitdlibus mcdiantibus agit am . ma incorpore 384.*, Spiritu diuino omnia  cceleftia  ter renajuftentamur 3 8 4. z Spiritui refyondet der x 2,9 . 4 Spiritui noflrofubmittendum 9 ut edocea murabeo 343-5 SpinVtti/drtf wm rcrww opificem innuit Dauid 7 tyjpiritu oris em fc . f/lio 9?i2, Spiritus nexus quidam eft 383.1 Spiritus extrcmorum duorumfapit natu ram 383.1 Spiritus dicitur inter dum uita fpiritus. folio 383,1 Spiritus bominis nexus quidaeft 3 84.1 Spiritus corporeus eft 384.1 Spiritus inter pelUt pro nobis gemitibus inenarrabilibus ab eficiente caufa> ut lata dies^quia nos latos ftcit  folio IJ6.1Z. Spiritus iuini uirtus duplex. 1 5 1 . 4 Spiritus differt b duma animali . folio 384.1 Spiritus bominis cfl anima rationalis. fojio 384.1 Spiritus fanSlusfoli columbcc inter ani- malid uoluitjimildri z 41.1a" Spiritus diuims maximumfymbolum ba bet cumfyiritu humano 385.4 SpiritusfruBuSy ejl pax, charitas>g4u~ dium^aticntia &c. 131.7 Spiritus JanHus magis domeflicus hom nibus.quam Cbriftus 385.4. Spiritus Dei magis bonnibus unibilis qumuerbum. 385,4 Spiritus fuper dquasferri quid ftgnifi- cet r rffai 37-13 Spiritus unius in altcrius corpus fubintn re quomodo intclligdtur 3 867 Spiritus quid 383,1 Spiritus diuinus nullo modo corporeus. folio 384.: Spiritus diuims quid in nobis efficiat . folio 384.1 Spiritus in bomine quidagdt ultra ani- mam. 385.5 Spiritus nofler dum eft in corporcjtabct aliquid corporeitatis , unituscu Deo nibil omnino habet 385.4 Spiritus nofler , ex Vlatonicorum fenten tia^fecum corpus athere ex quinta effentia eonfeftum habet 335.4 Spiritus corpus ex quinta ejfentia , am* ma uebiculum dicitur 3 85.4 Spiritus triplex operatio 383.1. Spiritus cur interdum principalis^ inter* ter dum reftus , inter dum fonftus. folio 383.1 Spiritus uari inferipturisfacris, (f cu difficultate no modia accipitur qui fxt. folio 383.1. Spiritus bominis tranfmutabilis. 3 86". 8. SpiritusfdnRus nunc patris fpiritus^ nic fpiritus filij dicitur mfacris . 3 Sff. 7. Spiritus boni & arama qua confonan- tia folio 38.3 Spiritu ffanftus replet omnia bonitatc. folio z%i* MAT  Spiritus mundi quid xS6\t \ Spiritus & anima  Peripateticis idem efjeputatur 385.3. Spiritus iudicijadjilwmpertinet 450.1 Spiritus iufpecicignis dijcipulis appa- ruit. Spiritus corpus t quate 384.1 Spiritus ab anima fuprema differu folio 384.1 Spiritus mukiplcx in hoc mundano cor- por e inferior i 384.2, Spiritus cceleftis quis 384.1 Spiritus duplex datus homini cuilibeu folio 384,2, Spiritus bonus % aut malus quomodo com- mifceaturcum bominisJpiritUi%^% Spiritus diuinus  facris @> ueris doSio ribus dicitur nexusjigans anima no- JlramcumDeo 384a. Spiritus fanBusfuper nuttum quieuit m- JifuperlESVM " aJ0 ., Spiritus fanlusprmubo magis co- ramDeo 499^ Spiritus imrnundifpiritibus mundis cor- refeondent quomodo 43.9.2. Spiritus fanttus ruah dicitur, quod uen- tura q> flatumjignifxat 440.4 Spiritujjanftus acceptus impofttione ma nuum apoflolor tpermone. 358.5 Spiritus fantlus magis habitat in nobis qudmfitius 4JM> Spwtus finfas fine fiauitatenon babe Spiritus nonfoum mouendo orbes fi d cp D fungentes ofjicio , perfe&ionem rebus inferioribus fubnmjlrcnt fce- antur 13.11 Spiritus uitaerattrotisquidftt. 119,4 s prmhotmnisfolum,quainipfo infunt EKtJE. bominefeit folio * i6^u Spiritus Dei qu*Deifunt cognofeit. fofa ^ iff #2 , Spiritus huius tmmdi nem acceptus ab xis quifpiritum.qui ex Deo efl, babem. filio I5.I Spiritus non tantum inbominc repeti- tur. folio 384.1, Splen riderefacit, cogit amare iecur. filio 117.2,4. Sponfainfiripturis qulb kfllficri dbfquefidci ojftribiW t4 rimbusfimbusrecipit-, 13J.11 fibo'*^ : ('--',:"" *8.II Tm^ii Af 4 jfctfMt,^ ffiffu^ue \nge~ ntUnt : 7x^4 /&V v-,;.-. 1. 54 , r7 TerneJ  Lwhl 'iH^kw tUidiorum izooo.' & fciito tom inter uaU hw \ .. 178.16" Teriam* oitt/Snr n^arteHrrwnt pbHfiphi quoniamjupernaturalis ef feti^." . .  371. r TerrrfW.cvirt/a no ^rwtara/iV^i.i Ter ra tootuteaufam Ar&io.Tbeopbr* JlihiAibvtus uemti, uel uaporcfub~ ' tetmieumejjputant. 371,1 Terrccmotuscaujamfclepiades cafum uel ruinam efje cenfet 371.1. Terr- jfed prilicifmtlifignificat 14 7 . 2.1 Te/ta tefiammti a Cbrijld f\i quu folio -2*7-9.. 1 ff Tbalamum mairi qnomodo ingrdi de- bcamus 45 2 " 1 Tb4e Mife/w aquamprncipiumrerii exiftimauit 1x8.4 Tfcffo omniain ipjamaqu&reflui, zf eadem abipj nutriu exiftimauit. folio 118.4. Ttale* Milcfius aquam terramotos cau famafsignat 371.1 T?J Milcfius prafagiens ubertatan olei futuram , omnero o/edt dumflo* refeeret comit, ut quid pojfet pbdo- fopbus oflenderet -.". 37^.3 Tfea/e* primn* de natura rcrnm , te/?e Cicerone, difyutauit 1. x Thalesjlomt tempore quo ludais Eje- cfciZ^NwttM Poptlifi5 Roman/pr^ er*r z.i >PX T^j itffafd^mfmt 4ptd ? r t (fracos , reruinitium aqmn dixit , \: fll0 ,, . .. . -.1 s .'.-.4,1, . JW# ^y^ wli2,o. ^hemflius qmd dcidfis J9Q^ {Tbcodorusmagnus diccbdt, omavrit pr ater primum 185,1 Tbcdofxus xmperator rcueritus fjl Am brofiumitwtpantem m.} Tfeeo/og* 4^uiIo^r i6 Tbtjaurus Sapientia quis zj6.il Tbejaurus cceleflis quisfit ij.n Thejf>i Gymnofofbiftari dux.107.1) Tbomas Aquinas fublmorusmtus aterra cubitialtitudinc eleuaktur fintai cum eotpvre 3744 Tbus quoddamtammyflic compofxth MATRIA. ut uetuerit Deus trtnsfnri in alies Traxit nosCbrifus multipliciter. 1 6>  Jitfdt i ueriprincipis difsimilitudo filio 61.G V Senarium denotans  uh> qua ) ornnia uiuunt , fvbmdicat. folio 9 8.1 8 Vabobu quomodo intelligdi in ccelor formationc 35.1 Vaccarubea myftic beatamuirginem indicat 125*6* Vaccarubea myftcrium celeberrimum. folio 151.6' Vau diuinitatislitera '.* '' ..'383.1 Vaufex Hcbraisfignificat 383.1 V ates diucrfi eram gencris 372.3 Vates tripliciterfit 3 73*4. Vates uerus quis (f undctfficiatur . filio 573.4 Vaticimj clara uocefatta cur uoxgcm- nata * 375*4 Vaticinium non ideo negandum cft quu interpres ignorat 376.5 Vaticinium defenditur 375*5 Vaticinium etia fit clara uoce, quodm nium cert eft celeberrimum. 375.4 Vaticinium uocc clara fa^ln quibutfin Bisuiris 375-4 Vebi equo Seloropboon reperit. 15.14 Vela Icarus contexit primus 15.14 Vena caua babet originem  gibba htft tis folio 117.2,5 Vena  caua bepatis ortum habent . folio n7- 2 5 Venabula Vifeus reperit 15.14 Venenum extremum und> inde prafat* tifsimum remedium. 11 uS Veneradi qmbus ctedidit Deus eloqii y arcanatfua nos inuejligare non pojfumus 194*9 Venefces omniapojfmt poetar um tejli monio 380J Vcneficori qua incantamenta.^St.io. Venere quafruantur 80.28 Venere colligantur omnia "5-2.7 Veneres utraq; a quibusgenita.j5.16. Veneres duasfaciunt academia. 73.16 Vcnerihonefta qua attribuutur.74.16 Veneris cupotcjlabus concrdia. 63.i Veneris atberea dotes 7 3 .16 Veneris aeria qualitates quomo- do intelligendum 464.% Via qua injijlendum ut uitam atem conjquamur 174. 10. V ia funt nobis propo fita dua 367. 5. Viator quisfuerit beatus 1 1 4.3 4 Viclimaquid 2*33.11 V&ltW e? ftq/7i* differentia 13 3.11 Viccm'4 /me certamine conflare non po tefl folio 351. tf ViBorw arg4 fctit4  /4c  6r);r > C3' me/ ^uii.if 0.2,4. ViniquocbriatifintApo.qS. 444,* IN Vinumexaqudfaiuinnuptiisd Gbri fto quidjgnificet 4 4 3 . 2, Vinil cuimjfyiritudlis dupkx. 444.1. Vmwm tt crwro fdnguinem Cbrijii con uerfum 444-2- Vinam 4morom c mundanum undeno bis propitidtum 4 4 3  ** Vhuw juc in ccenapropinauit nobis Chriflus 443-*' Virago uxor protoplaflis quare fie di- Bd folio 441,1 V irgdMoji quid myfticefigneL 337.14 Vi'rg4 Mo/i^fcriuc 2,37in fuperioribus corufeant itf.ij Virtutes und dift n Vi/w Deibeatitudo nojlra 418.1 Vijfo D meridionaUs t matutina^ %f w Jpertina dicitur 46*3.1 Vifio uefpertina feciidum Auguflinutn quidfolio 4augmtum  tfmtBt expulfio 104.8 ! MA Viu ratio in mibus 3 3 6. 1 Yit4tn undfortiantur omnk 1 o 1 . 1  V/w cr iwwfri * Vr incendium fignificat 1 6 1 . 3 6". Vrim & tumim portare Aaron  Dco iuffus , id efi ueritat cr dottrmam. folio 55.4 IND Vrim propric cflillujbrationcs Ucet ali* ter babeat noflra traduttio 5 9. 4. Vr/i maioris cauda in i$.gradu Virgi- nis. folio 8 2,. 31 Wtmalusquisfcitquilibetfxbi cauja. folio 46.8 Vultur cadens, in j.Capricorvigradu. folio 81.31 X ^EnocratesVlatonis difcipulus bora unamto tamfmgulis diebus abftrabe batuta cor pote 374-4 Xenocrates Dcos oclofibi coflituit. 4.1 Xenopbanes, mente adifta y omne quod ejjct, Deum ejj uoluit 4. 2, Xenophon Socratem refert difyutam formam Deiqutrerc non oportere. folio 4^ Z JUkbulon quemloeum tenuitin plaga orientali: in occidcntaH uero CKO porcionc,& Harmnica fiuuiu- rc diftnbura cle de- montrantur. PROOEMIVM PRIMI C ANTI Cl. jONCENTVRldc mundi fonoritate Vatcr Bcaufti- wc, aquum /J, utper cos concmnos gradus arripiamus iter y Iper quosfimmus Me Arcbimufeus opus intrauit: Quijbno- ris numeris fingida quccquc, f totum ipjum mundum dtfyo- Vjuit: A quo ncc manus objoluit ipf artifcx , quoitfjue cta con ^jummatam conjonantiam per dbitos nmeros injipfiim co duxent opus , ut plena diapajnjympbonia confummarctur : quae tum demunt completur , quando primumjcx tranfaclis mcdiis ultimam , quod idem cft , &> non idem cumprimo.ad feipfum reuocat . Hac quidem ottaua fabrica mundi toxa perficitur.bac difponitur : bac dentque cjummatur* Vcrficitur enim qiu- do opifexfummus per fexrerttm gradus facramentor um plenos 9 reclujbs d Mojcjub uclaminejex dicrumjotam bane fabricam difyofuit : cr infeptimo requieuit  Quijicum primo connumeretur , dum injeipjb exifterct , okatim cjliEtperfeclum opus bac dierum concinna uicifsitudine dijpofitum perfeue- rauitjemper poflpptimum in oclauum y qui idem efl cum primo ? xon idcm > reuertatur. Sic tandem conjiimmabitur conjonantijsmum Dei o pus, quando in oclauapcrfecia ( de quafuo loco difjeremus ) in idipjiim omnia rejiituen- tur.NosquoqueOpificemuefligio jequentes per ottauam ijfomharmoni- cum boc opus conjiimmabimus ad idem redeuntes >aquo y principium fami- mus: ut utrunque extremum de Deojiimmojit . Vrimus nanque Tonus de ipfo eritjn quantum principium ej\: Vltimus de eodem inquantum ejlfinis : Inter- medij uerb deprogrefjuprimi in ultimtim, in quibus(nifa\\or)contmentur ele* menta mundana tyjupramundan&fyeculaoms. A PRIMI CANTICI TONI. |Visfitmundi progenitor^ qua harmonia fuperexcelf vnitatis j gaudeat. Tonus. I. IQ^a concrdia r :r um principia^ deferiptores corum cucniant, 1 aut diflentiant. To. II, ll Quo confonanti numero fummusopifcxin creata omnia defecn- dar. To. III, Quibus mutuisconcentibus prima rcrumgcncra conueniant ad inuiccm,8c cum Archctypo. To. 1 1 1 1. Quaconfonantiaintcrualla corum repleantur. To. V. Qua concrdia concineantur omnia in homine tanquam in par uo inltrumeto. ^ To. VI. Qua fonoritatc omnia , ctiam particularia in hoc feculento mundo exiftentia efi Archctypo conueniant. ^ _ To. VI. Quid fie vltimjin qd omnia diapafon cfontia reducutur. To. VIII. PRIMI TONI CAPITA. Vodfanftis viris diuinoluminecolluftratis deDeo difecre poflli* mus,qutraftamus. Cap. I. Q^ Quod abique huiufmodi luce errarunt omnes de Deo loquentes per deuiaquamplurima. Ca. II. Et fi quid it Deus intelligerc non poflumus, tamc Dcum effc 8r ora- culis,& oratione,& confenfu omnium edocemur. Ca. III. Quomodo per creatarum rcrum veftigium , aut imaginem , & eorurn confonan- riam cum Archetypo dcuenirc poffumus in cognitionem cius foceunditatis. Ca. III I. Quod Deus fit omnium rerum , & numerorumfoccunditate plenus:vt pofsit om- nia confonantifsimeproducerc. Ca. V. Quod Deus fit v nus. Ca. VI. Qjipd foecundifsima mens illa prima , qu Deus dicitur, ad intra extraq ue produ- xerit. Ca. VII. Quod Deus mundum fabr icauerit. Ca. VIII. Mundiconditionondatphilofophis 5 vtconcludant contra cius genkuram. Ca. IX. Nequc motus idem prftat. Minus itidem tribuunt gubernatores eius. Nequc ab opifice procedendo probanr,quod intendunt. Cur aberrarunt philofophi  catholica veritate. Rationespro mundi nouitate. Cur ante,aut poft,c[ Mofes narrat,Deus mudu no fecerit. Dcficiunt philofophi.dum probare nituntur Deum neceflario agere ad extra. Ca. XVI. Progrcflus pro contingenria in diuino opificio. Ca. XVII. Deus cognofeit particularia. Ca. XVIII* Ca. i r Ca. XI. Ca. XII. Ca. XIII. Ca. XI III. Ca. XV. TONVS PRIMVS.  n V OD A SANCTIS VIRISDIVINO LVMINE COLLVSTRATIS DE DEO DISCERE POSSVMVS, Qu ipfefdnnlia ux ifiufmodi trddidit monumetd, ut db edfdmt- liafapientid omnis emdnauerit : Qjid fuper omnes perfufusfuit Mofes ,  CANTICI PRIMI quem omniumpatrum eius doBrina conftuxiffe non dubitatur . Et b1iuli* pcrc.Vndc Vlinius dixit literas primordiales fuiffe Af]yrias:& ex Vbanicia CadmoninGrxciamflxdecimtranflidijJeiquibus Afiyriis ctiam Acgyptij didiceruntiqnamuis de antiquitatc glorientur: Nayn Mofis^ut dixinm)eori *r.*o hjhtutis initiatus eos meliora docuit : ut a Strabone Sacerdos Acgypws di~ hsJit.F^runtctiamin conferibendis Aihenicnjium rebusclari Helanicus, VhilochorusXajlor^TbaleSy ? Alexandcr, Po!y'ijhr y ? omniumhiflorico- rumfacilprinceps Diodorus>qui Afiam, gy Europam prope unixerfam dili- gemer fuis oadis pcrlujhaxit.Hi omites uetuflatum amplifima inflgfa.dfie Mofe prPkta- cus Mitilen exteri Vates,etiam uetuftifimi Gracoruw y propbetis Ho breeis iunioresfunt: Mojcs cnim ante Troi o* Hefiodus (ut Cicero ait)cent f quinquaginta annis Trotam fequuti funtiquibus paulo Ccero TONVS PUMVS. $ prior Orpheus eumfuisfacrisjemporc uidelicet Gedeonis,fedpofl Mofcn an nos circitcr trcccntos^rcccfiu M ofes igitur primusfuit, quipublicu Uteris ca tncndauit ca> quatuminc $ confortio diurno collnflratus didichfacram:nta: quibm uel pro parte fii progenitores edoftifuere. Scd Lee bijhriis inuoluens ineruditaplcbi y cum qua agebatfe domeflicumpriturhoc ? de noflris ultra Augifiinum Ambrofius,EujbwsVamphilus,f Cyrillusiquoru AlV[ ultimas ad uerbi aitiVytbagoras (? Vlato cum in terra Aegypti operam difei AjT1 K plinis darem, multori uirorum illujlriu , (? inprimis Mo/i doftrinamprofoo cyrm t Jludio n ignorarunt : Erat enim id teporis apud Aegyptios nome Mojiin non mediocri admirationeiunde raonem Dctjboc ejl prima caufec eos quidem ac~ cepi(Je no dubitamusiquosfequutus Numenius Vytbagoraus multa ex Mofai- ca docrina infuis librts cferipfituit magnusBajilius teftis ejh Er ut ab bis me Bj ^' expediam.probant Clemens Alexandrinus , Atticus ?latonicus y Eufebius , & k 9 Ariftobolus:qudGentiles(fiquababuerunt egrgia dogtnata & ntyfieria) Eu,Ari * aludais ufiirparunt :  fabularum inuolucris implicuereiut illud Deucalio- ms dUmij hiftoria, cr Vbatbontis fgmentum a retrogradationefolis : qu qua de natura prifei Graci Jcripfirunt y alijetiamanteipfos trddidcrunt:Nam Brdchmana apud Indos (qui & ludai uocantur)multo priuspbilojphatijunt . Ncc miretur quijpiam ludaos indos Arifio. fuifieicu * Arifteteles apud Clearcb dicdtiludaifunt Calam ex india.Scd  patre pracipua tribus ludai appellatijunt: Ifraelitici auteab eorum diuino Vrincipe^  pregenitore lahacob: Hebrai ucri %  trajhi, cuifewper tanquam Nume. peregrini addiSliJunh Cui adflipulatur Numenius in primo uolumine de bono  Vlato>inquit 9 y Vythagaras Grace expojuerut^ quaadinuenerantbrachma- ia^Aegyptij^ttque ludai.Sunt & quiaferuntMumenij^bilonis^lowiiyld- blici^f Proculimyfleria Paulo y Dionyfio,hlierotheo , &> loanne accepta futjje.lmportunum quippcforet omnes citare y qui ludaos,? patres nofiros (d quibns $> nosprimordiafipientiaaccepimus)primos ajjerumfuifse doBores Japientia>aquibufid inclyta longe Cens bebrea illam nouit 7 notamque recepxu Et iterum alio orculo* Cbaldeis,qufatis expe- v ^ rientia comprobabit :fi repetcre uolucrimu* qualia hi , quifibifapicntt nomcn ucndicaruntfine boc ipfb lumine delir amenta conjinuerint: Vt bene coU ligit Enjcbiu*, Augfiinus^Lartius, " nouitiores quamplurimi 3 fedpotifiimu u*cfi Ccero . Tbales enim milcfius, qui inter Japientes primam tenuit exedram ,  bunc deumappellaK Empdocles multa alia peccans in deorum opinione turpifsimelabitw : Qua- E m F ed. tuor enim naturas , ex qwbus omnia confiar e cenfet, diurnas ejje unlt: quas & rfci } & extingui perfpicuumcfi. Vrotagorasomninofefenegat.quiddeDeis p ***' A iiij CANTICI PRIM! Demo*, loquatur feire. Democritus imagines, earmq\ circuitus in deotum Hufftero rr- fertSed cum negct quicquejfefempiternum (quia nihiljuoflatufimper ma- i-piamii neat)nonnc deu omnino tollit^ nullam opinionde eo relinquit? Epicurus qui Democrifonbws hoYtuhsfuos irrigauitjogitabat Deum forma humana cir cuamiiumieo quod ca pulcherrima omniumfit , yjola rationi y menti con- ciecro ueniensi Que Cicero longis dijputationibus deflruit: & pluribusfacctiisfiigil- Aniow. lat.Ariftoteles multa turbat a magiftro uno Platone diffentiensimodo enim me ti tribuit diuinitatem % modo mundum ipfum Deum effe dicit y modo alium quen^ dam praficit mundo ^e\^ eas partes tribuit,ut replicatione quadamtdi modu rc gat^ tueatur.Tum cceli arderem Deum efe dicit non intelligens ccclu mtmdi xenocr. effe partem>qu alio loco dejignat Deum. Xenocrates deos oco effe dicit:quin que qui injletiis uagis nominantur : Vnu qui ex aliisjyderibus quajiex difper- Thcoh. jis membrisy Septimu Solcm> Ohumque Lunamlheopbrajlusinconflantia quadam modo menti dittinum tribuiupincipatumjndo arfo, tum autemfignis y strato jyderibfque ccclefiibus. Strato philofophicus omnem uim diuinSin natura jiu effe cenfuquce cdujasgignendi.augcnd^minuedq^ babeatfed careat omnifen z mo fu & figura. TLeno legem natural Deu efsc cenfet. emque uim obtinere recla imperantem^probibentanque contraria . Et alibiatbera Deu dicit: Et aliis /o- Anilo s rationquandaper omniii naturam rer dijfufam. Cuius difcipulus Arijh. formam Dei intelhginoipojje ah dubitans omno , an deus fiianimas, nec ne. cie-intcj Cleates Zenonis etia auditor nunc mundum Deu m dicit efj nunc mentem, f hoc ultimum>& altifsimum undque circunfufum, (f extremum omnia cingen- tem atq' y coplexu ardor em(qui quale effe pofsit intelligi non potejl. Xenopbon quajiin idem uemens Socratem retulh dfputantewforma dei qtiicri non oporterc. Aw- phL C fibencs populares deos multosjiaturalem unum effe dicit. Flato quoq> cu Her mogene differcns aitiper louem Hermogcncs fi mente baberemus prxcipuum reftitudinis modum)conj}itucrcmus nobijcumfateri.nibil nos de Diis cognofee remeque de ipfis quidem jicque de ip frum nominibitSy quibus ipjife uocanticon jiat enim illos quidem uerisjc nominibus nuncupare.Opificem tamen ipfumfit - tetur cum fias academicisygenitormque uniuerfiEt bi(ut Augujlinus ait) no-* firisfapietibus uiciniorcs>quorum fontibus non dedignatijunt irrigari. Sequ- speufip, tur alij logioribns quidem pafsibus.SpeuJippus Vlatonem auunculumfiques uim quadam deum diatrfua omnia reganturjanquam animalcm* Ex eademfchola Haadi. lieraclides pomicus puerihbus fabulis rcjperfit libros, modo mudum, modo me chtydp. tem Deumcjfc dicens^errantibfqucflellisdiumitatem tribuit. Cbryfippus^qui Stoicorum Somni orum ucterrimus habetur interpres , magnam turbam cogre- gat iffiotori deorum : conatiirq y in ij.libMbi de natura deorum agit , Orpbci, Dtogba. Mufi 9 Hcjic-di, Homcriqucfabcllas accomodare ad ea, qude Minertia (?par+ tu louis^ortque Virginis multa fimniat.Ciceronis Cofta omnes de diis loque cun* tes redarguere y &fuggillare uidetuny p totflucns muigat eius cymba , ut quafi merfus ad aridam omiffi peldgo^ defperdtoque portu y faie nauftdgdtus contendat conclttdens deos naturds objeuras , dif}icilfqne explicatus hal?es. Omitta,qu# abjitrdiora poctarum uocibusfujajpfajuauitatc nocucrunt ; qvi @> ira inflammatos^ libidinefurentes induxerunt dcos,fecerntque ut eori pne/, q* minera uideremusiOdiapra^ereaydifsidia^ortuSyinteritus, querc- lasjtamcntationes ejfufisjn ornai intemperantia libidines,ddukeria,uinculd,ci humano generc concubitus^iurgia^odia^buiujmodiinjanias multas. Sed cy ad tanta injaniam deuencrunt multiiut Deos quos adorarent^manibuspropriis confingerct: Vr de Aegyptiis Hermes Trifiiegiflus dit.Sicfecere Ajfyrijjp- ^ rm ^ lusftdttta Bcli afilio Niiw cJlruSla(ut quibusdpldcet)pr- cofingebat jiatuds:^ jxbidraserigcbau fuicui titulus ejlfecundum Mattbaum, ctftm dicens: Nemo nouitfilium niji patcr.neque patrem quis nouitjiififilius : ? cui ttolucritfiliusrcuelare. Debac igxturfiiperfubfianalifacratifm^^ A- m  nj: riopdgitd profequitur)neque dicere qmcquavt i rieque cogitdre pr uniuerjum.temporum quoque uarietas ornatifitma y an nis y menfibjque dijlintta deumejje ojlendunt.Gr agro expulfo . Sed tufebiuj Eujbius ulterius progredietis y dicit:De Deo dubitare nopofumus, cu natura y imrno diuinitus omnibus injitumjit y Dcum efe uerum omnium rerum creatore* Quomodoper creatarum reru uefigi^aut imagine: & eoru cojonamic Arcbetypo deuenire pojfumus in cognitionem eiusfcccuditas. Cap. 111L VT illam diuinifimamfcecunditatem, qu libcr.quod rum efficit Vbatafk.Vro- Um autem bane inpropatulo parit : quando fonanti uerbo , quod conceperat, manifcflat.Sedcum AngelicusJlatuspcrfecTiorfit, qumdlorum quiadbuc inj\adiopugnant,exccllenorcmparit conceptum, nulld intercapedine muta- tumqumpariensprolatu quodam in dei laudes continue per feucrat. Ex qut- bus omnibus in opificc,cuiusJimularum tenent, omnia gradibusfuis contem- pldmur-.o 1 ue-bi:  omniumrerutn,& utrifqucfexus M : . fxcunditdtc plenifiimus uim xotam continens generandi abfque alicuius extrd- rijadminiculo.Hinc Poetis Pan.(quodtotumfignificat)dicitur: quem filem foct ^ cfje Archadcs exijlimantes adorabant. E/l quippe uerusfol, mm bic ccelejiis, fedfupramundanus , cr diuinus.Etfi licetprojqui , qua de boc Vanepnxit CANTICI PRIMI antiquitas : qu percuYrt* mus etidMcwtypicatopifturam.Cornua primo in capite locabant , dcnotan* ts regnu, quod infupcrioribmjnfertiifque tenet: Cornu enimpro regno ctiam Micro. apudeos^quifacra nofira fcripferc >acceptum Hieronymus in orationeA- bacuc longa ferie probat. Barba uerb prolixa rdios heis, aut diuinplanhics equitare dicitunquod tradiCclio nojha bbet occafium.So* natjiflua Jptem calamorum , idefijeptemplanetarum harmonia inepta fiunt feptiformesfoni,qni diapafon confummatam uidelicet confomntiam complent. \irga in manibus efipotefias , qua cunfta moderatur : ridentem cum finge* bant,eiusfiempitcr)iamfcclicitatem innuentes 'Delitiarique ajjerebant in echo> quec efi uox emiffa in concduisjiel obieclU difpofnis quibunfeunque refinam: Vox enim uerb,& metis conceptu exprimit: Ideo uocc ucl diclo Deus midit y & omnia eins mbrafabricauiyiocquegubernat imperitando. Amoreetiam ergo nospluribus clamoribus manifefiat: Reciproco uero amore (qui efi rejo* nans echo ) delitiatur.Et bcefttnt deliti infra diciuOmnia habere cfjentiam  pri- mo cnxc,& prima caufa,' uiuere a prima uitaiimmediatcq primd^jum* wa intelligentiaiQjtce f\t omniumfcccunda eorum,qua:alijprafict,neceffe efi. penfi. E/tyi infcipfofumme fxlix,^ beatusiSed Beatitudo (ut difiinit Speufippus) r/ bonum ex bonis omnibut accumulatum.Beatus dutem efi , qui nullo indiget* Au-n. Bo.tiii e i ViMO y qui habet quicquid uultifibcr.e docet Augufiinus, Boetius, zj Vlato. Nibil Hcrme* ergo dcefi illijqtii omnia continet,tanquam ucra omnium Jpbaraiut dixit Hcr- rnes.Et cum nihilfit extra fpheeram mnndific nibil extra diuin ambitum, qui omnia compleciitur.cuiefiilludinexplicabilenomen, ubi \iter in artificis mente fabrica idealis, ex qua conducit extrariamiut longo fennone dijferit Augnfeinus interpretando il Augt. lud loannis, quodfacium efe, in ipfo uita erat.Vita uqnc creatrix, ? idea 1^1. omnium rerumfaciendarum.Qjitafecut artificium uiuit in artificis mente.an- tequam conducaturfec uiuebat mundus in mente illa diuina 3 antcquam deduce- retur in opus. Continet infuper omnem numerum exifeens ipfe uera unitasiqtue principiam^ radix omniuefe numeroriJansomnibus^utnumerentur.Om- nis[enim multitudout ide Vroculus ait in tbeorematibus tbeologicis)cfe ab uno, r-^u 1 Nec aliquid ejjet imumfemul atm aliis multitudincmf adens ( ut ibi profequi- tur)nijiper wtius participationem unitatem febi coparareuQupd un> d quo exordium habuit. ntfei denarius numerorumfinis , * complementam, cr prindipium decadum. Quem nnmerornmferiem omitia tanquam nerum exemplar imitando , ad illud unum redire contendunt, unde procejjrnnt : Vt aliquantulum progrcjfus no- fecrProculusfubinfert.dicensiquodomnisordo abunitate incipiens procedit pm;i. inmidtitudinemunitaticoelemcnulem:(? ipfaordinis multitudo tandem ad unitatem rcducitur-Etomnia qu nouem Amgelorum ordinesper fitam decadem in primariam unitatem refeitwantur: Qjicefuo loco Latius dife feremus. Quod Deusfet unns. Cap.V L W ~"S] Ew unum ejfe, babemus legiferum dkino orculo intomntem.Au mofe* jdi Ijraely tu uidclicet qui Deumprincipem babes ( fec enim \feacl \intcrpretatur)Dominus Deustuus Deus unns cfe.Et itert introdu cit ipfum ad populum protefeantemiVidetc quod egofetmfolus: cr non efe alius prater me . Cum quo eius , imo legis occentor conuemt , dicens: Noi e[l Deus pneter Dominum, 3 non efe Deus pr.eter Deli noferum. Cum Di An CANTICI PRIMI in r !x efifornacem d Cbldcis proicftus ejl , f HUfus cuajt: nndefummo fauore profequutusefi cum Deus , pro cuius folius gloria non recufauit morte jubire Pro bac ueritate djjerenda Scrates q* crceres, x$ mortemfulinuitx aE" 1 ^ ut Afuky,ef AulusGellius atteSlanturinidlatamenfibigratia compara- ta>co qudjponte uenenofufccptofi mortem intuiu cotra cditlum illius Dei, quemunicumprofitebaturtquiuetatomnino (fjibi, & aliis quempiam inferre pi Trir mntenuProbat PlatoinTmxo Trifmcgiflum amulatus : qud D?us mundi exemplar jit unus : eo qubd mundus unus ejl. ConSlanter djfeucrdt Auicena ImpojMe ejfe duo fe nccejjdrid. Nec aliud babet  Je, ut nccejfdriojit, nifi Deus.Ariloteles HomerijcntcuiamcclebratiNonejlbond multitudo numi- numiVnus ergo Princeps y unus vioderatorNnde omnesfipientes contemplantes piBuras f ? formas uarias buius mundana domus 7 unam tantum eorum caujam, & pri- K-o. & tnam arbitrdtijunt:ut Nicomachus , & pfl ctm Boetw , y Proculus in eo, pm!pyt. f intclleZlumidudlitdtem uerb dctmonew, de malum>in qua mdtcrialis ? u  ejl multitudo. Adslipulatur Vlato in epislold dd Dionyjium. Cumjludio , C7* cxjententid(inquit)jcribimus animi: Deus principium epiftoUpYrtbet.Sificus dutemjxon Deusjd Dijxoncludens onmia bona ab uno 7 malum autem a muU cc::o titudine confufaNec potcfi(inquit Cicero) onmibut intercontinentibus mundi partibus effe perfelio ordinismifiex 11110,0* diuino^ continuatojpiritu ca- tinerentur. Nec dliquis defapientibus aliquando opinatus ejl ddordndum effe nijiunicum Deumiqui ejl principium uitVenerem>Lucidam uitam,Solem,aut Apollinem&r catera idgenus: qu quem cedidit de natura Deoru ajJeriuVlinius auteficor^ ck::o diant quandam dicitjnnumcros cxiftimarc Deos: (f opinar i matrimonia inter eos contrahi y tantque auo ex bis neminnafei : & alios e[(e grand#uos,fem- prque canos\alios iuuenes y atqne puerosiatri coloris \aligcros >ouo a>ditos y pue-> riliumfere deliramentorum eh Sedfuper otnnem impudentiam, adultrio, in~ ter ipjs fingi 5 mox iurgia , (f odia , atque etiamfurtorum ejje zy fcclerum numina : qua bene utique confutat.Docet autem no nimus impie,qum indoftc de Deo:eum de ipfojne eius lamine rite effari non pofimus. Qup lumine col- lujlratitheologinoj\ri,confidentius de ipfo loquuntur : y eius nnitatem extra Tgeoi. ornnemfolutionem comprobant : quia infinhum aliudfecumjlare minimepa- turjiec mente fiec uelle,nec potentiajiec bomtatejtec ejfentia^ qua legenda re- linquo nbi ab eis copiofifiime tra?latafunt. A ddunt etiam de uirtute qua om- mapotefi:VndeJef[entduO)pojJtunHS dejlruere^quaaius fabricauit: tyfi non pojjtjion ejjet Deusiqui omnipotens e/h Et progrefii ratiocinantur , q uo- niam uterque utroquefrueretur: cumefentfummefruibiles, & nolsfruipec caretirus autem aliquid acciperet ab aliojanquam imperfeclusif fie Deus perfe&ifiimus ejjet imperfettus: q adbuc ultra. Si duo,uter illorum bane ma- cbinam fabricauit? tuterillor um ipjam moderaturEtji quifecitjpje & re- gxt^quid alter facit?Siuerbunusfecit ^alterque gubernat y quomodo tmrauit gu~ bernator in domum nonfuam?Ex ordine igitur , (p moderamine concludamwi cum VionyfiC)?latone,cum ueris pbilofopbis , Ajhonomjque omnibus tantaru ^ t " ? rerum fibi inuicem conuenientium opificcm eundem.^f rc&oremiqui e\\ omni v^io artijex^omnem habens uirtutem,omnta projpiaens. Quodfoccundijlima mens illa prima, qua Deus dicitur ^ad intra extraq\ produxerit. Cap. V I . i X bis conditis imaginibus manuduci ad diuinam m:ntem cminef- (hnam> omniyttquefaxundifsimam^eiusluminecollujlrati uidebi- I musprolcmfitifimillimam.quieft uera imago Vatns\quain fepri- 'mogenerat nico ^ nunquam interrupto aftuiquojanper abfqu aliqua interie^ione^nt ukijsitudinefeintelligitfurmxumper ejfcntiamfonu. PhjJo. iUjr, CANTIC PRIMI Vnde refnltat proles , quce efl plena intelligentia, plena fui imago , ^ plenuin to. Mcr, mn ii CX cmpUr.Qji4mj?rolcm loannes, y Mercurius uerbumnominarunr. orpi,. j>i at0 d^* PatrisjiliumiOrpbeus uer paltademjd cjlfapientiam ex louis ca fite natam. Ex qua plena intelligentiafucebonitatisfummce amor producitur li gans intelligentiam cum mentem eo amplias, quanto hntncnft proportionc fi- bi intimior c/, quam alia: proles cum eorum parentibus . Hinc efl exaclifima parens imago } quadam tamenrefoluone^autaliquo xntrinfeco abfoluto , tan- quamgenitadijlincia generante. Et niji ejfiet in Vrototypoillofummo gene- ratiojion ejft in creatis generationis imago : Na- dedijfctjlerilis, & abjque itaj* fxtufuis rebusfoecunditatem : ut per \faiam de incredulis quadam impaena con^ueritur diccns:Ego qui ca:teris generationem tribuo.Jlerilis ero f E/ ergo R iLtJr * infummo opifice germcn,atqucfecunditas : Qmantpcrcatiuelamine adccckfia ipfa traberemu*:  ri ^> f cx pulcbritudinc opcrum.zf dcco e creatur.rttm(;:t Origcnes in Pcrr- ebonja ibn)parcntcm uniuerji mtclltgamus. Id maxime y cum proprior imagi- vas ratio in homine reperiatunqui dium- mentis fAus inter mortalia (ut dicunt V: irem ^latQnici)habctfwiuluhr t Homims amemfimulacbr animal tenet; Anima- ItsZoophjtum; T.oophy autem planta : Planta uerbmctalla: Metallorum lapidcs.Lt quia infcrwra ab bomin imperj velam cominem Dei imaginem ? di- TONVS PRIMVS. j> CuntCdthoUciSdpitesilldowud tmcrcDeiuefii^m^per quodimperfe^im CathoI - dciformcmfycciem rcprafentdntiWmmqHoque magis (f tninosjcamdum di flribvtmip]uperfeZtionem.Smemm %y mixtorumformt te- nuiftndfummibonifimukcbrd.Viucnua ucr> cali, fjydera maxim SoU ddociiord ctemplandd deducimt.Rdtiona!es uer mentes tanquamfitpre- mus magjnurngrddusjntima penctralid introcuntes^dd eutn comeplationis grd dum dueniunt , quo in tbdlamumprapdrdtum dliqudndo intrent ; iMofiipfos hdbitdcuum^Q* templum Deiconfhtuantiubi uerumfympofium omnibus mu- ficalibus concentibus clebrdtur, Qupd Deus mundum fabricauerit. CdpN III. J Nter ca , qu 6 Mofes. CANTICI PRIMI quinnea.quaintdffnantur t fed auauidetuntt&qudiuinisrdculisae- ccperurttjocentMofeseium Theologorum pater , & pbfofopbantiummagi- fterpracipuusjn principio , hiquit,creauit Deus cedum,^ terram, r cate* t quafequuntur.Cui Deoplcnifiimfat&bqueiugeMonumint-, quimultis heis probat ea,qua dixit,magis credendum efi quam Arifioteliiqui nec ratio- n&usjiec mraculisjtec oraculisfua buiufmodi ludicra confirmai. Loci trem, quibus Mofes conoborateaquadocetfunuMiracvk^orKnta^oracuU^uatu cinU'.C^jnfospartiumtomsdogmtis,graiHsautboritds corum, qul eius do~ Brinam confirmam, * interpretando approbant. Miracula in propamlofunt, Virga incolubrum,  Brucus , & ignis cumgrandinefiuit: Vefica @> tabe refoluuntur corpora : Primogenitum omne ab homine ufjue adpecus magno facramento inter iit. Deducs aute fitos ifiaeliticos mareaperuiv.Aqu depetra , cotttrnices de cedo , fulgura , nebulamper diem , columnam ignis per nottcm y caliginem , * ex ipfa Dei uiucntis uoce , quapopulum nunc ter- rebat , nunc confolabatur , deduxit . Clades JEgyptiis .firagesfubitasma- le mercntibus, igttem arrogantibusjeprammurmurantiimmittit: Nrero- fam turbam ab infirmitate , o* eorum uefles  corro ftone conferuat : Pajcit infiper ipfam cibo calefii , ? hofiium eandem uBricem reddit . Ha c igitur & buiujmodi multa injui,do?brin aut plebeis eius referentibus , credant externis fapientibus: ir.mai. quipro bac ueritate deponunt , Berofo uidelicet Cbaldao , Maineto JEgyp- SS tio > Hctwi>o Vbanici t Dario regi, Vtolemao Mendefio, Menandro Epbe- Nic.Abi! fi y Nicolao Damafceno , Abideno hifiorico y Efiieo, Tbeodoro, Cborilo, at- c/.f.z/.' que Ezecbielo poetis, Demtrio bifiorico, tecateo Abderita pbiiofopbo, f ESt. aliismitis ultra quadragintafapientibus  lofepbo , Arifiobolo ,Tcrtullia- TONVS PJUMVS. io no]&%Hfebio citatis : qui pro ueritate prtdiftorum mirahilium dcponunt. TcrEl,c VenUmus ultra progrefiiad uaticinia:Dc quibws Vtolemaus in Fruclu,Soli nu Ftocm ' m inedffiatipr lCl$ & dicemus>qud dtj efiU uos.Vnde &fi Mofes docens , (? eius ajfeclccpro- pbetaomnes tot particularia Mempbitico regijribubus illis,principibus,w rc gxbus tnultis , de ipfis , de ciuitatibus, dquepopulis eorum uaticinatifum.quis dubitet eosfinZio numine affiatos f Quis defalfitate eos criminabitur ? Quis ambigetde corum doctrina?Legatur Moficontextns>omn4 uaticiniis, ffutH Mofc * ris enentibus plena junt adcojit mhilpr y oculis colluflratis efl manifejium : qu nepos No\ ut Didymus aitiucrum ipfe Chan filius No)fiBerojd creditur. Nec enimiftis datjefunttabuU^jed vloj?, de quo filo legitur , quodfacic ad fadem cum Deo locutus f\t ; Quem muhiab eius doftrina edoi amulamcsfanRx uit quia nequiuerit nouum locumfbi uendicirejdeo necgeneraripotutjj.lntuekantur adbuc omnia,qumonentur trdnfmigrare ad nouum locumiaut mouerl circa aliquodftabile , ficut Jpb aut immobile centro , cum quibus fundamentis non uidebant pof- f eftare mundi nouitatem. Et quia generatio uniusejl corrupo alterius : f mbilpotmtpr aceder e orbem >quod corrumperetur : Vndeingenitumajfere- bant. Exijlimabant ultra progrefsi^ omne produftum prafuijfe potentiain matria : adeo ktneceffeexijlimarentmateriamfamperprafuijje. Adducum ctiam prcuinibilprrtfuit,fieri mimme potuijfc. Qu dum ex pojfefiio- ne noui loci qudmacquirit de nouogcnitum,uolt mundum dgenitnrd cxclude- reMuidmllum dcquifiueritlocum . Sedddndo^qubdflbi compardueritlocum f ettndcm dicdmjibiacquijiuitjnquo mine efl . Efl cnim rea centrum dut ter- ra y dut mundi>dutjpbar qiid omnid cStincntur, antequdmexplicetur in proprids forntds: c cxplicdtd moderdtur^ confer j udt . Qudfubiungunt omnem trdnjmutdtionem mturdlem ex materid in ma~ teriamfieri.ddmittimusifcdinprimxudproduRione, $ dbfolutd db omnibus tidturalegibus , quibus princeps iure non tenetur , hoc non cxquiritUY . Omne dutmproduRumprtfCxiftere primo potcntidqudddm ddmus :fed ndturdU in mdteridmundus dutem ipfc , ut bdncfudmjententidm exponant^c dmbigudfit.SienimeiusJhtJusfit>ex nibilo per drtem , autndturdnibilfieri 9 quafubieciumcxiguntjn quo operdntur : Uberds mdnus prabemus . Sed quii dd drtificemfupremum , quem longis pdfibus natura amuldtur \f\cut drs na- turdm ipfim , ut Arifloteles cumfuo Auerroi conJcntiunt?Etflcut in ejfe,fic au^, & in opere deficit ndturdle dgens determindtum^ de motuijemporiy &jucce- fio nifubieftum , db co qui efl ommbus ndtune legibus dbfolutus * Si dutem mi- tclligdnt ex nihilojd efl pofl non ejje nibilfieri > boc reliquerunt pofleris com- probdndum : unde nobis latus relinquitur edmpus negdndi, quod necprobdtur % nec exfe ipfo euides efl. Si dutem uelinty ut illud nib excluddt omnegenus cau farum y etidmboc ddmusiSedin mundigenitura nos prajitpponimus opcrdtricc cduJdM^fuprcmdmqux mdteridm ifubiccliimjormas ddndds y inflrumev- tdrfudlitdtcs-dijponcntcs, & omnid queedd opus dliquod conducendum cxqui- runturjud intermindtd uirtute continet. B iSj CANTICI PRIMI NequeniotusidempraftdU Cdp.X. Erjiflcntesddbuc peripatetici infuis fpeculdtionibus rcrumnatu- ralium.o' i* profyeftu bdbentes> motum ejje in eo.quod mouetur, dutgenerdtur.dut infttbietlo trdnfmutationis; 9 cumnullumfub- icftum illius dnquce, f primtu* prodi&ionis prtfuerit, concha debdntjpfdm minimefuiffemec mirum eft.fierrdbant : cum noluerint difcede- Angu." re fcnfdtis: A quibus (inquit AuguJlinus)non ejl expettanddfyncera ueritas. procui; Nec cx ipfa^ut ex rdtionibus in eifdemfunddtis pojJumus(te)k Proculo )de- uenire in cognitionetn diuinorumiqux intelleftiuafuntjmotd a mdteria.mott^ fuccefsione,* abonrnxbusfenfibusMinc oberrdbdntdbillisfcculentis & dctc rioribus generdtionibus dd diumum opificium, quod omncm uundtur* tranfcc dit , arguentes. AnneBuntneJcio quidfriuolum , & ineptum, motum uideli- cet rettumperpetudri non pojjc-.quia penrdnjiret fydtium infinitum; quod na- turd minimefujlinet. Circuldtis uero motus, quod non pertrdnfedt dliquod w- finitum,poteft cffe perpetuus: Sed in atcrnis(ut diunt) poffe dd ejfe.uakt de- duciio : Hinc opinabdntur conuincere mundi atemitdtem . O pulebrd dedu- Aurrrois fti pr illud ejl prc ipiumfuturi, - dus.Totus bic error ex mala uerbornm intclligentid procedit  dum illud diite anguflantdd aliqudmpdrtemtemporis tantummodo Jignificdnddm: Nama- pud noftros,(& etiam externos ingenere dicendipcrifmosjudemus illud an te.dliud quam partem temporisfignificdre: Aliquado enim cetermtatcmfigm- ficdt y ut illud inpronerbiis:Dominns pojftditme in initio uidrumfudrum^ntc* qHdmquicqudmfdceret. LtinEcclefidjUco : Ab initio > o 3 dntefecukcreata JiimApud Sulmoncnfim quoque dicituriAntc mdre , CT terras , (f quod te* git omnid cahim. Ncc ignorabat illefagdcifiimus , tempus  circuitu ccclorum Auerrois Anita. ?r>->icr. Ouid. TONVS PRIMVS. i  fluere: tdmen dicit dntc ccvlum, quod tegit omnid. Significai etiam ameriorem partem lociunde anteambuloncs > ? anteflo.Significat etiam fuperioremgra- dum, quo Antifles, qui esi aliisfuperior . Et cum totfignificata babeat illud ante:cur artare uoluntad partem temporis tantummodojignificandam ? Norc- ne cr i&td concederent.materiam ejjc ante formam ordine quodam , quamuis tepore no pracejjerit? Sic Deusfuit ante mundu aternitatem ordine quoda: Quodauteadiungunt inflam finem ejfe prateriti> y principiumfuturijluit Klgtd dicens. Sicutfe babel punBus in continuisfic inflam infuccepluis : Pm Atem Bus uero atiquando eflfinis partis linea,* princtpiualterius patrisialiqu- do eft principi totius linea, neefinis partis pracedentis : Sic illud inflam > in quo mundusbabuit exordium ^fuit principiam temporis Jquentis , y nonfi- nisprtfterituNcgat Arabsfimihtudinemtquia tempus tranfit , linea permaneu O ridiculafolutio: cumjimilitudo nonfit de tranfitu , y permanentia , in quo differuntfid de parte indiuija in qua conuemunt.Ornnia enim qua in aliquo c ucniuntyin alio differuntiut etiam nouitiisin eorumdogmatibus triuiale efl* Adiungunt nefeio quid apparens:Qjiodfluit(inquiut)habct aliquid antefe y poflfe.Sed{ut aliquid de promptuariis natura 0* Dei adducamus) plus dici- mus: cp uidcticet omne fluem reuertitur ad id> d quo ty principi babuitjuiflu xus. Aquacnim ad mare^quo traxit origine reuertitur \ut Salomo fapitifii- Siiomgjq mus docet: * experientia comprabat. Corpus ad terram,ex quajumptum efl. Spiritus, Z3 3 omnia  Deofaia^ in eundem  quo progenitajunt > reuertuntur. Gyrum(inquit ?rociili4s)produtta omnia ejficiunt y  Deo incipietia , & in ip- Procu * Jitm definentia Deum. Sic * tempus redit in candem aternitatem ,  quaflu- xitiqua rcmanebitcejfante temporeficut & ante tempus praexiflebat . Hinc ad Auicenam interrogantem t quomodo opifex pracejjerit mundifabncam>di- AuccI ?* cemus cum Auguftino pbilojopbo utique imegerrimo : quod pracefsit duratio- Au ft . neilla illeabbisquifueruntedofti diuinis oraculis) Amm. in bac mundi duratione paralogizatjwn aiu Quod refoluitur in a!iud> dijfe- catur: fed cum ultra mundum nibfit , in quo pofiit diflolui, durablt perpetuou Cui dicimusiMundum refiluificundum partes jitperfeuer et meliorinota:Jd nonderefoluone difyutamus adprajem, cum de eiusgenitura (it firmo : nec dijerepat  religione noflra , ut perpetuo duret Dei fabrica , ut conueniamus cum Platone^ Plotinoiqui nepbas exiflimant interire,qua immediate  Deo vwd benediclo profettdfunt. Hinc & animam immortakm ajjerimus , quid  Deo plgtl * w p roduftd , o 1 infpirata.Corpus etiam aternitatem confiquetur^fi anima iw- taram induerit; ut alibi differemus, B v CANTICI PR1MI Minas itidem tribuuntgubernatores eius. Cap.X I, R&jjS^ Vinabantur etiam mundi fautores , intelligentiasjpbaras mouemcs f r^Sl Jj^ ,a4tnM ddipifci in perpetua cocloru reuolutione ; ut uidetur m- a Aro. ^^^M nucre Arijloteles infuperioripbilojpba> ubi altiora repetem, 4- * ^criuspro ijla mundi aternitate decertat . Ctti plus concedit han* io. scoi ncs Sco.meliusforjitan eius interpretando uerba , qudm ipfe conceperit: quo~ niam betur nonfolurn mouendo orbes fed dum (tila reuolutione mediante) fun gentes Dei ofcio , perfcftionem rebus inferioribus communicant. Adjlipulan phtn-is ttir qua Vlotinus de ccclojCy de rmmdi anima per tralando>ait: Abfurdu quip pcejlopinari animam , qua adtempus ccclum eontinuimon etiam femper ide efjicerc,perindeacfiperuiolentiam continuem. Er parum progrcffus inquit: Quid in canja cffe potejl , utmundus aliquando dejinat ? Non enim dementa mundi uelutlignajreliquaquebuiufmodi conteruntur: q* cum baejemper per- tnaneantytnanet p uniuerfumMic de futura permanentia loqucns^prafuppo* nitipjumfemperfuijfe.Hincfubmjertfemperduraturu quia non potejl dif Jhprincipatus anima ipfius ^nec eius natura labefaciariQjio d c? Avijo- Arifto. H \ $ magnipendiuquiaprinceps huius mundana domus.cum fitfempitermts^ii cifitudinem non recipiens,etiam domus etusfempiterna ejje uidetur. Et cu eius gubernatores non laborem , nec fatigenmr uoluendofempiterno motui addtcli nunquam quiejcent.Qua ut dijfoluamus , errorem dicimus ejj aquiuocao- nis^arguendo ah immediato ad uhimumfinem.Omnia pene ad diuerfos fines or inatafuntfed ad unum ultimm tavtum. Animalibusfinis immediatus cft ui- iitare y & pajci y uhimus uerb bominiferuireiqui (multorumjapientum (enten- tia )finis cjl onmium inferior um . Hominis autem finis immediatus eji regere domnm> rempublicamfamiliam^mercarifludere^ idgcnusfed ultimus de- uenire ad Deum^uel adjoelicttatem fite per uirtutemfloicatn^autfpeculatio^ nemperipateticam ? 9 ielper pnrgationem academicam,fiue perfidem, cr gftr tiam^utnojlricatbolici afjerunulntelligentiis uerfeparatis 4 Deo, (? a cor~ ruptibih matria ,fiws immediatus cjl,ccelos , ? bomines regere , caterque ipfis commiffa^ ultimus uer injpeculatione prima fubjiantia^ ubibeantur: ut rum ipjmet Arijloteles in etbicis perbibet . E/lo igitur 4 quod a motu p ab infe- riorifine quiejcantjton tamen  beatitudine cejfabutjicut nec homo minus erit fxlixjirempnblie & inferiora non regauMirandum quippe efi.ut quis opi- nctur mentes illas beari in continua motione:cum omnes ?notus(ut etiam ipfi do ccnt)ad quietem tendantig* maior fapientue profeclus fiat in exedris, y in fubfclliis quiejccndo y quamin motu. Nec cef[abunt,qttia laboram :jd perfe- $o y & conjummato operc> Z2> prajlito infexiorihus cum quem debebant fatio- P:ot ' n ' re m.Nec dejijlet anima >dc qua Plotinus loquitur , uitam prajlare uniuerfo a motu cejfans.Ncc eius elemcntorum^aut parum annibilationem ajferimusfed quietem  momnt reducatur tandem pojl multas rettolutiones infabbatariam TONVS PRMVS* i 4 ' miktcm.multis etiamjapientibus occlufem. Nccpccnitebh opificem cumperfe* o opere cejfabit:fcut(fdcris literis attejlantibus)quieuit ab oram opere quei creauerat y confummata mundi fabricaiut uerumfit, quod ipfimct pbilojpbi do centjnotutn omnem in quietem tendere. Nec labefaZlabitur princeps kuius mu- dani atrlj regnans in quiete.Figant bicergo pedes fapientes omnes mundana mdcbin * infinhMultahuiufvxodiddducunturab Arifiotele.Auerroi, Mofe Acgyptio, J^JjJ* yjequcntibusiquce Ccero contra rlatoncm inuehens ,fuo difertofrmonein .;*|^ unum contexit: Qnibus inquiens oculis dnimi intueri pctttit uefler IHato fabri- edm ifiam tanti operis^quam conflrui 1 Deo, y rwu aute proprid uirtutc opcras^expeclare no debetfed cotinuo agcrc, De- ccrxat mudtferuipro dignitate [nprincipisua ctiniw rcuolutioni addifti nun quaad quiete in qua felicitas na d ejl.peruenit. No autepro opificefummo % qui pdx % f qmes nofira eji , tanquam legitimi milites dcccrtabimus d* fendeu- tcs neternam eius quietem.in qudtn dirigitur otnnis mundi reuolutio. Ctra qua quietem^ contra ueritatis muru qnm debcs machiiuis erexeritflatim ap- Mk'caf pw&it - Damu* Ariflotcti, qttodadueniatnoua rclatio ,fedrationis y utputat Scotwsuh  accrrimiiudij. Plus autem ddt Michacl Cajuam* , ut Jt rcalis non quidem noua Sed cf tunc prodncatjula ipfx acccdcntc nouitate. Necfita demon- fratione probant Pbofopbi, ut Mis dtfyofitis confequatur effeclus in Deo.qui Aucrrots libere agitou eius fufiragiis munitijlatim decLtrabimusAnfitrgit tamen in cum frujlra bic ? alibi impius Arabs pra:accipiens, quce omnes fapientes negaret: unde dchramenta quippe puerdiafunt lia figmenta arbica : ut eiusfidus in- A^we! terpres ueritate coa?iusfatuum ipfum^ omnes cias rationes exijlimet. Pnc- ponit Auerrois Algd&lcm contra philofophos bellum direxiffc y prjpeditnm morbo vhrcnctico.aut errore legam. O infanum atque uecordcm y poJ}quam ti to \chorc conaris folucre rationes, quas adducit letbargpaticns. Blafpbcmas infuper maledic\efanc\ifsimas leges ore dudno aditas^ de errore crimnuri audesea,q:e diuimtatc plena funt ; Tu nunc uidcris.Nccpro te exclamo, fid pro puberibus , y nondum initiatis, qui non percipientes dunorum eccuhifsi- r:i:o pias raones,qiuc longo nix temporecxquijitifwia diligentia, purgataqnc men lzii te(ut Plato ty fapientes tcftantur)projfi:iuntur y facil oberrant in buiujmo* di . Ideo cum Vlatone nos iuuencs hortamurjic temer de diuinis.mundque fa~ cramentis fententiam proferatis: quia in primo rerum obtutn nibil niji finjibi- le offertur.Qwt autemjcnfibus inmtunturjbtcncbratis metibus altiJHma Dci y f natura arcana non percipientes religionem aut cxfibant , autpojl terguvt reiiauntir bifefummos uirosexiftimtntfiAuerroiftarum, aut Arifhielico rum, aut Epicureorum (&* nnam falso )jibi nomen undiccnt , qui profunda rehgionis facramenta non eam olfecerint:Auerroispojlim, in cuius mahuo Iam animamjhjecfapientia babitarc.atque xntrarc contcmpfit. Et aliqid ndicu lifi magnos exijiimant cumAuerrois dijapltnafint profus imbutiiCuius do- AriAot. TNVS PRMVS. ti faina habet aliquid k fronte  quod alUciatiquod inconcujjum , uerifmilc , cr uleuidcatur. Sedubaltiusintrftexcris,falfa,mfida inmagijbum.tmpia m ornem cuUum omnia uidebis faneis cxceptis,n qutbus a pr*ceptore deutar non potuit.Sed dimijjo Auerroijd quem erroris cSmumo nos dcduxit,uent- wusad Ariflaelcm,quiminuspietatcelngatusrehgionem natura humana t infitamfatetur.Deum bmus)nachinrineipcmaj]crit, umodtratorcm,f ctiam opifxcem in coquem de mundo adidit, quamuis ubi perfenfatas rationes proceditjieget illud,quod eifdem raombus atngere nequtt: Qm in boc nego- tio aHqitapietate procedendo aif.Agens propojito uel  natura fibonum e/, bonu operamr quoad potcft.id maxime cum nullo cbftacuhprxpcdiatur, qma bonum (ut etiam Dionyjws docct ) efi de fui natura communicauum . Qjem Diony. non minus pi quam acutc procedentem progrejju debito projquamur. Ages fua opera , & mdujbia conjquuturum bonum laborat pro uiribus, ut lud a- dipifiatitr.Sed bonum dijbibuens,partitur quomodo , e? quando mlufiucra docct ?auhts,qui(cum defpiritu Dei dornfua impartienti cum Cormtkns age ret)ait:Diuidcnsfingulisproutuu't.Etfi contendatHr,q>bonummturdfer- p*"1 tur in bonum communicandum:hic altius qum philofopbia exquirat^ confcen- dentes dicemus-.Semper illudfummum bonumje dijfmdit in prokmfuam , CT fpirimmcob\dco nec mirumfitu f caterimortales dificitis in excogitando catfux in arebiuo fummi dritefti recndita iacent , pdufiimis rejerata . Er ut ad Alcinoum me uertamjion ejl aliquid extra mundumjn quod refoluatur, nec ipjum refiluendum dicimus : cjlo quod bdbucritfu* durationis prinpium . Et fi rcfoluetur,nibilpracxigit, in quod dijfrluatur >ficut nec ali- quid praexquijiuit^undefabricareturicum eiusfdbrica^dut dijfolutio a legibus generatioms & dijjolutionis natttralis dbfolutdjit. Nec coadwtorcs expecta-* Aiiicma H it q A uicena^qm prpria uirtute c bleneplacito omniapcYagitintjiatim efe- cldYdbimus.Et no naturd dut ncceftate^ut opinatUY illi,quibus fempherna La ulrtus^ amor^uo mundumfabricauit occultusejl. Cur aberrducrint Vhilofophi a cdtbolicd neritdte. Cdp.X 1 1 1. IJEc&Jimilid robord,dtque maebinas direxerunt pbilofiphifru VA ^(bra contra muros jitperntf ueritds^ Cuius dijciplina non cjl bu- imano uftirpdtdfajhJedJdnBi numinis claYitate pfufd: qu qui (ibifapicntU nomen arrogant , uecordiam uel inpaYte in pYopatulo expondm y boc unum eos interrogare uelimtutrefhent quomodo Deum benediclumdgiiojcdnt. Refpon- debunt uque: Ex motu y & fenfibilibus ijlis: quibus mdnuducimur dd ed^ux cognofei  nobis pojjunuquia otmtis nojlrd notitid bahet ortum djenjii: & c Aucrros perimentum jermonum uerorum ejl ( inquit Auerrois ) ut eoncordentfcnjatis. Et illud notius ejljn quodpluresjcnftis conueniunt. Hiciat t Quid exquirat afabrefac^isjuis, Cur macbu- nsm iftdtn conduxcrit,QjiomodoJ bdbuerit in eius fabrica. Er mirum quippe t xttm ex um parte remoueant Deumpenitus d modis creaturarufx dlterd per ed,qux in ijhs inferioribus projpiciunttttelint Deiomipotcntidm, atque uirtu tem coarclare.Audiant quJmilid cotmnendant: curaDee ptimo negdnt,quijtiis domeflicisdit:EgoJaeterisgenerdtionem tribuo,fleri lis ero?Diccntforjitdn:Remouemus d Deo,non modo quod imperfeclioncmjd- Iftia9 pit.fcd omne quod aperfeione dcficit.Hincfcecunditdtem ad extrd ah eo tol limus : ne aliquid noui>aut mutdtio dliqud dfiribatur Ali ceterno , @> immobili. Ltbertatcm quoque covtingentia db eo auferimustne tanqudm imperfeclusjpc rembutionis dgere uidedtur.nec libertdtem negamu f quddgit,fecundum quod eiconueniens ejl . Arguta quippefont bxc , nec tamen dngufhtnt. Nnne d fa- ptcmesgymndfid omnia docent : quodinferiord bcecfmuldcbrum Deipro ui- rd:JuatctjereconanturHoe Phttonici pdfsimjboc Cdtholici nimia confinan- te refotut. Sed  ipfiVeripdtetici in idem comenitficut eorum magifter in jermone fecundo de Anima dd uerbum dit: Naturalifiimum operunt uiuentibus JJjgJ*" ejhquaxiaque perfecla.cr non orbdta, dut generdtionem ftontaneam babet t Arifto.' ftcere dterum,qudle ipfum ejl Animdl quidem ., animal: VUnta uer, planta: quatenus ipfofemper diuino, e? unnm numero pemancrc,Jcun. dum qnoipatcfl parcipare nnuquodq^ fie comunicar, boc quide magis, illuc ucrb minus;bHcJquc Arijloteksiquorum uerborumjumm efiiqubd unuquol fie bums mundani corporis membrtm>quanto pefe&ius, tanto magis contendi Attcrroi cemulari opific: quis mfxdus Arabs de coclo interpretetxr. Qupmodo enim cor- l hperfide cfl illudjmpiternu,qi(od omnia tiulatuncum bocjempiternuft cuiusgratia elementd^Qj' codum ipjunt^ * omnia dgunt ? Nome ubique rejo- Arifto. nant Ariftotclis dogmata y Deum cffe omnium finem. gratia cuius> ut amati^ q dcfyderati mouentur omniafSed b&c mnima funt inter multa, qufecundum indiuidui miferta ejl dando uirtutem,ut pofiint permanere infyecie. Qbmutefcc perfidt canis \nec de Deo loqui prqui cum unum beneficium prqu qune uideatur conne- Ariftotc* xionem babere cum inferioribus; in quod conjntit Arijlotelesidum afjrit ip* Jumfxlicemfincaliquobonoexteriori. Ncc contingentia aliquaforet: Ji n cejjario exiret in opus : Quam contingente m probat Arijloteles in rebus cx co quod non expedir et conjiliari^aut negotiari^niji contingentes forent euen* tus. Sed bjd in ipfo primo. Nec ejl mdiuiduum contingens , tantummodo quia poteft dejhui; fpecies autem atempe, qua non pojjunt dijfolui : quiafipotefl dejlrui pojlfa- lum,potuittamennonfieri,antequamfaciumeJfet:quod  qui cotfuuscj} tempori, y penitus motxbus mancipattts ?Et fi contendas aternum , dicas qu ali* gubernatorum , ? ff>ecierum  ope* rationem eadem menjura menfurari cum eo , qui penitus immutabilis ejl . Dj- cent : /Eternitas mundi differt ab illa primi agentis:qxia illa tota pofjefiofi- mul.bccc autfocccfua Sed dic^SifucceJiiua, babet partes : partes buiufmo- R^ynm. * duti * infi y M* effi > nequeunt.Habct ctiam(utcum Kaymundo lulio proceda) fuccejiiuu principiu y finem.Si ergo illis terminis clauditur , quomodo potejl conunire cum eterno, quod nullofinc concluditur ? Qjiomodo infuper erit  infinitas : quomod intelle- Aftron ' Budeterminato infinita apprebendere pojfunt Si ker dicas: Cognofiunt partem ilUrim reuolutionum , partem qnoque non : Qu r mala fortuna benefortunatum docent , qui dirigitur Dm - Sed quorno* c H rifto. Aucrroi* Aiiftdt CANTICI PRIM do dirigh^quanon intelligit? Quomodo condigna premia redditpro bene , aut malcgeftis(ut ibidem affiritur)quifingulds opcrationes non difiutitfEt in Me, teoris docentrf Deusjuppofiiitignempurumfub orbe Lune.Quiynodo dijfo Juity(f ordtnauit^uod neefecit^ nec cognofiit? Importuna quippe fort omnk ddducere^qua contradiftione manife(la exfiipjls dcflruBd corruunt . Sed fibt uoluerunt non fua uendicdre. Si igitur ab initiojmo BajTuh ante initiiifuit mdus (ut Pbilofipbi ajferunt)cur per innumerabilijaculori Geiius ferie nofuerdt cultut.quo nunc utimurjnuetu* ? No literaru ufus^quofilo me- Pphi* morid efjicitur atenta: No multdru m rerum experietidMis cultum Noe tra : dtdity ut Mjfsndrrdtiqui Unus fuitfiRerofi crcdimu*:fid Bdccbusfifig- msntis poeticis dliquid mutudriplacev. per quem filarem uirtutem , qud uinum wofei refertum e/ , ueri poeta intellexerunt . Sed Roma iam adolcjccntc Galli ui- ni cultum didicereSrugumuerb culturvm^ & ujum Ceres docuit. Gr aci luc- ras  Cadmo paulo ante Tria excidiumfufcepere. Jgpytij (qui Mizrami Hebrdic dicuntur) a Migrai filio Cam nepote mdgni Noe ( Clemente Ale- Xdndrino tefle)medicindmconjcutifimt;quam Apollo (f Ejculapius amplia runtiOrdinauit Hippocrates cooites: Dijhndit Galenus pergamenus : Auxxt Auiccna Arabs y uel Perfia , ut dlij dicunt. Herbaria mcdicdmentd Cbiron S turni y (? Vbilcrafilw . Mufices Pybagoram autborem aliqui tradunt : A- Geac - lij Ampbioncm.Sed Tubal inuentor > pater canentium cubara fuit , ut infit- cris Uteris babemus. Pytbagoras autem malleorum pondere^ ebordarum^ ji fiularum longitudine cofinamiamfiub numerorum proportione collocduit. Mar jidsgeminds tibids: obliquam bi Wydas in PbrygiaiPanfiftul: Monaulum Mercurius reperit . Cbaldai ? Aegyptij ajlrologiam adinuenere^ ut dicunt nonnulli. Sed ante illuuionem acuar um Enoc in ca peritifiimus fuit : pofl quem Ko:quam pofl illuuion halos iocuittqui d Chitin abnepote No traxere ori ginem: Sed a Tbiyal filio Idpbet ( ut aliis placet)Hieronymo referente.Tur- res adinuenere Cy dopes, ut Arijhteles: Vbcemces , ut Tbeopbraflusfid / PiuerV rum rru inuento res Berofus Clemen. Alcxan. Hicro TONVS FRIMVS. ^ NcmbroUutJacrit liter*pcrhibent.&gyptij item lucernas^ texlia : Inf- cerelanam Lydyifufum wlanificio Clojierfilius aracbru : Linum o* KetU aracbnc:FuUoniamsrtcNicia$ MegarenJhiAes confiarei temperare Ariflo Anf:a * telesiLyduScytha.Tbeophrajltts Delam Pbrygepmat. Aerari fabrica alij T: - C y Chalybas.alij CyclopatiFerri in Cretceos qui uocatifunt DaByli ideei Sed jacr&litertf Tubalcbain^quifuit malleator> &faber in cunclis operibns *m, yfcrri ante aquarum iUuuionem per muitos annos. Argentam Ericbthomtts> ta alij CeacusiAuri mctalla^ cajlatur&Cddmus Phcenix adpangaum mon- tc.ut alij Thoas & Eddis in Panchaia.aut Sol Oceanifiliu* . Vlnmbu ex Caf fiteride infida priusafportauit Mdacritus.Eabricamateriarum Dtedalu*, f in eafirram , afiiumyperpediculum^terebrum.glutinumjitbocolla^normam^ ^y forcipem.c Ubella^ torni.? daue.'Tbeodori &pon~ dera,Pbidonargiuus y aut?alamedes,utmaluit Gelliui. Ignemjilice Pyrodes Au s c] SiicisfiliwsiMercaturas Pccni: Culturam arborum Eumolpus AthcnienfisiBo uem y (? aratrum Biges Axbenienfx^ut alij Triptolemus. Loricam \hdus Mif finh{s:galeam,gladiiim y bafam,Lacediemonij:ocreas^ criflas Carer. arcum Wfagxttdm Scyth louisfilmm.alijjagittas Perfen Perfiifili inuemffe antu- tnant* Lanceas Aetolos: laculu cum amento ferunt inuenijje JEtolum Martisfi UunuHaJias uditares Tyrrhem^ PiluiPetafileamamazonefecurim: Vife Venabula : Er intormemisfeorpionem Cretcfim. Catapulta Syros phcenicat: Balijl&fmdAeneaiTubaPifcu TyrrhenuiTeftudines, ArtemoneCla- Zomeni: Equu y qui nunc aries appcllatur.in muralibm machiais Epeum ad Tro iam Eqno uebi Belhropbjtem:Trena, frata equor Plctroni: Puqure ex ejito Tbej]als,qni centauri appellafunt . Bigas prima iunxitprbyg natio: Qnadrigas Eridnhonim : Ordincm exercitus , figni dationem , tefjaras , i/i- gilus Palamcdes in bcllo Troiano\Speciaremj\nifcationecodenxbe\lo Sino: InLcUt Lyacoircvdera Thefeur.V cntorumraticncm Aeolus Helenifilius;Bi Yew-Damajlhcnes Erytbr * Kcmum Copnon tdnificium excrcebat?Qjiibus tufcebanturtVbi ta bitdbdtf Quibus uejliebantur? Quid dgcbdni artinm penitus ignari? Kidiculu quippeefl^utifliqui mundum atemumdjferunt^artmm, & uitlus bumani in- ventores dejcribanucum eadem fmulftare nonpofsinu Cur ante,ucl poft> qum Mofes narrat Deus mundum non fecerit* Cdp XV. Ic ojfendit quaplurimos ned uutgdres.jedjapicmes^jnfilms, ? domejlicis deduza imaginado . Quxdfaciebai ( inquiunt) Deus antequatn mundum fabricarei Quid illucjqiic cxpefta- l== ^ ===s _ ssm uitfCur y aliqudntfyernon diJlultHac y ffimilia inuoluunt Afguft. nonfegregantes Dei condttionem  nojha . Sapienti ioco refyondet Augnfl nus uulgdribusidum interrogant y quidfaciebat Deus ante mundi fabricam : In filtu( inquit ) eratlignd incidens , ut temerrios, ? curi fos combnrercu qui ttel quod berifecerint y non recordantur:^ quod Deus fecerit ante mtdtgenh turam inquirere prafumunt.Sed ( ut cum Japientibus loquar ) dicant qttafo : Quid intelligunt per illud dnte.de quo interrogam: Sifiuxum temporis imagi- nantur.erranttcum tempusfimul cum mundo principiufumpfrit. S i uero per d lud ante , aliquid in atcrnitate opinantur y cum aternit&sfit totd pojfefio jimul 1- fuccef tonem non babens y in Ma non efl ante y uelpofl:unde quteflio nulld conuin- citunFuit tamen antejuum opus impar tibilis.atque totafimul aternitasiin qm CT coaternumfibiopusfemperexercuit y fuam uidclicct continue producendo intelligentidm&prolem,fumquedmorem:Sicutfemperproduxifa Sol(ut tdr.m inquit Augujlinus ) lucem * fylendorcm igniuomum ifxfemperfuiffct . Nec tcrmindtfuum opus Md infinitd uirtus : Qua bakns obiecium infinitunuinfim- ta producitgermind menfurata atcrnitate db omnificcefina dnrationefciun- &a  Ideo quafuccefiiuafunt , ateima ejfe non pojfunt: ut fomniant philofo- phi:Nuncenimjlans atcrnitatemfigiiatifnuncfluenstempus conjlituit: Boctiu* utdocetBotiu4pbilofopbus 9 o>ipfepraftantifi^^ nit cum atcrnitatcinec aternum ejjepoteji: Nec aternumjucceftoncm baberr. Vnde ftua efl quaflio , cur ante tempus tempordneum mundum Deus non fe- cerit y quaji fit dliquajuccefsiud duratio y dntequdm fuccefsio cccperit: non Anfto. en i m tpusfuit ante munda . Nec aliudprobat Arifl. qudo mundi aternitatc demoflrare nititur(ut decernit uir grauifsimi iudicij lohes Scotus)nifip nun\ fuit tepws abjq-y mdo y nec mudus abfj y tpore y Quod cum locopari ambulare pajfodicunt fapientes: Ideo ficut extrajocu nibil cft.ad locum perimes, fie ex- tra tpus nibil efl ad tpus ftctts- Hinc ad eos y quifcifcitantur y cur pofterius opifcxfuum mundum nonfeceritjoquar : Afsignent mihi qnafofuum ante, * pojfeclufa mundi maebina: jy ego afsignabo caufxm , cur Deus in Mo ante, Ioan. Scotu TONVS PRIMVS. t nclpofi mundum nonfeccrit.Vudeat igitur qu qttce in terrajunt cognofeere : & qua in profycctu juntjnuenimus cum laborciQjt* neto in ceclisfunt quis inuefiigabit: Er jc.fimi Dei quis feire potuit \nifi ipjedederit fpientiam , * miferit jjnritumfuum de alrifiimis  Mijh quippe aliquando,muiifariafn> multfq; modis loquens patri- bus in propbetisjiouiflimc autem loquutus efl nobis in filio , qui eu omnia , qn nifi qui eodem numine quo ipjiperfujierant , ducantur. Deficiunt Pbilojophi y dumprobare nituntur Drum necefari agere ad extra . . Cap.X V L "~ Xpeditis mudifabrica 7 aliudbellum cum Vbilofopbis nobis diri mendum rcflat, antequam intremus in Dc, gy natura: penetra- lia: An Deus uidelicet necefsitate quadam, an libera, > contin- gemi cleBionc ducatur ad opus.Opinabantur philofipbt melior neccfsitatis condition quacotingenti* & bac de caufa illa Deo attribuebat: Quihus uidentur adjYtpulari rationes,ea pofsim, quia per proprujnbjlatiX agi: (y no per mendicatX uirtute : Qj^ia eiiaeffctius mundi uidentur nccejja- Yij,qui nullatcnus a canja cotingente prouenire uidtur: Ordo etiareri inua- Yiabis pparens yncccfsarius y nc uniucrjum confundi, aut difturbari pofiit. ISccexiflimarepoterXtcJcntane.ut diuinus intcllcclusnecejjari.y uolun- tas libere agerctj no minrn perfeciajit qum intelleclus,  id no raticmbns inuefiigandufed difeed ab oraculis cu IHatone cenjemus , Intonat magnus le~ IV01 " tfSi giferiDixit De us, &fachmeft y cutn quo yciusjuccctor Dauid: Ipjedixit^ Djm4 CT fachifum.Quod autem uideturjapientes illos perturbare nibilpenitus ejL Vnvfupponitnt dijfofitionem necejjaria perfccliore contingenti , quod pcjleris rcliqneruntprobandum.Nonnc magis commendamus Vrinapc, qui omnia codu tpro libito^qumfinatnra: aut alio quouis impulfusjlimulo conduceret opus: C iiij *p*jj w CANTICI PR1MI Quis Ubertdtm damnet,qu*non bene(ut uulgo dicitur) \rco tot ucnditurau* Yof Qjtod tanquam pectdiare bonum bomimbus coccjjiimfapientes exiftimant. Qudefapientia,de iuftitia>de cementia eipojfetafcnhi, fi ad omniafibi credita ineuitabili neccfiitate ducereturtQjtas eigratias.qum ue cuhum ei debercmusCur o Arijloteles(ut ais)Jacrificare natura influi e/H Cnr tenemur huerrois(ut doces) magnificare Dcum creatore orationibus q facrificiis f Si Deus necejfario ait , adquidfacrificia? Ad quid orationes ?Ad j'i*o quid diuinus a husfCur orare nobis proprium efl(ut Vlato, Porpbyrius.Um- ]J ^b ? pL bHcu^o 9 Vroculus docent)(i Deus orationibus nonfleclitur? Ad quid Vytha- pyt so. g 0T4s ?y Saates.oraculi teflimonio, omniumfapientifimi orabant ? Ad quii totumgcnusbumanum omni tempore^omni loco^omnque nationediuinispruel ordine, quo easpro Ubito abfoluit . Hincignis noncombujiitpueros infornace Chaldaica: Cejfatiitfol a curfu unius dieifyatio ad lofue imperium : Retroccjit E^rcfcw tcvipore per decem lineas.aut decan horas : Dcfcclum fnslinuh in plenilnio, paticnteCbrifeo.Kidcbuntperipatici,(ffugillandodicent:Q^ autjapientiim bcec narram? Somniant ifei nugaecs^qui legesfequuntur.ait Mc Auerrois i m ^ xns Arabs:Scd quid nobis in hoc negotio cum Ariflotch\aut Auerroi? Cdc brata ejlfentcntia ab iiV, quiperitiam iudicandi babent : plus creditur duobus dffirmanttbus>qudm mille ncganbns.Qmdmibifi Arijhteles^ nxillephilo- fopbantes fimul negent uerbis y quod mnlti tefles, q* ipfifapientifmfafto affe- runtcomprobajJefAtteflanturhocfeaa:litera,quibusmagis credimus, qim "' ArijhteliAUeftatnrtyilleeximiusphilofe^ pagita ab Ariopago:Qjiodconcilium prius erat nouem uirorum.qui ex nouem pnmis magiftratibus eligebantur : Vofeea ad quinquaginta ufque crcuerunt cx pracipuis tu dottrinajumjanlimonia^ fapicntia> tum etiam diuitiisjie pau Anjro. pertatc impulji mentir en\ur:ut Androtio infecundo^ Vbilocorus in tertio rc rum atticarumfcribttnt: Qmbusjapientibus caufie maiores delegabatur cogno jcend*. Is ad Polycarpumjcribens , Apolophanemfophijlen , quia non admit- TNVS PRIMVS. i t ter et uariatwxemfolis in Mefii* morte exbibitam y bis uerbis recUrguiuNeJcio tjuo fpiritu affiatus.ad diuinationemprorupijli Apolopbanes 9 quando una me- eumafyicienseclypfim contra natura ordinemjemporc Chrijlipatitisad me conuerfus dixijlii H hie dtpofxtio totfipictum infdtio.qnod Ari aS." flctclcs negat in uerbis. Prudentifsim Aiiiccna motim illum neque necejfarit> Aukcl!i neqite uiolentum cxiflimatfcd mdium inter utrunque , utfxt ad arbitriuprin cipis.Sunt tamen adeo ligaut caufe fecundaria cumprima, ut tantum operen- tiir,q:iamiimipjdiubc4t'Sedcadem(!itinquit Augujlinus)res quas condxdit % xta aiminijlratjUt ipfas prprios motus agerefinat; Qjiod quia raro comingit, cr ordo a primata injlitutwne decretas , ut inpluribus pjrequentcr perfe- ucratjlco Arisiotelcs iudicat naturale, atque nccejjarium. Naturalc(ut ipfi Arift * doect in depbyfico audita ) efl , quod acciditut inpluribu* , (yfrequenter. Ncc poterat ultra exfenfibilibus inuejligare.Opcrationes uer Dei, ? con~ nexionem rerum inferiorum cum prima caufa,non rationis difeurja inueflwan d*fcdoraculi$(ut diximus) cdijcend & uariat artifex y cumfciat ad ordinem redncere,qucuius contaBu potius pcrficitur,qum dejlruitur. Vrogrejjus pro contingentia in diuino opificio* Cap.X VII. | VcuJquefcHtum pro ueritatis ? diuina ccljitudinis defenfionc \fumpjimws:nunc autem ultra ca , qua diuina docucrunt oracul^ aliqua in hojles ueritatis dirigemus tela : qui Deum exiJUmam J neceffari agerc. Et fx potius contemnedi, quam confutandi, fun\ Pru!. ij^j l(0S Proaus de mente Vlatonis in tertiogenere impietatis col\ocat,nec cum ipfis gendnm,cum de diuinis loquimur,decernit:tamen ut ipfipropriisjjicults confodiantur alnjua percurremus. Et hos regatos uclimjut exponantJindc mo* fira in natura cucniant.Dicent quippc: Qjjki dejuit^aut (upcrfnit matria: uc\ qualitates debita proportione non rcjpondcntjiuc propter continentis maluuw f buiuJmodi,CjU dlterum ucr conditionatu. AUcrum(nijificrarum litcrarum ueritas mcfallat)foli Deo benediSlo tribuc- dum eft, Alterwn uer infcrioribus, ut neceftariafint ex ordine ab opifice dd* to. Sed quiaforfitan negar entphiloJopbi>ueniamusad opusiflarum caufkru. Namfipeccant, (f monftra producuntjd eft^quia deficit ordo.fibianaturd (ut dicunt)ucl ab opifice fummo decretus-.ut ueritas eft.Etjideficiunt ab ordi- nejlle non eratfimplicitcr neceftariusjed ddtus d prima caufaicui aliafobor- dinata in cius uirtute agunti quibusfi prima fefubtrahit.nonfolum deficiunt, l fed mhil operantur. Etjialiqua uidentur de necejsitate conducere> idprouenit  cx lege ipfs datajit canit ille Deo plcnus:Terminum pojitifti, quem non tranfi- Daui j grcdientur.Ncc tamen legi tenetur.qui aliis legem impomt. Sed dicent: Scientia f igitur erit de poftibiUbus dliterfi babere : cuius oppofitum docet Ariftoteles? Qmbus diccmusiSi Ariftoteles uefler intelligxt ea, qutfciutur ncccjptria ejje Ari>0 . e x ordine uniucrffc erit de impofsibilibus aliterfe babere. Si autem intelligit \ ncceffaria abfolutcsecordetur, quid in calce libri de pbyfico auditu docuerit: qubd adfapicntem no nfufficit dicereiniftdicli rationem afsignet . Nec addu- cant experiemiam.quia indefacil concludetur necejjariu tlludex ordine pro- uenireiquo deficiente, Ma deficiuntiErgo nonfuntjimplicitcrnecejjaria. Si di~ fanf.ergopojjunt aliterfe babere: Quidadme*lpf\foluanuVoteftenim ignis nonconurerc.mdefattofuit: Voteft^amoueri quicunqnc ejfettus ab ea caufa,qurophc. Proibais diurno orculo edoftisiqui prodigiis, (f uitx dijerinne probant, qd docent.Etfi diceremus,qud feire eft cognitio certa de quacunque re,peccarc~ mus ne infpiritumfan%m> an in AriftotelemfNon quidem injpiritumjanft, & de Ariflotele parum curo: quia nec meus dominas efl.nec ad tribunal eius ucniam iudicandus^Jieino adh humana, CF eorum correfyondentiam intueri:qui de diuinis ita loqucbtur per angmatajQf ueamina rerum inferiorum, utDeifocramenta uulgaribus^  & fub- lato uelamine uidit inprophetis , qu enim ut tua authoritasjit pro principio demon- Mercu,' Piato. Socrarcs orv Aucttq} CANT1C1 PRIMI firationis m Vnde infuper hac tUatio tSomHk s ntjn phrcnefnt pttrsfSi mun* & calpes promotoria excelfi.qua columnas Hercleas iwm- utt antiquitasfVnde nccefjarium ejliut indeflatim longe, latque dijfundatur: quod iterum in Thujctimmare (quod Tyrrhenuuocant)di{\cnditurmuncinf\- nu Adriaticu angujUturmunc ddatatur in Syriacumt nucper Aegeum cir* jiuit : quod expulcherr ima infularuminteriacentin numero fitate arcbipelagta dicitur: er inde per arttifima ora coarBatum HellcfyonMJit : P: upontfy, ubi expandit:& ubi iterumpremitur Thracius Bojfborusiqudo iterum effun ditur^Pontus tuxinusjd ejt bo[j>italis(mollitisferarumgentiu moribu*)ejjici* turvam primo Axcnus.idejl^inbofpitalis exfeuo admodum incolentiu ingenio dicebatur.Et iteru ctpaludi Moeotidiadmifcetur Cimerius hojpborusnomiu tur?Hicectianecefitas,ut Nilusp Aetiopat, & rabes ad JEgyptu peruc- ini,y T44/ per utranque Scythiam dijeurrens^ in mediam fere Mao- don defluens trs mundi pr&cipuas partes diftinguant?Qji* etiam necefit^ ut tcrrqu* cogitare no poffumws y utjapientiores quam Aucr ris affirmant , cur non potejl facere ququomodo mliaf Et jl contendas ui* \ lia efjc etiam quadbona:quafunt quctjb illa bona uilia? Si intelligis Angelu; cur non ccclum?Etfica:lum:cur non bominemfEtjibominem: cur non etementa, , ubibabitat bomo? Cur nen equos, cr boucs , uniuerfaque bomini minijlrantia , f qufolia,& pulueres applicauerunt.Quis.quafofa- picmiores,an rcrum ijlarum ignari,an iUi, qui tanto honore ob ipfarum cogii- CAMTICI PiUMl tionem fapient um nomen fibi uendkdrunt?fed dicent:uerutftpientes,non quii fwguhrijcd quid rcrumfpecies^ naturam uniuerftl m jfcculatifunt . Er quomodo rerumjpeciesinddgdrunt,nijiprabdbitd(ut doccnt)! particulanhiu cxpcricntidtNec cognofccrepotueruntjpecies dbfquefing>t!dribu*:cum unm falenMdliudfit(utdjfirunt)nifiunumdemultis t i^ unnm - tclligi poteft.nifi * muka intclligSmrJ quxbu illud unumpcr cos extrabhwn uel per rationcs idcalcs, quM ipJincnfuftinenttEtfiJpecies intelligere non rc* pugndtfipientimecfi omnesfpccies intelligat^ repugndbit. Cognojcerepotcrk igitur animalia ^pifcicHloSyUermesfowiicdt^ planta*. Scd cur qu  td y dutpeYfettd afudfimplicitdte cddat.Miror quippe.quomodo Dcifummw mitionem cum nojlrd aquiparenucum dicat Ariftotelestquoni intelkcius Df inteY Deijcicntm CT nofkamiquid nojhd cdufatitY db cntciilld dutem eft entis , Ncc uult apertt i dicerciqubdjit cdufd entisuit cdtholici UbeYe profitentur : ueritdte tdmen cosr \ Bu4 tdecre non poteft.Ndmfi feriu* peY obfcurd ueYbd dixerdt.qua nefo cu  hdrbaru* bdrbdricprotulerit.dnftudiosiwoluerit: quod inuitutfdtericog bdtur. Auditc.quafo, portentd ueYboYim\W erita* inquit eft: prtmum quod [cu | omiaifccundum, qubdfcitft tantumfcientid in ejfc  quod eft cdufd eorumej- fc.Et ut $drbdrum bdrbdricojcrmoneprojquamur: Si in ej]e fcientidtn in re- bus.ejl cdufd eorum quajunt: ergo intclligendo Cduptt ca quniji tanquam finem attrabente. Et ficaufie fecundaria, quibus coagittfumbtfcnaturaquis ordinauit cas? Quisflatmt , utfimulcooperdretur?Eftnatura(inquiunt) principia motus^ quietis. Sed quid eft hoc princioium motionis^y ftatus.nifi inclinatio infira ma cipatis ipji mtuiab aliqtto agente? Et uelint uolint , in unum conueniendum ipfis cftj quo omnis motws^ ordo procede^ ut ipfi docent.ht nifitimerem me ex- poncre peripateticis uelut temer ariu lacerandujnterrogare, quid eft Lee mui ra,cui primo nota dicunt ejfe uniuerfalia? Quis mutuws proccjfits d natura ad nos,zf econuerfolQuis in ifto pilarum ludo refydet nobis. Qua eft iterubec natura , qua accommodat nobis principia : per quaconclufiones cognofeamus? F/l nealiquidgeneralc agem? Aut quid aggregatum ex naturaltbm? Aut ipfo^ rum ordo?Efi ne aliquid rationis capax, aut elementum 9 lpis , coelum , uel bu- lufinodifenju carens?Si nojentitjiec intelligit iquomodofunt ei nota principia? Si uer intellecliuum:quid eft h nelfcxta ejfentia?Dicentforfitan Auerroift.fi Na- tura eft intelleclus umcM,perfe*c\usjb ele- mentis , mouens ca propriis motibus. Non ergo tantummodo bominibusfcdea rcbws omnibus erit bic nicas intelleclus : cur ergo non omnia intelligent ?Eft nclxcc bencdiCla natura , quie cxiosjncmbra corporum y ? organa omnia di- fyojuit : c/e qua dicitis : quod non deficit in ncceffariis, nec aliquid fruftra agit? Quia nec membrum , nec ccelum, nec uiliflimum pulmfcnlum, nec motum aliqu tdminitfitperfluum y cum omnia quamoptim difyofuerit. Sed quis cj} ordi- nans b mundam injlrumenpenetralibus perfinduerint c cor des. - Cap. VIL Cur antiquifluduerintabfcondcre dogmata^ua tradcbatfib metaphoris^aut anigmatibus. Cap. VIII. Qupmodo pojfint dijjonantes concordari. Cap. I X. Conuentus fipientum ingenitura mundifyatio. Cap. X. Cur numerusjnarius fabrica^ Jptimus dies reyuiei addtBusJint. Cap. X I. Concrdia antiquorum in rerum nnitate. Cap. X I . Deprima rerum produBione confenjus. Cap. X 1 1 L TONVS SECVNDVS. z6 ftQ^V ANTA DISSONANTIA ABSONI REPEKIANTVK WVNDI SAPTENTES IN SVIS DOGMA- tibus. Caput primum. JANTA diffinntia^ pertraftant, (p* agitam mundanuhoc injbrumentum Mitfui mundijapientes dicuntur : ut eorum fam- lia , ncc doftrina , nec moribus , nec rcligione , nccfinc ^propter I quem omnia operantur , conuenire pofiint . Et tam hrrido fcor- rore perflrepxnt ^utnullus pofiiteos fimul fonantes aufcultarefrafta penitu* hormonia : Qnic autem unicum intellecum in ommbwsaffe^ rat : qui non modo inter fie ,fed a ueritate difiidcnu Arifloteles autem auditor Ann  tc *. Vlatonis uno amio fupra uiginti  doclrina^ & moribws pracepteris adeo difie titiuteumeriminetur, & faljis calttmniis profequatur . Saracenus Alga%el A 's* 7  l contra ornes philofopbos injurgit: Et in cu Arabs Auerrois inuehi nititur :fed Mlt:roi * ttclutcoluberinipfoconatufrangitur. Lucretius Epicttrus rcondifcipulis> "=rcrx. CT feipfo dxffintit > nunc Deum cum mortalibus confortium babere decatans, nunc babere denegansfic in multis altis diffonantia manifefia profiquitur. Vy- Pyl * s ' thagorei uer circa animaram tranfmigrationem in plures partes penitus difi fonantes (ecantur Miar cas Br acbmana, j 1 ApolloniusThieneustranfmuta- Hiarca, times fieri etiam beftuvs ajfeuerabant.Vndefunt ilU metamorpbofes celebra- A i roTh - tr.]u\bwsaliimwlupum^llamin^ Laurum, rbuiufinodi r4biicus viutatos decantam AamblicuSyZf Vorpbyrius tranfmigrationes huiufmodi in be Por P h / * fiias penitus reprobarunt, non admittentes animam  centro fuo , in quofimel dejixa cft.euelli poffc.Sed & Proculus.Hermias^atque Syrianusborrendum procui. exijtimabam facinus , ceclefiem animam in beflias prcecipitarLTim quibus Dif nantLt.- CANTICI PRIMI fpitntcs mmdi dijcoriantes borrendum flrepkmrt in auditorum dures incu* tiumQupd eis euenmquia ab uno in quem otmcs cou&re debebant, dijccjjc* runttfingtHinuiami&figimitumfbecuU^ abeuntes. HinccoYu dognata(quia abjq\ ullo.quod prajtat otnnibu* utfim> y harmonic couenm) fco&tt* nt multitudinc cofufafunddtdjdijfolutdfunt ; Omne cnim ideo ejl (inquit Boe- tiu*)quia unufn numero ejl:? omnia etiam diuerjtjiima inflrumenta cojnaru: Mufici quia eadem numerorumproportione cuemunt uoces. Ncfonatia (ut Muji Atucfo- docent)eft fimiliu)difimiliuq> uocum in unum redaBa concordia.Nec diffonO- tesforcnt:fialius(ut Vlato diuinus cufuo Vlotino numine quodam peifufs) me tem eleuetiSi cum Pythagora Dei;' naturajacramcnta numeris, * anigmi tibws inuoluatiSiue cum Ammonijjuauitate ueritatem cum mente 1 aquet: Vclio cofa facndia cum Socrdte animum delehhvSiue cum Heraclito acumine quo~ dam,* objlrufofermone auditorum uiresincitet, ? infiammet : Velficum Qarneade ingenio, y uclocifimo eloquio influporem inducat . hxtant & alij uariis grefibws incedentes. Ariftoteles ordine animum recreat: manco uerofer tnone , y ambguo perplexum relinquit . Simplicius diceudi copia mentem di- latai. Vorpbyrius dogmatum uarietate multiuagos nimos depafcit.Tbemijhus compendio/o firmonc auditores latos , & attentos reddit. Alexander Aphro- dijeus magna conflantia philofopbiafuccos exprimit . Vroculus fertilitate Am ca luxuriatur.Et ut ad Saracenos y Arabes, JEgyptios , Verjas & Baftrianos me uerta,Algazel Saracenus debita pietate e$olus ultra comunis pbilofophU metas trafcendit intrepdus . Auempace>> Alpharabm rabes grauitate pe- des confolidant. Auerrois prima fronte inccujjus uidetur 9 fid intejlina omnia (multorumjapientum iudicio)tabeJoluuntur , ut nullum diuinx harmonia , q* mundana paruum afferat concentumMcrcuriu* Trifnegifws JEgyptius (ut uulg dicitur)fed Madia. .a (ut aliis placet) ctjua mente tmitusfemper diui- na redoletif difcurfm tranfcendiihumanos. lamblicus numeris atque myftc- riis addiftwsfacramenta pytbagoraa^ Agyptiaca prodere conatur . Zo~ roafies , Orpheu*, &> Cbar ondas Verfa ad natura fecreta penetrantes ut mu dujiia magia maritent^dulcia Hymenai naturalis epitbalamia perfinant.He- braorumuero  CbaldaorumjapimesdiuinisinflruBioraculisperfeBiorc Hymcnxum^macbinahuius uidclicetcum arcbetypo^ humano mudofemper decantam . Omitia quamplurimos pojleros: qui ilorum cuipiam adbarentes, Cr ipfifua canticaJuofquefenosadidere;(^iomnes(quamuisdke^ mentis)dianmodo eifdem numeris perjnent^juauem e? ipftharmoniam conda cunt. Quando amem  debitis numeris,  fubfequentes omnes inftrumento- rumfdesficd muficis denominatajhypatis tonugranifiimum,quo Saturnum re prefentet,efficcrent*.Qu*ue planetarumcfontiaifi omnes Saturnigrauitate incedercnt>aut Lun* uelocitate currerent f Qn* eti corporis pulcbritudoxfi omnid mebra oculi ejfent,aut aures?Sicut enim pulcbritudo (tt Veripatetici do cet)ex udriis mebris adfi inuice cjntibws reJdtdf.Sic ex udriis uocibus dia fentiedy didpafenicd> diatejptronicd , uel diatnica conjurgitbarmonia :Qu* nonin uariis uocibus fundatur ,fed in ccordi fino : qui ex illis diuerjis oa- bus refiltat. No ergo in diuina citbara dijjbnantiamgenerantperfonantes : Si loannes & Augufiinus eleumur adfiruidos , & acutosfirapbinos: Si Am~ brofius,Q> Matthaus inter tbronosgrauesfintentiaruproferant uocesiSi L C4,r Gregorius delelcnturfuauitatecberubica:Si Hierony. cum Marco ro bujlioripotcftatum,' uirtutum uoce dijfonos bareticorumfiatus comprimat, atquefuffbcef.Si Salom,& Bcmardusepitbalamidfionfi&ftonpe coclefli mparu cum Gabrile decdntenf.Et dd Gr*coS deueniendo^dfUius cum E*e cbiek diuindfcmper cumfuperioribus mentibus depromit.Gregor.Ndzianze- nus cum leremid trgica uoccpatientifpfi, & fpfa cpatiensjlragem quo- q\ ai eorum nuptias inuitatorum dcplorat.ljaidi,* loan.cui cognometo Cbry fijhmus cum Arcbangelismirabili facndia refonantX)amel,&> loan.ille Da majeenuspeifacramenta clariori uocepertraftant :Jd hic inferiores q> do- mcfjicos influxusjlle uerfuperco:lejiemfont,unde bacinfcriorafluunt, de- firit . Subfcquutifint ut ea qu* dj[erunt,comprobdtd f r cognitd uideri uelint: Vnde neu ipfiin errorem ceciderunt ,jcd alios quamplnrimos Mis inharentesficum exei infoueam tenebrarum , alia aj^era^alia rotunda , aliapartim angulata , fafligiata quad>aduca quAlman Imanem ALrcumffl Mc- Jlim (qua lacbrymis udis alit hominu riuos)aqucu principiumfuijfe. Profiqu tur Empdocles terramejfe mater iam& primufitbieBi omni; qua formas, tm P* a  @> figuras rerum tenermquodaqua^aryignisfacerenequeunt . Anaxgoras An . Clazomenius otnnia corpora homognea^ er partes homomorias continua di uifiottifubieStas exijlimabat : pjimul colleftat j acere principiumfubiecliuu. Tytbagoras altius qum multi credant conjcendcns, nmeros ? eorumfubie- Bum metrasjd efi accommodatas proportiones( quas harmonias^cccntus^ cobarentias uocant)cenfuit effe rerum principia; non quidc nmeros illos y qui- busmercatores utuntur:jedformalcs y atit naturalestquoru notitia apud eos re- cndita efiquipbofopharu & thcologizari didicerunt per numerosiQuePy thagoras equutus efi Alcyncon Crotoniates^qui un dixit principiu effecliuu, tyn ' duo tiero aut infinibilem binariumymaterialefubicBiuum, cr ittiu omnis muU xm titudinis . Anaximander uero Wxilejius ultra progrejjws infinitatm quandam n*.. (quam interminatam matcriam dicum)fubietliuumprincipiumexi(\imauit. Et quiafiapte natura^ quantitatc,* forma caret.opinabatur eunde effefub* Jlantiam perpetua generationisutt infiniti mundijint regenitu? in infinitum re generetur. Epicurus NeocrisfiHusAtbenienfsDemocritiueJligiap?iloJpban *r* ur ' do proficutus prhicipia rerum dixit corprea ^folida , non creata, mente per- ceptaftmpiternatqua nec corrumpi pojfuntjiec contundi, aut quouis modo im mutariQuibus principiis uhraformam^ magnitudin , qua ipjis dabantfui praccptores^etiampondus illis attribuit.Socrates Sopbronici.o' Flato Arifto ^"o!" nisfiliusambo Atbeniefstriapojuere principia . Denm> Matcriam^ dea. Ariftolc - Ariflotelcs Nicomachi Stagirites:principia quidemendelechiam>Jiuejpeci, matcriam^ priuationemaffirit:& inter principia priuationcm connumerat: z no cotra id quod alibi docuerat y aquiuoca uidelicet non annumcrari Zeno Mnaf fcifilius Qitienjis principia quidcm Deum,& matcriam collocat^utiUejitagcs^ hcecMtcmjitpaenstf dementa quatuor intermdia. Voluit ille Diodorus Si m.  culusaltiora repetem hanc mundi genitnram dejcriberefed pojlquamper mui ta circafuumojirim uagatus e/, leBores magis confundi^ qum doccat . Hic equidcm mirorjummopcre^qud  ntlo ipfrum.qui matcriam principiumjiib- ieftiuum conftituuntjbabcamus : anfitfabricata a Deo benedtBo, anfxmul cu eo mundumfabricaueritilla natura faciibilis, %$ omnium formar um pulchritu dine orba,an omnieffigie carens coatcrnafocia^ coniunxfucriz donogorg nis deorum patris(ut Poeta fomniant) an excujja.ut Palias Jh de crebro lo* u\s. Non quiefeit mens,dumfyeculamur naturam omni uirtute, ommque forma carentcmfine eius opifice* Qjds autem ipfefuerit a nemine corum babemus* D iiij CANTICI PR1MI T)iffondttt VbWoJofbi ctidm m negotio anima. Cap*\ 1 1 1, Agw autem diffcnfirum in defcribcnda anima natura, tf ori$ nc Ncc mirim: cum eius notitiaM Arifiotclcs penitus difficilli moYucjJcccJaticuiajlipulatur Lucram decantansgnorant muhitfujit natura animal Anaximandcr milejius cx terra a kfafta corpufcuU y pijccs,uelpifcibusfimilia ammaliafa^la^ atai cx iis bominent conercuiffc ufy ad pubertatem.quafi alcre poffet. Tbales cm condais cx terra opinabatur coiffc materiam ignifimilem: tf cx bac bominm. KaT Vytbgorc orum alij minuta quafunt in acre^lij autem ca moucns. Dicearcbws x" no* animam cjfc corpws moucns cxfctpfo. Anaximcncs acra; Xenophanes cx tem parme/ ^ 4  ignisjd ej\,prouxdctia genitamiGalenus Vcrgamenus cplcxionem corporis: Vk P ';, Hipptnbus uigorem ignts,aquo Votailgneus eft olliuigor,tf ccekftis origo. era, ii . Hcraclitus Epbcjwsfcintxllajhllaris effentia : H cracluws Voticus luc: Crito Hcrlpl laws Veripateticus ex quinta effentiagcnitamiVofidoniut idea:Cbryfippws a* podido! nimam e^efpiritum^quia una.cadmquc reffiramus.tf uiuimus:Jfiramus aut ^l%fp^itu:tf uiuimus anima: JEgyptij quanduim tranfmeatem m omtxia corpo- chJji ra: Gbaldai uirtutemabfodeterminata forma (ufcipientetn tamenextrarxs omnes.Artfl.pojl multa confutata^qua anqni dixerunt de anima, decernitip Jam ejje corporis naturalis organici potentia uitam babcntisperfeftionem , ucl principium intelligendijentiendi^tf cuiufeunque motus:nbi(lud\cio meo) c$c tlumpotiustfuam cjjcntiamydut originem anima dcclarat:uelutifiquxs decente rc uellet , quid Ponr. Max, aut Impnatorjit : dicertque , lllc ejl qui mouct exercitum^regit cquumfuum y autprdccipit in regno . Circa ucrb naturam ciuu tf durattonemadeofefecominuit^tf inuoluitjcntcntias:ut nullus adhuctfuid TONVS SECVtfDVS* t> CentidUclrc difmiat. Hinc biuium fccerc eius prapt fftatwes Alexander* AIext; J * . 'J, : v n f   i-   t Aucnoi* 0* AwcrrowrEt flwam uterquejtt ab omm pietatejrettgione, &usntate cbn- gatus.iam in propatub eft . Pytbagorasexiflimwt amuam ejje diumu * CkdtesJaf$idonius,Hecat', Dionyfms Bdbylonm powd. 0mes stoifimm nojbru labor iofiti uirtutes exijlhnabanufed Anflbenes ex- stki ** mcfiit^dinuirtuteMmL.Epcurcitier,maximAri^ f !g. . fj 0rt0 rc,  dignitatciAlij uer infanitdte: unde orabat illcjdpiensiut ejfetmet o?" /* incorporcfano.HenttusCbalccdonius, f SocratimultijnJcietia:Or ip-ciur. pbeusfub Narciji fabula jnpulcbritudinc: Epicbarmus f Spbareus fceliciti *'?? tem exillimabant idcdm: Mifo Cromnefis. & Atbletdru pdrs pWma in/r- B ^" it//Nec enim rugitum LeonurmBoum mugitwmhinni* tum Equi^aut ruditum Ajini quis conuenirefaciet.Nec ex Lapi, * A*?" ncr * uisfattApojlo- li,& diuini injlrumenti ucrifinantes , non in Scholis , aut Gymnafs litigio f\s dijfyuutionibus grrularutfed in agris^yr in urb&ws^ infrequemi multitu- dinc.cnm doftis^atquc indoftis,cumprincipibu4,(f populis agentcsjanta con* fiana dogmata illa proponcbant.ut uitaftnciimonia^ jplendore , prodigiis multis,w fanguine prprio illa ueridica confirmarem. Mundi autem non dica conccntorcsfed dijfonatorcs (quid difidcbantin fundamento ) fatHfunt peni- tus abfoni. Hi igitur fibiipfisfapientcs effccii rcligionem } autpartim y autpenitus fujlulcruntoracula contempfire: propriis uiribus , z? admuentionibus innixit umfqujquefua uoce reboans , adeo diffonarunt y ut alij unum y alij imumerabi- ks mundos ajferant. Et corum qui confitentur ipjum unum , alij ortum,alij ini* tium non babere>alij interiturum^femperfuturum^ mente diuina,alijfot tuho y (2> cafibus agi^alij immortalcs nimos } Uj mortalcs^alij reuolui in bcJH^ Ijutfa. CANT1CI PRIMI alij ntqMqu&Qw ucro mortdlem y dltlf mox intcrirc poft corpus , dlij eduiuert pojled^ud pdululum^uel dtutius non tdmenfemper: A/i; conjhuerunt in coro- re finem tem, alij in animo, altj in utrof,. tias, o* dlidtpcneinnumcrdbiles dif (nfionespbilojopborum inucnics:ut cos nonbdrmonicdm confonantidm^fid B4 bylMedmconfuj^ Cuiws areis adificdtor New&rot, fub quo prima lingutum confufiofdftd efe , altiorajuprd uires dttentare uo- lais ipfitm turrim ufque ad atbcrd conftruerefeatuit ; ut db dlterdtionc femo- tus cxlum>Q*fupYdtnunddna circumamihs adhuc uelamine dlterdtioni obno* xtOypropriis uiribusfexculdretur. Quemfecuti ifli mundijdpicntes > dut ciucs Bdbylonis, ? confujionis effeftijunt: dutdkius quam debebdnt uolantes cum mii \ cro i n aquisfent obruti K (icprotefedte opificefommo Ifetue, Vauli, & Abdit AWias ordculo^quo ait; Pcrddmjdpicntidmjdpientum, (y prudentiam prudentum re- probdbo.Si qua tdmcn uerajnter multdfalja qu& opinatijunttrddiderunt: cd fine ullofetpictum dbio  diuinis uocibas didicerexquiafummi Dei dreana no- v lato Jl r { s uiribus apprcbendi nequeunt. ldeopepiws monet Vlato : ne iuuencs , (? no adbuc initiati temer de diuinis fentcntiam proferdnt :fid credant legibus: do* nec mdturefcente atdtc^per dbitos difciplinarugrddus, yp qudndddnimifi pardtionereueltur oculuquos bdbent omnes.utuntur uerbppaucn Aut(ut Pfo- piatonus tinus^ Vroculws dicunt)fubrutiletDeo lmen mdgisjibi unitum y quamna- Procul * turalc : quo ipfetm Dewm (fpdtrem omnium cognofeimus : & ewsprim&udm VUi0 fd  & legem^qudtenus ad hunc muitdumfenfebilem, cr wfe ^ Ij ^jll^p riorem,(f dtliuam uitam attinet y Tdlmudifa dilijunt.Alij n danarumcurdm^udicidlid^ omnimodumujum tatu Reipu^ca, qumpriud tdrum rerum Tdlmudifeis relinquemes, contempldtioniq\ udcdntcs^ uitefe- pemue^omnid qucefcriptdjunt dd urcbetypum retulerut: & intUodutpernu meros^dutptr Symbolicdm rdtioncm,uclper Andgogicumfenfum omnid inter* pretdtijum.htex ifloru utrtjq\Junt 7 qui per utrmq\ uia proceduni. J^iis uc- ro tdntumodo cortic liter A%ra Amaiben banindo Azdriel Garonenfis^Haij Gcon^Reubebi- JbanuS)Adro Mccbubdl,Rdbbi Idbdcob de dmilu,uittd>uelBindd regid. Mair merur^eburdCy Bond dies de majfa duri , Mair filius Thcodori pater Mq/i, Butrie^Sebddid,MoJes Gerundinenjhfilius Nehemani ; qui Rabdnper nferi- bitunlojpb Cicatiglid, Manaben Ricdiidti, lehuda 'Nagid , quijanttus dici- tur Rabbi lofipb Albo 7 Rabbi Mofes de Leone , Rabbi Amd , Rabbi Babaie. Et in librum lezira commentarid qum Cabaliftica dijeiplind imbutus :Abrabam de Holam aba: id efl de fieculo ueturo. Multaque dlid uolumina uidimus, quorum certos autbores no babemus.ut Porta lucisyVortaiufiiti^yLiberficretorum.Liberfabbdt^ Liber Libr in- confilij.De ordine uoluntatum.Cognitio inueniendi^De ciuitategratioJa.Super twL7. crrores.Lucerna Dei y Ltber decennij.dut denarij.Tbejhurus uitarum.Secretu ^toft quem VUto cu j uis Academias, Eudo xus,Arcbyta Tartinus,Vbilolaus,Bracbmana,quibus Apolloniu* Thieneus, @> quotquotPytbagoricamfamiliamficutifuntiQjii autimmediate a Vroyht tis, aut ab eorfi auditoribusfitfceperut. Sed ijomnes eoru dogmata tradiderut fub nelaminibus , ? cortinis reclufa, adeo ut nemo nifiquem ipfxmet uiua uocc docerent,intelligerepojfit:ut * myfleria,qua traclabant, ? eoruminjlituti exqmrebant* Hinc pojleri, finja lia profundifima ad diumitatem fuperexe- (ampertinentia non intelligentes , ad aliagenera interpratandi defeenderunt, Craci atque Lani, q> Hebraorum quamplurimu Curantiquijluduerintabfcondere dogmaia,qua tradebantjub metapbo* ris y anigmabus. Cap. VIII. | EmperantiquoYumJludiumfuitJacramcnta Dei, c? natura inuol I itere, p obtegere,^ Dei eloquia fibi credita in cordefiio abfion- \dere: ne pecar enu Qjilcg obfiruarut cx Indis Bracbmana Ae- Merca. tbiopcs,Verpe,& Aegyptij. Hinc dicebat borum ffendor Mercu- rius:Tralatum tota nummis maiejlateplenifimu?n,irrcligiofie mentis eft mu\~ torum confiientia publicareMoc Qrpbeus,& uates omnes antiqui,boc Pytkd gor assoar ates ,lato, Arij}oxcnus,Ammonius inuiolabilifidefiruauere.Hinc ierennius,Vlotinus, & Origenes ( utfiribit Vorpbyriusindecducaonezf difeiplina ?lotini)iurarunt,ne Ammomj dogmata adert: Et quia Vlotinus uio lato iur durado ab Ammonio prajhto facramenta publicauit,in tranjgrefiionis pccnam(ut nonnulli ajfirunt)borrcndo pediculorum edulio confumptus ejl.Glo Th-mT ri4rMr O* peripateticort duxfi Alcxan.Xhcmiflio referente) ea legejua u turalia injlituta tradidijje y ut nemo intclligeretjfilpf qui tradidit interpre- te fus. unK 9 Sd externis omifs } fummus omnium doclor, y redemptor lefusfilius TONVS SECVNDVS. 3 i Dei difcipulos docei^ne dentfanttunt canibus; nec margaritas exponant poreis tonculcandas^Qua magijlrimonumenta,utfiruarent difcipuli^aut nonjcripf runt,aut,qucefolum ad miracula>morcs componendos y $ legis inftituta peru- ncnt.ab ommbus objeruanda tradidertt Sicfecerc Apoftoli , & Euangehfi quifcripfit. Sed Pautus cum iam pradpfecliord feramur^no rurjum ideientes fundamentam poenitentia ab operibus mortuis^zf fidei dd Dcum,Cbarif matam ^doclrhue , impofitiorns quoque manuum^ac refur reftionis mortuorum^ iuduij eus;\mpoj?ibile cfl enim eos,quijeme! funt dluminiti.guftauerunt etiam doni ccclcflCyO 9 participes faciijunt frtmus fariclignft  quos in p& ancillis)fub mam ZorobabelNeemit^ E^r*r,re^ dificari cceptum efl templ Domini.Qjio refarcito, zf reflanras fxcrisuibt- te Domino)doihinillaminfiptuaginta uoluminajuxta numerum feniorurc- degitjxe difpergerentunbac tamen Dei uiuentis lege,ut rudibus no exponeren- tur.Nam prima(inquit)qucefcripfifli y textumjcilicet legis in palam ponesjegt digniyty indigni : Nouifimos aute feptuaginta libros cjruabis.ut tradaseos fapientibus depopulo tuo:ln bis enim efl uend intelleftibeneficumq> ornatum . At ifla igitur altifsimi Dei lege \tanta objerttantia  patribus ueteris , & noui teflamentijnundq\fd- pienbus celcbrata no recedentesjlidumfapientice cib folidioribus animisa grauitate y reuercntiaproponemus\utfumerepofsint digni: y brutalespor Naiian. ci y c y ua. coUt. Hunc igitur unicutnjujcipiamus ominm rerum uerum , cr unicum prin* pvm , libcrum opificem , ffuprcmum fintem ,  quo onmis ueritas emanat. Tun:facil ornnium diftmiliu uocumfem in eandem confonamiam ueniem: qua exfmil&us difimilibufque uocibus rcfultat ificut tot mbra diuerjifiana , nica, tolligata uitd in eodem corporefunt ;onfintia:ficut ? mudam corporispar^ tes conueniunt concentufuauifimo:quia nica funt uitd pcrfufe cr colligata, Vnus efi enhn in eis uitxfpiritusjmnes confiiumifinm reddens.Omnia infu- pcrtncmbrdmyjlici p> ecclcjiajlici corporis conueniunt melodia fuauifsimai quando uiuum illa mica uita,qua: dit: Ego fim uia^ueritas^ uitd: Cuws (pi- chri rituperfufifumprimtuipatrcsfaBmque efi eis omnibus(inquit Lucas ) cor IIJ. S um, V anima una.Et ij omnes diuerforum idiomatum, nSfme admiratione afi jiflcnti nica Apofiolorum uoce inftruebantur.Qnp etiam friritu perfuji, ? collufiratidottoresnofiruquamuis diuerjis infirumentis , cr uariis camikms, tamecfonantifsimpcrfonarunt. Et utpracipuis exordiamur, Cccinerut in Deiccionabulo quatuor Grci,&> quatuor Latinitanquambafes,^ funda- menta noflr* Tbeologia cuquatuor Mis , qui Euangelica elemeta tradiderunt quatuor difiinttis, tamen confonantibus cantilenis . Enodat enim Hieronymus,  icr0 O* ^^yfifiomusliteralemtefiam.VrofequituruterqueGregorius Komanus] c ^ r > fo - O- Wazianzcnus negotium anima fub cortice reclufum.Figit Damafcenus cum S Ambroftograuesfententias, & aegoricaena . Euolat Augufiinus cum Ba- b^i* jHio in Anagogico cantu adfuprema perfinanda: Eos autetn,qui pra-cejferunt ufftead Hieronymi tempora,ipfcindeilluftribusuiris commcmoratfibinotos Hieron - feptem cr trigmta ultra cemum\Qu\bus Genadius prasbytcr Mafsiienfis un g*l fupra nonaginta admngit. Hos amem multi abfjue numero fubfecuti funt, ufque ad Petri Lombardi tempora-.qui Damafcenum amulatus tbeologicam doclri- { imhi w quatuor uolumina redigais, & difiinguens,dij}utandi materiam pofie- vtsprxbuih In qucgenerediftutatiuofcripfirunt defratribus Uinoribus uf que ad Bartbolomjum Vifanum , qui eos commemorat centum , cr eo amvlius. Sed diuerfarum profefsionum, nationum, & idiomatum adeo fuecreuerunt con cor dia mirdbili interfonantes : ut neefono terminum, necfidibus mmerum afsi- gnarepofsimus : de quibus dicere liceat : Vidi turbam magiam: quam dinume- tarc nemo poterat nifile, quinumerat multitudincmfiellarum. Omnes tamen mira confonantia conueniunuquia colluftrati fummo dotore,& fuprema lu- te ,a quo ottmis lux y &> ueritas emanat . llliautem, qui propriis innituntur uiri- lus fentiunt in feipjjs comprobari illud propbeticum : Omnis bomo mendax: Deus emmfolus fintem ueritdtis continet,  quo baurire necejfe ejl-.fiuera cr toncimut dognutta trdderepratendimu: cum nullafu dcfubjiamiisfepdratis, I CANTICI PR1MI de natura fecres , dique ipfius dntbore Dcofiicntia , nifidiuivkus reuclata. Diurna enim non tangmtur ; & mundana quoBet momento fenfumeftugiunt-. quofitiut quamfdpientidm^fcientidm cettdtn uocdnufiue de ccelcfiibus y fme km de naturalibus ,is error fit meracifimus , dut crajior obfcuritas . time Ipi cr!ffliccoI//lrdt, CbUkcr Vbhfiphis^mundi^fapienusmpr, perdt ducns: Sapientid tua (ffcientia tua ipfa deceptt tet Sdhiem te aftrolo^ caeti zfdrufbiccs^MumigiturfmustfudMmmteQeBus pofoiHinfaJfyo humanianimipurusjucidus^ perfticuus in aternitatis^eculo mueturiQuo luminefrati adparcuUrium dogntdtum concordtdtn uenxamm.comprobantes A..guft. quaAuguJUmsjuperGenefmdocet:quicquidVbdofepbideMturdreruue : ris documentis demonftrarepotuere literisnojbrisnoneffecontrarmmSi quti autemfalfum dixerintiut idceat eorumfolertid neceffe ejl . Ad bac igitur pur culariaelementadefcendamus. Conuentiofapicntumingeniturxmundiftdtio. CapX == R*fppo/it4 numdi fabrica, quamfupra probaumus : & bane nouam confiteamur.ut &facr*literadocent , CT nMtfcem ctrouerfiam omnia concludunturfemulfabrefacia.Sed mia membra prmcipalta huinsmundani corporis fegatim propagata dicuntur , idfuiffe in. tclligatur fecundam eum ordinem , quo homo , propter quem ftttafunt omnia, dptifiminducitur poferemumDei opusjuxtailludtriuialc Vcripatecor*?* : Quodprimitm in intentione.efe ultimum in executione . Intermdia uero ordi- nemeundemprofequentia primo ufque ad ultimum fuccedunt.Hocautcm, quod muitos conturbare uidetur , defeptem dierum dfeinclione , ut in litera c- namtur, auamuis multa confutationenon indigeat,quia exfeipfe corruit , ta- meti ut perturbata mentes quiefeant , alujua , uel pauca dicemus pramittaitcs* quod trs dies, quideputatiuidenturad fabricam , cr tresad ornatum,^ fepmusyui circulum dierum claudens ad requiem dicitur deflinatus,nonfunt dics , qui circuitu Solis diftinguantur : Non enim exifeimandum efe ftpientif fimumuirumtoofemjmmoDeumipfumper Mofem loquentem tanta bebetudi nepereulfum , ut diceret primos trs dies ex uefpere manque confecios pr4tio  Et td pyrdmiddlis umbra non trdnjgreditur orbem Luna, ideo Stella non oceu- pata db umbra ilLt terra nulkm Edipfm fdtitmjd continuo lmen, quod m nosfieBuntJufcipium. Quomodo injuper poterdtbacnubecula derem i/Jmi- tidtis diem ex uejj>ere,mdnque cdufdre:cum der ddhuc non ejjtdiflinttusinec effctfirmdmenmmidmcoeloruglobuSinccdciuajupercxlcJlesdbi^ Jbtt diuifafOmnidfiquidcm in confujfuijjjbabetur in literajifque ddfecun* dum diem.Summo etidtn opificinemediocrem cdlumidm inferunt cumjftdfu nubeculd exijl imantes Deumfabricaflc mundum imperfettum, dccendijjq, ( men dduentitium, quoufque proprium lmen accenderetificutifaciunt arebite- fi nofiri:qui dliquado turrim lignedmfabricdnuubi cdmpdnas collocentrfuouf- que ex latcribusfudm,qudm intelligunt turrim^onfhrudnt; Qua otrmid imper- fettionemnon modicam dferibunt Artijici.Varimodo explodcndijunt,quiJom niant DeumfdbricdJJ filem primo die imperfettum: pojled qmrtd die ipfih* as formam dedijfe.Dicdnt quafo ijli;Si foi prima diefuerdt imperfcftws , nec fuo \umindondtus,quomodo mundum illumindndo cdufdbdt diem,dc noclem,m parumfuprd dixerdnttEtjiinformis primo ejfeftujfuit^ficut mdteridtcur non dixit Hofis,Sol erdt imperfettusjicut de terrd dixerdt, Terrd dutem em in- anis o' udcitdPoflcd de collata perfeftionefubiunxir.Vroducdt terra berbam uirentcm.hditertantinjiiper  De us piftorum more, primo figuram jlylo ddumbrdjJet y utpofied dccomodatisnotis & coloribuspin geret.Abfinum quippe eft Deotquod mortdles ex imperfeSla uirtute exquirt. Sed quid de materid dicitur^ prius informis , pojled propriis figuris depicid Auc-ifti. fit,intelligdturboc,ordincm natura, f nontemporisjigidre-.utnon modo Au- ThX gufiinus^ anqui Tbeologi confcntit y fid Pbilofophiinfignes,' Voetapc Tnfme. y(tlorw conueniunt: Trimeiftus cnim Alcinous Vldtonicus, q- dliifapientesii Hctiod . cuntiHcjiodus quof) , Euripides, y Omdm decantant calum , & terram o- oT a " Hm mixtdfui(Je> (f ^ os quoddam,poflmodumfepardtd gencrdjjejingidd\dr- ?l * t0 ' bores,uoldtlidferds, y mortdliumgenus : Quod d Vldtonefemimojco in T- mere,& mane perfeElusjjt dies: Sub quorum typo locutus ej Mofes agens cu inaudita plebe^cum rufiicis,operariis,coquis ,fartoribiu t macellariis.opilionU bus,lutearis,& idgenusjnnuensfapietibus my flerta mxima fub cortice reclu fa.Refellunt tamen illi bom uiri Aug . quia non uidetur comenire cum ipforutn jnfu IheraliSed mimis conuenium eoru deUramcnta,figmm$ meracifimai qua-cumfalffmt t & textuirepugnantia 1 & litera, cr abomniueritatedi- fcrepantNon enimpoteftJmpcr % w ubtqi literaJluariMtiliud^Si oatlus tuus fccmdalizat te^rue eutm q> proiice  te. Et illu Sunt eunucbi t quij cajlraue runtproptcrregnum eoelorum.EtinpfalmoiAJcenditJuper Cberubati cr uo- Dj,u Uuhjupcrpennasuentorum. T demquo$ Vrophcta: Foderuntmanusmeas, cr pedes mcos.Ucc enim Deus,qui ubiq\ efrafcendit, cr defcenditinec Cberubi- ms^ututorumpennisindigetyUtportctur: TSecfueruntaliquando manusDa uid confojfe,aut terebrati pedes . Innumerabilesfunt locifcriptur*facra,qui nonpojjuntfecundum literam exponi: Nam totuspenc propbetarum contextus metaphoricu* r/,cr de uno loquem aliud innuiuutfuo loco ,Deofaucnte, falte pro parte dijferemus. Ornnes igiturjpientes, qui mundigenituram admittunt: CT quorum oculi aterna cr nica luce collufrantur, h boc conuenium : quod (?wI j "afta fmonmia. SedcurUladiJlincliofiat per fenarios dies , cr quanto my flerto aliqualiterpercurremus, Curnum erus fenarius fabrica,^ feptimus diesreqeiadd&usfit.Ca.X I. Tfiomniajummi opificis opera magno myjlerio, magnquefi- cramentofabricata dicuntur , non minus ejl boc dejnario, quo tota fabrica partita enarratur:t ter duojtis tria.Ncc confonamior quip penumerusadmundi fabricam poterat reperirijenario : quiconflat ex pro- por tione dupla ,quam intra feproxime continet-. H Angu.Deumftx diebus perjhcijk opera fuaxquo numero potius myftcrium,qum temporis pau tes fignari opinatur. Ideo etiam numeris indigemws.ad percipienda Dei cr tu turafacrameta non quidemmercatoris,fedfuis numeris diftinh.Vlteiiusj). gredientes dicamus:  utinobiecli patet figura/. : Nam fabrica tota trxbuspcrfonisemanat.ceorumopm ad extra Jlnt indiuifaiTendunt queque in unum finem , in quem omnia dirigun- tunTranfitus autem ejlper binarium.materiam uidelicet : Namprimum hum egrejfus principium matria fuit.quabinariumfapit: cr inunum reducitox performam^qua ternarij gerit imaginem:Jicut ex omni parte inpraccdentif* gura ternariusper binanum tenda in monadcm:Ad quam reduttis ommbusf: quiturfabbatarid quies dieifiptimi claudentis , (? terminantis omnium dicri curriciduMoc igitur fenario longe excalfiore illo.qui dierumfuccefiione nume ratur fabrica partita efi. Si admittatur igitur Deusfummus opifixfuo perfil Bo ordine in opus procefiijfefxcilis erit catbolicorumfapient ccordia cufhi j>i*o. lofophis y maxim Academias'- Quorum Prineeps in Timo dixit, cp Deus mun dipropagator,producka gemina matria cxli,^ terra Jlatimpojlealuc^ui res difiinguercntur^o* dtjlinfta cognofcerentur,produxit:aut iufiit rebusin* effcildeo notanter dicitur(uthabet ucritaslitcra)f\i luxfupermateria y uideli cet ipfam informam. Prima itaque matria coi,& terra fabricata dicitur fh mui zf lux.per quam matria ipj artificis imagine , aut fimulacbro pingerc- tur . Et ha c neceffaribfuit: cr dicitur prima egrefiio opificis in opus : y pri- ma illuftratio , aut lux uija obtenebrata matria , ex quafimul cum luce f* fio compofito apparuit primus dies ex uefpere matria , cr 'mdne forma con- feclus .Sed quianequaquam conueniebat matria totus diuinitatis affluxM } ideo fecunda die collocatumdixit Arachiah , cortinam uidelicet , uel Maffm ccclor um inter Jiiperexcelfumf ontem lucis & aquarum^ obtenebratammd' teriam,paucfi] y bonitatis aquas,nrmaior ejjt aquarum (f bonitatis qum matria ipji cueniret : Sed bocfalum dicitur diefecdo infaujlo uide- liceu HincftparationemiflamHebrai Gemebundeleguntjuprapofitoaccen' tu , quem Np^I Zarco dicunt, quafi dolentes de obflaculo confiitnto xnxerf fiuentem bomtatem^jujceptiuam materiamtEt bocquoadprimauamprodu ftionem.Sed nobis quoque gemendum ej\ de hoc infauflo die : quo interpofitunt TONVS SECVNDVS. tf cft etiam inter nos * Deum tribuna hlrans quantumgratU) quantum^ diui ni afjuxus unicuique admittendufu Exuberanttfimus ejl cnimfons diurna bo* nitatujm magis qumfufcipientes mcYeantur,ajjiucrct,niJiintcric8ufuiJJh objlacul probensiprout ordinatiua iufitia exquirit.In dicautem terno jecu dum quippe nunterumformalem rerum forma cxplicantur^ fegregari dicun tur ab interioribus, cr torreis, ideo dicitunCongregcntur aqux 9 quccfub ccelo funtjn locim unum: id ejl^colligtur nires generatiu quxadbuc infws tcncbrisyffiguris objeurioribus iacent. Quinto autdic uitali ex quinto cbt- raclcre,jcilicet *j uitam (ignificante plena uitce communio dejeribitur, dum att: Serpanx^aut producant aqua (erpituram animee uiuentis, cr aueuolantcm u fuper terram^qumfiperfaciem ccelorum.Creauit quoqs Dcuseodcdie dra- cones magnos^aut cctegrandiajit babet nojlra traduclix cr omnem anmlui- uentem reptantemfuper terriund intelligatur Deus totius uitafuperioris.zT inferioris autbor. Magna funt biefacramenta: Primo, cur aquce dicanturpro- ducerc uiucntidyty animantiajicut zyfmen eorum aqucum eft:& cur primo produzia illa animanti* ab aqs dicantur.pojlea  Deofabrefacka.prout aquicka imago diuin atq y Meliffumuo luijjcgcnerationcniy cuias afgnabant principia feri fecundum apparentiam ti Aucrroii i mmo do:ficut delirando dicit Aucr. f nouitiores nnullijuum uolentes dcfci dere Arijhuqui inuehitur contra anquorum uerba^ nonfinfaiut indenan* Thomai eijeatur occajonem difyuundiut fatis urban dicit Thomas: Kcprobat Arif. uerba Vlatonis , cr aliorum anquorum non quident ut rcfellat^ queius dogma fufccpit^ JcripJitiCuius rationes cocludunt om- nia effe unum in ratione primi y f pracipui effejio in particular i ratione ejfeit- TONVS SECVNDVS, tr di: Cui confentiens Albertut Me magninfubneclit: Nni/ tranfcendens ornnem cdptumpraterfuum: ValUs enim,qua de c- rebro louis nata dicitur t (pientiam illamftgnificauper quam , cr i quafala fint omnia,iuxtapropheticum illud: Omnid infdpientidfecifti. Qnropheta:lmplcta eft terra pojfeftione tua. Si- cut cr per lercmiam nuper diclumfuerat , cr alij mul faptentes conueniuvu Icrt,rii CT Votx decantant,inter qtws Lucams aitiNilq, Dei fedes, nifi terra, cr f>5- Lu "' 1 '- tus,& d-V, Et cxlum,^ uir tus Jttpos quid quarimus ultra? luppiter eft quod- cunqi uidesiquocunq; moueris.Hic forjitan didicit ah \fa\a:inquo Deusloqui- liUi turdicens.Ccelumjdesmed,(? terra fcabeUumpedmeorum. Sane igiturin- ttlligendo,quomodo omniaftnt unum, dimiftis Sopbifticis akercationibus , quat Ariftotelcsaddnxit: ut praberet iuuenibus ldtamdifceptandimateriam,om- nesjpientesfacil comentem circa ilud unum in quamplurima dtffitjitm. Deprim a rerumproduclione confenfis. Cap. XIII 1 VdHfwm autem ad fabrica ordinem Jpcldt omnes unanimes c~ j fentium:q> erdt, dut praintelligi debetfubicBum quoddam infor me omniumformarum receptiti: quod Wdofopbiuocarut mate riam,aut Hylen, cr aliqui Cbaos-.fcd Mofes ffijanflin To " Mofefc hu cr Bofew.J eft informe quoddam:^ in quo omncformadum erat, potentia uidelicet. t quia abipfo primo fubiecio cducenda imumerd erdnt : ideo dixt Anaxgoras ibifuijfe infinitd,id eft indeterminati numeri ; cr b ter* minatur^tffecernitur^No igitur per magnum,tf paruum materiam untum- m modo intelligit Vlatoiut uidetur ipfumpingere AriJlQui eius afiduus auditor AnAo * bene nofeere potuifict Vlatonem uocajje materiam fmum informe, potetiam ma^ trem mundi.nutricemformarumfubieSlutti, receptaculum ;tf buiitfmodi nulk quan\itate,nullhcp>gradu diftin&um.Qjutm materiam, quia maffa quxdam /, Abtth ut docct trabdm in Hbe ormatione,Hinc Democritus dixit cogregatam ex Dcmocc. atom i s aliquando denfius , tfaiiquandorarius. Idcirco Empedoc inter prin- Empcdo. ^jafon^ rarumcollocauit. Et quia continua, tf folida condenfarine- Dcmocr. queunuipfos tomos indiuifibiles dixitDemocritut effe materiale principium: Qu(picereUuel quia noluit proponc- re.quod determinarc nequiret:Na(ut alibi dtximus) no ejfe de diuinis ulteriut pi.no affirmandu docet Vlato,nifi quantu diuinum pandit oraculum . Vnde quiftkt, no ex boc difeedit d ueritate,negenitore precpuo differuit. Ajferit quoqyp /ire, tf amicit omnia diftoni ,generari uidelicet p couentionem partium in cpoj] tum.tf diffoluip difttdium partium iotojn quo conueniebanuEt quia amou Mofes, conncftuntur omnia jdeo Mofes\nducitfpirttum,qui amor ejl, tf nexus rerum (utfto loco Deofauenteexplicabimus)incubantem, tf cofoucntemaqua5,ih uidelicet ex quibws omnia uiuentiagenerantur: Animalia enim ex aquis ab Ar- tijicepduci utbetur.nec plant* fine aqna producuntur , quauis diftumjh: Pro* ducat terra Urbam uinntem.Nam terra fine bumorc aqueo mintme producit TONVS SECVNDVS. Decot{cordia?eripate ticorum ingenerali,aliorm quoque cmmumitt ejfentialibus. Cap.XlllL ~ Tctuimus ut Peripatetici,  afy quplurimi in iucwtdam fapien* tumb4rmoniam conueniantiQupd profeSio tanto uidebitur dtjjt- cilim, quanto magisiUorumprinceps,utfmtaris,&> excllcnxior baberetur,ab aliis ctiam no dijjentiens diffcntire uolmt ,  Platone mxim > j>rojequcnsproccjfumoppofnum.Duplex ejlenim proceffus:ficut (f duplex naturam ipje Flato mcniimt.Alterafcnjibilis: de qua eft opinabilis ra- plat * tioiquamfciemiam uocant : Altera ucro incorrupta natura mcliorumfubftan- arumjmmutabilis,conftans continua femper eadem.qua non penetrabili cogi tationepcrcipituriuerum mentis acie uidetur. U ad diuina cognofeenda ufjue ad carnem ab ipfo uerbo afumptam : (^ualern ettam binum progrcjjum obfcruatum demonjlrabimus in conuentu pertraBando rerum diuhxarum cum elementaribus , cr inferioribus: A Deo enim per ternaritm deuenitur ufq\ adccelos: - illuc confeenditur ab elementisperquaternarium : ubiconuenientes, cr conduclinumcriperalteru- trum duodenarium conflituunt: quo numero partitum eftcoclum , cr mulnfarie dccoratumiutjuo loco(Deofaute)explicabinms: Quem progrejfum obferuat i/ duo preccipui philofophornm prncipes. Flato igitur Pytbagoreorum. cr anti- put* ^lorumftpientum ueftigia profequendo uolens deferibere mundi fabricam ab opificep er uiam numerorum exorfus eft: De quo cum difftcultate mxima ( ut CANTICI P # RIM! tf fefdtetur)imtento hacproferuVndtn in principio dcceit ex uniuerjb portio /rifto * ttemjccundam dutem prim* duplam: caterd querjnjus:& earelin* quant iUistfui expurgatis oculis ipfi uiderunr.dut eadejufcepere ab bis.qui ui- derdnr.dut perfimilitudinem^jacramenta numerorum procedantiqutbus ni- hdejlfamiarius diuinisrcbus.Eodcm modo conduednt negotium animqu* tranjgrediuntur Vbyftca ;we- tdsjapicntibus diuinis. Etfialiqud inter eos uidetur dijjondntia^juperoribus dottoribus remittanturfibr#:ab inferioribus atitem contrabantur^ Jubleuc- tiirfonusifkut in inflrumentisfieriJbletiQ' inuenietur corum cScordia:Ad qu conducendam^operam^ indujhiamapponeremus : nifi negotium nimis nos i propojito nojlro diflrabcret ; quod efl concordar e non tantumjapientes } Jed omnia qu* in maebina ifta continentur. \ V  conbriaiiti nu:r.e:o fmnmm op f*ex in creata Omnia decendac- Tonus tertii. I Quomodo vnus per viginti fptem diftcndjtur. Cap. I. | Quanto ordine X Deo trino per cernarium Hat in fabrLat* omnia progrclTuy. I Cap. ir* I Quomodo AngcUperpdnauinnoucnariumfimpliciteiiario correfpondeatem diftri I buantur. Cap. III. Isiciit Deus defeendit in nos per tripartitum Angelorum ordineih^it per eoj in Deun confeendere poTumus. Cap. I II I. De intelligentiarum Authore, Quomodo fecundo quadraro ternrio Opifexcoelos fafericauert. Quputodo planet, aut ftcll opertncur in infenora bonum vel malum - Vndc prouenunt inala,an ex influentii malma^an cx mala difpoUkme redpentw. R.ationi)Uscoinprobautur l qiirapientum fementiis iam decreta funt. Q^pd nec Saturnu.neque Mars.ncque quodcique aliud fydus fit mal,vtpferebatur. An llcll agant in nos no.ne:& iagunt^trum coge ftdo.aut difponendo. * Qualitcr tertio quadrato tenuno ecmcntana omnia produxerit omnium Aitfel. Cur qiuiernario numero.eiementaiim dilhibuta Qopd dementa repenantur in ouimbus nuindanis membriy. De alia partitione rcrameleraeatatam , pcrqu.Mitolluriiur inta ntimult ( qu poTentfieri circa pri* dia. Cap. XV. Quod ele menta reperiamur nontantum in !iocterrtbagorco^& Platnicos Cap* X V 1 1* Cap, V. Cap. VI. Cap. vir. Cap, VIII, Cap* IX. Cap. X. Cap. X. Cap. XIT. Cap. x ir. Cap. xnn TNVS SCVtfDVS. ^ HQJOMODO VNVS PER VlGNTI Jeptem diftcndatun Caputprimm. O N A D E M in multitudinem diffujm omnibusjapienti- buspatetiSed quomodo unitatis natura cum multitudinecoti ucmat^ dbffi dijcrepantia in ea cohabhctjbic nobis labor exanclandus eft. Neque alio quoquomodo conuenire potcft, nifiper unitatis barmoniam: qu & mundifa brkam defcribitper acceptam monadcm: cr per dupUtasfriplatas, ? quadri plattproportiones ujq> ad uiginti pfcptettt s cubu uidclicctprimi numeri de- uenh.addais omnia interualla repleta fuijj* Qupd utfaciant eius interpretes Vroculus^Chalcidius^f pofterifenariumprimumperfeSiumnumerum unita- Proaii. tis loco collocant: quem eodemordineduplatidojriplandbq^ujquead.iL.de- ueniunt: Et tunc interualla replent diapentica> diatejjaromca harmonia , tono etiamJemitonioyf lmateiuttotaammajotujquemundusharmonicusjit: $ cmnem contineat dtuinam barmoniam: Ndw primu*, cr fummus monas inpri- tnum numerumjernarium uidelicet diffunditur:quijiquadretur nouenarii co~ pleuQuo numero intelleiiuumfcparatorum ordines^coel^elementariqj omnia fummabarmonia diftribuumuriut infra dcmonftrareprinc ad fpb eadem uniuerfali uita uiuentes, o* arnica focietate uni- tas:ut uniusadalterpercorruptton, ? generaone propriar um j ornar facilh relinqueretur tranfitus , y Symholu.exifiente eadem matria , cr uita p y tfi.ig. omniuiunde ad inuicem refuhet proportionatut concentus ; Sed non explicauk AcUc ' quod nec clarforfmn percepit.Pythagorati amem, cr Academia lumine diui no, cr prophetico collujlrati.quia ab eisfucrant edotti, qui illumfpiritum  di uinis baufirant oraculis 7 id apertius tradidertApfi atite diuini uates ad Sym- Mofes Pyt!i.i. Anau. TCNVS TERVS* 40 pojum Mud Dcificum cuctti, ubi forma  * exemplam refunt eohcinndfud- uitate, nico fino in codcm mico uerbo refpondent.cUrperceperunt concmu illum: Quein tam uaria mcmbru mddnimflrumctidiffufumbac crafiiort car nc pragrdudtijcntire non pojfumut:nifimnc mum,uunc dlitm modulumfujci- piendo^mnes in mente colligdmus: ubi barmonicum ilum rerum crvdtdrum ad itmicem, & cum artfice concentutndliqualijhmtateprcipiamusiundcad co fumntdtifiimos bymnos cum mdtutinis dfirisjubUmri pofiimus : rfimul cu ci- uibus Mis , pknisfducibws in opificis kudes refnare . Sold enim(inquit Vlato) Plitd . Mlofophi,autuerifapientis cogitdtio dldsper crdfiorcm corporismolde- m i(psrecuperdt:quusddfuperccelejlid uoldttdo per munddtta hac,r f 'f- lefiia , eorum mdulos aliqtidliter percipitidonec ueniat qupdperfelum eflxui ccdat, dcuti fyht i rirm.Trind itaq; eft produttio numerorum, tf qudtmtis cotinua-.Ndmfi unitd | ti adddtur numcrusjlinearisfit: Et fipun&um in longum protrdbiturtlineam co- | flituit.St uer numerus crefiit in latum,Jhperficialis ejficitur.cr filme* dddd- \ turUtitudounfuperficiemmutdtur.Siiterum numerus inprofundum deducd* ! tur.corporalisfitJolidus^O' cubws.Etfildtitudiniprofimditas ddiungitur-.cor- ! pus cftituitur. Corpori dute trimetro, z? numero cubojibil dddi potefi.ut Vbi hfipbi omnes Pytbdgorci, C Mdtbemdtici docent.Hinc Arijlo . bunc nutneru Jft h * in principio fermonum de calo celebrdUHdbem**, inquiens, terndrium nutneru A  rtiJ v, 4 ndturd: (ffufiinemus ipfitm qudfikgemjecundum qudtn uidelicet omnid di- | ftoiuntur. Hincjcundum eundem numerutn tenemur mdgiificarc Deu rerum ormum opificem^O" credtorem.Tribus etidtn omnid j}iritualid,cr corpordlid conj\anuprincipiofcicet  medio t O' finei qudtrinitdtem bduriut db illojuper- excclfi terndrio-.d Mitrim i @' ArdminimjdefiDcu, Mentem,& Animdm.Deienim excelfi proprium efi unitds: Mentis uelfdpiet^ ti* ordoittel pondus: Animtdutem, uelfpiritus menfurd^ motus.Quod PI4* to per amgm&td dd Dionyfium Regem percurrit y dum dit : Circd onrnium Re- gem cucidjimjpfiusgrdtid omnidjpfi pulebrorum onrnium cdufd. Omnia n quefunt cited Regem eius unhate connexd ; ? ipfiusgrdtid omnid ponderm finticf ddipjumcunfta ordimta:^ ipfi omnid numerando,* proportionon do pulebroru omniu eft cdufix tdm efficiens^q finalisf? regens , ffufientm^  r P !l ' principia uide\icct,med\,ty finis omnmut Qrpb.dnted decXtduetdt: 3 VUto PIa:o * iter repetit in epiftolisiQmnia, inquiens,ab ipfi proficifeutur : & illum rct- tunv.atqttc in eo quiefeunt : ffuflcntdntur.A pau e enim omnid tanquam pn mo fonte proficifiumur: er in filio tanqttdm in domo per ideds refident : Cum The. He fitj^fapiennde dmin?Vx elobim confectu defirihi tunQjtod nome no efi plurdle(ut dliqui exifiimat ) jicut ipfius punttdtura ini catfedfinguUris exifiens in bindjd efi intelligentia , qucefpiruifixnfto attri- Eaicfu. buitur. Hincin cclefiafiico dicitur : Etfyiritu intelligentia replebit Mu. Qju Hcrmci trinitatc eti Hermes Jitb pfapotentid:circuferetia ucr.i.fdpietid.tf Yilius Dei mfqudi juia cdpi no potcfi 9 y omnid circupleBituriut in eodem Ecv idem ckfidflico legimui Gyr ceeli circuiuifold , y in profundil dbyfii penetram, Relatio uer mutua utriufji centri uidelicet, ? circuferentixjpiritum & d- morem reciproca refignat. Hinc  trino Arcbetypo emdndre n debuit fabrica, pvtiu. m/rri4,0* triquetro ordine^ numerofinordiut Pydgorei, Vldtonici, ff Bo^ul" Botius difierunt.Non enim omnis numerut bdrmonU couenit.fedfuis confiou bitSjpporonibus coaptdtus. Tcrndrius itdq\fimp\ex Deofimpltcifiimo attri- buitunqfimmd imitas exifies in trs tdm diffunditur bypoflajes, modo quiic inexpHcabM,quauis multi explicare conetur. Terndrio uer quadrato,dutfu- pficiali difinbuuntur trs cnneadesiutfint nouem intelligtiarum ordines, nouc coeli.noueq-jgenerd corruptibiliu 9 & generdbilium : QuiritumjdnZlitdtis> cr uitaalius ordo exquirebdtur, uirtutum uidelicetxper quat conducerentur omnia ad uerdm uitdtn , cr fdn% motdw.Et hoc ejl , quod?Jdlmographus canh : Spirit oris eius ormus uirtus corum.Et quia trinus trina jc comrnunicat ratione^trinarique ordineiideo cu- rauitproducla omnia (maximbomincm,cuius cdufd falia funt omnia , c w quo omnia continentur) trifdriogrdduregere.Dijlinxit nanquehominumgc- tiuspergrddusfuperiores^ inferioresipdrtituff ejl, & diflrbuitregnd y ; prouincidsiquibus iufitpraferri aliquos infyiritudli>dlios uero in ciuili regimi ne.Qjiibusprouinciis^ regntiprincipdtuumordinemprtpofuit: Arcbdngc- los dutemprincipibws,& prtldtis: Angelumuer unicuiquebominiunum rcfu Hieron. gnduit: ut retlc jhitit Rieronymu* juper ludjummi Vrincipis : Angelieorm jcmper uident faciem Vdtrismei>qui in ccelis eji. Sicut Deus dejeendit in nos per tripartitum Angclorum ordine, ita nos per cosinDcumconfcenderepojfumus* Gsp-IIlI, 10n /' i  l_ ri otifimum ejl dpud Dionyjium non modo intelligentids inferi- res ,jd etiam nos illumimri , purgari , y perfiei /uperiori. bus : Quibusfi ajjcntimus >fdl ad Angelorum gradum , (f reueretur uim HUmiquam pr*z- latis principdtus infiuuntiprout ipjibauriunt d terrfica fede diuxnce mdiejlm. quo- tninibus timorem illutn Dei incutiam : quem pabad y-fe Hebrai dicunt : De uhtcob quo labacob horumfacramentorum magifier loqucns cumfocero Labam Ara modixif.NifiDcutpatrismeiAbrabm, cr timorpatrismei Ifabacaffitif fet mibi,forfian nudum me dimifijfes . Er iterum : urauit labacob per timo- litm rcmpatrisfui Ifabac : Cw" uim Deus prajiauerat ab illo tribunali roboris , cr iu(litia:jicutpatri Abraba ab aufiro mifericordU &> pietatis : Quorum Sym bolo decoratus labacob fedetin mdio filio glorix . Ab aquilone igitur omne malum ,  tranjgrefionis , cr iujlitiapunientispYoceditJueritate, cr ter- rorc quodam, quo inferiores in prajidentium timorem inducantur . Nnne princeps ejl homocateris bominibus fimilis ? Qjiomodo um timerent, cr rr- uereretttur cateri:mfi terror Diuinuseumeuebcret: cr cateris timorem w- cutiens eosdeprimeret : utipfum tanquam principem reuererenturf Quod to- tem per principatus ijlosfummu* princeps exequitur .Vrafdentiaautem om- nis deformis nimium babetur : nifs afiflat ornatus , cr decor in prafidente: quo mrito aliorumprincepsbabeatur-.ldeo vfoperiorum miniflerium pra- Jidenti neceffariumefl, quoexcutianturimpedmenta, uitia uidelicet , &> cor- foreimundi uoluptates: Etbocuirtutum ordo ejficii: Quorum fauore compa- rtia conJlantia,? robore fortes contra uitia, & effimutantes uoluptates cfi> ficimur.Sedut&contrabas areas poteflates inuidiccv malici* plenas pra Mledmus^ampoteJlatumpraJidiumnobisnecefariumefl-.utcumElifeodice rcpoftrms^luresfumnobifcHm y qumconnanos.^eetiammundanis'affecli- bus prapediamurfed dommemur omnibus ip(s y aftftuntfua uirtute inteUigen- h illapfufic etiamper eofdem ad ipfum ,  quoprocef- Jimus , redeamus . N ec pratermittam ea , qu intelligentiam , quem nouenariumnouem Angelorum ordini- bus co4ptam,totum bominem in Deum deducere conatur.quamuis hocpruden- tMctorirelinquatperfiiendum:uttamcn ex eodem colligere pojfumus fen- Jus Angelis , qui numij dicuntur , refigtaufmx cr ipfi finfus corpora nuntif lifcu$ Auicena MfliTa; Tiicoio. CANTICI PRIMI fint uirtuwttt interiorum intcllcRui uidelicetjationis, tffcnfuum animx mu. ginationem.quaplufquamfenfispncip^ArcbangelUcoaptatiWinuub^n, morem : Votejlatibus dolorcm Qui enim mem uitiorum, confortatur nteriVi turtute iolendo de pcccatufotejl cum potejlatibus demones cffugarc    uirtutilus miracula facere: Principatibus rationcm repondere faatiQjtufi. cut i\Lipr ^ua terra ipfaputrefaciafolariuirtuteproducuntur.Etfidicent-.Coa^embusa- Hisparticularibus^ caufis,conducuntur effcclus uarij-.hoc reliqucrunt proband au uarietas bac  diuerfis caujls , uelab eodemfole multigcna uirtute fecundo procedat.Qjtto magis:jmmiK,& iterus Sol,dequo Trifmegiflus mrito pki- lojopborum pater bis uerbis deponit . Deus meus exifens utriufjuefcxusfcc- atnditateplcnifimus,uita,&> lux, uerbofuo mentemaltcram opificem peperit, filiumuideliect ornnibusideisfcccundum , cr cxemplaribus rerumfxciendaru] qux m ipfo tanquam omnium uita praexijlebant . Omnia nanque ( ut Mercu- T acerrim loannes Scotus , qua omnia infuis hbns K"! legenda rehnquo .Htcfimm admiratione obflupeo , quoniam tantiuiri neget Deum omnium opificem:  quod nihilominus fecundaria caufa ex nibilo pro- ducam contra eam pbilofopbiam,qua;n profitentur: in qua celebriores affert: necab ipfofum:no opifice mundum , aut aliquid ex nibilo producli futjfe: Qai' ante ueritatis lmen fufccperefolum Deu omnium autborc profitentur . Mudi mus (rnquit Alcinous Platnicas) deorum e> damonum autbor cjl : atque id Kl: umuerfumuoluntatisdiuinamuncrenunquamin pojlerum diffoluetur .Vlato H memipfimbonumfummum caufamejfefubftantiarumfeparatarum, & caru irationisprafupponensfic ipfum introducit ad eas exorjm: Vos quidem non mmortales,nec omnino difjolubiles cfiis-.non tamenaliquando difoluemini: Ni fi omma qua conjjitutafuntjcftruipogimt, atque difolui-.qua recl conftitu- ufint,p> beneje babem dijfoluere,atque deflruere.prau animi efi&fibi rc fugnantts. Mercurms quoque cum deplanctarumprafidcntibus agereuinquit: Vemdefeptemfabricauitgubernatorcs-.&fc omnia enumerai  Deoprodu- eh . Nec opinandum ejl in tanta uniuerjiconfonamia pluresfuijfe progenito- nylurfqucejferegentesflurljueexfeipjis confiarei Quia indeconfullo, lpnantia, & ex confequentifacilis dijjolutio ejfct in uniuerfo. F itj mous ato. Mercw. CANTICI PRIMI Quomodo fecundo quadrato ternrio calos fabricdueritopifex. CapV [. "" Odent numero.eifdemgrddibusfummus moderdtor calos dijbri . buit fecundo uideticet nucturioM antiquorum, & communis o- pinio cenfet iqudmunouinoresnomuUi decimum affcraut nn -~ _ _^ percipientes quomodo fdluetur in ottau* ftbard motus , quem trcpidanonisdicuntfme decimo circtdo: Ne c eis uidetur confinem , utipfi oiaua (bb*rd,qu* tribus mous uoluiturjnncxdfit primo moUi : quod no tantumgyro conduciturMabetenim ipfa motum dturnum ab oriente tn ocaic temfupra poios mundi: Habet & ab occidente in orientem fupra poios xou pwleM - ci aut fignorum , quibuflibet centum annisgradu uno,ut ?tolcm*o placet : Sei infexaginta.ut ahj aflcruntiHabet tf ' 'ffirmm motumtrepidationis.im- deopinantur effe nonum ccelum : quod moueatur tantum duplicx motu inter ip. fim,  primum mobileiquod nico tantum motu reuoluitur. ut ordme debito n ducantur omnia m primum mouentemiqui nico motugyrandocstera omnia n * rift * piat fecum regulari , cr orinato circuitu : Etferuetur .. quod docet An/fote- lesinfuperioripbilofophtd,ncce[fe uidelicet ejfe omnia debitoordme m ilU reduci,quod ipforum caufa ejl.Verum cum oclo conftiaantur orbes j, p> ar- milk cr 4/i/ injlrumentis coprobentur dijlintti: & ultra bos nonum cjJe(quoi Aftron ' primum mobile Ajhonomifed a^nefeio qua ratione , cryftallinumuocant)u tio manifejla concludit . Hos admittimu* : (fcciwKW uero cum mbil habeat p Ce mfiut motus ille trepidationis affertus fdluetur ,nonadmittimus:cum toicm. \ Mmc decimo.Kec latuijfet bic decimus orbis Ptolemxum, Hermetem, A* % ratam, alios antiquosfolertifimos ccelorumtf motuum, & aftcfhumto- rum inquijitores: qui contentifunt numero nouenarto . Sed quia Tbeologi de- cirnam a(fcrunt,auoi empyreum uocant,uitale,igneum, atque diuinum-.ubi na piuntur,aui diuiniorem duxerunt uitZ.ut Vlato&fui Acadcmia(V!otimsmi xmin eo quem de mundo *didit)cum nofirjs tbeologis confentiunr.ldeo difi- mus-.e jh quod decxmus dicatur.tamen propri cum ijiis nouem mimme numers- tur :\Quia ijli mobiles, illud autemjlabile : ijli ex una matria , illud cxm* Quod 4 Mofe ohmium philofopborum } theologoru,o>propbctarumfdcilepn cipe , imo ab ipfo rerum Opifice difeere pojfumus : Vbi a Mofe rogatus utfi- cum inbabttaret : tf connuis oraculis inflrueret : qu ueldecimccilli Ycddantunqui principiam (ffinis eft omniumrerum. Hoiutem denaturisjc- paratis , ? bis queas,qux tanquam illar um perfeclio cum ptrfectiori connexx inferiora in illud perfeZlum conducunt>omittcmus: De qua unione cuiujlibet enneadis infui decimuni per f cela earum enneadum concordia(Dcofaucnte) dijferemus. N o* ucm itaquefunt cxli) Mobile primipcr quod primus motor o mnia mouctiVoft- eaflcllatutn ccelum y pcr quod opifex in numeroja inftrumenta rerum efficien* darum fe diffundn : Etperftptem miniftros precpuos exequitur : quibus infi- dcntftptem tlhprcccipui jfiritus^aut intelligentU : Qui ante tbronnm Dei exi ftcntcsfruunturpr infacie iUa diuina , tanquam in fyeculo omnia complcnda fyeculantes ad nutum principis eadem omnia exequuntur. Quorum nwnna(fidohribus Hebrais credimu*) bfiuc mala utdcan* turSed quomodo malum.uclbonum operentur ^aliqualiter percurrdum cefeo. Quomodo plancU^autftelU operentur in inferiora bonum.uelma- Im. Cap. V 1 1. Trilas injluercbcnum ? ma!um^ q* Vtolemans er omnes^uia- PtopI( ftrologica pcrtraZlat,aPerunrDatur per Saturnum firmai in- concujfa prudena ; A louerecla iuflitu: A Marre conftans ro- bur. yfortitudo : A Sole feruens charitas , C7* amor: A Venere dclibatiua,j fuauifiimafyes:A Mercrio penetram fides; A Luna ^(quacfl in motufacillima y r in nullo pertinax ) moderata temperantia . Nrc p4- nct(t iftiytanquam harum mrtutum fontes , aut domini fupra enarrata inftuunu jcd corpus cr eius uires difyonendofacil ad pradickarum uirtutum incremen ta cducunt : dummodo animus uires tilas moderando difyonatad confequend F iiij [eaz. CANT1CI PRIMI t*qn (ffirua* tnusifubminifbramus quod mufi- cam^ * gloriam.Luna in bis omnibus propinquiorem y r uariu motutn pr gallus(cui moriens Vlatoje debere dixit)datfcctum,operationcm y > uitamfi- cut cbaritas y quamfibiaccommodauimus , omnes uirtutes ueluti uita , & forma decorati Ual autem difyofitis omnia cedunt in ntalum . Hinc Trifinegifius cu de bis ageret.quos diuinum illud(quodcunqjfuerit)abiens dereliquit , rcfiduum uidelicet fcnfibilc y (f Mmalc concedes damoni.His.inciuit.irafiendi.atqy appc tendi uires in naturam abeunt ratione carentem: Et primx debine zon in- explebilem ambitioncmiQjuinta propbanam arrogantiam: $ audacie temeri- tatem:Sextce occajioncs diuitiarumprauas^ ociofis : Septima medacium m- jitum: Et fie anhnus reliftis inferior ibus,aut animalibus conditionibus dcemom, O* malis infiuxibusjiarmoniaquc motione cxutusjanqu diuinum ad oftauam naturam reuertitur uim propriam repctens,unaq\ cum UlU y qui illiefunt , patre laudatiQjtod (? Salomon innuit dicensiSpiritus redit ad eum: qui dedit illum. Keftqua omnia uanitatibus fubiefta relinqumtur^ex quibusfatis referatum ba* TONVS TERTIVS. 4J bemsffldrarumhiftuxusmdl difrofitisnocereiA qmbus diuhum] quod ip* fis incrat:abjcefk.Scd ofiante flucntut omnes cedunt m bomm:quaadbuc clarius expUcdbimus, Vndproueniunt mdld,dlicnos dpdrentus, cr d domofudfem- fer peregrinoSyUulnerdyuinculdiEt ubicunq,fuerit,femper eu indefcjj fermo- ne calumniantur.Cui ddfiipulatur quod Vtolemaus dnted dixerau poji que Al p>u m ; cahitiustf Albumafdr. QuorudUndj[erit:qudetidmabJq 7 mdhtirrddid- _ i one opprefionesmdlmolds,cffuJioncfdnguinis i (g> multa fdeinora perpetrdt: Alter ante iis infequitur cdluniis-.quds pducis uerbis expliedre nequit. Omitt, \dc Mercuriojoue, Venere^ Luna afiferut Matbemdtici, (p> poeta: Quod hpfiter uidelicet, * Mdrs uenereo turptqs congredidntnraceubitu:(? multa: nefanda perpetrent: \n cogrcjfit ntdxim Mdrtis cum Saturno Jbatbonte, Stil t>one,Mofl>horo,uel \una  cuquoru quolibet dliquid malijmp cminaturyp- cufiiones uidelicet ferri cum primo \aris cum fecundo, nummorum aureorum cu tento: Et fie de dliis profequitur.O bon Deus quidfecifli? Quomodofimt cun m hona,quafabricajli f Cur tam maios prafides nobisprafecifiif Quis tutu/ F v. u^uft- . CANTICI PRlMt trit a totfcclcribus? Qjns imwmis  nnifiris cceleft&M , w o potiusfcelejlis  Nec mrumjl qui borum cognitionem profaetur^tot mala in mundo quotidiefi* quutura pradicuntxcum ad ca perpetrada ccclijfydera^ uelprtfidentes Ang nos condueerc uideantur. Qui dutemnonfitolijed uerajapienti* dMions exiftujitialiter penitusfentiuntiAb auribus onttum (inquit Augufl. ) repelia* d& funt buiufmodt fiultttia : nonfolum eorum qui ueramreligonem tenent :fii etam eorum , qui Dcorum quorucunque uolunt efie cultores : H uelut inclarifiimofenatu , ? fylendidifima curii o ri ^ f opinenturfcelerafacienda decernu Citarc quoque pofiem Origen, Hierony, H , fr lf Awi6r>yittm,ey quampkrimos x nofiris-qui cum Augufi. conjenunt : Sed  AilguW. apudjuperftiofismmsfacidt cbrifiianiautboritas y ueniami4S ad externos : imo ad cos>quipr aquws amauit.lupptter^autardens eucxit  atbera nirtiu. Diis geniti potuere . Qwibus uerbis innuitnon modo afira Jci genituram^ mores euebete bomines adfublimiatVnde concludit ipj Afiro- ? C ui::n. nomorum princeps; Sicut Vhyficos laudamus.qui infirmitatis originem, er ca* f& tmtigends inquirunt 4 pari modo nos ludibrio baberi non debemusjivi in- dicio nati de rcgione.nataliycibaris , moribus, (? aliis oceurrentibus petamus; Et in eo Ubro.qui Alarba dicitur, concludit ea accidaitia multoties ingenito oc currerejit ccelefiem influxum recipere nequeatialiqaando uerb parum y f ali- quando multum^quod ignorant quamplurimi Hincin Apotelefmatum uolumi- ne conqueritur de multis : qui non babentes otmiimodam catifixm prognofiicandi in afins \ab alia parte fiilicet necromantia. cr geomantia(ut eius interpres fx- ponit)accipumuunde diuinent deducemes bomines infopbi(licationem cr erro rem y cum ea ucltnt prhfi c *>uemt cx mala difpojhione recipiemis: Cui Vlato in Ephnenide ddjli pi*o puldturbis uerbisiDeuslumm crejeentem^dtque decrcfcentemfecitity tnens L dd dnnum conjlituit:omnmque borum numerumfoelici quadamfortum cfer- ' ri dd numerum docuiu Hinc terra fcecundiorfdSld concipit.fruimque dd ali I mentum dtiimdlium omniumpdrit.quum ty fuauiter uentifldnt: & bymbres in ) tcntgremiumfccliciter dcjluunt. Atjiquid mali in bis dccidit>non diuind , 4t- ) que caleflis culpdndd efl ndturdifid humdnd , qua iniufl uxtdm fudm diflrr buirbucufque Pldto.ExcLmdt etidm Hierocles Stoicus in edrmina VytbagorJ HlcroC4 dicens: Vt mdlus quifquefit,maliti de* terioran profequitur caufam: quaft cumjuprcma comenir et, bnus fcmper f^ querctur cjfettuiiVnde non prima fd fecundaria caufa culpanda cft 9 Sut etu qui inteUigcntiam prafidentem criminariprafumant: Sed dicant ifliufmodv.fi cit ne bocipfa intclligentia ex mandatofiimmiprincipis.qucm unicum modera* torem imiuerfi omne$ fatcntur,an contra mentem^ f imperium eiusfSi iujfu ip fius aliquid cxpkantjion quidem malum efliquia non ejl malum, nijiquod co)\. trafummimoderatorisordinemperpetratur: Si uer principi aducrj antes \l faciuntimagna quippe ejl infummo regente confujio:jiminiflros tanta rcbellio* ne proteruos impunes abirefmat, Nec adprdatos maios rcfyiciant; qui uiato* resfunt: ffuo donati arbtrio, ut mereantur obfequeixtes imperium principia & demereanturtranjgrejfores inbreuireddituri mllicationis fu myfteriorumpittor cafum primi rebellantisfub nomi ne Atarumfuis decantat carminibus.Arabum quoque Theologia Hcbraam *. mulata idem afferit . Et ipfi quoque dcemones multoties cafumjimm inuitifaft JuntMlisigiturlapfis & exelufis>canimajunt,&> pojfunt eort anima: deprauari : Qnafunt quxfo eorum anim aut in peregrina domoiquoi ipfum ad malnm decernendum accendat?Qjiomodo iterum accenditur^quod in~ (icrabile ajcrunt? Si autem concupifcentia ducuntur cceli: quid commodi, aut utditatis ex inferioribusfibi comparantfNam ad buiujmodi tantummodo con- cupifcentia extenditur: Et qui mal concupifcit : idfacitfubuerfus ex inebrian- te matria: Sed cum matria ccelorumfxt ab alterationefemota , no incbriat,ne~ quefubuertit . Ex quo igiturloco coelos crimindntur? Sunt (inquient ) natura mliiVnde qu Saturnus domcjlicos minim Udat . Amcjiii onii autem Vkilcjophi } (? uates Saturnum optitnum decanurunt: (? auream & arcana inuolucrisfabularum occludentes. Uinc celebram japientibws quiadillamyfteria penetram. AriftSimonidis>&> Homeriteftimoniograuifi- Ari ^ jima loco pbofopbnt corroborai : Acbejlllfa-  uldlia crorum decantatmyjleria.Ouidiusetiam Pytbagora arcana infua metamor phcfirecluft: Sed nimis lafciuienti progrejju deprauans. dignitate lia aliqu- tulam cecidtt.Declinauerunt & alij.adeo ut magis lenonum t qum uatu^fa- pientum officiofungantur y contenti tantummodo uenena texere uerborum kpo rtbiwQuos mrito Plato  rep.exterminari iubet , ctiamq>beroumfafta de- pl * t0 - cantem : ne tnues mentes xpforum beroum pifta lafeiuia deprauarentur: quas abluere ualidior cetas nopojJt.Adprifcos amem illosphdofophicos y atqy Theo lgicos uates redeuntes.illi Satnrnumfxlicem^beniuolumatteftantur. Tem fus quoquejignijtcare uoluernnuquod Graci Cbronum afyiratudicunt  Cro no non afpirato, $tod Saturmmjignificat: Per quod tempws omnesfilios dcuo- ut:quia omnia confumit.quatuor exceptis elementis: ex quibus, > inqua cum omnia tranfmutenturjpja permanent.Qjiorum clementorum poeta loueignem uocauerunt; lunonmarem-Meptummuquam: er Vlutonemtcrram. Eaautc mla.qua Saturnum decernere nonulliperbibet^proueniunt ab eius uirtutefrh gd^tqueficcaqua ad atram bilemfauere uidetun Yndefuffocatur,^ com primitur concupifeens uirtus, (? naturalis amor : cuiusfides ejl humidum, ? edidum: Idco ipfumfegregant ab humanaficietate;utjit non ipfe planeta, fed mtustfuem ille difpofuit complexione ipfa partim ab infiuxu, partim agenitu- n,er cibarits, partim d mortbus comparata y ab bumanafocietatefcihiiftws : \d mtximfifuerit Martisf\ccitate,aut Lunafrigiditatejuffultusijedbic conte- pUtioniJludio.diuimfq] incubat/i,quifolitariam uitamdncit,amicts: yfen* tiet Saturnunomalumjedbono influxufibifauere. Siautem quisex Saturma ccplcxione trijlfejentiat.audiat tUum,qui dixit: Beati qui tugem. Si uer cogi-   * J ubundjc nalusfuerit y audiat adhuc dictem: Maria optimam partem elegiu Idcm Siautem cumulandi cupiditate laborauerit , congregetjibi tbefaurosin cecto: hfiem legxbmfe moderetur ,fi Martis infiammatione quis agitatusfuerit . Si cmm clera Maftialis te impetuofum , cr iracundumfacitmo ipfa in pauperes^ CT Clios utarefed ad uitia compefcenda.quia (ut Chryfojlomus illeaureus cht 7 to $ CANTICt PMMt dit) Vbi ira non ejljcientid non proficit : iudicid non conjlr.cfimini tio eompe* fcutuY. Vugnt eYgo.cades^duddcid^eldtio^ad^cdptiuitdtesfugce^ uiolenti^ 0* f\quautftellaru influxu(ut dit Aug. coquerunturmor tales:(f q> peccat ddeo uolutari efliquodfinon uohntariujxon ejl peccati Vnd autem obliquitas uoluntatis mal eligentis proueniat: y quidjydcribui, quid materice^uid concnpijcenti^ quid malis moribus , aut maU confuetudk afcnbendumjit , alibi Deofauentejccldrdndum duximws. Anjlella agant in nos necne^Jtagunt^trum cognojeendo , an difpona do* Cap.Xl " Ontendunt aliqui , ty dfjeuerat nos nihil jydereis afjidtibus  j pdrare: Vnd hoc dogma de influxi:JydeYum> tanquam abfuri 1 & philojopbiapenitus alienumsxplodunt. SubncRuntqigri* __ uifiimiphilojbphi, quorum cur d %f diligentiafuit inperfcrutw dis rer caufasnutuado ueritatem (fiquajit) a medicina,  Matbematicis ^h omn\q\ arte,(?fcientia,(? tamenunquautuntur ajlrologicis caufis.Et aikc comprobandu mittunt nos dd Fauorinu Academicum^?an figuras in. fticerc. Nnne idem Hippoaates morbos, cuajione>n, &> interitum prognofti- ' Je,n catur ex luna domicilio : er afpettibus c; .-.,; aliit planetis f In cuius libelli prin cipxo dicit HaH de mente autboris , quod medicus afironomia imperitas eft tan H!i - quamccccus bculo uiam examinans.Xinne Vlonus docet reditum fieriin pfctinw; Deumper Mercurium, Venerem , cr Solem? Sed quomodo nos in Deum con- ducunt , fnubil operantur in nobis i Longum effet retexerc , quce Platofuo oc- culto progrejJu,v quamulti Academia , * ficretiores pbilofiphi doceant a exhs baurxri ,  quomodo , er quando . Qjtid enint faciunt ccchfuo motu continuo ,fiin o non agunt f nfium ( dicent ) in plantas , dementa: Sed duant quajo : Nnnc corpora nojlra calefiunt  file : & alterantur  Luna G Utm CANTICI PRIMI (r\ Ziria fmus)non pcrfuadcbit nobis aflutus Mcrcurius, quod no akercmur  luminar \bus\quo d etiuulgarcs ruflici percipiunt.Operamur %j ahajideu cjfcftus non minus cgnitosfapientibus, quamcffettus luminarium uulgaribus: proiom. utfapienter dixit Ajlronornorum ?rinceps m principio Apotdefinatu . Necu- mcn ftdcrum infiuxus plenos coducunt effettusuu ad eofdem concurrant ciba- ria, morcs,geniturd i locws y (edpotijimanimilibertas. Hiwcidem Vtolemaus ibidem^ f tnfruftu docetiquomodo corprea aliqua extremitate offenfa con- temperaripofiint: tfquomodo animi libertas influxumreprimat: neuelutipe- cudes ui trabamur a corporeis incltnatiombus:Optimus(inquit)AJlrologus mui tum malumprobiberepoterit a flellarum difpojitione profcfturum , cum eart nat tiram prafciuerit ,pramuniendo ne oceurrat; y ne mal difyofitumfubic- ffom nocumemumfufcipit>undc beneficium reportare debet: cum infiuxus ccc~ leftisomnisfttbonus-Mtdiximus: Ideoque uitiofam trijhtiam , aut rigiditatem fuperjluam non proiicias in Satinum , nec ferocem temeritatem in Marrem, nccfraudulentam malitiam in Mercurium.nec lafcmos amores in Vcneremmec injlablcm progrejjum in Lumm xjicut nec lippofus calamitatem imputare de- bet luci.nec combujlio tcmplorum, aut adium ignijiec percujjura mala in lapi- dem , nec uincula , crceres , cf cades fiagitiojorum infeuentatem iudicis iiu ferantur.fed in mal operantes :fic nec malieftectos , quifequutur ex indijjo fitionefubiebli recipiemis attribui dcbentfidcribus.Et ut afublimioribus exem ptapetamus^Quid exceUentiusfacramentofacramentorum ? Indigne tamenfu tnenbus , c w4c difyojtisfit in iudicium^ condemnationem. Etfiadpar- ticularia decreta ftderum dcuenire lubet (fiqua ueritasfubeft opiniom matbe- maticorum)Saturnus difponit intelleSiuam uirtutem, uacat Saturnus pruden- tia, (ffpeculationi diuinarum, humanar umque rerum, cr' penetrai ufque ai fylendorem uerapbilofophiaSi autem in malum dingatprofundum ingenium^ f utfuam libidinemexpleat^prorfus intendatfraudibns , dolis , fimulatiot- bus , renuentejuperiore tf diurno , quodjynderejtm dicunt : tunc repletas 4- tra bilijentit anxictatem, ty t adium: qutbus adeo opprimitur : ut iredat bou Z? proficua , qua noxiafunt : Cui fie oppreffo multa oceurjitant deliramcn- ta, mortuorum uidclicet [pecies , lemures , la rua, manes ,fepulchrorum terri- culamenta, bujlorum expauefeentia : Occurrit que interiori culo ira Deifa monum irritamenta, blafphcmia , dcfpcratd & inuifa falus. Cognoui aliqudtir do uirum ab huiujmodi agitatum,cui oranti occurfitacula erant capita mortuo- rum , nigra f prolixa barba y oculi borrendi , afpetlu terrtbiles: Ad qu pcffct tantum augeri , ut animusflexa* adplenifiimam difjblutionem deducere tur.Sic Vencris mollis inftuxus benignum reddens , non moderatus cfftrminati fdcir.&libidini mancipatuxunde fequumur multotiesiddultcria, inceftus ,jlu~ praficrilegidjnjuper morte Syinccdia^rad^euerficnes urbium.? o dia per~ pctua.Solctiam pater uit(f pedibus partita efl,imb opific fimmui  diffolutoria n ttura animal ( ut babetur in Tbeologia Cbaldxcr um )Uberum tranfitumhabet ad quancunque imaginem: Th. cfc. ifltamenproportio mediata reducendo elementorum quadr aturam infimam in quadr atim meliorem : de quo alibi. Proportione itaque mirabili conueniunt bac quadrifaria elementa ficut & quadr ati numeri : qui prprio numero con- cluduntur: cr mdio aliquo conueniunt utriqueproportionato: Suntenim 4, C 9 , quadran numeri, medins eflfenariut : a quojicut ad 4 , efl proporo fifquahera : Pari modo ^^ad . Sic conueniunt 9 , cum 16 , alto quadr a- to,quorum medius efl 1 1 , A quoftcut ad $ efl pr opor tio fefquitertia ,&ead efl a \6, ad nfiodeordineprogrediuntur omnes quadrati numeri:Qjios imi~ G iij Ac:dcm CANtlCI PRIMI tntur ecnienta proportianta cu fui* cobinatis qualitatibus : quar Itera J. biproprUm unumquodq; rctineuin altera tanq mdio cu fequenti conuenit :k mento. Aqua efl bumidd,atq\frigida:bumidu retvict tanquaproprjnfrig. do uer cu terra panicipau Terra cft frigida, atqjficca:fngidum ei proprum c(l,quo cum aqua cucnitnficco uer ignicoaquatur: Vndficutjehabctttr ra infrtgiditate cum aqua: pari modo injiccitate cum igne ; cr bic in caltdiutc cum are:qui in hmido aqua coaptatur . Alidm infuper conuenientiam adm- uenere Academia in numero quaternario^ufque ad quadruplamproportionen deuenientes.ad quam duntaxat mufica rdtiones procedunt : ulterxus enim pro- gredicndo aures uidentur ofendi : Nam ignis are duplo fubtdtor efi , trifh mob\ ] ior aqua,duplo acutiorAte ar aqua duplo acutior, triplo fubtdwr , qu druplo mobtor : Kurjus aqud Ignis duplo terra acutior \ triplo jubti Ar Uor y quadruplo mobior,ut \ob~ ieca figura confyicitur . Et h liquefiunt-.ut in boc te fies habemus Timceum Locrit, Vlatonem,Vlotinum,Arifiotciem,Auicenam, & T, m *. nouitiorese osfequentes. HecdifcrepatDcmocritus: quem aliquifingunt tra- &L. dtdijje metallacxlixiuio& calce generari i Arefieret cnim uclut cementum: j. nec hquefieri pofict. Hoc negotium longo fermone profequitur Albertus ille ma *" gnusif compendiofius Abubacber. Vidcmus(ifie inquit)in mineris^propter continua quoriidam montium colorem aqua grofitics in tantu decoquitur : & iHJfijfatur, utper tempusfiat argentum uiuum. Et ex pinguedine terra eadem decoBione,& calor egeneraturfulfur. continuatoq; caloregenerantur metai- la. Aurum emm nullum babes defeum ex argento muo^ fulfure puro, fixo, cUro,& rubeogignitur. Argentum ex codem argento mobili & fulfure fixo, puro,claro,r albo,cui deficit color,aliquafixio & confequenter pondus.Stan mm imperfeclu ex eifdem partibus imperfe&is parca decotione , ac digefiione interuemente. Vlurum ex eodem argento terrefiri,r feculento, carente puri taut elemento huius quadraria domus afii* Ignatumfttfuum uniuerfale gemsjubdiflinguntur tamen abiux [ cem. Lapides enim quamuis terreijint , omnes tamen ah alio ck- [ mento fortius interueniente denominantur aliquando. Conuemut proculdubio otnnia dementa ad lapides componendos.fed potifim terra , tf aqua : Wnd opaci lapides terrei dicuntur , perfpicui uero aquei . Liquefiunt aliquifortifiimo igneiut inuitrum conuertantur. Aliqui ex pluma guttam c4- dente generantur in concbyliismt margariu in mari Indico^ ftritnico.Cry Anifti. ftallus & Beryllus(utAHgu(lims,C Arif loteies firibunt, & experientiado- ' ""'"' cct)fiunt ex aqua congelata^euacuatis porofttatibu* : ut nec caloremfujcipcre t nec liquefieri pofint. Ignls etiam adefi in lapidum compofnioneiqui etiam ex (i- lice chalybe percuffb.extrahitur: %f inipfo aliquando rcfoluhur: nifidecipid- tur Hermcsiqiii in arcanis docet lapidem k terra in ccelum, ideft ignem cfcen dcre:(? ccelo iterum in terram eius nutricem reuerthAd quod ccelum(utait) portauit uentusinfuo uentrereclufus . Metdla quoque } & fi aqueafunt 7 ipfo- Ariftote. TONVS TERTIVS. j rum tamen dtqna ignem ndturamfapitmr.ut aurum, &fcrrtmx quorum abe- nmfdsret*idtcrum Martialem ignem imitatur * Stamni uero f cuprum a- rea funv.ilkd a loue, boc a Venere aereamnatiramjujcipitns.Argcntum ati- tem terreum cum Lunaiplumbm cum Saturno:  pondere difient . Sicut enitn aqua ab aqua differt in pondereifie metllum a metdUojion taritum ratione fpecifica^ fed ihdi uidua . Diftat enim in poder e aurm barbaricum ab obrizoiTharfinfe ab In- dicoi o* y^garic: ? hocab Hifpanonllud autem db duro eiuldtiQuod per Gionjiuuium deueniens , currlfontisinboito deliciaram exifles uirtutemper- fintidt>otitnium opmum eflifkut aqui qua quanto fontipropinquior,y per- ftttior entanto leuior.Diftant enim aqua pro regione^fitu in bonitate ,  podere:a quo(ut Vitruuio placet)ar'xs bonitas dignojeituny ibi loca pro adi vicrim. ficiis confirnendis decernendd iubet. Planta quoque y quuis area jint natura^ tamen aliquarum r adices fucem filia, (f flores dicuntur calidijn primo ficu doytertio.uel quarto gradu: aliqua frigidd^uelficca^ huiujmodide quibus di jputare pr afins locu non patitur.lUa tame diuerfitas prouenit: quando planta aliqua magis , y minus naturani alicuius elcntentifi induit. Animada quoque, quamuis ignea fint , aliqua tamen magis trrea in terra obleclantur : ut talpa^ uermes, cr communiter replia omnia: Vifies omnes aquei aqua nutriutur; Cha tiutleon aere: Salamandra igne, cr ipforum aliqua calor e feruettr.ut columba % leons: Aliqua hmido deprimuntur^ut agnus : Aliqua Jiccoiut lepus, darnmula: Omnia tamen ignea Junt diftinfta pergradus: und nomind mumnt ab elemen tisiaut ab evrum qualitatibus. Qubdelcmentd reperiantur non tantum in boc tcrrcjlri mundo fid cceleftijliperccclejh, c? arcbetypo, Cap. XVI. Lementainomnibusrepeririamplifimiteftesjuiit: Sedea^quain mudo bocinferiori babetuur feculenta^ craforafunt: ^uain coclo:nitida^atq } pura:Qjta]upra coelosiuiuend^ ex omnipar te benfica^ Et,t ab inferiorxbus incip4mus>cfl terra hac circa c trumflabik firmamentum pedtbus.omnium feminummatrtx fixe undifs ima . E/ inccelodenfitudo: qua uideri potefi inSole potifsim t ? Luna^flellis:qtta (ut Vlotino ptacet)radios folares repcllunt. Efl in angelis : ut firma fint Deifi- pi*"- dilia: (f nobisfecundi , dantes tanqudm miniflri Dei terra buic feculenta fet- cnnditdtem. Efl in arcbetypo omniumfirmafacdijsimaquc naturdide qua di* ur.Aperiatur terra: (? germinetfaluatorcm. Efl aqua hac leuis.&c aquatif iait$ ' f\ma,mundans,x lauans omnia. E/l in ciramis t uidcmus> audimus , q odoramus . Efl in coelis tranjlucens natura : vkra quamjlellas fixas frofpicu mus: Eflinc  ommutn militam. E/J in angelis uhalis flatus,& aura tcnuis.Eft in Opificefamma, cr perfeclif Jima Kta^ fyirusiquo fpirans in omnes dat omnibuSyUt uiuant.atque reftU li -* rent: y quo tanquamfibo aura tenui EHalit, o* * u get : fcw> pin *"'c i n fc rlor ifipat^ & difturbat. Fauent > diuinitejles Uofes\ er Paulw quorum alter in repetitione legis, quuaftac[ue uoragine gurges Aeftuat.atque otmem cocyto ertlat arenam. Quorum fiuuiorum Pblegetbc ignewz efl: cocytus areusiAcberon terrem flyZ uero aqueus : quamuis bcecfit pous inferna palus, qudmfluuius.Alij uc* rb ex etymologia nocabuli bosfiuuios elementis accommodant , Vblegetbotcm igni^qnfiab exuflione deduBum: Cocytumque, quiclamorojbsfignificatuk- latus terra, propxer uarios concamtatum anfraftus; Acberonta uerfiuentcm fluidec aquce : Stygcm autemaeri eemeutomm uinculo : Et de omnibus bis feri- proaii. y\ t Vrocalis: Qu cui eft nomen quatuor literd- mm: Qjtarum qualibet circularem numeram cotinet: tf bine omnes nmeros, qui circulares dicuntur , illa litera compleSiuntur : Vnd mdgno myftcrio no- bis ntn.iitur : quod omnis renoluo generaxionis. tf corruptionis. tf uicifitu- dinis rerum reueni tandem debet in illud , a quo procejjerunt: Quafdcramen tdforfitdn Domino Jitccurrentc cldrius alibi explicabimus. De figura elemeutor um fecundam Vytbagoreos , tf Via- tnicos. Cap. XVII. I Imceus Locrus ex officina Vytbgorea, tf pofi eum Plato ifliuf Timcc * modi figuras elementis afcripjerunt : Terra primum cubum ofo dngulorum> tffex laterum, informa tejfera: Et boc ob eius fia- J biitdtem.graucdincm , tf motus difficultatem . \gnem amem in pyramiiemqudtuor bafium,tf quatuor angulorum formam: utfacilioremha bedt afeenjum . Aerem in ociardrum, idefl oftonorumjffuum corpus condu - cutiuidchcet ex oclo bdjibus, tffix angulis folidis.uigintiquatuor ueroplanis: Et boc quid in dfcefu ignem confequitur . Aqudm denique figurdm Icofitedrdm tencre dicuntiqua bdbedt bdfes uiginti.&c dngtdos duodecimieo quod aquajua flcxibi natura mobiHsJit.atqi diuifxoni perfdciHsiQux omnes figura ex qua- temam trdFta funt:Nam terra cx duobusprimis quadratis\ Igms ex quatuor bdfibus, tftotidem angulis: Ar ex bis quatuor bafibus : Duplicantur cnim^ mex utraque parte penetrdtiuus fn y ,8r cum archetypo. Tonus Q^artus. I Quomodo angcl primi ordinis conuertiant cu primo coclo; quod primum mobile dicitur. Cap. Primum. I Qjia ccordia cherubini ftellato coclo rcfpdet. Cap. li. Confirmar ha?cmirandum Ezcchielisoraculum. Cap. ut, Thronorum quinque proprictates* Cap. 1 1 1 i. Quaconfonannacidcmproprictaribus Saturnuscoapquctur. Cap. v. Dominationum decem proprietates. Cap. v I. Qup concenru eafdem omnes I uppiter imitetur. Cap, v 1 1. De tribus coarquationibus Mauortis ignis cum virtutibus. Cap. viu. Quomodo conueniant adhuc in aliis fcx conditionibus, Cap, 1 x. Magna melodiam Sol in oito cum poteftatibusconueniens quafidiapafonrcd- dit. Cap. x. In quinque participant principatus cum Venere. Cap. x I . Qua cantilena Mercurius cum archangelis concinat. Cap. x I r. Quomodo denique Luna coaptetur cum angelis. Cap. x 11 1. Conucnit iterum terra cum Luna. Cap. x 1 1 1 . Aqua cum Mercrio & Saturno interfonant* Cap. x v. Acr cum loue Venercque reboat* Cap. x v r. Ignis cum Sole & Marte feruer. Cap. X v 1 1. Lapides cum coelis fuecentat. Cap. x v 1 1 1. Mctalla fonoriori voc idem faciurt cum Marte potifsim? . Cap. x 1 X. Viuaciore fono herbx corrcfpondent coelis,maxim Ioui. Cap. x X. Occcntant Zoophyta cum Saturno* Cap. x x I- I ntercinunt animalia cum ftellato coelo , 8r primo mobiii. Cap. x x 1 1. Succentant eadem potifsim cum fupercoelefti mundo. Cap. x x 1 1 1- Qux in particulari cum Saturno conueniant. Cap. x x 1 1 1 1. Quce harmonizem cum loue. Cap . x x v. Qux Marti rcfpondeant. Cap. x x vi. Qu* cum SoIc,aut Phbo conci nant. Cap. xxvil. Que cum Venere delicienrur. Cap. x x vi 1 1. Que cum Mercrio interfonent. Cap. x x 1 x. QMalitcr om nia ifta cum Luna confumrmtam harmoni confonantiam condu- cant * Cap. xxx. Que in particulari cum quibufd praticularibusftcllis refonent. Cap. XXXI. Quain bcll omnia hc depifta iinr in arca , quam coclcfti orculo fabricauit Mo cs Cap. xxxn. Quanto mylcrio omnes enneades in fuo decimo conueniant. Cap. xxxw- Hu-iut. Paului CANTICI PMMI t^VOMODO ANGELI PRIMt ordinis conuenutnt cum primo ccclo quod primam mobile dicitur Caput primam. O 5 T Q^V A M de trium enndtim genitura differuu mus : d ipfarum concordiam y unius uidelicet fabrict cum alia p articularem confonantiam deuetamus . Er fuprc* misfyiritibusexorditeSy utfolidum aliquod prafuppona* Diony, ^SJHSSSSl ^t^xaccedemus ad Ariopagitam nojlrum Dionyfium e- rum arcanoru fycculatoremi Qui ea myfleria qua ei Pau lus(nt aliqui opinantur)fed Hierotbeus (ut ipfefatetur)cred\derat y depromes dicit ; quod omnes inte\ligenti non perfon* : tunc aliqui decepti dixe- rum illumnonfuijfe defuprcmisjedfunclumfuperioris officio: Qjiod(nifd' lor)non efl admentem Dionyfii 7 cum omnes Serapbini denommentur d en&U eftfarapb Hcbraic^qud Latine accendere dicitur. Et eorum officiumfitu cendere non tnodofe^fcd inferiores: ad quos mittuntur: Nec inferior fungitur coru minijlcrio: necfuperiorumfxbi nomen uendicat . Cum igitur tile Seraphh nuSyUt Ifaiamfuccenderet, c eiuslabia ignito calculo purificante aduenerk officio^ nomine, ordinquefupremo Serapbinusfuit. fti igitur Juprcmirfui afolo Deo dejlinantur , conueniunt cum primo mobili : quod  primo manente tantummodo agitam &* circumoluitur: Qjii motor pritnus c/, aut prima in- tclligentiarum: quibus coeli creditifunuaut primus moderator omnium ; Quod procui. Vroculus , e? alij Platonici pari modo cum Trijmegijlo conuenientes docente TriOne. BoUS Cdtlit. Tu triplicis mediam natura cuncia mouentem Conneftens animam^per confbna membra refoluls: Qttfrequctius ad nos deftinatifuprcmi madata deferant Superiores uerb intelligtU,quia raro de- flinantur,dfiflentes dDdniele dittxfunt, Mittuntur tamc aliquandoifi uerttm Ddnc - deponit Vaultts dicens , q? omnesfunt adminiflraiurijfpiritus mifli infalutceo- pjuIu ru,qui capacesfunt eterna hitreditatis. Intermedy dutfrequctwfuperiori- hs>& rarius inferioribus ntittuntur.Sic & in coelefli Kepublkd fuperior es cir c tarditts mouentur^injxmi uclocius. Luna omniu circulorii infima in olo,uel noue diebusfipra uiginticplet motu propriu. Saturnus fuperior in triginta an nis:Sol, c? Vem/4 intermedij in uno anno: Stelliferu coelufupremu omnifl>b ($ db ipfo primo mouente immedid- . ic meritb in reuolutionejudjempcr in ipfum primumfertur: ut eius wfja cdpej fensexpkdt in dliis omnid dd libitum imperdntis . Oportetfecundo, ut incejflt- oxcalore uigedt: quoflne intercdpedine mouedtur , y tanta ui trabatfecwH iony. Hcbr- CANTICI PRIMI omniaiut a tta ma&ma minbnc impediatur. Acutum injuper utfit.neeefje ejl inuirtutequaomwa penetra: &ufms:ficut cprobariit ecrs tcporibus,& infirumetis uiri probatifim qi oculis propriis uiderunt Tauri 7 uel Arietis figura in orbe fignorum Mim igiturfanttifan3crum,&fanltfsiminominis uirtute illiinflammando, (?k pi." j. tanquam rotafullonum purgando,quos mouct, incendint: ut tanquam bolou* fia afeendant adfupremu.Etficut Serapbini nihil cognofiuntfiip-rius 7 quo oh- tegantur^cufintprimx luci abjq; mdio addiclific ifle circulusfitpcrioremk bet circulam mobemicum fit contiguns empyreo globo, & D eifediumoi ti ta divina luce ejl prefufumiut mbil obfcurct ,fed illuflrct indutus natura fup rioris :}icut omnia denaria, de quibusfuo loco di(feretur: und utriquefempr lucidifunuContinent eam inexttnguibile lmen ^ inccndiumiyuofemvcrfr fiamment , * iUufirentua illi perpetuo colluflratiito incedio, & hicraptu, tf j uifua ignea pofi muitos circuitus , proieclisfecibus omnia vurganda rei- dax opifici expurgataiadeo utin eundem defiimtum rcditumfaciant. Qna concrdia Cberubinijiellato ccelo refpondeant. Cap. II, Vcecdit ordo Cberubicus , qui quZt cucniat cum flelhfero cojitio,qua inducut in nafeentis alicuius borofeo- po,>Jcq; minus in aliis mundi inferioris rebtu difronendis:ut modrari uidean tur mcbinam bancfubglobo hmari,fauore tamen baujlo fi.prcmo parente, tf JwEfo ipfius nomine : ut in Dauidico hymno canitur : Domine Dominus d*u,j noflcrqum admirabile ejl notncn tuum in unxuerfa terra:quurgari:& iterit dicif.Cberubinosfufcipere immedidte  Dro.fiw fecmdis communicdtit : Ndw diuinam effcntidm otrmesfme mdio Jpcculdntur-. ut infolofcelicitdtis fonte becntur: A quocunque enim cdndli citrd infinita btu rirentfoflcntfdcilcfentirc infiuentis defeclumfimul & infiuxus ,qui quiden ft . defeclus cum bedtimdine jldre nequit . Et Md diuina effentia uijio db Augh Aus  '" fino meridiondlisscrum dutem in uerbo mdtutina , in genere prprio uefpcr- tina dicitur. In cognitionemigitur Mdtn dexteraexcelji, ubifunt omnes dekut, quadd dexteram dicuntur ejfe arebety pi Jeruntur mentes omnes dngelica, Diony. y bedtorum , Deo dirigenteuxtd illud Dionyfii : Gdudent omnes manou pdtre . Adinferiorddutemperagenda difpomntur inferior es fuperior um m> verioiquibus li pdrent,oculum tdtnenfemper in Deum dirigendo : ut ednitre* fiimui gius Propb.ta : Vmhe cordd uefird in uirtute eius : cr dijhibuite domos eius. E/l enimfermo principis dngelicis minijkis imperdntu : qud cordd, (f djfe- lusfemperin Deum dirigdnt per incendium Serdphiaim: quo excitdti diftn- budnt domos eius,c C? in terra^ per que produzia funt omnia.Kcc cu iniuria dicitunq* ignis ac ceptus a Serapbinis per Cherubicas manai datusjit Cbrixlo-- cu ipfum ignc no dcderit ci tanqua infcriori;fed uelut minijler attribuebM opificv.cum imperw H V Paginsuon >ncc*r*ct  dota ineorrACt* NF 143-120-12 LIRE PAGE(S) 5 pojl acceptum ign in opus egrcjfus fuk Nec aliide quippe proccJsit,ut in fabrica exiret, nif? ab amore. Subjquitur partitio fabrica cum ipfis Cberubinis.Et uidi(inquit) oncnda adejl Opbaninus unusjuxta cherubinii unumjd efijcund partia lar em ideam reifacienda.Et cum orma rerum exemplaria abjconditafwtfl qua tbejaurifapientia in uerbo humanato, ut dicit magnus le Paulus . Uco inducitur hominis fimilitudo in fabrica conduceda, Uirabi artificio uatesett leslis nunejummum c? increatum Cherubinum, id ejl plenifsimpifturaidc- rum meminit, nunc minijlr antes , yplures commemorat innucns Cberubinm Deificum per prodl&los Cberubinos , y Opbaninos in barmonicam fabri- cam dijponendam exire . Et quia opus boc babet nonjblum confonantiam Arcbimufaofed pulebritudinem a pulcbro,Sequitur, Ajpecius autem Opta- sv^'ma. ninorum erat quajiuifio lapidis tbarJis:Quod Aquila,f interpretatio noflri babet cbryJolitum^Syrnmmachus byacintbum , Septuaginta uerb carbunculm traduxerunt . Sed Tbarfts multoties marcfignificatjuxta illudpfahm, Con- terem nanes tbarfxs , id ejl marisScdad interpretationes tapidum redeunte* incerta Junt , & diuerfis tam Hcbrais,qumGracis,& Latinisuaria h* bentur } unufquifque tamen fua ratione mouetur.Rabbi Baccbaie quoque thtf* Piai. TONVS Q^VARTVS. ei fm cbryfolitummtcrpretdtur.quemHcbrdicdct,pty cdriolic,Etbwc cjfc coloris ccekjlis,dutmariselati y (ff eiusuirtutumfduereaddigerendu, (ff impinguandNnd de Affer(cui addiftu* erat bic lpis) in Ubacob prtfagio dicitur: Affer pinguis pams eius; (ffprabebit delicias regibus. Etfiuolumus om nes interpretationes decommodare: poffumus quidem ex Symbolo omniurn quAaroii , Arcbelao^Aluredo^(ff Arnoldo)(ff boc qui- Pmui dem decontmodatifeimum eji:Nam opbanini materiam obtenebratam difponen- a^o' do 'lujhrdnt,(ff adformamjiguramquefujcipiendam dijj>onunt : undpmio- jj[^ c c j; ficjleorumoperatio. Sidutempertbarfimhyancintbusintelligidebet: (ff zp- Arno i fcaqucuscfl(ut Amoldo placet)(ff cum mari (ff (f & paciarumfedium omni diligenter exaltati ignominia fubiettionis>adfummufu- pra mundana furfumferens, & omni extremitate ineffabditer infublimifimk Et circa uer exealjum totis umbus incommunicabiliter, (fftabilitcr coUoct* tum y & diuinifuper aduentus in omni pafbilitate y (? in materialitate acce- tiuuw, (f Deiferum, tyfamiliaritcrindiuinasfufceptionesapertumi Ra quidem nominum ipforum(quantum ad nos attinet) declaratio* Hucujque Dio* nyfius-fd pauloante dixeratiqubd Tbroni nomen dicitur effuJioJapientia } Q manifcjlatio Deiformiumfuarum babitudinum : Qmbwsuerbisex denomm tione.potiufquex quiddxtate, aut ratione tangitfanftarum Deifedwmprc- prictates. Prima efti quialicetjediliajint.ab omni tamenfunt exaltati ignomi- nia : quiaficut Deoferuire regnum quoddam e\\ > fie effefubjellium ipfius D noneft quidem ignominiofum ,fedprabonov andum.y Jublim . Idco pram- tit , quod altifit,t*funt . Deinde qua claritatefint illujlrata ipfafedilia unw- vg tur^quia dicit -ompaRa , id eft iuncla confonanti ueritate (Jibene Vgo eiusfi- dws interpres exponit) quia in eis iudicans uerax ejliimo ipja ueritas . Iunifa- ra emm infubfilliis diuinis conuenientia eft iudiciorum^cu ipja ueritate ineom Alberto minabili : Velfunt compaftiamore ( ut Alberto placet )ficut catbedranofot clauis.autglutino , Bene quidem uterque interpretatur: quia in ipjis Jdikscft uisjeraphici amoris,& illufhaocberubica. htboc cft^juodpracepitDom- nu* Aaron, caterfquefacerdotibus:qui Deo minijlrant: & eius uice iudiem ut portarem in pcftorc urim , $ tumim : quod noflra expofitio babet dochn- nam , cr ueritatem . Sed uim uerborum interpretando , urim illufirationcsfi- gnificat ; ab -yiK id eft or.quod ejl lux : fed plurale multiplicem doftrinamtf collujhatioiem ( qua refertusfacerdos ejje debet)Jignificat. Tumiueroa* feftines,j> remotionesab inferiorum quacunque macula per DeiamorHc- jignat PcrfeRi enim debent ejfefacerdctcs: ut perfeciifsimi Dei officio mtr tofungipofsinu Terno loco , ut intdligatur rettus t&fidclis eorum inceffusk Vrincipemfuper eos diiudicantem diciu qubdfublatijunt adjupramidanu,tf fMimifsimum collocati totis umbus in uer excelfo . Quartb y ut inde baurint diuinos injiuxus Jine aliquo grauamine repugnantis matria . Vitimo con- TONVS QJARTVS; * cluiit>qudftanteincsomnimodd difpojitionc, (f propinqmtdte, eonfuetudi- ncquc>(? immcdiato myjlcrio Dei Dcifcrt efficiutur.Optima quippc dcfirip- tio qudfiddid Dei primo dcclarcntur db ornai indignitatc remota f (f fublimif finaiiuxta illud EcclejiajliciEgo in altifsimis habito:? oftea qud ucrhate,& z*ug*: dmorefintcompdgindt in eddem decldrentur ipfimetfiderbusnon cjfcjubietli: qudmuis  Deoper injlrumentd ccclicd^ per minijlros ipfxus quiltbetfduorem fipof fit compardrc.ScdJiuolumus, ut ipjiqubus data ejl kx itta  Do immediat mfluxumfufiepcrintjUt in plarjque locis eiufdem legis hmuitur , non tdmen Sa turnus exciuditur.cum ipftdicant legem accepijfe de loco , aut menjura diuim- Uxisiqucebind dicituricuirejpondet Sdturnus , y inteUigentia prajidens ipju A jio loco djfiuit requies , peccdtorum rcmifiio 7 (? exuberantia Ma,qu ideo auid congregam ; y dijfici* li difpenfant^jegregatque focietate^ infe colleSlijUemio , (? dcuatom* gnio arcana Dei,  ftabilijermone , longa prouidentia , regalque confilio fulgere debet: Additur reftitudo , intemerata fides , (f cum fedente Vrincipe conucnientU, Et de Saturno dicitur , quodjifolws regitnullo impedimento molejlatus datfi- difsimam amicitiam . Deiferimfuper dicuntnr Tfrrom, acfapientiam cjfunden tes , Deiformjque habitudines . Et Saturno* Deifer ejl diuinosjufcipiens af flatus : quos in Saturnios fuos dijfundit . Nonpratermittam quodperbibetan* um tiquitas de Saturno: quodlanum docueritjapientiam^ partem regni eiceff rit , in boc mnuensjapientia efjiuxum  Saturno prouenire : qua refertus m* ximam partem babet ad regnum obtinendum : dijfudttque Deiformes babituii nes in temporibus ipjidicatis , Ideofcelicifsimapradicantur : f tunc aurem verfu* fuijje atatm , qua neefurtum , nec quicquam perperam committebatur : No galeajion enjis erat , non nitis ufus : nec eratfub eofas partiri limhe tampk nec aliqucmfiruitio premi ; nec tunc bellu autfamis iniuria quis mokjlus em Nmms ^ C0 *Pfi ^ d t Yam ( ut rc f crt Macrobius)folcnnia , tyfacrificia % qua S* Mim. turnalia diccbantur.quafeptem diebus cekbrabantur . In cuius reifidem No- Mjiiiu uius , & Mummms citatur : quamuis Majurius , y Mallius aliter fenferm: Quorum prior umm tantum diem , alter trs ipji confecrat : Tuit enim diur- Cfar num eiusjolnnium: Sed  Cajare primo t pojlea diftante' Augujlo propag a  u ' fnitnfqueadtriumdierum ferias iSigillarior um autetnadietta celebritas'm feptem diesdijeurjumpublicum , (7 latitiam religionis extendit. Accommodd- te quidemjeptenarius diaxtur Saturno : quijeptimws ejl planeta : qui requiem innuiticuijepmus dies afcribkur : qui millenariumfeptimum indicav quo(lc* anne tefie) malorum fuggejlore uinculis detento quiejeent mortales, tranquill uitadegentes : Qjiodperfiptenarium anmim quietis , prque annum magnum ifiutico. lubilei , pojl quadratosfiptenarios in Lcuiticojatis prafguratum ejl. Et cum Saturnus S^urnios fuos Deiformes j acere fludeat : cos qui prauis moribus, faclis magisy qum uerbis injluxum eius bonum calunmiantur , indignabundus TONVS QVARTVS. l imito deprimit, & cafiigaf.ut in Hebrais pluries coprobatum ccntimiQui afftucntiM diuinifiimas ueri Saturni ^pra cateris incomparabiliterfufcepc- runt . Vnde cxukans Propbeta ait : Nonfecit talher omm natiom : $ iudicia Viili fu non manifefiauit eis . Hinc cr tanto gr auiusfcruitutc,captiuitate>(f pia- gismuhisprefiifunt , quanto Principis , $ ueri Saturni dona maior a contem- pferut . Aliafequitur coaptatio Saturni cumfeptimo in afcenfii Angelorum or dine . Scribunt Meffabala , cr Alcabitius omnes planeta iungicum eo ; lllum Mefla. atitem quiafupYcmMjt omnium^ulli coniungiific r Satumi qui rcl fentiunt: quia Euangelium legemipfam nonfoluit :fed irnplet ufque ad mini* pmm iotam , cr apicem . Sic omnes Angelorum or dines cum Tbronis iungun - tur ai iudicia Dei complenda : ipj autem nulli . Concurrit enim Scraphicus % amor , ueritatis * iufiituezdus: Interuenit etiam cberubica feientia ; qu* in dijlributiua iufiitia gradu* difyonat: cr iniudicatiuarctributiones , cr fia- geila , pro meritis o>flagitiis decernat. Adfunt Qominationesjd efe mentis li- bertas (fie enim  Dionyfio declaratur dominatw ) ut liberum ab affeftu , cr D on r , fdfioncproferaturiudicium. Virtutes afiifiuntiudibtts : ut fim uirilcs>at- que confiantes in \udiciis proferendis .Vrafio jitnt Potefiates: ut iudtcium prolatumexequantur coercentes (utuerbisDionyfiiutar)omnem tyranidem, Iderm cDommaonibws b jcmagnu* Dionyfius feribit ,$anftarum Dommatio- vhn T : mm manifefiatiuajn nominationem exifiimio declarare , Abfoktam quandam, (? ontmpedcfia y minorationc liberam anagogen : in tullmque tyrannicarZ H v. CANTICI PRIMI difim\litudinem,ulo modo eam uniuerfaliter inclinata.LiberaliterJeutraD^ mnatwncm omni ntinuitiufcruitufiperpo fitam fuperiorem omnijubie&io* m ,cr remotam ab omni difimili:udine,& domindtionis incejfanter appctcn Wdd ipftufmet naturalkcrfubfiftentis uirtutemfimilimdinem, quantumpojt bile eft, tffeipfxm,  qufubleuareftudetfubiettos : Alter uer deprimere (f expillarci Alta unitdtem,pietdtem,munificentidm y cr iuftitidm,' lementiamredolet: Alta mendaciisy dolis, impietate,auaritia,crudelitate omnia diftipat: Aker diuhm quandam per imaginem: Alter diabolicam . DifiimAis eft ergo tyrannus legiti- mo PrincipirmdtomagUdutemDeo^uii^Donundtioneslocumtenent. E/rer- tiojiberaliscumjeucrd aquitate^ ai omnifamultu^ diminuenteferuitu* te expediu uera.Dominatio:Xeras,quia munera.erutis oculis mentis, in miferrimam deh cunt feruitutemMinc quarto loco infertur.qubd dominas fuperiorfn onmifub- icftoni: qua ex muncribusfanguine,affinitdte y clienteld , pa tria^amicia.con- fuetudine, ambitione , uel undeoimque contrabatur. Additur quinto, cp remota jit Dominatio ab omni dxfiimiUtudine fummo Prncipe : qui eft ipfa ucritds: c , Difsimilitudinem autem bane peccatum inducit: quo diferepat quis d prima uc- s t v s. ritate. Hinc de primo rebellante aitfummus Jo3ar.Il/e homicida ab initio in ue ritatc nonftet.Sedexiftimo cp apm traduci pojjet occijbr , qum homicida quia iUe tunc nonfuit hominisjdfuiipjm occtfor , Nec apud Hebraos ejlin ufu boc uocabulum homicida* quo idiomate loannesjuumjcripfh Euangcliu^m tila uerba recitanturSunt igitur, ? ejfe debenttantum Deo conformesiut Dif mrito appellari pofsint iftcut de ipjis in xodo dicitur : Diis non detrabes, ii efljudicibus. Et ibidem furem (? periurum iubet appelli ad Deos,id eft im~ TONVS Qj/ARTVS* 6it ces.Et Vjlmograpbus cum de bmufitlodi, aut de Apofiolis prafeSlis duodedm Viaii trubus ljrael caneret 4 air.Dij fortes terra uehementer eleuatifunt.Sequitar fexto, qui inceflanter dominatum appetere debeant. Pojfent bic imbedlles of> fcndi-.quomodo lafanfta incelligentiaaddominum indefejjo defyderio abi- tire dicantur t cum in Ecclefia ifia,cnius illa cxleflis typus efi, q> exemplar , d fimtnobierarcba Cbrijlo damnentur : quiadprafidcntiamflagrant-.utin Eu s C ?y s gelio, cuititulus efifecundum Lucam, ait : Reges gemiam dominantur earum, & quipotefiatem babent inter eos benefici uocantur,uos amem non ficfed qui uoluerit inter uos effc maior ,fit tanquam minifier, fferuus . Quibusfacie- musfatis ueritatem notamfapientibus depromentes: Dominij enim q> prsfide- tiaappctitus.cum natura injitiufit.culpandus non uidetur: NccpofJUmus fub- iettwnem.& injimm gradam appetere immediat,ficutnecpoffemus uolun- utemin dobrem extendere-.cum dolor(tefie Augufiino)acddatex rebuscas Au , ufti . nolumusfic nfima appetere efteontranatur a infiintlum: quifcmperinmaio- ra,& meliorafertur.Hinc magna appetens nonfuperbusfed magnanimus dici det-.fireB docet Arifioteles in Etbicis. Etfiinculpa cjfet prafidentia appe  r  ,e: imsjummusdottor Cbrifius non propofuijfet tilam renumiantibus terrena in * t vs. pramium diccnsxSedebitisfupcr fedes duodecim iudicantes duodedm tribus \f- rael. Et iterum in Apocalypfi,ut ad certamen,  uittoriam nos induceret , ai- Ap  f * twm confie jfumpromittit dicens : Qui uicerit, fadam eu federe in Ibrono meo'. ficut cr ego uici y rfcdeo in Tbrono Vatris mel Crimindws igitur non ejl ap fctusfed malum obieclum : quando uidelicet uolumus exaltari in bis momen- uneis rebu* peregrinationis nofira cum iattura ccelefiiu: ad qtta a^irare de- hemu. Criminandus ejl r modiM>prafimendo obtinere propriis uiribus,qua  datore omniunt bonorum recognofei debent. Hinc erramt Me, qui dixit: n coe hm confcendamfuper afira Dei exaltabofolium meunv. Sedebo in monte te fia menti in lateribus aquilonis-.afcendamfuper altitudmcm nubium: er erofimilif Altifiimo.Totpcccata committit,quot nerba profert. Cffiumfilimioremfi- bi uendicat nullis exifientibus meritis: Kurfisfolium eminentiusfeandere uole~ batnon uocatus,cumjdere debuifjct in nouifimo loco: quoufqnefin:iret Prin ripem dicemem: Amice afeendefuperius: Sederque decreuerat in monte te- ftamcntijn latere a .juilonari: unde lex data eft-.unde proteruipuniuntur.unde tafus,(? multa delicia featent iuxta illud \ercmia'\b aquilone pandetur ornne UTimL malum. Hinc mrito fintemiam^ er iudicium Dei perfhifit.cumfeinlocoiu- dijffruflra tamen ) collocare tentarit.Ambiebat iterum conjeenderefuper ai tuudinem nubiumfi imo dcjydcrdre unionem iddm cum Vatrc io4 nC f f ummo ^ ro qud orat Cbriftts in Eudngelio , cuititulusefljecundum loannem dicew.Rogo Vdtcr.utficut ego j p: ' J fapientes docem).t muUmur fitbrefabla omd opificemfuum, quoad pojfum, Scd cum fim janela Dominationes cbaritatis uinculo colligata: y non folumfh bpfisfed c atns omnibus pr rcrum exigemiafaucmiideo oftduo locofub* infertur.Qjiamumpofiibile e/, &feipfhs>w qu^poftipftsfunt.optim,^ pulcberrimc cumperfccXifiimo conformamos. Quod utniamferuarait omnes, quiprjefidcntiam dppetumiquid nonfipcrbi*, non tnuid.i y non iniujliti rcfydcrtt, ^^^ 9 H^^^bic y dff:r,cibic . Qupdnosimerpretatum babemus, Ego jkm y quijum. Aptius dutem diccretur,Ero,qui ero y nam ktrumquc cjl ucrbum futuri temporisiut fitjcnfltsiEro uidclicet in oculis uefiris , y JEgyptionm qui c*o inprodigns^ portensitf qualem in eis me uidebttis.eidem nos tf illi revutare cogemmi.Subticeo altifsima arcam illorum uerborunt, quomoo tres perjonas figiuficentio* quomodo primum urbumfupra bocma.quccfap tia diatur,^ 3 nosfilium HocdmusiTcrtiumfupra bina > quiramus^?rimo necejfe efi,utfempcr appctamus ccclejhi Nuilifimuf fecundo loco tyranntctffcruitutifebiecli : Liber terno habcdmus dominvM innos ipjos,conculcando ornnid a Deo dbducentU. Liberi qudrtofimus men- te^ ajfcclii ab omm uilijubtcclione, Non ddmittetes quinto , in nobis quie* qudm t quo difsimlcs Dco efficiamur; HullifxtOyfcruiamus cx quadam 4m- TONVS QVAKTVS. 6) m gcnerofitdte y nififummo Vrincipi:CuiJeptimo,femper adharedfHusipJpte n cconformdyComntcs y oHduo^quoddpoffumi^^omnes ad ipfdmjummpuh chritudineMyV Deiformitdtemconducerc.lnipfumjtonojotd mrntisdcie, xf opcribus intenddmus,Vt decimo Jpjinonfolum conformes Jid ndcmfali ed- dcmcmpctfudpukhritudinc perfrudmur. Qo concentu tdfdem omnes proprietdtes luppiter imitetur. Cap. V 1 1. """ | Vam cencinn luppiter hxc Domindtionibus attributa conjequd J tur yfdcil erit diiudicarcift uerafunt , qu(? fignti)& locisjn quibus ex conndturdli proprietdte gjw- dcnsfduorem decipidt ; ut difpondt dd ea.quce Dominationes ex iuffu Princi* pis inpuxfdcit ctidtn in beis buiujmodi ccnjlitutus nobilcs,prr(cldrosjndgnos % infignefque prajldes.jeu pntfeRos ciuixatum, e? pro menfurd genixur* bonos t modeJhs.beniuolosJittoSjCf diuitcs.Etk(f hmida rcddens complexionem traBabilemex bu* vndo: micabilemexjanguinetddjapientidmdifpofitum ex clido proporxiona to-generofum ex abunddnn influxu.Hinc in co pietds y bcniuolentidfides y mode- fiia^rtid^ qiiicquidadiujlum y rec\umq\ pertinet: coteperatdenimcomplc* xio dd omnid bonafacil dijponh . Sedfxaltius confeendere uolumus , trahnur hie injluxus d Domuxdonibus,quce animam difyonuntfydus autem tantummo* do corpus\Deus uero ? influxum^ incrementumjanquam primaria cauja, ornntbusprxjlat. Sed dd concordiam ueniamus. De Dominationibus diclu eft; quodfuntdb omni pedeftri uititate libera ? de br, quod difponit ad forma nobutatem. Quis,quitfofublimiorem confeendit locum^bomo dn bellua  Vir t 4 miier: Angelus dn bomoflllc nempe qux forma elegantior cft, cateris digne prapomiurAnter omnia emm animantia foh hominuquiformd c/ omnibusfpe- ciojior y diciumfuit*Domi)idrepifcibus maris y uolucribus cceli , T bejliis terra. ?l?^' Et de Prncipe omnium dicitunSpeciojus formaprafiltis bominum . Sec for- m,qtue umummodo corpreos ocios demulcet y inpradominantibus exquiri* tur: bei illa.qu peroptdbat ?aulus in Tbeffaloniccnjibus> ut mrito dlior du t*^h ecs (? prapes ejsct^diccsAmitatores nojlrifatli, itd utjitisfoi n\d dibus cre- dibus.De qud forma gloriabatur lex(ut exponut Hcbr. d ni B |i/3|4 ejl tquc nica urtui>ut ait Satyricu*. Non ergo quifangmne y diui tits.autpotejlate (plcdetijedqui uirtute fulgct nzis mrito dicitur* de qua n y F.d-i : i ^ ltX loquiturfapiens dum aivEcata terra\ cuius rex nobilis cjl . Sic Mofo non mnus in morali dtfciplind , qndmndwtli ZX diuiv.i injlrutlus dixit in rc- petitione legis:Tuli de tribubus uejlrisjdpictts, ef nobies: 3* cjlxtui eos Prin cipes^tribunos.quinqugenarios^ y decenos r Vcrum ubl in Dcutcronomio ht lemas nobiles tn Hebrao dicitur, DJ|f *V  irdubimjd cjl cognijn uirtute j. delxcet^ bonitatc.qua cjl uera nobilitas, qt libertas ab omni tyrannide^ nu pietatefemota. De mambus illis dicitur tertio i qubd Ubcrum babem dominam fui conculcantes omnid,qua abdvxunt a Dco.Qnid enim cft boc y nifi debita ont tum rerum modcratio^qua ad prudentiamfapientiamquc IheRat? Et dejhnu jicatione huiusfexti cceli dicitur : qubd cjl fana japicntia.ty intcllettus . Qui cnim fanam babetfaptentu^ intelleclu: nijxqux omnia fadada benc modera u * :ir1 ' tur,admittitq; profcua^ cr noxia repellh f Hinc lirmianus diffinicnsfapicntu iuSapicntia cft intelhgentia inbonum.ty abjhtcntia dclihrnmjmproboY ticrow omnium. Hierocles uerb Stoicus de prudca , ac fapientia fimulbcec preta. tu. Diuinorum,(f omniumbonocum dux prndcna.atque fapientia reclo hom nis animo collocatajiijfragatur ei.ut de omnibus bene confulat. Qjiodfacit , | fibiipfirecl dominatur > f deuia omnia conatlcatuttjurfum cleuetur a, qucriifublimemjortituseflfnemSequitur quarto , ut jint libera dominatiem ajfeclu.w mente, a uilijubieclione.Et de Vhaabonte dicitur: qubdin borofet- pofacitgenitos magnos^ prfidcm prajlat in eum. quo diuinis cha- rifmatibtis repleantur . Concluditur ultimo loco , cp HU mentes cum Hierarcha Ai.aji. Diony. TONVS QJARTVS. , 4 unitxidemfmt.omm botutate , f perfeclione re fartai Et de planeta dtcitun qud condmt ad omtua^ux bene mjlituti uin potcfi anmus condperc. hitnc VytbdgorM louem ajjrebat cjfe uirtutem,?? barmaniam^ animt tempera- v?*'"' m cw4,fanitdtcm,omnef, bonur.^ idea eiusfauore cr iuuamctojtare otmua. De trtbus cotequationibut Mduortis igms cum Virtutibus. Cap. V 1 1 L SffiSS^S) T quinti ordims ipfarum cnncadum concordiampertraftcmusji **" Xl beat injf>icerc t quid nojhr Dionyjius Deo piaus defanclis uir tutibu* doceat.lpfam(inquit)fanclarum uirtutumfortem quan dam, cr mcommutabilem uirditatem in omnes jecmdum carum Dciformitanm oocrationcs ad mlUmfufceptionem inditarum, a diuinar d~ Imnatiomm imbealliter infirmaram, potcntcr in imitationan Dei rcduclam, nonrclinquentemjuimet imbeclitate Dciformcmotum,fcdfirmitcrfcrcnt infi:pcrejJhuialem,potcntificam uirtutem, er ipfius imaginem uirtutis fnni lcmiuxtaquo-dlicct)fd3dm:(?adipfdmquidcm,utprincipalemMrtutcpo- ' temer conucrfimiadjccundam ir uirtutem dans Deiformuer proucniente. Hxc Dionyjius: Et antequprogrcdtamur.cur quintus bic ordo peculiari no- mw uirtuttm nuncupetur, dcckrarc conabimur, Liect omnes-angelt ab eode Dil nyfio uirtutes dicamur: & m;nto t cum omnis operatio uirtutem operatri canprxcxigat. Ideo cum nullus angelorum ordo, dut particuldris nitelligcntia wo torpcat:jed omnes mandata principis exequantur: in quolibct corum uir tus cxigitur: qud uirtutes denomindri pofimt.Ad bane igitur tollenddm dffieul Utcm.recordabimiir^ux de Serdpbinis>Cberubinis , cr aliis orditdbus dicla junt.Qjiamuis emm Serapbini intelligant : ottmfiue alij friritus amw.ab d- tncre tame>i,quo maxim calcm,Scrapbinijd efi incendentes dicuntur: Et cfto \::r: quietemide qua dicitur in Ifiia: Kequiefcet populus meus m pidcbritudine p. cis:in tabernaoisfiducwin requie opulenta , Qmcfcunt meiores inpulckn- tudine pacis dcbellatis hojlibus : 0' ipfufugatis babttant in tabernaculis fid*- ciaijed in requie opulenta potientes exuuxis . Quam pugnam cum Deus exer- ceat in membrisfuisjubet etiam fuis peculiarxbus milmbus , qui uirtutes cede- fies dicuntunut pro nobtspugnent : iic opprimamur  ualida inimicorumpoten tia.Et de extrema pug\a,qu munionem cumfuperiorus ab nica una comparatam tranfitum fadai info- prema.Si metas phdofopbix,autueritatis tranfeendat Vlotinus iudicem kgm* tes. tioc tamen pro conftanti babemus , ignemjcmperfurfum ferri : ? poriw fuprema , qum nfima petere . Quid quxfo magis accommodatum dicipocwt cumfexta proprietate uirtutum , qua femper furfumferuntur,utfupernufr. uientes in eorumfmilitudinem transformarifatagant: Nonjcus cunjpmi, qua ut itidemfaciant , omnibus uiribus in Deum conuertuntur,ficut ignis , qum macmaticc procedens in primo apotelefinatum dicit: Ma- tisjiella dijsiccatyV comburu^ eius calor igni afsimilatur. Hincper igtcn proprietates Marti accommodatas cum cum fanciifsimis uirtutibus conuenk fecimusiunde illis.quibus Mars e? uirtutesfauent, adomnia reddunturprty ti,atquefolertes. Sed cum bonum contingat uno modo , malum autem multifa- riam : bine impetus nullo raomsfreno moderatus, nullo interiori culo dirt- Bus ruit , uelut equus lafeiuiens, in multigenapracipitia.tyrannidem, epprf fionem , bomicidia iniufla , furta , rapinas , immoderatam lafeiuiam, & extt- ra mala , quxfolentfiioliper Martisfignificationemnimis larga licentiafo- gnofticari: Hoc enim non a Marte , qui tantummodo impetumprafiat Jei animo impei um illum mal regulante procedit : Si autem bene reguletur /cr* tior, atque ualidior Mauorsigtieo , aut Hercleo uigore redditur: Qurw J J pientes ( Bictius pofiimc)carmind>s celebram^ bic celebratum nobism- tandum bortaturfubinferens. TONVS QJVARTVS. f Ite tmncfortesyubicaljmagit Dut exemplar uia,cur inertes lerga nudatis fuperata teUus Sidera donat.Ad qux confequenda kter naturdlia donaferuor colericus ex- quiritur:lmcr ccelejliafauor Martialisnterfuperccelejha uirtutu uigor : In- ter iiuinagratia Dei,autft>iritalisignis inflammatio: Quo fancii fortes fali fiaain bello-.uiceruntregna: operatifunt iujlitiamiadeptifunt repromifioites: dwauerunt ora leonum : extinxerunt impetum ignis-.effugauerunt aciemgla (Hj-.comaluerunt de infirmitatecaftra uerterunt exterorutn.a' catera^u* cu hebrxis dijferensmentinit Vaulus. Qua ipfe.ut uerus tbeologusferuorifidci Pilllu ' attributttnibilommus cr alia conuenientia intercedunt, Nf c ttummodo Mars (utpurimatbematici opmantur) efe in cauj,ldeo tot errores ebulliunt in eorumprognofticanonibus-.quiafeilicetnon attendunt cooperantes canjas cu cxlojuasipforumduxVtolenueusattendenddidocet. Ef quiaflelUrum con- Ptoim ja!us,potcslatem dccipiunt.Qji* omnid Dionyfius tdngit in eo y quoddtuM* rum dominatiomm^ uirtutum donis fulgere dicitiquibus pofiintrebelksuir* tntes,& poteslates corcere.Nec eH ordinum ccclejVxu eonfujio'.*o qud umus dona alteri communicentur : Sicut enim omnes amant , cr intelligunt : duo u- menjupremi or dines hoc pdrticulari priuilegio funt decorati , ut w:us amdn- tium , cr alter intdligentium ordo dicatur. Nonftcus omnes ang:li wimkn* tur mdis,? contra eospugnates ipfis refislurt: nihilominus pugna Vimtibus - peculiar iter aj?ignatur } ^ref\^ent\amalisauxhoritatequadampote\a\xb^ TONVS Q_VARTVS. benefi. centiafbleidiMimuslQuodautm addunt folares ftmtu fuperbta pauh, lum infiatos , bonorumquc cupidos : hoc ad eorum magnammtatem ( qua uI- b fuperbia ditur) pojjt refcrri : N clara cogutioni, qn*n priwpe uigcre debet : Vndc Vlato inprouerbiis docet non digne domnanjor fiauiexdminaquadmfirtepbofophantur.Soligiturcumfuosfolaresm turos i'n confUiis , in eloquio graues , plantes in iujlitia decernat: ad quidecs inuitat , nifiad ccclefiia quibus confirmari debent : ut coweniat fexto cumfo- tehatibusju* ea , quapofifefunt agmina ad Dei imitatwnc dcducunfi Qua uerfepmo de poteftatibusfubinfcrtur , adeo cum fole conuemunt , ut roW aptius : Ma enim, quoadpojfunt , nituntur exprimere fmilitudmem illius w- tentifica caufa , a qua acceperumpoteflatem : Et Sol uera Deiftatua , cr  mago fupremiluminis adeo in notitiam Dei perducit y ut non babeant Acade- mia aliquid , per quod exprefus Deificam illam naturam docere pofsmt y Cih iusejfentia ?atrcm y ftlendortilium y calor Spiritum fanttum refigut.ct l eius benfica uirtus Dei in nos munificentitn . Hmc fumrnus dottor Vtns beneficam naturam per Solem docutt dicensiEfiote perfecUficut Pdfer ede Jlis : quifolcmfuum oriri facitfuper bonos , & maios . Vulcherrme olU- uo locofubnccitur, per poteftates (quibus omnia Deofauentegubernan^ Dionr. funt ) reprafentari illam Deificam potentiam , quam Dionyfius uocat foicn- tificam , id jl potentes faciais nnijbros fuos : Qui fi ardera , ab lo dimo igne infiammantur : Si cognofeunt , idfaciuntfuprema luce collufiratt: Si w dicant alios , hoc e/l ex authoritate illius, qui dixit, fadam uos federe in mo- no meo ; S dominantur , id efi ex domnio pr aflito ab eo , qui dixit : Do*" CHR. S TV TONVS QJ/ARTVS. g naminipifalus nutris,^ ualuailus ccelhSiinimicos corcent,rccordentuT fen toma dU^-Smemendpotejlisfacere-.SipotcJlatem exercem , omiis pote- fertur omnia m otrmbus. J * Ingjw participam principatus cum Venere. Qap. X I ftBf E ? ci f ihus dcjlibus profequitur Dei fornis Dionyjm di- Dion r ttmil C -; ^"^"'H Refles principatusillud principale B VKI De, f?T cdu S ,Uum : Et hoc > c  crdineficro tCr prm- gi^g^ cipMus decentes -.irtutilus: Et adfuper principale princi* pumeas unwerfaliter conuerti : Et alias bierarchic ducere adillud ipfum ejcnndcmewordinationem, ornatWmque principalium uirtutum .hLLuc Dmyfius.Etftommacreatapeifmulachrurngcrum, diuerfi tamenpro fvrfu,qHtbusrefertafint y charifmatibusuariaspe^^^ Ignisrobur, & morem: Aquaclementiam,pictatmque: Acr atilem (i- mm Terra effentucjabdxtatem . Ex compojitu homo intrinfeL operaL jef,CT totum amons ipfi puleberrimo comungamur: Ld bocmentibustam angdicis , qum bumams filummodo pojl pugmm , e/w- ^cofccHUmdomtarAnpHgmuerhacadeofimmopHlchro^ mcon }niAdcficiHmmortdes,qubdbaKmHnd4namJceMm^ CANTICI PRIMI tuffituimbuSymmgemt deformitat&uStCr fbrcpitibus complent : Qw* rfu fuprcmo moderatore regubtrcntur,atiquado tantus horror perflreperet:ut ttr Urcut dccrcucratm fcdprinccps regni Verfaru rc- Grego, j\i t i t m fa u ig nt i y mo Hcbus. Qttif refifientia(utfentit Gregorius )noncx altercatione procefferatfed ex ccelof)i credita gentis y mor a procurdt D* nielis, cr religiofipopulh qudmuis a principio fueritexaudituSiEx quamon elongarentur Perfie a deturpantiinfdelitate:a'perfidem^(f deuotionemfm ta de. mopulcbro adh ut pulebro addito pulcbro, Aib:rtu$ refultct pulchcrrimum ; ut Albertusex promptuariisfuorum Pcripdtcticorm depromit. Hinc Deifica pulchritudo pulchrum bmc mundum fua mente gerais uencrea ui(fdicet)cxplicauit in cffcBum nullis externis caufis impulfitsfd w- Diony. fita forma boni, qua(ut Dionyfius inquit) quifquefdcfe communicat . Et k quempidm offendat Veneris nomen in Dei negotium commixtum^fciant legai- tes nos non intelligerc>nec meretricem Venerem Papbi reginam y neefidus colo catu in tertio coeli uoluminefed amoris nim,qu ms ad turpitudinemfiimdisjiel illecebris amatores fitos per ccllcntem: Alteram ue rb uulgdrem.qu Me*curws,c*tcriq ; vUneto-.ut p,olem - ex Ptelmto,r dliisjdpitibus difere poj[umus.Ejl igitur bona Vcnus,qu- do eifauentprmcipdtus^ numen dluddmorisJupramundani-.CmusJignijkd-- tio cjt (ut diamt inferiores, rfiperiores ajhronomi) grdtidjocus , omnis de- or,omtifq; uenuj}ds y utgrattJmtbuiufmodi Venerei Deo , cr bomin&us . Et deprincipatibus ait noftcrDionyfius: qud deducunt ea , qmbus principantur, Di ony . in conforrmtatem opificis : cuias imaginem gerunt : Ipfius enim puleberrimi non gcruntimaginem,nifipulcbra:ldeoprincipatus ornnia deturptia proumciis, quibusprxfident,co'ercerenitunmr^bocingentiuimteMmcdeetfdmfuC infertur.Confcederatifunt ordinefanilo , ? conuenientiJSimo cumprincipali- bus uirtutibusj quibus uimfufcipiunuut opusfuuejficacius conducant. Et quia non exigitur uirtus exgua ad redintegrandd^u* deturpatafunt: ideo nonfol fanttis uirtutibus,fed fummo prncipe Jibifauorem comparam: ut tertio lo- cofequitur.Adfummumprmcipatumfunttota intemione conuerft. Btquantum cos in ommbusprofequdtur Venus^m propatido e/f; (i qua de ipfa matbematic uera deponunt:Docentenim,qudbonafunt Veneris decreta: &fi bona fuerit m*. radiattone illuJbata,meliorafunt . Hinc louc, aut Soleipjifauente,ddiuflu mi clsrumq; amoremfacil conducit conueniens cum principatibus : qui, ut uirtute buriant^duerum Solem femper afyicimt : A quo habent etiam uerum prin- jatum:undpofintaliis dominari. Hincjquitur quarto,utfmtaliorumpra- pi**dip"dtcduccsjdilludprincificansprincipium,qttantu^ uerji tnformantur . Duces quippefunt dominationes , Duces poteJlates,Duces cr pnneipatus : Sed primi ex magnitudine qttdddm ab omni pede/lrijummif fwne elongxu. Pote/lates amem claritate quadapracellentes. cr quafiexpra- mto rerum clarifimgejlarum babent,ut captiuis dominentur^ iubednt. ?rin apttus ueroMnquam arebitriclini inpalatio regis, aut in prouinciisfibi credi- iispr*fidcntcs,curant,ut omnia bene compofua frlendcant. hlinc dicitur, quod precpua dignitatefunt duces ad conducendos y quos curdnt: utfummo^ puU berrimo prncipe dignifrnt. Ad caelos quoque defendendo , luppiter ex iufi- tu,& temperamento qwdam compojitifimusprafidetcum dominationibus: Sol ex claritate, er magnifica uirtute cum potejlatibusi Vnus aute pracipua clcg4htiafuosfacitcompofitos:m omnid, qua pertra&antfuauifima confin- 4 moderantespulchrifaciam: In quo uterque exprimit nobis pro umbus fupre mmiUumyac pulcberrimumprincipdtumiHsm operationes babentftmuUchrit nentis-. er mens bene difrojitajmulacbrum Dei . HiW de principatibus ultimo JmfetDwnyfwsiqudcomnturtnanifcjiare in nobis tlludfurnmumprinci-^"r~ ^ifnsomnumprinpdtm.Vdtefacikinfuper Deificumilkmordine, & vcore in tmrinfeis:Voj}bborusdutemcorpored,^' cxtrinfeapulcbra,uenu- |,Cr corporeis lummibusgrdtd redderefatagit oblettans infuperficie , fient wumusfua oblc&amcntd ad centrum,^ imrinfed colligit. I v, CANTICI PRIMI 0,04 cdmcnd lercurius cum arcbdngelis concinat. Cdp.X 1 1, Viotiy . B^ggM D arcbangelos deueniens nojler Dionyfius ait: \pfid dutemfim* 2iarumdrcbdngclorumuirtus wmedids, cr ultimas uirtutes bdbens. ArcbdngelorumfitnSlus ordo in communicdtiuo mdio conflitutus commui quodam^focialiqueiure extrema complettitunAltioribus nanque principdtibus, (pjanlis dttgelis communictt: lUis quidem , quonidm ddfupremum ipfumprincipdtumprtcipu intentas e/l, CT dd eius(quantumfas eftjforntdtur imaginem: f angelos ordinatifiimis^ inuifibilibus duZlibus unit, & iungit: \pfis uer arcbangelis inefi propbeticum offiaumiut diurnas illuminationes bicrarcbic per primas uirtutes fujcipunu CT angelis eas Deiformiter anmmcicnt : & per dngelos nobis manifefientf* cundujacr uniujcuiuff, iiluminatort analogia. H^c nofier Dionyfius. Ara num celcberrimum dcpromitiqud nonfit bierarcbia , niji in ipjafulgeant wir- tutes, C7* cbarifmatafuprema^ media^ infimaiut qu atque menjuris dd canoras uniuerfi, ; ar chety pi harmonias excitemur: Per amatoriam modispuleberrimis afficii* mur:?er philofopbia uer rationis y $ dijeurfus beneficio adiuti dbfirabamm uniucrfales ratwncs:aut(ut babentin ujufcbolafiici)quidditates rerum.Qup* rum primusfit pcrjbtfiblcm quandam rationem, qud percipimus rerum confio nantiam: Secundusper rationem concupificibilem , qua afificimur illiperceftx numerofie confonantia: Tertius ucro per rationem intcllcchalem abjbrahentc ab omtubusjcnjlbiltbusjper quosgradus cuBi ad altiora confcndentes ammu inducimus ad ideas totius pidcbritudinis^ conjondtiu&Dcmum dd ipfium lo num, Mthc. c? dty mdxbemaci djfcrunt )fach bomrum artium cultores , ac omnium rc- TONVS QVARTVS* ?q Yumfublimitm expbrdtorcs diligenfiimos . In caufts dutemfiperccelejiibust cui uer dffici debanus , introducunt: Quo tendit lud Umblifed ut melius dicdmiTrijmegifti: kquo lamblicus dutt.quodjcri t^ % bcref.dngeli dbfolut a matria uinctdisiarcbdnglifonoritatefuafurjum euo cant:prmipdtus dd pulebritudinem ipfdm ui dtnoris trabunt , c? couniuntiEt fie omnes minijlriprincipis ojficidjbi creditdfidifiim exequentes crtmes>quo- rum curam gerunt^deducere dd communemprincipemfataguntmfidduerfen* turfi commifii. Vnde quarenta cur dngeli Verfaru ^Chaldeorum , y alia- rum naonum non deduxerm ipfis crditos dd ueri Dei cognitionem, rejpon- det Dionyjius dicens : Non pojfumus domimtiones^dut drcbangelos reBos^ Dionyi iujlos accujare:fi gentes eis credita dd eorum * qui Dij falso dicuntur^ cultu- ramjimt deuolutajed Mis imputandum efi: qui moribus propriis a reft calle in Deu tcndentefyontejud deuidrunt: Cuiu* erroris adeo perrciojicdufifuit morproprius ^ dtque fuperbid . Vnd & dliqudndo rebeli populo Hebrdico idem crimen impingitur per propbetdm dicentem: Scientiam Dei repulijii: (f pofl cor tuum dmbuldfiiHucufiuc Dionyfius . Et cum ipfum Denm cognoue- rintydjperndtijuntjemitds eius,ldeofdmiares , e? ipfis fauentes dngeli illud dicunt^uodinleremUferiptume(l:CurauimusBdbylo)iem: & non ejl fina-* Utcm] tderelinquamus e.Et iterum contra atos Idumaos zelo Deifuccenjus ex~ chmatArrogantia tua , (fjuperbia cordis tui decepit te . Doce* enim nofier Dionyfiusiqud drchdngeli cum prmcipatibus>(? dngelis quijunt in cddcm bie dot/, mchidfdtis conuctunt , pducis exceptis : uidelicet qud ijii extrema loca te- nait)4rebdngeli dutem mdium: Item quid drcbdngeli cum utrifque illorum co uetuntfcd illorum quilibet cum ipfis tdntumodo: * quid babctfe ordine quo- damjcundumfub^juprd:und principdtus drcbangelos: f ifii dngelos^ tan quam eorum propbeta collufirdnt : Et poflqu tertius bic ordo in dfcddofci licetprincipatuumcjltdnqudmpropbcticu* ^onefimirumfi Paulus euetlus *iiuj fuit ufique dd bunc tertium ccelutmut inde bduriret ed,qu dixit. Ifc eratluccrna ardcns y & lucensip fiem muficus omnes fibras, 9 uoces difiim* les conatur ad unicumfinum deduccrefo dYcbdngeli cum imagine Jummiprk. cipis omnid comforntdre, (? componerejludem : utftbiperfetta unione copa* lenturSie * Mercurius nmeros uocdles^ &formales y dut rdtionales conda- Akhabi. ccr m edndem confondntiam UbordtMinc docet Alcbabitius qudfMcrcu- rius cum Saturno coniungituY^decernit ad numerum quo terr^ uel  deducit Stilbon noJier(quem Htbrxi Stellaer antonomafiam uocant)ad compofitionem numeri rationalis cum diuino : docci- Pduius fie iterara concordiam, & umonem cu Deoide qua dicitur^Qui adbceret Dco unusfpiritus efpcitur cum eoNnd(firit docentjecretiores Hcbr(? ducesim tanvir boni prcela docentes gregem* y dirigentes in Deum pro uirilifua, o* unumquemque pro quanto dijpojni funt. Quo modo denique Luna coaptetur cum angelis. Cap.X 1 1 1. a ^ ny * teSJSS3  an g c l s tandem ueniens nofler Vionyfius ait : pfi enim ang (ficntpr iuxta numerum auge lorumDei. Qjtodfi  Deuteronomio accipitw, nofira traduStiofimul cumue V ' mT ' ritate Hebraica babet;Cotiflituit uvmhos populorumjuxta numerum filiori jraekSed Dionyfiusforfitan iuxta numerum angelorum dixit : quia per ue- r os filias Ifral elecii defignamur, iuxta illud Saluatoris : Non uenijufi ad o- f J y *. nes,quapmerunt,domuslJral,idejl deloTum:NamouescoUocandcum magis dicatur planeta quam atyfi- cut illi de ultimo ordine peculiari uocabulo dicuntur angeU: Et quarto manifc- fiius bxeomnia inferiora difponit.Quo adprimum, Influunt^mnes planeta: in tpfum ultimumfufcipientem omnes fuperiorum infiuxus infcrioribus communi- cndosijtcut Luna Dcifera,qu cr w>rt c mdcwoucmcmc^xf Alcbindus in Vharmdtis, potiom- bus^fulis tribuendis decreta Lima obferuare uidtntunnongdudedmi qui tantummodo luminria fimul cum irratuntabUus atmdibus cognofem . Ni utrique^fimtd cum Luna executrice eomm.quafuperiora decernunt, objeru etiam illorumdecreta.Extat & aliuseffc&us,quo LunapoteflmagisdicipU- talem. ncta j M dij . frequens uidelkct (ut inquit Vtolemaus) (f uaria mutatiom patetin diotbotomkatc,& plemlunio:qHa tuncfiuntfenfilcs alterationes^m xim in debilibus:  t p quartas reuolutiones cceli apparent euidentes fluxus m ris, cr refluxusn quadrato autem afpe?tu cum Sole , eo qud uires amittt } debilifimumjitaugmmifin,& decrementum aquarum.Sk & angelorum ejfc- ttu: magisfintiuntur ; qui aliquando bene expurgatis animisjfe etiam uif>u ksprabentiut uirgini CacUia.O' mdrito Tyburo, CT Valeriano kuiropuri ficatis.baptifmatefufiepto ab Vrbano tpifeopo . Viderunt eos &fanfta m- lieres: quaadfepulchrumCbrifti filia* conueneranu Petrumdecarcerck herauit angelus , qui adeo ittifamUaris erat : ut pulfmte ipfo ad ojlium M* ria lotinis matrispojl liberationem > idque ingentigaudh Kode anctlla hwi- tiaret dftdntibu5>nonnulU dixeruntiangelus iUius efttVnd colligitur anglico* fuetudo cum Perro. Loquebatur & angelus cum loanue . Lu&abatur cum I* bacob . Tresfimul cum Abrahamfamiarius egerunt comedentes , ut uidch* tr,er denuntiantesfcclicifimum uxoris partum y cr borribil Ventapolisjln A s ar gem. Egit cr angelus hbrab domejlicus nimis familiar iter cum Agar exp* Gcdcon.  a ^ Sara.Ge dcom ' quoque triticum expurgtiprajlofmt angelus Domittri Manue buens ei robur contra Madianitas. Manucb etiam cr uxorem eitts de conctp* ew, CT partufortifiim Samfonisjeque uita y (? fari&imoma eius^ y deficriji cio Domino libando familiarifim docuit: Injuper uidentibus ipfis cumfianmA *u bolocaufli in ccelo conjeendiu Angelus Eliam in Berfabee bis excufsittbis p** lumfubminijlrauit:(f in Horeb docet  quemfuperljral y o > quemfupcrAffy rios ungat inreges,o* quemfijuccejforempropbctamconftituat  Tlentcsfo ludicum pulos angelus in libro ludicum aperta uoce redarguitiquorumpatres tanta tt* lebritatc pracedens de JEgypto libcrauit^per mar , o* defertum conduxiu Trc$ pu Trcs pueros infornacefolatur , igneamfiammam uelutigelidum rorem frfr ztchi ^ cns * Lo  ttJtwr G4 krtel c um Danicle recndita myfteria, cr Zacbaria mdgu loannis conceptum denuntiauKegina quoque coelorum plena legatione funges, cdeberrimbqucnuttiio conceptum*, fpartum Mefsiajaluberrimumpradixtu hongum effet omnes retexere, cum quibus angeli conjuetudinem babuere :fe dccorum wtdhwnepYoJquamut.Concludit ultimo loco Dionyjms: q>negotia Dio T> nojka difyonunt ea uirtutc , cr influxu , quem fuperiortbusjujccperunt . Et Luna omniumjuperiorum ajjlationes cotiigcnsi corpus nojhrum undique agitai tf dijfonk,caput uidelicet cum ejlin ArictesolluminTauro^jicdeinceps, ut iamin propatulo omnibut ejl: cr ajlronomi de boc pafim dcpomnt . Cor- AUon; pus itaque extra, q* inpenetral&u* totum difyonit$ atenua enim membrapa tefaciunt Luiuedijpojhiones ferro taVxa : quando Luna ejl uidelicet in ftgnis i^risillUpraftdmibusnintejlm^ decreta manifejla : ut uideantur ad eius imperiumpharmaca operaria nequkquam aliquando f 4- tnhut Ptolemfloribusqucdepidpulcbcrrima uidetur.Pars aliquape* tro f4,aUapaludofa,macraaUeubupinguif^ depreffa ualkbus, elatd nontibus,fertilis bic y alibi jlerilis conficitur ; Vars confycrfa uariis maculii f Ptolcm Idem CANTICI PRIMI pars rubeayars nigra^pars afoajtdfubfufea uidetur : Tcndx etiam cx ea p# tio repcrjtur> f alia barenofi & fitada; Nic iteru ejfcctajwncflellaru coit jujcipit) C? brcui (ptio prxgnansfxtum deduett. Gaudet igitur inter jyeti Lunajnta -dementa terra uarietate mdtigcna : qua etiam aJSimUantur. Aqua cum Mercrio,* Saturno interfonat. Cap.X V. Ercurij natura tanto difficiior efl explicatu,quam ipfaflelk ocadtior efliadeo ut uix , & raro uideatur. Latct atitem em uis; quiafacil induensnaturam planeta, cui coniungitur :  Mar s igneus: luppiter areus: Saturiw aqum* Signiferum ccelumtcr* reum : Vrimum mobile igneutn . Qjio ordine etiam anglica mentes fuecedum Habent enim angeli naturam terream cum Luna-Arcbageliaqueam cum Ucr curio-Vrincipatusaream cum Venere:PoteJlates igneam cum Sole : Virtutcs iterum igneam cum Marte : Dominationes aiream cu loueiTbroni aqueam Saturno: Cberubini terream cumfirmamctoiSerapbini igneam cum primo nto bili: j cum arcbetypo in tgnea ui SpirituifanSlo conueniunt: Tbroniuer filio y quiej}aquaJupramt idana, dequaonmiumpbilojopborum^ ytheologo Mofe*. vumfaVe princeps Mofes pertraBat, quando aquasjub globo aut cortina t- lorufegregat ab iis.qua defuper erant; Quafuntaqua anglica Deum } tejk Ciceroi ll- TONVS Q^VARTVS. ^ Vduide , Luddntes : Sunt (ffimrna afjkentia bomtatis diurna, quantptus S inferiorumgrddus , (? opera merenmreffunddtur , interpofita ejl cominem Md coefiisn qua tanquam in tribunaU quodm diiudkdtur , Quantum ex ipf ayud cui'q; tribui debedt.SedhuiuJmodi arcana Mofes fub tefla reclufitpatri- bus,populif(j; Mis,qu>us afigura otimiactingebanti Ex quibus multigenis,^ occultifiimufacramntisantiquipbilofipbi, &> uatesaliquoscortices extraben tesfibi multa udicarunt;adeo,ut credatur Vytbagora,SocratisS>ktnis, Ari fiotelis,^ aUorumfapicntia,qua fummo fonte Deo per Mofem ad mortales cmatiduit,ut ipfe Mofes,!? "on Socrates(ftcutfcribit Cicero)fapientidtn uoca tterit de caelo,v prnus literispublicis commendduerit. Sed clarins hac expli- cita babetur Cbriflo t & eius ajfeclis,quibus eadem credidiu Etforfithac aqudfapientiafalutaris diffufius adbuc propinabitur mortalibus, quando fu- periores Dei minifiri in aqueum coeli atrium conuenient onmes, quibus fupre- mo fonte ditur facultas aperiendi excelfos illos canaks,mnc ob infceUcia tem para conclufos-.im ob mala merita illorum, quihis deterioribus offufcati, infee Ufane tenebraeffcfti illamfuprem Incem, >aquam apprehcdere nequeut: nec merentur.Qups canales iubeat Deusfiia elementia apeririquia terrena fa. cies idm infiimma ariditate reperitur, & propinet,ficut propinauit Mo/?: qui mito fumptus ex aquis dicitunPerfundatque ipfam Deifilius aquafuprema ftr minifiros in cubiculum aqueum coUigendosficut olim tanta copia propina- uit iifcipuhs,utflumina de uentre eorumfcaturirent aqtta uiuentis:undcfieret fonsfalwns in uitam aternam. Sed ad nofirum Mercurium redeundo, naturam fynaqueamWamftcuthac lauando aufirtobtegem maculam: ut appareat mtdd rei forma :fic Me Hermes uerus interpres amouet tejlam extranei idio* mtis,obfcuritatem anigmatum, o> paraboLrum, aut cuiufeunque detrufifer- motsdijficultatem:Etaperiensea,quainpenetralibusarcanisDei : & natu- ra r(conditafunt t nudam offert ueritatem contuendam. Et ut cum Mercrio a- lupiiprodamus de intcrnis,diuinfquepromptuariis,ejl in coordinationibusf piorusfupremaaqud:Qjilemonouit Patrem ,mfifilius,& cui uolueritfiliusrc f T H v V ueUre-.Et iterum: Omnia,qu. i== _ = __ tus \Ua Venrea . Scd duas Veneres effe aperto dogmate doem Audc. Academia: Alteram quippe atbeream: Alteram uer aeream: Superior mmi^ cafta,ordMta>cum\ouccomcniensfkperiora y diuina> & fyiritualia eonnc* ftensilnferior deordinataJiubrica,uaria^ lafciua.animalia ,  illis inferia ra coniungit.Deque ifla Venere tot obfccena a potis decantantur: quia omniS Augufii. maior um efl caufa fxcut illa omnium bonorum. Hinc ait AuguftinusiDuo Awo resfecerunt duas ciuitates : amor Dei regiatus e? bonus\ amor que prximo* rum ufque ad contemptumfui fecit ciuitatem Dei : Sed inuerfusamorjhiuf Grani. 1 UC a admonet 9 ut adpotiorafiblimorb ty couertatur.Et quia in omnibus exquirituramor^ Venus>ldeo utroqifex mX! yp rt j e * m pingebant barba quide prolixa, & ueftefceminea. Et Ariflopk* nes uocabat edm Apbroditon,non Apbroditem:quia in omnijxu,omnique diu- rno reperitur. Heupi quens omnia ,quaad cibum mdgni animalis pertinent r ficut bic elementdris bumani dnimdlis cibum coquendo perficit . Diclus c/l quoque Apollo (ut cidem Speufippo pldcet) eo quod uU eius ex multis igni- bus conjlet : omnium uidelicetjidcrum uim cr lucemfolus continens. Necftcl- krum concurfusjitos conducunt effeftus , quoufque pbwbeo feminc grduiden- tur.Cui &>gdllus(qui ddt ut oud gdllindrum fecunda fint)dedicdtu$eft. Hinc tpnbatur Cbryjippus Apollinem dici db d y quod eft fine y er poly^multitudine, Cry g. qudfifolusjit ccelorum yjydcrum uim continens . Vnd q* Latini Solem di- utini cunt , quajifelumlucentemiEt Afiyrij Addd , quodlingud corumfolumfigni- Aflyrii ficU Hebrai uero tf p# Semes , quodproprium intcrpetrdripoteft> eo quod Hcbr5i lux , (? eius bcneficiumfibiipfipropriumft . Alia dutemjyderd db eo utrun- queimpartitum babentiLucetque tanto exccllentius, quanto fublimior eft ignis ille cxkftis boc elementari: Cdlefacit utcrtyfed bic intropcllendo i llle extrah do bumiditates: Hic tdntummodo propinquis beneficium prtftdt; llle remotifi- mis > ut ctidm in nijeera terra penetrei eius rddiorum uirtus ; qua metdlla co-  dut quid canus y id cft candidus inftdm^ ma uoldtilllc uero ccelcftis dicitur Pbxbu*  fyccie  ? congregdtifunt>gr in cubiculisfa \b coUocabuntur. Et in lob dicitun Cum uiderint aurorai arbitrantur umbrm tis.Fugat & bic inferior eofdemxut ualedt projocio.Vndc nan ab reprimi pii lulantis ecclejuejapiendfiimiinflitutorcsiujferuntlum cadduera mor* tuorum accendu quibu* non arnmoueantur^ quoufqjpcrfeBisfacrisfacratct rdccfo luminefieridocucrk Qjipd o 9 Dcus> cuifacra ipfa exbibcwrfxquirit^fcMcet, utomniajacrifit * ytha mbil ab cogignatur>ijl tamc bnus (? naturalis ignis a lor uitam tribus, y fcecuditatem- Ncc enim oua in pullos mutantur, nec crua ucl bovix in necydalujiec planta crefcuntinec aluntur y ffouctur ammi, niJcalorC)dutfupcriori)dutanimti,aut clementari,qu forma:  unaqueeq; res ab aliafeiuEia  cofyicitibus diJcerneretur.Nec enim  materu (ut aliqui opinantur)e(\(ut aiut)indiuiduatio 9 aut determinatio rei partcula risifid a propriaformafingulari(utacutiores docent)quicere,und ueniat bac determinatio y comperictur:$i matria forma^ (j>irituproueniuquod per teros puniiaturas^ * accem Jacri idiomatis innuitur , ut habetur in reconditifiimis drednis Hebraica tko- icm logi*. Qttox Via to imitari uolens in Cratylojantum defecit, quantum Grm idioma Hebraa lingucef qucmaliquiVyritemuocant.Simires, quemantea Pyroptcil uocabant : quia ' fitjlammis igneis uarius. E/ etiam xbufcum marmor niuei cdoris, f uariis ue tusdiflinflnm* Magnes quincugcnca.T afio fex cotes, tupbus, ff qumpluri- m genera,qu ; tnr.Snnt etiam lapides pr*tiofimuUigeni,qui diner [a* natura* fapiunt. Si ta- vku* ; meti uolumusex earttm communiproprietate ad unumgenus fuum primarium reducendo uni elemento,unique planeta eonfignare dicemus , qubd terreifunt: (f cum Marte Saturno fippo fito coueniunt ex natura duriori,ff trrea, igne : benc dccocla, ff adeo conjlipata,ut tenuifsimo fyiritu uiuant: Viuunt nibomi mus und non immerito dicuntur lapides uiuufola tamen uita gaudentes, ratio- ncftnfap* omni tnotu priuati,praurea>uel area.ln E/i4ngc lio quoq; Luca aitiNcmo potejl duobus dominis jruire. Hic Mamona inlctt mia dicitur &JO |OK M eft Amon minoiQupd nos interpretatu habemus f. multu Alexdriai Prarat enim JEgyptiis^qui opulti crant argcto, e? auro' ideo eius uim Deus per Mofem auferes iujsit Hebrais^utfibitoller aurufi- getu>? uafa quaq; pretioja ab ipfxs J^gyptiisiquatandcinfacrajiimmifm cipis omnibus rit domintis offerrct: Cuius imprio expoliatusfuit Mamonil populo \jraelitico, &  Mofe debilitatus uirtuteiutjuos Aegyptios definam nequiret:Vndfoblatofauore dominantisjuert Aegyptij letai,Jubitoqjfrutfibi accerfirent auri dominatore, templum in monte Ahc tino loui Amtnonio dedicarunt, ideft Deo Ammonio ab Ammo , qui Mamou* dicitur: y non ab arena^nec ab Ammonepa flore , ut aliqui opinantnr . Ef hic injpecie arietis (qui eft ipjius Martis domus, aut roboris excelft mftrumam) Hebri uenerabantur . Qm' Aries A egypto dominatur - ut Hebraorum fapientifsm ajjruntiquamuis alij ipfem Virginifubiiciant. Ideo ( ut ipfi Hebraiprofifun tur)inexitu patrum eorum de Aegypto primogenitiMemphitici imcrfeili funt ; ut demonjlraretur elifa uirtus , quam eispraftabatprinceps^ f ^ TONVS QVAKTVS: 7* jxHsfigtofctitti* QjMJtficmdmandgogitintcWg^ . fflordbicincludunturmyfteridfuo locoforfitdndcetdrdndd* CurtfUmre* dcmptis db iHdJerukuteprimogenitd a libcrdtorc exquirebdntur: Qui er - p moUri iufiit pro peccdto Ariet&apxt uideUcet triplicitatis dquilondristut Pw ' Umctus in primo fui Tetrdbibi docetia qudpdrte(leremid tefle) Vmditur om nc tnalum. Indeereptus Me Hebraus poptus ucrum trdnjitumfecit in Dei i- uiceleberrimiicultum: Quibm pluries iiidiclumfuit, netitoerentidtrdccelori (mldjlcut c in me no bdbet quicq nec inprimo^ nec infecdo M/a. Prima cnimgefiitprof in monte dejerti:jcundum pro nobis in cruce: Irt quafyoliando principatus^ poteftdtcs dquilondYes, cr tcnebYdrumbartrd duxitjpolid^cofidentid magna docens nos,uthos inferiores thejauros cegregd- re nocuraremmqMrupnceps efl Mamona tfedprocurarcmus tbejauros in coiquorumprinceps efl illejn quo(ut inquit ?4ulus)junt omnes tbejauri 4b- p 4u iu fconditiAn quos tbefattros bas inferiores diuitias permutar e debemus. Hucuf- queproceJSimusdemetallis^ (? tbefauris pertracantesinebas fces i ty fco- ridtn uerorum tbefturorum in idolum nobis conflituctesfimul cum erum prin civeruamus amifis ueris tbejauris: In quibus plenifiime diuites effe pojsitnus* yiudeiorijono rejpondem berba cotlisjadxim oui Cdp. X X. | Vo oceurrunt tam in berbis^q metallis non mediocn indagatione digndtVnd uidelicet y ty quomodo db eis bauridtur uirtus, Non \quidc cx clido fr igido y bumido y 4tqi fcco y ut djferut Peripdteti peripaie; _ I cifacilfeje expedientes db dfignatione edufe effecluu^ ope~ YonurerumiUSuirtutcoprobdmusineis omncqualitatem excedentem^ un cfYofint^dut noce4nt.Net coteti abire  tbeologis:qui dicunt y f uerjioc in- jitum eis a Deo. Vulcbriierit aliqu4liter percurrere quibus mediis infundatur rebusild uis>qua Hebrti ftg coah dicunt. Docent dcddemici fimul cum Trif Jf^JjJ; . mcgiflo & innuitHidrcbds Bracbmdndri princeps dpudVbiloftratum s Sed J^ injccretioriTbcologUHebr in mudo hoc generdtioni, y corruponi obnoxio y cddcm meliori nota c$in cceleftimidotferfcZliori in intelligentiis^perfe^lijiimd in 4rcbety~ po;(f e4deJfrieunuquoaq uera f que pbilofopbia emanat, Hincrcrumconjonantiainboc mulplici mundo  &myjlica intcUigentUi* exponendo , quod non diciturper iud , quodjcribicur : Quzd cum in tot hoc nojWoprogrejfurejharcpropofitumfit 7 mnctantum percurremui y quomodo berba cum cctlis conueniantificut f de metallis tetigimus: Ozonou, quamuis unumquodque adjuum (ut diximus ) planetam deducatur : tamen 4J Mania dmonc^akcceUs^quminangelis^ arcbetypo redigitun ficberb^ quibus ineft benignior uita $>iritus y cum arcjouquc areo conuenium inge nerc.infyeeie autem unaquaque cumjuo planeta^ fixofyderc.Cum cnimk pides tarei, metalla aqueafint, planta retta ferie procedendo acre* compro- bantur* Cuius reifignum ejiiquiajub are puUuhtnt , coalefiunt , dicimus ,  f nocua effeftafunt in radic&usjlipibusfoliis^ autfiruSltbusJcfc uitda reddidere. Carnes autem ante diluuium non erat in ujiijm(ut afyitf feucrant)interdi?la:Metatta uer (quibus thefturizatur in bac peregrinais ne)in Euangelio dcncgantnriqxafub Martis ditione(ut diximxs) continente Sic animaliumjanguis , morticina pradata y dilamata roftris, uel unguibM,dut dentibus^ buiufmodi , qutMartiafunt, & cx parte firjha in legeprobi* bcnturbis,qui in dextris collocandijiintt quibus(nc ultra progrediamurfyi* ceat)abflinendum duximus. Occentant zoopbyta cum Saturno. Cap. XXL Sjerunt bi^quifecretiores origines natura perferutantur, awmdia, qua per putrefaclionem nafeuntur , in aquisjn terra> %f in adw* minis } Saturnifauorcgcncrari: ff Saturnia cffc* Et quamuis id* TONVS QVARTVS: fj auUfldm dttr&udtur Soli> tquam inter Jydera exfio calore benfico omm cbeus,quemfeptentriondlis circulus occupdt. Cafiiopea iuxta Utusfinuofi An- guis.Et nproculejl Andromeda: (fjub ipfa dindiatus Equmpropep Caf fiopeam Verfcus.Sunt h Elobim illa omniafecerit Ncc pratereudum cft,q> ab aquis introducatur produBa d* uisfuprafaci ccelori, & nojub cxlo^ut babet traduciio nofiraAd cnim tacl cftjttimiuaturnobis & auiu, y animali imagines priwsfepr a ccelos produ* lds.quam in terra pullularent:ut non  terra jed a ccclo, f ajupramundams fontibusfit corum origo. Cumfupcriori ccelo igiturno ab re conuenirefecimus animaliatfUcc (? ficum omnibus alUs ab ornniu autbore procedunt, per ccclum Jldliferum tamcnjanqupcrpracipuum injlrumcntumfabricantur. hfferm Mtche. etiammathematici) \n primo mobi effe rerum> & figxorum imagines pooris uirtutis^ficundum qnas ingeniturisprognofticdntnr. Succentant eadem potifiimc cmfuperccelcfti mundo. Cap.X XIII. ~   y m omn i d ^ primoy (f uno procejjrintiut ab eode depende^ ipfiq; correftodcat.necejfc eft. De opifice enim Japictiafcrifti ejl, cp ftiritu imeUigemiafua cmncuirtutem coplcRitur, otm __ profj)icit,omnes intelligcnuajpiritus continet:& infipermam nica uirtus omnia innouat . Qw etiamfyiritu replet orbem terrarum uniucr- Jum,uittificas,unies J 3' circujonarefdcies , omnia attingens afine ufq: adjm } ($ difyonens ommafuduker.Qfotjuo loco latim dijfcrenda differimus. Qua in particuLtri cum Saturno conuenianu Cap. X X 1 1 II. | B/oIhm conuenientia rerum ingenere , quomodo etiam ipfarm fyecies cumfuperioribus conueniant , percurramus : ut undique accipere pofimusjn quibus opifice laudare ualeamus. Etnia i inferioribus compojitis incipiamus,Ex elementis babct crr:Ex lapidibus conueniunt Saturno quinigrifunt : Onichinus>ziazaa y ut color indi- caxt effeBusformiculoJus ingcjlante, potifimc cum infomnis melioresjpin tusfopiuntur.Etipfifimul cum Mercrio, o* cauda Scorpionis conuenitcakc dormis ,ficut color JubJppbyrimsjuJcuS) q? pallidus inmitibabet^uebono Oaidi; TONVS QVARTVS.' 7 g Sdiurno^tpbdntdfticds iuu/onesexpeUdt:confiruet i ej' compaginet mes cor porisifed a Mercurio,ut rducedinem prohibedt. r uoccm cLtrificet,nignor po tifim.Exmneribusphmbumrcgp.EtidmfibiJubiicitidjpidtm^ tem, (? eamohwm* Ex berbisipfi&Serpctdrio cceejlirefpdetferpentdrid. Dominatur quoquerut4,mino,bettcboro y djj4fetid*,qudGr minoris concordidm referudbimus.  cofortdt dbf que ujlionc: Sed meo tudicio dptius dufirdles oui refpondent: cr tile duflroju pramunddno:de quibus inCdnticis dicitur.Surge aquilo, (? croceidppretidti, cr dliquidlbi , ut cryflallus.Sdppbyrus uer cum loue^Sdturno-.fedbdbet a loue, ut uenuftS reddat: cr objijlat inuidi* > yfrdudi'.Q>pldcdb#emconj\hudtpdcem / quedp- fetentemid Sdturno,ut cdlorem refrigerei: q> fduedt dd\ intelligemiam occulto f, cr mdgiam. Sed injupcrioribus cmuenit cum Alaiot , tut iam aliqui eidem CANTICI PRIMI dicdtdm djfeYimt,qudmuis exfduore^quem pYaftdt lutnintb^mdedtur lumind* rxbui conuenirc.Exdrboribusjnprimis poetispdfmcdntdtHY> ipjiqucrcus dedicdtd*Ab codem quoqueregitur oliua^ olenm^ frumentumjbordeum, pdJJidfyUiteUd ouorum^dchdrumdWum 9 glycirrhiz^phdJidni^prdiccs (yfi milid ndtuYte conuenientifima:& ownid,quoru dulcedo eft matufefidy&fub- tilis^pdulumq; babetftipticit&dcutifitporissuiufmodifuntnuc^^^ dmygdaU, pineinucle^duelUn^jpiftd^amidi.buglfdyO cadid uiold>Sed ex auibws aquild potifim imperdtorum in- figneiqui ueri louis iuftitidm cum clementid ddmintftrare debentfubietlis.Gd Ur** quoque y coturniccs y ^x dues complexionistemperdta.ln quddrupedibuselc pbdnteS)9ues>dgni>& manfuetd quaque animdlid ; Cui cuip(iuspipibusfecun dumfubiicitur climd^ regiones in eo exiflentes Lycice uidelicet^ Pdtnfhut, TbdZdnUtGdrdmtictfy 'Ndjamonitist&fimilcs.Si uerb *dexercitid bumdm defeendere uolumusfouet religiofistfrAdtisjregxbM) iudicibut rit iudicdn* busiVnd ab Hebrxis luppiter pHjf id ejl Zddic nominatur; quod dpud nos iuftumftgnificdti&Jubfequentesprtfdomindtur lucris inde prouenientibus,tf licite dcquijitis. rabes ouidliquifubiiciunt: quidfuntmorigerdti^fideles^ncc non inuiolabilisfideiy nitidi>mundijrcgi cupidi,& eorum regio>mdxim Au- bidftelix ejl udriis odorametis rejpcrfa. Altj Vtolemxojuffuhi Mdreosfth- ptoicm. iiaunt:quidpr rjimiliu. Colores uerbpdmma, | uiokcei cr purpurei . Ex Idpidibus dmetbiftus Mdrti cum loue  (Hermete dutbore)dicdtus eft : Habetquc ex Mdrte undcfduedt cdpturafc- Hcrmci TONVS ^VARfVS; i$ rrum:(? uftlrcm redddt in pugna cum eis: & uigilem fanar. & experium:  loue amem ut bomm intellelum augcat, & aquani mentem ficut ex AarS A * oa (f Artepbio difcefe poffumos. Bfdemjubiiciturlajpismultigenu: Quiba- Anhr - bet a Martc,utpotentem rcddattjcd  loue&t febres ,y diflemperamenta ex- pellat-.radaquamcompojitioneminducat: (pinjupcrioribusconuenit cum Mramet.Ke\}detenm Marti & capitiOlgol:EtutriJque( docente Herme Hermel te)& Getulidm,Cum Arete autem Kritanniam,Gdlatia\ Germana, Barfmsoncaud$jrarn,ldumad t hidai In pdrtiadari terras, C gentes armigcras\Ventos quoque impetuofos, maxim ex plaga aquilotiar tendentes ad occafum, * otmiia impetuofa,& uiolemia. Non quidcm bac ex mlitiaftellaJKdecernentis,fideximpetumalmoderato:Origo euimefi  Marte cale (li,? etiamfuperccclejli: deordinatio uero  nobis mole regultU hwbinc ipftattribwnturftoliairapinafrad*, depopulationes, dcccptiones, C nefanda omnia, qua uiolentia,& impetuperpetrantur.Sedfirationis , q* kgmfreno moderarem w,er impulfis ille-.omnia bac iujle conducerentur. Qu* cum Sole,aut Vbabo concinant.  a p. XXVII. "1 O/ mediam fedem inter planetas janquamrex ornnium pofidetju  ceimagnitudineyuirtutc, Cpulcbritudineornnesexcedens y omnei collujtTatio' cjquenter ad inferiora omnia difponenda inter ue nit. Sed qua pracipueius motum Jcquuntur , inter dementa ejl ignitMer metalld aurum, cr aurata omniai Ex conjquenti ea,qua % eodem co lorefulgcnt, taminjloribuSyqumlapiUis , CarbunculustioclerutilanSfLapis, qut Solis ocuXus dicitur figuram bdbens pupilla-.cx qua lmen emicat. Cbryfo- bthiujopazius adaureum eius cobrem declinans , bydcintbus, rubinus, bald- , buiufmodi awrea,uel rubeo colore referti. Vantbaura , uel Pantbeus^ fie diclws-.quia Pantbera atmali maculofo aJUmilatur. Habet enim quafdni- &*Vuka4,pallmcs,umdes.rofcdSfurpureds,ey uariasmtuUsi bine conti- nct(ait Atbertu)tot uirtutes^uot colores: & potijiim uBorem redditgtflan AlhttM tm:aut qui cum rejpicit (ut ait)orientefole. Et bune Aaronemnum appeU CANTICI PRIMI Ut : Alij autcm Vdttocrtos : quid omnes colores contincre uidetur . Ex berbis multa reducuntur ad Solem : tfperipjumddftclldm: qua Caiaddris a Lati* nis ditur.und Ses ednicuUrcsf feruentiores propter coniuRiouanfilis cu ca, Qu4t* Graci Sirion tA rS caoe h& , quod eft arefacio : quia tunc mxima ficcitas eft : uel, k*i t5 *i'* mutata, , w, ** qS biarefignificat: quia tcfat Aram j biare b o min es ,  **n potiftime : Et coUocdtd eft in mdio cccliiut Aratus : li*" Ijjim^cj*  ut nfolu uirtus % oiofcc pd norn n indieatjton quidem illam^quam Diojcorides Cbelidoniam^uel Cr^ Romani tcam^Komani Fabium&olli Tonam,JEgyptij Motbon uocant : Sed illam^ Acgypt. Graci Glycifidem, j* Tbeodorus apud nos Dicijidam > & Antiqui epbial Th ? cod. dixere: utpot contra fuppreftiones nofturnas incuborum , {ffaunorum pr** Thcou* ualida. Lotn ctia JEgyptiam.qua rotunda folia, zf poma habeti Namlbeo* cratm, phrajlo autbore ) wdtdfunt huius planta genera aflore ,/rulw, & cdule ii* Jlintta fed de tila loquimur>quam Cratinus Stepbanem uocat: Cuias caules co primuntur ad Solis occafiim : aperiunturque ad ortum. Ex cuiusjemine pdm fiuntab JEgyptiis paftoribus^aqua uellattejubafti : quo ciboncgantqukf falubrius cjfc.und Lotbopbagi diBifunt. Ad idem quoque attinent omnesher ba>& flores Heliotropia d&atquareftringuntur abeunte Sole, uerja uicc lo redeunte protinus explicantur:^ eundem continue projquuntur.Eius w/i- per motumfequitur citraria:crocus,qui in omnibusfolaris eft: quamuis eiuso- dor ab aftrologis omnibus gratiis dedicetur.ltem mujcus^ambra, melflauum } a lamus arom&cusjignum aloe,cinamomu y pipcr igariofaluSiZnZber y caterd* que aromataiThus etiamf amaracus,? ea,in quibus eftfapor acutus dulce* Orpii. dine immixtus: Et ctiam (autbore Orpbeo) Libamomana, quamjuam magidn projqucns dicit Solis Tbymiama . Inter Vbabea autcm animaliafunt^ Leoa primisferaru rexiut nonjinc cauja in Lconisfigno Sol augeat uim. Inter duet uero Gallusujucm Leo uerctur^cumfit in ordine Phabeofuperior. E4dem rd" Procui. tione>inquit Proculus, Apollincum damoncm,qui nonnunquam apparetfub fi- gura Lconisftatim obieclogallofugcre.Sunt ctiam Pbabei cygnus , aftur, tf porph coruHS:htquibufdamplacetiAccipiter y utperbibetVorpbyriusinde myflici theologia kegyptiorum^ Gracorum:quia lucis , (ffpiritusjymbolutndfui cos eft: cr quxa altiora^ lucidiora uolando petit. Scd de animalibus poft Lw nem eft Ariesn cuiusfigno exahatur Sol> cocodrillus, y uitulus marinus,fi ctiam jubeft cordi Leoni ; ex cuius corto cingulumconfelum a dolore renm redimit^ raucedim\reddens gutturi Pbabeatn confonantiamiutfepius cm probatum ejlfulguris ctiam impet mitigai: Qua onmia folares influxus re- TONVS QJTARTVS; g  dolent.Non enucrmt Aegyptij eam %car> owua regia.Habetetiamfuumdi (f boram ficut & alijpldnetfid ipfi pr ficut cr w membris bum* Mprimarium membrum rcgitjcilicet cor. Sed bacfio loco clarius refiranda ferudtttur. Qua cum Venere deliticntur. Cdp. X X V 1 1 1. Enus copuU domind cum omnibus bene compofisJymbolHm bd I bet :cr cum bis quorumfdpor cft dulcis, (f uncluojus^ odorq; I delcttdbilisyp color dd albedinemtendit . Uumidis delitidtur: | cr uxrts dugetmnd potius dquas^uam ediud elementumjibi ue- icdt.Ex metdllis croceumitia(ut djjhitur)(?ftuhiti& loui ( ut diximus)rejpondet: Hinc (Adro tefte)mmeloqui*prtfftdt,&grdti:luminibu^ E Aaroo cujlellisfupioribur, htbimot AlddidSappbyrusquoque^ Comeoldjapisla- Zul,CordUuS)Omncfque piilchriyZ? deleftdbilis coloris. Ex berbis Veneri , id efl lucifero ddtur roja , hefyero myrtus, hc bene redolena^fiduis odoris Tbymus^Ldddnus^Ambrd^Tbymidmdtd. Et cum Sole ddtur Mufcws^ San- ddur.cum Sdtumo dutem Coriandrum.EruSlus quoquefiiducs, cr dele&dbi* lcsicus,Vud mufi^qua eftgenusfici,ut dliqui djfcrunt y Vird dulcid, Malipu nicum 4 Cartbdgine punkd bdbcns cognomen , ubilduddtifiimu7n eft:undfin- xcrepoumdlumpunicdrn in Cypro d Venere primo fitdm. Voldtilium ca- * ofttf lumba communi uoce ipfidicatd eft. Turtur etidm , qua adeo fymbolum cum colmba continet.ut inpurificdtionepdrtus dbfquc differentid erutrum illo- r m iubeatur offerri. VdJJer etidm , qui ddtur , iubente legejn purijicdtionem tyra , infirmitdtis quidem Martiaietra quam nibil magis projicu Venereis* CANTICI PRIMI Item motalla a uvlgar&us cauda tremula nonnata.Ex regiombus , ipjiam pwicn*i L$ Yd Ptckmausfublicit BaBrianam^CaJpiam^SyriacamyTbebain^ Oaxi* O* Troglodyticam regionem. Cum Touro CycUdes, martima paru* A/k, Orph. CyprumpojSimyVariam^erfidem^ Mediam.ltcm (ut Orpbeo placct) Gtrulca Uttora^Balnea^CboreayMtdiriacunSla mollia, (ffacilis comx tionis, Hinc Aphrodite a Grtis diila ejl : quia ex fyuma maris nata,Q> m& ter Hymeneiyid ejl nuptiarum numiis^ copidaddeo ab ea proueniuntftai tatcsiqua ex mptiis,ty amore mulierumfunt.Vraejl ctiam leuiori muficafi cut Mercurius mediocri:(?grauiori luppiter , atque Sol Item omnibus uok- ptabusin circunferentiam dijfolutis^ dilatatis:jicut Satumtus coartaxisd centrum\& luppiter^atque Sol ex utroque eomrnixtis. Qjtx cum Mer curi interfonent. Cap.X X I X. Ercurius dementa indiflitl mouet ,jngulariter nulhm : E/l enimjlelLe^cui commifcetur^adiutor : ldeo complexionem w regulat, niji quatenus cum alio iunftus ipjum coadiuuat. Swnt ter japores colores nullos , nifipermixtos i ut iridis 9 * cauii pauonis^fimiles: aut eos.qui reguntur ajyderc , cui connedi tur. Sic etiam nullumpxumjibi uendicatifed permixtum bermopbroditum * delicet^aut androgynum.ln atatibus quoq; nuMregit:fed eam^qua apta ejik pwpk* aliam mutaru Ex climatibus , aliqui ipfi ajeribunt quintum\fid Vtolemaus  demeum Virgineafignat Gradam, Achaiam, CretamJSabylonemyMcjofo tamiam,Ajjyriam;Cum Gemnis autem Hyrcaniam>Armeri\am y Mantiatum, Cyrenaicam 7 Marmaricam , er inferiorem regionem Aegypti Ex minerisjf- fm ejl argentum uiuum, y marcbefita argntea. Ex Lapidibus , quifunt ti- uerjorum colorum, (fjigura uarU a natura infitaiut uideantur p ifti:Eth* iujmodi multifunt , Achates , Vorp byritum^ fimiles.Itcm uitrum, {$ Ui\ CT jimul cum Yenere & louejmaragdusijed cum Sole topa^ius : qui ex VU bea uigratiamgejlantibus apud prncipes praflarc dicitwr : cr ex Mercrio Janare phreneticos , > feruentes undas maris tpidas reddcre: (pinfupc- rioribus conuenit cum Llpbeta  Animalia , qua ab ipfo reguntur ^funfi^ cia^f ingenioj: ut uulpes , ^jirma : quamuis alia ratione  Saturno regi- tur Atem qua uelociter currunt : ut damma t caprafyluejlres , cerui cumj binwtlisJepores,qui utroque jexugaudentesfuum Hermetem itrtitantur.Eam* juper quafacilem conjuetudinem cum bomimbus babentiut canes (jxudum  quos)prajertim magis domeflici.Ex auibus omnes y qu& a natura mufictjwfc ut carduelisficedda^miiaria,  cibis quos comcduntfa denominata-Atem mf- ruldjLurdusdlauda y clcndris y (? fimiles.lnfuper ingenioja quxque: utpfrnt- cM$ica$orpbyrio>f (imilesijicut ? hommesfagacesjxcutijicrj atiles \Mcr- curiales dicuntur* Sedex terra najeentibus ^ipjumjequuntur planttda^ breuiores, & minutisfoliisjunt , mixfque naturis ) y uario colore compofi- TONVS CLVARTVS. 8t ttnter quxcnumerdnturfumus terr^pimpineUd^petrofiino^maiorana, ff hmfmodiln exercitiis ucr,ad ea coducit in qbusfublius exquirhur ingcmit. fdud enim ad pbilofepbiamfaipturarum muefligationem^ mdagationcm anig Mtum,ad nKtricampojmyGeometricamjAriibmeticam difputanuam, Spbi- fiicam,pittorifcalpioriami& otntd, inquibusoccurrut figura, ccbarafte resfomtandiKegit infuper facultares promentcs ex computis,amumcratio- rus, cdaturisfcripturis,* menfuris. Sed multa ut pauca congregai pro na titrdfidcrisy cui coniungitur:utjucoddiutor(ut diximus) q- intcrptt aUorum fknctarum, (?Juperiorumftderum, rJubtUiterin omnia pcnetrans,omnium mutemfecum dcdueensinjubie&apcnetrarefacit. Qualher omnia ijla cum Luna conjummatam harmonia confinan* tiam deducant. Cap. XXX. I Vna alter Sol non incongru a quibufdam dicitur : quia ea, qu Soljuperius ui mafcidinagenerat : h(f afpcStibus di- mfis tam cumplnetis,qukm cum aliis ftderibusiln prima enim quarta Peripa teticiputant efje calidam^at que humiddmiln fecunda calidam, tyficcamdnter tUfrigiddi tyficcanu In quartafrigidam f bumidam* Nunc quojueeft in au- gcjmnc deprejfa , nunc in extremo fui cpicicU dijlat ab ea: nunc plena lumine, mine media,nunc uix uidetur^poflea totditer oceulta : lafy ejl in coniunclwne cum uno planeta, infrxtili ct alio, & cum illo in quadratura,aut oppofitione. Etbtceadcm inArietecaputregit,colUiin Tauro, & fie proftquedo. Quod ttim in maiori mundo facere non dubitamus,regendo uideUcet diuerfa in diuer fsfignis collocata,utficfemper uaria uarios producat ejfeEtus: * perfreque tesconiunftioncs cum planetis,(? aliis flellis,uxor omniumfaht>ab eisfufei- pi quoufque dcuenUtur adjupremam otmum C4u- fom, a qua omnU. Et bane jerimetiam inferior^ Conueniuntcm* lapida cum berbis ,  ifla cum animdlibusibxc uer cu cedis : & Uli cum in- tdbgcntiisfcparatis: (f ifl* cum diuinis Mis proprietat&us y aut attributis : i quibusjko loco differmus.Scd in prafenti deuetamus ad ca (fi quajunt)qut d Luna particuUritcr reguntwr.Et primo aqua tam maris qumfluuiorum^ # manifeftnm efl^eiusfiquitur motum. Sic f omnia hmida, cr humores athorj (f animalium^ maxtm albitut albumina ouortm, pmguedmes^fudores^fipet^ fluitates corporutmEt ea^quorutujapor efl parumperjkljus^ inftpidus: Fio. rejque albi^quorum complexio efi frigida, y hmida . Exgewmis ,/ diqw VArro. attribuuntur ei.pofimjunt unionestqui ex aqua in conchis(Varroric cr cx- perientia tcflibus)gcnertur, Vcculiarius in mari Oceano: Aliqui tamen eira Bojpborum Tbracium , o* in Arcbanid^ Britannia.ln regionibus enim m* nibus, quamuis exequatur ea y quAlij leporarij, A/i/ auiu cxploratorcs,Alij tauros ifr uadunt.Alij lupos, A/y aues^Alij homines extrancos, Alij nulos offendut ; Sei omni humana cofuetudine Utantur. Item inter Lunaria conumerarepojfum Chamaleonteiquipro uarietate coloris obietti nouuindui colorem uideturfi cut Lunafufciperc uaria naturam coprobamus,pro uarietate fgm in quo r^c ritur.Ex magifleriis.comuniterjunt plebeia,c migaria^ deprejfaftcup' fa infirna ejl otmufiderum:fuperiorum tam cceptus omnes explicatdeo (tf Thebit. Tbebit docct)jicaptarc uirtutem alicuius flella quis uoluerit: accipiat lapida CT herbam flella illiusi qua attraberc mm defiderat : quado LunafubitjlcU Um Mam autcandafyicit afycctu trino^eljcxtili, quajiabfy ipfa Luna ** dia uimjuperioru attraberc nequeamus. Hinc dicimus eainducere in confim tifimos effeclusjuperiorii onrnium : & ip frum barmoniam in bis inferiorib* TONVS Q^VARTVS. 8^ tomplcre. Ef bis contentiadpr afins ,omintmus multa . quamparticularidiei poffent de berbd Lunaria, q* dliis multis ad Lanam reducendis: quaforfitan ninas curiofi,dutfuperjlitiofi uiderenturMac tdtne pdulufiula ditlajmtpro quanto,qua afapientibus alkgatis afferieturfubjunt ueritati, y decreto San* ftatnatrisccclcji&cuwsfidemprofitemur.  Cdp.XXXI. "1 Oncontenti planetarum influxu ij , qui in rebus naturalibus opc rari defiderant,flellaru etiam afflucntias attraberc conatifanu J earum uidelicet,dd qua.ru cognitionemperuenire potucrunt. Re | perimus enim in pdrticuldri trablatu Mercrio dferipto ,  maios ucntos.ln eiufdcm quintodccimo,Alaazel, uelj}ica Yenered, CT Mcrcurialis,cuiattribuut Smaragdum,Saluiam,Trifoliu, er Mandrago- rm. Et bacquidemprabent boneflatem, Latitiam , diuitiarum augmentum, O* uiiionam . In eiufdcm adbuc decimo fiptimo efl Alcbametb de natura Io- w ,  Uartis: fed illius ) cum luminria bono afpeh refpexcrint, iflius ame, CANflCI PfUMt rrtexcttviW.Etp^ ^ febres expeUeren Scorpiorusqudxto^XpheidYencred^ MartiaiHumcj Top4tiusJ t nfolii i Hederdi& Kojkdrinusiqui tdto dd dliud pertinct^uan migo creditur. Etbtc reddut bomindilctlu Deo et botninib^propter c4- fis n multis cognitdst Vnd non db re Kofitdrhm ttdt infrequenti ufuficrifi ciorum in lege ucteri: que Hebrdic uocdnt afttf Ezokfid ex uicinitdte uoca. buli nofhi trdduxerunt byjfopum . In Sdgittdrij tertio efl cor Scorpionis ex u twtd drtiS) gr loui djtdns,pr*fides Sardonio^metbyflo^AriflolocbiitlK. gce,Croco> bono colori^dnimolatofipientue^ damonufugaAn Cdpric&ri jeptimo.uulmr cdds ex naturd Yeneris^ Mercurij tperdtd nimisiquafof. fidet Chryfolitbum.SdturcidmJrumum terra* In dquarijfixto decimo ejl am* dd Cdpricorni Sdturnia^(fMercuridlis : Cuius efl Cdlcedonius^Mdioun^ Ncpitd , qua Cdldmintbd dicitur pulegio jimilisiltc grdtid in cdufcdiuxtwn Hermes, dugment^dtq; incolumitas donu. Hproutk uitantur afinais pueris inforndce Chalddicd cantibusthenedicite motes^ colles DontinO)Benedicitc uniuerjd germinam in terrd\ Benedicitefotes^ ridyfiumind^ omnid qua mottturin dqulsiomnes uolucres cceliJjeftU (?pc* cordfimul cumfiliis bominum,& angeis Idudentfium opificCyO* Dominai, Qjiam bell omnid b terrdfidbellumpedum meoru.nflrdtd t qaaddfabricndam arca mundo conforme pertinent, aliqua uel paucdpercurremiu.Et primo partiuoncje qud diciwriAltitudo eiusjtmiliter Elodll# &btimo babedtcubitu,&jnjfem,Lnou palmos : Cubitus eniminjxpal- nos diuiditur: * dimidia in trs: Que partitio per nouenariii noucccclos rc- prajntat: Quibuspraeflempyreualteriusquippe, & nobilioris matria: Et bocper coopertoriaureu denotatur : quod nobilioris matria erat tota arca macbma:qua infla fuitficriex lignisfttim,aut cedrinis-.quod ideft fecudu do Rores Hebraos: Et e/ illud Ugm(ut wnuUi afferunt)quod nos laricc dicimus: | quuis pro larice interpretatio njlra habeat cedros. Erat & alia partitio m- ! fdria totins macbina:cuius unapars nullo defenfa teclo.aut umbraculo,imbri- b^mui/oluclorijfrigorpfdcbatur.qua iftafignificat fabrica omni tranf mtationipbie^-.QunS modobomines mudijd immudi^jpphani, & om mftria animalia inhabitdnt: Eratq; in ca obfacrificiajugefq; immolationesji- cut & in ifla, uita  mortis perpetua uicifitudo. Keliqua duce partes ;amba ofcte&f.er undiiji ab omni pegrinainiuria libera, queadmodit uterq; mudws, calcftis, o t fupercceleftis ) nec iniuria,nec cotumelia capax.Amba itjnftita- ttsnomine bonejlataftcretiorf, pars Sanftifancloru,reliutpatetftientibus , Scd illudthy miamdtis cubito cfummabatunquia reddat diurna nomeinfupputatione^uK- quid uelitydd exprimendos ejfettus ipfius , ipje tdmen Deus unicus ejl:cui nesprecesy & obldtiones offeruntur: Quique habitat in uer tabernculo: d v   quemfofyirans propbeta dicebat: Domine quis babitabit in taBbfnaado tu o? h g h ri itewmngredidr in locum tdbernaculi admirab&is.Quod,quia in multas nm- s t v s>fioncs partitum cft,Cbriftus plura ejje dicit,du ait:acitc uobis amicos de nu- mona iniquitatisiut cum defeceritis,recipiant uos in eterna tabernacula.Qno tame unu ejl omnia compleBendo: Cuius jubjllium, cr fiabellum ejl boc, yuoi babitamus mundanum tabernactdum: Ad cuius utriufqj cfjigiem maximismj- jleriis o* illud a Mo/c, o 1 templum d Salomonefabricatum eftijedboc  D* uide dijf>ofitum,ty ordinatum : Quorum quoque imaginem gerit boc bumm tabernaculum t ? templumiquodfecudum Apojlolumjumusnos. Scdproftportiofejqudltera t (lur TONVS Q..VARTVS. g 4 faffqmtertU,qumcupL, nipUJjqititcrtia duplajcfqualter^qualis eftpr- fornoelemcntortmiutmeategnm. llludquoqueaduertendumefi: qud qualibet tabula babebat duas incaflraturas : quibus cum binis tabulisfibi adi* (cntus comungerctur tjk quodlibet dementam duas babet qualttarer. fubtis cum duobus uicinis elementis cnelatur. Terra ennfrigiditate cum aqua:ficci tate uer cum ignc coUigatur . Eadem ferie catera dementa conuemunt . Etfi- cut qualibet tabular* duplibus bajibusfirmabatur. fie quodlibet elemtum in dufici mundo refidet,corruptibili uidelicet^ incorruptibUi, & cxleflu Vtrin que autem tabula cnectebantur qtiinquc ue3ibus,autpbalangis: quia in uno- quoque compofno dementa cottiganrur quinario quodam: quod quintam ejfen- tum non inept dicunt.Sedfialtiusconjcendere libet: docentfecretiores tbeo- kgi Hebra-orumq* omtttVfuntcMigatapn^uodqumqucfignificaurefl fiffHumjj>mtusfanSii t qmnexus dicitur onmia ligam. Ornnia igitur qua ad ta bernacujumpertinent colligata dicuntur in unum:dijfolubilia tarnen^ iterum cormMhdiaper minijhros leuitas:ficut ornnia, qua in boc mundo inferiorifunt mtc per anglicos miniftros , * caelos dijfolaunturinunc uicifiitudine quadam harum componuntur, uirtute tamenfupremi nexus: utfemper unumfit munda- mmtabenuictum, Catera quoque ornnia ad tabernaculum illud attinentia m km aliquodhuiusmundani templi , & confequenterbumani refignat , etiam usAc quo Apoftoltui Tabernaculum non mamfachm, ideft non buius crea tioms.Ad quodper boc manufaSlu inuitamur.cuius catera multa.qua ibi tan- pKturjrefcruabimus decUranda:quando,Dcofauentc, deueniemus adfacra- rum Uterarum interpretamenta. Qiunp my flerto omnes emeades infuo decimo conuenit. Cap. XXXIII. jOw abjque jcramento omnium opfex exquirit  nobis prima- iriaStQ' decimas porones omnium primas uidclicet,(f ultimas: leumipjfit omnium principium, &finis : Cuiprincipio fruttus [primrios :  cuifini decimas offerre debemus. Venarius enint "jjmsi&complcmentum omnium numerorumi ultra quem nec ingenium , nec mio diqua excogitauit : quia ulterior non datur. Et quia complementum efl denarius: ideo non tantum operum , &fruiuum  nobis produblorum exqui- rit decimum: fedin naturalijrie, & genealogia bominum celebriorieleSlione denariumfibiafcijcere uoluiuDecmus enim ab Adamfuit No:& ab boc dc- amsfuit Abrabam-.Cbriflusuero omnium gratifiimus ,/ecitdumgenealogiam KgdemkLuca comextam decimuseftfiptimi denarija Deo incipiendo: ut per reuolutionem denarija feptenarijjccrctiorijcramento in Deum rcucr- tpscaterosconducendoJccumadduceret.lnMattbaiuer textura natura- k&ficundum carnem efljexagefimus tertius a Deofofl nanem uidelicetjp tenmos. S/V enim Buangelfta, qui discrepantes uidentur ( ut Hieronymus^ Hicwa. L /y CANtICI PRIMI Anguflinus ocent) ccmtcmumif Mataus uideiket crnalem, (f Lucas k^ ^alemgt^alogmmdcfcrtbitUud quoque adu^tatdum cj]:qud decirnsfa perftpit duplica* naturam: & numeriyCums efifinis: cr Wuis y cuius eflprm- cipium: Dcccm cnmfinis /i numerar um, & principium denariorum: Nam cm perimais d dcccm^dicis.unus denarius y duo denanj^&Jic deinceps : ut m& c^cbara^eresHArMmJuisfigmficanonibus numeralibus. Sic decimusi* unoquoqi primariorgcnermnjapit utrmjqucnaturanL Vrims cmto wueu> rimjcilicet reru corrupbUiu terminatur in botninenr.qui ex incorruptibUi q corruptibili copagtMtur. Nouc narius aut cotlorum terminatur in ccelu empy reuiquod quia matcrUlc, cu cedis conuem :fcd in digmtate matria eufope* riaribus babctjynbolum. deo in arca.qux ccelorum fabricam rejignabat, &. ama portiojcdicet coopertoriu crat ex auroialtera quippe matria ab illa fr tius arcauju* in noue partes(ut paulo antdiximus)partiekatur. Nocw tf PuIuj angelici or dines terminantur in Cbrijlum eorum regem: qui ^ angclorum/j Dei naturam antpleftiturun quem etiam terminantur omnia : ut ah Apojlolm: Quoniam placuitjcilicet Dro, omnem plenitudinem habitar ef acere in eo : $ in ipjo reconciliari,aut recapitulari omniaxut babet textus Grxcus.Htcinft* idem cundo uolumine(opitulante diuinagratia ) explicare conabimur. Et omnia u* pjato. de m terminantur in illum uerum decimum , ? primumide quo iterum Apofio* tus; Et cum ipjo Vlato in cpiftolis: quo omnia , in quo ornnia,S>c per quem om- nia: Sed inferiores noucnarij per mdios^ ntcdij perfupremos (fecundu Dio nyfium)uniunturcumipfoicuiomnislaus^ concentut debetur. Diony* TONVS QVINTVS. 85 I Va confoiantid intcruatta primorum gcnc~ rmrtpteantur* Tom? Quintas j Cr uigejimofepmo nmitero a Platone fkt Md prima defcrip- tio. Cap. Vrmurn. Qua intcrualU eiufdcm tmmeri repleri pofnt,  qua tio. Cap. I L Cur ad maiores numeras rcducatur bac ordinrio. Cap. III, Cr iterum ad mximos numeres rcducatur. Cap. I II I. Qwtre k buiujmdidefiriptione Vlato ufusfxt magis diatnico genere  qum romatico,(? enharmonico. Cap* V. Qwo mirabtli artificio in prima omtium creaturarum,quam Hc&nei rtiofcg mitatron dicuntjContineantur illi tres nouenarijiqui uigintifiptem, cubum m- delicet eorum compleant. Cap. VI. Qud idem numeruSyW codem ordine inptpcriorfous uirtute quadanjuper- exceUcnti contineatur. Cap. V 1 1. Qubi ex unitate primi rcfultet in omnibus confonantia. Cap. VIII. Qua nota beptacbordum exaratum anima conueniat. Cap. I X. Qnomodo tres illi nouenarij reperiantur in bomine. Cap. X. Quifibi uelint ilU tres^portiones, mufica,geometriea,& arubmetica^ qui- bus cr anima % & totus mundus difponitur. Cap. X I. CHrfiptemlimibu*,mnndi)V anima negotium cotnpleSiantur Vytbagori^ & Academia. Cap. X 1 1. Quomodo in mundianima(more Platnico loqucnde) limitum eorum interual k repleantur. Cap. XIII. Quod ea,qua de exiflentibus in ff baris dittafunt, fcripturafdcra conueni- rcuideantur. Cap. XI III. Quidpofit dici de complcmens interuallorum trium en- ne&tm. Cap. X V. Qnomodo omniajuo numcro,ponderc,cmcnjura conjlitu- ufwt. Cap. XVI. Qjubus edufis interuenientibus bac multiplicia genera con- ducantur. Cap. XVII. Quomodo omnes ifti tres noitenarijadbuc cotincantur infupremo nomine Dei, O 1 ab ipfo emanem. Cdp. X V 1 II, L v. Tiraoe. CANTICt PRIMI CVR VIGSIMO SEPTIMO NV- vtcro  Platonefiat illa prima dcjcripo. Capm privam. M N I B V S Pytbdgoricis } mudmi& animam primo  Timcro Locrtj % pofiea 4 VUtonc dcfirihi qutbufddmkffbus i (? pin longu uidelicetjtatu , atqueprojm du no ddturprogrefjus.ln bis itdf, numeris^ proportionibus 9 ows uis 4% ui y 8c pdfiiui cotinetur: & omnis glomcrdtur cjonantia. Quorum numeram Adraft. figura(fi Adrajium (f Ccdcidiumfiqui uoluerimus)for- * mabimus tridngiddre: In cuius tridngidi uertice unitds col locdtur xfix dij numeri utrinquefeindunt pdrtcs. In uno quidem latere omnium duplorum ordo: In alio uero triph Sftc. 7 ruJh-iesfublernitur^ropbyriudutySeueru^^Procu lumfequendo utrofque nmeros per reftas lineds triplici Procul. ordine db umate difyonemus, finth Proctdusfuiffedemete z> 4. 8. \AutcSmixtiineddcmlineji 3. 5. z7.\Platonis.Li. 3. 4.8-5.17. Idem Qjjce interualld ciufdcm numeri rcplcripofint, & que no. Cap.l L Orum dutem numerorum^ dut limiti aliqua rcplentur : aliqud uc- r complcri nequeunv.maxim iUud 7 quod efl iwcr unum & dm cum non imeriaceat mcdium,mjtuelimusincidcrc unitatem ut git Vroculus. Ideo non bene replcntur media jteccduaauur ha momcfiifxaugcdntur mmerv.ut ftdtim dcclarabimusAnter duo dute^qf f- tuor inter uenit filas terndrius cum proportionefifqualterd dd minoremnm rum,& jtfijquitertid ddmdiorcmiundcnequebicpotcjl bdrmonicc compir- ri interudUum.Uonfecus inter qudtuor q* otko intcrtdcctjndrius cum cif* proportionibus dimimtis pro compldd harmonia. Ex altero autem latere^ funt numeri impar es, inter unu f tridfunt duo cumproportione dupla adm ad 3. uero fefqualterd.Et inter 3. (? $.eflfcnarws:qHoparimododd).jp' portio dupld , cr dd^.Jcjqudlterd.Eddem lege oceurrunt 18. inter 5. tf> Et bueufque extenditur borum mmerorum proportio. TNVS jTiNfVS. gfr Curai wtdiowmmcros reductur b*c crdmati. Cp il 11. T/t m zy. numero omiagaterd reru primaria^ aKqna inter media continemurjion tamen omniaicum uon adjmt {batia, aui- busillapotiora imeriaeiiagenera coUocaripofimti Idea alia a fignatur figura eifidcmlimitibas , r cademproportuncjdl- oricampo , & amplioribus interuallis replendis. Ajfumendus efi igitm loco KtitatiJenarius i dupfandoperit.i.d.(f 4&&tripldoperi%. 14.(7163.. m qua figura omaia interuaUafuisgeneribus replentur: Nam media intericfta ater 6.& it.fint 8.* $.ubi f.aquaUJccmdum numerum portione excedi- tur^ exccditilpfitmuerb 2.eadem parte excedit t & ab ipfuexcedimrextre mis. Hinc inuenimus unitatem, cx mulas, qu* diuerfi fcripfrunt, bac paucaJubitferam.Me- ietas ipppe aritbmetica efi proportio cxcejjum : Geomtrica uerb efipro- fonio froporonum r ex quibtu ambabus refultat harmnica . Et quomodofe babem, Vroculum imitabimur fie eam deducentem. Efi inter ti.  s.mediu tffiy.ficundum aritbmeticam inquam medietatemiln ternrio enim numero re feriturexccfjus,cr maioris ad medium,& medij adminorem-.Rurfumextre- niorim differentiam accipio:qua efi ipfim 6.&boc cum minori termino mul- bfbco:fitque mihi}6.Hoc diuido per \%:quodex ipfts extremis cficiturtftfy cmarationis huius latitudo dualitas : Hanc addo ipji6.& bine refultdmem beohdrmonicam medietaiem ipfim d.Qua enim parte maioris abipfi exce dhur miore : eadem minoris parte ipfim minorem excedit termmum : Tertid m* i.fep*ratur,tertiiqueipfum 6. excedit: Rurfum inter uallum & eiu CANTIGI .PRIMI triplumpondmur.ueli t&fc 6:bos complicam facio 2,4:0101/ mcdictdtcm r* piens 12,. uidelicet arnbmccum mdium babeo : Accipiens uer itcrum cxcef* fimiS. ddp(imiuddicetiucimminonmukipiico termino 6 .uidelicet^ tmc rcfiltdt tmbi j^JHoc pdrtior per h+.qued cx extrems companititrijup tmbi totmrcompofkionifUtuudoy tcrnarius:Hune addo ipfisjexi (? bbeo far twnica m medietdtcm itwentam, eddem farte nnus extrmumfuperdntem^ii ipfd a maiori extremo fupcrdtur: Quibus regulis onmid intcrudUd docet rfpfe riycitrdemkonid & diejes, Alij duttm barmonicam nicdictdtcm hoc modo cd* Ugunujiquidcm decipiunt duos tertmos,  mdium inter iUosficj babem,* ficutfe bdbet maior terminas ad minorem >fic excejfus mdioris dd medim^d excejfum medij dd minorem terminum^quales fwu hinumeri 3. 4, tf. lbiim k 6dd 3-c/ proportio dupldiEddcm cfl excejfus 6.dd 4: quifunt %>dd excef. fum i.ad i.quicfl unusiDdtque tmbi dupldproportion: quaexcipitur ex rx- cejfu.tquam ex aritbmeticd: * exproportione , tanquam ex geomtrica n* dietate. Vroeulus dutem Timccum, cr Vlatonem imitdtus, celebriori magiftcm colligit barmoniam mdium ex dritbmetico : quo otmd interualld replcantur, Et bxc onmid in tridngukrifigura dliquijie collocdre uoluerunu Si dute P> po rph y . culum, Vorpbyriumy & Seuerumfequi uoluerimus,cddem tined omrdfic I- Scucrus - locabimus. Procu Timoe, PUto. vnii iWvuii teu valia 1X 6 'scnlj ysrxvii xvmyy VKXXVI Z4//4. 9V^4 8 \cvm tNVS C^yiNTVS. g 7 CMtiterumddmdximosnumerosreducdtwrcoordindtiodd. 3. 84. uideUectufqucad 103*8. Cdp.lllL I cnimpofiMc ejfct(inquit Vrdculus ) in cifd nokis dcfcripts ter Pr ocuj. mmrjfquitcrtids proprtiones infefqutodus, er lemmax di- uidcrejbildmpUusncgotij baberemustSed ouia tdnullo modo fie ripotcjhalia rurjum regula hoc a nobis inuefiigdndum eft.Ci ig- tar propofitumfit a prinpto>dupkmproportionempr*diftis medietatibus, & fcfiuio&duiscodr&dre , replereque opus eft, ut fubduplus terminus.fimt cum iuobu^fifquioBduis^tUmfcJqiutcniumhedt. Accipiatur igitur tertius nu* nerus d unitdte fecundum o&upldmproportionemfacit 64. Ab hoc quidem tres fcfquiottduos formate pofiibile efhOmnis enim mmeru* multiplcx totfub mltiplicutproportionibujedmomimtisprrt mitatc diftdt y fefquitertium uero non bdbet . Qjtare ipfum turfas triplicdtttcs bdbcbimus i9z.Cuiusfefquitcrtius.z^6:SefquioBduusucrb zi6:Ethuius in- fifcrfefquioctauus z tf. Kdtioautcm ipfius lcmmatis]po(lablationem duor fefoio3duorum.z4}.Qr 15*. rcmanet.Ab omi cnimfcfquitcrtio duobusfef- fioftuis dbldtiS) ratio fola rcmdnct lemrnatis : Scd ipfius 2,5 6 fefquioRduus e/ 1 8 S.qui mcdietdtem eufiodit drithmcticdm interideens inter 15 z . }4 5*: ?rojcxtd> quaoftu* focliddprimdm,io7z:?rojptimd dutem, cuius prima efifepma & uige- fm fortio.io 3& u^.aritbmetica.quod finos fcctmdum denjare , replerquc uoluerimus triplum, quorum terminifum 1152,. ? 3456 i/m 172,8. barm~ nicam nobis prtflabit medietatem: & x3 04. dWtfcmetic4ro, Etfietiam tem- wtf olwerimuj rcplere^ptj^imrerminejl^^jff.o* iojuipjum 1048. fcarmouictm cujlodiet medietatem: (? z$o 4.arithmeticam.Siucrtertiumtn plum^ fcxtdm uidclicet) f feptimdm portionem uoluerimus vmilibus coarfa. re medietatibus: eruntnobis extrema 3456 * io}6 2 .media autembamoti* & tono: qudmuis Scucrutin lemma ipfam figura termineufid cUrius,(y lucidius colligitur terminari in tonum E/l enim  m adbinariumproportio dupla.ecce primum didpdfon: Rurjum huius quateru. rius>& buius iterunt oftonariusi? huius etiamjxdccim duplus efl: VndcU eufquequater diapafon extenditur: ipfiusdutem i6.fixqudlter cft 14 ubidk pente : E dd buncfexquio&dudm tdonem bdbct 2,7 : & i termindturpr^ grcffus. Vnd liquide dppdretfigurdm in tonum terminaru Cur in buiujmodi deferiptione Vldto ujusfit mdgis didtonicogenerc> uam cbromdticot & enbdrmonico. Cdp. V. Kiagenerabarmoniaapudantiquosfutjje inuju autboresm ti perbibent^diatonicum uidclicct 7 enbarmonicu,zf ebromatiem Diatnica dut ejl exfemitonio % autlcmate^ ex tono, y t> rotono:Enbarmonicuexdiefi,& altera dieji,(? ditono: Cbriy maticu uer cxfem\tonio,? dlteroJcmitoro.Sc trifimitonio.Efi dutem dkfx ucluti quarta par s^non tamen examufim ijicutneque lemma ejl integrumfcu Procui. tonium: eflo qudaliquiantiqui(tej}e Pr culo) diefim uocauerintfemitomm a a ftx Mane/i igitur^z? anima negotium Vldto per didtonicum dejcribiv.quuis Ari- fioxenus nonfinc admirationefapientii dicat aniiquos figuram didtonicm cognouijfe : Qj*od non tanquam ucrum dfferuir.fd ut de tnorefemper alifl Ajraft. noui uidcrcturCut ait Adrdflus)in mediu aforre. Vtitur izitur Vldto diatot genere in mw>idi, & dmma tdtxone exijhmdns tpjum uxta rdtionattsguberm Ufufcepijfe , relinquens enbarmonicum uxta omni, qua cum corpobus pur- tur.praefie: cbromdcum uer ipji corpordli ide*. Hoc dutemgenus dijhndi c/, minimque generofum* Enbdrmonicum uer dd docendum, inflrucdumft dccommoddtumefl: Seddiatorcumalsplenius^fimplicius^ma^fquegei^ rojum. Hoc igitur genere tanquam magis accommodato dejeribit anima pr^ pu,uniuerjique primarium officium. Qtto mirabili artificio in prima omniu credturdrum , qua Hebrai |HBB3 mitatron dicunt^otineantur illi trs nouendrij: qui uigintijptem  cu* bum uidelicet eorum complent. Cdp. V I. ~~ Ner recditifiimd dredna Hebraoru boc ccleberrimubabtKr. cp una cjlprimd omniu credturdrjpfdru omrpefeRionccft tines , qua uocdnt tTJfcmtf ItlBDO idejl mitdtron prncipe* ^facierumiquidjemperfldtdntefdcicm Imperdtoris^ iuff, baba introducdi benemritos dd prafintia ipfw . Et bunc dicut ipfi Hebrai loa- tumfuiffe cu Mo/e,^ ipjumeajubuexijfc : ut cum opifice loqueretur facial faciiQupru uerbor literafupputdta reddunt(ut pdtetjcientibusfew- * u uidehcct centendrid^noue dendrid, nouq; numerosiut omniumereaturn uirtute coneftat: Quarufimpticiord explictur per mmerosjncdid per dett- TONVS QJINTVS. g P rios,& extrema, aafiiorapercentenarios:qui tamen omies trs nouemrij f m t. Quaomnia cum in uerum dccimum terminentur,qui complemcntum eft om niumjnillcnarMm perficiunt:qui eft aleph, de quo dicitur m fine Canticorum, cuco. ftoW tf?  uera unitas.y decimus^ millefimut , er ultimus jrnis onmium-.ut in Ifaiafapius repetit dicens: Egofamprimus, er nouifiimus. I6ia * tiinc m rito primitias, &> decimai  nobis exquirit. Ncc contriflentur cceloru regina mrito affeili^fi Mitdtron dicimus primam omnium rerum creatarum fmplicium-cum illudjfit nomen officij, er non perfona: und er Maria compe- tmpotejl^copetit:utpatetjupputantinumeru,qureddmtliteraeiusnomi nis: & extrema litera illorit triu uerborii,quibus dicitur Mitatrjr apanim: utrjqueenimprabent.zpo.lSlamin&iQ' quodefl Hebraica nomen beatifi- mx uirgmr.cum,%d4t,too>duo,a& i '&,f, to.CluaJimul iuncia conflitu- m.L$o.Ttimdcrcddunt Ma extrema lttcra:quaruprimafcilicet3,dat^o t dma,quaeft,Q,+o:mediaautem,quacft ) %zoo;Qu i aftmuliunBareddut t ajo . bcque bine exifiimet quifpiam Mariam Cbrifli matrem locutam fuijfe Mo/T: C boc(ut diximus)jit nomen non perfonajd officijifungatur tilo quif- fisfxt . Qkk aut tunc illofungeretur ofjicio,multa dicunt Hebrai:Jd quo- modocunque- res fe habuerit , illcfuh qui immediat loquebatur , aut angelus, m uir anglicas effettus, ucl in angelti tranjmutatus, dicente Paulo cu Gala- Pauiu, tisdex ordinata eji per angelos in manu mediatoris . Deus uer , aut Dominus ael tctragrmaton introducitur loquem ipji iAofuquia quicquidfacicbat ange- li^erat iujju,uirtme^ influxu ipfxus Dei mittemis,acji ipfemet operaretur; uiueroperabatur injluxu,aut uinute t qu(utfupra diximus)flagitauerat blefes non cententus nuda^fila uirtute anglica. Quod idenumerus, er eodem ordine infuperioribus uirtute quadfuper- excelle nti contineatur. Cdp. VII. OflquamMoftsmunditotM fabricam defcripfttfibintulit: C- pletifint cceli, cr omnis exercitus eorum, pro quo nos babemos, Et omnis ornatus eorum . Ef quia tota coeli , terraque mitia, CT exercitus a Domino produclijunt, ideo ipj dicitur princeps cxercituum :fed Hebraico J"rfK3y 1& Qjtaru m literarum numeri fupputati n ' m [999>r\, "tf , CT ,"Co *, , Dicitur igiturprin pi totiusmditiatqua continetur in illis mbus nonenarijs:Qjios omites conti- w  fcpt,er miUenarij ipfiproprij.lnfupcr er trs illi nouenanj continetur ^"[plrnsmagninominisDeifimulcumliteris, quafignificant ignem , ^ ls adiante ul rtutemagrtinominis(ut dicunt Hebrai) omnia produSiafunt. M Botius. CANTCI PRIMI Ququam fttn(pa'| \ efigemataria dim, fequuntur. Et bunc modum proccdendi in rebus pbyfis, et dininisjmitatus /| Pythag. Pytbagoras,cfiquentes ipjumiquamquam multi borum facramentorum igm ri circa puros nmeros Uborantes tcmpus ,fimul c 9 induftriam perdidermi \l\i igitur trs nouenarijfuis mufis, et confonantiis referti.undique circunfi tesfuum opificem collaudant  uidelicet, y terminu s,in quo omnia,aut beentur^aut quiefiant. \pfc enim opifa Dlon> '' (inquit Dionyfus) tanquam omnium caufa omnia infe conuertit : ne defcw% aut turbenturfibiipfis derclltla. TONVS QJINTVS. $9 Qua nota heptacbordum exaratum anima conueniat. Cap* I X. Tquia Vlatoperhocfuumbeptacbordumuideturtamanim* hu PIato mancum unumproducit ,aliuddeftruit in mo: quia nonperit totditas deftruttione , atttproduiionepartium :fed ma- M ,partibfque ipfis prz? mulfiplex, tmitat babes in ipfe ntettu:qualitataute,o> multitudinc ad inferior a tendes: Et qn pjagittas in fimjlra . Ipfum quoque uocarun Bacchum, p LiberumpatremSedijlis omifiis qnantumadpr %f dilaniantcm,  ipjummetinjptem partes difeerptum: Apollinem uerb in die componctem^u* dijeerpta erant: & ipfum quoque infiptem partes concifum: (f boc perfil nariumeounientem, adeo utfimper feptenario procedat . Quapropter ko. bant ipfimfiptemrium ducern. Et bic ex unitatc \binario , f quaternrio rc/il tdtiex quibus cofurgit bifdiapdjonjyarmonid uidelicet pcrfeSlifimdiVndm. rito lyrdmgeftdre dieitur.ty bdrmonU dux.Et bene uit^difjolutionfquc w , tborijeptendrius dttribuitur: qui exprimo impdrifiilicet terndrio^ ty ex yn id eflfdubntdtis autbor diftus ejl : In quo etiam reftdet unitds /! la omnia confinantifiima reddens : Qutji inferioribus indtdgens diuifionefi ti uideatur , fldtu tamenfuo non diuellitur ifed difperja colligit^ $ reumu Kilm. Quoforfitdn tendit Ulud propbeticum \ Auferes fpiritum eorumfpirttum  qudm wutatis , T unientem)& deficient fibiipfis dimijfd omnia. Si dutem rc- mittiturfyirittu Mc uitGcomctrica 9 ty Aritbmci ca , quibus anima %f totus mundus difyonitur. CapX I. Arifto. 833*33911 Ele brando Arijloteles ternartum numerum ex Pytbagoreis pr5 ! ptuarxis depromit , qud ipfum babemus a natura: fjuftincmus flffl&/m *pf Hm quafilegem- A natura quippe eft progrejjits multitudm _JfcjHBH a uno , ? adeundem regre jjus , quiper ternarium ipjum fit; Opifex ermfeipjocontentus , (? claufusfumma unhas efln multa autem eoprodutta , qux altera dicuntur, binarius dijfunditur :fed eadem omnU  Jc reuocando ternarium complet. Vnitfque iUa perflifiima > vfauftiftm cftibinarius uer infauftusfed ternarius conuertens multitudinem,y ipfe fo- fa cjl numerusiquo Deusgaudet, deduRo uidelicet opere in debitumfinem perfeita fui imagineiln ipjo enim eft unhas iUa perfettjfiima generais , unc patris nomcnforxhur.Secundus qui binariumfach in diuinis, eftfiliusgemm, iion tamen infauftus:quia non extra ilkm omnimodamperfeftioncm diuintef* Jcntifcd intra eius ambitum continetunVnd nec ornnino eft alter, aut fteu^ dus.nijiinperfona : nam in ejfentia eft penitus idem . Tertius eft amor com- f/tfcg. Bensparentemcum prole , y cconuerfo. Hinc ( ut Vytbagorei dicunt ( u- cunque unum rcperiturlludfxcundum eft, (? generans :generatum uerbi* narius cftaut fecundas fed illud quod utruque conneBit ternarium fach . Ntf enim quiefeit binarius^ ater, donce per tcrnarium,idcft formam rcuertM in primuAdentitas igitur omnium rerum exiftentium m Opific muftca proot prxui. tione(inquit Vroculus)dec\aratur . Alfluo w$ ipft*nim procejfus fcipfa anneclatur progrejjiti, qucfacit eo,qui eandcpr ria * cant b4SJcpt y annumerationesfrictfSccudu itaq; unitatem(ut Syriano *L- cet)perfe?lu4,(? totusmundus reprafentatur. Secdbinarautmultituio inipfo \m\uitur y atq\ uarietas\Ver diuifxone uer pariu cr imparia, mafculinh ffieminini ddeo indmifa ejjeiut quicqmdfdcit una perfona ,fd- aant er reliqu& archctypi tenet,coplcmcntd,& colligationes exdret: Dicunt enim,quod harmnica medietas omne anima colligit idetitdtem : ccelefiibjq; injcparabile trikiit cmunionc^maxoribws quidem circulis mdiores motws , minoribus autem minores motus dijlribuens: Celerks enim mouentur^qua connent , quam quz2> pdrticuUres d- *ms mianaks  quibus replentur fybder* . E dicunt{maxim Vrocul diurna Procui. gner* totafe totis priorum genera pdrticipdrc. Damones uero (no illos quos wbolos uocdmiisfedintclligetiasqudfddccelejles &fdpietes)f\ctotorupdr* M YVlot.intcllc?litabfolut y loxn, fdfnncj ^ tCCW > Augufeportionejupcriorc uocat fed Mofes D^nrEXW p r  "o nos ^ugufti. babemos (biraculit uitailn textu datem bdbetur uitdrum: quxa illud (upremm Mofes. w ji . . . ... . c . A }* J J. Ac*ie. (quocuq; itomine uoceturjuxuxtjuperx) i mta> & xnferxorxbus eade comunica, Tr ' Cuquofeunituranimanojlra rationalis(qu Acad.particular dicut) tuefe- cudum TrijntMentadipifeituY-.fjentit uirtute anima iUiusfuperiorisiutcutu Tatio filio dijferens aitiQuiciq: felij diurno boc munercjuntjuffulti , bifeci d operum coparationc # mortalibus immortales babentur intelligentiaftu c R4 coplexi y quadc5plemetitameutriufq; mudi pnaMn igimr Janota deformiparthione,e in qua reliqua omnes j>portwnes cpcri turjndeanus. \n principio jnquitjmex miuerfo accepit opifex portion: jk duplauitydu matria informar i iufeit^ad qua lematUjpportio)^bbebat t Qu- druplauit aut di in dementa difiitia ejfudiuqu* ouplatur copofaa perfk dcns^z? uiuificans xfed boc per uimfcemineam. Ex imparibus auttm( ut dixi- mus)tanq, ex ui mafeulina omnia cadem ferie replet ujq; adfuu cub^ pfcftUx vy cfu. delicetfecudu Pytbag.barmonUm. Replet autem intcrualla> diapente,diatef- farojono, y lemmatex Diapente quidem ad diuinagenera afeiciens : Diatef fero ad damonumgenera, ty particulares animas , quibus Jpb $ uegetatiuu% attendens ufquad mctalk } lapides } (f inferna qwtque gnero* ; * TONVS Q^VINTVS. H Quod ea^ua de exiftentibus in frharis diftafmtt,jcripturajacr* cone nire uideantur. Cap.Xl 1 1 1.  Ecmiretur quijpiamftPjiagorei,cr Academkifpbarasreple r *"* tas dicantimelligentiisy & animabm in eifdemlocatis, cttmcr *"*"" infdcrocloauio k MofedBum(it:Compietifuntcceli,cromms _ exercituseorum-.pro quo nosbabemiu,orn4tus eorum . Exerci- tas cnim,cr militia ccelcjles intelligetiafunt,cr forma mtetlcfludles-.auafunt ipfinmcarlorum orndtus pulcberrimm Nam per ba* formai, quas Vlato cum w Mofe exercitas ccclorum uocat,(fbaraco:lejies(ait Vroous ) ornanturAdeo I bds Euripides,crpojl cum muln dixerunt domicilia, & atria efle D cor um, id i^a. ejimentium ccelejlium.Qjta atitem,- auotfmt in coelts forma, cr intcllcclus ob ipfo Deofummo difitn&ifolus Mc nowir, qui numerdt multitudinem fiellaru (ut cnit Pfalmographu ) & omnibus eis nomina uocat . NonwVw quippe uo- PuIn! cdt non corporaliumjlellarum ,fed intelligentiarumprafidentium : h nonnul- lifpientes exponunt. Vnicui'q; enim orbi, unam faltem ittteiigentiam totafo Ufapientum ,etiam Peripateticorum afignat. Se cr cum unaquaquefielk fuambabeat uim,& infiuxum in inferiora : necejfe cjhut cr ipfafuam babeat prafidemem intelligenamiqua uim conferat,ut agar.cum operatio apuro cor foreprouenire minim pofiit. De animabusautemnoflrisrejlatdijjicukasi t cr apud muitos ridiculum exiflimaretun quod ipfa anima injpbaris cottocen- M.NcctamcncxtraneumuideturJanintclligennbus. Decantarunt enim eti atboUcialiqui non mediocris ingenij animas humanas adobaras uariasfub- v^nr.Quodnonde corporeis frbaris tantummodo intelligendum ejl :fed de iisjupramundanis rotis,ad quas reuertuntur anima:prout ah eis procefieritti mnfecretiori Tbeologia Hebraorumplewfimtraditur.EtijlaJunt,nuUi du bi^manfiones uaria, r multa in domo patris:utfumma ueritas intonat. Traji c H R . rum duteasfacere Pytbagoreiautumantidu dejeendunt per eas imclligentias, m! s V &jfh*ras: ad quas reuertuntur per feBo curfu bene afta uita: Er bine afiro * ftron - nom(fiquid ueritatisbabent) prognojlicando decemunt bunceffe Saturnium, utl Wmium , alium \ouium,Vcnereum,uel Mercurialem , aut Vbabeum , uel Lumem.Varij quippe funt afelus,inclinationcs, & mores m bomimbus.non ftidem tantummodo a matria uaricdifpofita (ut noimulli opinantur) proue- tuentcsfedab influxu uario , cr forma diuerfamon quidem diuerfitate (peci- fic*fedparticukri,cr propria;QuorHmgradus,crftuarifmtdijbibuti ab tf* idem manensdiuidit (inquit hpojlolus )fmgnlis , prout uult, cooperan- tnbtt tmamen fecundaria caufa anglica, cr ceelefies corpus , cr alia, aua Deus ffis commifit,difponentes. Ne c dicat aliquis Apojlolum de diuifione grattaru  locutumfuife:quia(ut reftfemh Gregorius) mentes tam ange\ica,qum bmdnatn donisfufeipiendis afimantur Jkut in iu t urdiu graduam par tu i- fxuioncconueniunt. CANTICI PRIMI Qmd pofsit dici de complementis interudlloru triu cnncddum. Cdp,\ V. ~ I Ojlquam de repletione intcruallorum cudimus: quicquid dicipo* \tejl de complemento primor um gener um , uiginti fjeptem^% I trium enneadum percurYendumejl.Replentur quidemjcundu* \propoYtioncsfuperpdYticuLtYes:ut dicunt Pythagorei: Er boc e/| pj^s- fecundum unam tantummodo portionem rebus impdrtam : Non tamen diiu* ditur $4 nica uitdijcdficutfol unicus efl infe, in radiis autem , o* effeftHw multiplex , & udtius , efficaciufquein uno tempore , o" loco^qum alto injta ens : fxc & animd nica in corpore exiftens diuerjifimos hdbeteffeclus . Er t a nobilioribus incipiamusiln intellcclu , dHtin cdpite } intclligit.in corde unluk oculis uidct : induribws auditn manibus operatur : inpedibus ambulat : in in* tejltms digerit , & ujque ddfeces cxpellends interuenit : Vbi , quamuis toa operetur , cum nonftt diuijibilis , non tdmenjccundumjetotam y fidjcimdun partem uirtutis perdgitiNdmji uirtusfemper cfjet eddem: & opus conjequen- ter idem effet. Ncc orgdnorum uarietas fujjicit ad iam uarios efjeckus conk- cendos:quia dbfolutd a corpore nonpofict nifi unicum opus conducereiNihilo- minus a corpore jemota uult , inteliigit fcundum locum mouetur cr jenfus utitunquifecidum interioremhominemjunt.Varia igitur cjl in ejfeclibus> * nica inje: qua organis^ tnftrumentisfuisjecundumpdrxemfej impedit: m d refoltdt praportiofuperparticuldris y totius uidelicet ad dliqupdrtepro^ tionatam:(ic y uitd mundi nica eft.de qua dicitur iDeus cui omnid uiuunt. Er rauhii Vaulus Aratifententia celebras aitn ip(o(falicet Deo)uMmwsjnouemur, & orpil. Jtmus. Ex cuius wtdtis latibulis{inquit Ovpbeus) prouenit numeroja multitv do.Vndarbor mt tdm dicitur D^n yy he% cbaiim^ id cjl drbor uitdruiquid ipjd unia diuerfos uita rdios in alia dijfunditificut de corporis myftici uitd dicit Pd- lus:Vnus % atq; idemjyiritus diuiditjingulis, prout uult . Qni etufpintus mu Ezcchi. exifiens idem cum drbore uitarum omnid uiuijicat-ut Ezecbielis docemur or* culo^quo aiu Spiritus uiu erdt in rotis:ln rotis inquamundanis, aut ccekjl&M } CT tcYrejhibus . Nara omnid objf>hce)'icdmformdmgdudentidfyheciebus , bc ud illa proportione uita ipja prima jefe diffundent omnia difyonat fuis numera ponderibus , at que menfuris , m particulari nullus adbuc uel innuit . Nf c puto exprimi pojJc,nec percipi , nijiab expurgas^ repletis fapiena : qua omi sa ? ien. nojeere , omniaque ampleeli udlednt : jicut in libro Sdpienti* dicitur. Ipfe m- hidedit eorum , quafunt >Jcicntiam ueram ; utfcidm dijfofioncm orbis ter- CHK 1 S TVS. TONVS Q^VINTVS.  ranm t & uirtutcsdementormiinitium, * confwmMtione%(y medietatem temporuihtuicijiitudinumpermutationcsi cofummaxianes tempjrumimutationes morutjlearum diffojiionesindturasanimalium: irabefliarum: uim uentorm cogjtaoiKsbominttmdifferentias uirgultorumuirtutes radicumt & qua- cunquefuntdbjcondkd , cr improuifd didici.Et bocjitilld mente adepta , cr illiits cbdrijmdtisperfujwne,de quo loannes diuVos unftione babais fan&o: nojlis onoa. Et iterii : No necejj babetis t ut aliquis nos doceauquia unSiio io*. cius docet uos de ombas\ VnSlio quippc i'1/ih, de quofumma Veritasait: llle fuggerct uobis omnia^docebituos omnia.Et bocfitper mortem ofiuit, tufe- t\ , actiorestbeologidocenudequadicitwmPfalmo: Prctiofain confpeclu Do- pr ' Imu ' mim morsfanclorumeius. Vcl ut Paulus dit :per trasformationem m eandcm Pauiu, imgine:autfecundu Platnicos , contaBuquodeffentiali idearii ipfius primi ?UtoaU 'mteUecluspotentisotmMfacereinfufcipiente.Ex auo contai quaficx coita qiuedam cocipiuntur imagines : cr injruntur rerum ftecics: aut expergifcitur mma>.(? purgatur ambrofia & neclare i contagione indubh ex letbeogur- fftrut Pytbdg. Empedoc.Herdcli. cr Socrat.in Pbadro deponunt: vpojl eos *y&*> turba quylurimadecantauit.Sed Peripateticorumfamilia ajjrit animam ra He^' onalem a principio fuijje tanquam tabulam rafam, cr bancfemper nouasfu- P qujfunt diuino lumine cottuftrati .&de purgatione qua exquirttur adfapientia illamfufiipicndam loques Vlotims ait: a> illucufq; per- n git:   rubigine , cr db extraneis affeftibus nu da tus animus puruspofit co- guto,er pdreiui primo ddbeo(utajjritur)compilato: ubiexcotmotatisper literasnominumrerumin tdiomte Hebraico, cr per reuohtiones,& permutationes earum, per'que n- meros ab eis confignaios:' punttdturds, dtque dccentus innuh rerum quiddi- t,Cr conuentumearummirando quodam artificio t potius contemplando, q (Xpnmcndo.ldco hicrem nojlrdmprofequamur. QwowoJ o ornnidjuo numeropondu$, (? menfuram, Pldto dcjcribit per nu meros figurotydtqucfiUddiNumeris nquefignificare uoluit formos rerufy- Arifctc. ficar.quds crdm Ariftoteles numeris copdrduiuVer mcnfitrds uer uiresui- cuique rei pr aflitos indicatidc quibu* ttidmfummd Veritas in cuangclio loqtii H v. tur diccns.Vnicuique deditficundum fropridm menfwrdtn , id eft fccundumii cjuod unicuique menfurdtum efl ab illis archetypi menfuris , quatquc menfuras mdium gcomttricum. Ver pondera autem mediummufi- cumiquod in Ubrdtd portioiie,dutjimilitudne uelocitatem , tdrditdtemquemth tionum^ dcumen,grduitdtemque uocum^dc rcrum inclinationesgrauioresfi ue leuiores comprebendit . Etficut infibris y dutfiflulis ^fiue inflrumentis , a* bucunquefonantibus , temperdmentd exponderibus deduZla necejfariafuii:. Sicin rebus quibuJHbet,maxim in bomine^omniu rerum ninado fltfit box w datus temperdndi funt dppetusi &> inclindtiones ndturdles d metam rm- nisydut diuina legis in humanis menbus infita . Temperdndi Junt quoqWc, $ omnid^qua in nojbrn ufum conuertimus , ponderibusfuisficut in mdioru mdcbind , elementd . cpropriis gdudent temperamentis:adeo,m innumerdbiles ftecies^ forme Juis mefuris librata ccinn cucmantiQu/h rumfubietla corpora^uamuis cuntd ex qudtuor elementis compondntur >ti~ me innumcralilia reperiuntur. Nec miru: Na ft ex cubo, qui ex tribus numais^ lineari Hidclicet.pkno^ folido coficitur : ty ex qudtuor figurdturjiipfiat- bus y diuerfie Une*) ? pene infinita a centro ad arcunferentidm conducunim quanto magis in mundano cubo, terndrio (utjuprd exarauimus)m uiginfc* ptem deduBo reperitur imtumerdbiles forma, ac inmmerabilid copofitaf* ieftatqudmuis omnid ex qudtuor elementis^tdnqudm ex qudtuor pracipmfh perficiebus perfuos meliores nmeros ; quibus forma muhiplicdt* fubiettis cn poribus correJpondeanuQjta conducunturpnfiptmjidera 7 perq\fiptcintd ligentias ipfis pr \Parancte arem rejignare uoluerunt.Qm numcrus ipjisfa tisfuit ujque ad Orpbei tmpora. Et quia inucntafacilem exitum prxbet ad- dcrc uolentt>Kjf>oftcrifdcil ultra progrefiifuntMdm quintdm chordam Cbo chore. rebnsrex lydorumadiunxitiSextam Hyagnis Pbryz : Scptimam Terpander tEJU lesbius inuenicnsjptemfanctarum numero aquauit . Etbuius feptenartjfi- brdrumgrauiorcm,f tardiorrtngraux Saturno, & tardifiimo in motu attri- huerunt.Sic reliquarum unamquamq;fuo ordinc panctis coaquarut. Pofterio- res datem ddbuc uitcriusfunt progrefi: Lycdon enim otlauam addidit . Pro- l y ' fbraftusucr Periotes notidtniut concentumnouem fyhccrarum refignaret^aut E * l ^ l,  prima enneddis quam dejcripfimus. Efiidcus dutem Colopbonius, decimam ap yofuivTimotheus MiUfius undcima. Eorum uerojcmitonia interponentes /- | ftdd qumtamdecimamprotraxerunt: Vnd bis diapajonicnm inflrumcntum \ cofecere .Tand enhdrmonicu, atq; cbromaticugenus cu diatnico intermifc tes 9 ujquc ad uigefimcL oblauadeuencrunt: Qjii numerus trs noflras enneddcs cotinet y uno fupcraddito^anima uidelicet^qua: ejluita nica omnia replcs^omma pcrfundms , omnia colligansiut uni rcddat corpus totius humana mdchina: ut ; latonicidjferunt ijitq; ucrumonocbordum ex tribus generibus creaturarum, tnelicd,ccelefti,Qy corruptibilireboans nico jiatu untmodo, efficientem, Cr finem. Qjiarum tresfas copiofe defcripfiufed de caufa agen ' te in particularizam parum, aut nibil rejrauitboc tantum dicens: (juonUm Deus^w natura in buiujmodi operatur : Sed quo infiuxu,quibus in* jtrumentis y j> quando ea conducatjwllatcnus tetigit. Et quia rerum initiu dc- febendere nequiuit,contendit defendcre mundum atcrnum. Alia quoque tan fm aliena, y afua docirina , f ab bumanis ingeniis Jilentio prateriit. llli u . . utm^uia mcliori doftorefunt inftrutti,Abrabampotifitm,dc buiujmodi re- AbT* wprofundioriquodammodopertraclant. Triaenim dementaria principia F*fipponuntjterram>dquam, zf ignem:Aeremuer nonhdbent tanquamma Krimf uelutiglutinum, q* f}iritum illa tria cneilent. Qmbus tcmisprin Abrah; lerem. Cenefi. CANTICI PRIMI eipiis trs teros alpbabcti ipjbrumapplicuerunt y tf ok. E*%M*planis y Q^folidis, & eorumpermvxr tionibm cducuntur.Volt injuper unuquodq^ copo fim denominari illts Uterk qua defignat caufds cogredientes ad epqfiti illud conduccndu. Er quia inuno- quo^fabrijxciojupereminet aliquod elemetu.aliquis planeta^ aliquodfi^ opinantur unuquodqs rlt denominat; qtdo cponitur nomcn ex tribuslitc. ris denotanbws Mostres fuper eminentes canjas: Sicq; afferunt aliqui Adaco. gnouijfe.quod nomcn unicuiq, rei accommodatum imponeret. Sed quia corpo- ra abfq; uitd t ? anima mortuafunt^ i?npcrfetta:binciteris Mis , certa , q accomodata addiderutpunfta.luaficut hteris Mis prajlant.quomodo prcft rtur; cr quodmodo uiuanujicp ipfa dcfignare uolunt uitrerum ccpofvi. rum. Et qma omnia emanant:& incrementa fefcipwt dfupramudanisfontik^ ab ipfifjuefemper dependem , uoluerunt eti per accentusfuprapojitos Htm Mis defigmre fontes sanales, & influxus Mos a denisnumintbus, uelfonth procedetes. Qjii denarius numerus,fi iungatur cu Mis uigintiduobu^ trigmu- duo conjlituit. Hinc Abrabam doces de mudigenitura^atq; de cocinna forni- tion^o* copofitione ipfxus inquit : In trigintaduabusjcmitisjapienita Deus k nediclusfu munda creauit; Quauishoc dicium interpretari pofimus detri- ginta duobusgradibus intclleftualibus. Sed profequentes negotium nofirum - plicabimi^^quidfibiuehtille quaternrias: quo, ji, excedt nuper numm numerum^iquo monocbordu mundi declarauimus completam, y repletufu nica uita.Quaternarius enim bic e/ Mins tetragrami, aut quadrilitei'i(ut li tinojrmone bquamur)qui dum adeft, omnia fcclicefirtcm confequiintur.Nw aduenit tanquamperficics.coplenspulchrifacics.o 1 ut omnia iam inter fe con* fontia reddat cu Deo cfonamifiimaificutiexfacrisliteris difeere poffumw. Ipfe enim eft.qui in leremia loquitur dicvnsiCcelum, ? terra ego impleo.Hk non fine myflerio in mundana fabrica deferiptione a Mofe introducitur fojl omnem mundi fabricam tanquamperficiens^ complens omniaJuru in prin* piofecundi capitis libri Genefait Hafuntgcnerattones coeli^ terra > era tione eorumn die.qua creauxt D>rK Hi.IV Adonai Elohim terram.tf cS, pro quo no fira diminuta tradu&xo babevAn dic qua creauit Deus terram,($ ccelum.ld enim objeruandum ejl: quoniam cum uniquodq; in fabrica bac tnun* TONVS QJTNTVS. $? ddnaprodu^utUfnarrcturfubnomneElohim.folummodo introdudtur opi- fcx.Sed dum reperit complementa ,  conjummationes rerum defcribit ,Jtmul cm Elobim introdudtur tetragrammus. Quando etidejcribit bominisfabri- cm:ucrumternariumperficit. Ncc,quiaadter "'*"" i miumperuenit, cffceta efi prima illa unitas,v infcecunda -. imfcecundifima tou trmitas fuiu; ternariumfuum quadrans nouem choros angelorum produ xmatque iterum quadrans nouem coelosfabricauit.Et per iteratam quadratu- nm^ouenarium rerum inferiotum eduxif.Ex quibus nouenariis cubus reful- ttt ly-ultra quem non extendttur ternarius. Idcirco ad illum cubum deuenies,  br 4 non efl progrejfus: cum numerus fuapte natura t cum in long,latum,pro- i fmdHm^ue creuerit, ulteriu extendinequeat. Sed quia omnis generans prius i WM* genitora fcecundus, ut innuereturfcccunditas bac in P unate recedit. Quod nome Hebraico f a monc hoc ipfum efl ltfiK "tf K fWHC M> affer ehieb.Qjiod nos tradutiiU bemusfigofum.quifum. Qjur 5 Uterarum numerus Jifupputetur m />rim4  ftione f fecunda: r> ltcr * infecunda  tertia:utroblq;ficundum coputo. nem numeri maioris m dxtlione media iy y reddit : Siquidem utrumq; nflK u praflatftK sutem 6,Uam M dat unum: tf j,i uer^quifmul limfti c/fi. tiunt 6. Et ts numerus cu ijeddit z?:Eccc igitur quomodo 17, in illo nem- ne bifaria reperiuntur: ut denotetur & Me numerus diuinus , qui nunqtun  unitate difeedens cft idea&fons numcrorum& Mc creaturar,qui inar.. ribus rer dijhnguitur , cr numeratur.Et no fine myjleriogeminus z-?,conK> Bitur per illam diclion affer.qux apud nos relauum importai, quod c/fou, Per qua relatwn.aut in qua ciungumur Mi duo numeri: cr expnmttur tm ciunciio-.icuti per relationes indicantttr omnes operationes, quas Deus Wc ad intra t c ad extra.N amfummus dottor Chrijhs lefus , dum explicam, kit illasfanclijiimas per fonas produttas, cr producemcsjion aliter exprefa nifiper relationes quafdsm.uocans Vatr, Fi/iww, cr Spiritufatttlu. P do, cr in omnibus qua agit nobijcii,fortitur aliquod nomen relatiuit: per f opus quoq\ ipfiM indicetur. D cnim mundii fabricauttfortitas efl nomcffa catorisfaccndtorir.&idrcj]pttucrcatur*produfa.Simlncr,dm^ atq; ordinat ipfum mundjiatur rettor,& gubernator.ac per regime^ p bematione ciungitur nobifckfcut cr per creatione^qudo creautt y autpr xit.Sic deniq\fimpcr reperies Deii agere, & coniiigi nobifcumperreltm quafdam-.qua anfint rcales.uel rationes.ut difrutatur a Tbeologis t nofu  tio adprxfcns.Etdu etiam re ipfafefe in nobis non modo per gratiam,feii# liori modo diffundit^ex ifla diffufwne refultat relatio replentis ad replctuSi mir igitur fietiille biftms numerus, 17, relatiuo copleciitur: quod um  Deo abfolutifimu quoddam ejl.multo plura,mnltbqi maiora importans. QjJ tanq maxim arcanum M oft indicauit referendum patribus , cr fratribusfk dum in manugraui,& braebio extento t multis'quc prodigiis uoluit liberarei de Aegyptiacaferuitute. Et ut de muhis^ maximis mirabiUbus iUofanftfi' mo nomine contentis aliqua adumbremus , idprimum obferuandhm efl : m nomine contineri trs dicliones: quarum media babet trs literas : Quarunh- terarum media.qua efl tfjbabet trs ramujeulos in ununteolligatos ; Qby acfiniin ipfum quo procefferxnt. Quod prmcipi, &finis rcrum tlhpfcDcHSifxcntflitCTdsipfmsJupram g y auariify uocujn unu re- b^cui ateia ccordia.pari modo in enbarmonio macbinae buius 7 harmonia cr cfona ft ^^/ ,4r, ">^ dr i'^S fWr "/? cc ' cr ^ O* indiuiduoruinunu redaclacoue iftktrli illo quippe uno.a quo omnis multitudo emanat^Jujltatur^regitur^ T perfunditur: ficut ab nico fole colluflrantur omnia domicilia^ (batia no im- fttfita illius hcmijphtfrij, in quo /.Et ficut unum coliigit omnes nmeros, pojl ftadratnm primi numeri in deitariam , CT fofl tot denarios, quot numerijimt w ynadrato ternarij> cclhgit ipjosdenarios in unum centenarmm ; cr denique N ij CANf ICI RlMl tntMcrdtis tot centenariis^quot numeri^(f denarij, colligit omnia in menarii quodfignificaturper ti t alcpb:Q*ccliterainlineiSi qbusformaturcbaraBer^ tomprebendit(ut diximus)omnes nmeros litcrartctragranimi: Quaru qu Itbet non fine magnoficr amento importat numerum circukrem : adeo ut oimc numeri illifint circulares: omnes numeri cir adores in eifdem Utcris compra bendanw: Quifuntqumriusfenarius,& denariusx Et quinarius denotm per literam ft.br: Senarius per \ % uau : Denarius uerbperf , iod : Qui fingi numera & omnes fimulueram itamftbtram intcUigibilcmt Deum propricfi gnificanttqui & omnibus rebus ab eoproduttisfuum ipjjus (imularum dc& in circulo:ut redire conentur completo mundi curfu y ad id,  quo procejjcrm. AHud quoque facramentum.quod in eifdem literis continctur.obfcruandumcfi N4w njhc quinariumjignijicans quintam eflhttiam indicat.infitam omnibm bus cx quatuor ekmcntis compofitist 1 , Vau ucrbfnarium numerum perfe^ importans uitam denotat illam y qua omnia uiuunt, Et t, iod importans denam numeram perfettuw, diuinitatem ipfam reprtfimat , qua omnia rcpkntvr;* fiepius diclum eft: (f quam omnia reprafentanttuel per imaginem.aut per & ftigiUy&fmuldcbrum.Siautcm reuertattmr adfupremum nomat, in quo,kt \ } uau> ponitur k Jepb: C7 id in prima fronte ditlionis; ut intelligatur^nun ccdens,unica uita, & lincamentorum cius adi.^iic.Cap. 1 1 1 r. Qupd omnia includantur in hominc fermo gcncralis. Cap. v. Quanta elegantia eierr.mta in hoc hominc reperiantur. Cap* v I. Quid in ipfo homine elcmentis rcfpondeat. Cap, v 1 r. Ex compofiris cum quibus hpidr, conueniant. Cap. v 11 1. Quibus refpondcant mcralJa. Cap. 1 x. Quibus concinant quardam mixta mincralia mirado artificio. Cap. x. Cum quibus plantx uircfcant,8c vegetent. Cap. X I . Animalcsconditiones in homine viuerc omnibus patet. Cap. X I f. Quid de tranfmigrationc animar human in bcftias fenferint antiqui:8c qu fit rei veriras, Cap. xin. Quiddcparricularibus rranfmuracionibus mira confonantia cum noftris depo- lucrimcxrcrni. Ca.p xnii. Omnia comincri inhominc facro artificio deferibit Mofes in arca No. Cap. xv. Cur animalia immunda bina cx vtroque fcxu, munda autem feptena in arcam di cantur introdu Aa. Cap. xvi. Qud omnes quoque coeli in hominc contincantur, Cap. x v 1 r. Vnd vnumquodquc fignorum zodiaci habeat denominationem : 8r quid agant illa animalia^ quibus denominantur cum Sole. Cap. x V I n. Cur illafigna , & prarcipui aniculi in hominc fmt duodenario numero diftributi. Cap. xiX. De correfpondentia qualitatum cum planetis,& oftauo coelo. Cap. x X. Quod intclle&us conueniat cum orbe fignorum. Cap. x x 1. Q,uod prima mobile rapiat cum corde,8c liberute animi ibi rc- identc. Cap. xxil. Qu* conftipewur,8c folidentur cum Saturno. Cap. xxiii. Ququcnrurcumlouc. Cap. xxilll. Qux ferueant cum M arte. Cap . x X v. Quoc viuificcntur,8c cUrefcant cum Sole . Cap. x x vi. Que mollcfcant cum Venere. Cap. X x v 11. QiL acuantur,& penetrent cum Mercrio. Cap. X x vi 1 1 Qu^agitcnturLuna. Cap. XX ix. Qupd ex proportione motuum planetarum adinuicem, 8c cum o&auo coelo in* nuatur proportio virium noftrarum. Cap. x x X. De concrdia admirabili rerum inordinatarum,& fecum vtriuf- quemundi. Cap. XXXI. Qud homo cc.vinat cum angelis eos continens* Cap. xxxn- QiLod homo moduletur cum Deo ipfius tcplum,8c imago exi- ftcns  Cap. XXXlil. Dcconfonantia merabrorum Dei 8c hominis. Cap. xxxuif* N jy Apollo CANTICI PRIM DE MODO PROCEDENDlj ET concrdia generalibonmscum mundo maxori , (f ar- chetypo. Caput primam. I C T O R E S natura  qutfy. rant y quoad poffuntfedulo imitantur: Nf4m piclura(inqm Apollorus Vytbagoreus) cfl imitatio quxdam rei natura lis,a natura comparata-.fed color um compofitio efl ab & plena rerum defcriptio y quam natura trihm, qumartificiofi cbaracieri compojitio commendatur. Idco, cum nos deferi^ toresfxmus operufummi artificis^quum efl % ut iis, qu rem Dominum recognojeeret : in boc enim tanquam in prpria forma ( inq Mcrciir Mercarias, & Salomon)de\iciabaturSed cr ipfam fabricam Jlcnifsimoa- cerfito collegio^autftnRifsimx Trinitatis,utcatbolici dicunt; autfan&orumM gclorum , ut nonnulli Hebrxorum autumant :fiuejupramundanorum numin:^ ant menfurarum rerum faciendarum (quas ideas dicere pojfumus ftmul cum&t tributis, & perfonis)utfecretiores Tbeologi ajferuntiexordio quodam prarj fojtonfolo iuffu fed propriis mambus^ uirtute eum plafnauit.Quod obftr- Mofc ' uans japicntifsimus M ofes longiori >  celebriori fermone bominis opifiem narrat : Bis enim eius formationem repetit , nunc creatum , nunc fatiam , nw fyirat in nares einsfpiraculu uitaru, nonfine myflerio exarans diflinBe o%- nia, qua ab artfice circa eumgeflaJiint y depromit:Catera quoque ad cuncn pertinentiafolennifsima enarratione dijferit. Mrito itaq; opifex, (ffiriptor hominc tanta diligena fifcquutur^c in eo tota natura w/, cr numfubHnH)- fimufitcollocatujit dicatfapies illcfardcenus Algazel: Adcopofttioncbon- A*g7ci nis ucnies natura cejfauit, tanquam mbil bonoraus componendu pr& manibus TONVS SEXTVS. , 00 babem . Ia ipfo enim conclufi efi(Galeno tefie) omnisfapientia,ultra quam n Gl! **- Yeperiturfed(utreilius dicaiwts)non excogitatur  nobis . Cognofcebatinfu- perin terrisfolum homincm uirtutc, rfopern* effe cultura jdco ipfum ca di- ligentia fabricauit . Vnd cum Mofem in utriujque mundi deferiptione mrito fratulerimus , ipfum cuefiigiojcqucntes & nos operofori diligetia bumani mu di artificium dcjcribcmusi Ir quo arte quadam inextimabili , rfitpientia inco- prebenfibili omnia glomerauitartifex , quaintamftatiofamacbina difiribue- rat-.ut ommm rerum umckkmfaSlus , omnique in unam conglomeram, ftcut ab uno emanarunt ipj omnia,ita ad idem in bomine cglobata per cdem redu cerentur. Qupneccjfc efl fi opus debetimitariartificc: quifybara quada,^ circulus efi , ait Hermes . Varique modo & fabrica eiusejl circuluaciiiits ex- "' tremum alteram ejl exemplar eius , e idea in nica illa mente , uel uerbo re- fides t mediumfabricata omniafed alter um extremum homo, qui cr ultimo efl ab artfice produttits , cr producentijimillimus: ut y in hoc locum babeat il- Iud0rigcnis:qudjmpcrfinisinrettagentusimtiiscon(imiliseft. Stabat  r; S*' ignar circulus rerum creatarum apertas, quoufque bomine cum uerbo unito, il U duo clauderetur extremaiQjiodpotifiimfecit \lle,qui dixit: Egofum   . Etjicut Trinitas illa diuina una includitur ejfentia, fie trs ifii mundi umeo concludunturcirculo:De quo amplifim Plato in Vb precibusjummatim tradit : Is enim ait: Circuligyrum que- dam acata efficium a Deo incipiena , cr m ipfum definemu Deum: Omnia enim in ipfo manente ad cundem conuertuntur.quam conuerfionemfecundum perfettricem trinitatem babent . Hos trinos mundos loannes commemorat di- cens : In mundo erat, & mundus per ipfum faclus efi, cr mundus eum non co- l0M ' giouitiVocat omnes mundos, ut idem omnium ejfe declaret. Omnia cnimfunt> CT ejfe babent communicatum ab illo , qui dixit t Qui efi,mijit me ad uosiEos umen dijlinguit: ut cr differentiam inter eos ejfe demonftret: Alter tamen efl eriusfmulacbrum-.Mundus enim quem babitamusfimulacbrum Dei cStbtet;  homo mundi, yarcbetypi babet imaginem : Hincque efi bomini cum utro- queconcordiaSedincipiamus  contienientia, quam babet per corpus cum fa- brica ifia mundana, ut  uifibilibus ad inuifibilia debito ordine confeendamus. Qud bomo imitetur mundum in figura circulari. Cap. 1 1. Xtatfintentiajpientum,qud inferior a femper fuperiora amu lantur :adeo,utfifieripojJet,etiamfupremi cfiqucrcntur perfe Slionem-Jd cu idfieri nequeat, alterum alterius typum profequi tHr.Hiwc metallaplantar^wplataiZooplyti, cr bocanimalis, imalautembominis , cr bomo Deifimulacbrum babet i ut docent Vlatonici. tlKoa * Eoac Curfu(inquit Botius) tpus auiternorit menfuram,y illa Dei aterni- Bo4tiu * ^i^totamfimulplenitudinemimitatuvQjMmcumaquarenpofiin^exto N iiij CANT1CI PRIMI tdfimidplemtudinc mfuccefiionem^ & illud ex immobilitdte dclindt ad motu. Imtdtur cnim xgnis hic elementaris pbctbcam kcem % &: Ma diuindm b(f !?(g ' docct Hippocrates, zr Vythagorei)Vnd nos uel quadatn (fino onmia)inboc barmonnico opere faltem adumbrare poflimus. TONVS SEXfVS. ioi De proportione menfurarum in bomine* Cdp. II . " V lbil temere.nihilque diffonumfii&umju in homnefed om- nU bis numeris conduaa, infernem (inquit Damafeenus ) Mins Djmjrc ' membra proportionem quandam ad itmicem , q* ad mundipar- tcs> jicut chorda m cubara : \deo etiam de enrajummi Opificis arcaconfonantijSimamdiJpofitioicmyZ? menfirds mctrfbrorum.cx multispaa capercurremusn quibus omnis concentus^ormifque harmonia confommata ui debitur,c ad altitudinem decupla: Quibus \ wnfuris corporis noftriftruftura docetur : ut non modo meafententia efl^fed ! iwi Auguflini: Quem tegens poft mea inuentagdttifusfum reftimonio, zffauo ; rc tdnti uirifed(ut uerumfatearjdolui, quod ante me inuenta mea aliquis di- xerif . Extat itaque eadem proportio in arca illa , qua {$ in humano corpore: \ Scdjietiamnumerum coaptare dejideramus , atten dendum ejl ad menjuras: quibus nonnulli microcofmographi metiuntur ipfum humanu corpus: Diuidunt enitn idperfex ped?s y qui aliquantulum minorantur  communibus: %f menfu- um unius cx iispedibus bexipedam uocanu f hanc partiuntur ingradus de- cemuni exfex hcxipedisfexagintagradus refaltant ; Gradum ucr quemli- bet in decemfecundum a liquosifed melius^ut alij dicum, in quinque minuta: ut omnes gradusjimul trecenta minuta rcddant-.qu* Mofes cubitosuocat : Qjtifi comtwies intelligcrentHr t nec ad arcam , nec ad humanum opificium conuenire pojjcnt: Namfiad arcam referantur , parmlafoijjet ex communibus cubitis: qufed accuratofi$- lo Jicut animam^ corpus formar.parique modo (? omnia, qua adiacenteor pori conjignat , $ imprimitiut eo artificio , quo per eorporis (? anima parta ordinafimas maebinam bane cum arcbetypo reprajentat:artem etiam> m- jlerium,& fccretifimam compaginm, difpofitionemque animalis bumanircji gnaret tanto fecretiori indicio ^quanto zf ipfy qu& indica^ funt objeurion uc- lo reclufa. Hine multi in metopofeorum prognojlicationibus errores, ^ptor^ inchirornana: quiajiint in manibus inferior a^ debiliora (igna . Neccxijh* met qmfpiam h(f jtprictate natura per colores. Tcr- reus ctm color cx frigido, jiccoque conduclus atram bilem Saturniamque ma* turampolHcetur.Cartdeus uer % aut ad albedinem tendais pimtamjigificonit tia conjlruxeritjummus opifex boc tabernaculum, f$ corticem ueri hommisti eo babitantis : ut inde fubleuemur ad contemplandam confonantiam ipfium* Loris bominis , quam intrinjecus babet } ? cum arcbetypoiftcut exterior fym cum ipfo bomine interioru Qnd omnia includantur in bontineftrmo generalis. Cap. V. LBLU| Vantaplcnitudine, qvamque ccccrdia cnnia in boc hemincw Mor. I ff*n * artt fi cc femmofuerint concluja, iAoJes nojler intcgerrimtsfk^ lofipbus unicOy& myjlcrioj uerbo innuit dicevs:?orwauit Do* mmus Deu* bominem puluerent de terra : * injpirauit inftf eins^aut tn nares ewsfyiraculum uitarum. Vtrum'que extremum rerum oxm tangit.ut intermdia quaque, qua inter tila extrema continentur^ inchja fo- que intelligantur in bomineiin cuius opificio futnmum, %y infimutncocitiataic- fcribir* Infimum einm j pr alterabilitatis uigor conti- tinuubminifiratur, Viuit cum mctallisjupcriori uita: quaftiritt quendam oc cuUijjimum babenuideo aut nunquam,aut quam rarijUm ab artificias inuen- tus,quauis multa fit diligentia perquifitus. Viuit cum phntit uegetatiua uita>cii animalibus motiuAjt mcntibusjipardtis rationali,aut intelleftiua, c Deo ue- roiuina & aternaidequa loamtesiVitaeratluxbominum. Etherum-.Suma l0in ' Veritas:Veni,utuUdmbakdnt:^dbunddmiusbabedntMernigitttrcitursTyL infuffiatjn btic hominemfyirdculum uitariiiommgenu uidelicet.Et quod Mo- fes fer duo extrema^ mdium occult itmmuSdlomonfoe Pbilon aperto fer n mane exprimit diccns-.Eduxit Deus homindelimo terra, autptuerem de ter mo' deditei uirtm continendi omnia: Cui adfiipuldtur Trijmegifiusiqui in- Trifin - terrogatus afilio debominisgeneratione rejpondit: Homo efi auoddam omne, O" (fuodddm totum in omni, id efi in Dco,qui omnia uirtute conftat, non quid pofuione:homo dut copofaione confldns efi ex omnibus rerumpotefiatibui. Auguflmus dutcnedumintotobomine,fidin anima tantummodo bane omni- u iM- modam rerum continentidm contplabdtur. A d totius(inquit)fdpicntiaJimilitu I imcmfatta anima omnium rcrum infigerit imaginem t unde  pbilofopbo dif- Ptilofo. | jmita e/ omniu rerufimilitudo-.Habet enim infe uires,quibus omitia comprebe \  om " inuefiigdt,omnibufq; pmilisexiftiti Cum enimfit unafimilis efi ter- I raperfenjum,aqu cfonatia cti- net:uimeritoBocnuspri[cosi1lospatrcs imitatus uocet ipfum fccdumuficxge n  tlvi l m/ic difleredo de eo:uiuacitas tila rdtionis incorpored quada coaptationc mi ; ftetur.r uelutigrauiu , Icuiump uocuin uncfonantiefi eflkis tperatio. Scdbanc Uercurius uocat barmoniafupcriore,ad cuidelicet, qux corporii, Me *. corporeimundiefilUamZoroajbres(forfitinfolitudinc, qubisdenis an Zfiultrd communem confindntiam^qudm babent portiones^  Sanguini oto % Pituitad ultima ucro oflupla: Q- Appon, uis Apponcnjis Aphrodifium imitatus dliter bas pYoportiones afignet y trifo* A3c Ap uidelicctjupcrtripdrtient qudrtamjuplamfuperbipdrtientem tertids, (yf$ qualtcram qualis eft proportio quindecim dd qudtuor>uel trigintd dd otto$ Z.ad 3,y $.dd z. Sed nejeio qud Ydtione munitus idfeccrit)Cantiqui,(y {>? procui. Yxt ij$l m { J? | negotio bdYmonico nunquam ddmijhint hdrmonidtn (tefle Vroio) cxfupcrpartientibu* proportiombus refultdYe . Corput ucro , eiufquebu res confondmifimiJunt>d quorum conuenientid^(iunusquidemdiJtrtpct, tom Hippo. dilemperatur corpustut ex Hippocrdte&dleno* f Hdlidbbdte ultra Auhc- H^iiab. nam plemjime dijcere poJJumus r jt legere uouterimus, quuUimus uer in pYimo tbam* pytiag. cafcripfcrit.PythagoYdsquoqiteformdri bominem docuit concretione, (?& pagine bumorum imrd dies quddraginta, iuxta uer rationem harmonia intri Jptem.aut nouem,uel dccem(ut plxrimum)menjes conjummdtum^atqueperf^ Hum infantemgignL TONVS SEXTVS. 104 Qua in ipfo bominc elcmcntis rejpondeant. Cap. VIL Vm clementis ultra eorumportiones.quajunt in corpore y iiiud~ dores bominis partes(inquit Aug.)c5ueniutjcnfas,uiddicet rx- Atuft, (S!5ffil xcriorcs.Oculus enim(quia luce mediante uidet)igni refpondet: __jsbS* & a ^fy ,  ttc i C * wce ^quaqpercipit . Aures cum are conue- nmuuofonusreboatiautipfopercujfofohus efficitur. Olfaftus autem^ gtt flus cu aquajn qua refxdetfapor^ odor: SedolfaBus in ijlis exbalationibui humidis, quibus crajjatur koeffatium ,per quod comolant aues iguflus uer in ijlis fluxilibus^? cor pulenoributbumoribwsiTaRus atite terram y craj- jioYcmmateriamftbia(cifcit:A quo Francifcus acutusnimis declinam dicitAu jj t nc * cuftinum loquutumfuijfe ad aliorum mente de aqueo ipjiusguftus obiefto> nibi lominus profequendo y rationem reddit Aug.cur gufus aquc~ f4W. Ouiat nihilomims Alberxum(iudiciofuo)primum anima opusftt uiucns, Aikitm; ttm quia porojitate carct.qua uitdpcnetrdtitum etiam^quia anima multa opc- uturapides autem tantummodo unu babet effeBum. Sed rationes ifi Q' cibtt.i. nimal ultra bxc mouctur, yfentit:Homo uerfuperaddit ratiocination, Z difcurfum.Viuit uti j; lapisumd & uiuens dicitur,crefcitq & compagm cum alio lapide,aut cum oftreis^itro^elbHiufmodiVitiumqi ef] opuseius, 4u , mentum uidelicet , attraclio.ue l expulfio, & quodcunque ilhtdjit. Viumu & J fa in bumano corpore : qxx crefcunt,motniferuiunt, cr medulla corumdfil uitatn, tffomentum prabct . Nccporofitas exquiritur , ubi non eft uegemio f motus : pojfet tamen porofitas comprobari in lapidibus: ut in aliquibusci tet penetram aquiritum,tanquam uiuuebiculum Trijmegiftus kfanguine collocat : quo abcuntejnguis , utluti Tri in r. eius uebiculum , aut abit cum ipj:aut trijlans , ^ dolens de priuata ipjipro- pinefua uita congelatur.Sum etiam in bomine metalla lafuperira , de quus inpUrifque locis meminerunt eloquiajcra : E/? enim aurum , de quofuperna chri uerit4i>r reparator interioris hominis,ubi ijla refident, ait : Suadeo tibi eme s T v 5 " re  me aurum ignitum : ut locuplcsjus. Et boc ejl aurum^uod offerri iufjum /H conjbuttionem tabcrnaculijjominis exprefiifimi typi. luffum ejl quoque ojfeyri argentum cum are,bj/acktbo, pellibus uariis , lignis Tbymiamate , - gemtms: Qupd argentum aliquando uertitur injcoriatn,ut in Ifaid conqueritur Ifi  Dominus-.quiafapientia , & dochina uiri t (etiam diuinorum eloquiorum, qux drgentumpurgatumterra,purgatumfeptupluminVfalmo dicuntur ) multo- ruim. es ieprauantunquando uidelicet cum maU uita,ucl error e aliquo mifeentur: Sedbocjk-piuipurgaturjaucntejummo Artfice, de quo Ualacbias air.Scdc- W * !iv "' kconjUm,(yemundans argentum,^ purgabitjilios Leui: quipracipupur gmcjfe debent in ouro charitatis,- argento fapiemia . Sedfuper ornes ex- purgatidcbentejjefaeerdotcs, quibusinlege iujfumfuit portar c D*OnfinK1 omWI id ejl urim ue tumimiubi noflra traduclio babet dotlrkam, & uert- uxtm: Sei melius diceretur illujlrationcsjiilicct ueritatis, & perfeclioties,om nmodat uidelicet. Et ifli dicuntur ab Apojlolo adificare fupra fundamentum, **>*- fo Cbriflus ejl,aurum,cf argentum . Ab argento itaque , fibene adificarc wlumus,ammoueridebet omne crrcneum,& humanam fapicspompamfalfa- \nt iiMcmio,v uitx coinquiname,.:-m:(f tunc fequctWi quod Salomoait: An/cr riginem de argento,^ egredietur uaspurifimum.Sunt quoque in bo wM4s,fidnum,cuprum,ferrum,&pliimbumexcadcm quippc matria pr o- giaDeficit amem eis digejlio decoclio,fixio ,puritas pondus , uel aliqmd orm,und decidut perfeclione auri,uel argenti. Sedji digeratur matria, dccoqiuturfixetur  & adpuritatem , pondjque comeniens deducatur:tunc aurum , atque argentum dignum regia ejficictitr prafemia , ut de domo Ifracl, Vconfequenter de omnibus ouibus, quapericrant illius domus , per Ezecbielc Ez hi; $ccrepermittit]fummusfaber dicens : Verfa ejl mihi infeori domus Ijral: OtmKsijliasJlannum^fcrrum, rplumbumin mdio fomacisfeoria argenti f*ttifunt,pioptcreahac dicit Dominus:Eo q> uerfieflis ornnes infcoriam,ideo colligm uos in mdio lerufalemjicut coadunatur argnteas, ftanmm,ferri t Uplumbu in colatorio uaj,ut cofiato igne liquefiant,illo uidelicet igne,dc quo idem Faber ait: Ignem ueni mittere in terra : Quo mijfo dicato fibi quinquage- \m diefaclum ejl(ait Lucas) illis confiatis omnibus cor umm, & anima um. taclt Tunc illud IJia uaticinium impletum efl , quo dicitur : Aufcram omne Jlan~ l(M  wm mwn-.? iterum infiqucntibHs.Vro are adduc aurum, pro ferro argeti O CANTICI PRJMI (f pro lig\is usJtmt deputta tficut in alio typo babemus de kdfis afyortatis ab lerujlem in Babylon:quibus Ba- bjlonius rex abutens in Ujciuiisjnfit manum Domini ctra ipfumfcnbentejn temiam inpariete:ut in Daniclc legimus endrrame, y interpretante. 1, * ni 4 Cu m quibus pUnue uirejeant, y uegetentur. Cap. X . SOfl metalla primariumgenus efl pltarumr.Quarum uirtus in car nci wjanguinc cumftiritibus uitaBtu ilkc tranfmcantibus in boc paruo mundo fatis clare confiicitur. Efl enim planta uegetans na- tuYdfuaipfiui(medianteff>irituuitdli)altrix cr crefis. Eflquo- qu  carne uegetatiua uirtus pr omnia, quacunquefaciunt , projperabuntur : Nam tm arbor efl bona : Si autem feiuncla  canalibus illis ftpernis t in tcrrenis>& rfenoribus radices figit, tunc efl arbor malaide qnafumma Veritas ait : Non c H potejt arbor mala bonosfruftusfaccre-.ftcut nec arbor bona maios fiuclus red ' Oij RI STV* CANT1CI PRIMI dere. Et Md, qulotinus,Empcdodes, cT dnte cos Vyxhdgords dixerit , qu d Piotiuus C xpwtacm dnimdcpojitducjlebumndbcjlia indumentum affumit , cm\ pXag.  c moribws (imillimam prabuerdUuelfit comes ferdr, ut urbanius dicunt Ha TyViT. 1 ' mids , Syrianus , r Vroculus ; Cuius trdnjrnutdtionis^ dut denomindornu Mofct tborem * % qudmuxs dliqui Vythagordm, iqui uer ddbuc antiquioresfuiffe^ tument, M ofis(nifallor ) tdtnen nofter , fficri eloqutjjcriptoresfuere: st v s! phetis, & Sdlomone reperiuntur .' Scd Cbrifius omnium doSlorpracipuus^ * rdees . y cruentos lupos dppelldt dicens: Intrinfecus autem Junt lupi rfr ce j. Et luddm in nequitidfud proteruientem diabohm nomindt, dum dit : Nw- ne uos elegi duodccim y ? unus ex uobis didblus efltEt  Mofe Vythdgott A r ill: (m diximus) decepit : qudmuis Apuleius Mdddurenjis djferdt ipfnm VytU- zoroa. goram imbutum exidm  Zorodjbre Oromaji filio Bdtbridnorum rege : f\ l * jliis OYdcultsdit: ffh^yyem6n^y^o^si^^o\j(s^idejltuum UdS befiUtCT- rct mhdbitant , in tuo uidelicet corpore uires bejiidrumjunt: p non uerrncs o Ccrmft. mc d att tmm U4S ^ ut Cemijlus exponh. Et/ Vyxhdgords \tanqudm omnium  multo plurd ab eis, qui diuim uberd fuxervx, EurimV.' didiciuEtdb eo pojled Archytd Tdre)\\inus > EwitM& VhiloUusiquiU^ TONVS SEXTVS. t7 lufada camma&jymboU Pytbagra jcripta(tit nonmis placet)literis c mcnddHtiQn* carmina exponens Hierocles irridetiUos y qui animam bominis Hir0 ' mbeJUas tranJmigrareexiJtimant:Ideo ) quidJbferintiUi antiquifapientesin buiufmoSre^ercurremus. QuiddetranJmigratiottedmmabumanain bejliasjnjrint antiqui, & quafnreiueritas. Cap.XllL Bamorpbofes buiujmodi de mete Pytbagora, * Platonis de- p J** cantatas^tia 'pueris injcboliinotifimueft. Hanceniminlau- ""^ rumjllum in iupum , aliam in pbilomcldtn , aliam in bynmdm, CT buiujmodi tranjmutationes quplurimi cecinerut : Se utru Pytbagoras i Plato , yjcri autbores, a quibus illi didiarut, opinatifuerintillas tranjinutationes re ipfajieri, aut affech tantnimnodo , di- ffMtxr ab eorumfSlatoribus: Aliqui enim contendam Pytbagoramjic opina tumfuiffe: Alij uerjcripta tila potico more  Platone tradita exiftimarnnt, htde Atticis Zenoaratcs t Arcbefilas:r Cdrncddes , De Aegyptiis ucro Am- "iS wmustyfequmes . Sed Carneades ipfius Platonis uefligia objruandojce- An; fticorm more , potius qum decerminado , eum firipfijje arbitrabatur ; Ar- A ' chef ' tfa/fcj ucritatem potius a Platone dejeriptam opinatus ejl : Zenocrates uer, Ztnoc (f Ammonius aliqua , uel pauca tanquam uera ipjhm dixijfe crediderunt, tam Amm0 - de anima, qum de prouidaaia , (? aliis buiujmodi occultifmis negois-.catc UHcrfuh anigmatibu* uariis occultarejluduijj: Inter qua t errcuitu anima- rum , rejlkutionem^ue rerum in trigintdjbc millibus annorum , iuxta comple- tmocldMfpbarareuolutionem-.SedanimarumtranJmigrationes in bejlias rum tanquam fe cxcogitatamjed ab Aegyptiis facerdotibus accepit, ad ani- sL " ir " mrum(ut aiunt ) expiationem confiftam: Deiadeab Qrpbeo,Empedocle,v ^ Heraclito carmimbus decantat.(^uiautem reftjcnjrunt, " ueram Plato- hThcI.' nisftntmiamprojcutijunt,tranjmigrationem animar humana in beftiaspeni- umbiic; tmeprobarunt. Id effecit lamblicus, id Porpbyrius t qui animam  centro , in Hi!' Infernei efldefixa y diuellinonpcrmittit. SedProculus,Hermias,atqueSy- J* c  u riam borrendum exijlimaruntfacinus^cceleflem animam in beflias pracipita- * "* fi-fabumanum corpus non alidm capit animam,quam humanammec humana anima in aliudqum bumanit corpus inclinaturMcquefas eft(jnquiunt)in cor fus animantis ratione carentis animam rationalem corruere , probibente diui- w kgc tam nefarigeneration:Vnd Porphyrius^ Umblicus,cfutdto ho- Por?b . rm errore,ccludt hominemoribus deprauatit ncquaqua afinu,jcd ajinini, u "* ,a - Myuclconem ejfe ,Jcd Iconinum dici debere. Et ante bos quid Timaus Locrus Timam Vjibagoreus infignis^ eti Plato infuo de legibus fenJrint,audiamus:Qjic- pi* w iintu inquiunt)corpora quandoque uirulcntis,ac letalibusfanitati rejlitui- m > wmfalttberrimis nonpofimin t ita animas cohibemusjrmonibus jigura- O iij  CANTICI PRIMJ fw^Cr metapborisjHmregiucrisnonpofmt.Ncceffe igtturmulBaperbh bentur i*fligi,$ uidclicct anima mproba mcticulofor* tentaria fueam mtk* bria\ cr dernu cotumelia datas immanium, aefanguine humano cr uenta fertri corporafubeundo affliftariLafciuicntium amma*>porcorum } aprorucfubirt formMiLeuiayrfubtimU captantiufiguram uolucrum , cr area petemium Scgum autcm>W inertium^aquatilium ideam; CunBa autem bacfatumficu do ortui deputajjctfucufque Timceus . Uinc rea tranfinigrationes iflas,^ n imelligendo , rettfapientes ijli opinafunt , imfideUter recitarunt , qni a diuino.o 3 propbetico dogmate acceperant : vhi docentur tranjmutatiomk pfaim. iufmodi citra ornnia uelamina ; In imaginem ( inqu Dauid )pertranfn bom. pauiuj D e tranfitu quoq; corporis in to:lm$,dicit Apoftolus cum Vhilippcnfs dgean Saluaiorew expeftamus dominam nofirum lejum Cbriftum^ui reformalitm pus bumilitatis nojha>configuratu corpori claritatis fua . De tranjmigrutm uero anima Corintbiisfcribens aitn eandem imaginem tranjjormamur.QMt mddicet Vilius Dei ejl: N*m poteflas data eji nobis, quafiamus filij DeiE pfcim. trm ji tn 2,1 peiorem conditionem iterum decantat regias Vropbeta; Homo, cm in bonore ejfet, non intellexitjomparatus ejl iumens infipienbus : cr fine fatus eft Mis: non quidem natura ,fcd moribus^ conjuetudine: Cum qd pytiiag. Vythagoras, \Hato,& omnes eorum ajfecla, qui re&jhitiunt:Qorumdo*- Boiu ma bincinde confyerjum de mutatis in peias, colligcns Bousfidifimus eom interpres aitiEuenit igitur^ut quem transformatumuitiis uideas , bomtnanv flimare non pofis . Auaritiaferuet alienar um opum uiolentus raptor Jupofc milem dixeris. Verox , atqueinquietus in litigslinguam exercet y cani comp* rabis . Infidiator occulmfurripuijjefraudtbusgaudet , uulpeculis exaquem. Ira intemperans frmito leonis animum gejlare credatur. Pauidus } (? quina metHendaformidatjcruisfimilis habeatur. Segnis, acftupidus torpet,afim uiuiu Leuis^ inconjlansfludia pcrmutatjl ab auibus dijlat.Fcedis ,wramr difque libidinibus mergtturjbrdidafuis uoluptate detinetur. Itafit.ut qtsf bitate dejcrta> homo ejfe dejifiat : cr cum in diuinam conditionem uitiis mar cipatus trafire no pofiit,uertatur in bellu: Hucufy Hotius ex Timceo Locn, CT aliis Vytbag.\)\a igitur trfformatiojxtfccudu affettus, babitus,mortsti operationesiquibus non minus dignojeitur rei natura,qforma,(? effigie: Cl- rius enimpomrpiro^ pfici ab amygdalisfruZiu cognojco.q truco-Mtcm nus lupum a cane, cr afinu?aut mulu ab equo per uocem diiudico , quam exp k.Solc quoq; magisluce.cf colore > quam figura  Luna dijlinguo : ExbcB uero egredi anima dicutnr y quando earu ajfettusjuperauerint:utquampulcbcr Trcfpia, r i m i Jhejpion Gyrmtofophijlarum dux cumApollonio dij]ercns aiebat: Siw* xta Herculisiudiciumeleciionemfecerisyfriigalitatem nunquam contenmens, CT eam.quajhcundu naturameJhparJhnoniamamplexus } multos leons fupc- rajjcdiccris>mukafq> hydras obtrucajfe.Gcryones quoque^ o* Hcjfos uicijjc TONVS SEXTVS. 10 8 quapturimo,^ alia quacunq; dcipjopradieaturcmamma. Btuc anima bo minis, qux beftiar malis moribus cocrcitafpiritu bru imaginrio ctrcunduce Uwr{olutd,o> longo tporis cunicubjnagnifq; tabarus purificada beftia- rum expedita condiombu* ad coelefiem digna rcdcatjcdem. Qnid departicukribi^tranjmutationibus mira confinantia cum noflris depofucrmtcxterni. Cap.XIllL ! N,ha ' cens:Si depojito cor pote thera afcenderis,cris immortalis Deus, Et loann conuerfum in angelum Malachias aperte tejlatur Deum introducens dicemh Mala0 tos infimtiptnc utrinque autborcs babentar concordes . Arifioteles in Poliria feribit bomincm moribui deprauttm wfolumvi bcfiiam mutari, fed ea ipfun woiin. deteriorem fieri . Vlotims de tranfmutatione in animalia  animafaft ra exoriantur.Quicunquc autem finfa per concnpifccntiam,uoluptatemq; t. tur falcia,  ingluuiofa animalia reuertantur. Verum ji non tam finfa , m cum bis , qum finfas degencratione uixerint , ma cum ipjis , planta reph i lantfilum nanq^uel maxim in bis uitale uiguii,onrn\fip> illis curafuitut mf | ta* commutarentur.Vcrum qui muficis modulis nimium deliniti utxerunt> inct I teris non deprauati^animalia muftca renafiuntur-Ut quijhc ratione regrwrit, \ aqudtefiuntfiifiprauitatcaliqHafint infeBixQuJL uerb ciuilem uirtUtemconji- cutus eji.bomo reuertitur.Hucufque Plotinus ibidem fid in eo,qucm depro dentia  cf Cbaldao- rircpcriuntur , quod uidelicet diceretur Tyea magna,{f AretU> id efl ter r^quam Hbrai jn*t crez - Cf Cbaldai KJ^IK arca dieunt:Cum qua terra, Unqnam cum omnium marre umtusfpiritus nojicr, e? mens fxcundos nos red~ dtt.Hinc bomn (latim produSlo cum fia uxore iubct oraculum dices; FrifK- ficate, o multiplicatc^zf replete terram^fibmittite eam>animal uidelicet na ftrumiQup inferuitutem reda&o , digni efjiciamur adbarere illi uxori , qua focdodefcenditDcoparatafautfponfa ornata uiro fio. Et hocfitreptt* O v. CANTICI PRIMI itata prore,Jieut & imperam nofler CbriftusfaBis eiocuit : qui eam uxo* rem,in qua cfed clida , (fferuentia . Et quiafun. mopulebro non debent prafentari opera, nifipuUbra , ideo nomen terjj^ dicitur ldpbet,quod dildtatum,aut pulebrum interpretatur . Vxorata quofe dicuntur opera t quia commixta ejje oportet cum uirtute dwinaiquamgratum, fiue cbaritatem ujitato uocabulo appellav.fine qua opus noferum inuakdumtf c hri O* innk,utaitc(ckftisfy5Jus;Sm stvs. ranoferafinceiusgratiaperficipojfunt.Hinclfeidsaitifdci^ Dotmne cepimus, Pofeedjubinfertur de animalibus immundis, q> bina introducantur ff binajd efe duo mares ;o> totidcfxmitue:f de midisfeptend^feptend edut portio illafuperioTyd intelleftus,morc Vlatonico loquendo , tanquam antifles in tota bumana dom } omnibus prafidensfint qt uires bejliarum intellelu,ucl mente regenda,em uidelicet , qui iam mentem adeptus efl,de quo loqui pratendunt cloquiafecri Scd quajint bejliarum uires,Mofes trifariam exprimit dicens: Ex cunftis  manbus uniuerpe edrnis inducas tecum in dredm, majculinifexus^ fcewm- ni de uolucribus iuxta gentis feum,dc iumentis ingenerefio, q* ex omnirefi terra fecundumgenusjuum. Serpit enim homo , uegetdtiud uirtute cum reprfr bus , quauper terram rcptdnt : Ambulat cum animalibus extimatiua , VbdiM fia , cr cogitatiua : Volat cum uolucribus (peculatiua ; jy contcmplatiu. H rum primis homo inferuit in primaua atate,mediis in iuuitute,tdtimis impr Ariflotc ueckus^ illam adeptus mentem , qua (Ariftoteleauthore , ppraclicd m- probdnte )feraducnit.Sic %f inanimali mundano, aut in totins gencrisbumt ntfuccefiionc oceurrit: Cuiinprimaua atatcante diluutum data funt ola^ planta, & huiufinodi uegetatiuafolummodo in abutn: Sequcnti uerb atatim* malid concefjajunt^ animaliumjacrificium indittum : Vroucfto autem ina v s Pa bum datus efe panis lc : qui de calo defeendit : Qjj* aliqualiter olfecit \tg Variftenfis infuo de arca Noc. Vro triplici itaque genere iflo TwmyS  rc TONVS SEXTVS. tio j{criinJJfmt } ucUuthaUttcxm nartitiones,quomodo ad mguemftnt in corpore humano ,neoterinj 'idicam, 4- **. fud quos h& ccenabo fccurmEt iterude reliquis dicitiAdeum ueniemus,&> man fhncm apud eufaciemus, egoftilicet Pater, * Spiritusfanttus.Etpro tot fco c h r 1 ftitibus commorantibus in hoc humano mundo tubetur introduciex omnibus ci S T V *' bis^ui mxdipofsunt tam a uirtutibus animaltbus^ rationalibns, qum a diui idem mqm nullus affettus in homine relinqui debet a bonis,^ licitis abariis ieix- irnsidioquin eos cibos appetunt,quos non licet,autflipfos cxfame devorantes, infctudine,* Utigiis arcam,* omma in ea exiflentia turbarent: Impofsibile cjlcnim(mquit Hieronymus)humanam anima aliquid no amaredeirco prutin Leuitico legimus. Septem quoque petitionk confummauitcoclejhsDoBor orationem ordinatam inexpiationem nofkiK Dauid Quofeptendriopurgdntur etiam eloquia Domini(inquit Propbcta)uelutidT' gentum a terra . Etjialtiusconjcendere uoluerimus ,fontcmque y (? ori^m rcmifionis perquirere , infpmo loco 5 aut in mdnfioncfummi drcbctypi m reperiemus: ubi ctiam per Jeptamrium ipfum expurgati uerum fabbtutfi, quod inbocfiptenario datur , lato animo celebrare pofiimus . Vndc (yjp- tem , (fjhbbati nomina apud Hebrxos admodum conueniunt ^im pcrttM idcmfunt . Mrito igitur munda in nos introducenda dijlribuuntur fiptcnrio numero , quo typumgerimusjeptenarij excelfi . Vltcrm progreditur Orig- nes dfgnandojcptem uires munda portionis in bomine , quajuo loco legtm relinquimus. Qupd o mnes quoque cceli in bomine eontinentur. Cap. X V H | Ojlqu primam enneade conclufdm in bomine dcmonflrauimh fecunda quoq;ineodecontineri nobis dcclarandii ejl ,c pradicatoribits interpretando autunitt TONVS SXTVS. Ixt tfdntftucraeft Ptolemaidottrina^uddj.eftushuiui terrejhismundiccelc DauiJ JlibusuidtibuJubiiciantur,utJuScorpioterreJlrisfubfcorpione ccelejli : ^ Pt  ka> ' uurus , aut artes bic degensjub ccelejlibus imaginibus: multomagis homo , qui ejl totus mundus,comcnit cum ommbus coelorum ajpecTibus-.adeOiUt omites ip- rum ccAorum>& intclligentiarum eispra-Jidentium uircsfufcipiat,w ctineat. Vnd Trifmcgijlws air. Cumque homo infi omnium poteflatem contincret, opi T:if,n - fckfeptemgubernatorum animaduertit: liautem humana mentis mcditatio- negtudentesfogulieorumproprij ordinis participe bominem reddidere : Sed  dtius loquitur,qum in corticlitera uideatur . Quomodo atuem ah ipjispla- netisbauriatbomojocet Mato, Plotims, ca-terique Academia. Kecipit(in Jfe. uiura) anima in defcenfu  Saturno ratiocinationem^ttelligentiam^Jpecu- Academ  Uuam uim-J loue uives agendi,^ pratlicam-.d Marte irafcibil^ animoji- tdtisardorem: A Solctmaginationcmjciendi, er opinandinaturam:A Vene r? concupifcibilem,' dejydcrtj motum:A Mercrio intcrpretandi,pronuntiart ii^enetrandiqueuigoremA Lunaundplantarcgenerare, e? augercpofit. Corpus autemipfum traftabilcex elementis,& inferiori enneade confcttum, peidem fimilc declarauimus. Et ta ab uniuerfo accipiat , * totum quoddam conftciatur,etiam afiprcmofeptcnario ( t Mercurius inmit ) mo a tota ar- Me* chetypo baurit ea,qua faltem pro parte fio \oco(Deo fauente) dcdarabimui. Nnc autem profequamur eajn quibus cumjignis duodenis conuenit: tfomif- * fiimis,quibusquamplurimiuoluminacompleuere,adducam tantmodo, qua Uanilius Mathematicus injignis decantat dicens. Utaim hcpe diuerfas hominis per Jy dera partes'. Singdaque in propriis patentia ftgnajiguris'. Inqueis pracipuas tot de corpore uires txerccnt: Aries caput ejl ante omniaprinceps* Sortbr cenfufquefui pulcherrima colla Tuw.tyin Geminis xqualibraehiajrte \ Scrtbuntur connexa bumeris:pcc~lujque hcdtum Sub Cancro cjlatcrum regnumjcapula^ue Leoni: \trgnis in propriam dejcendunt ilia jortem: Lik gr ormem cedorum uim comprobant ejfe in cvr* Wckii. p orc humano Jlcut cr in cedejli:Qupd non latcbat um Termaximum^uic Tao filio differens ait.Tabernaculum ijlud filij efl zodaco conjlmtumj cx duodenario numero conjlat: Et ne dum planeta rfigta : qua junt in oct*. uo ccclofed etiam primi mobilis,omnem uirtutem producendi amitte- re uidetur? ff ad flerilitatem quandam deuenireiquia illac commcante,iamfe- gtcs y Hnum y (f frucius terra maturi^ & parti terra fotturam claudcre uiden- w. Quod pofieafubJquiturjignumyLibra mrito dicitunquia tunc diuidi li hu.iut mcnfurafruftu* coUefti incipiunu Vartiturque Solaris curfis in por- tiones aqualcs diurnam z$ nofturnamiStatera quoque librari uidetur tempus Mximagaiidcns tperie inter caloremjrigujque mdium. Uuic adiicitur Scor pia, uenenofim animal,eo c atns importunior , quograuiorifipplicio afjicit: In amda uirus babcttferitfemper obliquo flw; Et id mrrandum uidetur , quod imqutn ei decjl ucnenum,medio die pojlim, quado ardoribwsferuet Sol y cu umen Pbxbus medicusfit ommbus medeiam afferens:Qjiod tamenfane infyr- cm&m abfonum minim uideri dcbct,cum omnia quanto perniciofius uenen hdentytanto & ejjicacius antidotum.Vipera am aut tiri caro^ex qua tiria- aconficiturjemedium uirulentis prabet : cum tamen ipfa Jante uenenofa ebul litdcm cfficit caro ipfius fcorpionis etiam ab eodem uencnatisxSic undecu- qucproucnk unum extremum^ aliud indeprocedittNam ? ipfi Deus fim- me bnus bac defiipfi teflimonia profert: Ego percutiam, tyfinabo : occ\da y C uiucre faciam . Et de Sole diximus , qud aliquando (h dtjcerpens Diony- D ^ fui , c? diquando ?bcebus reuniensi Nrc mirum igitur fipro 'domicilio fio ali ({undofiorpionem aJcifeit.Hicforfitan ad illum fcorpionem alluditur, de quo w lofibc^zf in numeroru uolumine IcgimusiTerminus lebuda erit ab extremo oiHc Mtrisfelfifin^qui rejpicit ad meridiem, * egreditur de meridie ad afeen- fonfcorpionisiueljcorpionum^ut Webrdica ucritat babetiQua aluiu confien- dunt^um prafiferat in cortice literai E/ enim Scorpius tcrreus,ccdej}is f o* fipcrc(tkjlis,a quo foi aUquamfifcipit uim. Sunt e in mferiori eraterefeor- funeste quibusfitirma Vcritas ait: Ecce dedi uobis poteftatem calcandifiper cHKt frpentes, f&ftorpioncS) (ffuper omnem uirtutem inimicii Ncc erm eftgno s t v *. rftlm. CANTICI PRIMI c&lefti , dutfdrutdo  tropicus dicitur locusillciU T{cm' quod cjl conuerfto-.lndc ad Aquariu pergtt.quod Hebrdicc fy]Mf dclt dicitur:^ bocfituki uel uas hduries intcrpretatur.Aptifiimc quidctic* bauriente uafe contineri dicitur \quando terrd , & inferiord omnia incipimi cxlejlibus baurire uim iam cotraclamftcut cceli fupramundanisfontibus. h jhremofunt Vifces , in quos terminatur zodiacus y quos etiameonfecrauit Sdp no tanta areiSj terrenifque animalibus uitaprabere dignojcdturfcdillisfv. que, quoru comer fatio in aquis cjl merfa: Tanta efl enim uis Solis:ut abjlnjt queque penetrando uiuifiect ufque ad mfima terra. Fcelici quippe bomineter. minaturfolis curfus inpijccs,quos bumanigencris redemptor , ry uerus mm Sol comedit perfcSlo uitce currculo y & tranjrnutatus in metioretnfortem, h dem quoque ferie Deifica uita>(? influxusper Solem fignificatus dejcenn* bominem  capite incipiens ufque ad pedes^fimbriat: ut Pfalmografhusj aHo typo decantat dteens: Sicut unguentum in capite i quod defeendit inbdi barbam Aaron,quod defeendit in oram ueflimemi eius. Incipit igitur a pe, ud ab Arite y tranjitper Taurum^quia per colli uirtutem diffunditur adbr* cbia,? gemind* partes dupltcium uirtutum^ operationum. f trajmestp Cancrcum pcclus, j> uirilem , Leoninamqxe uimfcapularum y laterum\/d lia autem ueniensftcrcs reddn fontes illos  carnis opmbur.Si tamen iu* tur & aquds quajuper codos exiflentes continue lauda D* Idem minum: ? qua producunt ucros pifees, quibus pafeamur cum Cbrijio cor^ to curriculo uolubilis uiu buius.Hiru no fine my flerto dicutfecretiores TW logi^qud Deus in comiuio iujlorumpdrat OHcmjtauru y ^ pifeem^duo lku* lob hPM TONVS SEXTVS. n * xtd 31*  EuangcUcuimTuros mcosparaui,(f ahilia mea occififont.Vifcem w ianqnamnouiJ^mumfcrculum t in quod pedes ajfcclwm nojhorumjcm- prtendcredebenu CuriRdJigM i & pracipuiarticuUinbominefmt duodenario nume- ro dtflributi. Cap. X I X. N archiuisfapientum hinos eomperimus progejfus rerum , A/f r- rum quippe per ternarium fipremis nfima petentem * Alterum uerbper quaternariumab inferiortbus confeendentemadfiper- _ na : er dlum  diumis ad deteriora fecutus eft Vlato : bunc ue- puro. r infimisadfiperna profequens Ariftoteles tantum procedit , quantum ex All(iM ^ his per fios Jcnfttspoterat manu duci. Quaternrias igttur eft eUntentaris nu mcrus,(f etiammyflerio magno diuinus reperiturpro rei condecentia : ut Or or P b. pfew C ante eumfipiemiores dixcre: Et bicparit omnium infatigabilcm(ut prtfcquitur idem Orpbcus ) impermutabilemque mmerum dcnarium , ultra juemnon datur numerus . Quaternarius autem ipftper ternarium complica- tus numeram conducit duodenarium primum crefcentem , & magis ccekftcm f & diumm , quam terrejlrem : Vnd crcftentia omma , cr diurna quamplu- rimaipfi dijbribuuntur .Eftctiambic numerus compofitusex duo bus primo perfeclisfoutriis uidelicet : cr eft primws crefiens , cr' boc injxdecim abun- das per quatuor^und illa excrejeentiafeelix eft, quiafit per quadratum aqui UtefHm^rparcntenidenarijdeo mrito Plato in Ph fecutus Plato, ut Repu.fuZ grcditurfcnfim in peiusfatali lege decurrit, id ma-* * degenerante difciplinaiEt idembuius mmerifilidu Keip.termimmforc  c per uiginti ofto Luikcfduor defignatur: Eius etm motus difians  curfu  tenarios in decies centena mdlia^ut etiam Juperna,* miniftrantes>ty afifo* tesintelligentiasjuxta Danielis uaticinium>conumeret. Quaru pracipuipn cipesper duodenarium complicatum ex eius medietate^fenario uidclicetftn buumurinjeptuagintaduos: Quo numero (pjhiioresinfiguratiuopopukct difcipuli in uero , iuxta idiomatum numerum praferuntur : Qjbus idionwi- s*pn. bus ( ut ab antiquis Japientibus dijecre pojjumus ) totidem angelici principi Hlcro ' praferuntur : Qj* ab Hieronymo fuper iUud pfilmi , circumamitta utc- tate , aliqualiter pertrattantur . Sed afgiando cuilibetjuum fcnarium,vot Procui. fine myfterio duodecim prncipes potioresreftant: Ideo Proculus bunc nu- mera Diis,gentribusqHe his> qu quibus pr icndirDium Sagittario > o , femori:Vcfiam Capricomo,(fgenibus:ltno- rtemAquariofmul^cruribustNeptunumuer Pifcibus y atque}edtbus: V- dcManiliusdecantat. Umgerum?allas y Taurumcytber>eatuetur i Waofoi Vbcebus Gnio/, CyUcniiu Canerum y luftiter c cum matre Deum regit ipft Leonem: SpiciferacfiVirgoCcrerisfabricatq; Libra Vulcano } pugnans Mauorti Scorpiusharet'. Venantemque Diana uirum.Jd partis equina Atqueangufiafouet t Capricornijydera Vefla: Etlouisaduerfiim,lunonis Aquarius fignum efi: Agtofcitque fitos Neptums in aquore Pifces. Quorum numinum mm fine caufa aliqua mafeulina , c aliqua fieminina afii- gumurj* innuatur utrque uis fupernis defiendere. Uludquoque objeruan- iumcenfeo,qudccelum fedem diuinoru^ ultimumeorporalium duodenarius fmiturnumerusiqu: ex quaternrio elententari,^ ternrio diuino deduttus refubat^c quafiuinculum exifiens corprea cu diuinis conettit. Cotinet inju- ferbtcnumerus(ut Vytbagoreidicut)perfeclbarmoni diapajnicminpar *7&*i- us y cxquibuscomponitur y 7,uidelicct cr 5.Qwrw, 7, cotinet fefquitcrti proportionemex A.ad 3. cr yfefqualtcram ex.^.ad .ex quibus proportioni- bus refultat diapafom Cuius extrema quaficirculum quedam ejfcium ad ean- dm notamfed altiorem,tcrminando extremum unumj quo alterum incipit, ut eiraikris,cueniat circulariccelo,^ barmonico.Vltra bece quafinecejjari ca lueiksq;ftgnafunt duodenario numero difiributat ut in eo coperirentur a(b ccruicv.&fic de reliquis. Sed boc parumforet t ni jitJefJctbomini etiamfupernum robur multiplex^cuire^ondcm humana mem brvadeo ut inferiore moto.moueatur &fuperius t cui illud correfpondetficut Krui m atbaris bene ebor datis. Et boc innuitfitmma Veritas dum ait : Date, c H * (fdabitur uobisjanquamfi diceret, ftmanus ueflra in pietatem proxim nw- S T V S ' Kuvrtxtendctur quoque diuina multo plura uobis impartiens. Et buiufmdi P ij CANTICI PRIMI multa proftqui fojfmusifedi^Ytlk^uimsfHoloco Idtius decldrandd. CoYrcfponentk quaUtatum cum pUnetis> & oftduo corto. Cdp. X X. Xtant in humano corpore quditdtcs, & complcxionesfitdm ta bentes confonantidmcmnpldnetts, tfjlcllifcro cccloiEam enm y quam boc bdbct cum eis manifefidm , infuis triplicitdtibus pofi- J ponentes, dd cdtn ueniamus, qudm Sdturnus bdbct conuement cu dtrd bilnut >/> quxbus hacprtudkt , Sdturnij dicantur, motumque, & hh ftuxum cius ddeo confiquentes , ut omnibus corum operatiombus Sdturnus in~ terejfeuideatur: Et ab codem attratti ui tam ciuiks.qumjpirhuales impellitibos quidem adferuidum amorcmjL los dutem ad belld , o 3 inuajiones . Sol etidtn cum rubed cbolerd ,  particulares res , quarum nomina ( ut aiunt ) refidtant fcun- iumproprietatem influxuum , tf influentium : QufmuUcbrumbab, (ftrabtomniafiutprmitmobcrtcrosorbes.Etficuupcccatummnatu- uconfeqmturyuando inferiores caufie a prima difcrepant, & inferiores or- UsprmomobilixSicqudomcbroru t crinferioruuiriumlexmtircpumotu.Eteciei , ad inferius uero ra umgenerts.EJ} ttaq; inpropofito nojlro motus primimobilis,uelu motus ani m& motus fielliferi ccelt,corporci motus fimulacbr um babens :fed planetaru ITT? m0Ui$ mmm HUr C  r ^ animm  ue exijlentium repra-fentam Wrultabaccuminfimts, Crfuprems*q U areuoluerimu*,cfiinco:lisferui- dius omium mobile pnmu,\n paruo mundo cor, & uoluntas , In anglico fera fbmvardens.Ejl iterum uis gnea inferapbinis inftammansjn primo mobili ra P^^olumate^cordenofiroferuuirtmdeob^babitatincordcc^ Mfimoonmium mcmbrorum,calorequippe&naturali&meliori:de mio D ., IJdmograpbus att: CScalwt cor meum intra me. Et iterum: Infiammatu ejl cor " uemEJl quoque uis trrea in Cberubinis pulcbcrrima idearum figura, infiel /fro  hominem bunefouendum dcfiinatos,quorum quatuor ad cjruaip* dum indiuiduum, tres uer ad opus conducendum : Quatuor funt T iuj S.oto Alwbi. lul f Jr. CANT1CI PR1MI Ucm Lundj SeUiupptter^(f SdtumusiSol autcm>ut idem dicit ad ucrbum , eft orgo uirtus uitalis^u* eft m cordc: Iwppitcr refyich rtutem naturalem in bepadto> ut * loam Scoto cr db affeclis non cormumeretur mter potentias aftiuasicumfit tantu* modo(ut afferunt) uirtusfufcipiensWuic enim Saturnus prafidens redditSi turniosuos bene memorantesjum babeant uim iUdm aqueam ddeo conftipml ut dm conferuare poftintfufteptas imagines. Kegit quoque (? profundiorisfapicntUiad quam Saturnuspectdiariuirtute c- ducit. A udiens(inquitjcriptura)fapiensfapientior eritiuel adiiciet y ut accip& uthabettextus HebrjlomachHs,uefica i & , matrix.Et benefylen ipf\dicatur>qm(ttfit ci-iien. Galeno (f Auicena)eft uas , ff receptaculumfuperftuitatum terreftrium y Q " llulia grojfarum-.qu* potifim a Saturno reguntur. Eft infuper ( ut tidem teflmin) rarus^mollis.ff fyongiafimilisiut attrabat y ff recipiatfuperfluitatem mgrtnr. nutriturque fanguine fubtili nigro:Qjtdtquejiecus;ideo attrabens bumiditatesfi cut terra y Saturnus^ff Luna. Calefacit ucro,ff digerit ex caliditate injiu ar ni eius confota caliditate membrorum Mi adiacentium? feilicet bepatis , cori, Kicm lfnisJellis y ff hymenquamuis contrariumfortitusjxt  natura: qu & uijcojb pblcgmatcgencrataSyeplepfiam, apopkxiamftt lyfim y apcftcmata dura % quafclirotica dicuntur> cancros , podagrat, pbihxp, bcemorrboides aniiff uuluxsagadiasffluldSjulcera occutta^chronicosdejk' xus uentrisffierttiam mgram>elepbantiam 7 quartanamfebrem , O* buwfm TONVS SEXTVS.  7 uorbosjttinm difficuliat curantur:& corpus extemmnt.Btfi tempusad- c fl,etUad morte praditta nimia alterationeagitata deducut, Infacte quoa } qvehomms & cutcbacjum difroftorfuerit , vmprintfua complexionis fi- pajnacdas uarias,ocu!os impares , longam faciem,a(peclum indc cernem , & fCorporis autem difyfitor figuram tribuit condecn. temjlaturam moderatam^ formofam^ culos ad magnhudinem tedetesfib* mgros , cdptllosfiauos cum caluitie quadam> duofque dentes inciforios etteris longiores. Sed oriente fite reddit cutemfatis alb4m>& culos medocres: oc- dente uerb, albedinem remifiorempr ? naribus . I renibus it$ Gal.t Aniccn, Iul/Fir., u y t?\ /; CQnucnicntcrferuet^cum cr ipfi(teftc Auicena) calidijint, q ficci'quamuis alij ipfos clidos^ hmidos opinentur. Scdkc eji.quia calidum ct 1 bumidum & radicale, calore uiuifico informatumuigztv\ eis.exfui autem fimplici natura fxecifunt^ Martij. Cuius rei fignum pula calculi.qui in ipfis generantur: quia feruent potifw in MartUlibut, ? Mar- tefauente. Et bos natura difpofitor combinauit, fient f multa corporis mem- brana Galenus cr Auicena difyutant.li autedatifunt ad coqucndumfupcr* fluum aqueum^ fanguineum : ficut chyflispro receptculo cbolera:^^ qu clarejcant cum Sole. Cap. XXVI. j Vm Sol (omniumfitpientum teftimonio)fit pater uitcc^ in quo jj3 refidct(ut Pytbagoreiopinantur)uirtutequadamuita,{p>uc- p y tha - r fl^M tus Soljdeo ipjum cordiafignant , tanquam precpuo uitxfe- sdsl dili. Etjicut ipfe Sol in maiori mundo eftprhuipii lucis^ uit(? lumbes uafa quippejminaria:md nonfinc caujafipic* tifiimus prijeorum patrum Abrdbam , ab umnofuo iurdmentum exegitfupct femora lAefiitfcminarium uas, pro cuius munda & myfteriofa generatio^ folicitus crat ipft Abrabdm , dum mitterctferuum iuramento aftritlum ai ^ cipiendamuxorem Ardmeapro Ifibac.ex cuiusfemine Mefiiab generdridc bau Regulat infuper tanquam uitx inftrumentum nitalemfpiritumntellecim quoque,i& raonem: und  zfinfirumetum.Wm quoque^pulcherrimospTtbet culos >animi potifsim indiciu. Hinc de D* Rc s um nid nonfinc myfierio dicitur in primo uolumine Rcgum:q> erat rufius.cum fui ebritudine oculorum^ bono afpcciu, pro quo nos babemus , pnleber afteRa, decora^ fdeie. Er bis potifsimfauet cum in ortnfuerit: o 4 / altius cofcendtrt uoluerimusjdfxcit Sol qudojujcipit infiux afuperno orite^ de quo diem ,f4J * Venict ab oriete iuflus. StaturS infuper dcctcpr(f corpus (it(ut diximus)mal difyofitit, benfico ipfmsfauore i- tcs,cxdtque uiuifica uirtns cms, ex maU ii Jpoone recipientis nocumentd etidm mortfera infert. Ncc mirum quia ex m rid diffyofione recipientium lutum indurdt^cerdm autem liquefdcit . Sic c uerojdiuinbque Sole dittunt ejl; ?ofitu$ eft bic in ruinam,* in refurrftioM* tnultoriminljracL Aftron. Galcu. TONVS SEXTVS. n 9 Quamollefiantcum Venere. Cp.XXVlL ~" Etttffxroew&w capito, w pigwtydondturAn corpore utctn domnatur ancbuentri, peftiniif umbilico, (f buiufinodi omibus , quncruorumJpirituum 7 & uirtutus- untnsmedullamuercebumiditatis.utait Conciliator. F.teflf Gaiato autbore) concii. unfitn cartna necejjarta una ,^ motui anxmaltumjbinc quamoptime Venert mcffondi-ns, quaji uinculum cotmctlen* hominis partes, ajfectu*> mores, & fpntusiAmor enim in arcbetypo nexus^ ncuma dicitur: in maiori uerb mun- iosmore^ amicitiagenerantur , (fcolligantnrotma^firecljentit Ana- Anata. xdgow y Bo'tiuSi(? altjfiipictcs quamplurimi: Van quipafim uenereus dicitur: und om- m 9 tpue4d ipfumpertinentjnerit Venericomienire uidentwr: Vinguedinieti frtjhturtfuia area eft: Cuiusfignum dabat Ariflot. quxa natatfuper aquas Arirto. klttareyquafiabutre.ConcordatGalcnusdicensiqypinguedoj tyolcu Gaicu /wit de \utura aris tperati, & utrum f umbilico tanquam propriis injhrutHw o> prafcrtur.Virtus cnim ucncrea(autborc Io&,er Gregor,cius interprete)^ u rr morbi phlegmatici, typrouenietes exbum bus fuperabundantibus in membris pradiRis, in quibus efl uirtus concupfdk ptoicm. \is^& lpidos Sedfxmala^ inferior Vnus praualuerit^dclitiis L tos^fxciumiieriidmatoreSyldbiles dd omnid uitid mollid: Si dute bondam mus legufreno coercitus rcfpondctjrcioffinclo dmore omnid peragit, Qjjif dcudntur,z? penetrem cum Mercrio. Cdp. XXVII Ercurius in capite ftbi uendicdt lingudm , cuiusjermopem; ufquedd interiord mentis:hinc eloquentitffdutor, crHamr jcdicet natura intcrprcs:Quuenis,& drtcriis  Vitimo prcliuioresfint,cu Lund efl in aqueo fi&oquacum in igneo,uel trreo. Et ideo objeruari b*c in Vbdrmdcis dandis "ww m buiufmodi negotio peritiVulmoniquoquepraferri adiudicdtur , qni tin qudmfiabellum cor,refriger4t , atqj CANTICI PRIMI contcmperatficut Lututcd qHtdrdentifiimo Solis uigore cxaftudm : Etjic* A^ro cor  t{? Auerroi) puhmonem wrtritprabcns eidem calarem ige. jhm,(?fuduc:ita Sol fu cxcdef&om mtutc cfl Lmuc ipfius umnus. Me didUwfopcrfyinxdorfiprffidet, ^cxpurgdmcims^quapereoUtorian^ oriSi& buHfmnifidUqua bom irradiationefueritfuffultusi ^ exequedo quaco^taueritprpti^eloce^uulgofasbeneuol^ Varias infn per dlfpofmonespro uarietate fignijin quo recipitur,& ajpettuum concirna tiu,(? luminis^quo mcfemiplena babetur. Mole autem diftofito JiibieZto cn/nr mitates inducitex illisfuperjluitatibus rouenientes. Omnia infuper mebufa roguei alio quouis modo agitata^profigni cucnientk cu mcbrts iUisJa dit-M potifim cerebYH y cui efficdcius prcedominatur:unde in eo Uji(etiaminfcripi rafacra)\unatici dxcwatuY^ patientes morbos dautjuperior uirtus(ut tetigimus)dominetur, altiorbic rxjwrc- pauiu! Yetur indago for fitan hteris non cormnittenda^ dicente Apojlolo: Sapicntmh quimur inter pfeftos-qui uidelicet pojlint effe capaces diuin&tfumrntpm dcnatq; difyonit, curatamencxequendiuariism- niflris dijlribuit beneficis^ maleficis:prout magna b ($ noa# tes.Ex aliis qnoq; fcriturajhcrcc pUriJq; heis de utrifque pojfumu* ciect* ri Et quodfacitjummus Prouifor per angelosjanqu per minijbrosjdcmft (ut alias diximus)per ccelos y tanqudmper inflrumtd: ut omnid cooperenw* mini^erium Dei: Quod dtuiquitds , uel in pdrte olfdciens udridfnxitnum Virglio membris humanis prafc&a: Aurem aliqui Aemori^^fed Vbctbo dedicStt t!uu.* gilius mennh dkensiyntbius aurem Vellit, c? admonuit. Dexteraamcfo titudinis fede \%f per qufit iuramentu Nm4 PSpilius Fidci cofecrauit^t Li- uius narrat. Digites fub Mincru* tutela collocarunt:Gaiua Mijericorditfo cducrcibinc eafteftunt ueniam, $ mifericordidfldgitdntes . VmbilicumuM, quem Veneri tanquluxurixfedcfubiecimus, loui conjecratu perhibenuunc umbilici ejjigies celebrabatur in templo louis Ammomjieo lcm pidm y ut aliqui d/Jerunf-CT iUum,qucm uidetur bdbere, dutumZt ejfe ex um- ticneSolis-.cuius motus e(l quoddmmodo rcguld,r dtnufiis dliorum. Hic an ZodUcum in quolxbet dnno xrdnfgreditur, ultrd:ne dumperfex bousqu in quibujlibet quatuor dnnis computdta reddunt diem imegrum , qui dtw omni quarto dnno bifcxi denomindto .fcdetiamminutd qu*ddm,centt[i. mam mdclicet partem diei,uel circd : Qu effdmus corcflix, efl deique excdfa* ^fapercodeflis.ubifuntmus re ftictUoderatortSedultrahacomnUfamexpurgaxor^ quofeces tbn m domeftici, qudm ccekflis mmii confluHmjanquam quidjuperfluum, ? ex- ywgdmentum cibifuprema ukcuititulusefiJicundum lotnnemdicensi f "v :,! Mew cibus cflja fadam uoluntatem Patris mei, qui in cedis efl . Qjj* amem fahtc uoluntas,alibi dedarans ait:Defcendi de cedo, non utfaciam uoluntat mmfed ew\qui mifit me; Hac ejl enim uokntas eius.qui mifit me.ut omne, [ Jcm fidedit mibijionperdam ex cojcd refufeitem illud in nouifimo dte. Anima igtur , cr mens anglica cft cihus Dei > cr Cbrijli , qui comedit , ffufcipit womnes : utflta calefaSioria cr diurna uirtute expurgando , cr coquendo inuifceribus mifericordia faqu icbaA cr ngeli eius praUaba^ 4mdrcf!& tjucUeiisMutusejmdiwtfyrmkc^ fervens antiquus, qui eftdiaboks^ SautnS ; PrttirSw cft igimr cumfttl litwusfuis, tanquam expurg4ment>&fccesin cloaca* inferni: ad quam i, vtittwUHT in dies mortales ndxi y & ipfifcccs in Ycmfuam malacffcfti; Qj^ ( an conueniat cum tmmio ifto bxmanofatis w fwpatulo cft attendemi eius&f pofmoncm; In ipfo enim eft arxfupremacerebri, ubiportiofuperior mim, imo portio diuina refidet omm inferior a gubernans. E/ etiam codeftis mdrfc uneulapars anterior capitis>ubi uirtutes obfcqucntes , imaginatiua uiddm cogitatiua, cr huiufmodi itabhamjanquam cedi , cr rcffs juperioris and* U exequentes, qna Dommus iufjerit. Stetiam inferiores pedijjcqux, mm uideliect fenfiuquarclilo auroprhnoycroco, cr dclitiisc- ftxbu*, qbus nutriu debcbant>amplcxatafunt (inquit leremias)ftercora y iitjl icrcm . oblettamenta rerum inferior um ,  ipj* iumenta , (pftercora funt ejfrtta de quibus alius propbeta ait: Computruerunt iumenta inf\ercorefuoX)e^ metiam confuftone^ inordinatione conjnantijbac pauca tetigimus > nem aliqua huius mundana^ humana domus relinquatur intatta, Qud Homo concinat cum angelis eos comineis* Cap.X X X 1 1. I Orno cft ( inquitjpiens ) cui data cft uirtus continendi omni : J Ide o ultra inferiora , y media , alterabilia uidelicet ? carfc- \ftia , apprehendit etiam angelos^ xpfum Deumiutfit quodait- y modo uinculum omnium , omnibufque proximu* , ac uerus mm* dus omnia continens  cum omntbusque conuerfansieumfuperis qmdem^er^ dem.zf (pientiamjum mediisperratione % cr difcurfum:cuminfims perfez fum^ 0* dominium: Sitque cum omnibusfymbol babou , cu matria in prprio fbieSlo , cum elementis in corpore quadrifario^cum plantis in uegetatiu wr- tute, cum ccetis in inftuxu partium fuperiorum ad inferiores^ cT *" motu cm ** Uri ad idem tendais a quo ucnir cu angelis m mcntc y (pjapicntiamicutn Dco \n omnium continentia , quam babetbomo compofttione , Dcusantanfi*' Mcrcii; plicitatc quadam * Hincait Mcrcurius; Homo uel ctlicoliseft praftantioff loa Phtlofd. TONV5 SEXfVS* tij ^faltmpdnpmepotur : Etenim quicunque corlitim ad terram defcendit* tk limitem defiriv.bomo autem afiendh in coelum,illudque metitur: Ncc e um fimt, qua imafint, & qiu fublimia,ac reliqua ornnU : & quod maias eft, terram bauddtmitteHsmcalumattoOimr: tam ampla eft humana potcflas. QMmbremauiendum / dicere hominem quidem terrenum Deum ejfe mor ulemipem ucr ccdeftem immortalem bommem : Vnd korum uirtuteguber- natur fingida: uni tamen cunftfubiiciuntur . Bjfe itaque angelos nedumfa- Mdoquiadocmjed&pbojopbiwturaksidajferunttwprobant, Pia- fi tomxw cum omnibusfuis Academias , Chryfipous , cr Artjloteles : Hic $ ftepudem ait^Abfurdumfore , ca m partem , quhasejjeintelligentids. bryfip- ^HerinunoquoquepcrfeionemrepeririajJcrebatiNamcatulusimperfc- ffe f|i, eams autem perfettus infuo generc; Sic equuleusj equus perfcclus, tf fuer uir . Eddemjerie ($ inpartibus contingit , cum mamsfit perfcttior fcde.coculusmaitjt: Vnd cum mundi inferioris partes impcrfecl* fmt> p terra tantummodogignit : befiafenju , cr motu uigent : bomo ratione rtgm,& appetitu ad ima trabitur . E/i igitur ratio fenfibus non pnepedita, (jbdncmangeliseffe oportet.UincajJerebat Vlato inter Deos,atqueho- mcs natura ? loco medias quasdamdiuorum potcftates interjitai, easque uMtiones cunttat , miracula , particularesque bamines gubernare : Etji  pifas genij , a' noflri autem angeli nominantur . Se d quomodofe babcant difcum influcndo,!? conuerfando 7 undfrauifiimus refultet in operando con mus , & uigoremfufcipit , dicitur Serapbicus, yierubicns ,angclicus ,qud m bofles ucritatis,  bra^pro quo pugtutnws^ boretur : A poteftdttbusprafidium in mundana buius domus inimicos : A Do. tnkdtionus duxilium,quofubiicercpofiimus inimktm domefiicumqucmfe*. per nobifcimportamus : Er ut debitum finem conjquamur ,(* diuinus refigietur.Sed acutiores Tbeologi uherius progredientes docent, po ein operationibus (quas aBus fecundos dicum ) reprafentantur diukt it proprietates, aut acliones-fiue (ut dicunt) noonalia^fentialia, uclquocm* que alio nomine diuina nuncupari pojfunt : Ne/cimw enim itecfcientibus lof licet arcana illa Deifemoti ab omnibws creaturarum modis : & qui efi ( - Dkmy. quit Dionyfius ) omnia eminenter.adco ut bac , quibus utimur , uocabuU ei, qua in ipfofunt, exprimere nequcant y nifiperfimilitudin y y analogiam f d damfecundum qua uherius progredientes dicemus.qttbd ein pafiioniwsw firis aliqua in Deo reprafentamus^qua quuis in Deo pafiioncs nfint, aM\o- gic tamcpafsionum nomine ipfas nucupamus : ut eft ira furor, atque conaf TONVS SEXTVS I2 . 4 jc etnia. Et bine de prhrns ait Propbeta : Domine ne in furore tuo argua me, Da,,i dec5placemia,quambabetnobiJcum, in Prouer- pnaet. biorum uolumine ait : DeleBabar per fingidos dies ludens coram eo omni tem- prejudens in orbe terraru, r delitU me* cumfiliis hominum . loannes quo- Ioao -  aures eius adpraces eorum , ttultus Mtem, aut fcies eitisjrata uidelicetjuperfacientcs mala, utperlat de terra MMorm eorum.Et muita buiufmodi reperiuntur in Deo,fed clarius in Cbri /, m quo ipfe Deus eft babitu inuentus, utbomo: undfacilius cum eo confor- mripojfumus t dicenteipfo Apoftolo; Dedit nos conformes fieri imagimffy Pl ' J '" fui: Ai quodperagendum Corimbiosexcitat dicens : Sicutportauimus imagi- mterreni>portemus cr imaginem cceleslis , Mm uidelicet , qui eft ucra ima gpDeiinuifibilis, primognitos omnis creaturiny. x bore Dionyfio )efl uirtus transformas amantem in amatum Qjtem amorc m> O* coneupifcibilem uirtutemfi moderemurjram(lue,&cxcandefcentidmri~ tionefrenatamexerceamusin bofles principis,adbuc imaginem portamus. pfaimo- |, MJ> de ano exeandefeente in propkanatores templi dicit propbeta ( ut loatm f "' interpre tatur)2e lus domus tua comedit me: De quo iterum amore fuecenfo m Apocalypjidicitur.Dilexitnos , & lauitnosinfanguinefuo.VcctantumB) conformamurfedetiam Vatris,& totius trinitatis gerentes imaginem ipfun Mof. fornuripojfumus- Dixerat nanque Deus (nt Mofes narrat)aciamus bomnt T,if,n - ad imaginem , & fimludincm noftram. Cuius dottrinam redolens Trifmeg. flustrinitatem,cuius imaginem gerimus, nonfub perfonarumnominibusjed- liis uocabulis exprimit dicens; A Vater owvm mtellec\ui,uita, & fulgor a flens bonnem ipfifimikm procreauif.cui tanquam filio congratulatus efl : h\ cberenim crav.atque patrisfuiferebat imaginem-. Qjii Vater efl intelleclusju Titeei. be ns(ut dicunt Tbcologi)ej]entiavi pro obietto: Vilius efl uita ipfomet docente, dum aiv. Egofum uita:Spiritus fanus efl fulgor, imo & ipfe ignis fulgem, $ inflammans: Quibus ommbus conformamurjesla intelltgentia, recla uitap. cloque amore: Conformamurque ipfiinparticttlaribiis quibufda,qua per aru- logiamfcriptura mcmbrorumnominibusnuncuparefolet , de quibus particuk* riter uideamus. De confonantia membrorum De/,' hominis. Cap.X X X 1 1 1 . Va amem fmt membra in Deo, quibus homo conformari pofiit, adiimbrando potius qumpingendo percurremus, adducemesie pluribus aliqua,qup , id eft hain Hebraicfiontemfignificat , $ oculum: j  ico  (iniftra : llla quippe mifiricordiam wpdrtitur. cr omnia bona:bac autepumt malemer entes legcfiucrifiima, qu gratite per Yilium Dei , qui nonjine caufa femper dicitur in Vatris icxterd collocdtus. Hinc magno inyflerioflagitiofi duram Chriftifiententiafiuf cepttm dd iudicis finijlram dicuntur collocandi : mifiricordiam auem confecu widexteram* Bracbinm itaquefimftrum reuelatumfuerat patribus in du~ nori legeifid dexterum rejeratum e\ nobis per Wium Dei, de quo uacinari ^ohlfimcUmabatx Domine quis credetaudituinoftro, & braebium Domi Kili New reucUtiicftfautper quem reuelatum eft y ut bdbct ueritas HebraicaiVti- wc per illum,autjitpra illum,qui afeendit tanquam uirgultum de terra jitien- fi, tudica uideliect gente Juis feder ibus tunc rida effefta . Venit itaque fine tjfcclu, q? pompa regij apparatus^plenus tamen tbefiauris fapienti & mife- KtQfii^qux collocantnr ad dexteram: Ideo diffuditfiapientiam, clementiam, CT mijricordiam in difiipulos.populumquc ipjicreditum omnia fua dilribucs^ cor ^{dnguinem^ animarnjjeatw extftimans dare , qum accipere , omni* CANTICI PtUM chm l u jq U protc{laus,& cUmans: Date,&> dabitur uobisiUouete mdmm uef DiTuj S ' vi proximnm&fencs dexterdm Dei in uos krgifim apcrtam.ln medita lio dutem tanqudxn cor, - totus uenter efi uerum pukhrum Socraticum, imo di uinum.a quo omnid pulchrdide quo pfdlmogrdpbus dit:Virtus } (f pulchrituio mfdnudrio eiusipro quo noshdbemus : Confefiio & pulebritudo infitUji. cdow ciusilllud enim mfefin Tipberet, quod intcrpretdtum tfl mdg\ificcn. dfotws illud uerum ptdrumfigiificdt.quo omnid pulebrefiunt uitd,p>p& chntudincdiuindMuicrejpondetpidcherrimum 9 & cxcellattius omniumt brorum cor fummopere a Deo ipfo concupitumiQuo moto in Dei dmorem^ r uuku uctur cT cor diuini in dmorem dxligentis.ut in Cdnticis dicitur: DifeFw nm mibiy 1 ego iUijnter uberd med commordbitur \ Vberd enim h iucundd.cum in Cd difity fmt omnid cbdrifiidtd, & omnid dogmdtd legdlid, fpropheticd ) ideo dBi fttit terrd fluens lac>& meljd eftjdpiaitidm^ gufium rerum diuindrum\\n* de nec mirum :jibutyrumcomedcns,cx Mo Idtt confefto feit reprobdre m i^* (ut Ifaidsdit) cr eligere bonumiquidfpiritudlis iudicdtde ormubus. Hacig* tur uberd Iddrunt omnes prophctds , qu dd quod confeendens Pdulus uidit drednd Dei, qu* non licet bormni loquu S cor de dutemjimtinteflind omnid y cr injlrumcntd qu illud Hebrdic Sdcbind dicitur , id eft babhdtioui nobis: Dicitur etidtn terrd uiuentium, y regnum, quo uidelicet imrnediatcrc- gndt in nobis: Et bdnc diuinitdtem mortdlibus communicdtdmfummus doBorrc gnutn coelorum uocat y dum ditiKegnum Dei intrd uos ejl^ Sed boc quiuwfi- biipfi uiolendm inferdt y cumfoli uiolenti rdpidnt illud> Mdxim a diebus low nis &dptift in qudnondnwtdliumifedjuiipjws mortificdtio ornnimodd xqu\r\tur*0 pcrfttldin bominc dnimlifobiugdiido uiolcntid. st ys. Liem, TONVS SEPTIMVfc. iiff Va fonoritate omnia , etiam parttcularia in hoc feculento mundo exiftentiacum archctypo cooucniant. Tonus Scptimus. Rationibus 8r authoritatibus probantur orania habere in arche- typo aliquid,cui refpondeant. Cap. Cui maieftati matria prima fuecentet. Cap. Cumquoftabiliatur terra. Cap. Cum quibus extera dementa in eodemrcfonanr. Cap. Quid inibi notem lapides. Cap. Quam fedem illichabeantmetalla. Cap. Quem locum ibidem contincant plantar. Cap. Cumquibusnoftrahaccaequctur plancies. Cap. Quibaseleucntur montes. Cap. Quid defertum,8t rida. Cap. Quid frugifera terra. Cap. Quid mare,& aquar. Cap. Quid fontes. Cap. Qu|dfluniina,8fcanale5. Cap. Quid pifcinae,lacus,& ftagna. Cap. Quid mar rubmm. Cap. Quidnubes,&pluuia. Cap. Qnidros,8cpruina. Cap. Quid grando,nix,8c pruino. Cap. Qmdglacies,8cryftallus. ' Cap. Qyjdparadifusvoluptatis Cap. QuidGion,Phyfon,Tigris,8rFuphratesexipfoparadibflu- enres. Cap. Quid Iordanis,8t Teor fluui us Acgypti. Cap. Quid vinumjac,butyrum,8r mel. Cap. Quid terra fluensla&e&melle. Cap. Quidoleum. Cap. Quidpalma,ccdrus,ligniimfethTi ) 8 hjflbpus,atquefalix. Cap. Quiduitis,&uinea. Cap. Quidanimaliafanclitatis. Cap. Quidcaprca,crui,&hinnuli. Cap. Qnidoucs,8cpaftoresouium. Cap. Quid animalia,pifces,aues,8c planta: munda , & immun- *. Cap. Qiiid Ierufalem,Sion, & rcmplum. Cap. Qujd Acg) ptus,Babyon,& Damafcus. Cap. QtdArabia,rnons Syna,8t McfopotamiaSyris. Cap. I. ir. in. nir. v. vr. VII. VIII. IX. x. XI. XII. XIII. XI III. XV. XVI. XVII. XVIII. XIX. XX. XXI. XXII. XXIII. XXIIII. XXV. XXVI. XXVII. XXVIII. XXIX. XXX. xxxr. XXXII. XXXIIL XXXIIII. XXXV. Augufti. CANTICI PRIMI RATIONIBVS ET AVTHORITATIBVS PRa 6ANTVR OMNIA HABEfcfc IN ARCHETYPO ALIQJTID cui rcfondedtit. Cdputprimum. APIENTVM dogma probdtifiimum ct, nec nnus tri tifimum, tmafabricata praexifiere in artfice pruden* ter, (? non fortuito cafufdbricante: Pari modo domus n arcbiteftoific quoque firmo praexifiit in oratorc : ne ar undine urea menfuratamciuitatcm, amdomumbancmundialcjuidijje prb&ctjitfuo loco latim differemus. Baliaflari quoque per Daniclem diclum tfoHumtrHh Deus regnum tuum,w compleuit:M iumiatur quoque uita cur- ricula numerata cjj, ultra qua tranfgredi non pofimus ^ficuri \ob aperto ore lci > \ofitur dicens-.Breues dies bominisfunt,^ numerus mcnfium eius apute ef: (oiiflituifti trminos eius^quiprateriri nonpoterunt,quamis MreuiariJS** ncrantur etiam omnium mcrita rflagtia,ut eonuenientiproportione remune rrttr,er puniantur ab eo^qui per Zacbariam loqukur, dicens:Metiar leruj z.a. \m,o> primo ftui Deofummo y utYeJpon receptaculumjubieclunt, nutricc* pi** formar um, cr earum omnium capacem potcntiam,Jicuti Deus efi omia fotos facere^omnium earundemformator^primd cauja agens in omnibus, mundifi* terjbns in omnibusftuens.Et rurjum dixeruntfnateriamfujceptrieem^cx* pidtricem onmiumjpccierumfaut ipfas'opifcx iuxta diurna, caufdtiu^ucex piaria diftinguit. H ($ principium paJSiuum entiumjlcut Deus $. num principium omnium>exiftcns in omnibus , ? extra omnia . Ex quo hk imagines^ obfcuras oftenfiones, cxactioncsquc primi entis : Vnd omnis p fena ejl ad aftionem perpotentiam dcduftdjdqxc iureiNam ex dimetro d J inuicempojitajtmulacbra qu uidclicctii Thcoio. diuisjenfisyuijisfyue Da, aut in diuina mente, uel uerboiut nojhri Ibeolo^hi- bent in ufu y Qjjod tamen idem ejt. Sed bic reifiries ejl attendenda. Kcjfrr det matria ? pura ipjius potentia omnipotemi Patri: Vnd nojine myflcrit Mo/ex Deum inducit creatorem y (? opificem mdterifc rebus in lucem> aditis ; adeojut Timoeus tocrus^ p ^ w ^ TONVS SEPTIMVS, ng cducrint cogitationem matria fyuriam, cr ^Ucn  cogitaone atiarum reru. Cum quojlabiliaturierra. Cdp. III. Lemcnta ornnia in coAis^angdis^Deo reperiri conuenienJUa notapdtefecimu5:Nuneautem y quaconfinantU ronuenit cad dementa cum arcbetypo , reftrandum oceurrit . Ejt qutppe pa- terna mens omniumfoccmdipima,ut germina illa binaproduce- )ctjiltum uidelicet , rjffimul cum ipfo Spiritumjanclum : quibus cttera ornnia huius uniuerJiprodHxit^zf totum ipJumglobumiQun d filiale grmen perfeito ifc decreto temporum curricuh injaiutemgentiumdedit . Vro quo Ijiasbo- IfAa rua Sacr^mentorum confeius deprecabatur dicens: Aperiatnr terr^ ($ger~ T hcoiOi mnet faluatorem. Hoc Tbeologi nofiri de beata nirgine^ Uebratia*E(l  uel de induftrid ddieftd dqudifi gcrmkt re debent.Vnd non db re dicitur in munddntfdbric* defcriptione^ quo m gtd^pldnu nongcrminduerdnt:quid Deus non pluerdt fopcr terrm. N ctidmfyiritudlisgcniturdfitjincdqud , que quo uino in ultimofo pofio celebrdto db ipfd ucrd uite dixitiHibite ex boc omnes,Ex bocuidcltcct no tcrrejlri in ccdefte commutdto$biungens\ Sed ego ultra non bibdm de bot gcnimineuitisjdonecbibdmilludnouumuobijcumindomo Vdtris mcimhidn vxu> n ift ratHr uinum , de quo propbetd dgens de conmuio ccelejli in pfdlmo ccxk Cdlix meus inebridns qum pracldrus e/l. E/ etidrn dqud hac Uudns , S^ Apocau >> purifiedns. Et de Eilio Dei inquit lodnnes : Qui dilexit nos> & ^ mi zacii. p cccdf iy noflris^dqud uidelicet illiusfontis y de quo Zdcbdrids udticinanio: b Hld die eritfons pdtcns domui Dduid in dblutionempcccdtoris , & menjlrufi Pauim ta.Qum quibws Pdidus cum Hebrxis dijferens de hoc Filio Dei inquiv. Portal owmauerbo uinmsju^purgdtionempeccdtorumfdciensydqued uideticet# ifaia tut e. fdids dutem eundem uocdtjpiritum iudirij, dqueum tdtnenificut dliuig* mcn dmnumj]>iritumnomm diuer untsittcAt^c^qui tandem Unam in alter amnatur a tranjmum^ic illudcrtt- & jp horrefientia decxupt^ condittut pofinrttmqnam tlufttrula admen faF(iuejympf.Ndmcu&^ ^ufUmalbeJcerejC^decoqmtanqumfegetesperdiffofitionem Spiri* u C m. ^fsnBi-loqaeretur^diuAlimt cibumbabemanducare,juku9S nefeitis, ani tus wdtfcet Samaritanorwn dijpojitas : & que iam denoquebaimirintrinfc- w vpcratune Deifici igiis: Calcfacit, (jf expelia omnefrigus peccti , & tt i - tunSyeo qud nonpofiitcpbabitarcgraa cum peccato&xxbdritas ,jiperfe- faefl(inqmt oamtes)forasexpellit timorem.Conflauit tartus illiusjcrifla- i cia . ms temporc Apojlolorum corda populi audietuis uerba Ma mflammata , w aaus breui ejfet cor itnutn , & anima iw. Ef adeo confiat , utfeparari ne- ftt t dkcnte Paulo : Quis nosjparabit a cbaritate Cbrijh f VUrgat quoque pauj qui terreifunt t (f adfundamtd a:dificiaq;accontmodati Patri, Filiq; rejJ>ondct. Hinc aliqudopro uno , aliqido pro altero , aXxquadojp utro- quepetra, uel lpis accipitur.Filius enim petramj cjfe ojlendit, c H R ! * STVS. R Puluf CANTICI PRIMI udndo dixit ?etro:tfuper hancpetr/m tdijicdbo ccclcfim mcd.ljupr in ipfum,ut omncs cxpomt.lpjcftqtde efl Upisfunddmctdlis, ut Apoji. ak fe mo potefl fonef e siudfunddmtujufi quod pofjtu clCkrifluslefur.Qg Upis dnguteris dicttur.reprobatus quid db adificdmibusfecitdu carne, qt JS, gumfeddb ^ficcfumntpoJhumcdputdnguUjhrulura, & adificifiik facra lerofob*, qu* ddtftcdturex muis lapidibut. Qmetiamfitit itkpttn dMofiptrclfd,dqMJkxcr&ttqtt*propculoljr^ Htm tcrprctdtur Vdulus cu Cormtbiis diffcrcs . Oex (inquit) pdtrcsnodriftc fucritt t omnes mdretrdnjicrut,& omncs m Mofe bdpzdtifunt innubetfm ri: cr ornnes mdnducduerut eandtfcam lpiritdl y (? omncs bibcrunt euniip Um friritudliBibebant cnim dcfpirhdli confequcnti cos petrd,petrd dutcat Cbrij}u4.Sidutp(rdqudfdpiaittdDei,quieflfilius t mtcUigereu^ utfuprd rejerammw:petrd,cx qudfiuxit illd dqudfdpientiafdlntdrisfm meritoJigndt:Qu*}f?0 Hebrdic dicitur^quodnos forte, uel monte petrofa dut cofugiu poffumus interpretdri.Et quis cjlfortis, * omnipotcs^fufttm omniu confugiu, nifi Vdter aternulicc miretur qui^iam^ pctrdmnikpn Vntrejmcpro Filio dccipidmusiquid injcris literis dliquandopro utr^ xmlponiturMdcuen jau Hebraic lapide (ignificdt,cuius diciionisfiiutp m* litera dccipidntur, 3K dbfdciut t quod Pdtrcfignificdt: Si dutemefacn timd coniungitur 31 ben cfiitmt ,quod filius interpretdtur 33* igjtur pd nos dicimuspetrdm,!? Vatrem rfilium refigndt t qui idcmfunt.reprob^ dm db illis plenustbe~ Jauris abfconditis : quostan\ uerus dux , cr imperatortotius mdmafpmtualis copiofifim j> exigctia uniufcuiufq; expen- Wawexasomnus,quidenouof Ua milma:dfcributHrdond^^ f#pOficpropbct4dicuur:Argtmultiplicduw icfi. Sed coquentur^ eius milites illud dedicauerint Babai polluetes dom, Q&arifmtd dminaficutinloleapertiori querela profequitur dices : ar&n loa - m *W*** meum tuliflis: & defiderabilia mea, & pulcberrima meam- xtjlts m delubra uejiraficut & de Baltbajfare legimus in Daniele^m ua- Dani  Jtmca,p>drgted ,&pxiofa quaqua^famuitabutcdoeiscueDulombus ^^'bus y O'gawonibus:Pimus > nifjUgitia,peccdt4 i crBerumdrbitrium.S^ *ymiturpcnecefariisbis, & uejiimentis^utqueamus in contpcciu re ^f^^^^cmpdrere:Quodfiamittimus,uebnoUs\quiaex-- fw nuptusjuaemrin tenebrds exteriores. Etboc efauoddcplorabat le u,m; nusmUmemattombus dicens: Filij Sionmclytidmitli auro primo, mtomo- "merfifum; in uafa tefted.Etiteruto:Claomodo obfcuratum e{\ durum.Et VywmdtcturiArgenMmwumuerfimeJlinrcorUMsffufa^ Wwjpritualvefrigcrdta cbarhate^foedatis.autfugatis cbarijmattbus M tob CANTICI PRIMI iuinis.Et tami auri efi pojfeffor ccekflis lmperator y ut etiam pauimentumfi. feriu ciuitatis ab ipfo rurjumfdbricdta y ex duro in Apocalypfilegamus Q' nobiles eorum in manias feri eis. Sed tf A Apocai. ferro pro re bellica in Apocalypfidicimr , qud gladius ex ore eius proctb bat ex utraque parte acutus, ad debellandos uidclicet , cr comprimendout- belles . Etfinon adefi uindBa , aut iufiitia tempus , adbuc tamenferrma- quiritur,quofcribanturpeccata punienda ,ftcut in leremia kgimus: ?ecatm lebudaferiptum efi in libro ferreo.Sic & lob ait , Vt exarentur in lho fr- reo. Efi quoque neccjfarium as ad uafa templi conjlandatideo nonfine mjfjk rio in xodo iubentur omnia uafa tabemaculi confiei ex an ,fimiliter cr m- fa templo cr mare t ut in tertio uolumine regum legimus : Quod as multum* misfanclws Dauid , qui elegantifimum Eij Dei typum gefit , Sp iritu fandt plenus accipiens debct,& berot ciuitatihus Adadezer Ajjyrij prapdrM pro uafts illis.mari , altare, cr columnis confiandis. Tulir quippe as dchfy- riis,qui negotiatores interpretturjbonus negotiator. ut ipfum in melioreufw, stvY CT Eki mimfieriumconuerteretftcutdocetfumma Veritasdiccwfacttcw bis amicos de mamona iniquitatis, commutdo uiddicct asferrum, & k/* ijios, quipretiojidicunturjn illosfuperna ciuitatir. inqua non tantum auri* Deut fedferrum^ aspretiofum reperitur, ut typiccloquitur Mofes in Dcutcrfr dics: E ius lapides ferrei funt, cr de montibus eius asfodkur. N enm i* " rabac inferioriza Canaba\aut Cbaram dicitur.ab Mopertgrmantipofm iuxtafponfiones diuinas pofeffa,junt (ficutnouimustf uidimus) lapides fr reiuiec de montibus eius as,autmetallu aUquodfodkuyiunddemeliorirtS 9, Terem lob Exodus Re.in. TONVS SEPTIMVS. 131 Kjws Pua inferior typumgeJSk,ncceJJario meUigttur. Stani amc y & plub qudfifeees metaorum non rcpertri duuntur m illajupcrna regionc; m qua ni b$fcadcntwn,nibil impcrfeBumadcffepoieflMincaliquando imperfefti , cr E " chL 4 diuhtis rccedentcs,tanquam argcntifcoria Mis comparatur f ectim \ut in Eze ici* fade dickur ; Omns ijli asferrum^jlatmum, * plumbum in mdio fornacis ftoriaargentifattijmt. Etperlfaiam promittit Dominus auferre jhnnum, q> fiariam argcntipopulojuo, reducendo eosaddrgenti cr auri utramjbe um. Ideo exprcfius * excellcntiu* babetur in arcbetypo aurum cr 4tge- tm^cuibocinferius diquidpreofttatiscontinenscorrejpoiidei:lnterqua:bo' C , H RI 00 tenens locum mdium alteri eorum adbeereat necejfe ejh Sed audiamus Ke s t v s. imptoris momta diccntisiTbefaurizate uobis tbefiuros in ccclo>C#tera quo~  Zfprimarij influxus , tyfruftus duodenarij per totius anni cr tem forisfodtium. Sed nedumjruus rationale^ id e(l bene imtiati , cr perfujitl lo mfiuxufuntfalubres cr proficuifed ctiamfibiipfis infrucuofi y  aut dantis liberei s V v s. tcfru&usfuos aqua porttonc commumcet , Ethinc atiquandofefe uiten nom- nat dicenstEgofrm uitis,(? uospdlmites: ut inflam myftico,aut in uera tr excelj , wjuframundm arbor plantata eflfid multa alia: quibus totus bortulus efl completus, dep. Genefi - bus dicitur in Genefi: Vroduxit dominus Deus de terra , Ma uidelket um, tium omne lienum . ul arborem pulcbram uifii ,  *d uejcendumjuauen . t Idem* O * *   *J1 I*/* /** I" I iteru;Ex omni ligno paradifi comede. Ncc enim m illo jxtradtfojunt Ugtu btc uegetamia : qua filem a nobis pro tempore plantari , & in ufum adiificiom conuerti, uel arefaflioni exponi, ut comburantunfedfta ab aterno phmttt ibidem fim ab Alo agricola.de auo dicitur ibidem: Vlantauerk Vominus Deuspiu- pJX. radifum uoluptatis  principio Apfemet quoque in \fiia dicit: Ego plantam ti- idem uineam eleciam . Et inpfalmo dicitur : Verfic eam , quam plantauit dmen tua. Sed in alio pfalmo nibil exprefsius eo,quod dicitur: fiaturabuntltr ligm A. donai-.pro quonoshabemuslignacampi cr cedri Libani, quaspltauit.Ugi bac t aut arbores uocantur Adonai,& tetragrammi, aut quadriliteri: Minta- gatur de quibus arboribti loquitur. Et cedros adiungit quas plantauit Ale, p nifiplantet , omnes eradicabuntur . Si autem fenfu anagogico adfenfumno- 0rlg4, ralem Origetiemjquentes tranjeendere uol-crimcs , arbores fim uirtum plantai* , e? afifa *obii  ccelefli agrcola , a quo omne datum optimim, tf omnedonum perfettit: In par adifo enim ,  injlatuhominis delitiamisin ueris,& aternis delitiis eftpkntata arbor iuf\itia,& arbor pruetiafcm dinis,vr temperantia: uel arbor pietatis,clementia t cyfipiice,aut difplm Qucmis> irrigata^onfota^ atque euulfa defiribiturjub nomi KAffurpffquandambjperbolcn,Htfa E^ lece Ajfur^quapcedrusin Lbano pidcber ramis 9 &fr$d&n nemorofus % m ex cclfum elcuatus:Aquanutrierunt illum^abyjfus exahauit eumfamina eius ibat m circuitu plantationis fua > @> riuos illius mifh ad omnia ligna campi t Ueo exaltam, o* eleuatus cftfupcr omnia ligna agri i Et adeo defcr&it ipfam ar- boremexceUam , quod in paradijb , ubi erat plantata , nec cedrus , ncc abies y Htcuprejfus^uelalia quapiam arborparadiJiDci ipfipotcratafimiUri.Scd ne de tanta akitudine nimium confidat y fubiungit : luxta impictatem eius eic- (ieum^fuccidmteumalieniiEtmultaprofequensde ipfwruina tandem finfert : Ecce dejeendere te feci cum lignis uoluptatis ad nfima terra : Vn- idocemur^qubd citam plantatiquacunque fublitmtate in paradifo delitia- rumdecidmyjicutprotopUjles^^inteUigauiadlay quec ceciderunt xcum naus exjefiare , aut erigi pofit , utfumma Veritas ait ; Si quis ( inquis ) in c h r i mnonnrnferit,mitteturforasjkutpalmes j (f (finignemmittent, STVS O* riet. Sunt igitur arbores uegetabUes ifunt arbores humana :Junt arbo- res tngelica cft:o> arbor fuprema,atq; diuina.Nec ijlauegetabiles mrefeunt, nccfruSlumproducunt , nifi donato uita , (fficcunditatedjupremaper me- iks t Necbumana>aut anglica arbores uiuunt, autjlabilesfontnifconjerucn turabea^uafola injflabilis efl:fab eadem uitambauriant^ irrigentur  fonte illofuperno,  quo omne bonum: ut de angelis lobperhibet dicensiEcce IoU (piifcruiunt ei.nfunt flabttcs^aut no credctjcilicetfirmiter : f in angelisjuis fojuit mutationem,qualiquiprauitate y alij autefylendoretn interpretatifunt. Er de arborihus bumanis dixitjtmma VeritasiQui manet in mc,er ego in eo % c " R l btcfenfrufl multumiquiajine me nihil potejlisfacere. Habent igitur arbores emes inferiores illamjupernam arborem^ cuicorrefyondeant iykqua uita t incrementa , (ffruclusfufcipianude qua multoties infacris eloquiis innuitur fib typo barum inferiorum. De illa igitur deque aliis arboribus exceljis(ut opi tor)prophctisedoftusPlatoinVb  communi bac conditione feiunges. Vuriora nanque illa & perfcftiora ejfe afferittuertmque ibi ejje ccelum , c- wm lucem y ueram quoq\ terram : A quafi quis ad hanc> qua d nobis colitur, tm 4m i lapides  arbores$ores J fru?lHSy(3 t buiujmodideuenerit^ambefiatquc corrupta omnia Jaljedineqnaddmmarisbuius uideantur. Declarat queque^ VStafit differentia inter camJpcuUtionem quaucri Satttrmj, &> a turba fe~ R iiij pfnlin, CANfICI PUMI -.toott , diuinique uin bdbent,(? eam y quapotiuntur , qui tenrenis buiufmodi cu. ris impliciti contanunati funtfalfedinejd eft fipientia buius muniam wurij, Smt mnque(mquit)iarboreslfioresfruu4,montes , lapides Sardij, Ujfa Smaragdus^ catera buiufmodi : quorum ijiafunt partcula quadam defor. Wr,cr *d borumfpeculationem^ ciaram intuitionemperuenimus monw> fuperius admodum aperte referauit , non quidem morte corporis y fed per o, nimdamfenfuumfequcjhationm>o>purgdtorw uirtutes ab omniextunco, CT alieno.Quoufque autem iUa ortmia claro intuitu nobis profpicienda offern turt reueldtafacie contemplanda , per bas inferiores inter nos eft baban fermo y ex quibus innuere ualeamusfupramundana atque diuina^ borumun dem aufpiciis ad eafortis noftra non immemores cubu Cum quibus noftra b&c xquetur planxes. Cap. VIII, N ccelefti regione nSfolumfunt lapides^metaUa^arbofcs , o> momuojus^ dj^er:eftquefrugijr 9 iniguus^ fitiuus:& ex aduerfo JylueJlristO* aridusficut cT bic inferior diuifus eft mundus. Tripartitam enim bane uidemus terram.cuius una parscjl plana,bdbitdbilis>o> irriguaialia dejcrta>& rida: tertia uero montuofx . Et montium aliqui, maxim colles.fcecundifunt (? pingues: e? aliqui defer , quodficutJuntaqu& leniplanitie uenitjta ab eius ajjeclis boc pianum iter af. (juendum eft.pacis quippe y manfuetudinis,patienti* y quietis,  nihil borridi in eis prafin- tUtur. Hinc iufiit remittendas iniurias.pacem omnibus denuntiari, cr ajferri, CHR i mienter omniajujfcrri dicens: Beati mfericordcs y Beati pacifici^ beati qui s t v s. mfecutioncmpatiunturproptcrwftitiam: Imo cr omnia infirumenta bellica, I e? occafwnes pugnandi deponi iufiit, iuxta lfaiqui dixitiMemcnto domine Dauid,& om- Dauid w Mdnuetudiniseius. Cbriftut quoquefuis chrifticolis dixitiBeati mitcs,quo- nmi pfipofibunttcrram,illamuidelkctpl X I X. KSFSEl NtrdttttseUftifiliflJratlpronufionis terramnon modo piai. PWs^M txsftd montes pojfederunt debelktis, & expulfis eorum bht* ofuc ^flPt aM tatoribus , ut in lofie legimus , ubi dicitur. Ccepit'quc lojue o*. gBELS& nemterram montanam^ merididndm  tcrrdmfyue lejfc^^ mticm>w occidentalcm plagam^montetn^ue ljral,(f campefiria eius % (y pe tem montou qutafeendit Sebir ufque Baalgatpcrplaniticm Libam fubtcrit tem Hermon.fiigula quaque difiribuens tribubus (ffamUiis zifo, ut longo fet morte profequitur:Qjtaut excelfisfiis >ficut ifli materiales tn> gantur  nubibusjupcrioribwfed ifli non producunt aromataficut Mije ^ camic. bus dicitur in CanticisiFuge dileStc mi, CF aJSimare caprex , bitmulbquc ca- uorumfuper montes aromatum.Nccfiilldnt dulccdinemjicut i//, de quus loil loeh Et crh lerufalemJanZla y ilU uidehcctjuperna completo elciorum nm- ro> aut apertis pors per Kcdemptorem ,fic ordinata, qud aliem non tunfu canti. bunt per eam , * in die illa(utJequitur)ftMabunt montes dtccdincm, tf d- lesfluent latlefieut de tota terra Zcbi dicit>qudfiuctlac (f melle, nonfi* dem laBetfyod exprimitur ex uberibus caprarum , uaccarum , f ouium>fcl ab Mis uberxbws excelfis % de quibus dicitnrMeliorafimt ubera tua uino : N mcUc,quod deducit exfloribusfilicita apisjed Mo % de quo iteru dicitur : Md Dauii O* Idcfb lingud eius : Et a Dauid in pjalmo : De petra , mellejaturditou saiomon tf c j fa ^^ ^^ ^ ^tra^qune efi DeusiNam nut td efl Zur> Quoi m babemos interpretatum pcwamjwmen Dei forte fignificat. Kcddunt igitur & montes ($ lac y @* mel dulcifiimum (f aromatdjuauijsima: ideo anbcldd d eos Me > qui dixitbo ad montes myrrb aut quis requiefcet in tnen tcfdilo tuo ? Efi etiam ipfe Deus bofi>cs> monsjupremus , cuius cacumen ck lUitu w tum efi in itmncfim. E/ quo qu mons excelfm Mefsiab 9 de quo lfaias t apet Laias Pfalra. ruim. TONVS SEPTIMVS. , 34 tafirmone ait: Et mf in notfimis diebits pr mons diclus efifabli msfuper aliospropter eminemiam natura : plenitudinem gratia , cr culmen rtutum,atque meritorum. Sunt aUf quoque montes itaellettuales , qui tanqua mifhijupremo monti afaifiunt,(f inferuiunt,de quibus Ifaias ait-Montes ? colles antabunt laudem,& omnia ligna regionis plaudent manibus.tiec enim axumftxofi, cr terrei montes,nec Ugna combufiibilia plaudunt manibus,fed ut\vndesarbores,tf montes, de quibus iteruminpfalmo : Simul montes exl- duntamefaciem Domini,quia uenit:Et rurfar.Momes exuhauerunt, autfal trimt(iuxtd Hebraicam ueritatem)ut aretes, cr co\ks,ficut agni ouwiQux oimiiddfiperiorcs montes,coUes,arietes, & agnos, quorum fimulacbr um ba hent, ? quibus correj]>ondent,rcferuntur,Jirecl intelligi debeni . Sunt etiam mimes mali magni robore , cr malitia,ut in lercwa loquitur Dominus dicens: er!n . lece ego ad te mons pefiifer,aut defolat, uel corruptor.ait Dominus, qui cor rumpisuniucrjm terram:extendam manum meam ai te, & euoluam te depe- tristfttibusjcilicet confecus es, cr dobo te in momem combufltonis, ubi, iuxta fafientisfintentiam , potentes potcntertormemajitfiinebtmt. Et adfatan , qui sap.en, iiuerfabatur Zorobobeli adificanti templum, dicit Dominus per Zacbariam: 2aba . Qm tu mons m,\gne contra ZorobobelfSed bosfacil Dominus demolitur, cr dijsij>itperjc,aittper elettosfibi montes ficutad Ifaiainquir.Triturabis mo- IfaiM tes^f comminues: cr colles quafipuluerempones. Et in fartem iflorum montiu pofius efi -1JR0 id efi Scbir datus in pofjefsionc Efau , cr ducum,qui egrefsi ; jant de lumbis etus,id efi bominis animalis g> omnium,qua ad ipfum pertint, toiGenefifubfiguratiua tefia longo fermone defiribitur . Hoc enim indicai c &- totncnfebir,quod non tantum montem iUum,fed turbinem^turpimdinem, mala mmonm , malam mentem^rinem,pilum , capillum,hircum,& diabolum n jw nyfterio(ignificat:Ad quem montem confaenderat Hlc,qutfitit caput totius r >dUons,turpitudmis faperbia, cr maUe cogitationis dicens: In coelum con- fim ,fiper afira Deiexaltabo folium meum ,fedebo tn monte tefldmenti  Wrifo* Aquiloms. Et ijlifant montes mrito explanandi,ut infert Ifaias de lCii " yo irroganaprkcipe dicens: Verumamen ad infernum detrabens in profun *w ci. Et in particulari de monte Sebirper Bzecbikm ah Dominus: Dabo   hie Hicro. DjujJ CANTICI PRIMI montem Scbir dcfolatm, & duferam ex eo cvntcm (fredewitem. E de on. kcuc. mgaubtetitdinqwtAbdcucCentrm cottes mundi ah itineribus ecternitatis eius: Ver quos montes faadi damones nt, Hicrgn. trffcgntitriitputt Hicronymu* ) qui eleutfe contra Jcientiam Dei , ^ per coUes  & oh* tenebrati mali bomines^ ipficumprinpu* obfcuritatis dicuntur motes #. lerem, \ig xno f x y fa quibus per leremiam Domkix an : Non impingantur pedes uefin ad montes caliginofos^ obtmebratos.lfiifunt mm motes,* excelfd in pi. bus ddoletur Mcnfumjuperbi* cu mxima Deiindignationcjit multipli ^ Regi!* rimonia in libris Kegum lamcntatur Dominus,  dcpopulo adbuc immom in exceljis , CF de regbus , qui ipfa excelfd non abftulerant. fiijunt quo$ m tes cr excelfa in qmbus Sat(ut ait Hieronymus)jaccrdotes Dei intcrfefr me f aftas % & eleuatus appetitu regnandi contra eum , cr contrd Dduid>ai ipfe Deus iam trddiderat regnunr. hrat enim in Gbaaquod excelfim^ut- uatum inter pretatunA quibu* montibus nohis declinandumcfl, tanqudtni- Apoca:. tifimc ruituris^ in nibilum deducendis y und in Apocdlypfilegimus^ ym do effundetur clix indignationis Dei montes nonjunt imenti, ut cr Vfm- gcaphusfub typo drboris loquitur dicensiVidi impiumjuperexaltatumj tf de uatum ficut cedros Dei,& tranjwi, &* ecce non erat.quajiuiy & non efi ma tus locus eius.Sunt quippe cr alij montes nobis confeendendi , culmina uidca uirtutum,ut conueniamus cum uirtute diuina^de quo diuus Citbdrcedus dh: Ir flitid tudficut montes Deun mfiitia enim, qna communis efi uirtus, omtma* Dariid tcrua uirtutum deprebenditur. Et de uirtutibus noflris inquit ide Kegius Pw- pbeta : montes excelfi eeruisjd efi culmina uirtutum funt pro illis robufiis ar- Hiero. m ^ q U i nouerunt occidere Jrpentem , utfctttit Hieronymus in commenum t cSr C7* Origines in CdnticisiSed bic addit, quod montes etidmfignificdnt ewrnfn- tes cognitiones,diccns:Venit quisjaliensjuper motes alti fenfus, &Jiiblimsfr telligenti^de quibus dicitunEcce bic ienitjdliens in montibus , tranflim d- les. Et rurfus: Fuge dilcftc mi ad montes afomatum: In quos ccnjccndentcs #- nam mereamur cum E/w, f Mo/e audireuocem Donini blandientis^ centis , &pajccntis eo lacie , f melle, quo pauit Mofem , ? per ipfin to- EzecKii tumpopulum ex monte S4,m ftmws illa ouesje quibus ah Dommsper E# cbielcmilnpajcuis uberrimis pajeam oues mes in montibus excelfis* Sic Chn- fins cx monte Tbabor tanta dulcedine trs pauit Apoflolos, ut Vetrus ommaa aliarum rerum oblitus exclamando diceretiDomincbonuefi nos bic efje.Vwt quoque ex monte Sion omns Apoflolos^ cos> qui cum ipfis erantjuprem^ bulo Spiritusfanftifui , quo ddeo eos refecit faggerens eis omnid , ut bou ai pula cr ebrictate madefatticruttaret uariis linguis inpopidos magnalit D. pfalm -TONVr SEPTIMV! m Btobhjhccdufant, er altar pronuncfikicencUs regias propbethunemon. Da " i  omnia bomiutpofiideamus nonfolumplaniemjedmon- tmmrriguam, idesleminemiam gloria, rgraduumin meridiano Mogra- mum,&Getfem,complutamuidclicetregionem &madefacldmabillis u- tcmiscdtuBns,v> rimlis,usl illam(upernamplhuiam,de qua inpfalmo: Viu- Kaim um aoluntanamfigregabis Deus bareditatitua,Geffememmplauia inter- frcttur.Pofadeamus quoq; Vlaniti,& barauab,de quafupra diximus,& ex ptjkia,& motes \fiael,n qppefyluejkes & ridos ,fedfcraces  ptimos, VfArteiUmontis,qu*ajcdit Sehir: Mons quippe Sebrefleulmenprofbe- mns mundana data Efau,cuiuspars quoque data efl ifraeli, quamuis portio rcrum diuinarum data (it ei infuniculum hareditatisfua , non tamen deflituti fm in bonis temporalibus,duafortuna dicuntur: Qua bona ueri Ifialita n fcjfederuntfemncia a patrono fuo , qui Deus eflifedfimul cum ipfi, qui dixit MraiEgo cro mercs tua magna nimis.Et de quo dixit propbetaprofe,  SU Jw Ifrautis: Dominus pats harediutis mea. Ideo notanter dixit lofiaqud arumparsfiit ufque ad Babalgad, quod patronus,uel Dominus fortuna in- tetpctatur.Sunt etiam montes aridi,& defirti,qui infirtem ueniunt cum ari- M quajlatim dicemus: Ideo per huiufmodi montes ficcosficco pede tranjibi vmsufyuc ad incultam,& inferacem ercmum,ubide utroquetratiabimus. ^uiddeJ rtumir rida. Qap. X. &j*slMVmnilljhinmundobocinf I jPjjjfl'' ( u tfapicntesmulti confemiunt) r abfyueidtaM mafu- ISSm ^^etypojui repondeat , & undregatuTi coueniens eft ffiyrai * etitfefertum,  loca rida etiaipfa manu Domini fdbrkatd *lx*tfuds intcUigentias, (f aliquid infupramundana cria quocunquetomi* *nfeatur: und ariditatemfufcipidnt,autfecliH^.trabimgUofuprennfoH ^momnisuera irrigatio.Eftitaquedefertm (utabetymohgia ncabm b ^ms)deflimuso'dereliBusUusfduoree(tlefti,fmtetiamJ^ ^ulumHebraur^quodefl l^-Q ideflmidbar^idfmealiqMarefic^ ^ewlinguaeiymologiAmdicitmyocdtur quoque rida uctftccumjut t*-> CANTICI PRJMI nc fin4tuoc dabo uobis coclum dejuperfer* rcum,(f tcffam& quicquid ad ipfum pertinet aridum^r hifpidum. Alterum auto* bxdum^qui ejlcaro t*f concupifientia eius, offeramus Domino crucifigentcsl paului Uwjuxta apoflolium monumentumzQui autem Cbriflifunt carnemfuamcn afixerunt cum mtiis,^ concupifientiis : ut tandem uiuat , o 1 ipfi cumfiiritH coram D ominosa denotabat caper conjhtutus muus coram Domino. Ex cu4t TONVS SEPTIMVS. , 3 r ge lio quoqu: babemm defertum ejfe fedem maior um fpintQim , narrante Lu- Luc4,  ctquduirillcnequamjfrituHcxatutfr&is catcnis apebatur a damonio in dcferto. Dicuntur quoque habiurc in deferto,quipriiwtiftfnt irriguo catle- fli,dutpeccdtis fermentes , aut ea per poenitentiam expurgantes non adhuc dh pifupertto rore.ldeo notanter dicitur in Gencfi,quod Ifmal cxpulfus a domo Genefl * Abraba, arcMquedcfaginisinferuismordbdturinfeBtudinein dcferto Vba rdin. Etprononadbucbene initidtis, cr difpofttisadccelefles imbres* dicitur, quodloannesBaptiftapradicabat baptifmumpoenitentiatin deferto , ubino)* dnmbencperfufesmordba.tur.puer. Et Mofes coelefliu iammjluxuuparticcps pfccbitgrcgem non intra in penetralibusfed ultra defertum . Sed & per de- fertum traduxittotumpopulum IJraliticumtypumgerentemeorum cmniunti quiperpeenitentiam adfuperccdflem pdtridm confeenderefatagunt.Cbrifius quouueomnium exemplar^ dux poenitentia cr initium euangelica uitatuo- hut dgere in defcrto,quo duftutfuk  Spiritufanfto-.ut iwnaret^ bellu ini- retei prncipe mundibuiusdeferti,' dercliUiafupercaelefii irriguo . Sic * Dduid figura pracedens ipfum Cbriftu , & futuram ecelefeam antequam de- umret ad regmm,quodfigurabat regnumillud\qud intra nos efl y morabatw micfcrtoipje,  uiri^quicumeoeram . I dcferto efletiamomnis anima de tom intrans in ergaflulum corporis buius y ubi defritur fapientia, uirtute.co- pone&operdtionsboterumoperum, iuxtdillud SopboniatEt ponetfpecio Sofho ' ftoin folitudinem,r eremum,ueluti in deferto. Sed quto ntdgis anima de~ [mo huius corporis feaueferatur , tanto magis dijponitur ad caelejlem influxu, (fconftipaturdffluentia omni bonorum redolentium i uelutaromatd:utin C sdicittir: Qua efl ifta , qua afiendit de deferto, ficut uirgulafumi ex aro- Caa, - mbusmyrrba^ ffcr,cr uniuerft puluerts pigmtarij. Sed & uidens c fmre dilccTfimifilij Dei munitamjde cuius plenitdine omnes accepimus, te- rmi :Qjia efe ijla , qua afcenditde deferto delitiis dffiuens , mnixafupra na iMumfiliumfEtdliquando tamis cbarifmabus pcrfunditur,ut redundet eti iwrf>us,cjuod defertum erat^ut Pfalmograpbus aitiVinguefeentJpeciofa defer D * tti * utiiterumVofuifli defertum injagnaaquarum.Etperlfaiamadegenos t & SL' fuperes quKi maios relegarei in deferto , niji cr ipjius effex defertum, & aliquid m jcncs CANTICI PRIMI arcbetypoicui tU rejpondeam^ prafloftnt&ft ergo(nifaUor)tribututl k fiitia ipfiusfeuerquam Hebrai^ id cfl dm tiocdntjut e/ menfwd illafi. ueritdtis^d qud omrna dura^afpa, & ddujld ignc: Vndjuntetidngeli ignci^ C mnifiri iuftiti* eiusfuerifmxtfui injcriptura antiqua dicunturfilij Elo- loinnci him-Jed lodnneinfMApocdlypfingelinocumentiiquibusddtumeJlnocrc tcrrty C7* nun^rharius^ bommbus> & tuttivs divino indicio fubieBisAnfa Junt ctiam dngeli dducrjh\tes y fy probantes eos^quifint infufiri buius coro rcaruotisibinc Sdtam, id efl aduerfaittes nomnatuuruxta tllud lob: Cumftu rentfiij Elobim cora Domno,ucnit ctidtn Sdtmjuccinttw dd aducrfinim lob> f^probandameiuspaientiam^^fidelirat^^ Etquanioh lincmittuntur punitiones, (yfiuntbomnuwperidd ,fiunt ftoque drcftio* nesfubttaZlo \rrignofuperno^utprobentur^ aut ctindignam poenamjua trtnf grcfionis rcportcnt deltnquenter. Quiburjaccurrat clcmemifimus modcrater fauorcyfff irroraoncttibun&sfuabGVgnitds, (ff irroratis grdtu^atq^ mentis mifericordia. (? pluuia benediclionis erunt : Et dabit ligium- ZacKa. grifruciumJuHM, y fw* dabit grmen jum. In Zacbdria quoqueait: H*c faciam reliquiis populi bumsiuincd dabit fiyilum fuum, & terrd dabit germ Juum> (ff ccclidabuntrorcmfuum* Qupd iffjifaci^utinpluribus.percufii lob TONVS SEPT1MVS. ti? fccudataliquaitdo tamenfacitimmediathutaj^imofimone loquitur Do* mmsmDeuterJicenr^erra t adqHin^edkrpofii dui. rd Acgyptic 1"* exifluubi k&oftmine in bortorum more aqu* ditcuntur ir riguefed momuofa efter campefiris de cedo expeftans pkuias.qmm Domi- nus Deus tuusfemper inuijit,& oculi illius in ca funt d principio atmi ufa; inf KM.Etftbedieritismavdatis meis,qu#egopr*>cipio uobisbodie, utdllgatis Vomumpeumuejbu^fnuiatiseiktotocordeuejlro , & m tota anima r^lrdydabitpluuiam terra ueftr* teporaneam^ ferotinam-.ut colligatisfiu- tKtitu,Mmholeu,o'f terra.quam calcas Jerrea: Da- buVmnus xmbrem terra tu terra jterilis,  tota planitiescirca bajbbal- *mu*(utm Genefilegitur) antequamfubuerteret Dominus pentapotimil- Genefi * Mwtirriguafictuparadifus Dei t nunc (ut uidimus)tota arefafta efl,uelu tHtwsfornactsjuxta illud lercmia-.Afacie maledittionis arefaclafunt arua. Iwem; ^yontigitetiampropterfceleraAcbabtemporeEUa.quandoprohibita 5  ??" fr,M ' E de buiu J> no  ualtbusmelioribusjc quibusfubinfertur.Etexultationed les accingentur , er ualies abundabunt frumento , clamabunt , & bymmb cent.Hac denique efi terra ult,dc qua in Genefllegimui^qud antequamfk ret Domniufons^uel uapor(ut babet ueritas textus)afiendebat de terra in gans uniuerfam fadem terra iQjm terra uiuentium irrigatur dfupramnii. no uapore t qui tanquam aa.ua uita afcendebat,y afiendit de terra ILkQi etiam irrigatur ab eofonte>qui in quaturfluuios diuifhs madefacitjjtmfy CT fcecundum reddit uniuerfum circmtm terrarum: Ex qua terra tquama ifow. uera pifcina ornnium cbarijmatum > ($ benedittionum \fabac in buwjmo&ht. ne initiatus uoluit benedicere utrumque eiusfiliumjlludpro utroque reptas, I pinguedine terra^ in rore cctli erit benedickio tua.Sed benedicendo fa addtdit illud ucrbum defuperjie uideretur tanquam carnaUs , (f animtdu ho- mo excludi d benediclionejupernx pifcina , d qua omnis benedilio defetn Ab boc enim irrorantur angclitfui torrei dicuntur>utjupra dijferuimus . Iro- rantur (? plaga cceli,^ cceli ipfiterrci,& corpora noflra, & quicqm f Mm. bis aridunt ejl expeftans jupemum irriguam+ut mpftlmo dicitur: Domim bitbcnigmtatem,zp>terranojbra dabhfrattumfuutn . BenignitM tfnimidto- nitas(m babet textus Hebraus)sft bencdiflio, er irriguum emanansabiiUto ra uiuentium irrorata^ repleta aquis^quafuyra ccelosfunt . Quusimn tionibus madefacius terreus bomofit capax diuini fcuinis de quo ait ctfu chki agricola:Exit,quijminatfem'marefcmefuum: Cuius portio t utfubinfcrt, c STys 'dit in terram bonaw.Qua(mUi dubium)efl anima, uel mens mjufi, ucl confi cia tnhoc trreo & corpreo uaje : Vnd effefta quodammodo cr ipfita- rea,ideo irroranda efl djupercalejti irriguo mediante illa uiuentium temjt qua iteru dtcitur.Veritas de terra orta  quibus mereamur in eiusjupercoeleflem terramintn- tescumdiuino agrcola inaternismflonibusjuper terram illfabricatisfcr- petuo degereiQuod ipfjua benignitate concedat. Quid mar, o* aqua. Cap. XII. X Jcris eloquiis,& experientia dar edocemur mar cffc cM lionemaquarum, cr bcbipamamhheram,qu*fubcdot$ m cr akeram,quafupra ccelumlnter quas efiglobusuelmtfJ(& , , m j loru . E/ igitur more boc injimu exagitatione & fjlufecidem &fdfum ; vide bomini pro cibo & potu nocuum : Efl tamen pifeibua f cw dunhcoraUum quoque & uniones, uelm*rgarhasproducs i ormf(mflM oT ' (t TONVS SEPTIMVS. l3 g didcim, & imbrium regionesfcecmdantium origo , Eiiis infuper aqua tranf* tens ver meawsjubterraneos ad fontes juabumiditate i & uirtute relinquit^ unde terra radiis folar ibu* confota metalla pr educai; Quam tamenfcecundi- tamfifpitdillaquisfupcYnis t dequibusdi^^ Serpant.aut producant Gencfo, ^neferpituram anima uiuentis* Nrc etm omnis anima uiuens  mariprodu ur ,fcd ab illis aquis , quafntfuper coelum: Quod tiifi inter pofitum obfla- rctffaperexcelfeaquafvcundioresreddcrcntbj inferna*, @> icrram, $ owma inferiora : Obftat enim intermedium ccelum, imo miniflri inibi pra- fticntes,mquatocenjores>neplusdi^ utordo, uel dijj>ofttio principis exigatiSi quid tamen fertUttatis reperitur in buiufmodi aquis \hoc prouenit ab iflo mari excclfo, quod eftjiipra ccelumpar- muro in duodeamftgna-.Qjiod, ut in templo Dei gerente mundi imaginem rc- ^fei^ret.Sdlomonfcitvtareaneumfuftentatumdduo quoru saomc trcsafpiciebant ad orientemjotidem ad meridiem,tres ad occidentem^ toti- imaaquilonem , quemadmodum diuididuntur per eofdem afyeM duode- m ecdifigiaiut apud aftronomos tritiftimum eft. Mate itaq\ excelfum, y pe- hgut injwitafHbftantia Deus eftut Damafcenus ait. Et cu in ipfo Dco omnia t>w& contincantur, eft locus particularis>aut menjura.qua mar dicitur  aut aqua % uclcottetlio aquarum . Et eft Ma meridionalis rgio fuperna , i qua ( ut ba~ beto m Jheologia antiqua ) eft aquafapientia fuprema , mifericordia , cie- mU,pieta^gratU:Qua eftpojfeftio pecultaris Filij Deije quo ait P* ten Et penam in mari manum :ts,f influminibus dextereius: Ipje inuoca- pa\ m ; bit me , Pater meus estu:(y egp Primogenitum portam illum excelfum pr pietatis : Qjtod ff nomen cius indicat Hebrao idiomate huiufmodi literis ftriptum QHO Mi- nai, quod fi per fjruph , aut reuolutionem literarum moreeorum Jcribatur y ffW v*m iam dicit : Quod mar excelfum Jignificat : Cum quo adeo ipfa unittefl, ut idem mar cenjatur, ut in ccclefti orculo innuere uoluit Gabriel cabriai mait: Inuemftigratiam apud Deum immediat : cr non illam , qua fub h- terpofito ccelorumglobo inferioribus diftribuitur . Quod mar , f aquas co- pofeens \o)\as,eum durus nuncius ad Niniuitas dcleclutfiti(]ct,bonu* cr p iu* 10IU ' . wrfimplcxcolumba nomine & re, ncftuera mandata perferret, iter arripuit dipfum tnare per Tharfis aliqudo fignificatum, ut etiam ftntit Y\ieronym\tf Hicrom tocommcntariis leremice dicsiPer Tbarjim omne pelagus intclligtmrjHxta i- kdpjalmiiContcrens naues tharfis. llluc enimproficifei uoluit , ut inde mi/eri- tordianit y uenipro Niniuitis reportaret: Quod  (? rc } wridionalisy ad quam ambulabat Deus commiffa tranjgrefiionc protoplafle^ per quod mar deleftatur dirigere grejfus , ut in pfalmrc* turiln mari uia tua y ffctmta tua in aquis multis: Magis cnimfrequcntdtka mijericordia ($ clemcntiaftgnateftu eius tanqua tfflt Ioaa TNVS SEPTMVS. ,^ ukreumfmilecryflaUo. Vndforfuan dliqui futupfcre,ut dicerent aquas que fagfuprd ccelum,ejfe cem cryflaHimm.quodprmum nobH dicitur. Kidicu U cuidem res , c um calum illudfn igtcm , & non dqueum , dut cryjlallinumt ff dqua Hlafipercaelejies^e quibus in pltrfque heis fctiptur legmus y fmt 4gdi Dem kudantes^ut ipfum tribunal mfcticordU, uel dwufdpienti'. A qdus dduis irrigdntr & cceli, quiaqueifmt , & pttrijicdutHr nina fus fordibuscomquindtomnifque difciplina in diuina kgefub mirabili cortic continetur-. ideo dicitur, quod efi bortus daufus . E/ quoque fonsfignatusfigillo Deium eam docettis.ut nonfine myflerio dicatur, qudfiimmalegis comprebenfiic. cempraceptis deferiptafuerit digito Dc.Neceniwito, cr tanta ficramm in ea lege reclufafub tejla bifioria pojfunt  mortalibus proftici, aut excogti Dwii. rijnifi diurno lamine collufirenturjuxta illud Vropbeta : Keuela oculoi ws, Cf confiderabo mirabilia de lege tua. Efi injuperfons aliquando bumameru Heler tura> ut de Wefier dixit Mardocbeus: Varuusfons, qui creuit influuim, ficut diuini , fed eorum aquis compkti. Sed afymh (prob dolor ) exiccatifuntfontcs,contrabentejummo fonte influxumfuum,it prg. q u il, us a i t Petrus: Hifunt fontes fine aqua^cf nebuU turbims exagitau,^ bus caligo tenebrarum referuatur ,  tofiura aternapoRquam in ariditatt, Cfficcitateciflernarum difiipatarumobleclatifunt relifto fonte aquarum- uentium,qui nos continue fita clementiapotandofoueat. Qmdjiumina^ut canales. Cap. X I II I. SiIomon Hgpfffijl Lumina ortit babere mariexfcripturx tefiimonio cUrifim p  \ SBj tet dicete Salo.in EccUfiOmniaflumina intrat in mar , cr *" |j EH  no repletur,magisuidelicet | erat,aut no redundat,utbdbet ttj Wb^M % io tofirM locufuufiuma reuerttur.cf ecce ipfarcdcvW uadt:Kedcut qppc adfontcs,ut iteritflut, cr * n ffiare.und origine babc^rc ucrtiitur. lnquibusflumisgenerturpifccs,ct' *x eis irrigaturrcgioncs, e^ TONVS SEPTIMVS. , 4 ltigtionemperuijmtigms obfcqwisbornmbusproflcuifintMagU quidi jtofluniorummyflcriaMare enim y pclagus inflnitm efl ip/ Deus,fontet ytro m multiplicigenere:flumina autc rationales anima fwit ab ipfi mari ema- tfttcsy &ad idem redeuntes . Sed bac flumina ckmentariajmpiterno lapfa q ciratHfluunt, & refluuntila atitem meliora flumina per bac denotatajc af/ f gr nico curfuadfuumprincipium tendam , niji Pytbagoreorum ituc- U opmio de rcuitu animarum , quam fides catbolica non admittit: Ue quibiit ?yth>5 jimwbus canitur inpJlmo-.EUudHerut flumina Domini, eleuauerunt flumina tuim. wmfuamiekMucrum flumina frattiones fias. Nec enim Erydanus,Danu- Ww } T4gMtf, N/7/,Epferdr J uellndus dicumur flumina Dominijd terra- rm  crJiccabunturriuiaggerum,r nudabitur alueus riui a, fmefuo:  omnisfementisirrigua pccabuntur. Multa quoque profcquitur, 9* omia longum effet retexerc,  pelagus omnium cbarifmatum , cr uoluptdtu% completo debito pcrcgrindtionis currculo* Quidpifciue Jacus, yftdgna. Cdp. X V. XmarifuntibusflumimbuSi&dqmsfcdturientibusufi terra ^fauente dliqudndo pluuid^oriunturftdgnd^ldcas^ afifei n de qua in eodem Ifaia lof- tur Deus dicens: Egrcdere in oceurfum Acbdz tu , cr ?i deretiZtus cft Ufm filius tuus dd extremum dggeris, uct dqu al- msmoBhuiuscorpore cccult,ut ncmofcidt,unduenidt } dUt quo uddat.uel quando inbabiiet,dut rece dat,nifiipfefpiritus, &quieumipfouenitFiliusDei, &Vdter aternus t ficut itfa Ventas attejlatur dicenr.Ad eum ueniemus , y mdnftonem apud eumfa- aemus. Bfficitur dutem quis dignus diurna aqitcc alueus, quando reuerfis, e* kecbuin Deumpeccdtdrclmquit , & fugdt concupifccntids, & earnemeius fomitemterityrcmit, * eakaf.& feipfum tdnqudm pdnnos purgdndos diluir. Ethocefl.quod dicitur: In uia, dm tritdftmitd dgri fulhnis, rbon, Mefddt am,pro quo noJlrdtrdduSiio bdbet uidmjlrdtdm,jignificdtpedibus cdkdtd, O* tritmyurgdtdmquc Idpidibu. Ad eundem locum legimus in quarto uolumi- k Kcgum uenifle Ezecbiam , quando perrexit ad eum Rdpfaccs mijfus a re- Regum ; ge Aj]yrioru7fi,ut exprobrdret, y commindrmr regi, & populo lerofolymi- | uno-.ut cr ipfetdnquam uerus pccnitens dqudmgrdtia, y benedichonis mete \ retur  Deo: quam eti commeruitilileratus enimfuit de manu regis Ajjyrio- rumfercufiis m cdjlris ex mlitbus eius centum oclogintd qumque mittibut. E/l | ipMjifcmdfuperioY benedittio diuina propindtis ornnid bona&ifcind atitem /mor ejl bmedi&iofinttorum impdrtiens nobis,pro quanto a pifcmdfupe- Tionfiifceperant communicdndd.Efl quoque pifeind adlauandum , de qua - jicr loatmes meminit dicen : Efl dutem lerofotymis probaticapifcita , in qua i oas laumur cites in templo Domini oferenda: quid coinquindtus,x/non ltus ^ "*  uerum Domini templum infrdre neqidt, iuxtd Domini ucrbum: Nifilducro c H R * te, non babebispdrtem mecu%ficut etiam per Ijdidm dicitur: Sanclus uocdbi* rl. * ' ^omsicmusnomenjcripmmfuerit in liro aiiain lerfaltEt bocfdblue- m Dminum fordes fUidrum Sion^dm Hcet ouesfmi didcxtcram iudicis re- ^*,p-\itettorHmnomin*fcriptdfintm\^ *Jp'A,iMa UHquepifenddpcut legimus in Apocalypfi : Timidis tf incredalU pars eorum erit mflagno ignis, &fulfuris t qub etiam malorumpm ceps pavio ante mijfus decUratur.Sedjkgnd,qu* exjcaturientibus aquis, tf fomibusfiuntjanquampfnarjbneficdt&proficuafint: Vnd inter poor^ dj- beneficia collau populo illi peculiari in tot prodigiis egredienti de /Egyftt* VJalmograpbo comumeramurtdum ait : Vofuit defina inflagna aquarum,tf terramfine aqua in exttu aquarunt : Et iterum : Qj conuertit petram mj**- gna aqudrum , ; rupem infantes aquarum. A quibusfldgnis ddfluuiostf fontes terra uiuenmmconducat nos jummot duetor ,  tdient dd morei' lud imrnenfttm,in quo 4ti,mcTgriiMw/i, qf pleno bauflu compleri tute** TONVS SPfMVS. , 4i Qutdmdre Rubrum. . Cdp.XVh Arerubrumnonfirtecdufdddeoui feris ctkbratur eloqu^ quod 6^ o idmfipb,idefl mar Jinitu^dut mar pdlujhe ite- ra interpretdtionefignijicdtiSolus enim Deustnare infimm ejl. Catera dutem marid,ldcus, &jlagndjmtd>drtcmin4td,pT' turbatquefwtt,autfdlfedine,aut terrajuque perfufapalu- ofa , ccenofa redduntur. Et hac funt nutria  tubis tranfimda Jimul cura adiacenti deferto,ut tandem penetratis collibus & tnontibus ad illud mar cia w,er dulcifimum deuenire pofimus,k quo uerum lac,& mel continue fluit, rclBo Pbaraonejdejldifipatore & concujjrecumfuis JEgyptns : qui an- gufiia,aut angujliantes interpretantur : &funt in ipjpalude,qu*jit ex com- nxtione aqua cum terra:Vndpaludofum ejjicitur,  omnes tranfire debemus y ft uoiumus portumfilut attingere. Qnid nubes, y pUuid. Cdp. XVII. Vo ex nub&us coferuntur nobis beneficia: Alterum efl obtc^: l Alterum uer pluma: & ambo folis uigorem mitigam: Lux cm eiusnimis excellens percellit culos minus difyofitos, aut tanttk d non ajfuctos: @> cdlor exiccdns t * exafiuans perurit dtyi- doiutrumque tamen necejfaritim efl: Ad quornm tempcramentumfutmnusm- derator nubes pro tempore interiici iubet y qua lucem comprimant^ arcf&tt madefaciant y ? irrorent.Nonfecvs nubes tila meliorcs y quoru iflafimukr tencntyinterponuntur tanqudm uelamma, quando non poffunt debiles morti oculi ingloridm , ffylendorem opificis ueri quidem folis intendere : Innubc prote- gi tales euadimus, minnobis ludeiufdtm Ifaialocumbabeat : KoratecaAi Ift * tfnf>er,cr nubes pluant iuj}um,uel iuftitiam,ut baba ueritas Hebraica id efl fosefjicutitr iUudfipernumirriguum,v>pl U uiamfufiipiens t dc qua dicitur inpfilmo: V Juntariam fegregabis Deu* hareditatitua,quainjfan4~ a uertperpeccatum : Tu ueroperfeciflieam pluma mifericordia tg ratia, & vmumbonornm:qua difiipantur per peccatum,  iujlitiampunitiuamproce fottemabaqutlone,aqn udnt nubespertranfiitfalusmca.Et debis^uibefiUs unt,&frujlrafufccpcrunt diuinam irrigationem ah Tkadaui:Hiin epu- Th.dc lis mutuantes fite timorefeipfos pafcentes nubes funt fine aqua , qua  uento rcunferuntur.Et in Ofee buiujmodi dicunturnubes matutina per tranfiuntes of dfiueahjuofruBufuper terranu cr utinam abfque mximo infeipfis dctri- nmojoftquam m :ianum acceperunt animam fiam. Nocua igiturfium aliqu ^ifpfi^aliis^uandoexeo^uodacceperunt.nonmodonlucranturfed mntur inperniciem: ut nebula,quam acceperunt inprofcftum , uergateis * ai(trkentum,ficut dicitur in lole: Conturbabuntur babitatores terra,quia m. frofccfldies obfcuritatis,& tenebrarum.diemebula, ? caliginis adeocon- }nf4t*,utnon leuem obteftumprabeatftd obfeurum, & tenebras mifcrabi- ks&*dcocottJlipaturaUqudndo,uttanquammurusopponaturjKaliquis in- ter Dcum cr nosfiat accejjus, utin Trenis inquit leremias: Oppofiiflinem Ultm: tttiwtranfiatoratio: ibque Hieronymus; Nubes oppofua oratiom mdetur, Hiero. cmcgne quadam,- nubilo cacitatis mens obuoluitur,ne radio diurna con tmfiuionis illujlrari mereatur. Sunt etiam meliores nubes y in quibus Deusba burticitur.ut in Marco Ugimus^quod uemt uox de nube. Et Cbriflum afie *>.. fatemmbesfufcepitab oculis difcipulorumjicut Lucas tejlatur. Necnoneti u "'- fmnjUio bominisuidit loatmes infua celeberrima uifionefedentemfuper nu *">- k*  Quod cognofeens Dauid ait: Qui ponis nubem afeenfum tuum , aut tri- Daui jwl tuum: cr melius f ut babet ueritas litera. Hac autem omnia pro nobis di- W creans tenebras, Cum hoc tdmenfldt illud> quod leremids in Trenis de \$ Dco ptimo dit: Ex ore altiftimi non cgredientur bonajicque maU.Etnefmti fermones in controuerfia,dkemus,qud omnid qu& d Deo,  c&lo procciSt, funt bona infefcd nobis nec bona , necmaU,nifipro noftr^bona, makfy pofitionc : aut in quantum eis bene utimur , ut abutimur. Vruina igitnr^fa ter nocua computaturfauet tdtncn braficesl uaginaficratifi ^nominisquadriliteri i ut aliquid defecretis recndita^ ecologia Hebraorum ftnltmus.Et quamuis uerbum Dei paf 'imitiam rufiiculis,^ ptebcculis publi- MieoIa: tm  q* romt Quem Donnusjud bemgmate in nos demittdt 7 ut pofiimus dicere cm prcpfc Pfaim. ta : Etetm Dominus dabit bemgnitdtem > tT terra nojbra dabit fmBmfti. Quid gr tudo, (f mx * ^ 4 P* ^ * ^* .mmmm, Vmmu* ty aquws iudex ffimukd bona in bonorumfduorcpr^ bL^HI parauitidUquatamcnctiin Hindi fammalefd&orum confiitm, EccicfiA. ij^ftJW quorqu Et nonjhe ddmirdtione e?l , qubd dqud tctnpnt ajliuo congelctur ingrdndinem , e? i maiori qua ef opu* (ppeculium eius } compiu ?ob tur nixy&grandoydicente ipfo Deo in lobWmquid ingrejfus es thefauros* uis>dut tbefturos grdndinis afpcxi(li,qulin ' rum.qu* fdunt uerbum cius. Et in libro Sdpi?*uicf bumanum tranjire uoluerimus i Qui confotus rd* toties tcmperie,ff multipici calorejtibilominus in ipfo tcpefcit>& algctcxi- bundantia iniquitdtis y ddeo y qud plunia i\ld uoluntdridfduid^dequafupr^ ximus^conuertatnr ingrdndinem. Ei qudnto mdiofdjunt dond>(f charifntfa quibus dondtifumus,& quanto plurdjuntbeneficid coldtd, tdnto magtsexfr Dauid gratitudine congelaturplunidgrdtidru in pernitiem noflrdm t ut dit regiusf* pbeta: Pofiit pluuids eorum in grdndinem y cr ignem non fouentcmftd com* remem in terrd ipforum. Quodutindm non contingerctfalfofungcntibus Cw fiiano nomine,quiferuefeerc 7 y drderc deberent ignejpiritusjdnttiftifflM C TONVS SEPTIMVS. , 4J pia diffitfoin progenitores nojlros apojlolos,  injLrnmriamoreChrifli quitot & tantapro nobisperpejfws ejl. Hinc maius ejl Cbrijlianorumfaeer- iotmidottorum,(fmAiorum uirorumpeccatum,qui in bencficiorum mukitu- Mnefotiuscotigelatiingrandinmfauifiimamfiunt^grandinm^ueiuslitiapu t^prouocdntiUtJE&ptiucomigijfeinExodopariter&mpfdmolcg- mu.- %ws ; B occidit mgrandme umtas eorum,  moros eorum in pruina : Et trd- iidigrandiniiumentd eorum,& gregcs eorum in carbonibus ignis. Pofleafe- w/m quinque reges Cananeorum,v eorum exercitem in Gabaonfuutfcribi- urin libro lofue,ubt dicitur-.Mortuifunt multo plures lapidibusgrandinis, qu IoA,e ?W ; gladio pereufferunt filij ifraeliquia multo plures ex ingratitudine pe- rctait,& prpria malitia, qua congelatur aqua gratiarumin grandinem ,  mrtdmpropriam,qumquosocciduntinftqucntesbofles.Habetenimpc' inducat Dei hm,Vpun\twnem,& cbarifmatum caremiam, ut Dominas in Aggeo loqui- A gge  tar dicens: Vercufi nos uento urte,aurigine,& grandine, - omma operd ma mumueftrdrum-.Sed melius iuxtd ueritdtem litera: Percufi tios arefaclione, fictate, (f grandine : Klam aurigo morbu* regius ejl nibil adpropofitumfa- ms.lt faubicunque de grdndine fit mentio tnferipturafacra , in uindiclam froaddiodeduclamejjecomperies . Sedquiminus potentes funt, minufque nmalo confttpatt .granula comparantur , ipfaque , id ejl leniari uind&a e* mn pumendi. Nix amem, quajl mollis & lenis aqua coagulado uelm lana* mkoernicicm data legitur,nec nocua ejl niftfortius congeletur , imfapius ptoficuafato trmcofomentumprxftans : tautque albedinedccoratur', utei- uit>qmmfif HC re ad meffem ill,de qua dixit Dominus; Uefits quidem m ^perarifautepauci:A qua reuertctesfcptuaginta duo f deles legati(ut CANTICI PRIMI Lucas tutrrdt ) cum gudio de opcrationefafta in meffe , gduijus e/ o* frk ceps,dui eosmiferdt.undfcquitur: InSUbordcxultauitmfptrimfaniQJi ccns-.Confitcorbi ?ater domwcceli & tcrr wJ* ruit^uia nonbabcbdthumorentyongclatd cxfufcipientis duritie umutei m ucrbi t ddeo,ut mllum in eis djferatfruttum. Quidgldcics CT cryjlallin. Ca f- x X - W^fsg Ucies CT cryfldllus 9 m/Ii dubiumiaqudfimcongclata,feM$t WS runt,qMdgldcicseftfdcillimarefolutionis, utin libro Sjwiw ,4P ' ea ' wSmM dicitur: ^cilrefiluebaturftcutglacies. Cryjlallus autemt l^ 1111 * conjlipdtd eft , ut eudcuatis , (? dblatis penitus porofiuuksva fofUt ultra cdlorem intrinfecus admittere, ut refoluatur. Et k*c quoque mm rio D cmim condita funt, cr infacris eloquiis myfleriofo typo comemoram inuitdnturq; in opificis Ltud d pueris illis diuino rore in ardemi fornam fis  benedicite gUcies , cr niues Domino : eo qud & ipfdfaaunt uerbi e ius,Q-cxequunturimperiumprineipis.Scdadbominempropterquemomi fattafunt, cr ortmia bac commemordntur , uemamus.CLciesfimuldcbrimU' net peccdtoris,cui dqud diuina benignitdtis congeldtd eji dfrigore pcecdtt, j d ucnto aquilondri , mdpdnditur , cr dperitur omne mdlutn ,Jicut mca^ futfttco dicitur -.Trigidmuentus Aquilo jiduit,&gclauitcryjtdllusaberent,propbetafpmtufanSlo pk Da,rid msconfoUtureospracinensea^uauerbum, y ipfi fjiiritusfanhs mtten-   Varre faclurifmtpro reparationefupnx Hierofolyma- diccs: Mirar cry* ^hmfuamficutbucce\lam,quaualdeprofaefi^frfiipiensperegrinuhu~ morem madcjacteiitem. Er unde bocjiat,quod natura non potefi, admiram ipfi yrofietafubnetliti Antcfaciemfngoris  eius,fcilicet cryjlalli , quisfiabit po- tens dijjoluere illamfSed slatimfanfto lumine collufimusfubinttdit;Mittet uer hmfim>& tique faciet eamfiabitfpiritus eius , &ffam aqu* lachrymaru, VgrathrumprojluMainlocitpeccdti, iuxta HUApojlolvYbiabmdauit ini tpusfuperabmdauit&graa. Sed ad meliora tranfeamus. Quidparadijus uoluptat. W x X I. Atus quippe nobis oVatus ejl dicendi capitnSed quia ea,qua ad \ill*mdeUtiarumbortum,&fdicitatislocumpertinm,latentpe nitusfenCus bumanos, ideo Sapiens illius defiriptor Mofes ucl Mofo paucafub metapboris tetigit, innuensjmper ad anagogicumfin I fm , cm nonterrejlris ( ut uulg dicitur ) fed ccelefiis , diuinufquc f\t bortut  cLmtatus  caelefii agrcola , cr opificfimmo in terra quidemnon bacfe- I aikntafedin terra uiuentiumfigurataperterramillpromijfam, de qua dici | mr: Varam tranjlulijii de Aegypto,eiecifii gentes , ? plantafii eamx  ra PfaIm I ccscwsplantafii , cr implcuitt erram. tnc decipiatur quis credem, qud I k terra hac crafft loqueremr , paulo infiriusfubinfert: Vifita uineam ifiam, I Vptrfice eam,quamplanta\tit dextera tua, &fuperfilium, quem confirma- I fi , f corroborafii tibi . Ecce qum clar innuit uineam illam melior^ co- fifenter omnes arboresfacri borti plantatas ejje in filio ,  i uerbo diuino, I foiaitiSiquisinmcntnanferit^mitteturforaiJicut palmes & arefiet,& in chr. i I ipe mau & ardet. Et ut aliquid aperUnm de arcanis recoditisfub uelami- s T v '* I nebifloruyttel pauea(ut non exponantur indignis margariu) pcrcurremus. In I uerbo emm & filio Dei nedu arboresfed omnia plamata rfundatafunt, di- I ffff loane: Qjtodfattu ejl in ipfo uita erat; Cu quo Vaulusi Vorts omnia uer I bo urtutufi*. bm  E* & quidem ululandum ipft erat , cum eucerctur omigena uoluptatead omnimodcalamitatem.Sequimr: Gonfraftws w ram,qui uulner abas gentes.lnuidiacnimfuit, fui peccati initium,qu aim s lpie n. hominJMmmconabmripfumperdere,utklibrofapiia mors introiuit in orbe terraru, . Homini itaq; conceffus elt ad ipfum prix}* regrefju , quia aliqualiignramia deceptus, & fragilitate attrattus ccait Ille autem nulla igiorantia obuolutus,nec cantis fragilitate cmudawpW* maliapeccanitpeccatoirremfiMi,&pctusinfpiritufan^ tnobisdaturperpcenitenti, &reuerfionead Deu,& adloc deututruW ratum per terra M latle &> melle manant : Tiguratufq; cft reditus a ff illo Ifraelitico , qui primo in kegypto oppreffus fuit mxima pamtentuf mdtosatmosfub oneribus Iti,cr latertm, o* f 4fc* conducendx,qMf l & TONVS SEPTIMVS. , 47 prefiirammuUiplicem, quampatimurmkac corprea mole, maximdumcon- teniimuf redire in DeunuTranfundum^ue nobis efl per canofum & p aludo fim tnare,utpaulo ate dbeimus. Vinca igitur tradusU de Aegypto ejl totus nu PKrusfiluandorum,quideducendiJunt in ueram terra promfiionis,& in ter- rtn uiwmum,ex atta eieft*Juntgentes,de qu&us diatur in Apocalypfi Vro- Ap0 "'- tuseftdrdcoillemagnw>ferpmamiquus,quiefldiabolts, &>Jtan:& an g eius cum eo emiffifont , nec locus eorum inuemus cjl amplius in calo , Ele- $ utem replantatijuritftcut tranfplantantur planta materiales , cr uegeta- tfef, ut meliusproducant: Quiplantati cnim erantin uerbo ab aterno,tranf- pkmtifint poflea in Mefiab , fuut ipfemet clara luce teflarur dicens : Sicut fris. jmm nonpotcflfaccrefruttum ftmetipfo nijimanfrit in uite ,Jic nec nos mfmanjrttisinme: V os enim elegi, (fpofuiin horto meo,utcatis, vfru- ftum ajferatis > * fruttus uefler maneat , neque unquam de horto eiiciemi- . &bic efl hortus,uel uinea,de qua iterumaitte cr nos in uineam meam, ut IJe,n ofereminimcagratia,(jcutpofitus fuitprotoplafles, ut operaretur iufiitia illa,  lumine dato ah initioJedperpeccatum deperdito . Ef quamuis Deusfilius fubortus, cr uinea , efl etiam arbor uiue, quia uitam ommbuspraflat : cr in quem a credit,non pcritfed habet uitam aternam. Efl etiam panis uitipfauit4.Eft quoque arbor fiientiaboni cr mali ,iuxtafuperim dicla * infra icenda : Quam amulatus efl Diabolu* , & eiusfuafo amulatus el cr protoplaflcs credens obtineregradum nulli concefJim,> ipjipeculiariter de- negdttim , cum interdiceretur > ne de arbor e illa y comederet , ut bene interpre- tMturnonnuUiuerbum illud lona typum Chrifti ( eius teflimonio ) gerentis, Ion " fropter meuenit bac iempeflas,inangelis quidem, (? hominilusicutn utrique gndumjjbi u ttendicare prafumpferim,und eieclifunt. Efl itaq; paradifus uoluftatisjocus , cr manfio in arcbctypo omnibus delitiis confua,ubifuntgra- dus omniucreamraru , cr in mdio omnium Cbrijlus tanquam arbor , cr /ou* ww,df omniu honor u plenifimus,de cuius plenitudine omnes fufipiunt : Qjto jroduclusfuhprotoplafles.a' angeli omnes: Et expulfu rebellus nonuUifl- dsqudo introduiMfunt, quibus datut efl accejfusad intima cubiculafu- f cm rcgis,ut de Henoc cr de Elia commnnisfmetia efl. Necfecus de Mofe, Abraha, cr prophetis multis opinand efl. Qjiibits adeo patefatta funtfummi D quoi CT *pfo * ** orictejd principia ftgjic terrdDeusfdcfret^r^ difum ante codidcm. Hucufy Vierony. qu dd uerbum ddduxi.ne dtyi % ftt decepti opinentur mefonmiare, cu dixerim pdrddifum Muno e(fc terrefa ut afciolis diettur ifedtxlcftjm diurna in quddtur introitust quado bom auerfws pcccatOiV crcdtis in Deu tot (f mudo corde reuertiiur.Tuccm De/ uid et.mentc adip ifcitur^egnu ccelorupofidct,quod intra nos cji: q ky fo paradifo delitidtur:lu euflodid ipfius paradifijtcrfxo uidck> cet: (^uaftcfiDeoddcrcdturdSytunccxpulitficducrfHmd ligno uita^i delits ipfmparadifi : Si dutem ipfa aucrfio crit a peccatis , r creatum d Def, ticper cberubinu cfequitur remifion & redituad cunde pauiifm, d quo expulfws erat.Et ideirco cberubini iufifunt collocarifuper cooperton arca fcederis, quod jppitidtoriu dicebdtur,quid indefiebat^pitidtioncs , cr r: tnifioncspcccdtori ; Qjti cberubinus multis rdtionibus Chrijlu figurdt, in p facia cft uerappitiao cf remifiio peccatoru.Et geminas cberubinus arc quod prim  uifione diuiditur in qudtuor elemeta tdnquainpr ajfc~iu ccelum contempldntnr,(? in cctlum tendunt. Quantum dn tcntddetymologidmfluuij attinet , diximus, quod os dentdtumjignificdt : quix dminterrd fumus dentibus , id efi certis airibin dnima premaidus^ conte- fndus^ruminddus efi omnis cus: quem ore pro anima capmus:Quod ni- f^uisfeceritimmundusbabetur in lege : Secundas Jiuuius tffVi Gion dicituti Wfcclusjignijicat , quodpedum offieim prafiareferpentt lujfumfuit : Cu- wfmulacbrum tenet aquaflttensfinepedibus,a' manibusjuper alueum tmcum , quafipeftore fuper terram : o* qua maris fuper littora quafx ec dcmmodo reptat . Hic autem fluuius circuit omnem terram efta cus , quod ktbiopiam interpretantur^ camcoopcrtum-MawV cus  neft caffab ue m ^odeftcooperuiti Circuit nauq; aqua omnem terra cooperiens & inuol- w eam in circuhu4empta baeparua portionc, quam habitamus. Er nome ter ^fkuij i>pim bidecbel,quod  nofiris inter ptatu efi tigris ; Sed uenit db Ytfl T iii/ CANTICI PRIMI bddaqttodfiguficat acuk, Vf cba\,qw>d leue interpretatur, utfifffr ciusftt acutum,& Icw.Et denotat arem,uelfpiritum ereum,^ leuisefi^ penetratiuus magtsquamignisiquiafdciliuspotefi excludiignis ne dUcuhiia, treterfccundam,qu*c$v>. taajbirationis^aeri Pertertiaaqua, cr p quam terra, cr tmcfiriaonm, m qbus unitur uirtus tila diuina ignea . Et boc innuitur in figura illius Utera* qua j quod eji prima litera igneam uirtutem diuinam(ut diximus) indicas kt- tur in uentre illius liter*,qua: l res dicitur, cr ducenta importat, binarim * delicet per centenari dcduc~tum,quinumerus rerummaterialiumeft. Scdbtc tanquam extranea Latinis noflris , cr non initiatis inbuiufmodi ditmttctm. Fons igitur cr mar Juperexcelfum,k quo ifla quatuorfiuminaftHunt,cjim- Hebr ? i g mm nomen d c { auadriliterum(ut Hebrxi dicunt ) uel uirtus importou petl Prthfii. ludnomen,quod PytbdgoreitetrafmdicunH&indicdtilluddiuinumcfjcf* HmcT C ^ um ow* wm,cr quo omniatQupd Qrpbeus, & HomerusQct uocant diuinarum , cr bumanarum rerum originem primo fimper exijlent&t fecundo in Deorum generatione emanantcm,tertio irrigantem terrena, fia* jlillantem m omnemfiuidam materiam: Cuius iterum emanatio performf' dem in angeUs,per participaonem ueram, cr imaginem in animabus ratiom Ubus,per imaginariam in rationis expcritbus, per umbram in corporumjigm reperitur : Qj & principia totius effe prodvtti : & j* dicatnr Md quadruplex uirtus nomims quddriliteri , dut quadruplex effkxm pracipuus arcbetypv.Qux omnia defcributur p Md qudtuor fiumina : eo foi ipforum babcamfimxlacbrumficu per arboresfontc$,bortum> * buiujmo altiord dcfcribunturfacramcntd. Qjiid lordams>(? leor fluuius Mgyptu Cap. X X 1 1 1. I O/l Md qudtuor dementaria Jiumind* ex quibus onmii cotftm ) J duo alijjiuHj infiripturd cclebrantur^lter in terra promifio Ifantta , qui lordanis dicitur , er dlter in rproba terra JEgyp M nominatus leovQui magno myflcriofauflos^ (? infaufloscffa xus afupramundano tribunalifignificant: Cutus reifignu efi y quia omnia in Ior dane perpetrara bonafuerunt y atque benfica : ^quttin leor perpetratdfm, econuerfo infaufla ? malfica fuere An lor dane enim pofiti fuere lapidam* tnorialcstranfitusfiliorum Ifraluenientium de Aegypto., o 9 de MoabitisAn eofanatusfuit NaamaSyrus iubente ElifeoAn eo baptizatusfuit Cbrifiusfl loannes, qui Cbrifii baptifimmpraueniens, y ipfe in eo baptizauerat. W binc y & *' qua ojw- ruert terrdtn illdm Memphiticdm 7 (f tdndem mortua in immfos dggetesd leftrf totum circuncirca derem infecerunt . E/ igitur aqua lordanis benejic^ Md uero leor ex aduerfo nocud, ty perniciofd. Sed uenidmusdd nomiu , & exceffus quidam mentis^quimors ojcidi feat twfas Theologis dicitur , ideo ad ipjam afpirans prtmittit: Ofculetur me of Tk&W to erisfiL Qur autem b*c melior, & diuinajpientia lali comparetur , illa vero tnfrior uino, explicandumeenjeo  Vinum enim  planta deducitur % fe to ao dnwtali quod melius eft: lUud it inebriaukc uero minim,qudmuis utri- KMtriat: Vinum quoquecfrtuttum, & expofitumnonfacilperlnutatWi li.is Panhii Salomoa Cint. CANTICI PRIMI *t eorrtmpitun Sei Ide qum diu cxtrd ubcra cxiftit, tdto deterius effickur, & facim corruptionemjufcipit ,jicut wfdpientid rcrum diuinarum  * canorum Dei quanto magis propdldtur, tanto mdius pdtxtur dctrimcntutnjuk n fatigais extra uenas: Idco commumcanda tamummodo inter pcrfeftos ,m in pettore conferuanda iuxtd propheticum ittud : Abfcondi in eorde meo rf>. qwa tud % ut nonpeccem tibi . Si dutem premdtur Uc in butyrum diu conferu. turfed decoftum diutius . Sic cr diuindfapientiaprejfd , cr bene confifak mente pofidens.dtquc decotta ignc dmoris diu confirudtur.etiam in condi* tum aliorum corum f eorum uidclicet qux a ueris doftoribus ddMur mont* td.Scd quid utrdquefdpientid bond efl.d^tnmodo illd umarid in Deii dirigi. tur % cr non peruertatur in muliebri corde y ut in Salomone pcrmifiifuit ne ym in illd confiderct: Et quod utrq; donetur i Dco tefldtur (fdi^ qui ipfm Dei nomine inquiuOnmes fluentes ucnite dd aqudsfopientix kidehcetfdlutdriw qui non kdbetis drgentum properdte, cT emite dbfque ulld commutdtionc um, &> Idcquid uidclicet donantur Dei tnunificentid dbfque ulld retrutione m- ucnientv-Qjiod uimm * Uc qudmuis utrumque bonum fitjdtnen mixH com puntur cr putrefcuntiSic & fhpientid inferior (f fuprcmd. Ideo quiufr pere in dmnis>ut denudetur fapietia inferiori nccejfc cft> dicte Deo in ta lo @* prophetdyCum dejapientidfuperiorideftimndd dgeret : Perddmfa^ iiamfdpicntum.Pari modo qudndo quis nitnis immergitur infapientid,* 4/b. tia inferiorudtnuddtur afuperiorildeo Addm nudu inuentus efi , quia uobk nitnis faperefuafuferpemis , quixtfyyharum dicitur , quod nudum cr *f\d fignificavut docedmur quodfimper nimis dftutus daiuddtur d fapicntU dm- norum. Vnd Sdlomoni, qui utranque permifeerc uoluit iuxtd llud, bibium mcumcumldRemeojionbcnefucccfsitxSedmelius euenit Dduid, (ffcelick quipafcebatur Idttc & meUcJicuti & omnibus eleciis indittumfuit, utpAJit remur in terra fluente lafe & meUe , ficut toties inferipturd , repetum Et utitidm Salomon non mifiuijfet uimm & Idcfed cotentusfuiffet butyro tf mette cum Mcfsidcb,dutfduo cum meti* cr kftc, ut de uerdfponfd diatur.U uus diftillans Idbid r4, mel (f Idcfub lingud tud; Quod omnibus cuhorusi hus ucix terra promifiionis contingit. Quid terrdfluens kflr,cr me lie. Cap, XXV. I Oftqudm expUcauimus quid Uc^ mel^enoddum reft,qu\t terra illafluens . Ncc enim opindndum es} Deum promifijft ter- ram UBe uaccino, dut ouino t dut melle apum mdndntem pofw I cleiifsimo , pojl tot Ubores deferti perdgrd % pojl oncrofifiu legis obJerudntiam>poft beUa multa in nomine Domini perpetratd . Sed qui aifr Creio uidcre bona Domitti in terra uiucnum Cuius typu pfsit kM quam dcdufhisfmtpopulus ifraliticus pofi tangam defertipera grationemtlnquajuper otmes regiones uiguitjpiritus profbeticus y & arcano- rum Icgispcrjcrutatio, &fapientia , zyguflus rerum diuinarum : adeo qnd tariSk Daniele uocetur Kit Zcbijdeji glorie fa,ut babei traduSiio nofha Dani. utiticlytdtUtHicronymusait^ iucunda^ pracipuajuper omnes alias non quidemfertditate rerum corrup Hum,qui(tefie Deoin Deuteronomio)fertilior efi terra Aegypti: Nec latim Dcurer; iinc,dHtamc.nitate alias excedit y qta paruula yjatis rgida. E/ igiturpra- (ifugloriofditf indyta.quiafuppojia cfiUrgifimamjLmixpropbetiafd ficntia i (f rerum omnium diuinarum.lbi cnim Patrkrcbaeducatifunt uoca- to Abrabam de Mejpotamia Syria : lUucpergenti IJraditico populo data efl fcx omifapientia plenifsima t ut babitatoresfuturi ejjent loco conucnicntcsl- k prophetia pene omnis effuf efi : Ibipropbetaquamplurimi potentes opere > ftrmoM , &japientia:lbi Cbrijlus.-inquofont omnes tbcjdurijapicntia, con- ceptus^natus^ cducatu*efl:lbqueprpafcerct eos lacle > cr melle fupcrcxcelpter^adeduBoAllicquoquenatus y educatus y tyfpiriturepletus fjl lctfui dixiuQuadulciafaucibus mis cfoquia tua y fuper mel ori meoi Ad ^mdulcedinmdelibandamdiosinuitabatdicens: Gufiate ,uidcte quoniam Dautf fuuis efl Dominus. Si amem adjenfum allegoricum^ (pforjitan magis intentu tfpiritufanh conjeendere uolucrirusjcrra bxcfluens U8e cr melle efi ca- ro^ corpus CbriTli,  quoftuxit & snua inlauacrumpeccatorum , cr lac (f melin uerum cibum uita pfyiritus ; imo . *hibitum e?l ipfum corpus nobis inanem, (pfanguis in uinum. Lac autem ab ipjo propinatum nunc datur inci- fim&us, iuxta illud apofioli : Vobis aut quafiinfantbus lac prabemusjtiic totem datur per fetlis >ut de apoflolis &primarisfmdatoribusecdcfoefiib PiuWi nomncfyonfe in Canticis dicitur: Mel f lacjub lingua tua.Tc enimfuit md (f Ucfub lingua jponft , id efi apoflolorum , quorum ccetum Cbrijlus accepit camfc* tnfponfm,utper eos c*tcrosfiliosgeneraret,quandojpiritus tile ueritatis eot ftrfudit, %f pauit y adeo utper totum mundum diffunderetu Uc&mdab tilo fofceptunt , id efi do&rinam f (fguftum rerum diuinarum. Et uerlac cus efi ptrfeftorum , c eorum , quifunt parulii asiutia uidelicet cr malitU , u% ait wcprccpuus dhibutorUBis cr melUsiAbfcodSlibac fapietus^frH- chk tot$>Hs,iff reudali ea paruulis. Eftitaque dbushic perfeioruin.qui iuxta %Tyi * ttgtf ed&u cfficiunturficutparuiijt intrarepofsintadpcnetralia regni coe- wunt^nbipajcantur uero Uepropinato ab illis uberibus, de ftibus diettur m CANTICI PR1M1 Canticis : ibi dabo tibi abera metuEtiterum Deftus meus ntihi >  quia ni[ 4 . picmiam>0' cogmtionm Smnorumacceitguflus^ dele&atio. QuidlemL Cap.KXVl flJBgJW Leum quoqueinficris cloqwis cckbtafimum efl , (? admuk muid |K] neccjfdriKm.ai reges tddelicet ,facerdwes y ffropbcts ungi IoC1 i nSlftf ^ os ' & '^ **k Cd >  u * o^erebisntur numera cerealia ad fat* s t v s. i^ta^H nar i cuius oleum tllud matcriale Jacramcntum erat . Oleum itaque mclim, & uerum diuina qu dij eflis uos;Sacerdotes y quiafunguntur Dei officio diiudicando armos , (? remittendo peccata % & quia mediatores rxi- flunt inter Deum (? bominesiMediu autem(ut triuiale efl infebolis) deutr^ extremo participare debet.Et quia I E S V Sfuit Kex regumjummusprofk ta , (f pomifex maximus, ideo refertus effe debuit diuinitatejuper omnes, t Pfabnograpbus canit: VnxitteDeus , Deus tuus leo letiti ideo fUtimjufafn turi^oniamipficonfiUbuntur.Sicutigiturperaquambaptfo qua UUjupramimdana > itaper oleum $ cbrijma denotatur oleum , cbrifny lo, r unclio illa diuinitatiSy de qua inquit loanes : Vnclionem babetis ajariRotf pmhii nofiis omnia . Et Patdus : Qjii unxit nos Deus , (p quifignauit nos, & pignusfpiritus in cordibus noflris : A quo etiam Cbriflus bomo uncius r/M - cerne Perro in Aiiibus apoSloticis: Vnxiteum Deusjpiritufantio^o' u ^ nm ' Quid Vdma^ccdrusjigmmfem ty byffopus, atq;falix.Cap,X XVII. Nrer plantas ante celebrtur nimis palma y cedrus, ty byjfopus^ iUtetanquantownium arborum^ bac tanquam omniumpUM rum minoram excettcnfma : palma enim adeo celebris efl , ut in duobus animalisfmuUcbrum teneat. Alter um eft 9 quin nofru Pctriu. TONVS SEPTIMVS. , 5i ftific4t(hecoitu,fedgrauidture>us ramgemmis mafculeis.quafifemine quo- dlMteriiquiainruperiori parte babet quajicercbr y quod biebrai aM. Hcbrti halMb, rabes uer cbedar , uel gemar uocant : Quo dcjlrutto moritur ar- a* bor, fcut dcftrufto crebro animalis moritur ipfum animal : quod quidem huic j inter plantas eontingit:(? adeo celebris eft, ut infelennitatcjptimi menjis iujfaficrm offcrrijfatulx eius, quas Hebraipropri flrf3 c aphot jd efi pai mus dicmtfmud cumfalicibu torrctis,(? ratnis arboru nf.iy babot, auod nos Hebr ? f - hemu traduttum denfarum frondiumifed Hieronymusfrondofis, * ali}  Hierod Ud babot myrtum interpretari uolunt. Et bac omniafmul cumfruttibus arbo- ri}pulcberrim fotf m illam celebram fruclu eius y quem citrinum Galerna uocat cumjrondibus fufrd adducUsiQuos Hebrsos amulati Lacedxmonij Deosfuos coronarefo- id \eUnt ilUsfruSlibus^uos oximala perfica mmeupant, ut Ariftopbanes autbor Arift op tfi. Nec uacat  myjlerio qudfolennitas illa celebratur bocfruttu,qui contra I uenenumualet po/itum in uino t quodbibitur t ut Diofcoridesjcribit. Neque etia Diofc0, | [me myjlerio Junt alia arbores , qua in eadem folennitate Utum diem redde-  Unt. Palma enim ( ar diximus) fatis exprejjum animalisjimulachrm tenet in : (oim , cr crebro^ etiam in eo, qud comam in cacumine babeat circum ex- ,; tenfam, & ramos in digitorummodumprotenjos, vfru&us quafiin digito- l rum figuram firmatos,undc dattylijd el digiti uocamur. Pulpa quoque ipjo* l rmfruftuu caro nuncupatur , ualde quidem medicinalis cr fumm* nutritio- \ nw,dr ex ui quadam quajianimali,aut ex natura pbcebaa: Et tanti mtrimen-   f/},t Anacboriu quidam illa tantummodo cibo contentifuerintjicut ufque dut in candik UU mente diurna emmcnttfitma-.Vtr Muque enim hbdnusfignificdtfdltum uiit* licet cr cattdidum uel dlbum. Sdcramentarid igiturejl bac diborfimul CTfdi rad, cT myrtus.quibus iujfu Dei diesfejlifepmi menfe celebtdbdntur.Cein enim emincntioresfdiosx? Dei primrios ducesab ipfo phntatosfigiiji. Pd/m* vero uiftorias^udi in Dei militid reportdnt: Uyrtus dutem in m*irifli c i infirmitdte conferem, mulrigendmgratiamfanitdtum,qudm Deus uincemiit confert . Et ij legitime Deiftjid celebtdnt , qui pldntd funt  Pdtre : ukw enim C triumpbum reportdnt cum filio , dtque beneficifimt indigentiis em fuecurrentes cumjptiformijjnrituiuel ( Hebraorum tbeotogidmjcqucndo) i uerd Dcifefld celebrdt.quipulcbradrbotesfunt d tipberet ty gloria Deiic cordt*,robordt a uero robore scekfti, quodgebutd dicuitty linha ofap tdtis t y diuince benignitdtis in proprid, zf aliorufdnitdtem dtcpdlutMt a tem dddunturfdlices torrentisjion quia(ut reor)ddbos patine dnt infruBuo- f pw ae ritatc Ubanotis eft,q*2 Romani pxius Jcdbodiehak ornes Romari- wnt dkunt'-kmr i & perficimun Hinc in huiiu reifacramentum iuf fcftteruntjkri aflper fones planta illajcramentarid. Qgjjjfr er finca. Cap.XXVil I.   St quoque inter arbores celeberrima uitis  Mo'(prout aperte in fdcriseloquiiscontinetur) primo plantata in terra,  quafubla- ( ^^t  Mirfteftcftusfit,ait: Ego fum uitis uera i & uos palmites . Atque iterum chr t k  traque ire loquens inquit : A modo non bibam de bocgenimme uitis ,do- S T V S * | tKcikd nouum bibam uobijcum in regno Patris mei . Ecce quam clar & uite I toe , qua uinumnofhrummaterialcprabet, * illam, quxcxlefle uinum, o* j to p roducit,exp ontt. Vsrhanc nanque Mdfuprema intelligitur uitis,qua ui ; wmtraditadcor uniujcuiujquc latificandum, mxtaillud propbc*,*: Er w-  mil in diflribucndo,& inpunicndo retta corda Utifi- MifteutiVfalmogrdphuscanit: Latabitur iufltH, cttm uiderit uindittam. Qui  biefert finto multum . Et quu Cbriflus buic uiti iuflitice connexuit pietatem , (f mifenew- ntucob diam , ideo labacob cum de lebuda^ imo de ipfo Cbrijlo , qui ex illa trihic* fcendit, ageret in orculo teflamcntario ait ; Ligansad uineampullumfm, &ad uitemjili mi afinam fuam : Afina enim , & pullus pietas efi , (fgrik ut alibi decUratum efi % qua in Cbrislo obuiarunt cum ueritate & iuftitu, C in fimul colligata parar unt eifide in domo labacob in aternu. Et quod bica uitem &afinum,alibiper uimo 1 panem innuhur.Qu* duo ordinauitproft crificio in ea domo,ecclefia uidclicet.n fine tnagvo myflerio indicas afinud tem ligatum,& pictatcm,atq; mifiricordiam fimul cum iufiitia  ucritdtefi cum ofculata,& conncxafuijfe.Voluititaqi No uina mfiitice, ne ultra eiuspofieros puniretjratus diuina promifiionc, \m- tluefi-.Statuapaftimcum uobifium,W ncquaqu ultra interficieturommsci ro aquis duii\ neque erit deinceps diluuiun dtfiipans omnem terram. Et fti magis prafumpjcrat \ dcbucratfyers obtinerc* quod nec parriculariaficm ultra puniret, inebriatus dicitur & illufiis  on Cb\qu calorfignificat,dw nx uidelicet exeadefictia, negeneraret eosfilios, quos ipji adere ecrcw& neypraferretgcnitos ultra id,quod debebat: Statuerat enim(ut dtctttdido- Djuk CHR 1 5V5 DEVS. Doefv TONVS SEPTIMVS. IJ4 r csHebrquificut uitam cr pramium promittit tis, qui pafctur pane ? JWtd l carne ffanguinc ilU duo fignificatibus, amor em uidelicet cr timorc> jiccominatur Apoftolus eis , qui buiujfnodi abutttntur diligentes cr timentes, PuJif yitnon debeiu^duaitiQjii manducat cr bibit indigne, iudicwmjjbi manducai (fbioitnon diiudicans corpus Domini:in quo utruq;fujceperat,iu(litiam,dum Wm corpus pernis expoJHt 7 pictatem r mfericordiam, dum per idem uulne- V ij CANtICI PRIMI tdtum grani (f ueniam nobis obtinuit: Sic & corpus myficum per b& collocat aliam pro ea , iuxta illud lokDw conteret muitos^ ftarefacietalios pr o eis \ideofequitunEiecifti gentes^ bejliales^ plantafti eamjicutitempore diluuijfaclum eftjeplantato wJcfr cet bumano gcner&Quod in prajenti denotaturper uitem> quam alibi dixim fignificare diuinam iuftitiam. Ncc ab re y quia Opifexfummus produxittf djf pofuit totam mdi fabrica >(? ipjum bumanugenus iuftitia lia diftribuu^ rcgnlante. Hinc Elobim,idefl Deus m eo y q> princeps illius tribunalis> iniucm mndi fabricator (? difpofitorScquitur:Kcj]>exifti ante ipfum y omnia uidcia pr aparando^ ut omnxbus prius rit dijpofins introduceretur tadem homo^m* qnam mundi ipfm anftes in domum iamparatam^ inftruftam. Plantftitt s t v s. ***** t* > ,ttXf4 ^ M * Saluatoris: Omnis plantatio y quam non plantauit Pquibus dixh:Et m palmites,qxi uftp ad Occamperrexerunt euangelizdntes, yfruciijicdrucsn uinea Domini. Et ufj; adflumen propagines eius: Mar eft primusfons oim aquaru figurans eas aquas , quajupra coelosfunt,  quibusfluunt onmes^ inferiores \quipuntes per meatusjubterraneosfluunt dulces in emolumentu noflrii, utp fenfiu, cp uirtus boru palmitu cxtfa fit ad omnes aquas y ad mar uideliect a- celfumj quo bauferut cbarifmata^ d aquas fiuuialcs, quxpcr ipfoscatens idem. commnnicattfum , iuxta illud Saluatoris : Qui credit in me , icut dicitfcrif ma i flumina de uentre ciutflucnt aqux uiu* . Prxftntiens autan proficti TONVS SEPTIMVS. t ^ 'msfxones^firdges.qua d inimicisficri debebZt in uinca ifiajixit: Vt quld icskuxijliiideft defiruere permififtimaceridm#utfepcmcius, & uindemit cdmomncs, qprater^dimtur uid Mfies uidelicet didbolici^ mundant? Dcprioribusfequitur dicens : Exterminauit.dut deuaflauit cam aper , uelpor tusdcfylud, quididbolumftgnificdt: cumjit animal damonidcnm-Mnd diako- i , qt cxpellebdmur d Cbrifio.dixerunt : Mine nos in parcos, tanqudtn in la- wn eis conuenientem . Et de bofiibus munddnis fubinfert : ng t i| uczizfa- Ali, id efl udpor , uelfumus campi, depafius , cr demolitus efl edm : Vro quo tQ sUbcmM&finguUrisfcrus depdfluseficdm\Vdpj>r enim ffumu cam- oitd tnunddndlenocinidjignificdt, qua confumunt, & difiipant bumattdm m , ne crefcdt Deo , cjruttificet . Vro bdc igitur fie demolita rcpdrandd pecMrprophetdfubinfercns : Deus excrcituum coriuertre > idtn refyicc de (do , (f "fe i & /fo uineam iftdtn: Etperfice eam y qudm plantauit dexte- w m> (ffuperfilium bominis^quem confirmfti, aut corroborafti tibi. Quis Mtmfnifiepliu* bominis^omnibwspatens efl 7 cui Pater omnem mrtutem trdr MrpHrgW^ OmnempaU l0lu - wm$uifenjrHttumfiirgdbiteHm 9 utfruftumplits dfferdtiQuod , qudm* uisic Vatre diclum fitje filio etidm intelligitur, qui unum " idem efi cm P4 tre , cr  in quojunt uites , id efl mundus bic y dut locus, in quo p un- mijumus difiributione diurna iuflitia , qua efi uitis juprdmunddnd , qud rx- colitur , y eonfouetur bac uitis inferior, cuius truncus Cbrifius efl>nos autem rwiflclpalmites tdntumfrucius dfferentes, qudmum in ipfd uite mdnentesfu- feipimus ab ed , undcfru&us produedmus , dicente ipfa uite : Sicut palmes non fotcftfcrrefiruttum afimetipfo , nifi mdnferit in uite , Jc nec uos , nifi mdnfc- $ t v s : risinme. Qwd dnimalidfinRitdtis. Cdp. XXIX* T quais alibi tetigerimus illd^quaEzecbieluiderat animdlidjio Excchi * modo qudtuor eudngelifias infinjii allegoricofignificdre ( ut efi cemunisfcnttid nojlrorumfdpicntum)fid dliquid in drcbctypo* ___ dd cuius uifwnc fubueSlus erdt propbetd,ut fatis clar innui^du ^tfupjirmdmetu.quod erdt immincs cdpiti coru, quafi ajpecius Idpidisjap thnfipcrfirmdmti enim tbronws efi tllius,qui ahiCccl mibi fedes efl: C- de v*. Mdfycpus non fine my flerto firibitur jimilis Upidisfitpphyro . Er iterum ait: Kfc uifiofimilitudo gloria Dominv.Tdmen bic decldrdbimus,q> nonfolum lia 1 um Tdnimatia , qua db Hebrais dicuntur armaliafanclitatisfed p onmia V iij CANflCI PRMI Ua habet in arcbetypojuas imgincs h (ff exemplaria: qua onita infinclo *. Iojn - mario collocatafana dicipojfunt. Quando igitur \oamcs perhibctjc uid$ ame tbronum Dei leons \pardo$,equoi,bous^drows^ (ff buiufmodi^ t ^ pe lquitur d bis , qui nos uebmt equu aut qui nos mordentfirpentes.feito. rum exemplar ta^ux in DeofHn-t,autloca y uel nurmna opificis (ande backfa riorafufapiunt mm)indicatiVel intclligtias innuit, qux ipfis animalibusp* fidentficut (ff plantisjapidibus, (ff otmbws , qu quoe explicauimm: I* Hicron, Jcnfuuermorali (utHicronymusreftftntit)bomorationemindicat y Afk portionem tilam fupremam.qua indiuina (ff ccelefliafimper tenditur y Lcoirk fcibilemfios ucrconcupifcibilcmuim: ex qmbus quatuor fontibus omnesop rationes humana egredtuntur . Injenju autem literali per Ma quatuor atum* Ma quatuor reges animaliumpracipui uelliguntunlnter aues enim Aquildci* fetur regina: Inter feras Leo : Inter amtenta (ff bejlias , quas Hebraat Hcbri mfia bebemot.efi bos: Inter creaturas autem rationales homo principdtt* nrf. Ver bucU fmiflro , aut ab inferiori , (iue a fupremo numinc arcbetypi : Cui refpondet^ imelligentU , (ff planeta , cu m qutbus atitem bac animalia , (ff aliarum rcr* gencra conueniant ,fupr aliqualitcr explicauimu* . Nunc uero de quibufm TONVS SEPTIMVS. , 5  uelmenfuras Mas Arcbetybi tmjicantbus percurremivs. Qmdc dprea; , cerui,!? binnuli Qap. XXX.  " " Elebratos nimis infcripmra facra profpxtimus cernes , binnulos, c*fn **  CT cdprds,nonfolum in Camkisjd in lege, jr Daui- ExodJi (jg$j dicis bymnis.ln lege tnint iubetur cooperiri tdberndculum ex pel Jmftl 1 &m cdprdrum rubricdtis-. Etprobibitis tenibus, & adipe cuiu- anque animalis.cerui ^ caprea omnia comedenda conceduntur tdnqudm mu ii t ut in Deuteronomio lcgmus % ubi dicitunVerhmftcut comedes capream.co- Deuter , nedes cr ceruum. Er iterum: Vejcentur eis t quaJcdprea & ceruo, quorum ui- icet omnid inteflina comeduntur t exceptofanguine: quia in eo eft anima t quat m&ebet comedi ftmul cum carne , eo qud dnintdlis anintd non in nutrtmcntu htmmisjcdin deprdUdtionem^oinquinammtum er perniciem ipfius (ut atum) hnit.ln titulo uer pfalmi uigejimi primi,ubi nos bdbemus, Infineprofufie- pe matiitind t babetur in ueritatc literVictipro cerud durora. Et dliis pU riff, in lociSjpphetd hic ddeo celebrdt ceruos,ut cldre intelligdmus Mos referri daliquameliord, ? occultd,Jicuti & Origenes confentitjum ait : Ceruus, 0r{ . vcl uprcd dnimalia quidemfecundum rationem natura, qrntn corporaliter ge "** mt,rcferumurdd aliquas rerum corporalium edufas , atque Mis inuijibilibus tamuieturconnenireidi quodjeriptumeft: VoxDomimprfparantisccr raia* meteram prtparatio cx uoce Dommijjt iflis uiftbilibusceruisf Am qua ioftrma ex uoce Dominidd cos defiendit aliquando? Cerui igitur feiritudles fmyuorumfomdm r imaginem tenet illud animal corporale,quod uoce Da miifpomur adperfequendumjrpentiumgems : Voccutique Ma legis, q dnftw cudnge\icfemomm Cbrifli dijponit , o prtpdrdt dd pugnandutnfub ticfoilejmfob Cbriflo contrdfirpentem,  drdconemillumdntiqmm,qui /t dubolus : In qudpugtid tum ex Idborejum ex clera zeli decenfa, mm etia txittKnoJrpcntispropulfdtofitibundi redduturfomem^ue uencdqua dppe taacsMnpfdlmo dicitur: Quemddmodt defiderdt ceruus dd fonte dqudrum, t dejiderat animd meaad te Deus. Quorii pulli aut binnuli funt, qui de nouo mtantur in uid Domini , t currant dd montes , de quilus dicitur : Montes txalficeruis . Montes enim cuhnindjunt uirtutum , dd duos currunt , qui uir- hte more fuccenfi fim, & fupcrconfcendmt ,duiidmddculmen uirtutis Fuwcritnt.lndrcbetypoucrccruit&cdprea numindilld reprafentdnt VtnfluxtK ,  quibus dnimalia Md , cr homines per ipfdfigtificdtifujcipinnt y mepojimt, er dicantur cerui t uclcaprca: Quorum ecruorum fublnnium tm dteuntur apudfecretiores tbeologos UU menfiir* inferiores , qux Junt }* fisplcnioribiismenfurispietatis , & iuflitia per ceruos cr capreas defv m. Per bacigiturnumina^autproprictdtes diuints obteftatur Sahmott Jaiomw V iiij Vfilm. CANTICI PRIMI fipimlfiwnk Cancisdm ah: Adiuro uos filia lerufalemper cdprca, ceruofquecamporum,nejufc'itetis y neque ui^lare facias dilettam. Cnu iuramentiuinculumcftpcrtrunalgratia, quo pramianturboni^^ tribunal iuftuia y undfcelefluniuntur.Vlinc per bac iurans,Q> obteftm^ nibus cenfuris , &Jcntentns afupernistribunalibus emanamusfe fibmm, ' o* ob(bingit,ut nequeat. aliquo modo dijfoluijcd reportei pramium de cbfcf. uantiafacramenti,pcenam autem de ew tranjgrcfionc. Et quia inferiorestn fura, qua binnuli dicuntur,uocantur etiam ubera , illd uidelicet t qua Ufarm idm omnesprophetajdco in eifdem Cancis dicitur: Duo ubera tua , ficut duo k nulicapreagemelli. Qjiid oues, (? paflores ouium. Cap.XXXl Vnt quoque oues infcripturafacrajmperfaufla , adeo uttUn conflituendi ad dexteram iudicis pramiu reportaturi de benc mino,k Samuele uncius efl in regem Iflael . Sed quod maius efl ,paflor oaia Deus, cT ipfe Cbrtflus cr Mcfiab,qui aiv.Egofmpaflor bonus,t& rognojfl oues mes. Sed de ipfo Deo nulla carne ueflito inquit Pfalmograpbus : DfJ- F7 "S xiflijicut oues , populum tuum . Ctarius autem in Ezecbiele: Ego ipfe(inpv) requiram oues mes, 1 uifltabo easjicut uifltat paflor gregemfuum: ? lk- rabo eas de omnibus losjui qbus difj>erfafuerint:lnpafeuis uberrimis pdfca easjn montibus exceljis Iflael erunt pafcua earum-.lbi requiefeent in berbis ifr renbus^ in yafcuis pinguibus pajeenturfuper montes IjrabEgo enimpip oues mes didtDominus Deus . Vafcuntur quippe oues, pajeuntur boues, d' pra, o* badi , pajeuntur cr porei fed debisnonju mentio inferipturaficriy quiapenitus immundifunt: Oues autem , boues t & hcedi, uel caprafuacM- nentfacramenta:Oues enim animalia jimpliciflimaflmtjmper^ue utillifitut, omni manfitetudine plena,? ab omni nocumentojmota . Idcirco qui oues ff cunt,id eflmitesfum &jimplices,nullinocentes i & femper beneficia Dw- Ugunmr, cr exaltantur : Heedi autem , CP* f** nocc1tt "'" ipf& regit. Sunt igitur ueripajlores ouium t quifmplices , innocui, & fcnpcr bene agentes manfuetudinem,r pietatemfequutur. Si autem bcedifont ^ispafcendiyobjrudum eji,quod dicitur in Canticis : Vafce hados tuos m- Ctat> xtdtabcmaculapajlorumjalicet ouium-.luxta quatabernacula pafiimus bce- dis,quando iram,& exeandejeentiam noflram , &furentcs impetus lafciuue frmms os regentes fimplicitate ouina: Tunc enim boedipafli, cr iniati mo iiut ouiumpofunt cum ipfts ad dexteram iudicis coHocati expeclare benedi- Biencm, (f pramium bonorum operam. qudanim 4lia,pifces,aues,Q' planta mud^r imrniidce.Cap.X X X I L '"' Vatuorgenera uiuentium produxit Opifexfummus in cibos bo~ minis^plantas^ plantaram frucius^ijees^aues , cr quadrupe- dia : In quorum quolibetgencrc munda^ immundafabricauit, __._ I fauti (? eorum,qui ipfts uejcuntur , aliqui mundi , cr aliqui ira- ntmdifunt. Plamis enim pafeutur animafia, cr bomh\esjcd diflincicefunt efe* ctttte Deo-.hcce uobis bominibus dedi ormvm berhm ajferentcmjmea, qu* DESVS (jlfuptrfaciem trreo 1 omnem arborem frugiferam , & arborem afferen- mfmcn,b*c crunt uobis in efcam.Sed ommi befti* terra^ ttolucribus cce- kvm,& cuilibet reptamifuper terram , m quo efl anima uiuens , dedi omne morem berba in cibum. Et/ic flatuttim tfl. Diftinguit igitur cibos, quauis tra^ ttio noflra in confufo de buiufmodi loquatur : Seminiferentes enim plantas, VarboresfrutUjicantcs dedit bomini, quijminandi cr colligendi habetindu JJri'ra:BefHJ autc,quxfminare neJcium,inroreberbarUyqua uidelicetjfon- ttMfcutur y tribmtJicut canit VJlmograpbus produces fanit iumentis,quodfit Diuii tMis,qua fronte MJcumr,&berbam,fcilicetJtiuamfemitut^ tiMquidemjjmul&arboresfruclijicanteSy tanquam mundas, cr meliores hmni concefsit: Mias autem fylueslres herbas tanquam immundas tacitepro- hkitjum eas animalibus dedit in efiamx Qu* xnigmatic dBa indicam , ap cptrt mjruUuofa , qu colligifrit Ifosjanqum immunda beftiis relinquuntur.Qux uerfruttumyyfcmenjrit "usbenefaciendi babent, tanquam munda bomini afiignantur. De animalibus Mro,fifcibus,r uolucribus apertam dijeretionem inter munda cr immuda tri L u . *witib (? ordtiones , quds Deofuniim QjLt incdjfum cr in uanumproferunturfine mentis dttentione: fie yfrufhi D^uid leguturfdcra eloquid^ ni(i qui ipfd legit>mcditctur. Idcirco canit propbeta: Bc4 ti quiJhrutdnturtejlimoniaeius.Etiterum-Sedtusuir^quiinlege Dotmnim* dittur die de notteiVbi non leclurdftd mcditdtio commenddtur, y  cdlo* mo prxdicdtur bcdtus.Ruminat igitur^ reducit grani* \qui dttentd mente rc* uoluity qualegityttt opere contpledt, quaintelligit^ medhdtur : Leudt anta* granum.qudndo bond operd efficit praponderdntid debitis , qua contrabunm ex dcfeciibws commifsis : Scijfdmuerb ungulam bdbet , qui ex lege pramei- tatd nouit dijeretionemponere inter bonnm  quia nonjitfjicit cognitio ff difcretiojtifi opere cornpledtur quod najcitur:Nec elcftio bonifieripoteft,rj rei eligendec prtceddt cognitio. Pijces autem iudicdntur mundi  quibabenti* las cr pinnulds.quibus a corno cleuentur, (pfquamntas deponedas, ut nouh minem induat: Qw ucrjincjqumis cr alis cceno uolutdntur Mos fignificM, qui in luxurUftercorCydut luto reru terraidrum obuoluti nunquaab eis nora difeedere. Xmmundce uero dues funt^qua ungulas fortes bdbent % cr roflrd um tia ex rapina uiuemes. Et buenidt aliquod mala , aut ajunt- as lympido aliquid decidat immundum , cumpotifiim diclumfit : Vidit Deus Genel! ciad quafecerat,^ erdnt ualdebona.Ex aduerfo autem apparet,qudia- fcftd cr mdld procedam ab eo , quiper Ifaidmdicit : Ego fim ftciens bonum, i wftumyuiDeo uacatycccator femper ad ima declinam. Sequitur: Sicintue- rt orna opera alti/Simi duo contra duo, & unum contra umm,quia non eft a- lyuod bonum in mundo fine fito contrario: Sunt enim angeli lucis, y angeli te- nebrmm : angeli uita , cr angeli mortis : bofpitium lucis , q- bofpitium t ene- bwum: Grater mundorum, cr cr ater immundorum : Qua quidem a Deofa- funt cr bona infuo ordine , quamuis immunda nobis : Quam immtmditiani mmdutafpiriwferoci cr rapienti t infiuente Marte (utdicunt Afironomi) wl ^cleeimintelligemidificutiHehrxiafferunt:Autidbabm vmfictd bumorc melancbohco maio fedes efficiantur immmxtia ,fxcut bond iritus,m Dei:Vnd propbeta: Kedde mibil templum. Cdp.X X X 1 1 1. I dutem ddbojpitia UusJkctdtiJimtt regionis ucmamus^quanon db rc dicitur tcrrd SdttBd , ctiam Md cum ddidecnbus locisfa. crdmemdYidfunt. Er inter did locd iUius promiff* ,  f frincipisficer dotium,emincntiores illiusjuperna ciuitdtis mdnfones itmuit , qu*(teflc Chri* ??vs! jlo)ibidem multa funt. Hdrum igitur cuenientid percurrendd cft: Primo occifis filiis^ fuecenfo templo: tenucruntpicpoji htm cptiuumfptudgintd dnnis ) Damafcts etiam multoties Dei populumdffi- xitfcd in cdpuuitdtem non deduxit. AducYtdturbic quf,f Jhttfecundtm edrnem yfdnguinem^nunc molejlat bominemjumc abjyucw lejlia ipfum dimittiuDiciturquc Ddmafcus caput Af]yridccipetibiindcuxordefilidbus Labdduuncttui. De Ara- hiubi Mofes pafce- wpegcpoft deJenityUtpdulodntcexplicduimus Anboc igiturmte ddtdeft hferuimis illis,quiexierut de Aegypto ,figurdtisperillos quiegrefiifimt de ^rancilU egyptia, ut innuit Apoft. in uerbis nuper adduttis. Et quid eade paaim xfermtutisfcrudtdfuit in erufdl inferior'^ ideirco conitmttd dicitur cu S- JW4 eodiugoferuitus uterq; locus pmebdtur.quoufqi defeederet illd n5 mmtuiroJuoMejl Patrinoftro Cbrifacui erat ftonfdjims amenuh Iit-n Tico lm CANTICI PRIMI ttV: qu (f liberando* aferuitute diaboli (?peccati,utinfert AM ltaq;fratres no fumas ancillafilijfed libera:qua libertate Cbrifltn nos libera uit. Qjji & dedit noua inTUtuta, no quid mutansjed innouans !eg anti^u^ (^ tranjmutans eam in legem libertas^ qua eftficundumjpiritum^taliit quit; Vbifpiritmjbi libertas: Secudi quam legem regenerauit nos nono fim, deduBo ab eodcloco, quo * fyonja ipfiparata dejeenderat * Eft igttkYm Sina perfufus eodem injiuxn^ quo lerufalem,quamuis ipfe dicatur udktwk* frto: Quod bene explicatur in xodo, ubi dicitur: In menje tertio egrcfiiw Ifrael de terra Aegypti uenerunt in dejrmm Sina : N^m profeili de KfU dim uenert in defertu Sina , y caftrametatifunt in dejrto , ? caShamt^ tus eft ibx ifrael  regione montis>ubi plurima aduertendafunt* Vrimo^lm prope Sina(ut diximu$)defirtus erat. Aliud c/, cp non ab re dicit Ifralm a aduerfo montiscaftra locaffejit ab irriguo monte faltem  regione ft antes fuja ferem ea^qu fufeipere nequibantfupcr monte , ad qu non dabatur aeceffus, im penitus interditam erat.ut paulo inferias dicitur : Caucte, nc ajccndt montemjiec attingatis fines illiasiOmnis qnippe, qui tetigerit eu jmortcmm tur,quid nondum erat capaees potentiaru influxuum^ueluti infirmus, qui$ capax uini y (p folidioris cibi. Ide o tertio myfteriostangitur ordo dchi^ gfejfusydum dicitur: q>profe?li de Kapbadim uenerunt in defertu , pojfeta- ftrametafnntiuxta monte Sina, ? tandem debitisjacrisexpiatiueneruntd regionemfanZlam: Kapbadim enim pauimenta ftgnipcat.quce artificio cont- cuntur : A quo loco noftnemyfterio populus dicitur deuenijfe ad aefertmtf ftea ad Sina innues myfleriojumprogrejfum  artificio Aegyptiaco , aut m dano\a quo qui recedit,& ipfo expoliaturftatim inuenit dejcrtum y quinu- tus eftfauore: Sedimmediatapplicat ad Sina y ubiincipitcceleftinflux myflcrio non paruo, primo iix inplurdli y /^ ,w ^ A ^^ inpfalmofe- pfalM - ptudgefimoficundo, ubi dicimusireges Arabum, y Saban tebraoftnptum iff K3 W K3# ato* Cw  ^^w innuens quod lexjpienti data in Arbia uiguit miorifcpientia in lerufalcm^potifiim quando completa , ? explicaia eft ab iforfuidixitiEecc plufquaSalomon hicMcfopotamxa atitem Syrix y qu yut erdt ?ddan drdm: Et inde Abrabam in Canaban perrexit , plagam tilam uniem pojfeffurus , tanquam dignus illius peculidris loci babitator . lufit i>4-  CJ* uenitadbuc exigaa fatnilidyTa- ub uidclicet pater Abrabam cum filio fu  (? Lot filio liaram , ? Sarai axore Abrabam^ut neirent in Canabdn.SedcuucnijfentadHardmfnortuus tft&iTarab pater Abrabnequisapplicaread Canaba. Sed ipfomortuo di ttitcftddAbrahiEgrederc de terra tua^zf de genitura^uel prognie tud^f  ucl z^mjigmficat^qtio armari ywdebet cotra peccatum , & malum . Sed cauendu e(l,ne excandefcenafit **> *ffienata,Ht nonmoriaturibic Tarab: Sed mafuetudinc corrigau X 5TV Dcurer. CANTICI PRIMI (fjrcnct iram cum Abrabam^ cum ipfo exeat de terra confufionis , f quotquotdiuinumbonorcmzeUntcsfideles Deo inucntifunt y fugmii pro uirilifua contra iflurn Amalecb ,quamuis non deflruxerim eumpenhus^ Numcr. cut ^4 erat in eu diurna fcntcntkjit in libro Uumeroru legimus: Principiiff tium Amalecbjuius extrema perdctur.Et boc,quia Mejirefiruatumer^ ut penitus eum dekretjxcut ffaftum ejlincc per aliam id fieri potuit, imo *- Mofa. lij uirtute Cbrijli uenturi contra ipfum prtualebatfieuti de Mofe legimus^i mijlis nitibusad concertandum contra Amalecb pugnabat $ ipjepreabu, eleuatis marbus in DeumiSedgraues erant manas eius , quia non erat ci fi- na uirtus cxpunandi Amalecb . Tulerunt igitur aflamespetram 9 in quafcfa pwlu* $"*> Apojlolo interpretame^erat Cbriftus y cui innitcbatur: Et quoufque ad* nirct Cbrijlust qui eum penitus dclcmtjyhntabatur ab Aaron f (f Vrj fji Samuel. TONVS SEPTIMVS. idKtfotndxiterprctatur. Et utinmiainrbcec famlia Ama Ucbitdrpenitus diablica fine genealogia introduciturficut ecomerfi ad de- wtdndtdiuinitatcMclchizedcch, & ipjabjq; cogmone defcribiturMoab cuQf& Uamo^uis degenere Semfucrintjamcfempcrinfenft DeifamilU, kc cum ea aliqxando comm'ixbiles 7 quis admijfafuerit Kutb Moabitis no tan tinfdmiliipfam Deifedetiam in genealogia Jluatoris: bocideo.quiafccmi rusnotfueritfatta illa probibitio,qua in Deuter.iubetur y ut manfires^ dimi Deuter, utidliquo membro non ingrediantur templum Domina mfiufque ad decimam merX\oncm>($ Wifleiufque adtertianrjed Moabitis, ? amonitis probi- bcturdcceffus ille in pcrpctuum. Interdicitur quoque pax^ commixtio cu eis tsnjuam penitus infrnluof,ficuti in planta pater e poteJl, cuiusfurculusfx in coicmtrunco  quo diuellitur y inferatur^nullumfru^umpenitusproducit. Sic titcfcmenflij cum tnatre , autpatris cum filia potefl producere jrublus bonos: (H digiosfamili* Dei: ut in Moabitis y amonitis faBum ejl : qui natifunt ic cbfccena commixtione filiaram cumpatre . Vbilijliim autem degenere Cka fmulcumAegyptiisprocejferunt: Fuitenim Vbilifiiimfilius Cbajluhim y bic jW Mizraim y quiejl Aegyptus,& iftefilius Cbam: Qui Vbilijliim quamuis cxiguus populusjamen dm lfraeliticaut inuolxentcs a tfVfi palas, quod ejl inuoluitiMulta enim re idutione,& uaria fortuna pugnar unt contra ljral> (? rea quaplurima ob* uolutifunt. Hos autem populos (f adfenjufo myfiicumreducendo , Amalecb iiolum fignificat.contra quem nobis beum connuum indiclum ejl , dicente deo: Ponam inimicitias inter te (? tnulierem , $ inter femen tHMW, (? femen D E v " iOiusMoab & Hamongeniti depatre Lot , quiinclujus interpretatur^ carne fiwificantrfua gencratur de fyiritibus animalibus , Cf uirtutejeminaliinclufa nuifceribus paternis.VbiUJliim uerb mtmdumjignificant^ cum quo ludimus con tmisYCuolutionibusjwncab ipfo expeditijiune in eo iterum obuolutu Hinc co ir.i Amalecb,  contra Moab y o> Hamon(quorum primus diabolum y jequen~ tes uero carnem effigiant)continua pugnajumenda e/, C3* nuUa habenda pax y nh concrdia jiuttum commereium y ut lege iubetur.Cum mundo uer nunepu gundum cfl^nunc uero conuerptndumiutfuos dilchres ab ipfo trabentes de- iuedmus inferuitutem Deuficuti Cbriftus nos docuitiquicupublicanis, typec (utoribusmanducabat^conuerfabatur^ut eos ad pcenitentiareuocaretMul u alia adducerepojfemus de rebus naturalibus,plantis& lapidibus,mStibus f CT udlibusjioeisi & popdis particular xbus , per quos tanquamper xmgmau fttddmfacra eloquia indicant meliora, & ea qu. cumfmgulis cun faconueniunt, uelutiinflrumentififiula uel fibra in eundem fartum congredi m . Hm manet mundi fabrica ( Timo Locro attejlate) in ipfa concinnitate Tm.ioe; itdijfclubilirdtioneprajlantifiima . Vna quoque (inquit Apuleius illosfapien h * nltil " tcttanulam ) mundani orbis comerfio , unusconcentui.atqueunusjlellarumt CT xrnm rerum chorits ex diuerjis ccajibus , ortibufque: Namjicutin cho- rai dux carmtms hyrnno pracinit concinentiilm uulgus uirorum , ac nwlierutH wtisgrmibus,zr acutis clamorus unam harmoniam refinam fxt diuin mes mn&masuarictatesad inflar unius concentionisrcuelar. Quam uniuerjrum reTMCoaputionent^tq; concentuhomines (inquit Auguflinus infuo uolumine AuE0ti ic trfat) imbeli mente copiei}^ confiderare nequcuHtficutJtquis in an l^mpU^imarum^confonantijiimaruadiuM.tanquJiatuacoUocareturt plAntudine & confonantiam eiusfabricx nonfentiret, cum tamen ipfepars jjfft , nec totius exercitus ordinem miles in acic exiflens intueri potefl : Et boc ()t,& na- Mvt .yifex arte ipfa praflantior efl.Si ai primam igitur muficaformalisgc* "w ( foi mundamtn Botius uocat ) fefe conferat T c? ai bafem ipfm incli- iwufr/f aurcsyjntiet in elementis contrariis moieratam amipariflijim, in com pwfaut ex eis camionem jummo concentore coniuclamtranquillam , (f X iij CANTICI PRIMI foauifsimdnt. Hinc omeflicdebuiufmodi cumlobdgensfummusopifh^, Vbi eras, qudndo ponebam fundamenta terrx ? Quis pojitit menfuras em, nd quis tetenditfuper ea lineam, ut examufiim in debitam confonantidmponicn. rcntur,(f extenderentur produfta onmia?Etjup quo bdfes us fundai* fa Aut quis proiecit lapidem fundantcntalemfSi nolli,cndrrd: Sin dutm^dxcm i. bi: Idfuit  meftcium tanta confonatia,utprx' gudio  fuduitdte exuhth afira matutina^ iubilarent omnesfilij Elokim, q opifex introducituru, fe in totafdbricdiA qua tamen non defuitfapientia diuina omnid Ma diftot, s^iomon md ex perfona eius Sdlomon in Vrouerbiis loquens dicit: Quando appak * bat fundamenta terra t cum eo eram cunfta componens: cr delcttabar per j gulos dies ludens coram eo omni temporc, ludensin orbe terrarumMuttix- tus Hebraus fonat,delitians in uniuerft confonantia : VndJquitur.Etdcit mexcumfiliishominum. ^amytytfabafudb.quodmterpretatumhnja delitidsjupcrius ludens larga licentia traducium eft. Vrofequitur de mixsa perfeftis,qu* ex elementis producuntur dicensiAufculta ob y & confidert rabilid Dci:tfunquidfcis,quando pracepit Deus pluuiisfunquid o/ijcw- tasnubium.? Et aliquantulitmprogrejfus ait: Uunquidingrejjtites tbcfmn niuis ? Aut tbejaurosgrandns africies? Et iterum: Quis dedit uebemcntifiw bymbri curfum ,  uiamfonanti tonitrui? ?oflpatdum / quefubinfert : Qms pluuia pater f Aut quisgenuitJliUas rorislDecuius tero egreffa e/gt De calo quis bacgenuh ? Me quippe Krcbimufieus^ omniit dltifonans Da A s t. qui omnid illafuauifim concordia^fortijimis numeris (ut inquit Aupfa nus ) difponit > Ekuatus quoque animus ad mdium buius injlrumenf^dim T*f. perfentiet cum ?ythagora,Timxo Locro, Vlatone.c' Ttokmao ccelomn &.'. ontidm-.quam Plinius, 0 Ccforinusexeoru oficina deferibut dyapdfowi t linhii' ex tonisfix^fipte inter uallis,q ex dijlantid panetari refultant mujicis Iji jlematibus cojontifimijd nobis(utaliqtti opinantur)propternocisnugirt dine nonfunt intcUigiles-.uel ut ucrius dicamus, quid cjonantia HU  c naturaliza formal pertinens n aurefed meteexpurgata percipiturw co(nantia t ut omnis } qu rantad MoJm-.Loquere ta, o* audicmus-MoloquaturnobisDeus, ne fflonf' itoifti mur non ualentcsfujfcrre debilibiu auribusgloriam ) & maieftatem loquerw- TONVS OCTAVVS. I(?4 \/nditerulob:CumuixparuamfcintiUamfirmonis eius audicrims t quis po- u * terhtonitruummagtiitudinis eius intuerifSicutitaq; omnia implet.omnmcircu^ foiurcfdcitjdeofeqtur.Sub omnicolo cocertatio^ modulatio ipfm\ Qjtod utfcrcipiatur potius meliori oculo,quam auribus,pramifit diccns:Extendh lu- m fuumfuper omnes extremitates terra, quo uidclicct ab expurgais pofiint rifai bac recndita tnyfteria . Kefenat igitur in boc magiio unmerft infirme n in uocibus magnhudmisjua-.fed ab imbecillibui ingeniis comprebdi nequeut mres concentus y cum expurgam animus nedum bac inferiora,fedfiadfu~ pmum buius mundani organi interjlitium erexerit aures fcnfuriu fttconcor-  coaps: uffijirnulcum ccekjltbus circulis modidantifimafuccefione ,  ordinatifi- umbus percurrendo cum uarietate unigena curfum confonantifimum cem- pM?Qi nunc calore t nuncfrigore % nunc hmido > t wmc fteco & mukigenis /'- jlvdusperfundcndo tcrram } reddunt eam nunc fyoliatam,mnc depiflamflo- rlbus&berbis, o > f&ibuspro qualitate & opportunitate temporu, adid $mpr( continua tamcnfuecefionc)reducentes:ut unicum omnium moderato- tm,dcuiusnutum omnia difeomitur clarifim inuicemficut moduli uel fibra codempcrfinantefucccfsione quadam per mota unam efficitmtharmoniam mcum indicames carminis ducem. Si iterum ad occentores y & imercinentes in hicpfidmodia direxerimus aures , percipiemus tpfum altifonamem omnia m- ttrfomrefacientemproportione quadam (mquit Albertus ) a creatorisfapien A \ bcrt . tu4inuema y ncc ab imelligentia aliqua cparata feipj,fed fonte fupramu iasftpictia baufia-.Si enim teperatura efi partiu corporis y quafanitas dici- tnr,nonne bac ab eo y qui omnia ualdc bona ,  teperata a principio dijfofuit, C em dijfona ctemperandofonatfHinc Pfalmog.canit: Mi/r uerbitfuu, & Dauid fmuit eos.Etficonueniut affckus animaliu rationc carentiu adinnice, & ad fijMceffaripaflursineboc indidit natura opifex y ut condelettturfmilia (Kjmilibus babitare, & reielis noxiis cibisfimant fibi cuenientes prapara- toubeo?Dekis profequitur lob dices-.Quis praparat como eJcamfuZ, quan loh ioft eius chmant ad Deum uagientcs y eo qttod no babeant cibos? C quo re $Mprof>beta dectat: Qui dat efcomni carni,ei uidelicet coueniente. Si quo~ Diu ftmione utetes infimi moribus coaptur, none bocfacitillc, de quo iter in ffilms canitur:Qui habitar -efacit unanimes in domo? Si itera conueniut cocor tomciuttatejiel repub.aliqua y nonne hocejlab eo> quipcrangclospacisiufsit ftcmdcnuntiari, &> tribuibominibusbona uoluntatis : quique per apoftos, C mtiosfoos omnes in quancunque ciuitatem , domum , aut locum intraue- 1m >p*cemmandauit offrriomnibusuokntibus eamfuJciperetSiprompto, X / Daud CANTICI PRMI quoque animo atyuilegsomufufcipiunt y quomoderdtitdnqudm benedifi^ ta cicuta admittantur infupercoelejte mjkumcntum, atbereumquc conccntun c " R * CuRamtnjnonnc boe elabeo. de duo diciturMcmo uenit ad me,ni(i P^  T* T/ C __J M J  m ff ^ * * ide* ' meus ttaxerix ewtSi qui atuem jyncero corde, aut attraben t aut uocamifu* mtdtemelliflua ddbxrct,nome boc ejl b eo , qui itertm dicit: lugum meuf w hc ff^o nus meum leuc ? Quod comprobduerdt ilfe, qui dixit: Qjum bem IJrde Deus iis,qui rettofunt corde.Etbac ejl pdx , & harmonia illa,a pi tendimus*qu* exuperdt omnemfenfum . Ecce igitur idein omrtibus perforuxu ommbusafl\uens,omniafuauiuificante y & deifica uirtute circumfonarefdat. Quis dutemjithicprcecentor , aut qudm notitUm deeo baberepofimus,pr. currendum ejl. Quisft ifte,qui otnnid cplct,& quid de ipfo cognofiere pofsams. Cd I. ~ Numcffe,d quo omnia proccfJcrint,qui omnia cpledt^nfi, tanquam in finem amatum,y pradileclum eadem mini* fenda, nulli dubium ejl : Et illud idem Deum uocdri ab ormibus , dim- fc tamen nominibus pro diuerfuate idiomdtum . Hic dutik $ iai* qui per ]faiam dicit: Egofum ipfe,ego primus, er ego nouifimus : Manus nu fundauit terram, & dextera mea menfa efl,aut palmo conclufit ccclos.Ta fine my(lerio(ut babet textus Hebraus) repetitur ego.ut denotetur alijam nitas in fumma HL unitate contineri . Ego igitui (inquit)fum ipfe>qui iJclicn : tanquam primttmefficicns mana mea fn mentum totius maebina, quajuper ipfam.aut circa ipfamfabricata /: Et i:- xtera mea metioryordmo>dirigo t aut palmo concludo omnia aduocans, & * bens ad m?, quo ipfa omnia progrcjfajunf.undfequitur: Voco ea, &}m ftmulyin meipfum uidclicet colleila:Qjiis autem^utus, uel qualisfn ijle Vai. cum ornnem captum bumanumfugiat, difficil, imo impofibilc erit inuefiiprr. ptuiui quia inbabhat (teSle Patdo)lucem inacccfibile,quem nuUus hominum uidiifi'- uidere potejl: Quod non latebat illos antiquos patres , qui pro conflanti dfjet? rabdnt dutsjupremas menfuras t dut dignitdtes diuinas y quarufuperionmjfl tem,coronam,originem,undfcilicet omnia emanam, alteram uerfapiMM, prmogenitum y (? aliis multis appropriatis nominibus uocant, nem ejje eograu mortalibus,nccetiam ipfx UoCuqui(ut dicunt) necqmnquageftmamportdtnr. furapracedentisintrauit . NuUus igitur potuit mtcUigere ?dtrem,autfim quoufque uenit Me,qui dixit: Nono nouitfilium , nifi pater, neque Varrem ftf Io *' ,  nouit.nifi Fil/,cr cui uoluerit Eilius reuelare.ltidem cr lodimes dicit: De* nemo uidit unnuamfed tmigenitustfui efl injinu Pdtris, ipfi annutiauit  Iot Qjtod cf \ob fub nomine lucis tetigit dicens: Indica mibi,finofti,in qua i w* f^u! inbabitetiLuxutique la,quiritualibusjj>iritudlid comparantes. Triplex enim efl dpud philo- fifbos Pertpdteticos mdxim celebratus progrejfus infiientid , refolutiuus aut \fpmcw,diuidens,& componens-.Qjior nuilus dd Deum attinet,qui nec dif- jinm,nec diuidi,nec componi potefl. Hinc diminuta nimis efl ecologia Veripa- mi,er doftrina illd minusfufficns dd diuina^ua: puro intellectu, dut ex- pr^tojjhiutpercipiuntur.Altus igitur modus nobis quarendus es~l,quo diui- ufufcipiamis . Efl nanque unus dtquefub\imis,q: intuitiuus dicitur, dum bo- no mundo cor de cr , culo djficit infpeculd, rfpctidcula illd clard cr ter- MMqtiphetis cnuntiatcefi intcllcftui expur gato fine aXxquo ifo dia coavtatur , coniicitur ucra^fin autan^falfa^  nonJHd.Hac igitur cftuu quxrena a nobis.qui nonpoffumus cum propbetis , (? apoolis diurna iiuuz- ri.ut procuremus intclligcntiam 9 f interpretaoncmfiripturarum:quas aiik runt^qui ucro culo intmtifiint^quce dicunt: Qjiatn interpretationem ueuim dicabimuS) atmfucritintellccuinofiro expurgato per Aggeumpropbctam in aduen* tu lefsixfifi eandem mehus completurumpromittit dicens ; Vcniet defiea- tus cunclisgentibus , ? implebo domum ifiam gloria  Et ne terra exifiimtur uacua eins mieftate,Scrapbinipramijfo trifagio inducuntur clainantes: Pfau Excdii. c j\ om ' ls terragloria cius.Ezeckielquoque cum demundana, ? coclejltrc^ uel de ophanims traciaret.per quos elcmentales rota difponitturfubinferv. S ritus uit aut Dcumplenc operantem pojfemus^ terpretari: E/l enim ille^de quo inpfalmo canitur: Aperiente te mammtu&&* nia implebuntur bonitate. Et iterum: lmpleta efi terra pojfefsione , %f influxo tuoSdco illo abfinteturbantur omnia^ inpnluercmfiium rcuertuntur.SiuP r repleta cuntia manente quamuis mcifsitudinaria tranfinutationefuccedM* Icrj :i F .iii If.u. Vili TONVS OCTAVVS. l6 6 m tamenfuabamonia deficiunt,fcdfud(uccefione, uclutifinus inorgano jiccedentibus digitorum,& manuum uicibus inuttis modulis , ur m libro Sapie S r ien - tu itcimr- Infi enim dementa dum conuertuntur,Jicut in organo qudlitdsfi- nusimmutaiur, & omniafuumfinum cuflodiunt. Hac in calce libri babentur: in principio quoque dicitur: Spiritus Domini repleuit orbem tcrrarum: c hoc fioi continet omnia fcientiam habet uocis. Vbi docemur, ncn tantum fpiritm Dciomnia concirno fino replerc,fid& date antijlibomini,undc conccntum yfumpercpiatdicens:qud bomo,qui omnia continet, 1 babetfciemiam Plius tos,& ccentionis,dummodo uidelicetfitjpiritualis, y ipfiusfpiritus capax cftclus. Infinita funt pene locafiripturafacra,qbus propofit nojlru cfirma npoffemusjed bacfufficiant,ut iam deueniamus ad externos , quibos uiden- tapdlresamulatifunuCluorumpracipui ?ytbagoras,& Vlato abbuiujmodi Pyt i, JS . fimiliicdocticum fins Academias docent diuinum numenrebus omnibus infu phto [uxQuodalidM animam mundi,Aliqui Deifpirititm nominarunttquos mum. tus Vota decantat. Sfiritus intus alit,totamque mfufa per artus vgiiim Mair dgitat mo/tfWjC magno fi corpore mifceu Inichominum^ecudumquegenus^itaqiteuolantum, b t[u* marmreo fert monfirajub aquorepontns* ]Kusc(lolliuigor y rcceleftisorigo. I'i tundemfinjum canit Manilius dicens: huaii, Njttcp canunt tacita natura mente potentcm, . hfufumque Deum terrasxlquefiretque. hiiem conueniunt Orpheu*, MexanderUilefius^Dorjlaus^utfuprd te- on>b: f igmus: Ex quorum omnium officina Boetius ait: ' c r " Th triplicis mediam natura ameia mouentem Boi!tlu ' Come cies animam per confina membra refiluis: tytcmfecla duos motumglomerauit in orbesy hfmet reditura mcat,memcmque profundam Grr uit, (ffmili conuertit imagine coelunu hKmusfub nomine louis decantat. Aram \ ' elementorum } mundi calor, atberis ignis f ^flrorim^ue uigor,perpesfubfiantia lucis, lt numerus cclfi modulaminis. Alexder quoq; Milefius Pytbagprtcus dit: Uednmus,qmlupphcr,idefi aujm: Vwfimmu dicitur,uiget,atque implet omnia, er ceelum quafi cubaram qua- *cxagitans ccelejlem ejjicit barmoniam.Et Trijmegiftus pbilofipborifil Trifm ; ir meolibro,cuititulusefl, quod D;usUtensfmulacpatensfit,ait:ltd Det twerefemperyififimper agat onmk,impofisibik efln calo uidelicet,m a- re i terra , mari t m mundo totojm qualibet partcula mid totajum in eo quod CANTIC1 PRlMt tftttiM in c quod non extat.HM eft in rm natura^quod te ipfe nonjhtty il!cjrjttidem>quafmt:eft ea etiam, fut mitmffunt: Qu* quidemfunt dtdu* cit in luccm>& qwt nonfunt.occulit infeipfo. Hic Deus nominc melior * hk oc. cultus Jbic rurfui omniutn patentifiimus, bic menti confticuus , bic ptaftns . lis jbic incorporeusj)ic(ut ita dixerim) multicorporeus x Nam nM in corjwj* bus eft, quod nonfit ipfe: Omnia cnim ipfJMu* cxiftit, ut etiant docebat P qMfk AtttTA. ribws carmnus profequxtur . O mitto, qu Anaxgoras, Dmocritus, Znw, Z:no. cr * Tbcopbraftus, Hiercbas cumfuis Brdchmanis autbore Vbilftrato , Pldci Hurch* ? uamplurimi> Origene^ (f multi dlij de buiujhdifcripferunt: Et condukn phiift". cu m Dxonyfio, qui omnia pene, qu circamunddnumJupramundanum i JHprclcftcm>Jupttf^^ folem.aftrumJgnem.aquamfpiritum^orerh^nubemJpfimU^ CF petr^cn nia exijlentia>w nibil exi(lenti.Etfic omnia implcns omnia cireufonaref Omnia uer tendunt in Deum. Cap. III- Abrica hac uniuerfa,fybjuceefiiuagencrdo } (J corruptio rerum^uce omnia circularia funt, Opificis geruntufa giumx quo docemurftcutDeusfibiipfieftprincipium^finis/^ " pletquejf>hund iimediat proccflitjreducitur. Et ciiterrdjt  Deo.qui tpfam creauit^ M* cum mnibns ex ea pullulantibus delitum m nemfequens.ut aliquando in Deum reucrtatur,neteffc eft. Qui mouet onm Ariaot% & trabit infe omnia(mquit Ariftoteles cumfuis Peripateticis) tanquam cW TONVS OCTAVVS. ^ H ? tiuuVrr*f&**y ombusdmonet wconcupifcentia natura in- f M :Qu\ & m matbmaticaprocedensantca dixerat omnia ad mumredu- ficut(?abunoprocc]ferant. Qjtod academia (maxim Vroculusinfa lbeoremattbusTbeologtas)apertifimdocent. Sic (ynon mdico myfierio UraZicrcsHrata nmeros filmes eodan ordineprocedunt  Nam a tjl Sarailcrftgmficans unum t fedcompleto difeurfu 'per onmescbaralereV ^umahqmfi^ificantmmeros t aliquidemrios i aliqcentenario^^ ur tandem ad idem tf quod pronuntiatum dicendo Alepb , fgnificat millena- mmcomplementum ommumtumerorum, & cubumdenarijfipreminumerr aficutipfocbaraclerefignificatunum,ita pronuntiatum Jignificet mille  cr ttmidcmfigmficatcbaracleradditopun8ou:Sedab cAlepbducmfr gujicat, & efifigdlumfumnue coron*,aut Patrisfummi cominem infuafigu- u duo, ,,cr unum^qu* laera in numeris reddunt . z .ficut magnum nomen damtuorliterarum.ltaquemagnomyfierioillud, quodinnumerismyfie- no foiam oceulto contentts dmimm nomen reprafentat , in ipfifimplici cba- rScre Deumumcum, (fprimum omniumprincipium , & infuo pronuntia- tum numerorum refignat . Sed cr aliud facramentum attendendum efi in iomdono p et nomine:in quo omnes literafignificant nmeros circulares: N ihdenariui r qutnarium yfenarium : Qjti omnes vfolifmt numeri circu- Ures: t mmaturqud Deu* efi ueraftbara: cr ontniprogrefu (bbtrico or fatprocedit reducendo omnia infeftcut ab ipfi procejferav. Quod per fau iaui tcjtmrdtcens : Egofumpnmus , cr nouifiimus: manus meafundauerunt om- n^ornando utdelicetcademinmcipfum, utftbaricumordinemprofcque- rtwnVndnonpotcftinaliudtcnderemaflahacrcrum creatarum.nifi in cm, mus (imulacbrum tenet . Omnes infuper lince circuli  centro exeuntes mctrcumferentiam, & ab ea in centrum denotam, qud omnes creatura ema- mes k centro fuprem 1 1 II. Vpliccmcjj dppetitnm inrebus omnes dfjuerat naturdlem,ty i Uberum: Sedin bomine ( ni fdllor ) tertium dddere pojftmt, qui forinfecus ,  fipernaturalis efi^atque diurnas dfetn- I bens ejfettu , &  CT opere tendimus : utdigufdt fuodebominepertrdftdt. Etbic indnimidrcerefidensfcmpcr repugutly, qua efi in membris noflris deducens quo ndturdlis uirtus , o* *$&"* " p " 1,,s potcft.Hic itdque ejl ego , tile dutem eflgratid Jecundu Apofloli dotlmp 4tV:N on egojedgrdtid Dei me. Hoc igxtur diuinum ad ptima , uMpa dit-.lllud dutcdeterius&dnimdlnoftrufemper trabitddima,ex matem xim fupremodiftdnte.Medm uer eft dnimus noflcrfwe rationalis w* huctfic illuc Utdiuel nite iJHjmmc UH adbarens ignauiajiue uolutdtis fan, qudmuisfidpt naturd tendat dd illud principium ,  quo procedi , nift em- bo; us ^ mt  7m teria dijlrahdt ; ut accommodatum ejl illud uulgare Botif : hj mentibusbomimm ueri boni certa cupiditds ,fed ddfalfi deuius error M- cit. Quodefldut a matria ( ut diximus) ddimd trabentc f uela rjr imagimbui & obicttismultiplicibusprafentiddiftrdbmibusiPrtfensM obielum y rfafl> ile f ortiumouct bominemddbuc animalem , & flif non babet exercitatos fenfis dd adiferetionem boni  mdli : &  illucpcrgcretiUnduenit.Sic ottines, quotquotba fatlmina expurgatarf nonfunt &rauante matem diftra3i,eodemfidu- \o icunire contendunt,uocante t & attrabente eosfummo bono adfeipfim ; ut fitetin latifiimo campojcripturafacroiQuos quidem aliquando aut prpria drtute, aut per fidos mimfiros impellit: y ui trabit^ut in Euangelioycui titulus lutJi tflfccuttdm Lucam y dicitur:Compllc eos intrare, Qjto currculo uebantur. Qdp. V. ""| A omia^uxnullam babent motionem hberam,nultum aliud afie iunt curriculum,quo uebantur in primum,  quo rcctjjeruntjif inflin&um, quem naturalem dicut,quia  natura infitus, ut dicui ^^^Veripatetic^au^ut eorum uerbis utamur)quidfit inpluribus & pi p  frcfmur.Sk cnim naturalia diffinierunt:Sed % ut rei ueruas eslfic ab Opifi- (tfumo donatijunt:Qjti uerb raonis,& libcrtatis Dei mttnerefuntpartici- fa f bidfccndunt curriculum fita uoluntatis\aut amons , iuxta iliud Augujlinii Al- faiar meus pondus meum,uel curriculum meum^lucferor.ubi amo.Ad bc ta- mmdtoties magnam uim conferente natura ,  attrabente diuinitate faci- facmunt: Adprofeftum enimfapienti*;v docbin* promptius ueniunt be ncordati uiri in corpore ,  uiridem i uelcroceum. Currunt altjfacHiusaddomi- m,[igenitura ,  uixtusidprftav.vfSol y & Mars r bitiujmodicifd- tokjfiucrafitnt^qua tradunt Aflronomi. Currit altj ad diuerjs urrtutes na AW Mt currculo pro uaria dijpofitione corporis,& animi, & ccclifautntis-.uc- twrbdbomattmguttmftfautatfitperna uirtus, qua omnebonui Nonenim Wnd acquiritur uiribus propriis,M teflatur ille^qui iure cognomcntojpies *nW: E appofui cor meumja feirem fapiem^Umi&intellex^quodomnium **i". Vwro mandatorum tuorum cucurri, dilata- fticarmeum A quibus trabatur ije currus. Cap.Vt. pffS!| Vm currus ifte Deiju,ut etiam  uirtute diuina trabatur, necef Yti*ISfir W : i mau * inferior nfufiiccrct: IdeofummaVeritasait: c i H ^ * ISjtiMmNcmouenhadminfi^^ STv Si fl&!*flff cens tile , qui nomenfapientispeculiariprmlegio okiniut , dice- s^mon i^rabemepojtte. ?rabitquippedupliciter,ut per Ofee aperto fermone o*?. buiu^ w, Q*  cflfcijfm rete : quia nirtus, &> pradicandi officiu in STV Si CANTICI PRIMI chariute Mit^coadiutunte Deo,firmatur t & corroboratur, utfrang M puIu. fanai ncciuedf.fed omniaperficere.iuxtalud Apofloli: Ommapojfum m t qui me confortat:Trabmt etiam MgeU,cr admmiflraiorij frir*us,ut cxcq* pftimu, tur ca.qutiubetfummus modcrator,ut de eis dicitur inpfalmoi BencdieVt mimm onmcsangeli cius,miniftri eius , auifacisuoluntatemeius, itummk bommbusjcdomniamoucndo,^ inomnbusinjluendo , qutumcunque m- mis.Hinc multa uidems agitari, & operari prater id, quod eoru natmpt* flar.r nefentes mortales,undbaccueniant,admirantur: Cluodumencn. ringif mulfariam Aliquando eram praueniunt prafenfione ,  fmdant : nc in mundano , atque ccelefii , uel humano infirumento aliquod difi- foMmfiaignauiainueniatur . Etut abaltioribuslocisexordiamur t Duslo* npopuli Ifialiticijie in tanta prouincia abfonus,aut dijfonus inueniretur,ma- #w celebritate a Deofummo afiignatusfuit angelus ducens , er pertrabens, Ee ego ( inquit ) mitto angelum meum , qui pracedat te , * cujhdiat te in V y CANTICI PRIMAI d:c^ introducdt in locm.quem praparaui thi. Obfrua em ,  auiiuod eius.quid non dimittet.cum peccdueris , quk nibil abjotmmadmmere uult . EJ utfiidsipfim meo iuflit,(f umute omw perdgercdicoyin lo ejl nomcm, uirtus mdelicet nombs ilhusjn quo otmia mirabia efficiuntur. Hic igtur 4 gehts nunc prnuncjubjequedo cdjlrd defendit.docuit.cufiodkit, ir 4 xit de Aegypto,& dcduxit ducem,& populum^uo pergebant. Angelus p^ comes , o* duxfuit patri cletta famUut Abraha in Aegyptojn Cbaram , 9 quocunf, perrexit. Angelus zdbacfludmt db immoldtione,cuftodiuit inpcrt grindtionefaftd in Gerdris , & in diuerfu locis ,  d iurgio habito cumAk melecb. Angelus etiam lahdcob dux.it in Uefipotamiam SyrU.ditduit^p^ texitabiwido Laban,&  perfecutionefratris Ejaueumpcrfcqutis.Sed quid operentur angeli in nobisyprofrexit injmnis non adbuc bcne in hm$* di iniatus, utfomnofopirentur animalesfinfus anglica confuetudims imv- ci,quosnon adbuc plenmortificauerat. Mdgrtum quippeefifacramemutnf' lne unqu offendas ad lapidmp dem tuum: Super aj]>ide,(? baflijcum ambulabis^ coculcahis leonc,(f - con.Ncfcio quid clarim adducipojfet de tutela, cuflodia, & ducatu angdo- rum.Sed ne uideantur,qui in lege euangelicajiint, (fgentiles ab angelis der z*,y tant circucijis injruijfe^utfalso iaclitt Hebr*i y uidcamus quidint gelicis^ apoflolicisJcripturispctrdftetur.Ad Pbi!ippu,qui Spiritusfalihf fu currui eunucbi illius Candacis reg\na(utpdulodnte diximus)Je iunxitfow tus primo fuerdt angelus mandans,ut illuc pergeretjocenstfud etUmgentih curatnbabent. Et Cornelio CmturionigentiliJfeuiJibilempreebuitiubctis& VetrofteconteneretgentilcSiV ncircuncifos,qui uidebturimmundi. LegtnM quoque angelum datum cuflodem uifibilem Agneti,(f Cacilia,atquehuiusa- tercefionc marito Tyburo,& leuiro Valeriam baptifmate expurgam ocvr lis corporisfeje obtulijje ctucndu,' nares eoriodore t dtqjfrdgrdntiarc]Ae TONVS OCTAVVS. i 9ctrum amem in crcere excitmi^bm , angelus D omitam circuito timentium eum s ut eripia^qs^e hiseif^ quos tanquam dijjonas fibras cocrcuit,Wabiecitbic angelu^xempUncnde- Vominiaftitit ei,euaginatoftrBoque gladio afinam prterrm, %^mcntum % ilefiakukmhwnc^ PAlnn mnes , & tumente faluabis Domine t Hlutos efipopulusab oeribus antiqua legistQjfi, utdenoteturno ms,noujuejyndgog4i4ut colleftio credenum.additur pullus, & filius Jiibiu gifatiicftmplcxpoputus Deo adb q? gomorrbeanos igne cofompfit. kcgyptios aquis obruit.Cbaldtos fiammaxombufiit pueros infomacc ab ince dio fr quiprtfintexercibus terrenis^ regnis^ prouinciis^ coe- Mihominibus, beftiis , animalium natiiiitati , & progrefji , uirgultis , plantis f tyidibus,c(f in Cbrijlum tadxinii qui efi uera quies,& uerumfabbatam* Cap. I X. ^ lcutperJeMriumomniaegrejfdfunt Debita per eundem nume r5,er eodemordine in ipfum redemt quiefeentidi cr beue difta in uerofabbdtoiQuoddliqudmulumtdngit Auguflinus infuo de Ge Allgnri : neficontra MdmcbtostSednosdtcfiusprocedmuSiquouJqueJpi- ritusfuggcjfcrit . Vrimd diefa&a eft lux > & nobis redeuntibus in Deum ne- ctjjccft^t appareatilla lux>qu Ideo adduturjlel l* ibidem co\locat f dracones.Sed nec etiam uidemr , cur magis debucrin exprimi dracones^quam leons animaliumjylueflrium reges : aut bouesaml torum duces % nifiuelimus iniclligere draconem illum , de quo dieitur inpfm\ bauid Draco ifte % quemfomafti d illudendumd\Qm omnibm aduerfatur^maxim projicifeentibus in uia Dei,& tanto deriorem pugnam ipfc cumfis repxU^ qui eumjequuntur abfque numero praparat , quanto quis reftius > y uigm* fius incedit Corra bos itaque oportet> qudjumamus pennas ficut coluit^ aues , qu& uolant nonfub firmamento ,fedjuper fadem ccelorutnpcr cm* idem plationem, er eleuationem mentis in Deum dicentes cum propbeta: Qjiis ik mibi pennas ut columb^W uolabo^utfugUm ab bis laqueisfEt iterum: Anim noflra ficut pajjr erepta eft de laqueo uenantium 9 laqueus contritus eft^ m liberatifumus. Si autem batanimmfecundum etymologiam uocabuli imerprm ri uolucrimus,donatafignificat:per quce dona, Spiritus faneli (utfcntit Or^.j orig*. intelligere poffumus:Qjubus praualere ualeamus ctra omnia reptilit, ? kfi dias par atas ab aduerjariis in boc mundano mari, * eifdem uiuere ueu mu, quod innuitur in eo^uodjquitur : Et omnem animam uiuentem . Et qm 5JI4 dona>qu&largitur nobis Spiritus, par ata funt primo afilio Dei^ui eft era* quafupramundana, utfuperius diximns,idcofcquitur : Qnceproduxcrdnti* quexit } quodbonum. Sexto tandem die aitiVroducat terra(quamfupra premi te interpreta fumus)animauiucntem,id eft meliores uitafrutur. E t boc ut non tantum laudet& dicat^uoi bonumjcd cooperetur nobifeum dicens:Faciamus bominem in imaginem nojln cum fimilitudine noftraiNam quando homo Deo>w uirtuti incumbiu trdnsfo) matura tranfxtin imaginem eius aBu.quam primo babebatpotefiate: C 4 fciturmafiuus tyfixmina: Vxmina quidemfufcipiendofemen^ & cemepin ifai ^ ucro agcntejuxta illud IfitiaiAfacic tua Domine concepimus^ peperim jlnritumjalutis: Mafculus autem tjficitur y quando operaturjecundumfitfofr gratiam, Copulato itaque intetteftu nofiro cu lumine diuinofit mens y hm copletust? producesfru^ius.dc^uibwsfiquitur: FruhVficate,f mukipUt multumfruclu produeentes,pauco non comenti , repletque tcrramjcrrcunit delicet animal profufionefuperioris bominis, aut cbarijmatibus defurfwfi* accepsxutredigatxs animal illudin debitam fcruitHtemfymtus:& tuncdoM TONVS OCTAVVS. t?i ndbhnmipifbuSi uolucribusi & beftiis, id efi omnibusuirtutibusduimdntibus, fiuefittt aqueafwe drea,jiuc trrea: gnea enim uirtutes tanquam ccdtjles\ p diuina praejfe debent . Et cum tranferit homo per iftosfexgradus,ftatim pcrueniet adjptimum, ubi ueram requiem nancifcetur : cr lefum,quifuo oro- pio nomine dicitur f* in quofunt duce litera magni nominis Dei  & ) mter- foft tf quae/lprtnpiumJabatrQ0,idcft uerarequiehut intelligamus le ftn cffe non tantum redemptorem bominumfed eorum ueram requiem,- refe ftionem quicfcerefacientem nos  poft refurreclionem erunt tdnquaangelt Dei: qui continue finm t &mniltr2t ei exequetites,qua ipfe iubet: Qjiod opus multam differt t primo, quia illud cum labore, cr anxietatc, boc autemfvK labore, cr cu dele ttaione:lllud tendit in requiem , boc autem nullam requiem appetit,cum ipfuni [tfi quies^ delec~latiofumma,quambomo dcfiderare,y babere poteft. Qualitcr per finaria atatuinducaturgenusbumanuin ipfum Deu. Ca.X. ~|11 leut mundanum opus infex diebus , ita cr ipjm mundi curfus per fex dislinfta tcmpora,tdnqudm perfex atates deuenit adfabbata nummilknariumdefcriptusloannein Apocalypfi: Primo enim die dicutur terra t calumquefa Ba cum luce quadam communi , cr chsdmijione tenebris: cr qubdjpiritus lilohimuolitabatjuperaquas, Sic bo' rnoinprima mimdiatatc dicitur fabricatus ex anima cr corpore, tanquam ex do CT terra cum aliqua luce legis naturalis, cr diutnitatc colluftrante,maxi- wdumeratinflatu innocentia  Jxrd diuiffuitlux  tenebris , quando homo npulfa fun de illo paradifo uoluptatis : cr quando lucens cr diuinus Heno fMatusfmt a tenebrofi uulgo: Et in fine illius atatis dicitur , qudfilij Elobint Actcjjeruntad filias bonsinumgrauidtes eas. Mxima quidemjuntbicfitcrd- Wfitt4 de correfyondcntiafiliorum ElobimfacimddntiumfiliashominuM, ntgi &ntes , uel caden\es{ut babetu^ in litera) generarent uiros nominis, cr poten tetfaulocumfyiritu Elobim: quiuolitansfuper fadem aquarumreddebat ' fxcund as inter tenebras, qua cooperitbant fadem dbyfii. Incepk fecunda for in Noe\qui tanquam mdium vfirmammum quoddamfuit dmdem ith Y Y. Mofei. CANTICI PRIMI ter primam ilLtm atatem longtuam ,  W  fl Ae gy^& Cbanaan,k quo cfc 4 nanthgencrationcs qnid deteriores, & reprobat umhepartum denuntiarunt,l%abac uidcticet 7 quirifusin (f Hicroa. TONVS OCTAVVS. i 74 qpartt rida fout congregau fint iti tranfitupopiipcrjiceuih, (? aridam paris rubriln quibusaquis(inquit Patdusjomesbaptizatifimt,!? initiatun Fau]usf jermim Dei;Et amorfa manfionesfecerunt in deferto^ quaprogreffum ppbet bac per bimfcpte)\ariumfylendidifiima dies % quQjtfqueficccj$ituejpcr y (f infxlix nox dcprauatis>& pefmis ejfeftis regi- Wis Manajfe y Amon,\econia y r reliquis: adeo ut ad captiuitatem mijerri- wtm in Babyloniam dtuerenturiVnd aliam dierenouari oportuit. Ccepit ha- f finta atas f capttuitate in populo err abundo, r uago , nullamque ba- iate determinatamjdem , inflar uolatilium ccelorum , qua illo dieprodu2ia fonf.Scdadfolatium coelum babebant, quod comcmplaripoterant.Nec defuc- runtcetegrandia^magni uidelicet utri ler etnias \l faias JL%ecbieUDanicl y oro hcl J Ejrd y Neenas i AggeHS 9 Thobids {f *fofloli y catcrque apoftolici,  (? mundatafunt^ut Vctro bojpitamiapud Simone Jerimum demonfbratHm ejl in uaje illo pleno reptilibus, f animalibus imm ikCui q* dfum eft; Surge y c maducait renitenti ipfi ittr dicitur: Quod bcusmidauitju commune & immundum nc dixeris: Mundauit enim omnia in fwguinefuo.ln bac quoque dicitur: Uajculum efominam creauit eos:qmf $dcfyQif4tioanim &praponiturpecoribusfcrpentibus , ? uoUtilihtm quia effcttus Fdius Dei> & cobares Chrifti omnus rit dominatur, mfiho* mo ultr f inftruimem rcdigatpcccati y carnis, ey diaboli Prvc parantur info per in efeam berba omnes djfcrcntcsjcmcn i (f arbores fruftifera, & bat* tes infejemen:animantibus uerb cateris omnis uiror berba X>ubitat meobic Auguft . Axguftims infuo de Genefi contra Uanicbaos, an pofsit bac litera faluati4 konesjigridcs % elepbantes, urji y fimia , cr buiujinodi ammalia diuerfafyluc. flri^er babitantia loca defina, & arenofa non pafiantur berbis , fed ami bus: Sic rtui^aqua^accipitres^ aues.qua uiuunt ex rapina: Vndcquam in libro rctroRaon conctur jaluare literam, tamen alius exqirendus eflfa fus.ad quemforfltanpotms naba pratendunt.Obferuandum igitur eft^cim omnid atfimalia redutlafuerint injeruitutem bominis, tunc cibus omnibuspr* paratur^denotando, cp fubiugatis pafsionibus , cr deduclis otmibus infiruk- tem rationisy (f ChrijUjunc babent in cibum berbamfeminiferam, y trhm dtntem fruumiquia omnia opera in grtis Mefsiab meritria , (ffruBfc rafunt: lllis autem , qui beftias uinunt > datur tantummodo uiror berbtfyk* feris^wcjhiua,necpminifera:Diflinguntur enim cibi in ucritate liter (f cibos animalium.di- tur etiam pur uiuentibusfub Mefsiab cibus peculiaris , & reconditus : icp Apoca. j fJ Apoc4ypy? : Qji uicerit.dabo ei mana abjeonditum, quod nemofcitjfi ju ac cipit.Datur quoque ei bic cibus adbuc uiucnti in boc mundo (inwl cumfnc lo uiuo,qui de cctlo defeendit > donecp crueniat ad oftauum ipfi uirtutcs bonumsjignifi rtr, dlibi longo firmone declarauimus . Sequitur fecunda atas pofi feptem ^orumcurriculu^uofemper ( Cbalcidius,  Macrobius diffufetradut) ?J: &jicut mundus a No tunc edottusfuiu Sufcipitquepucrfirmamcntum diuidens, idefldifcretionem , qua ftccrnit inter aquas y aquas , operationes uidelicet rationaUs ab animalibusi B juid completur at non completur opus aliquodjdjlummodo incipi- wjdeo dptifim conuenit cum illo die,quemjpiens deferiptor Mofes confim mm ut ajjeritfc dit : Etfaftum eft uefrcre , q> mane diesjcundus: Sedin to num opus perfciinnuit.cum taceat,quod de aliis diebus ait:Et uidit Deus fU bonu. Hinc non pramiaturjtec punitur puer ex opere perpetrato in ijia me,cmn nulla lege exijlimetur legtimum,nec  Deo uidetur inter alia opera mputdrj.Nequc etiaminjletur t qud prima die dBumfuerit^ uidit Deu* kem^ubdbond-quid lux non ejl opus noftrum ,jd a Deo in noftrum benefi- fliw,e? adiutoriumproduBa. Et quamuis etiam dicaturin fecundo dicfattu jttijfefirmamentum , autglobum ccelorumjion tdmcn perfeftum erat opusiquia nondumfole , luna, rfiisflellis decoratum. Sequitur tertia atas,qua adolefcit homo utriquegermini dptus,corporafi,vj]}irituali: Fit enim aptior adgener iumjcundum carnem , ? ctiamjcundumjpiritum: quia tunc irrigari inciph iodrinajcgey&fjjiritutddeo uttuncaptusreligioni^ & oncrifyirituali fa- picntik iudicctur.und mrito ipfi dipotcjl : Germine t terraJcilicet mentis tuberbam uirentem,& arboremfrugiferam'. Et boc congregatis primo aquis mmfuarum ad debitum locum,qua primo erantpermixt*, ut non dijcernc- rcttitruirtutesanimales a rationalibus : Tunc enim fit mclior fcqueftratio ui- i,Cr dpparet ei,qudmfit rida uirtus ndturdlis fhiipfx dimijfa . Et uidet bic Dfiu di(pliciter,qubd bonumiprimo, quia aqua uirium cogregatafunt infimul: poflca, quia terra mddefacld imbribusjupcrcceleftibus producat frttttum , ut fofitdkerecumpropbeta:Etenim Dominus dabit benigttatem, & terrano- D amj jfo dbit frumJuum.Succedit quartd^quaftorcntifiima iuttentus dicitur.ubi tinceds pcrfeft illujlrdturin mte y utfih * m intellelu inferiori t uelut foi : Sic enim docet Vlato in Sympofio,qud intelleclus nofler cum dtuind lu- plat0 ' nnitus,Q> effelus tnens diciturjbhjibiipjiaut derelittus efiluna : tmmix- to uero eu pafsionibus animalibus efl terra producens inferiores fruBus. Po/l mentutem autemfequitur quinto hco uirilitas, qua homo debet ejfe perfettus ^n? Prftiori uirtute decoratus, vjpiemia,qua aquafalutaris in Ecclc- UdtAt mcodicitur.Et quia inJapictiaproducitmcHora germina, ideo dicitur 7 pro' CANTICI PRIMI ducant aqua animam u\uentcm.producuntur etidm cetegrdndi4, robuflt & licet opera^ firenua^dtque cfilidjlidifimdiqu* nuUos impetus marispa timefcunt. Crefiuntitaque uiribus^uirtutibus.operibus.nomine^ tfamaici diftumeft exiftentibusinbdcatdte^riificdte^ muUiplicate^ replete* quds maris>id efe completam habeatisaqueamfdpientidm, qud liccat uobisft omnesfinus maris difeurrere . Sed nifi bac omnid in Deum dirigat homo , m dbuc diqttdliter bcjlidm ,ficu Sdlomoni (qudmuis effctfdpicntifimus ) w nizideo dicitur y qubdfaBafunt befiia^ iumenta , iuxtagcnus fuumx Sim FUm. Deo uihitjpfiimmedidtcjucceditfexta atds cumfeneftute Ma, de qua intf mo diciturixdltabitHrJicutunicorniscornumeum, (fjaicBusmcainmfcn cordid uberumMirumin modum % quado deficere credebatur infencftutc,ex ultdtjcdccepijfcrhinocerotisuircs: Et quando flerilis putdbdtur, eamubcrn mamfuijje iucunddtur: Quod paneis congijfe legimus> ut robujliares htfm &xte effettifuerint. Sunt tamen , qui infeneftute non deficiant a r&bore m jpirituah^ut de Mo/e prouefta , ncc m optrak c h r. i uirtute ufqttc ad extremum defecit. Er in buiujmodifexta ata^St fcncclusfi s t v $. Ucifiima eft iquibus noflra requies dit : Ego uobifeumjum ufqucad confim* tionemfieculi munddni , & uejlri Etficut mundus in ultima atate dontuscj perfeioribus chdrijmdtibus y fie &humanus mundus gratiafimitdtum }  tutum^mirdculorum^ omnigena perfeciionisiquapotius dondtur in uit ut confttmmdto carpi coronam iufti pauIttJ accipidnt cum Vau\o,qui dit : Nonfelum dutem mihi y fed * his , qui %) aduetum eius. Et hdnc dccipiiit in iWofeptimo^ ? requie perfeBd Cbriflvp quem tandem ucnidnt ad ottduum y und progrefjitnt,conJummdto curfu, f r ftdpiebdrmonid>ty condufto concirno >(fjuauifimo didpafon.Necftnc* feerio bacfepmd dies , in quaperfettd quiefeere debent omnid , poniturft Hejbcrefuccedentr.quia tuc nox non erit ultrjtequc dolorjteque defftwj qmefeemus in Ince perfetld^ & perpetudjicut rogauit^ nobis iffe requies n c h ri fera dicensiVatcr , quos dedifli mibi % uolo ut ubifum y &c illifint mecum\tfi s T v ** deant claritatemrfuam dedifii mihi ante mundi conjlitutioncm: {ffemperl rdbit abfque aliqua tenebrar admixtionc.Benedixit^; huie atatifeptim(? probdt Apo fiolus Cbrisium effe noftram requiem: Quem longo Jcrmoncjequitur Augujli Au gi nus contra Uanicbxosi In Cbrijlocnimtdntdrequiejitptenitudo diuinitatis, w omid^qu* in dntiqud lege diucrfifsimis rdtionibuspdrtitd uidcbdntur> mui gcnisfqudmplurimis praceptisjncxplicdbuibus cor,Q* confummdtorfidehty inquo ormd conjummdri^ quieficre debent; I boc   operor.Si illucujque ambo operdbdntur y quomodo quieuerat Deus f Anfml IoaQ filins,* Pater non erant ifle Deu* y qui mundum creauerat?Sed loanes inquk Omnia per uerbumfaftajunt: Quod uerbumfaBum efi caro, cr babitak Mofo. nobis y (f illd caiem loquebamr. Et quamuis Mofes dicat y quieuit . Et Cbri^tm dicat y ufque modo operatur y non efe Cbrifeus contra Mofem  nec Mofes comi Cbrifeum y \m pro Cbrifto y o>   firipferitVifr Jes in ila enarratione mundana fabrica , Deofauente feio loco dccldrim. f^vs Hirk: *tft Cbri$luf,w uerumfabbatum ait:Venite adme omnes f qui lahor5 t O* onerdtieftisitf egorefeciamuosi & inuetetisrequiemanimabusucftru* . Cur completis operibus quinq; diem d&ufei y yidit Deus op bonumtfci completo opere fexri dXtufetJit eram ualdehona* ap. X II L Augll ft lt (gnpnvgl Onfene indtWid (ut cum Auguitko conueniam ) diftum rft iJcxto die: Vidit Deu* cmBa^quasfecerat^ erant ualde h(? otdincs,qudnto magis omnia fend^ uniuerfetdsiffd, quaiisfinguUs in unumcolle&is cpleturf Omnisenimpulcbritudo multob dabilior e ff in toto y qum in parte? Nam maior pulebritudo eltotius corp&fy quam nafi^aut oris^elgenarum ; Et pulebrior esljermo compofitusex dicfy / TONVS OCTAVVS. 1?? us,(f chufulisfiis,qumfmt ij>J uerba^ut particulares fenientUi htcun* diorqueejl cantas ex omnibus uocibus, Grconfonantiamdtorun^qudm mius firior (nifallor) inter premio inpulcherrimo lefiixfit^a docetfapientes, f0dtamumresfiit,tammbimx,tamt*deni meliorafuntildeo Cbrijlo, quipradeftina- ttucflfecundum Apoftolumfiliu* Dei,in uirtute produZIofcxto die primo om Pill m, mmcreaturarum, collocdtoin capite aterniuoluminis, utfapientes nonnul t docente reduzis omnibus in ditionem eius , recenfuifjne omnibus in eo, in fo complacuitjummo Vatri omnent plenitudinem inbabitare facere, tunc om- mmliorigradttpulchrefaBa.,' mcliora effettafuntfrugiferaq; in eo,cui Htromma dedit:  in quo fx -quis non nmfvtit , mittetur foras ftcut palmes, (arefcet : cr intgncm mittmr,Q> arduSH: ctiac ficrificium, facerdo tt,er omnia, qua adfacra pertinctfufceprunt in eofux bonitatis mcrem toante Paulo, CbriJIusajSijIenspontifexfuturorumbonorumperamplius, Mcm Vpfc8tus, EtlSgaproceditdifceptdtionecum Hcbr reuer-i timunut dicerepofiimu* cum Cbrijlo : Exiui  Vatre, .ttcrumr.clinquo mundtw,6c uado ad Pairem: Ndw & nos ah eodem frente cxiuimus in himc mundum ingrefsi, ut in eundem reuertremurperfex *^Jf ptt/c cxpitprim9die y (fregrejfusmeundmDeump^refune^ &fldbilem unionc eodem die exordiufumpfrqui ideirco dommwM^ w c4*  VofuntindidpdfonccnpderdnddiAlterum^emperddeundmv numquoreceditrcucrtitur: Alterum,qudnon ejlle tomm dem clauis cr ndtur&Satumws:quinonpratergrediunturgradum quolibet die, fedmim- uqua: Calum autem ftelliferum &fi(ut opinantur multi) aliqualifptio nouctvr  locofuo, complet (? ipjum reuolutionemfuam quolibet die rediens ieundcm heumper punftum,  quo recefferat : Qhj onmes ceeli ijlisfuis rc- uolutiombus non tantumfignant ,Jedfaucnt, ut omnia , in quibus mjiuunt, hunc mtmcircukremfiquantury & adid redeant ,  qto procejferant-.Alia qui- dcmfercorruptionemadterram,uclmatcriam, ex quacompattafunt: alia mineonuptibiUaperJcqucjlrationcm abbac crafla matria reuertuntur Mudprincipium ,  quo emanarunt , fub alia tamen rationc : Vrocejferunt tnabco, inquantum principiam ejl ^^tenduntin eundem in eo , qud fi- tas ejl -.Idem tamen Deus ejlprincipium  terminus . Kcuoluoncm quoque J*rm diurnamfaciunt omnes in 2.4 .h oris: qua trs o&auas,aut oftonarios red im : qui ad imicem comparati dantproponionem triplam : Na i+.ter oilo eminet : Etbacproportio conflituit diapafon , & diapente : utetiam errcui- nscttlorimconcmnusfufaut & ipforum dijitia.cf correjpondentia motim corundemadinuicem. De concentu ccelorum tam ex diflantia^um ex conjnantia motuum. Cap.XVh |OE/o ejfe confinamifiims non tantum ex motu.fed ex diflan- \tia , (f conuentione adinuicettt omnisfer antiquitas atteflatitr. I C/rinf,Plwjw,o Eratofihenes diflantias coAorum ex offki Gen fo. P^SM 1 rocu\uspo- cairid! tJ yj /nj  / CratylotO" m ^ep.&fmul cu Cbalcidio in Titncco. Vtolemmn ?t0lein " tem cxlejli trutinator pracipuus infuo debarmonia inquit-.Solyc Lumjn- migencfeos,o' uittnoflramodcratores certisntmerisfonoris envieis wi tantum in motufed etiam in cffc&u conueniikist quia luppiter omnibus rttiwe- ris fxlicus SolifluribusautemLunaajfociatur, Vnus uer omnibus Lw, pluribus uer Soli coniungitur, ideo loueprimu bonoru dator,deinde Vtmt ckcfo decernit animai corporis, Cui adjlipdatur Qk.infuo.de natura deorU- cens: Ccclori tantus cji ccentus ex difimiltbus motibus t ut cfumma Sdtiema refrjgeretjbis interietta louis flella iUuftrat,r tperat ; Uultq\ profqm de coueniena non tantit uirtutis qualitatiuajd operationu eor cfortMtm ad mundi incolumitatem^rerumq] faltem perfucccfsionem augncntu> ufitii Boitiu. Omitto eZ y qux Bot/W in proxmio aritbmeticaMdcrobrius in primo dejon ?' nio Scipionis.Albertus in ex principia Porpbyrij, er Stoici {tejle Ifiha Aib^rt. y ro fic$pdrdtio ddripotejl in- w C d, (cf[crunt.Hinc Vdidus dd tertium ccelum,& dd uberd excelfdjquafolebdnt la p*Iui fcrf propbct, fubueftus, qudnto ordinejummu* omnium moaerdtor cuncla x&rsfui munddt infirumenti codptauerit pro(])icicns t dixit: Omnia qu i Dco ordinatafant : ue uideliect inordindta (f confufionc plena facil dif- Quercntur. Pcconfindtttifcsciidttdte injeptendrio numero planetaru* Cap.X Vil. Irum quippe uidetur, qud planeu, per quos omnibus rebusfibmi- M niftrdturfcecunditas, dijlributifint numerojptendrio , qui peritis mformdlidritbmeticd,(fpotijsim Pytbagorcis dicitur numerus w* 1 * infecundus, co qud infra denarium nec nmerumgenerdt , nec db aliquo n- mogeneratur : und dkiturfterilis , y wde infalix cenfetur , (f infauftus. Siyuit tamen refta trmna bunc numeram Ubrauerit , nancifietur iUumfcccun mtffauflipimui Gentraturenim exprimo pdr quaternrio^ tdnquam ex femnd: (f ex primo impdri ternrio^ tnquam ex mafcio: und omnisfxcun s.ultra quam alia non datur.Hinc pojlqudm deuenitur ddjptenarium, uU tenor nonfitprogre(f*s,fed mutdtio dliquajmper in melius ujque ad debkum krcrnntu, De quibu* mutationibus,quin qm fatia futt omnia f wjptimum di i^cs^uiconuenitcummroq; SaturnOyCcelcfliJcilicet y fupramundano : o 9 d itooqucfabbatum non infxcmdum y fd terminus ejl prteedeutis ourriculi: Z iij CANICI PRIMI jnftquem mmediatdlmsjqtutttr % inquoiterumfiumoperationes. Eit^ Jptenarkm contincns perfcciifim ChriftusuerumfabbatumnQJkumnosfa l04n - diximus)ad oftamm introducit.Hinc non mdico facramentoloannes Sfnk fubuficius uiditfiptem canddabra aureafeptem uidelicet planetas, ey omiti feptcnariamumcr in mdio fimilemFilio bominis uefthumpodereMeluk riucftmmo ornnia cooperienteufque ad talos.denotansy qud ipfe ornai* j* cata nojbra , ignominidmyr nuditatem coopcruitu&perfecitopus, rcwfc . ttiturtpfim ujqueadcxtremum& dat omnibus inmedio exiftensgentum, ffruiumjam in prima rerumgenitura>quam in ipfaru regeijerationclfa declaram fe ilkmpcrfecijfe, dedutto opere ad calcem t clamauit: Confomm cjl.Efligiturfcpttnariusfoccundifimus in rebus, quamuis in ipfisnumerisjlai lis^infcecundusuideatur. De harmnica conuenientiajptcnarijplanetarum cum duode nisfignis. Cdp. XVIII. T quuis dijcreptia uideatur in mmeris planetaru, (ffigurt mxima tamewcueniemia eji in radiei umufq^qua efi qtuttr- narius, fternarius Quifiiunganturfiptenariumconfiitm. I _ mmam _ mxtm Si uero alter p alteruquadmur dxcendo^Tcr quatuor^ut/pt- tertriajeddut duodccim.Cucniutinfupcr planeta cifigiisin uirtutibiufi- litatiuis, & elementaribus , * melioribut uiribus.undquiltbetplanetmk- bet inaliquofignofuwn domicium:& in aliquojuam exaltationem  quslk illortm aliquam uim^ fomentam fufcipiens.Necminorem conuememmh bentfiptem intclligentiaprafidentesplanetiscum illis duodenis menths-.in loanriM figs duodecim prafunt. De quorum qubujlibet loannes meminit in Apoc loM . num , bane uero deorum portam dixere. Sed fi duodecim Jiintporta(ut lot* nesperbibet) aquatacum duodcamfignis.aut Mafignantibut, quodUbetio- rum fignorum dicetur portaftd quomodo y brcmter pcrcurrcmva. E/l evmf ta Aries , y Taurus , qui ojferuntur pro peccato , fine cuius purgMQM* luenemo intrarepoteft.Hinc deueniturad Geminas cbaritatis aUtus^D^p cet (PjpximiiQji* bina cbaritas roboratur in bracbiisfortifimis Ccrt, q* TONVS OCTAVVS. 180 hus homo cplcftitur orne obiehlit diligjbile : Pojied mirm in ntodum efftjtnr ualidifimdinLeonednimdliupotentifimoi Qjto deuenienshomo dbtlitdtfeu MM\'mferuitutcmidrcdighflailquafmt.mAord % & mU- diora operd t dMJicundiiJl>iritum,dutJccMdu carne* Vnit poflcaadfcelicem farpa* * deauojupra diximr.q mordem cdttddjdcjlfinc mnia opera m kJicHt myfticcpraccptifuiffe legimus Hofmtferpetem y & fuggcftrem m lonmoperumapprebenderet per cduddmiVidenfquequdntdjufer pernis ma* Ud&repto4rcH y &fd^aferidt'umpcr Sagittariwm Vemetquead Ca- prUormm Sdturni domiciliun Deo uacansper cohtempUtionem, mente imus tcAutufiguratumpcrpeUcs tprarum, ex quibiufieri lufiumfuk coopertori tiherndculi-.Etindepergdt ad danas Mas, qu^Jupracoelosfunt^qudrum porta cJiAflMnw *!?)&: Naw per 4^^ rdccdeflidfint,dcuenituradaquas diuina:gmi*,pietatis, rfdpiaw*: Et miem applicdbimus dd pifies , qui in cifdetK dquis nutriuntur , denotatos per fifcesquos comedit Cbriftus iam in mclioremfirtem per refurrecHonem.muta tmijuifimidcum uitulo  aue(ut docetur in Tbcologia Bebraorum) par ah- The. h#; wrmconujuiumpro iuflis . Hacpaucaperflriftafint ex mui tu, qux pofftous dcere de iftis portisfuperna ciuitatis, aliquSdapparcbitfe ttujd efl animal boc noftrum fmile effeclum rationali: quia inmclius trsfn matum, * ff"* quafirationale t er legitimuifiliuprorumpit in VdtrisU des,onmid creatdfx idemfaeant,fimul inukansficut trs Mi pueri, ut m D alij propbeta diuerfo mttrfuajcript* deprompji:  n - ut Rieronymui , Eufebius , & abj perifiimi attefiantur . \ob (ut eidem Hie- H ie ron. ronymo placet)profa incipit,uerfibus bexametris dac~tylo,jpo*dcoq; cuntr busprocedit , (fpropter lngua idioma crebro admittens matc,progrefJumillum lob totii bexametris ejfe carntus: * ij em KofHaminupermmfiratumfuit. DauidemauteHieronynwsfrafdmn darum, Alcaum, flaccum & Sirenumuocav.quia diucrfis metrisproccdwp- mulamlyxa Chriftum pei fonat, er* pjlterio decaebordo ab inferis exciutit onfurgentem . Salomon dileBus DominiepitbalamiumJancUrumnuptidriMhi- minis cum Deo , Cbrifli cu ecelefia, utriujque tefiamenti ad micem,fcri^ tumfnfu myftico , ex harmonia utriujque mundi cum arcbetypo rcftt* confonantiam pylcberrimo carmine decantat in eo opufculo, quodmerit Ca ticucanticorum denominai. Concerniu uer t & unionem aretypicumf^ ' ilomor TONVS 0CTAW5. t 2t m udo in ucnncmdicriscckbwm,U^ ipftmgeftamis hynmo mirMpramit . lerem qu^uefuasUmentdtiones trgico carmine decm- iere*u rit:Et(utnmmUidjferimt)lj4asetidm To- IfaiM uautemfcripturdfiue uerfajwefoutd ordtime dccentmsfuis ( ut dixinius) ntgw myflmo adarum reftgm motm , : dtfie cocetum. H* itdqwe Deifi- cos u4tcs,&ftriptorcs jhcrSept illosfupremos totide planetis^ut dtximus.&c duode [ cm duodenisjtgmsj & toti Mi orbi,dtj; pUnctis cccorum Kegindm y qu& ideo \ coroutd dicitur duodenisftellispro numero fignorum^ plurimisfiptfutris | itcordtdflenquc inmmerdbiltbus cbdrifmattbusficut ccelumft&ifcrumple- | um cfl innupterdbiUbus fiellixEt quid cccorum omnium^ angclorxm eispra j fidium uirtutem cominem, ideo mrito exdtdtd djferiturfipcr omnes amos | mgclomnu Primam autem mbile d primo mouente regi debet i cr pripjirift \ ctteriorbesiquibus tdmen pdrticuldrcs minifirideputdtifint,pcr quos^ per ; mjlmmentd ccelicd omnid inferiord , & pdrticularid dijpondtfimmus ille ww- ; ierator , bdc tdmen lege^utjuperiores minifhi , grjmmo regipropinquiores fMciribnjxagit autem dijtantespluribui motus mkeant:Et conjeqnentcr ilkfioresJHHtmdgiscumjummo uno ddharcntcs, qufai ijlificut dotet Ari J jJS; fofrw, Al&miUjPto/ew^M^^^ Academia cum diu W * m  Cf mdgis partictdar^ No rmms eadcwms rcperitur in cdpke Cbrifto coUcila^ diffufa m duo. IotM4 denas , & po/fo* in quamplurimas partes Jicentc Ibanne: Dcplenitudinc cm omnc$cccpim>utmfiqucntii$olHmw^ Cbrifium baque, tanquam per wmtommf*kam,pcr tilam amemjtdnqun Pauius j>trf y?ct  alunou men mos deduedmur in eundem tnum; Uamficutpdrtkuldris homo e/ unm indiuidu^o* d umcHtufinm dircftmtfHdtnHis uariis dijlintum m&ristf motibuhfic nica bxcfabric4 7 O* mundanum corpus diuerjis , & decommok* tis mtmhris diflinftum unicum ejl^otum ab uno motorejn eudanquefinan^ Jlmclum^uamuisin partes plurimas uideatur diuifumfptmia itaque in Dcun tendunt: f ' eundem nos dirigunt, licet uidcdntur ad diiccrfkjuosgrejfus im gere: Et tdndcm ill conducente nifinofinet libero animi drbitrio objljhmusf fis otmubus inuitdntibus,deducentibus 9 &' attrabentibus. Omnia in eundem deducunt^quia ab eodemjujcipiunt^nd tufluant^uZ- uisinfl uxus uideatur diuerfus.* Cdp. XXI. Vomodo dutem omnia eundem inftuxum, f ab codemfontcpcr diuerfos tdtncn cdmlesfujcipidnt, ut in.eundem pergant , ldto,& dntiquifimi Thcologio- cenk omnia uidicct cdtena quadam colligata , adeo $ ut inferiusjemper iji- penorifnfcipiat^fip crius jupremojicut aliqualiter inpr conimk /tf ctmfrortydutfaiajua. lungtmtur cnim elementa^^ tnixta omnia cum cis> Jydcribus, & itteUigctuiisfms: cr per ifla mduLamarcbctypo , in quoft* ottmes annumcrationeSiy omnia cxemplariarcrum.Sedcumfiiprajdtisexpir cauerimr.quomodor#jmguU adfuos p lanetas y Qt fydcra rcftrdnturs f* husHf^^mrtutemfujpiunt 7 nunc ptrcurrcmui tolligationtf pUnetarum w PlMO Eiod. TONVS OCTAVVS. l8t ^nfirisfupremisM inle prudens, & inteUigens lehrpercipidt omium infc rconcnieitadmcumjummo: Manfioncs enimindomo Vatris quplurimas ejfcteftaturinfatlibilis Veritasifedantiqttiores Tbeohgosfiquentesdecem fc Us uacrMmrjmddaurms numerus t qu non dam ulterior. Luna itdque, mtptMmefiommmJupcriorith^ttUtnreceptacdum , ultima annumera- wmrefpondaxut prima inafiendendoiquanunc terra uiuentii,nunctaber- ttadm, nunc Lww, nunc receptaculi^ fmus omnium htfluxuum, nunc aut rcgwm duitur: dc4uo kjfalmo canitur: Kegnu tuim regnum bmumfacu- owM brm-BiterumiRcgmmipJm omnibus dommbitur. In qua manfxone exifls Me4uifcmper.ubiq.uee(l,uoc4turmK Adonai, aut^Qmclec, idefl Domi- w dut rex. Sed in eoyuod ipfa Lundpdrticularis efl planeta, habetjuam uim Iftcmda amtumeratione y qua TfDi ifcdjd efl fundamentem dicitur, * Deut mustuitamundi^dijpojttorreruntmniumjicut Luna corporuminferioru: ItibiDeusuocatumtJdai^uodnos omnipotentem t uelfuff dentem omni- Imfmsfacercpojfumusinterpretari-.dc quo babemus in pfalmoi Quibabitat PCljd , k iiutorio altifimijn utnbrajdai morabitunubi traduM efl, in proteclio- ncDeicoeli commorabitun Qjtod nomen cum uideatur magno myfleriojituifi foieo aliud illius bei nomen afsigttandit efl,quodni, \m el chai dkhur, quod nos Deumuiuum interpretatum babemus : c um inde, aut per ipfum fuperiori fonte fme jupramundanofole uita omnium proccdatjicut per limam uitafa- uorfokprofunditur.Mcrcurius rcfoondct fecunda anmmerationipartku- ki denominata HM bod^uodapad nos ornatum,decorem t aut cclcbritatejo M;dequopropbctd:Gonfejiio,(?pnlcbritudo inconJpe8neius, Vr o quo me- tdtai hsdiceretur,Celebritds,uel ornatus t & decor in confpeftu eiur.Etiteru:Con ftfsio, c? magnifteentia opus eius-.fed t mitos litera babet : Celebritas , fiel omiti) er decor opus eius: Et bic Deus influais uocatur nina* flf fl Ado - mi lettotjd efl Dominus exercituum: Qgod nomen non belbfed pietatis e/f, ff confinaria, ffuauitatis-.Ad qua inferior inferior Mercurius, y ad qua ffcriorefuperior Mercuriu inducit , Vnus autem a nyj nizacb babet fuam mquod interpretatum'dicitur uincens,ant uitloria, aut perpetuum:(fponi- touctbumbocintituUsfAarumciuepfalmorum: Amorenim omnia uinca,  kdut ofus ujque ad cakem,om paruipenfo labore, * pro nibilo habito: I- kuero influens Deus dicitur nK3* IWlte Zlobim Zcuaotjd efl Deus exer atum: Qupd nomen efl Dei ordinantis, uclfabricamis , cr ulcifeentis iudicij ffl" bcllaftueper alias punitiones.Wcc miretur quifoam, quod Vnus in belli ruuccolloceturyquia ornne belluminiuflum  Venere deprauatajd eflnimio tnfocpropriojidinordinatprocediu Sic & ornne bcllumiujlu a retto amo- n&bma Venere procedit: qvia iufl UHatur Dei zelo , nelpro releuandis *i&itcopprefsis,duos diligimus. Solautem^iormcoYtumr^vt^xiph' tt *"betyficordecomcmh& pulcherrntotbrono refis Deus ditur f||?u tetragrammuf i & qui* drilncris-.quocu ineffdb&e, & inexprefs&ik fkfout cr em pulcbritudotf gloria>quando k^tur^exprimiturjub nominc AdonaitSed cum ifiud nomen  bi reperiotur,pr $ in no firam linguam uerfumfondt uau^qua efi Utera uitr accommodatifiim^um iwbijit arbor uha, crfiientiquvd roburfigfa r>1 " id babei roburfuum : de quo propbeta in bymno centefinto quadrdgejmoqmr' tofupr addutio aif.Votentiam tuam pronuntiabunt:ubi babetur ^mttjgc- burateca : Et quod potifsim ibi excrectur, ditur r%din t id efi iudiumfa. pfrim. rim ^ Qtfeucrunr.de quo etiam inpjlmo: De coelo auditumfefiiiudiciUi babctur\r\ terratrcmuit  & quieuitiquiatrentebudumefi.EtabiUoperU tem ueniuntjuerapunithnesy&ftrages^beltigcriq; uiriHinc cr Deus txet Erodm censpotentidmjudmpuniendofldgitiofos dicitur uirbelliyUtin Exodo,Etinlc remia bdbeturi Dominus mecum tanquam bclldtorfortis,ncl tanqum rcfcufk confralor t propric interpretando iUudxmp 1!3J3 cbe^burbariz- Quodaf fiamn exercem ipfi Deus ditur QfrfyKElobim: EtangeUtbiJruimesH- cunturfilij Elobim.luppiter uerjic diftus>quia ormes iuuatjmper benefias cum dia manfione conenit t qua Ipn cbefcd ditur.quod mifiricordia,fKUS, uel clementia potcftinterprctari: Quajummus Deus ornnbus beneficus ku, CT djjterdjmper contemperat m omntbusfuam benignitatem diffundes, 'mu p&is. MudpflmiilAifricordid eiusjuper omnia opera eius: Et ibioperans Dw tur\ti eUquodnoskterpretdtumbdbemus Veuimquid omnia fouet,(f l>i' tu*,cr diemfepmuyu utrique Saturno ceelefiijlicet (ffuprdnmndano m catum:Et inde remfs\owes y r anni quietis>Q' iubileiperjeptendriumfmf^ dut quadratura : Q,* ornnia Deus operam ditur JUflt ft id efi HterafW cum nomine incffabili, cr quadrilitero:de quofari nos uetat myfiery magt* do. S tcHiferum cdumfubefl ft&n eboemab , quodjpientia ilUJuprcM y qutcfi Dei filius plena ideis , rformis rerum omnium produccndarunii C TONVS OCTAVVS. ig$ mduBarum.Jcut ccelum illudcfl plcnumjydertbus uim omni injc eontinens: utpaulodntc diximus: \n quo tbrono Vius dd dextcram Vatrisfidens^  ipfi Deus nominatur ffift t quod efl ipfumfemapboras , * qnadrilitcrumfimul cm * id, titera quidemjignificanie ipfam diuintatcmfimplicifimam . Primam vero mobile primo mouenti, tyfonti otmum rerum rcjpondct : qui omnia mo- ucas trabitadfi omia^ueluticentrumomnes lneas circunfcrentiainficondu duCcntrum efl enim er circulus^Jphara omnia complcttcns,* complens, ff onmcs lneas infiipfum conducens-.Quem attraftum non auderem ajeribe- rcVdtrifurmno.mjuinsme docerctfilius dteens^emo uenitadmejtifiPater chr. i msdttrabatipjum: Quuimattra^iuamcumbabeatiliusPatre y ideodi STV ** xit: Cumexaltatusfuero a terra omnia traham dd meipjum : In qua fuprema feie rcfidens Pater fummus dicitu?- fVilK ^tfx |1'1K quod nos interpretam hmus^gofum y quifumfedmiusdiccreturadfenfum liter Sim qui fim; Xdjcmdum aliam uiam nomen eius efl folummodo TVTV quod fimplicifiimu $ diuinitdtisfomt^de  (j Lm in nofteperagere: Nec aliis boris diem dijlingui , nec nouis incrementis aut recenbus decrementis brumalitempeflate deficcrrM nona aliqua ammantia^aut nouas aliquas rerum [fedes cernimus: Et ut km* tercum Sapiente concludamusjbilfubfilenouum: Nibilominus ccelefliom lo docemur omnia noua tempore redemptoris effeciafuijfe; Dixit enim y fifc- debat in tbrono(inquit loannes in celeberrima uifione)Ecce nouafacio mk Et Paulusjn cuiuspeftore Cbriflusipfe rejonat^cum Coryntbiis dijjercns Vetcra tranfierunt.ecce nouafaSlafunt omnia. Hinc docet nos nedum nono  cofed nouis operibus^nouaque uita Deum laudare y dum aiuExpolimmt- terem bominem cum a&ibusfuis induite nouu: qui renouatur in agnitionc D fecundum imaginem illms^qui creauit illum. Qup mogenitus onmis creatura , quoniam in ipfo condita funt uniuerfa in calis 7 ff in terra > uifibilia,(? inuifbilia jfme tbronifue dominationcsfiue principal fine potefiatesyomnia per ipjiim, cr w ipfo creatafunt : Et ipfe ejl ante omntf, O* omnia in ipfo conflant:Et boc quoad antiquum\Sed de nouo projequimr cens: Et in ipfo complacuit omnem plenitudinem inbabitarefacere , cr per cm reconciharifiue rccapitulari (ut CrRMVS. Ig4 flitut&ldeo(ut diuinus teftdtrtr loannes) cum bacin plena gloria prfyicerent Iwn - f  ntti>c*ntabdit canticum nowpQuod & mniftriipfius Vrincipis, *' Re- iemptoris cognoftpttcs ad eiimhunc mmdu egrjjum de Materno tero eh uuocpra:trfolitum cecinerunt dicentesiGloria in cxcelfis Dro, & in terra Angtii wx bominibus bona uoluntatisiquibus uideliect datur innouatio, ? unio cum OcOyCuicxcelfefit gloria) qui tandem per filium omnia innouando reduxit uhi nmm Dei opus injcipfum noua quadam harmonia, nouaque,^ mirandd conjo Mti:qudm nec muficicognouerun^nec Vindarus i aut Homerus carvtinejic ?* atquc ornatum babeant a Deo^omnia de ipj diuinitate participam, fed iimfimod-.Omnia ( inquit Origencs ) babem a Dro Vatrc, utfmf.ftiritu rig e ; uitaytuiuant-J Filio>ut mtcUigant,> rationis portioncm-. Spiritufinclo au tan(qui tamen idem efl cumfpiritu uita) HtfmSlafim, \gitur diuinum aliquo tmhus inejl: In hoc quidem ejfe tamum autjimplex^ut compojtum-. In Mo cfi | fe t & operari: In alio autem ejfe , opcrari* cr intclligere. Sed aliis dimijSisJe borne loquamur.cui omnia communicatafunt,ut perfctlifiimam D, cr pa~ trisfrafcferat imagjncm : Vnd mrito Filiu* Dei dicipotefl, ut canit regius projbeta:Ego dixi dy eftis, &filij cxcelji ornes. Et cum Deusfefe magis coni dM tmcet li , quem excelftorem , cr perfe&ioremcfiicerc Hhet % condecensfuit,  fone ,qucm aliorum caout, redemptorem , regem , cr aternum focei dotem conJHtuit,magis decoruret diumitate y qua oleum infacraferiptura dicitur, ut mum decantai propbeta-.Vnxit te DeusDcwstuu* leo Utitia-prx parti- u fhstuis,ddco,ut exccllcntioremomniumeffcritin diuinitate ipfa cmuni- uteVnd pcramonomafia, cr hyperbolen quandam dicitur Deus . Alia quo- ft mio in proptn ejl:quia cum bomo diuinitatis capaxjn quafoliimodo quie- f^t t a'bearipotefi i effec'usfa y adipJmaliquando deuenire debuit: cr cum tdemumritqua unionenon tantum deducitur Deus in bominem, fedpotius bomo in ipfutn Deum,cumftt omnimoda uirtutis , cr cfjicacia: Er quanto ma- #i Mc De/w unitur cu aliquo, uto magis reddit ipfum Dei No miru igitur eji, [mmcMefiam , cr Cferj/tom , cuifi prxbuit ea pknitudine, cr quam potefl bomofufeipere, talemreddiderit t ut mrito Deum ipfum diere poJSimus : qui Vilusdeditpotejlatemfilios Ddfieri. Addamus & aliam rationem y qud jmtomia continentur , cr recapitulantur in bomine , ita omnia recapitular^ C countn in Deo multo magis debuerunt per bommefn; Verbominem quippe il tt ^Vimeraliosprimumteneredebebat,fed coniunftionm tantum- AA CANTICI SECVNDI Hodo-.quia ipfi Veritdsfumm^udlisfit ifliufmodi uniojecldrdtju t&t. chm^ PaterMtcM ego & * * tmumfumusM  ifli ummfiu in te. Qudis m iTVS '% eorum unio, alibi exprimit dUcns: Ego in ?atrc t cr Pater in me ejl. Et i (n * **.!. Ego cr Vater mufums.Q&d & P*d exertd admonet uoee : Qm 44 mfmj ODc umsfphiutefficiturcutn eo.Siomnes igiturumsfpirwef. fiei poffunt cum T>co t cur non erit unitus cum ipfiille^ui ex amonomdfu & tur MefiACbrijlus i (f Vi, Jwmmk ii enim interfuit ignordntidiquid b*c ddtd mpccnampccctm dcbeUt culpdtn pracedere . Ncc merdfrdgilitdsfuit, qd ndumfenfuim rebellduerdvSed dffuitfuperbid^uafecit & dngelos, & bominem aU$ fio dpoliatdre-.quid prafumpferdt Merque uendicarefibigrddum cmivmuo- remiam ipfi cpetereuOmniu enim crcdturdru condttionem amuUri cmj- fum bominifuerdt, fed Cbriftuenturi nequd\ . Bine drbores onwes meliorf, Cr rdtiondles,dut uirtutu in cibu permijfa eifucrdt,prater drbore fcum m tf mdli,qu* Cbrijlusefl.quifmulcxperiri debebat,& expertuseflhm* bedtitudinis, o* mdlumpdjionutn noflrdru: Quemgradum non ex tgnorM autfrdgilitdtefid nimis ex cognitionc lympidifimd prafumens dggredi uM Vndc eius peccdtum qudfi in Spiritumfanclumfuerdt: quod eflormUmodidt- ftcrdtioifmenimid prafumptio, dutproterud malitid t uel crime Ufa mM(}U- tis.Qu ditio eius protenfa H " od ^ /{tf i trminos terra. ] faias quofypoftfipartum adolefientulee^aut uirgi "*' | infi^mmfcederis,reconciliationis t pacifij; diuina promiftt.fubimulit: Et uo- | ditur nomen eius ^y^binunueUid efi Deus nobifium,exceUentiori quid j mloqumantea unqufueritEtiteruydHdcparuulo nafiituro , & filio do- Ucm ! mio micinaretur,dit:Et uocabitur admirabilis cfilij angdus 113J *?& Elgi ; Mf/i Deusfortis,princepspacis, Paterfuturificculi. Ncc contendam Iu- i*idicmes,j> ^fortefignificet:quia incgruus cjfet firmo dicendo fortifor iNmpropriofignificato Hi^igiborfortis dicitur.^K el uer communi ufit Dcujigmficat. Necpoteratejfe Vaterfuturifieculi ( quodparadifus delitiaru tftjafapientcs Hcbrai docent)bomo akquis, nec introdutor ad eum,cum to- toihomoinjrtoplafic ah ipfifuerit expulfus.Si aut pater futurifaculi imelli gttur pater  dator beata uita,quod ide exifiimo , nulluspotefi ejfe bicpa- fcrytBt teterna uit*,nifi qui e babet cxj, uerus exifis beatitudinis dominus t Vfefifilus Deus in Chrifio dicente:Ego uitam aternam do ouibus meis.lere- cm r i *w autem claro contuitu boc idem profpicnsfamiliari firmone ipfum Deum * * " ' omanandum alloquitur dicens : Quare colonus , o* peregrinus futurus es in ^T 4 * quafiuiator declinans ad ntanendum modo quidem injolito ? Et quU khtu inutusfuit,ut homofragdis,erpdfionibusfubieftus , ideafiquitur^ forta ; Quare futurus es uclut uir uagus, cr/orm, quino potefifkluare? Vi- AA ij vs. rem. CANTICI SECVNDI Jw emmfuit tdnqudtn lefrofus,& uir dolori , cr obnoxkswfirrnitd nofir tt Sed b: QjJ (qniequid bdbedt trdduttio noflra)ad uerbujic tnterpretaur. N o bomo Dm CT mentietuny filius bominis,& pacnitebit? Cuius (ententiafenfis cjb.Uty teflefe,$ Mefsidb cuerit Deus bomo mdtur , ut il'ud,non,referaturim bum memidtur,dcfi diceretur: Homo Deus, *  mentietur. Et q> de Mtfii loquatur,cldrifsimpdtetex bis,qua fbquuntur ; AitenimiEt filius bomfr c h r. i F "tdtS equidemfeipfum uocdbdt Mefsidb,ut Ulud: Quem dicut bom fr vi. effe fila bominis?(? pkrtfque dliis in locisSequitur:\pfedixit,f nonfietfi loquutus cft,& nonftdbit?(^ua,utdecldremusdliquid dereconditis arem, idem producamus.Omnespropbeta in dliquo defecerunt prater Cbriflum pifa dixit: Ccelum,(r terrd tranj%unt,uerba dutem med nonproctenbunt.Dtf Mofe,. enim Mofc>,eum non introuxerit poyubrn in terram promifsionis,ficut ft ion' xe rat.Dcfecit lomscu Niniuitis, quia nftdtimpoft quddragtntd diesfm Eli fxeft ctuitds,utpradicduerdt.Defecit Elidscum hcbdb, cuipradixeritml- td mdld eius tepore dffuturd-.fed Deus propter ipjius Acbdb peenitenuam dif Ut lia ntald ufque dd obitum eius.undc mims cpletum ejl , quod dixert Va- te*. Defecerut  dlij propbeu ex dliqud mutdtioncfdttd in iis,quibns ftofot tduerant.adeo,q, ipforum omnium udticinid reperiebckur aliquando condw nata : & uifxfwit, zyfecundumquidfuertmenddces : Cbriftus autemDcm, TONVS PRMVS. lif & bom nunq repertusfuit , aut reperieturmddx:nec eius utrba mutabittur, m deficit.EtiJ>encdKd i & n mutdbr-.quia n uidctut iniquitds in Ucob , neq ; fraus alfrael: quamuisnoflrd traduftiobabeat,NeJlidolum Ucob,neqijmuU-  clgor # applaufus repus in eo;quiafuh uerus rex regu, a 1 Dominus dominam de flirfcregialehudaprogenitus.Sequitur: Deusdeduxiteude Acgypto , ideft ianguflidy & ergdftulo humana cdlamitdtisiEt etidd literex Acgypto re uKduit eu defunto Herode,uthabetur ex Euangeliofecdum Mattbaum. Se . cfwXortitudo eiusjicut OK , quod ejl animal otnniU potentifimui n trddu """' flwiur noflra uocat Kbinoceros ex (h quod narem , cr hoc , quod cor nu ji- gjkab dfidntipopulo corporeis oculis afj)iceretur,r omnibus re totis teporibus ab omnibus credetibus ocah mcs,& cteplationis njinc U wywsi&flctu cjpiceretur: De quo planclu magno faciedo  diuerfis fami- wjwtntulit propheta:Et mirum quippe ejl^a mle ($ qumgentis annis citra A A iij CANTICI SECVND CemperindiepdrdfceuespopulopubUc ,& qaotidieinpriuatis cubicai deuotis deplorctur mors noflri transfixi IESV :Quod de tudlo alto J* *w poddnmmdliqudndofaBumfuit.Aggeusquoque Cbrifiiuimtatcmffm H ieron . cUrisMtan obfcuris uerbis profiteturfibene ipfa merpretatur Hierony m , Ait cninuAdbuc modkum^ ego,qui uideliect mom cxltm, quando dndxu $ uox medxmoui terrdm^uando me legem trddent,cdUgo uifimdejlecclejU:quamuulud^ feio quid cofingat de duabus dornibus: Vnd cnimfiit eor famlia, unus cu, unusfacrificandi modus,m templi fabrica, Zorobabel tdmcn , cr Nrf> rcfarcita-.Qu* nec diftabdt fab) ia tabernaculi-.quamuxs um lignea,vj, teracpt lapidea : quia unusutriufque fabrica erat ordo: Vndnonib- mus pofi Dauid, aut Zorobabel dici poterat.Sed ifia nouifima ejl Cbrijiuc clejia : in qua omnia innouatafint: Quafi glorio fior prima ejjedebeUw- Uorafacrificia exquirebantur t melior fabrica, cr melior architectus . Stte enimfuit,C pknus Deo Mofes prima domus inftitutor: Veruplemordcbcba ejje buius fecunda domus arcbiteSlus-.quia quanto hacgloriofior ejje ddm tanto eius arfix magis Deo plenus.Et fiBezeleelfilius Vri ekRusdiffo cam lignei tabernaculi repletusfuitftiritu Dei , quanto magis debebatrtpn Deo cojhuttor tabernaculi non manufattijd ejl no buius cftrukms hm* ** nafed diuinDe quo & regius jppbctaut alios omittamus) exertauoct^ &atinpfalmoonogef\moonauodices-.QMsinnub^ bitur DominoMcfab uideliect ucturo : autfimilis erit Deo tnflus Dei J* Cbrijlwqui ejl Eilius per uergenerationc-.alifautper ddoptionc,dutpcTP neration anagogic. Deusfcilicet cr homo,qui glorifcdtur in cciho, & * fiafanoru utnufi; teftamcmi y magius,& terribilis fup ^rnnes, qm mate* eiusfinuquidclicet intrare no poffunt in ftharZdmnitatis. Adonai Vem tutit quis fimilistibi potes ?mid,Qr ueritasiid ejl diuinitasmain circmM TONVS PRIMVS. ,g 8 Tudomarispotefiatitndris,&motmfluhweiattuinti^ uns uento,r mrijmjiu agitabmur difiipu!i.Tu bumiliafiificut uuheratU fuprhm didbolumciicicnsfcilicetsmfords.ln bracbio uirtntistua: non inuo cdndoficutpropbeta t eyjdn^idl^dij^fifiiinimicostuot. Tuifimtcceli, & tud ejl terrdiorbem terrarum^ phutdinem em tHfmdafii: Adterddns,nequc FOHsJufiipiens . Smen eiusfpvm uiMcctJnatcrnu mntt.Ettbr* muni ufu ecclefue ) qudm clar de diuinitate nouifimi legiflatoris, qui ejl Mf- fiabJtoquatur,audiamus:Hic(inquit)eji Deusnofler.cr^extimabmu dd UlumHic adinuenit omnem uiam difciplinttfieridntiquitus m ntf V* Afi ufque 4utdtnatiud. Nec minori uirtute ipfa membramm i replet Deus,quant Solftdtid mundi , & M membrd omid buvw(Sh poris. Eft igitur Deus in bominefidpotifim in Cbrifio perfemen, per utant de introduclione.aut incobatione formara. Sedfi ntiquioresrecenjreuoluerimtisfymultigenijunt: quauis Auerrois dicat cos Atierr i* trifdrtitos: Anaxagorci enim nihil opinabantttr de nouofierijd in lucempro- AniX,u iucieas qua latitabam formas^ extjlimantes , quodlibct effe in quolibet y Qho mcrtifcnju^alibi declarauimus.Alpetragius exijlimabatformas ejfe afkbftan Apetr* i ccdi:zff qud difyojitiones effentiales non efftnt in rebus per fuum effe par- cHkrefedabinfluentiaprimiccelL Matbematiciipfam formam darijyde- Mithc ; rusiTbemifiis, cr cum ipfo nonnulli alij diuerjimod boc negotium detertni- The* -.L mbdtpro diuerjitategeneratorum: Inanimata enim ut dementa gener ar i exi~ fimbant ab nica forma matria: Animata uer> qua cequiuocageneraone ftoduncuntur^ut uefpa ex cadauenbus equoruw , apes ex putrefa&ione uac- (mm^mujciliones ex uinc corrupto, ran Auerro wcopimobabetjimilitudinemquandamcumfententia Anaxagoreorum , (f Anait. Zmfedoeliftarum : cuutrique dicantagentemfequeftrareformamfubifo: Empf% W differunt.quia illifepart quod a&u praexiftcbat:Peripatetici uero.quod fotenm tantummodo: Auicena atitem, (feius abbreuiator Alga^el dederunt ^ u  4 Xereta loanni noftrofatis confinia dicentes.quod fecundum dij]>qfitam mate- toam }>er ccdos,c caufas fetudas infunduntur forma  datrreformart Deo; CAKTICI SECVNDI Etbcxr quideminpYoduBionSbuspdYeukribus , &ficccj^.$dkphii# uaproiuchonc exiflmarunt % yudf>ritno tnatcrid$oftcaform rocu l HS iicro Dyatocus tufais TheoYcmatibus tbcolog}Zdns& pbilofofim probat,quodficut omnisnumerus ab unitatejta omnis ntultitudo ab uno proa, dityin quo continebatur uirtutcApfam atitem unum in ommbus eft atlu: qm% ternrio fant trs unitatesjn quaternrio xjuatuor^ f K & c reliquis.ut copio* Rafe. sa. r s ir  %$ omnia.c in ipfo o\mi aqua dignitate diffemet, aitxEt nos honores Yeddamusjion alij maiftm^alij annum, alij nullamfonck* ftinantesjtullumque tempus excludamusfed totum ei tribuatur: in quofiiw ricidum percurrere mundumfacit: Quod ordinauit ucrb omniu diuinifnm ' ioah N, ki' 4 f tlw cm 0 > 3 ao ^ W0 ^ T l* ncs dicit^Omnia per ipfum uerbtmft Piuid pMt: f cum eo>quod canit propbetatVerbo Domini coelifirmatifunt. ibidem omnia fant numero y pondere^ menfm a. Cap. V. Tficut omnia fant ab opifice diff?ofitanumero y pondere, C m* fuYa>eodcm modo praexiftebat in ucrbo illofanZliftimo ; N/iik- ro quidem, quia numerofitas ter um umuerjitatem exquintfuori as=tssammsaTsa ^ exemplarium in archetypo-> ntfupra latius differuimus. Ea mmc multitudineibifant^utnunquamabunitate promptuarij dijcedant^Quod^ procuim Vroculus infais tbeorematibus tbeolegicis docet; Ornne^inquit^quod un pdrtt- cipat t unucft>o' n % unumSic (f diuinorum y Upidumi& omniunt,qu' ih *z- ihjlntftos ponebdftt in Deo: quos uocabant ideam rerumfaciendarum (utftd- tmdicemus)quds immntariin res Vhyficds opinabdntur.Sed & Vldto aliquan tn!iicori dict corrigem docebat ideas ilUs participari rebus pbyfcis, nonau te iffs mutari cum perpetua fi\t,& mutari non pofsint, nifiper mutationem mdligint earum commimicationem cum rebus^ua ad edrumfabricdntur ima- gnes,!? earundem uirtutcmfufcipium: adeo , ut nibiljlt quod ab dliqua ilUrii m lycndcat- et kitccfl(nt opinor)elegdntifsimd ratio,cur nonpojsit rranfce ii l-ntrius numerus : quia uidelicet numerorum idea non ultra extenditur , ut klram in libro de formatione conflanter ajfeueram dicit: Derem, r non AbraM *wm4ccem r non tmdecim. In hoc enim denario, tanquam in omnium menfi WiC pondere 'omnia includuntur, y ab eodem emanara : Quh fo eft cr ipfum ejfe> o omnia,qu& alia ama\ ( auacunauefirt) ah ipfo exculpa jicut rant inipfo uno, auo onvnsmmerus^ harmonia mudani buius fa. menti procedityuchttiab umtdtejdmjuam fome onmiii numerorum , c pr&> terram. Qgod clarins explicai ?aus dicemlpfe efl primogenitusm nis creatura, in quo condita fim uniuerfa. Cogmones exeplares in mente artificis idea dicuntur , ffint. Cap. V I. ~ ""*"" Vplicescffe regulas inmente^ uerbo diuino japietibns^i. plurimis didicimus : Quarum altera fim reruinfacienimn I ftipf 01 &f mt  ro P r * ide* ditt* fasrJ rSefat' quodj^cc% B formamquejignificat: Alter* autem exemplaria junt^d ccies y exemplariaque rerum *ternd in k- te diurna fimper exiflentia, cr antequam rcsficrent, ut ah eis tanquam a pro- priisfigillis unumc[uodquefobicttum imprimeretur : Et nunc in fua exijlmu perfeuerantiutfpecies ippefemper conjcruentur y o' *tern*Jint:nec corrunf tur c? iranjtnutentur ad corruptionem y aut tranjmutationem indiuidui. Er per analogiam quandam ctiam cogitationes rerum  nobis per artemfacieniim Angi i. ide* dicuntur* er exemplaria: ut longo progreffu difceptat Auguftinusfup loannemSed quianonjunt exemplaria fpecierum,o> rerum ejJentialim,not funt proprie ide* y fid analogic dicuntur ^per quas illas diurnas conie&arcfof * Ut0 ' fumns\Qu*{ut Vlaxo docet)in paterno intelleBu una, & fimplex ide efij tuteio* caufalitate uniucrfalis^c infeipfa uirtute prababs forma* owitsa- cellentiori quodam modo.H*c autem procedens relucet multiplicata in cotfi omnia babet  Patrc; Er ultra diffunditur aiquo modo diuifa in diucrfislo, ut manfxonibus arcbetypu Deucnitpoflea ad motores orbium, f alis int gentias y quibus inferiora difyonda comifit,pr*bens eis quafifanatte:?jr* m picns.ut cxequantur y r coducantfecundufibi datmfufion. Ipfiautccxfi cant per coelos tanqper inflrumcta diucrjis irradiaombus y & dffcBus y- portums y trigonis y exagonis y cr tetragonis y nunc accedendo, nunc recedenk Et tandem infundnttturform* fecundumfubieBorum difyofwnem, quasfmfi appetunt.ut informetuur^ perficiantur: ficutfcemina appetit uirum y ut d> fufiipiatfoetum , y genituramiuel ut etusfexugaudeat. Mia autem omU- fponuntur uirtute luminis caufitprim&quod  principio iujfumfuit illuflrdtc, & foecuniarc omnia y tanqHamfemenjorma y  uxta omnium.Hinc dixit lofr nesiEt mta erat lux bominum ; Quia lux illafuprema eft ipforum.O' ormm TNVS RIMVS. x 9Z um QjJ* *'^ & to* inducim in materiamper caufas fecundas *  ccclica inflrumentd, fxcut forma excogxtata in mente artifeexs inducitur infubiecii per inflrumenta artificialia. Sunt eti regul exemplaria in Verbo diuino^tH- l us (inquitAuguj}inus)conformesuiuere debemusiQuasdemonJlransfommus Au g uftj\ ofijix MofidixivAnfpice.tyfdcfecundum exemplar \quod tibi in monte mon- D E V * - fiutum cft . Nectantum de tabernculo ligneo conflruendo loquitnrfed de ta cmdculo i O t templo uiuo Dei uiui componendo y quodfemus nos: quoru uninfe cuiuffc illudcifuisjacris ibiperattis typumgerebatiutfeo loco latius y Deo fm^referabimus: (^dsreguldsetiamangeli(inquitidcmAitgufiinus)con a^m. fulminagcndisytanquam uita & ueritatisfontem. Qui bas ideas admiferint. Cap. V 1 1, Acilis conuentus multorumfapientum in eandemfentenam quan tnm autboritatis prtflet , quateeque ueritatis illam effe demoftret, dicat \riflotcles y Proculus y Vorpbyrius y &> alij fapicteswuiuerita Ariflo * tem rei probant multottes exjapicntum commum confenfu . Ih ne Porpby. gpo itd({ue idearum nonfolum Catbolici.aut Cbrifeiani omnes coucniunt y fed cxtcrmfapientes tot, f tanti uiri.ut omnisfufyitio mrito tolli pofit y qudno firimgi$legc y qudueritdtee4Sdffirmt.Zenoantiquus Pbdofophus Deitpra za. &atuturcedens Platofuper omnes pbilofopbos caufas k diuinapronHi Th^>p. t i  afsignaffe mrito dicitur  Tbeopbrafto. Stoicifuum Zenonem imit A* ztn! runt notiones in animis noflris anticipatas ideds eJJe:Sedj?aanalogic  ilU^ tem in mente diurna uer.quia dd earumfimilitudines effigitur matem inf^ Wuurc. me$ in rationefpecifica.ut dicit iHutarcbus in de Placitis pbilofophorum. Et Tim.to. tc ^ QS  occt T im ceu4 Locrns idedtn ingenitam^ad extrd uero exemplar^ uantcmque caufam.uelformam omnium.qua tranjmutantur.Cum quihus ty sp.xr!', charmus Sph lyramequeeorum.quajunt prxter naturam.ut febris, ? bilisme^jk gularium,ut Socratis, aut ?latonis:neque minutifiimarum rcrum , utpulumi, uelfejhca:jedjunt entium perfcftorum , ty notiones immutabilesjcmfaft manentes: &c menfor* quadam immateridles exiflentcs> eo quod mundus iiSji a cafu, fedfummo ordine ad inflar eorum exemplarium , qua erant in arrijic? fabricataQjtx ide* in opifice una efl^ uniuerfalis caufa.uirtute omuh bens, (? pr abales Jed multipHcata per refycttum ad ideata : quia multou tf: Vnd origine efl una , multa autem ex determinatis ab ea: QJwtf opimfJ- ta totfapicntibuS) & diuinis oraculis y maiori ajfertionc digiaiudicamtfm Arifto. Arijlotelis barejis.uel irrifioiquamuis offufcati Alexander, & Aucrroiscfr AuzcTols trariumJnferint.EtpulcbrH eji(fibene perpdatur Ariftotelcs) ipfepfa bis.ncjcio quo fj>iritu y difcrcparc uideaturjn rc tamen non aliudfem: Couce dit enimpotentiam a$iuam y f artempraeffc in artfice , antcquamdifM opus deueniau Nec minor ratio efl \n artific mundana fabrica, quetnam cognouerint>c quando^ tf cur^ quou^do mudanam bane domumf&\>n& uentSahicamipfam^ modum^ ordinemnegatalicubv qua alibi uerittit coattus confitetur.Ncgaititforfitan ideas^ mundifabricam, dum infrdW minos pbyficos cotentusprofitetur^p* docet; Ajjerit enim in eo traftatudew dotfui eidem ajcribiturjbanc maebinam jitmmo artific fabrefdttdm: tf m| perioripbilofopbiapby fieis legibus abflutus ,Jatis bene tbeobgiZA^ & clt > qudficut intelligentia noflra caujatur  rcbus^ o* obieflis cognitisjtfcifr tia , o* eognitio Dei efl caufa eorum.quafunt: Sed quid efl^quafoM^k^ tia Dei caufatiua rerum^iifinerbum einsfer quodfattafunt ommai SedM TOKVS PMMV& , ai tofkjbfdtosdmw lmmcrikamuf..&tulus cm dtuerbo incarnatbem f ' ,,lm tolojfiulbus-dflereretfxpr^uario terttfccdi h firma* ttt fontes aquarum^ ponerct ttqttisfiatutu.ne tranfirentfinesfuos: Cumque trdmaretfundamenta terra,eram apud eu fle* amon , quod magifler in qua~ t>ctrte ) autartifex t a' figuram intcrpretatur.Eccequmclarprofiteturin fyienti4diuinacfj.artificiu,quoomniaformdrentur,&m htdeft exemplar, 1 idea rcrumfaciendarum. Qui ideas refpuerkt^ quibus ratiomlus. Cap. V 1 1 . Rcipnut inter eos , qui ideai abiccerunt,Ariflotetcs efi cu fim Anita* Veripateticis:  womtfini-9irMM Cfcri/lfcfiM, ^ nulla autloritatefcrip turafacrafulciatur.a' idpvtifim cum de Deo, dect- wonenoftrajque rerum axemtatc abfyideis omnia, qu* dicimurf* ri pofi exijlimr. Ucognitionoftra(ut aitmt)fuffiefiima eftfcrgutk umuerfali^ per differeti proprim partiadari, dumodo iffa cognofcttxr, Quaheciem,' formam pr optam freficam decernit: aux non efi exqfa is dliayfcd t efi acl exifiens incompofito efiipfuminformans.Nec Dew. detnr iUisfigurismdigere.tquamfigillo imprimente^uia utrtutcfua mau, crevotcft,& dgtabfy infirumento-.Sitdntcninfirumentum aliqnod com. rere iubet, illud efiexira ipfum,r?.wn inipfo,ut deideis dicitur. Keepofat (inquiunt)exemplaria tila caujre gencratiuum t er corruptiuummotyuum funtwfubieclojtcut uirtus infemine: Nec? er contaftu mouentficut wmfj derum pertingens ufque ad qualitates elementares: qttia ipfapenitusfefixm dktutturM*cJtmpotifiitnamonumMa,(?roboraeorum r quincgantidts. Errores funt^ non raones ,qu mcdium^uofiut omidjuxta illud Pauli:A quo omnia,in quo omnia y per qu omnia. Quod ar- piuim anuntexplicatumfuitAbraba Cbaldao, q> poflcnsfuis ( qui Hcbrai dtili fmtdtrdnjtu^&fcripturacommcnddtum in libro de Formationcqui p/i A- bra inferibitur. Vnd cr Ar if loteies, cum de ipfius Dei cognitione in prima Anfto. fbAofopbkdijfercret,patres Cbaldaos ueneratur cedem ipfis: quia aboracu lis dccepetunt : Qui ( ut inquit Vroculus nefeio quo lumine colluflratus) dpud Dfum epulati , cr m puro uiuentes frlendore , fecundam perfeBa undique, flMiaqueinitiatifunt Vbantafmata, ajfeuerantes opmioneSiV rationesfac jicispro nugis,wanilibusfabellis reputabant , cum Ma quem incerta , cr iubuefmt, noproeul ab irrationali exijlunt uita : Ea autemfyllogifticafunt, ffcompojitaintoque modo opificis ipjius folhar iam, intelleclualemque natu- rm dttingere pojfunt . UUs tamenfaciles , cr fallaces rationes, ne uideamur torum uerfutiam declinarejam enodabimus . Et primo cur irrifeth Arifiote- b, mt contempferit ideas,dicam Tbemil\ius,M> Simplicius eius expo(itores t ru  1 C franafeus inter noumores tbeologos tnfignis.illumnati cognomine decora- Franci. m-, Horprimus aiuAriflotelesfcmper conatusefi contradiceredd appars:  Srflicu ucro inquit: Arguit Arifloteles potius ad uerba, \ adfenfa : Vltimus iuem Urgiori licemia,aut zelo diuinifima tbeologia in eum huiufmodi uerbis prumpir.Ariflotcles duphei de cauft Platon criminatur: Prima ejl inuidiu, ftfdso, multotiesab inflrumentomprimitenmfigM geteumfiue dureum in cerd,uel luto multo ignobiliori ipfo auro. Vecfmt reUones dlio modo,qum ca rclatio.qua Deus refertur dd creaturav.fmu tem raones(utaiunt)aut quocunq; uocabulo nuncupentur: Sicut cnmcrun- rd dependei d Deojtd dependei db ideis:qux idem funt, cum ipfo Deo . Co. ferre quocp, ideds dd numeram non dbfonum efi: cum totfint \}ccies,quoukt '" earu.Necfuntf>ecicbtn &***** f4 PMo)apfti|5w  B l* uc f cr ffyTZ Hortim infulurcfoletjics: Decet omncsjuifcictia quarutfd Dw*J mentem engere: Si er ofimiir^ imaginem faltem a* Jctoct uerbmj cratifiimu.?aciut etUm ide* necefjano ad numerum^uxa m ^ JfP bilibus. CT tiriwi*i*wo/i*^ nuwcrdtip.Ne^c aliter omnU diftofuit Opifex m mmerofondere, ** TONVS PRIMVS. rijtf fard,nifi quatcnus in ucrbo annumcrata, pondcribus fuis librata^ mcnfura- td funt. Septuaginta bebdomades {dixit Gabriel ad Danidcm ) determinai* G * Wicl fantfupcrpopulumiftum,pro quonoshabcmusdbbrcuiata: Determmatafunt cmm ibi iw tdntum bebdomades^ fedo!ma y qua in boc mundo jiunt, yfdcla fa : p5derdnturque 9 utbamonicafint:Ndm(ut Vythagords primor pofl eu ryt^g* m hicomprobarunt)a pondcribus uera harmonia ratio deprehcdttur: qua ta nenin numcrisfundatunEt iflinumeri uocalesjimul cum naturalibM i uelfor~ nudibus,cr rationaBus  diuinis proccduntfine quibusfanquaprimarusfun* famentis illipcrtus rbil cjjent. Qupdomnis harmonia a ucrbo procediu Cap. XI. Vm in ucrbo omnia numerata, (? ponderatdfint, cr' harmonia  numero^pondereque dcpcndcat^facilc condudimus cunfta con- \ Jequi fuam harmoniam ab ipfo uerbo , in quo numeraria $ Ji- Iftinftijunt rerum gradus concinni ; Qui cr ncccffari harmo* nicifontifi uera docetdcadcmicadoBrinaillujlratorpracipuus Vroculus:  totius cjjc accepta efl mportio.qua efl (nifallor) ipfum ejfe omnium rerum communicdtum ab co^ pi dixit ; Egofum , quifum , habens uidelicet ejfe  mcipfo :  " froponere^aantiaioresfui academia: tf Pj,^ gorici uelammibui nigmatum obuolueruntjn lro de trtbusfubllantus inq Actcrnum illud^quc perfcdum t Aiernumfcnipcr,perfet~tum'$ general: p ?:# ipfum primum-.Et hoc ipfi uocdt inteUeclum,intelligentidm t mentem 1 tf Deir Mrrcur. bum,Sic tf Uercurius uocdt ipfum Dei urbum y r mentem: Sed Zorwjlra S mmcmXythagorasfinulcumVfalmogrdpbouocatipfumDci prmogenitm SSL fdpientiamjuxta illud EccUftaftici'. Egoex ore altifami prodij prmogentda o"ph" te omncm creaturam-.Orpheus uer,potico more.uocat tpfampaUademdta. rebrolouisnatamiNdmfdpientideflfupreninteUecius grmen. Sequiturfc ruxmm inde Vlotinus : Genitum e'uauigetiuit,ufque ddeo cobxret t utfila dtenm ' Theol - dedtur efle difiretum.Verum Tbeologi nofiri dicunt,qud reldttone rc ij. fert,non tdme rt effentia,uelfit>ft anti * '> r abfolutaquadmf nentur ipfos diflingui . Sed bis dimifiis ad negotium nofirum reuertamur. \m ex Vlotino babemus duo in diuinis.generautem , tf genitumjion quidempic- rationi animali^uam iubetprocul afiare,cum de fempiternisfit firmo: Eicw ddbn otd fecitfiaetioribus difiipulis .Vofteddd animam deftendh Pio qudm dicit ucrbum diuina mentis ciuzgcrentem imaginemiNam ipfi, autfimilium>difimiliumiue uocumin umm rcMn* concrdia. Eccc igitur quomodo tf omnis harmonia  uerbo ipfi proceda Quornodoiflaideaintelliganturnobis. Cap. XII. St dogma Platonicumjudnaturaliafunt dijccdasnoralia J^ parandafid diuina cum reuerentia ab oraculis fufiipienia : f* ad ea nonpoffumns, mfx quantum ipfajuprctna lux nojlros tv* TONVS PRIMVS. l9? jlmerit culos : Vnd nec angelus, cuius intellechs non ejl matria prapedi- w,jinelucc Ma diuina Dei fabricam intelligcre ualet . Ideo Mofes ( utfentit Auuflinus)miro artificio itmuit, quomodo omnia , qitrt producebantur.wanife , fti ficbant mentibus angclicisfitccefiitme quadam Mins lumittis corufcantis , & "^ (cn$:Sicutratio,qua ercatura conditur,prioreflin tterbo Dei,qui* ipj creu Md,qK* conditurfic cr eius rationis cognitio priusfit in creatura intelleilua lipccatonon obnoxia per lmen uerbi,poJlea ingcncre prprio. Ex quibus ti- eogombus eodem kmine y tanqtiam ex mane & uc\\ere, integratur dies: EtoiwditKpiatferipturaueJpere^ludfacitrefumendofucceJ?ionemi f*{ltrioriparteMultaprofcquitur Augujlinus, quibus demonjratangetotnZ mtgere tila arcanajiifi quatenus fuerint diuina luceperfujiimltommusnos pmtimolc corprea fibuebipojfmus ad illaftcttacuta , nifi diuina gratid nojler emmdetur oculus , cfuo lumine collujlretur t Ideo hac abfconduntur fdpimibus&prudentibus buiusfeculiicr reuclantur paruulis malitia cWe~ Bisdifcipulis uer ordina- tkbtmirumquippeeftyqudnolmmulti credere de mundi,^ rermparticu kiumgenitura progenitor^ opifici C4rm 1 & credant Arijloteli, & Auer mjui necfabricarunt,nec eorum artifcm , nec ipfrn fabricam cognouerik, nffiatemfubeSi animalibusfenfibus . Satis cisfuit ftare intra limites fua Vbilofopbia naturalis-.qu* de rebus,prout motui multiplicifubiiciitur, perna fatQua amem a Deo effeBafunt.relinquuntbis^uiipfms Deifcholamfre patm : & aliquando ad eius penetralia introducuntur : ut non tautum au- iim{eduideant,&> manibuscontreent ea, qualatentextrarih: Quomodo ielicet ab ipfo uno jcefsit bac mmerofa multitudo , Al ipfo bono cufta hec Uie bona,Ab ipfo uer.ut hW  fum Cum Deus igitur omnid babeat afe t nos  mC nr u risu*nonfHntinrcUsmefrrdtis(Htexdofa^^^ ximus )fed in menfurdnte: Et ifitfunt idc* y & exemplaria rerum enu , J ito unumquodque recipit cfc& donaua,fecundumgradum & tem* Li prateriri non poteft:Vnd> ex ordine ab opifcc dato, & ab tdea cmM- hJujaaaa mandatum regisrf ipfdrum rerum reapienmm & ipfum cQc, (J necekus effcndi fecundum formam datam. Ibidemfunt etiam ide* uirtutum^ regula,quibus conformiter uiuerc debemus. Cap. X 1 1 II.  Zges,rcgulds y cr metds uiudi defcriptas ejfe in uerbofatuai ddcomprobdndum illud uerbiatemii, cr infdllibilis Vcrtmh c h r 1 H HrWJH centis-.Egofum ueritas.c uk  a cjua uidelicet emanat y undta STVS ' WtinSi w4 * omne iudicim reBumfvMommus & A num adduccmus explicantem , qttx Cbrijlus paucts uerbts comphcau vtaf, Uac enim infuo de trinkate aiv. In Ubr heis ius , qm uerttas dicmrjcnf funt reguUmbus mdetur quemadmodum quijque uiuere d,beat: f i 8 tisiddqudtH mouenturjanqudm dd uitafontemiqwfidedinduerint, cr ip- fimfh&fiy mortis cfficientur,ut ipja Vcritdsperbibctdicens Alie bomicu S C T H V Y  nifi lefum Clmflum^ hunc crucifixum: quia ume impleuit ornem ueritatem dperiendo uiam adfinemn quem tendimus, complendopro- dstf legcm y attrakens omnid uirtutefua, prabenfque docirinam uiuendi confummatiftimamiQ^odutdecUraretyclamansaitiConfimmatumeft rfR i itidelicctmyfterium,?? completa ueritas^quam obtenebrat $ turpes aftiones. Cap. X V. * V m igitur inuerbodiuinoftntomnesreguUbcw^reBque ui- uendi ,  quibus diferepare peccatum eft , mrito eidem> in quo Jmt iftce regula diferetio bene,aut mal aftorum commhtiturftr cut ipfcmetaitiOmneiudiciumdedhmibi Pater. pjeenim iudi frvs cituiuos,w mortuos^qui difeernere omniu merita^ ftagitia nouit . Qjtod ff IfaU oraculu perhibct^dum de Filio naftituro de Virgine ( qui Himanuel Uiiu Wnduscrat)pertrattatdiceM:Butyrum,z? mel comedet, utfciat rproba* rcmlum>v digere bonum Comedernnt quippe butyrumftue lac^ mel om- MspYof>kct patres illi.quibus data eft promijfa terra fluens lacie^ mel- * * CT $us dat eftfigere ubera illa excelja: Sed nullns tatu comedit.ut poftt fknifsim difeernere malum  bono y nifi nofter Himanuel, qui non tantu opu* 7 jed corda hominum cognofcebatftcut ait loannespfe nouerat omnes . Nec o- roflB; fw ci crat , ut quis teftimoniti perhiberet de homine: pfe enim feiebat, quid ef- fotnhomine.Cui incarnando etiamregiuspropheta cumfummareuerentia lo ftur dices: Confitebor tihi , quia terribiliter magnificam esimirabia ope Dauid CANTICI SECVNDI ra tua y {f anima me cogpoftetnimis. Inter qu* mirabilia hoc enumerat^uli cmma abfiondita uidtJubinfcrensiNon e/l oceultatum os meum  tc^itoifr cijli in ocadtOy (fftbftantia mea in inferioribus terramperfiii meiimd. runt ocii tui 9 z? inlibro tuo omnesftribcntur.Sic * ommum merita,  fa tia connotantur in e idem libro ^qui ctra ornnem controuerfiam y uerbum diuin^ yfapientia ilk eft - t quec imita cum htmanitate facit noftrum Mcftkm^ ^ Cbriftum. Cbriflus eft w:yhs homo diuinitatc pknus. Cap. XVI. I Gkriflusfucrit uerus homo, cum omnes pa^im confttcantur^ perfluum eft difyutare: Vndc> cur uoluerit redimere genus bum* ^ num in humana natura affumpta, nobis reftat percurrendumiC^ \fm>~*m& ^ rc i prima ratio fit , quia cum in primo homine totumgenusk* tnanum pr uulnuspro uulnerc y liuore,pro liuoreildeobomop homine expom debuitfid homo quide cctleftis, y xnnocens^ innoxius & flagitiofeut* non tantumfumatm auiui debita peena^ftd legitima redemptiojieret  non obligato profe : Quod Pa- lusuis reboantibws uerbis intonat dicens : Quoniam quidem per homnemor^ ($ per hominem rcjiirreBio mortuorum : Etficut in Adam omnes momm^ ita z$ in Chrifto omnes uiuificabuntur . Nequeenimfatisfaftio , quapcam cxigitferi potmt, nifiper eum 7 quipaJ?ioni efjetfubiettus. Vrafici infufcric- buit is unicuiq; operi, qui in eo expertusfit: Hinchominifragili^ mhisfilr ietlopofiionibus coucniensfuitprinccps inbuiujmodiinftruftus , djfucm, Wem ut inquit nofter Vaulus cum Hebrais dijjerens : No enim habemws pjicm, qui nonpofiit compati infirmitatibus no(lris y tentatum autemper omniaprofi- militudinc abfque peccato\ut regat cum debita clementia, f dolore de mio * lienoi&piciudicet expertus infirmitatem iudicandorumiQupdipfe Cbrifiv chm his uerbis innuit: Poteftatem dedit Vater Filio bominis iudiciumfaccrcquid B irI S * Iw bominis eft, confim uidelicet per experientiam conditionis eorum,quuui- candijunt . Conftitui quoque debuit caput corporis, qui eiufdem rationis cp cum corporejiefieret chimde qua dicitur: Vrima leo.poftrema drdcofl^ dia ipfa chimtra. E/ enim colleBio omnium Deo feruientium corpus cjuoih pauiui cuius caput Cbriftus eft^ut inquit Apoftolus: Ipfe eft caput corporis ecdcfif dlibi: Sicut in uno corpore multa membra habemus^omnia autem mebra no cu^ dem aZlum habcntjta multi unumfumns in Chriftoifinguli autem alter ahcnt TONVS PRIMVS. X tf nedrd. Cuminjuperpardtumfu nobisecelejleregnutn  conflitutionc mundi, # dd ipfam obtinedu injlitutiftmusjit iure bareditario illttd dcquirdmita, cre- xit Vaterbomncmadeo plcnwnt Deo , rfilidli diuinitate , ut non tantuma- (crct cum primogcnitumjcdper tum dirct omnibus uolentibus pie uiuerc, non \ficmdum carnem & fdnguinemst v ipfifilij Dei effcerentur.Et bieprimo- cnhust4niuoca y & cgencd rdtione debuit ejjcfrater cum alusfipnmus eoru nmxrdri debcbatiQuod borum arcanoriteonjeius Vaulin non tacuitfed ah: fM) i, Qho prajeiuit, r pradeflinduit ceformesfieri imdginifilijfui.Utfit ipfepri- tugaitus in multisfrdtribus:Etiteru:Si dutem fxlij^ hxreies: baredes qui- lJem iem Dei,cobhilofipborumuocdnt,qu*(ut aiunt) omne metdllumjldtim in durum cnuer- titfoijle ed,quxperpeccatum mnuerfa erdnt infcoridm,in aurum uel argen- tum mmtauit. Hmcper \fdidm diciturx Et conttcrtdtn manum mcam ad te , id ai cftfilium,quMnc mdnus.nunc brdebium dicitur aterniVdtris: er excoqudm dfuTumfioridmtndm: * dufcrdm omne jldnnnmtuum.Et per UdUcbidm: hk bfcdebitconflans^emundabitargentum,0>purgdbitjilios Lci, & cold- hkeoscjHafiaurum t (3- quafidrgentum:^ erunt Domino offerentesjdcrtjicid iniujlitia.Etper Ifdidtn iterum,cumde Mefiidb futuro longo progrejfu dgerc Ifai " _ tm^peru uoce intukr.EtfciS^uid ego Dominusjludns te , redemptor tuus, Uflfhtf \jrael: Pr o are cducdtn durum,& pro ferro educdtx argentum:pona- jf uifitationem tudtnpdccm, & c*terd,quq> Dcutsontinct omnia nirtutefic in co>cp bomo^% nct eadem omnia in eundem excellentifima nota collcfta. Cap. X V 1 1 PuIu5 fi ^*iffli l  n  tyjhigllm in tota oratione pertratauerat,Jic Jummus opifex produzis omnibus crwtg- ris diftinSljnfexto cr ultimo die bominem produxit, in quo continenturc^ nia. Sic eam in ultimo boc tempore^ atate erexit, & mundo monflrf* liumfuum Chriftum lejumjn quo continentur cadem omnia multo maiorux lentia , qum inaliis bominibusiContinct enim in eo y quod Dews^ipfum hm ?? v s! ^ternumiPatcr (inquit) in me cft y & ego in eo:Continet Spiritumfanm,k quo ait : lllc de meo accipiet . Et iteram Mittam uobis eum t Sed non nthnt^ fi quiproducit, dicunt Tbeologi noftrnecproducit , nijiillud infcprmocw tineat . Continct omnes perfettiones diuinas , utidem ipfc clara uoccprcjit:- idem tur dicensiOmnia dedit mibi Pater.htiterumiOmnia tua meajunu Qwjir infinita^ immenfafuntfc impoflibilis eorum explicam: Continet emtnfku temuftiti^clementiamfortitudinem y pulcbritudinem attributa^ omnia charipnata y omnemque uirtutemfabricandi : Vndcikkr uUm @> ipfcfabricator mundi, & per quem omniafaBajunt, yfiunt. Hinc tii ter meus ujque modo operatur , ? ego operorAn eo autem qubdbomo^mi net omnia,ququod ajjumpjit^omniaperfecit^ purificam^ ut Parm hofyitans apud Simonem coriarium cdoStusfuit per ui(ionem animaliunifi- drupedum^ uolatilium exiftentiumin uaj^qHqui omnia purgauivNam ffiboc in typumgcnlitatisfwji* candx demonjiratufuit^non decidunt tame a ueritate rei HincpcrntifiCw ftianisfunt abi>qui dicebantur^ crant immundi ante CbriftiaducnmQjlo i Jem 0 ipft declarauitjum dixit: Non quod intrat in os.coinquinat hominem-f uiddicct iam per ipfum mudabantur. Si enim per No purificata fuitterrd^ pjului TQTSVS PfclMVs, \ o 9 pwit NohiftconjoLbitur nos ab opertbus, rfudoribus mknuum Hoflraru, Iterr* cuimaledixit Dominus.adeo , utjhitfiulus tmawkdi&aiafctt. fus, / odibitiserat Deo ante diluuium,undlrefrobdtafiiett ! obUones , (p tancri Gbaintxfru&ibus terra maled&a^ & non punfict^jK pojl N fufctpit Dormusjm requifiuit in lege primias ommumfiuSluu terra,  qu fer Uofublata crat maledBio,ut diffufmstraBantfapiemsHchraii M- $p.hcb n iMfpc magis i & perfeius terra fruBws, & omnia purificar^ & mundari iebcbantper eum\de qu MvkApoftolus: Pcificaut perfanguin cruas W, fm f* tn calis.fwe qua in terrisfunt. Nec pacificdjfet , nifiprius purificais ih omiti immunditid rebus y ex qud reddebantur.DeopdibilesiCuiadfiipulatur ikd loannis ; Mifit Deutfiliumfuum, non ut iudicet tuundum , tdnquam rcum ielicct,Q> immundumjd utfaluetur mundusper ipfum^ eumfcdicet purifi- c ant^munddntemiQuodcyipfeReemptorinmitJumdit: Pater diltgit s jliwn,^ omnia dedit in manu eius,ut omnid ctineatfanclificet, e? poJSideat: EticuteHimbomo infe continet elementa & elementata omnid perfeciiorino- u,cuam infeipfts cxijlantjta eddem omnia pcrfeftifsim connmur in Cbri jhfcrfcpjfimo omniubominum,w omnium creaturarum: quiatabernaculU iiy Dci(inquit Apoflolus)fuit noji mdnufelijd efl no huius creationis-.quia r*^* vnmnu t dut uirtute humana gemum^ fabricai um ,fed Spiritufanclo , c wVti/ir ahifsimiobumbrata Mariagenuit, zrpcpcrit lefum,non fecundam bc frolBionem.autgenerationemcdrnis^fdnguinisfcdfecundumDeuniyqiti idncifcecunditatem , aut formando portionem illam tncontaminatam ,qua apimo parente per Patriarcbas traducia tandem fuit in Uariam, utforfita mmfulsc opinatur Pctrus Lombdrdus',, dutper nouam portionem extracidm * etl ?& (utiit Damafccnus)cx purifsimis uirginisfanguinibus:qua incontaminatd nul iimwf uidit corruptioue. Sed h*c,&i omnid alui committimus itidicio , & de* tirmhidtionifancl:* matris ecelefia in Spiritufanclo congregata, quo omnis, iiftllihilis, er inconcujfa ueritas. CHRI TVS. Ca, Ca. Ca. Ca. Ca. Ca, Ca. Priraum, ii. Hl. nu. v. VI. VIL CANTICt SBCVHDt GHfittoscftvi^]M#n^ omnia adfctrahc^. Tonusfccimfa Witipiex^r vnli iWit omrtiuni. ) Vndcomna forttantur viam. Qjgdfit arbor Vita* wbi plantata fit hxc arbor. oulitcr fit formata pfa arbor. ^Qjjjbus,8c quomdo cpmitounkata. Qoando,Sccurvetita fit arbor. t Quomdo omnia incaarborc^ confcqucncr w ChnftO vi- uant. Cluiftuseft fufterttaculum ommum. Cur non omncs fuftentcntur ab co* Quoniodo  tara fuerit xaltatus. Qualitcr exaltaras omnia traxcrit d feipfem. Qupmodo uirtiitcSj& numina in plura videbantur diffura. Chriftus libcrans ab ha calamitatc humanum genus dciccit tricipitcm iilam bcftiam. Quoirtodo aduocauerit ad fe mhia alia humina. Hoc domhium obtcntum,& attraftio omnium numinum ad fc, probanturctiidehtifato. ^ t Ca, Eadem comprobantuf vaticiniis. Ca. Quomdo diftraherttia omnia tandem hiUcbit , vt d fc vnum omnia pcrfcl attrahat. Ca. Qud tandem trahct omns attrahendos. Ca. Ca. Ca. Ca. C. Ca. Ca. Ca. Ca. VIU IX. x; xr. XII. xm* XHIL XV. X*I. XVII. XVIII. XIX. TONVS SECVNDVS. |VLTIPLEX,ET VNICA EST VI TA CapHtprmum. ls lSol }i umDeus4ddeclarandamf U ammie(latemac tenda, & animaram tanta cxcctlcntiafabricauit , me do c^quomodo unZpoJShcJfc multipkx autplura. nSa ^&'^*fa*l^nrAuwm*KJ* lyfa i operatione: Audttenimiu auribus, uidet m oculis: odorat innanbus- rftf morr.palpatw operaturin mamb^mclUgit k ccrcbro-.dilmt m ri ^''^^ ^tyMatuadbocm^ \kcjfctoctdusMmanuinon indeminoreflincerebroMcorde. ExLus f^Wffr>%omodouit*ilkum ^wndumejreammaUtmultifapicntKcomcmmts^ Aj ucneramur t amipfa obfiare minimuidetur: ut exeita iLL fWranombus, ^fa^fcript^teftmonioprobareni dicensinfuo ^ctp^Quam^dmrJtsojjic^^ Il l JFT^? A unacontincturanirnaJo. uLrfum ^*n m al r oddaejr et mmefu mta >i mmn e^^ i m ammamrtutcDci vrationc teneatur.Quod efacra Rriptura iu ^MtDominusEt iteruper alui VatQcelum mihi fedes efrv terra fca- u: *iW , auod Apojlolus, cutn apud Atbenienfes covuomretur Araiiappro- ', 77?^ aut exdxftofmone materucm* (cintilla uit* ab bomine decidte.qua minas perfeita q ipfa uita mjejetem. ??' ri nota Ma CubieBa uiuificau Er ex bis , q cardmes cbrifttan* domus fanar, folertifimus & fmguUris difceptator, cu microcofmu ad matarem mundt v araret,dixit:Witaillamudi t quxfeipfam, & ommamouet,perpetuae^m motus rotundns,& circularis omnc ctinens motu ficut circulam ornem jt plicat figura: Ad quam animZtow corporcusmidusfebabetficutcorpusbt. minis ad propriam ammam.EJl infuper anima in mudo,uelutt rex tn regio^ ius renmineducunturincolx: a quo afSignantur diuerfi prncipes, fucts, quorum ducatureganmr particulares populi.nontamenfeclufiatotmsm- L rege-.Sic unaquxqs creatura , qux primo in uita illa umuerfipraextjltt determinato ipfiducatuflecie, & forma uiuit , angchs famoso, aqmUM planta : non tamenjecluditur ab illa unigeaa uitajd decedente illa partici- ri uita , autfublato illo particulari ducatu , reuertitur corpus ad rcgumm-  umuerfaleSciUcet elementum terra,anima autc ad uniuerfi regi* uittk uertitur enim(inquitfapis)fpiritu ad Deu,quifecit tllu. Si qm uero dtru tur tartareis carceribusjllic uioleter uineiutur. Si aut externos adducerem- Arift0 - luerimus.multosquidbabemuspram^nilus^Arijl.enmqmbactepejlitca L h 7oi, Vbilofopbis potifim celebramr.cu Tbeopbreu cius auditore, dtq; Aaer.pji DcmT tctltr munda ee animal. Democ.animalis mdi animam diat ejfe Deu. St&a KL (Eufebio cr ^tarcborefirm^dicuntDeiiefe^iritumperumHttfm ST mmdiipenctrantcmjiuerfisnominbusappellatumfecundureru^ ".-"J- fit,diuerfitat.lndi(ut Uiarcbasapud VMoj\ratdocet)muduejfeantm^ "  '* xerut,&bocandrogynu:quiapatriso>matrisuiccfuppletinanm*uu^ zo. ra tione y educatione, o* amore.Zeno probat mundu ammatttfufcipictemq; f TriCn.. ex eo y qui cxfegencrat animantia.Etfapienter Trifmegijlus m eo libro^*' tuus efo Deus latensfimul ac patens e/^McNifcii ejl etiam tn corwM, quod nonjit ipfe Deus: Ornnia enimfolus exiflit, qutfunt m lucemdeducw er qux nonfunt occludens infeipfo. Uic occultusfrc omrnu patcnttjtmus . n menti confpicuus, bicprxfens oculis:Hic meorporeus, bic (ita iiX dtit qud illud quodfaftum jlfme ipjo confinante, rcplente, & uiuificdnte.nibil efl . Cw bis Orpkeus r P j, r . infra ecologia, longo progrejfu decantdt Deum ejfe, & confiiciin omnihus mndis membrif : QuQ' impoftopareret totd mdgiflro, hetotum mundi reger et prudentiafinfum, Non cjfetfldtio terrisjion ambitus aflris: Htcreretque uagus mundus y flandque rigeret. Htcfua dijjjofitosferudrentjydcrd curfiu: Hoxque dlterna diemfugeret y rurfimfiefugdret: Nonimbres dlerentterrds,non atbera uenti, Nonponwgrditidds nubes t nccflumind pontum, Nccpeldgusfontesjiccjldretjumma per omnes hrsfed pcrpdrtes aquo digejld pdrente: Vtneque dejicerent undajiecjydcrd nobis> N cedu m iuflo maijiie minufuc uoldret: Uonsalit y non mutat opus:Jic omnia tot Dtftenfata manent mmdojominumquejcquuntur. Uicigitur Dew,o rato y quacui0dgnberndt. Vlatonici dutem omnes iflud ide mu uoce afjxrmant\eoru enim pecnliare efl , logma&ex multis rationibus y quibusitidem djfeuerdbant, bane tanta  Pld- tonecducemusiHuic enim pldcebdt duos ejfemotus y unpr opriu y altcrum cx- temm : Effe dut diuinius , quod exfefua ftte mouetnr,q quod pulju alieno ipUtur: Hc dutemoti infolis dnimis collocabdt, ab bisque principiit ahrius mtus deduci putdbdt . Qjtdpropter, cu ex mudi ardore motus oriatur omnis, (fhie ardor nonieno impulfufedfidJ]>ontcmouetur y utdnimusjit,nccefle cfj: Ex quointclligimus dnimdntem ejfe mundum: dtque ex boc quoque imelli* gpotcrit , in eo ejfe intclligemidm. Sed merit quis dubitaret, cttm mundus fit wl , enr non dlteretur, dia infirmctur.aut deficiat, ftcut extera tnimantia. Pwct hic Cbalcidijfilittw , qui in Timceum ait : Quod  Dco mflituitur , db ciuW, nmtatione atatis y morbis,Jncclute y cr occdfu inmune efl: ut omnes dcdde* naconfentiuntyr dedulionecomprobdturfibene perpenduntur ea, qua vtommediate, cy qu* per fecundas caufds producld enarrantur d fapictif mo Wdofopbo Mofe . Nrc injlemrdebomine manibiu Dcifibricato : quid Mofifc CC y Ptgination incorrecta  dtt* incorroct* NFZ 43-120-12 lire PAGE -ol . 2o^ au lieu de PAGE .'.... '> . iritualuit i a' 4 u * cmntr A quo proceditfluuius,de quo in GenefidicitunEtjkuk egrediebatur de loco uoluptatis, qui Deus ejl,ad irrigand primo ipfumym difumjd ejl tom arcbetypper diuerfos canales rer nobis cmunicddd Et Mor ifiafunt aquafupramdan*,quafupra calosa Mo/c,cr Vduid ejje dmk mmd Vofied diuifusfluuius in qudtuor capita irrigat mkerfam terram.Qutpt uita priusfunt in paterno fonte,poftea in Eilio.qui & ipfi efifons apud M exijiens r ut inpfalmo canitur:Cuoniam apud te efifons uita. Apud Pirem idem e ji Fi/i' M ,ctti Pater omnia dans & ipjumfontem cflituit,ut mrito dicerejof stv IfcEzofumuitdtUtramfaMMalmuidcliccuerftiritMlem^^ Qtdo enim dicimus omnia,quafaBafuntjn ipfi uita^erant.de naturvd tigitur uitaiSed cu ipfi ahfigofim refurreBio^ uita, de ftvrituauimg- tur:Qu,*ppetuatafit uita aterna-.qua & ab ipfo Fiio Dei babemusjicutf idem femetplanfq, in locis teflatur dicensiEgo uitam aternam do ci.Et jtcr:Sij) biberit ex aqua,quam ego dedero,fict in eofins aqua faliemis in uitm ata- na. Extat & aliusfons uita in illojnftifiimo arcbetypo, qui Spiritmfim Exceli, e/, o- bic aliquando dBus Spiritus uitafcut in Ezecb.legimus:B firam* Dauid tx erat in rotis.De quo & in p filmo canitun Emittcfyirit tui, a treahi, ea quidc,qua mortua t o> deflrila erant. \i tamen trs fontes unusfuntmfe te illo uita , & ejfintia diuina , fine qua nibil uiuit, cr nibil cfl, utpulebem- Apuk. m , cr pie Apuleius Madaurenfis ea , qua ex officina Vldtonicd olUgi^ depromit dicens: De rc&ore omnium,qudntum dicerefas efi( quid de ipfi m ta loqui hetus opinio probibet,cum omnem captu bumam aufugiat) btcpnva ecernimus: In cogitationes omnium bominum incidere Deum effi , &f u eo fecunda funt: &fic ufque ad terrena pro inter uallorum mo foindulgcntiam Oeiadnosufque^encficqucfufcipiunf.Sedcumcredamus deumper omnia permearei ad nos, cr ultra poteflatem fui nominis tende- rc^ntumdefiMimminet^antiiexiflimaiuiuejleu , minfue rebws ti&MttV darc.Ncc dijfonatbac doBrina ab capitam Apoflolns tradit,quan~ Pau1 " 4 ia , (fgradusin ccclefia defcribit ,  pa tem -.fim ipjmetperbibet dicens i Sicut mifit me uiucns Pater , cr ego uiuo J" * ' frofttr Vatrem : Qjtamfufceptam uitam  Patre , cateris impartitur , ut - s mtmdfibinfert : Et qui manducai mefumendo cibum,ficut ramws trun- , radic, ipfe uiuetpropter me. Er iteru : Si quis in menon manferit,bau- rindo feilicet  me uitam minem foras, ficut palmes, er arefcet . Viuunt,& fulcbrefiunt flores inarbore Juccifl autem fiatim arefcunt,ant putrefeunt: Vwwir , & fl res cogitationum noflrarum in ea arbore, qua ait: Sine me nibil fotejhsfacere.Neque cogitare aliquid  nobis,quafiex nobis pojjumus , inquit fyojlolus Maturefcum quoque fruBus in arbore ab eafufcipientcs continua Pl f, jornma ficuti ipfamet arbor loquitur dicens : Qui manet in me. & tgo n eo. ??* J ^firtfrulummultHm. * *' GC iij Sip. He, CANTICI SECVNDI V bi ftantdtdfit bac arbor. Cdp. 1 1 1 1. " Bi dut bq> pdrddifus.ucl hor* tusillcdelitiarupldntdtusfutrdtd Domino Deo tnpQwtdta ^^_____ dem.quod aprincipiojicl ex dntiquo fignificdticum mus boYtu$ } y omms uexd uoluptd rddicdtdfit in dntiquifiimo tilo Pdtre aterno mviiU norum origine pritttdifuc pldtitdtu* efl kortus in effend Md diuind.quacfi^ rd tcrrd uiutiu: d qud omnis ud>omnefty delitia^ uoluptdtcs pullulat. A/te ru efl,q> lignuuiucrdtin mdio parddijiquid uerbu diuinu,quod cfl ueuui* utdrborjflperfondmedid inillajntliftmatrimtate: & carne bumanair tu cubominibus cuerfansfimper mediu tenuit : Ndfcs enim in mdio anim* liu , difyutas in mdio dooru^mories in mdio Idtronu.rejitrgs in mdio iif puloru inuctus efl.Et quauis ipfe>ut Verbu.ut Eilius, ut Deifdpitidfedctu dexterdm Pdtrisjdmc ut door.ut redeptor.ut Mcfiiab, ut drboY uiujltk mdio drchetypijicut uita bominis.qui cfl dd imagine tlliu* , bdbctfcdeincor* de.quod mediu obtinet in humano corporei quo f uitd in omnid membu 4r- * ftttit. Et qudmuis Deusfit tom ubique, non per pdrtes^dut membYd diuifusflcc cofequenter in eofit dextrum^jhiflrum^nedi, uel extremu bis noflris cor- poreis legibu*,efl tdmen diuino, y excellenti quoddm modo nobis no plencpcr* ccptibili difyofitio qu & principiii jignificdUdlteY 'd dece^ numeroYcplemetx ut innudtur^J teraternMfitprincipiu,c>finisomniu.Etper cotinudtion, y unionemeuk fia illd.qua arbor uitafigurdt^dcnotdtur unio^udtn bdbet cu Eilion quem nid injiuit,ut er ipfe dicipofit principh.m^ finis\& totu | dttribudtur Fido. Hinc magnofdcrdmento iuflit Deus m xodo feulpi in columnis tberut J03 DTP11 uduebe cbdfepbjd efl uduim eoru drgented: pro quo nos hdbetnM cum capitibu* drgentcisiQuod dut ignorauit traduflortfuid importeudutno* luitpanderejarmentum : Columna enim tabcrnaculi,& totius mundu dd c* ius exemplar udfabricatumerat^ Chriflus^  uerbum bdmdndtumeft' ccelis extat apud nonnullos dificultas- quia cum eorum M4no*appareat,diiudicantipfaminimuinere y y inanimata uocant: Siuc* ro ^us(fianimaUutfupra dijferuimus, & ut conueniunt pleriq- fapientes, mi dtibtuejly bxc omnia uiuuntficut mbra omnia,caro,intcflma,nerui~fan &>? [ A wbimanoM bcfiiarucorpore-.quuis of)a,v buiufmodifemota wcmr a uita priuata. \n corpore aute crefeunt ojfa.mouentur Juftentt cor t u 'Vfo%quariuiu  ecolun uarioscffettusbabent eorum quampkm quinonpof[mprocedffc,nifi uiuente. yiuuntmetaUa(utdiximus)jufcrioarbor uitar, cr tertia per- fmdiaturfpiritusuitvquia ambo rebus inferioribus uit infunduntiSed uer km,& Filius dat rebus uitam y ut uiumv.Spiritus amem , ut operentur opera umQuodinnuitpropbeta dumaif.quduerbo cceli, o* confequenter omnia n ., fm*u,vflabilitafuntfedftirhu oris eius efl omnis uirtus eorumjt operan tf-TT? r ltbr0 ^P""* 1  SpiritusintelligtitanZlus mo $1Bta . b:e)t,td ejl fcies alia mouen ai opus-. Quod ut melius exprimatfubinfert: QmsmbtbensnrtutcmSic & Vaulus diuidit opera diuerforumfecundufbi'- p* u1u  emendem concludens: Hac autem operatur unus,atque idemjbiritus diui- iaffmgulis,proutuult. Qjgtfkfo, cr cur uetitajjt arbor. Qap. V 1 1. Xprejfam doclrinam habemus infcris eloquiis.qud Deuspofl hda trfgrefionem dixit: Em Adamfacius efl,ficut unus ex no bis,cognofccns bonunuw malum: Et nunc,ne forte extendat ma-  __ numfuam,  Uco aliam rationem afsignemus-.quce ab omnibus intelligatur lEte efa bmopeccato infeftus indigne uitxfometumfufciperet infuipernicieimNc CC v, Icwn, mm CANTICI SECVNDI fi \n immunditiam deuenijfet, perpetuo fletiffet, tfjlaret immundus.fiimmn* ditia cum illa uitajlare potejh Vel ne indijfojius fufeipiens uitx nmrimcnt^ ci cederei in malumjicut optimum uinumfcbricitti^ tf dclcclifiima curo qu t Jcm u if y en  condita pleuretico nocet . Er hoc c/, quod inquit Paulus de comefuro panem uita: Probet dutcmjipjitm homo, tffic de pane illo edat, tf de calid bibat: Qui enim manducaste bibit indigne , iudiciumfibi manducai , tf bibit, Quod enim erat primis parentibus arbor uhajiobis ejlpanis uitmouemur$ fumus. Vinit quoque homo ultra natur alem mtam mulplicem uita quadmfy CHU ritus,de quo dicitur Spiritus efltfui uiuificat.Et hic dnplici uitxfautt: Nato- s T y St ralijuxta illud Ezccbtlis:Etjpiritus uita erat in rotis, omnia uiuificans-.ty rituali^ qua idem prophetaiA quatuor u&tiis uenifyiritus , tf inJufjUfiftx inter feclos ijlos.tf reuiuifcantiMortuienim eram peccato, tf indigebdntu pautui ta fbirituse qua Vaulus:Sifpiritufatta carnismortificaueritis.uiuetisiQut utraque uita.tf fi fpiritu uitafubminijlratur, prouenit tamen ab arborc* H * l ue.qua ejl ipjum uerbum Dei bumanatum, quod ait : Qjii credit infliumd babct uitam aternam. Et iterum: Sicut enim Pater uitam babet infemetipfofi dedit Vtlio uitam habere infemetipfo.Etfepius repetens affirmat, quodepi- ta^aliis quoquepro gradibusfuis cmunicandapcr quos gradus pratenditn Ucm deduecre in uitam tilam beatam, & atemam^ ultra quam non ejl alia: Ego(k quit)uitam aternam do ouibus mis. Et iterum: Oportct exaltarilciliumbon- Icrcm * nis,ut omnis,qui credit in illum nonpereatjed babeat uitam atern. Cumft tafons c/i Pater.quiaitiMedereliqueruntfontemaquarumuiuentium. Fifa autem ejljluuius uita: de Paterno fonte procedens , aut arbor uita: plantam terra niuentium.Spiritu* uer ejl y tquampifcim,uitaaquamfuJapieM ri**,  tffluuio uitarum in nos qnoque eam dtjfundens: Quod Qrigenes in M tbaum longo jermone dijfcrit. c $TV S TOMVS SCVNDVS. xo6 hsejlfujlentaculumomnium. Qap x TjiCbriflumuinitatefua, & uerbiuirtutefufiemarehc mu danam fabrica fupra tetigerimus,tame>i clarins explicam vro- pkmtros ems,conftitucm eum btredem uniuer frum, per auefecit & L ^:Sedprou,taf^ mmpnatesomtunojhum, cr W ciusfamfumus. Ncc contentos nos nffowhscoin^ rffdamentu m ft a bile,auodtotumnoftrum^ W'P^>^ ' chr : ,,,* Oj# puem po/fo to ammcmr*4uttalf u ejljics: Corpus mepantibus & (fuentibus in me . Voftque multa commemoratd ad ma- J,er obc a cmmpopuk m conuerfus y ait:Quiambulatintenebm t Jnon *fa- ^   d^/m quofolmmodo efifalus : & imitatur Cr o omnesfuflententur ab eo. Cap. X. ~~" T f' Chr $ us  omnium^roA\ionem,cmfefunem^ prtf- w/umcm ^iwl cm IW ,,> , ltt imwttr redemptionem ^^ datus e f}dtcemePduh : Vroombusnobiitr a diJi t illum:EteJlo ^m msll ore,mbilommusneomnesmtam(pTtualemabpf4 una Cbrijla CANTICI SECVNDI fufcipimt.ncc eittsfulcimentofujjentdntur, ne pcrcnt:Quod non mediocrnt dificuUatem dffert nobis, dnfcilicet bocfit, quid non omnesfintpraeftiun, aut eeftt  an quid non tribuitur uitd,rfujlentdculum,nifiuokntibui: Sei l lud derogdt clementia diuina , & dUtboritdtifcripturafta,qua ait: Dk [dcl " uult omnes bomincsfdhosfieri: Hoc dutem inferre uidetur calumnidm ekclk. ni diuina,dum diamus cdtn depender e d conjenfu, ? uoluntate no/lrd:Se qui uult,icfut dqudm uitagrdtis.Necfolummodo conjcnfum,u> uotumnoflrumexquim bis,fedetidmjlrenuitdtemnojird:qud belldndo uincdmus,ftcut in principio ttf ibiJ dem reueldtioni: deferibitur. Vincenti ddbo edere de ligno uita,quod ejl np rddifo Dei meuEt dum in edrne mortdli degeret , cldtnabdt in templo : Si p llv  fititiuenidtdd me, bibdt.Sdtis quippe ejl,quduitd nobis procurduerit^ edm ddre pdrdtusfrt, & qud tulerit iniquitdtes omnium noftrum , confenjim } nobis exquirens, & ut ipfi cooperdtores jimus in negotio nojiro : Qui girar non uuh dudire uocdntem,nec dcquiefcere dttrdbenti, nec d domnte mwmft- feipere , mrito d Unto beneficiofecluditur.ut ingenuc, & conjldntcr dixew Paul. vaulus cr Bdrndbds dd ludaos , ficut legimus in A&ibus Apojlolicis : Vof ^""k oportebdt primam loqui uerbum Dei ,fed quonidm indignos uos iudicajlis t- terna uita,ecce comertimur ddgentes.Etipfe Domina* ineudngelio  W' 5' ao,& Lucd dnnotdto,cumpdfdbohm de mptiis,prdndio , uel cana prop- nerct,jiibintulit,q*d multij indignos tdnto comilo iudicdrunt,contemata JcHicct uocdntem nuntium,idcofeclujijunt. Et ubicunquefitfermo dcdcfM J do regno ccelefti,dut bdbendo Cbrislifuffidgio, & pdtrocinio,noftcr exm Augufti. mr confenfits-.mdfdpienter, & doft Augujlinus inquit in uolummejuoik ecckfiafticisdogmdtibu* inferibitur : Initiumfdlus nojlra Dco mijerMW betms-Mt dcquiefidmtisfdlHtdri injpimioni, boc nojlra eft potejldtis : In m eirn loco,prou\ncid,& regione Deu* uoce propbetdrum , pradicdtioite Ap jlolorum,eudngelio diuulgdto,Angelorum uggeShonejnternoquc #f"f* puhi bet nojlrum inuitdf.ut Pdulus cum Komdnis differens dit: Non eft dfitnW d&Qrte: Ndmidem Dominus omnium Jiues in omnes, qui inuoat&m Omnis enim quicunque imoeducrit nomen Dominifiluus erit.Quomodo erp inuocdbwjn qcmnoncrediderumAut.quomodo credent ei,quem mw* rntf Qjiomodo dudientfinepradicdnte f Ef quidem in onmem terrma^ finus corumit? m fines orbis terra uerba eormx Verbd quidem Apojld^' TONVS SCVNDVS. ZO y tf p quam ipfe conferre intenda: ut ad ele- ftuntpopulum aperta uoce,& confequenteradomnesait: Quoes uolui con~ pegarefilios tuosficutgallina cogregat pullosfubsfub ala t r nohtifti. AdontCHKt nes enim efi ferino illius,qm uult cumes hominesjluos feri srvs. Quontodo  terra fiterit exaltam. Cap. X I. Portetinquit ipfi Deus ilius)exattari tiliu bominis,ut omnis qui credit in illum non pereatfed babeat unam  monte, in quofixa erat cruxjubkuatum fuit . Nec ditror boc intelligi de iUa exaltatione , quajhnper apud Patrem excelfis efi iniextera ipfiusfedensfed de ea exakatione>qu picam eo erant uidentes aremprater ordinem natura obfcuratum , terrant trtmerejdpidesjciidijnortuos refurgere,exclamauerum dicentes-.Ver Filius dticrdtifie:Aut deilla xaltatione,quaperipfam cruc meruit Cbrifiusbo- Mfraficiomm credtura ,ftcuti Apoflolus aperto fermone lo qttitur dicens: P '" llu ' Ckiflusfdc~tns elpro nobis obediens ufijue ad mortem , mortem dutem cru- syropter quod Deus exaltduit illum^ deditilli nomen, qud eftjipcr om~ Kwmen:utinnonnelejuomnegenufieclatur t cceksliumjterre?hium^in'' fanorum:(f omnis lngua confiteatur t quia Dovtinus nofier lefus Cbrislus in c h r. i jjot eft Dei Patris-.Qjiod p nes, aut Ccero ^Cbriftus rex nofler in cruce exahatus, vi quo (ut inquit P^- Pauh " Ui)mtomnestbcfauTfapiem quam Cbriftus in cru x norimfi comparauiuqua in multiplici uirtute acquifita radicatur: Nc Mmprojcquemur de eius prpria uirtute attrabente, qua et connaturalis ejl Vmfubflantialis-.Omnes enim comprobant, quanta fit uis attra&iua in lapi- w. Magnes omnibus uidentibusferrum attrabit: & balagius>atq; deftrunt tojttatum allicitpaleam,(? multa buiufmodiQuid igitur dicems de illo la- fcpretiofifimo collocato in capite anguli^ab bamimbus quidem reprobato^  WQMcrn clccio,&> bohorificatotut ah ?etru$:Siquidcm in eo non tantu uir- Pcm* mUgj 1 magnetis > adamantis, (f ontnium lapidimpretioforitm , feduir* ^fmerum omnium^metaUorum^animalium^omimm^angelorum^ etiam flw Utris tterni, qui dedit illi omnia : Idco mrito omncs attrabit, maxim Paulw CANT1CI SECVNDI elccks.&quijymbolumuolwitbdbcrccumillo: Quod quidmb&crc pojJJ, musfiuolucrimMfifiiperc cius inftituta& monumcntdjdcrd quoque, o* td]quutftare minime poffent. Scd boc unitasfacrammi non percipientes dntiqui cxiflimabdnt multigena numina^fecundum rerumyhr eu ralitatem multiplicdtd.ut colligit Vorpbyrius^ pofl eum Eufebiu* Cafirm* Jis ex iis, qua dntiqui uates fyarfim, & plarifquc in loas decantar -unt : Q^ brcuifermone pcrftringcmus.Yniuerfi quidem aris uirtutem lunon(quimt tales iuuct)appellarunt:Sed arem effeeminatum lunonem inferioretn , cum- bil mollius: Em autcm dris inferioris uirmtem.qui lunari luce illuflrtur, U tonam dixerc a latendo.quia Utcrefddt^ obliuifci animas eorum^mhsfr ftituta erant.antequam lunarem orbem defeenderentiut uideantur , tncfm bula tdfain bunc inferiorem derem ingrejfa. Telluris autcm uim Vejfcwdf pcllantiquia bcrbdsjiorcjquc producitiquafunt tdnqudm uefles,(f omnM- td ipfius tcrra.Et quid uirtus hacferdx c/,i mulicris fyecic edm dcnoww lucrunuKbeam uero (qudm Opem Lanidixerunt)\dpidofa y atque montm terra uirtutem ejjc arbitratifunt: Cercrcm autcm feracis plana tftdfimm uirtutem Verfepbonem uocarutiVlantarum uer omnium Dionyfiu promife, quia bcrbajuntfimpcr utroquejcxu cbinata : Quam uirtutc Aegyptij Irm, puto. o* Ofirim nominanmtiEft etiam(ut ait Plato in Crdtylo)Dionyfm } ftfii dus inonjd ejl uini dator,qudm ? Veftidm dicunt.uocdrunt rcrum W?  eft efjcntidmiquid ipfd omnid ueftimwr. Etjlcrilis c/, quid cjjattia mff' . ner&tjtcc gcnerdturjd indiuiduumgenerat,&cgcneratur y nS quidem hw cjjcntia y fed ratione uirtutis generdtiua exijlentis in generantexui rcffonAt potena pafiua ingenitoSed projequamur. I Sole igitur bac uirtus igw  citur AfoUQ }  moto radiori^ucl quadruplici eiymologia {ut Pldtoniplacct)f Idem TONVS SECVNDVS. io , arim quddrupljcem uirtutem ipfidedic4tam i mufi:am ) medicmdm t iiaticiniu, ^fi^ttanui peritiam . Hinc Apollo dicitur ab bemopolon , id efi Jimul uer- ku omnia, & harmonia quadam conduccns ad temperamentumi Vel ab apo- l^MdeflaUums^purijicansif confiqueterfinans-.quodquidcm me- faicjl : Velab aplon ,  deos,quos uoluerint.Ad extrema quor ebitio trrea cdrtdsiEt  opponum, O non  diuerfis numinibus : Ad cuius unici Dei cultum ipfeprius dedam famlia ifraliticamjiunc autem totum bumanumgenus,ejlo qud Hebr Mff fueniffe non admittant,^ IfmaUttfequantur barefes Mabumeticas , n- cum tamen Deum omncs adordnt: Quod uirtute cbriftiin cruce exalutiftr Bum e(fe non ambigimus.Cur dutem Hebraos infia obftindtione,& IfmS- tds in illo errore diutius mmorari permittat,alibi difcuticndutft eft. Hoc dominium obtentum,? dttrdttio omnium numinum ddjproh- tur euidentifaSlo. c  >: videb * Satanamjcutfulgur de coo ca 2- Eccc d^diHobispoteJlatcalcandifuperferpctes,^fcorpiones y vfup ^ muirt ^cmmmui^nibiluobisnocbit.Sedo'bdncpoteflatemdednnS DD iiij cantici SECVNDI fo nomUui d\xqulus imocatis,utfolcnt M*g,irrm m nome prprio iffm mccntis^okmemisim^uminommuMttttmtwmcamifKutfofircfiT chr.1 rcWotH^mumpbawdeortfMpfiusttlt^usdixt: Sigmautancos^ STVU aediderintJhtcfiucturiUnominc meo dtmonia aent: Ungms loquem* uirerpentes tollent : vfimorfm* qtttd b&ermnonc* noccbitif^ Jsmmsimponcnt^bencbabcbmMautprofecltpr^ Domino cooperante^ fermoncm toiifit^ie^nbusf^s.lu^ trata *bApoftolis,& Itfumumpbmkaffeclis , ako mmfajun^ U pera,(f miracula illorum,q*i ma$m&cromantum-*uftic*a> prajhg,^ Lcquid lemnum arte moliebanmrgentUes y tctoontu dejWuerefata^t. hccMaim cft deferipw* Hcritate^m toteomemant m dtucrfum* di partibus tejlcs,ut mpofibilefiteorum conuentum efjefalfum,id maxmt, uerbmm ucnerir.UdgismeturhocM i11ud,qum diabolustimcatcruce.M' que tacebojuod experimento didicijwU damonem, malumfJ>mtum,utUt- tram uWtutem ex bis,qua uexant, uelpofidenthumana corpora, pojjerelijtf reduin^elint nolintgenuflelant, quando nomen lefu debite pronuntiatutnj fisproponituruenerandumtEtquodplusejl^amexpcrinumtocomprobautt nibilfauoris baberi poffe  c Hdbiufilij Adron drrepstburibulis impofuerunt igttem ,  \ inccnfum defuper , offerentes cordm Domino ignem alienum, nel cxtuncum, quod eis nonprxceperdt : Et egrcjfus ignis d Domino , deuorduit f,CT viortuifunt cora Domino . Nonfine ddmirdtione lc%i potefl bic tcxtus, tfumlligaturlatens&toysleriofusfcnfus . Uborduit brdb.Mofes.Aa- ricr e k Bi illifacerdotcs,ut idololdtriextinguerent : atque omnes dd culta fumi Dei deducerent-.quodfuper omnid peroptabant.Hoc zelo Abrabam.cu Dttin unicum doceret Chaldtos, in ur,uelfornacemijfus fuit ab eis. Hoc &- h Mias impetrauitignem de cedo contra propbetas Babai. Hoc zelo Naddb, C Wabiu arrepti uoluerunt adolere cm igne alieno , id eflfacra offerre pro txtrMeisiSedcumarrogarentfimaximumopus Mcfiia:b tantumodo rejr aww.O' minimcipfscommijfum,de arroga puniu jlrnt: Vnd cum doleret A4roH defiliisperduis ex operejnaxim bono zelo perpetra^ dixit ei Mo- Mofo  j:H Tbadaus: Sccundum datem friritunt difeipuli om *i,fracipu Apofioli, in quibusfdn&ijicdtus, &> glorificam eft in confrettu wufiue populi & uniuerfi mundv. Qjiam gloriam Jibi uendicare uoluerunt U wnofiiccrdotes y non prxcipiente Domino , nec exigente tempere , ideo puniti Jutfequimr t ekudtusejl Dominus folus cotris p enitus.o' demolis idolisiundcfequitur. Itt d  Kjf , Zht - iicietbomo idold & eritjcpulcbrum etus gbrwjm. uel(utbdbet ueritds textus)erit requies cius bonor.Et ddiiciet Dominus Jccm domdnumfudm adpofiidendumrexduumpopulifui , quem uidelicetteif aliqudndojdplcniusreducctexudriis cdptiuitdtibus, tf ingentidifperJio% qufugos lfrael t & difperfos lehudacolliget  quatuor plagis rr*. N ahquid darias dici potejificut ad uerbum completum efi, triupb*. ucrucifxo, & mijfofpiritufnlo : Quo repleti Apoflolt , dum loquerentur, era (inquit Lucas ) admirames Partki,Medi,Elamita,o' habitantes iH Me l u  fofotamia, S>rw, cr Cappadocia, Vonto, & Afiafbrygia, & Pampbilia, fc$pto,& Ubya t Cyrene,C aduena Komaniudaiquoque ?rofelyti,Cre tts/J rabes,^ dicebanu Audiuimus eos loquentesnojhislinguis magnalia VcuHocenim primo die,quo Cbriflus pradicari capitattuefi: Quaauteab BcunabuHs adnojlra ufa tporafucceffere, uolumc noftrum capere minim fojfetMultts quoqj aliis oraculishoc ide corroborari/oletfed quadittafunt, iiyrafcnsfufficit: Hoc tamc unu pftring, quod  Mofe, Chrijlo, Paulo,(y tspraditti efl^tanq omniuimmanifiimufcelus, & pe/lis,^ abominatio fsufoma I E S V crucifixo cteretur , qui p antonomf amichrifius dice- turMulti emm (inquit lo.)antichrifiifaclifunt,fed unus omnium acerrimus, l0 ^- p/cuaW, nottumctra Chriftu,fcd(ut inquit ApoJl.)cotra onme,quod p* u ' iicitur Deus , aut quod colitur, ita, ut in templo Deifedeat oflendensfe ,' tan- pmDcum: De quo Mofis inducithilban.tacinantetninbuiufinodi uerbis Mr, nfe ny mn ) xyw inte up wra to aw ta atfa rvrv *o m B,llun \Qid ad ueroum traUucium dicw.Heu quis uUetab eojd ejl  jacte eias^ui \ fsjmucfl contra Deum? Etnauesdelitore Itlia, fupple uenient, & afligem hfonm& afligem Ucbra : & etiamipfi tandem peribit-.Eleuabitur enim mmbilis,&afligctpotifiimchffyros & Hcbraos,ubirefidcbtt:&c con- \^mterafligetquofcunquepotueritjhage, & tribulatione magna, metiam { afAu Ventas protejlata e(l dicens-.Cum uideritis abominationem defola- c H * * : ioitif, qua d&a ejl a Daniele,fiantem in locofantto: qui legit , intelligat. Ve b * T V *' | ft^mHS^ nutrientibus in die illajn qua erit tribulatio magna,qualis no ' faal, mitio mudi ufque modo,neque fietx cr multa,qua fquumn qua aper : e muunt, nunquam acriorem boflem in Cbrijhm , & Deum, o>falutem no~ fAm infurrexijfraut injurreclurum: De quo nibtlominus crucifixus nojler re Jomhituicloriam,Q> triuruphumtrabcns de manibusfuis ortnxes,quos accepe Pm u raiutfubmfert Vaulus diccnsi Quem Vominus IESVS interficietfpiritu o- wfu: cr deflruet illuflratione aduentusfuieum,cuius efi aduentus fecundam ycrmncs Jtanain omni uirtute, fftgnis, &prodigiis metidacibus, & in m J^uclioneiniquitatisiis,(juipereunt,eoqudcharitatettueritatisnonac FTuntiUtfanifiercnt: c mrito attraberentur crucifixo nojlro. Deeiut MKu&oriaJquiturfumma Vertias diccns, qudtuncapparcbitfigmmfi ?_"** T mm  f  debellato dcftruetur, DauiJ iias CANTICI SECVNDI & mmica morsiqua in boc ultimo, fuprcmo coitam confratta pcribitfr& pbante Ufu,& attrahentc adfe omnia attrabenda^utfiatim dicetur. Quomodo diflrabentia omnia tandem amouebityUt adfc unum om- 5 niaperfefttrabat. Cdp.XVII. \ Agna quippc ex ante diclis infurgn admiratio, cur non uidet, * mus attraclumifiumomniumgentium^ etiam populi [/rdii- ticifxcut uidtur pradixijfe oracula: Aitenim Kegiusprofk tatEtadorabunt cum omnesreges,omnes gentes feruiente'v,B lfaias:Surge,illuminare lerufalem, quia uenit lmen om, tf gloria Dominifuper te orta ejl : quia ecce tencbr  cp popidosifper te autem orietur Dominus y & gloria cm in te uidebitur.  4. bJabunt gentes in lumine tuo,V reges injflendore ortw tui : Caligo mim tf tenebra operiebant populos , guando idolis , o* potefatibus tcncbrarumfer- uiebanuSed orto Domino in lerofolymorum agro, & uifa eius gloria ,|cnt coeperunt ambulare in lumine fuo,& reges in frlendore ortusfui, uifa eiusjM la in oriente. Sim quoque imiumera alia oracula, qttibus pradfum ejl ornas Muminarijirigi  & ^ ucl ^ c ^ re * ' M ut non attraftifed expulfi penitus ab ifta luce uideantur: Vndc tf propbetarum oracula , rfumma Veritatisfententia de faljitate argui fo^c diiudicetur.quid nec ad cum confluunt gentes>\\ec ipfum adoram ornnespof, nec ab eod omnia attratla confpiciuntur\Qmbusfatisfacientes r dimMS Cfcri fim omniumfalutemopcratnmfuijfepro omnibu4,traditumpro omniumlw' ribusfanandis,cf in lucem omnium inflar ueri Solis ortum,r accenfum: No tamen omnesfalutemcapiunt, etiam qnibusfalus par ata efi^quoufqueifforw tempus aduenerif.Sol enim injua primaua fabrica refertusfuit ea luce,qua pojfct omnem bominem illuminare : Sed fim tflif- bree , qua ncqueunt eam comprebendere, uel nunquam uel pro tempore : & fanbla indignatioemudans,  expurgam om mimunda,vr colligens omnia difperfa,reddcnfjue unicum labium, y Mui f*r W ,Cr niudumiQjiod^nquwntHebr^ilkderit^uo lex,  oracula da He b,' tifunt & celebres bymnidilati: Velfitfermopurus, & clarus,nonfecun- im idioma fed procedais d cor de puro, & nico in omnibus ex colligami cba mtr.Et tunebomines dmaltipHcitate rituu , cr caremoniarumjn qua multo- to confunduntur,ad unicum cultum reducentur. quituncclar,fecundum Dei bnc^kcitum cxplicabitur,eeffante omni dijcordia,o> difiidio:Qu*an ab ani nuutura difidentibus , an ex corporibusex contrariis qualitatibuscompofi- ^nexformis multigenis procedant t an ex uario culiu, influxu mukiplici, & utrfis nHtrimensfoueatur, altifnta quippe ad difeernendum exquireretur M^oAdfunt quidemin bomine contraria qualitates diuerffiimcdmmixtai Medmcrfe complexiones. Intercedunt quoque uarij influxus diuerftfSim dt- pmes corpora wjlra. Interfunt etiam diuerfa regiones,udrij cibi,conucrfa , Jwn muhiplicenexquibus omnibus (t Ptolemao placet) deduciturbomo ad *"*' jrfoseftelus.Necminus id procedit ab animis,qui[iab eodem fonte proce tmrarfcuntes tamenper diuerfa mdia (ut Pytkagorei,r Academiciau- py ^ is ' t Wrtt)diuerfasinduutnaiuras y o> inclinationerund dijjenftoexoritur. Sd ' ( ^illi trabit Vatcrtter- s ** mmfmcuhsdtumisfedDeufaclusbomotrabitinfuniculisbominumJicu prOfeepr & uelit omnes faluare^ijiquifalutmrc CHR.1 STVS. TONVS SECVNDVS, iy afra. DtiturquidemCDeofaXente) temput, quando teuqui^quando di- jfftcongregabuntur,qu2do omesfiruient Deo humcro mo,& quando (ut iiyiit2dcbartas)ertt Dominus mus in omnibits, e? nomcn eius mm: Quod z ac u erit (utfipra dixit)in die nota, Domino; I qua exunt aqu ap erxrentur ocxx qM* montem pUnum equorumtf curruum igneorum in cxrcuxtuAnfuper atinem te propbeta , utpercuteret eos Dominus cacitate, obcacattfuer^utducm- turabElifeoin SamarUm tcrramquippe bofimmfuorum .Now/mcQj- jkanusUlecumuexiUocrucisproVannonxUs irrucnsin boflesxn tantmp iam conuertit^fempiternus terror ipftus apud eos , qm rem utdernt &  dierant , remanerct . Quinto loco facer dos ducere debet populum ad #fr 'u* JlimumfinmjcHtiinliholofueblegim^ damirraelitalordanemtranfirentperreBuri adpromxjjam terramjictrif tes pergebam ante populum diuidentes lor danem Cuius pars farmrm fumrefdibatjarsleroaliainmaref^^ ^cerdos fublESV pontfice fummo uolens introducere populum * UalM lolus)omnesba0HzatiJumus t faciensaquarum dwfionerntnbapttJtW' ^ato^amparsinfuadulcedxnefirmiter^co nideticet,qui opere coplm.quodkbaptifmatepromxfcrunu A f**. mamaritudJcuenitur,ejleori(utcUdolorebquamur)quxx^ & mudi tutus inquinati dulcifimu gratia donatmu ro amaram datm ** coniimuntSextoficadoiumefiiudicareiutkDeuteronomxocxtur^ n fUt*? antbiguum iudkttm apud te effeperfpcxerisjnterfanguxncm U) TONVS TERTVS. U9 i etti,caufam6ccaufamJepramQrnonlepram i & iudicium intra portas W mderisuartumjurge, tanquamuidelicetpro ultimo remdio , & afiende ilocm , quem elegerit Dominus Deus tuus, ueniefque ad facer dotes lema ffiierist&quarcsabeisiQuiiudicabfotibiwdicy (^juedixerint: Etdocebuntteiuxtalegem Oomim,(yfcquerisfententiam t#tm& non declinabisad dextramjieque ad jmilkan.Non autem admitte- ytuxtunc adjcerdotium, nifpcritifimi m lege,  in omnibus iudiciis M Icufalia temporajn quibusmultotiesfecesignorantia, & cloaca turphu- Hm deliguntur adjcerdotium , nec habentes ungulamfifam, nec comedentei qmdo butyrum , & mel , mfeiant reprobare malnm , & digere bomm> terminantes uel minimumiota t nec in itero fenju legismeditantes. Inexo- iofioquetantiDeusfacitfacerdotes i Scuerosiudices i uteosDeos uocet efi- Exoi, m: qud damnificantes proximumdebent appUcariad Deos^defl iudi- sqmpracipuexfacerdotibus deligantw , ut iex teftmonio Deutero- novaj comprobauimus. Vitimo loco^ebetjacerdos tanquam bnus paflor cura bcre de ouibusfuisjcramcnta miniflrare t inuigilarejupergregem, & om- mexponcre profane plebis commijfa y etiam animam ,fi opus ejjet: quia bo- mfdflor dat animam fuampr o oMbusjuis.Hacfuntyquapotifimpcrtment dfjiciumjcerdotis. Qttod Cbriftusfuerit uerusfacerdos, & ommhus refertus.qua ad uerum jcerdotem, rfummum pontificemjpe&ant, Cap. 1 1. Qgj| Hrj/fo I E S V S unftus in regem, propbet^ facerdote pra Jjjffl otmibus cfirtihsjuis, mrito fuit Kex regum , propheta pro- AJ3BH| fatarumfacerdosfacerdot^aut Vontifex ptificu. Sedprimis J^Hfigi uobus dimifiis locofuo declarandis, qum benefunttusfit offi- afuerdotis uideamus* Primo enim orauitpropopulo , nonfemeltamumfed pi,y tot tempore uitajua,nunc in monte jume in }}elunca,mncplic, mfccret, ut ab euangeliflis plerifque in heis recitatur . Nec Paulus tacuit, PaU !u. Jcdcm Zebrais dijjerens ait: In diebut carnisjiue obtulit preces cum lacbry- ms,& cUmore u\ido,& exauditus ejlprofua rcuertia: Et potijim in ex- tremo uit potcjLtts, pdldrn triumpbdns infemetipfo. Dux etidmfuit regcns, & ucens * r  Md- if xbto extdt ddduBum Uicbea udticinium , quo de Betblebem loco mmt Cbrifli aiti Et tu Betblcbem terrd ludd nequdqudm minimd es in princifius li Ifi ' dd-.ex te enim egrcdietur dux,qui regdtpopulum meum \fidel & Ifaias^ qudm Dei uicemgerens inuitduerdtfiticntes dd dquds^ mw,0* Ucpm compdrdndum t Jquitur:Etferidm uobifcum pdftumjcmpiternum , mifericr dids Dduidfideles-.Ecce teftcm in populis dedi eum^ducem^ acprxceftormfi tibmVer quem Ddttid omnes interpretdnturCbriftum plcerifque inlocisfip- rdtum,c denotdtum perfilium lfdi,& mcrit-.Ndm bic non rexit,nec duxM praceptorfuit ingentibus,fed infolopopulo Ijrdlitico . Cbriflus ergo n/lff datus efi inpraceptoremgentium t quds in Dei cuhum deduxiteispradtcMm tantum ore propriofed in ?du , .o ) caterifque Apofiolis,' pr*dicdtoribusj?ro qwbus omnibus pradicdntibus in ueritdte inquit idem Vdulus : An experm tum quaritis c tus, qui in me loquitur Cbriflus ? Curdtn tdndem dnimarum cm bdbuitucrusSdcerdosJdcerdotum y pontifxpontificum, * Vrincepsprwp fdcerdotum,ut bnus,!? Optimus pdjlor dnimdtn ddretpro ouibusfuis , fecfr ta dimittens, redimem eds non mfdnguinebircorum, dut uitulorumjedmfii- priofdnguine, introiens quidem pro nobis infinBd non mdnu drtificisfabnci- td ,fed excelfd,cce\os penetrdns, (ffiper omnes credtUYds confcendetts ode* quibdbitdtlucem inaccefibilem, Vdtrem tinwerfitdtis:cuipraJcnMtouctt' perditdmjd efi naturam bumandm^portdns edm bumerisjuis* Pului TONVS TERTIVS. ile Omfio t dnpucrofdcerdtiommfiicrdotalU debentur. C4p.lU   ' Acndori(lcgeiubme)dab4murprimtUcumommbiu,dL ofi- rebantwrmfanStuario: Itmhojtia ornnes , & poptdoiubcban- turhonm,crreucrcri.DctrmoinUbroHumcTormdicituTad": Aaro xOmajmmtt, quasoffcruntfilij Ifiael, a facer dotem fcmnm-.cqMcqutdmJancluartuminferturquocmque, & traditurmani husfcerdottsMftus efl: Sedpoflea in capite decimo oclauo ah Dominus: Ec- Itidera  digejhe(utin eaangeho di- Euan s- mr)afeceJJumibant:Vndadhgemfpimusnecefarireferendumeflr e mim qucmprimtia conferuaripoffunt : IH* utiquc , de auibu* ait Apoflo- kddKomnos: Uoiautemprimiuasjpiritusbabentes: Quod dupliciter in- tgpotejt : Autprimiti* , quas Spiritusfat&us inprimitiua ecckjia dona- tatApoflolts.dona mdeliect, & cbarifmata multiplica Aut per basprimhias PMtaf mgmus mina bona nofkorum operumju bonas injbirationcs: tf bas com femredebemus,& offerreilUs Cbriflofacerdoti magno abipfifuagra^ toJcruavdasfuifqueaugendastneritis y measPatrigratifitw^ fH?Memdtciauroffermd*folummodofanWficaK hyupmcipes Do effecli pugnare incipiunt inbqftem , contra quem puma- mrnofter IESVS Pontifex Maximus, & ab bis quiinitiau\rimiirituscbaritas prima Vaulo coUoca itn tvr.Quam  nofler maximus Antifles,tanquam ucras primhias y (s> decimas, ) u Fornmdiaexquirit,coitcludeminipfa y ueyiinprimariof m damento % Vime decoranteomma alia pracepta,  totamlegem, &propbctas t man- ^cuharipracepto y utipfaomnidiUgeniiaobferueturdicenr.Hocmando Jbytdiligatis inuicem:Etiterm:nboccognofcent bomines,qud eritis mei fapuh, o* 0U es mibi bono Amijlhi credita, fidileftioncm babueritis ad inui M&dutomiaoperafiantincbaritate&Deograta^ * Cbrtjhficut Vaulus nos m Coloffenfus docet:Onmia(inquit)quafacitis *mtncpommnoflrilefu Cbrifiifacite.Primitiasigitur^ omia^uain- Jtrumur mfantuartum, debemusbuicfummo Potificiprafentarciutipfcea- wconfperfafuofanguine,o> coditafuis meritis grata prafentet Pdtriater- tofrafcntationejmpiterm. Et boc eft,quod dicitur. Ha ert pro ofjicioCacer wdjUtutofempiterno. Sedcum buiufmodi defecerint infacerdotio legis, ne jmturfcriptura, oportet , ut compleanturin noflro uerofacerdote Qbrijlo, m ?w ; mfuos pojieros, presbyteros uideUcetfeufacerdotes tranjlatum ejl owjacerdotiilegis&ebtur aw$ buic Antijiitinon tantum prmia,qvM EE iiij CHR.I SfVS. ' Pauliu CANTICI SECVNDI tichraifVn(\ttrnmdb famfciterumb de terumab, idefiprmhiapi mitiarum: Qua fie deUgtbaittm Populus ex cmurn decem offerebantficet. Wdm - doiuxSdcerdotes utrtxdecem unumofferebant Deo t utinliWommt lenmns.Deo itaque jmpliciftimo dabatur unum, populo tanquammateri tumiSaecrdoH utem,qui mdium tenet inter Deum cr populum,dcem:q^ jmis numerorum.cf prinapium denariorum\ mediufqu inter unum, ? cati, Cbriflo autcm noftrofummafacerdodcbentnr unum,& decem Decem p. dem tanquam bominifacerdoti , Vnum autcm tanquam Deo : E/i enim meU tor,& finis quietdm.&c repciens. Sacerdo mfupcrnojlro debentut nont tum primia turtutumJdbominum.Et ijfuerc innocentes primi pro ipfioti fi,de quibus loannesiempfuntexomnibus primia Deo^ Ag. Neta boc quidem alios refpuiudummodo uelint ei offerre primitias  cr decimas, ii ejlinitia.cr compUmta operumfuorumNnd inquif.Qui perfeuerauerittf que infinemJbicfalMserit: Perfiuerana enim eft uerarum decimarumot* tio. Exqmrit eamprimias dierum -. Ndm in antiqua lege contctus erat DftK, utfanStificarc tur ltimus dierum cfipmus in bebdomada : Cbriflo auiefi. mulcumDeo Vatre damusprimum , qui ex co , quod eft Domino confiam, dies dominica dicitur : I qua & mundo dedit exordium , fmul o* mu /ptr. tualwfurgente Cbriflo ipfo die> m in eo principium daret beata uitajmit eo exorfus eftfabricamJuam.Hinc dicut nonnulli buncforeultimum dkn$i Deus cUudctftatumpercgrinaonis noftra t uelu in diapafon perfefto kk Duid ih ex muhis olonariis curriculis: Pro qua ottaua Dauid nonfiullos ccli- uit bymnos, utpatet in eorum titulis . Sacerdo quoque debentur boftia,jb Leoiti. X afro Leuitico edocemur,ubi dicitur: S icut pro peccatojta ? pro cpij prodc\Bo % utbabetnofkatraduttioMfAwdotepntinetboftw boftias bic meminit textus: Altera eftjppeccato cmifiionis uidelicet, ubteH+ liqualis uoluntaria culpa: Altera eft pro deliftojd eft peccato ornifionis^ifa origc r , r o/g. Sedfibene perpedatur ueritas litera, eft pro culpa comijfa p enm. Quod facrificii at* affam Uebrai uocat y ut patet  quito capite eiufdeU ti,ubidicmr TX\7\ UtiXQX Mil atfKiV rfrWIJH i wm M"* quod ad uerbum interpretai um dicit : Quia errauit , (f f> non co & nomt . ff propitubitur.uel parcelar eucupatarium ipfe offerct in culpatartum Dom, id eft infacrificium culpa commijfa per errorem. Tales & ; fcnw imprcjju^quem cateri timednt,ftcut & inprincipibus y & in regeu* mu EE v. CANTICI SECVNDI ddimtftquiddmyquodfifulmmensreHercdtur. E/l quoque % dutejJcdcbct mfdcerdote ittfigncqkodddm uimti$>(f confequetter diuinusfauor> ut omnct ongen. Um rcgercY j dcdmMinc Alexdndcr (ut rcfcrt Origenes in C & dd eius nutum contremifiunt omni: Imperdtenim mdri, cr ucntis y  ok* diwt ei: Pdnem benedicit^ mirum immodmjldtim multiplicaturAubct fwpfc ri bydrids dqua, & uinum efficitur: Animds cuocat ab inferis , y reumm corporibus: ImpcmfcbribuSy&ceffant ucxdrci Et ut breuitcmonckms, omnid cumreueremur: otmd ipfiobcdiunt: imo & poteldtcm deditnobufi- per ornem uirtutem inimieijummodo Jequi uelimus eius ueligid> qumlegitimHs y & uerusjacerdos^ Vtiftxfut- Irit Cbriftus nqftcr, opportunum duximus ddduccre , qu fpontifiakv \ dntiqua legisiqua omnid figitrdm, ey typugerebdnt noftri fo- rni pontifiets I E S V, o* eorum,qu*#> Gm * XiTfy, Latine tunicd^uel edmifid Shriftd diciturdbfque ruga.Tcrtium cft DDK abnet^uod nos cingulum^ bdltbeu.uel zwdm dicere poflmus: Et cft quajifd Hscolubri^ qud exuitfincRutem , textumjub tcgtninccocci y purpur totidemakzra- m fil>t inaicem, alternifqucfuccedentia, ut totus uocalis in templum accede- rcwrnorcreturSextmeflWKquod mappellMAqudate&^Sed Hierorymusfuo prprio nominepbod h. nomnaf.quod duplex eflxalterumfacerdotum, cr boefimplex lineumjuo ufa ' pimMemta^fdccrdosiVfiseJl^Dauidrex quando uoluitconruUrc DluU Dmmuntsn deberetperfequilatrunculos.quifuccderant Sicclecb, deprx ^^uncenxmdixitadhbiaurfacerdotc:Applicambiepbodfauo musconfuluitDominum^cldrumrefpbXumbabuitiAlterumeJlepbodex k^Ugerepetitis quatuor coloribusbyacimbinojbyfino.coccino^purpu. ,comextumexdurocumftcgminchydcinthino,coccino,^ mjUrmne by/Sino, mira pulebritudine babens in utroque bumero gemitios la- pcsdaufos,^ infrtos duro,qui Hebraic dicumurtfltifobam: quodep- s ** mpnta trdnflulerutfmdrdgdumjofcpbus Sardonycbum.Aquila autem t Sym 53 taf, & Tbeodotio onycbinu, & bene,utfuo loco decldrabimus-.c m uno- &' muedlorumfena Vdtriarcbarum nomina-.hi dextro bumero maiores flij U- bicob , mfiniflro uer minores inferipti eram. Septimum ueflimentum efi men jonpdruiifedcuncltspradfis cclebriusiquod Hebraic diciturv&ftbokcn GrtccKSyio,, Hmc Latine traduclum efi rationale : Pdnnus quidembreuis ex fituorantedlis coloribus intextus, babens magnitudinjj>itbamis:Xn tertio lyngurius^ dites, cr dmctbyslus: In quarto uer cbryfolitbus,onycbinus y Q> beryUus-.ln w ca lata erant duodecim nomina duodecmfiliorum \fra'l . In cuius ra- **au quatuor cingulis erant quatuor annuli durei corre fpondentes quatuor mlisqu, erantinfupcrbimerdlicopulatiuittisbyacintbms, & cdtbenisdU ^fhgatura firma ejfct,? una texturd uiderctur. Erat queque (quod md- *neimport4t)in ipfo rationalt tudicijjuffu Deipofitum , OtmtVOnwfibdU "mwtumm, quodnos babemns interprctdtumidoftmdm, & ueritatem.Et CANTICI SECVNDI hcec erantfuper cor Aaron,pro quo nos babemusfuper pcftus Arotuqua^ ingredicbatur in templum coram Domino , ut portarei Aaron iudicium filiou Jfialfiper corfuunr.ex quibus miuerfa confijik ByfjitSiqui ex terra gtgmtur.terra deputatur: Purpura ntari qua ex em cm- cbeolis tingitur.Hyantbus aeri propter coloris fvnilitudinem: Coccus qudfw deusignitf atbcri.Acquu enimadiudicarunt,ut Pontifexfummi opificisgi tias ageret Mi s qui f ipfa elementar quacunque ex eisfabricatafinupro- duxit: reprafntaretq; ipfa elementa, (f confequenter elementata omi op- ficfuo. Primumitaque ueflimentum , quo pudenda cooperiebtur lineumertt terramftgnificans, qua traximus.und genitlia nobis cooperiendafunnouii inde uoluptatemfntimus , ad quam nullatenus cendefeendere debctfacerior. nec cumipfis membris aliquidagere,nifiquatenusnccefitas, quextcrrdh- duximusjogit. Sed de terrenis paulatim ad excelf crec~li, capite ufque aia los cooperiebamur uefle hyacintbina: qua aerem indicat a r/y ufque ad ta- ram diffufimiCui appenfa eram tintinnabuU>? mala punica.Quorumftrcp tus t tonitrua,& fulgura>qua in arefiunt,comprimcbant,autjuofoniw ttrre bam areas pote?lates:Vel(ut melius dicatur)reprafintabant barmonidtHtf confontiam elcmcntorum,y omnium t qua ex eis compaciafant. Quodf** lorum pwcorum compofttio , & ordo mirabilisfignificat.Altius quoque cotr fcendentes dicunt,quodperfiptuaginta duo illa tintimabula,^ totidem ntw granata citabant etiam Jptuaginta duos prncipes idiontatum y fex pro qux m aduev/tu ueri Vonfisfumm cffcttafinr. utjlarm de- farims.Aurim uer,qw intex erant colores,dut colar ata 3U uitale m- fcm  quo dementa connefluntur in compojitis, reprajntat. Supcrbumeralc ucrohemifibariumfrperius refignat, in quofunt duo landes Onychimjd cjl iuo luminria magna defuper mildntia.7,onam autem^qudfacerdotis peftus srtqud uefiis lined , id ejl terra cingi- wr, Occanus ejl terram circundam'. Ih eo auten , quod circurriuoluitnrpcftus [cerdotis,quod mundi minoris medituUium eftjLodiacvs intelliffur^omnid mi* imioris eentralid circumeingens. Kationale in mdio peftorc pojitum terra t ff cm ornatum edijjcruntfloribus, herbis&fruftibus ueflitam:Qjtubicffettusfccundarum caufarum apparcnttfafim dignofeuntur-, Hk amaUqualitercprehendimus quamclara,ucl claritate, ?* benitate in eo,qui ftlcndore doftrin*, psrftftionifque bonori perum cru irre pofulum debctiadeo^tgrejfus eiusut inquh Hieronymus)motus, & uni- ^ ucrpi,qupr qui datorti ta naturaUs dicitur^ (f cumfilejupramundano, qui uitam largitur ftpiritu Vontifex itaque omritum crcaturarum, & mundi totius ucjligium portam iai. cabdt.cum Deojcrificaret, cunSia indigcrc mifericordia, ffauore ipjuuj quo dcbentcxpidri, (ffoucri&tficnonpro liberis^pdrentibus^ac propi^ tantum.Jed pro omni creatura y uoce > * babitu prccaretur* Et buius pontifia Lcu:c $ . ueftimenta in xodo iubenturfierifcd in Ltuitico a Mofe (Deo ittbcnte) At- ron ipfis induitunquia a lege b cbtuln A* ron y ($ filios eiuSiO* Iduitcos, %f ueftiuitpontificemfubuculdlined,accingM eum bltico^ & induens tuniedm byacintbinam^ defuper bumerale impofiiu quod aftringens cingido aptauit rationalijn quo crant urim ue tumim . Qirt quoque texiteaput) (ffiiper cum contr a fr ontem pofitit laminam aurcamecn ficratam inJanRtficationemftcutprttccpcrat D ominus.Lauabatur itaque fd cerdos antequam induerct ueflimentum aliquod ,fed totio illa erat uirtute , (j* iudicio legis, quam dedit Dominusper Mojcm 9 ideo dicitur, quod lauabatur i Hercm. f4 yjv ; Q^ J tamen(ut inquit Hieronymus) mundi purgationem figurabat y (f baptifmifacramentUM,uclpKnitentice:in quibus abluimur^antcquam induamus Paiiiu* ilUm facram uej\em y de qua inquit Paulut: Induimini Dominum nojlrum lefum Cbriftum: quinimmo y ipfe uoluit lauari in lordane^ indui,atq % replcri Spt rituJnSto, quifuper eum egredientem de laudcro afiendit injpecie columb*, NVS TERTIVS. it4 L^Utn intrarci injcra^cf in expiationemgeneris bumanhQnam baptiza i$ (ktim cccpit,ajfumpta pugna in ereto contra koflcm bumanigencris, profe \\tenioPojlea docens^fanans^ tandem ojfercnsfe infaaificiu.Lotut ita~ \tffdccrdosinduebatur primo Jubticula, autfcminalibusy quiaficrificaturus }0 cvrtmum obfiruare debet,utfuccingat lumbosfuos , qtland nec uxori iurc 0rimonifferuispoteji Deoffacris bene uatarefiifi ab aBuuxorario ab- \mt. Hinc Apoflolus doces uxoratos^t alter alteri redderct debitum(quia pauIu Mttr hbet potcjlatjui corporisjed alter alterius)fubiungiti Ni/i ut uacetis vrstmiadtcmpus: ^odnibilejfet y nifipra:fupponeretnonfojJe quempiam }mrcreiuxorari mamona Jta necjj>iritui & carni,ambitui mundi^ Cbri Kiugo.Succingebaturpoftca baltbeo cofecio ex quatnor coloribut, p quos (ut famut) quatuor dementa primaria, $ omnia ex eis campo ftd intettiguntur> Imtdns , qud omnia b \h$ & btbcxsjuperintextum , ut iam elemetis iftis alterabilibu* eufuis ele mms ad animaem partem dimifiis,ad meliora elementa cccleftia, atque di- m (ie quibutfuprd diximus) erigat animum: Qjtod o* lpis OfWjfrtaw, cftmyckinusaftrilus auro in utrbque bnmero dejignat : E/l enim bic lpis ra centrum terreusjn fuperficie autemfapphireus : quo docetur, ut terrenis meonclufis in cetro, (? circa imafacerdos ubique ccelejlis appareat. Et quia tcrios eft tanquam bierarcbquifinon primajaltemjecundaria iecerefmdamenta y nominat implora do corumfiiffragia.Appendebatur pojlca rationale omniumjacratifiimmA duodecim lapidtbus pretiofis , er urim ue tumim : Et ligabatur rationak cu jupcrhumerali, utrunque duodenarium: Injuperhumerali cnim inferipta cr duodecim nominajUiorum Ifialduobus lapidtbus onycbinisiln peBoraiikctl uel rationlicrantduodcdmlapidcs pretiofi , in quatuor ordinibus cumii^ decimnominibuscco quod Pontifex ncflcr Cbriflusfecitex utra um Quod fito loco relinquimus dedaradum. Erant injuper in illopettor uclu tionali urim ue tumim y quodj\cfcio quo modojnterpretafunt dcclrimm^ ucritatemx WamQry\#abiiKuenit,quodlucmfignificat: VndurwtUm xes^ty illuflrationes docbin autpoterit dirigere ffi* piam in uiam^qunejciv Nec caem alteri bonipotcrit prxftare ducatu: N propitiationetn adinueniet cum Do, qui no cjljitxgratU lumine colluflram* quia nec Deum nec diurna abfque eius lumine cognojeere pofiumus. CUrus \u- quetf colluflratus debet cjje ponfcx doftrinafcientia utriujque teft^mc^h O* Jpiritu,utfciat > quidfaciat ) ? intelligat^per quam uiam plebe deducat , tf cognofcat,quid Deus expetat  nobispro purificatione , er fiinftificationc w- jlra.Hoc my flerto portarc dicutur potifiers nofiri bipartitam illam mitr/H, tf denotetur uidelicet peritia^quababere debent ipfi pontfices in utr>que te)**** to: fumas inpUrifque nofiri temporis res nimium deficiat a facramento. Ejjc TONVS TERTIVS. tl j ustntcrDcumpjum,o>populumoffendicidum>qw j^ctjMudmn tummjttod i*mdcuktum,perfenum y compUtumSmp\i- m&finedefccTupoflumus interpreta. Hinc tanta diligentia iubetur utfa ttrdos non modo caueat a peccatisfedfu impollutm eatn a mortuo,  mulicre tm, mente in eaelum babere debet*tm m oret mcte,qm e *mbm Veftem Cbrifli Rom*jufiepi;De baptifmo enim loquebaturi AlterZ Wpvntettaqu* ejifecundd uejtis cooperkm nuditatem inbisqui perdiderut Wimentumbaptifmale; EtbancueliuifDeusprotopldften, &quotquotm PWlapftfaluamnr.de quibus inquit propbeta: Beati quorutn remij}*Jimt D ^  Kt STVS. STVS; CANTICI SECVNDI \qmttes y (f quorum tcftafunt peccdta.Et boc duplici genere ueflimmti^ bdtur noflcr Voimfcx maximus Cbriflus nonprofejdpro ommbus,quo m peccata tulit : Altcrd cnim erat tnica mccnfittisiq** baptifmi ueflcmfi^ m indiuijtbilycr mn% reiterand: Altera crat diuifibilis per parte,^. te: Et btcfignificdt uefl pcenitcmi($ caniflrum azymoru% nullus dicatur mundus forde, etiam infans unius dici-.quia omnes nafciwxfc lij ira y & peccato obnoxij. Siquidcmjunt peccata, qua uenialia dicuntur^c feindunt ueflimenta , o* digna facilis uenU : d quibus nibilonnus muniusit- bet ejjefacerdot agere uolcns cum Deo fancio , mundo , q* puro . Vnicfc- quitur , qubd ad mdlam animam mortudm accedat , ne polluatur , (? compi- neturfoper mortuo , eflo qudfueritipfius pater, uel mater: Ex quobtvr, quanto maior mundities exquiratur in pontfice ^quaminjicerdote^cunti^ concedatur in principio capitis accejfus adfunu* patris, tnatris^filij ^fiH^fri- tris quoque , (ffiroris uirginis : Vonfici autem Jummo interdiciturcccffus ad quodcmrqucfunus.EtquidfadkatisctinedtfuMSi utpofitcoinfmtit cedentem ad ipfumfin efl prtfentis trahtus: Hoc tamen dicam,q> dpiV* tres mrebus fyiritualtbus peritiores quambi, quiinrelationibws, (f^uid*- tibus InueniendispbantajUcaniur^uas nunquam inueniunt, non fine cufd od narunt^u: cadauerfipeliamr in loeofacrojumine ajJeietur,quouffr**ftra>ut uulgusopinaturjdadexpiationcadaueris, quodudldkitm^ defi.ordinatafinti Et giir iftafth* vnus ab tfla etiam fceditate iubetDeusjacerdotemeffeimmunem.Ubctctm ut nunquam de fanftuarioexeat *fed femper ( (i fieri potejl ) fanftus (* >  uiolcturfacramentu bifario matrimo- m.Sedbeumfcelictatempora y (fperditos mores, ({nado uerbaflatuti, cr le~ pprxceptajruantur ttumodo in cortk deprauato truco,& putrefacta ra ike. N admttiitur adfcerdotiu buiujmodi digami t nifi k ?5tifice t y gerete cmDeiintariscontraDomimjUtutiidifpenftur.Em^^ fifm admttuntur faccrdotibus,qui uiolati.deturpati.coinquinatq; adpoti- pcM&facraperagcda abfq; diftefatione, & punitione.nudata fronte acce imllnfuper &gibbi^ claudi,& bcrniofr&jpurij,' babentes nafum tor te,Cr immodic.,v> omnegenus monfirofutis: Quafecudumjhtfum myjti- cmmteUigentcsuitia, * defetlusin anima denotam.quibus diminutinpof- fwtportaretumim i quodperfecliones,a' cplcmtafignificatjam in naturali- W,j mftirituahbus: Naportare ueru urim ue tumim efl babere lume Dei,(? mperfcpion in opere-.ut de loan. inquit Cbriflusfub aliisfed bisfimilibus iiAis,dices:lUc erat luccnia ards,(? lucens: Lucebat quippe doclrina,& ar ^ Ut cbaritatefimul cubonis operibus.Cidaris ucrojua iubebaturportari in ti^pro^oarnmunosgerimus^ccelu^cade^ iAetfacerdos aftu, uel uirtute: ut dicunt Tbeologi nojlri. Hinc Mamarei non Thcoio. tondebant capillosjut comas.quct^ ut in Cancis dicitur) iun&x ejfe debent canti. anbusg quosucmuntinfiuxus^cbarifmatafuperioraadnos. Necadbuc Mycurnobisfitinditia denudatio capitis t & rafura contra id, quod Cbri- fauobfcruareuolmt, quicapillosnutriuit, &barbam. Dicunt aliyur.Hocfit,  ubiqi pingatur ck\ barba, er tyr.q u* mdicXt y q> Vetrus ipfe pofl illuJioniUnutriuerit capiUos, bar Mt.AdApoflolconfugit ) q u icum Corintbiisair.Virndebetuelarc caput pi m>awamimago,& gloria Deiefi: Uuirorans t autpropbetansuelato ftodcturpatcaputfuum , quoduideliect Cbrijlus efl : cui debetbomo ejfe tyofnus atque apertus . Et iterum : Virfi comam nutriat , ignominia efl Ali: magno myfleriojuo locok clarando\Quodnomen Cbrifti>@r Deijiomnes milites portantfanquam b ratlerc>&j}igma>aHtinfigne Cbriftianareligionis,quanto magis portmk- het Pontifex maximusfimnl ?Jacerdo:cs 7 quiJunt tanquamangeli, y Jaca diuini exercitus ? Sed Vontifexjummus ? maximus tanquam dux totiusm tice Imperatore > cecteri autemfoccrdotcs inflar ducum priuatarumleffom fiu cobortum.Qmd autem bcec cum Vontific mximo Cbriflo agant^in^m ipja omnia tcndunt,uideamus. Qftid Ma omma ueftimcta cu Cbriftotfuepotifiimfigura-bat Cap.Vll Amad Cbriflum nobis deueniendum efljn quem omnia emkf, (7 ad quem omnia rejpiciuntjanquam ad dominum reru%fro- pter quem Ma omnia ordinatafunt , T in quo omnia uerific debenv.Quiajmper Mofes cum Cbriflo y & lex cum cungdk Idco erroris notatur ?etrus,qui in monte Thabor, quando Mofes affuit Ciri- fioy uolebatf acere tria tabernacula , cum unumfujjxceret Cbrifto^Mofucf E/tf: Nam unnmjunt lex>propbetia> cr euangelium:&c unumalteriadcocor- refpondens^ connexum^ut idem penitus fint: Qjtod uidere pofiumusjumo do Dcusfua benignitate auferat a nobis uelamen , ut reuelata facie uatetmt gloriam Domini contemplarijramformati & nos in eandem imagine ucri Fjj Dei.qui primo fub &propbetarucontinebatur: Quem no- bis iam exhibitum contemplabimur afeendentes a claritate legis in cUrhat m Lmtu gelij. Dicitur in Leuiti. q> congregata multitudine ad ofliu tabernaculi , Atro* conftitutus eft facerdos  Mofi; Quieumcitaueratilluccumfiliis.ffcumui' tulopro peccato,& duobus arietibus^ canifiro^zymorum-^onne Cbrt fius uolcns offerre uniam facrificium pro peccatis totius mudi > exbibensptp' Jum bojliam pro pcccato.prc del&otfro errore.pro iniquitate^ pro tranfgrcfi fione.pro rebellione^ pro omnifielere.quod legis Jacrificio nonpurgabatur^ uenit extra portam magna Hcbr &nonpircorum, dzymorum,r omniumqux dfacer iote legali offercbantur Nnne , cr antequatn ad altar e cruas confienderet, ymmprxmiJttmeliorcmqudmAarontLauariquippeuoluit Baptifia in lordnefdciensfeipfum lauacrum,quo diluerentur ornes fordes . Nec adbuc Uc lotione ctentui laudre uoluit pedes difcipnloru eo lauacro, quod Um feio - fmfeccratiQuod myfleriu non intelligti Petro dixit:Quod egofacio* tu ne- fqu4ndo uideUcet intelligcs^uoficramento^uo la ucro.qua aqua Uuerjm te.httellexit quippe docente Spiritufanfto,quiftggcf [,& decUrauitonmia f qudantequdmaliquidagdmuscum Deo mundifimo, tportct,qudbaptizemur, cr mundemur lauacro baptifmi confeclo exaqua, cai efi ipjfilius Dei- qui lauh nos (inquit loannes)  peccatis nojhisper ueru Uptjfmum : Er Um ab ajfettibusfignificatis per pedes uerbo,  amore, iu~ xtsid quod dkif.Vos mundi efiispropterfermonem, quem locutusjum uobis, jlcmm uidelicet doSbrina, cr amore. Lotione itaque prxmiffd uefiimctdfufce- pjmjhipjm ucftimentumfccit, quo operiret nuditatem noflram,Ju:utfefc- ierntaquam t qualauaremur i Q' bofam, qttdmpro nobis offerret, panemjuo nos pafeem^oflium^per quod intraremus:Facltis efi igiturfeminalecoope ritns wrpitudinem,quampatefcccrat bumammgenusper peccatum, ut in lere Utem ' m loquiturDominus dicenr. Nudauifemora tua contra faciem tuam-.y ap- Mit ignominia tua. Tegit aut ignominiam nofiram uefie confecld cxfudipfms jpfle, qui efi uerus Agnus tollens peccata mundi-. QuibusfubUtis cooperta efi ignominia. Et bxc efi illa pellicea tnica, quam Deus uefliuit Adam:cum pec- uignominia non poterat tegi, nectolli,nifiuirtute,  mrito iflius Agni, qui tohfcccata mundi. Extat cr tnica byfiina: Qux ex terra fdflajcrrque ftgjicansut omnesaffirmant)carn terredm,qudm ajfumpfrut in ea nos red hetDeo pLcdto,4bfq; dubio reprafintdt ; Qudindutusbdbitufuitinuetus momo. Et bxc retorta erat uirtute diuinitatis, ut nequiret rumpi: dutfcijjur ji]prxberepeccato,&fenfualitati: Quod in nofirofummo Vtific Cbri Jo mmmodo loam babet. Et bxc firiftafuit baltheo ex quatuor colorus^ osdiximuijignificdre qudtuor elementd , ex quibus compojitum , artatum, T compaginatumfuit corpus illud nWya Miznepbet uer, id efi pileohs,uel tou y uodfignificdre ccclum diximus,quo inuolui,& ctegicaput debebatjk rdosS E S V noftro prxomnibuscuenif.quicaelefiisfuit totus.atq; diuinus, >cbq,finealiqud intercapedinefemp incubcs-.iuxta illud quod dicitur , 5, Jtcerdoj illud tcgmemiimmqdeponere debet.tyo Mdbil quoq\.l paUiubya- cnbm n dicfumpfit,fed cffcftus efi ctintinnabulis t Qr malogranatis-.Fuit tnm nonfolum colore coeleflis, ut byacintbus t fed re cr operefout dicit A/w- Iwus.Secundus bomo deccclo c"oelefiis.Quinimo(utidem'Apofiolus ait) rtuS  FF iij CANICI secVnDi t eitos pcnctrduitmclior ipj effeBus . Coelu etenimfuitfuprthumfigurdtui coopertoriu arcpitiatiotic$ji Exodus cut i n ExoJo legimus: Pari, (ff meliori Modo ex corpore nofiri Vontificisiq eis quut medidtor ejjet inter i* fim Vdtrem uniHrforu > (ff nosiEtdppcfatcitebdtmdlogrdtidtd, &tmnh la utrdquefiptudgintd duo: Qu^etintinnobuld diximusfiffiificdrefiptua^u duos prncipes prapofitosjptudgintdduobus idiomdbus cupopulis ipfis ^ ditisfiguratis in totidem mdlogtdndtis^o cp otmd Md numind, (ff intelligfa Puim rum ipfarum uirtutes ddfe dduocduitfi ornnidfiiicies^ut Apofio*ait\ (fy in ipfo habitat otmsplenitudo diuinitatis corpordliter y utficutperipfum^ idem & ,tt *Pfo omia credtajuntjtd in corpore cdput efjet ecclcfi ommdfvhiecit^nihilr^ ci nfubie&t. Vricipes ejfejfuviciaru.Sc populoru nemo ex bis, qfacrish DioteL fiudm^ambigit^ut docemur plerifq) in locis y mdximDiony.(ff Ddmclcyi angelu prncipe Perjarucommemordt,(ff Miebaclcm fldntcpro populo Ifr tico. Sed ij omnes dduenienti Cbrijio cejferuntjmo ipfifubieSli,quicquiiim cpsfaciunt y eius crpetrdnt imprio . Vopuli quoq; ipfis creditifignificfa tndogrdndtd Chrifliponficis nofiri difponunturdrbitrio . Hincipfenonm JJraelhicamfdmilidm curdtjd ex ommndtione,qu*Jub calo eft^(ff exom bws populis(ut inquit loa.) (ff ex omnibus tribubus, (ff linguisjudm cokgttt clcfidm.ftcne itaqueportduitjMpcrhumerdtecumldpidibu*, in quibitfcripi eram nomindfiliorum Ijraeh quid in bumerisjuis portduit totdmfamiwlf Tdcliticdm>f purgdiiSytyfaludns edm: E t quod dururn u\detur y inquitiNon e s t vs. ni,nifidd oues, qutpcrierant domus IJral : Quod tdmen intelligendumcjik utrdquefdmilidfiguratiud uidelicet (ff uerd\qu ex Vatre m Uhdch progenita^partitd tamen dicitur^ma cx eadem famlia funt.qu (olliavidebebt Idcxtris, y qni collocari dcbebant jmijlris.lfla autcm w yfkmlWff WMftwfidffademdcfidojoikftdfuit  nofirofammofdn (triof.l B S V cx pmni tribujingud,populo,@> natione.quafub calo c(l,di- tifj.fr acipulm duadempartes conteptafijub duodecim fignis ccclejlibus : llo infcripta dicitur in duodecim lapiSuspretiofis : quid omnia,qux in hac fmtlugefdfint, pretwfa merit dicipojfunt. Verum ddunumquemque lapi imdfflicdrcpoffemusduodcndm panem ijliusnouafamiliacumfuis duo- imsprmipibus : Sedbocfuo locofaciendu(Deofaunte)referuabimus.Cur Meniipfumpeclorale ex quatuor coloribitsfapc amediclis dicatur intextu^ fienodarcpoterimsjmemmcrmusnos dixifie qmuor illos colores fi- pifiem qudtuor elementa^xquibus ontnia coponuntur, & in qua ctiipfem adi dicitur partitum, q* cx ipfis cSpofuutf cuidem ex bis dementis defccti- tci,rcliqua uer ignea:Quibusomnideiscorrefpondentid conucniitnt,ddc,ut cmk tamcoeleftia, qum terrefirid diftributur illis elementis ftgnificatisfcr ^tuorolores:ldeotypusutriufque famlia per illos quatuor colores dijfitu m llla dutem duofacramenia, qua dicuntur urim ue tumim.ddeo Cbrifio w/Iro Vontificijimmo conueniunt, r ipfe non tdtttumportet ,fcd eddcm peni- m^quaper illdfignificaturjnterprctctur quomodocuqtfi enim trdducatur fofcina&ucritasjipfipHbliccUtndt&gofumueritas: & doclrma med c h r. ticfl mca origine fedeius,quime mifit,mibi s dut/mfic cmuncata,utuerbo > > "*"' fofimpopuloTu doclrina: quia omnis Cbrijli aclio noflra inflrucliofuit.Si mo inter pretemur claritatem erperfettone, ipfefuit lux illuminans omnem hemnem t r adeoimmaculatus> rpcrfettussitnosfudgratia, & meritisim maatosDeo Vatri reprafentct.Etfitotitpeclorale dicatur logionjdefl uer MCjudrationaleyne ipfe ejl uerbujn quofunt omnes regula tam reru crea tm,qum eor,quafacere debemuflpjitm quoq; otmibus rdtion intelligedi, Voyerandiprabet: Et duplex dicitur, quia ibi duafuere natura-.in quarum etpafcud rationis,' intelligentia inuenimus. Erant quoq; ligatdpe&o- we&fuperbumcrale uittis bydcintbinis ,quatuor in alterojibi inuicccorreff>di tcsiSed qua melior uittd byacintbina,a> cceleflisrfum tile totus ccclefiis.qui de dodefeendit, utnosfdceretccdejIesfEtquaefi catettdbac urea, nijicba-  in quofabricatus eft mundus , eduemt cum I ESV: Sedintot o* tanta intratmsficramenta, quodfiuluerimus ornnia explictrt, quabic oceurrerent^ neemea uives fippeterh ad dicendum^ nec Icfforcxpcr- ciperent,qutf cti i ornnia dedit Vater \babere nomen ipjius Dei infc.Et bicaducrtat> quinterpeUatpro nobis impetrans ueniam ea mediante, & fohtio- **deoitu:Omnia enimfoluitfanguinefuofparfi, quo & mundos de dicin tnosprafintat Deo t quosfa morte , & fcrificiojmel oblato expurgauif. Wdem(infertApofiolus)fccitfifcmclofferendo. Et talis effeclus ejl p$ ^ ^M confedit in dexterafedis magnitudinis in ccelisJanSlorum minifter,& wfcnwfirfi ueri y quodfixit Deus,& nbomofugturrgo Lbrijlusficerdt- F v. Daniel. loannei Paulus Dauii CANTICI SECVNDI no eterno in c neliori ( f rificatum ex diurno conjbrtio: und ad tantam claritatemdeduxcratfactpn^ no pojfent intederefilij Ifral in cam objplendorem uultus cius:  conuo es} in adiutoriumppulo Dei.ut in D amelelcgimus: Micbal vrin* ceps magni4S,quijlatprofiliis populi tuijd eipro eleftis .Dcboc canit cede- fia y cp cftitutusjit prmcepsfuper omnes animas eleftas a DeofufcipiendsSi igixur Michalfungitur perpetuo facerdotio baba cotinuam curam animmn % quanto magisfilius Dei^Jummutjaccrdos Cbrijlusjui data eH ipfarm^ nimariomnimoda rede f tio 9 f quifuo oblato facrificio iuget perpetuo pro quibusfiipfum obtulitfacrijici, %$ bojliam?Etboceft,quodinquit loannes\Siquis peccanerit, aduocatumbi- bemus apud Patrem lejum Cbriftum iuftum. Et ipfe ejl propitiatio pro peca tis nojlriS) y non pro noiris tantumjcdprotoiius mundi Cur Cbrislusfueritjacerdos iureiurando. Cap. I X, Ec tacuit nofter Paulus ad pedes Gamalielis eruditus^inpr lu* in tertio coelo , quomodo Cbriftus conttitutu* fucrit fun- dos iureiurando,dicens ad HebrwxtdiUudlfdU Chr ijlo fatio fk- M " ccrotcboc iureiurando inquir. Egredietwr uirga de radic lejfe^ftos de rd kciusdfccndct,o> requiefcetjupereumfpiritus Domintfpifttus fapicntix, ^ intctieftusyjpirituscfify^ pictatis:^ rc- quiefcctjuper eumjpiritus timoris Domini: Acft diceretur, iuxta iludjcpte- urium, requiefcet in eo \}Ytus intelligen^ gr* culpdrureniifiutMtemgYd- Muelpiet4s>iuftitid ? terror.pulchrhudo &> rcftitudo^ uioria & perpe- tds.dccor o* ornatus 9 uitd & regnum,ut non fine caufa dixerit : Omnia de- c h r 1 iitmibi Pdtcr.QjiQdpQndcrdns Origcnesjcribens in illud Ifai^Apprebendet s J r{ v * fcftcmnttdieresuirumuttum^ait: SuprdmukosfuitSpiritusfanZlus eufuis do ** "" wsjei in nullo Yequieuh.nififupYd IESV M:qui ejl Me unicusfponfw.qucm dffrchcndcruntjeptem mulieres.id ejlfeptciiarius ille excelfws indijfolubili uin tukNdtn ucnit fj>iritusjapienti&* abfq; aliquo recejfu: Sed qudre bocfQuid iu- wit Dominus,& non pecnitebit cum\ lurduit>ut ejfetfdcerdos in atermm: tu Tuit.utcffet Pontifex ^naximutlurduit.utejfetfanBus.purus^udus^ &Jc~ ^tgms  pcccdtoribu*,ut omnium peccdtd tollere pojjct. Et quia iurduitjdeo ({Mmtfupercumfyiritus^ illud ntdius omrbus.quod deditipfi PatertVnd tyutttur illud tertiiijcilicet ntf Sdbdt.quod Hebrai dicih coucnire cu iura- Hcbff j; ito&o,zyfpten4rio:(f quietem jignificat. Quieuitigiturjeptiformis (piritus weo (ffcptcndrius illeexcelfus , quia iwduit Pata- onmipotes dd eyUtjcm- ffr/itti,(y diuinus permanens aUosjdnlificdrct)&t diuinosfdcerct. Quornodo fuerit (dcerdos (ecundum ordinem Mclchijcdech, Cdp. X. ViiuYciurddoconjlituit CbYijiumnojlYumVontificem mxima jldtuiteumjcundum ordinem Mclchijedecbi iuod c ommbus innotefcdtyuidedmus igitur quisftt ordo Melcbifidecb^jecundum quem Cbrijlus conflitutus ejl.Diftufis itdque bis,qu* in Genefi Geu^ CANTICI SECVNDI *auiui l C g im$% y f q U # j p^ mm Hebrah pertrdftdntur de boc Mddnjdcd quinque reperimusjnquibus Cbriflusnoflerctmipfo conuemt: Qumorttn gmtur  ?dulo f quorumprimum eflxquonidm Uelcbifedecb inducitur infaip turdfmepdtrc>(ff mdtre % neque initiu dierumftequcfinem bdbcnsficfilw d ( confhtutus efl ficerdos fine principio^ (ff fine dierum y eufit dut mdtcrildeo inquit Pdulus: In boc Mccbifedc iuMai. dfiimilatus efl filio DeiDicit tdmen Kdbbi Salomon, (ff cum eo mdtijhpiitt, Hteron. Hebrqudmuis non exprejfum , bi dejicerdotio eiusi tur. Secundum efl^quidfuit rex Sdlem> id eflpdcis y Cbrijtum nojlrum Pom$ cem y (ff rege uera pdcisfignificdnsiqui uenit ddre,(ff relinquere e uerf nobist qudm mundas ddre nonpotefl : Ideo introhntc ipfo in mundum mintftr eius cdntabant: Et in terrd pdx bominibus bona uolutatis: Et relinquens mu $ t v $ ipfemet dixit difiipulisfuis : Pdcem medm do uobis , pdeem rcinquo uoh\s y m quomodo mundus dat f ego do uobis. Tertium efl nominis interpretdtio,  mui cum ficerdotio .Hinc lodmies in Apocdlypju Etfecit nos regnum>tffic?t dotes Deo> & Pdtri fuo: Cum quo Pctrus feribens aduenis difrerfis ?om,Q Galati*, CdppddocU y A(i*>r BitbynUdixit:Vos eftisgenus eleciumjq Jdcerdotihm.Quintii^quod mdgispondero 7 cfl oblatio,qu (ff efl communis, id efl uniuerfdlis. Et nihil magis confonum uita, quam Cfcri Ioan. Pctms. fONVS TERTIVS. 1?  jlusMcnit nhis ddiurut, qudmfanguis in quo potifim rcfidct uita t ut multifi- pentes affirmant (f txfcriptwdfdcrdfdtis dar coniiccrepffunws . Hic efe igturordo Mclcbifedccbjn quo Cbrijlusnojlcrcftitutusefifetecrdosi e? R8 tifcx maximus . Et buic tdnqudtttfummc Vontificidetit Abrabam datis deci- ma de omibus 9 c accipiens ah co bcncdBionem. E* quo concluditurMelcbi jtdcchmdioremfmJJeqHdmAbrd PduH,quiait:$incuild Pauiu, (orurddiBwne^qui minor el  meliori benedicitun Cum igiturdcceperh deci- ms ab Abrabam, * confequenter d Leuvqui adbuc (inquit Pdulus) erdt inl 1c Leni:& ciusfdcerdo- mm mins qudm jacerdotium kuiticum,zy Icgdlcd mdxim (ut pondem A- idem yoMus)quidlegdUfdccrdouin itiud Mclcbifedecb trdnsferri debebdtjdeft infacerdotiu Cbrifei^ qui cofeitutusfuitjacerdosfecudu ordin Mclcbifedecb: lico ipfeCbriflus nonfuit defacerdotio Adron^neque de tribu Leuifed de tri krcgdi lebudaiut intelligatur, fjdcerdotiu Cbriftifuh regale,* fecud ue rmordinentregis iuftiiVndc bfuerit Sem, quid tmportat boc nomen Sem , quod inter- prctmm Ldtin nomen fignificdt?lllud forte nomen , quod elfuper omne no- mficut quando dicitur uirgojntelligitur Virgo , qua rl fuper omnes uirgi- ncs:Et Aposlolus juper omnes Apoftolosic Vdter fuper omnes pdtres > f ut hrcuiter ex omnibus cocludamusjn Melcbifedecb erdt dliquid diuinu, Cpcr- mnmsjn quo repref omnesfecerdotes legales. Cdp. X I. Erum qudntum Cbrifeusnoler Vonfexmdximus altos omnes fdcer dotes leuiticos , ? egdles cxcejfer'tt,?dulu$ cum Hcbrais xcm differens dpert demonfirdt: Vfc, polqudm multa enarrduit de \fecerdotio legdli (? tdberndculofubintulit: CbriftusdfsictVS uftxfuturorum bonorum^per amplius ? perfeBiuS tdberndculum non manu- ; w, id e7i non buius crcdtionis: Ncque^cr fdnguincm bircorum , mn mtu- CANTICI SECVNDI lvrum ,fii pcrpropriumfiinguinem introiuit Jeniel infaci , aterna rede*. ptioneinuenta .Sex Paulo tangtmturjn quibus Cbnfius fuit pcrfeRio^ $ excelletuiorpotuifcx^qum legalis (pfigurauus: Primo quia li impetrem propitiationem a Deo^qa plactusfaucrct in bonis temporalAus^ut patet ktb ta prmifiionelcgis^qua dicimriSiaudierkis me>bona terra comedetis: Etpof fidebitfemen ueSbrum portas inimicorumjuorumxEt unus ex uobisfugabitnilt ff duo decem milia^ffbuiuJmodiClUie omta temporalia erant,quamuis fint figura ateniorum.Ad qu ideo per amplius ff perfeRins. Secundo loco Jaccrdoslem introibat tabernaculum mnufa&umjmQ ligneum^pofiea lapideum creclo ta*. pio: Sed nofter Pontifcx introiuit tabernaculum non manufatlum, id cji nonk i creationisiPer quod tabernaculum Origencs ccelum intclligit: Quod coifo maripoffetteflimonio Paulidicentis;Habemus Pontificemmaximum^uipM trauitc&losjcfum fHiumDei:Etitcrum:Talem habanuspontificem,quicmjt- dit in dexttrafedis magnitudinis in coelisfanElori minifler f ff tabernactdi w- ri^quodfixit Deus, ff non homo. Ipfc autem Origines diftumfuum robomtt Dauia fiimonio diux Chbarccdi dicentis: H ufque ai domn Dei: Et iteru in alio pflmo: Domine quis babitabit in tabernculo Uto^ut fs requiefect in monte fanfto tuo?Quiingreditur fine macula > ff operaturiitjli- tiam.Et quiseftlocus tabernaculi admirabilis, ex quo peruenitur ufque d&fo mum DeifEt quod /l illud tabernaculum^uius memorfailu* prophet e$nji cft in ipfo anima eius^ueluti quodam intolerabili dejyderio refolutatHon f erat illud expellibuscaprinis.ff cortinis byfsipurpura, hyacintbi^ ff coca Ncc illud quod ab Allopbylis capta c/: Ncc illud, quod afilio fabricSdu cr* Sed tabernaculum Paternum , quoddiuijum inplures manfiones in plurtlino- fr vi wwr  Ckrifto dicente : Eacite uobis amicos de mamona iniquitatis, ut cm defcceritissccipiSt uos in aterna tabernacula.Et  Rgio propbeta mpfihfi Quam dile&a tabernacula tua Domine uirtutum , concupifeit ff deficit iir ma mca in atria Domini . Tabernaculum igitur hoc non manufattum cftcctk quod non manu bominumjed uirtute ff iujju Deifabricatum cft. Eft ff s tabernaculum, in quo Dembabitare deleatur, quod tetnplum Deiuocturi Vaulo dicenteiTemplum Dci y quodc$\is uos. Anima igitur uniujcuiufquemfr data ff purificata cl temj>lum 9 c tabernaculum Dei: Etboc non mamfSj TON\TS TERTlVS. * 3 i 0* non buius creationis.uelfabric.qudfalicct matcrUlia hxc owiia fabrica td funtfidmioquoddmfinguUriDciorc hfiffUtum. Tertio quiategalispS fcx dcccdeUt infdnttd injanguinc bircorum^uitulorum , drietum y dgncrum y fdffcrum,& columbdrum 7 uel in cinere uituU afperfo,& buiufmodv.Qu* om ntdmmdlidjunty^dddnintdlemboniinemexpurgdHdum Cbri- jliisautemintroiuitperpropriumjdngmnem inpinttd 7 ut omnia emunddret tan to mus^udntofdnguis, non dicdm bominis.fedfilij Deifdnttijimipretiojio- rm^dmfdnguis dnimdlium,quo munddbdtur dnimlis homo: Et conjequenter mtoperfettiusfdccrdotHm Chriftimunddntisinjdnguine prprio, qudmfd- ccrdotium legdle munddns infenguine dnimdlium . Cur datem omnidpen (ut inqmt ApoJlolus)mundentur infdnguine(pene inquit,quid uafa metdUor pur- rauiu* gdtttur igne, %f dlid udfi ? ujlimentd dqud munddbdntur, ut in libro num rorum legimus)id in cdufi ejfe exijlimo, quid peccdtum trdbit originem dfn- imc (? cdrna, ideo expidtiofieri debcbdt perfinguincm : Tribuml enim iu- jt* Dei exquirenspxndm y Hbifnit peccdtum, uultutjdnguis eftunddtur, & mprimdtur cdro y quafueruntfomentdpeccdti;Sed infacrificio legali (ffigtl mo, quodnon plcn cxpidbdt,ficbdnt expurgdtiones infdnguinefigurdtiuo mlium.Veniens dutcm Cbriflus,promittens, ut alia non indigeamu$ cnt indigcbant illi Vaxres antiqua legis , qui expcclabant hanc redcmptio^ Et boc nterim plur es facicbantredcmptioncs: Redimebant cnim primogam certo pretio: Nam primogenitura ajh redimebant oue> &facultates ucnu quac(t in Cbrtfto ejuiquempropojuit Deusprofi torem perfidem infanguine ipjius , dofljiottem iuYlitiafua propter 'cwjp ponempracedentium del&orum; qHapuniredecreuerat y nifiuidelicct men- tor rcdemifetfasjaens trbunali inflai*; Qjifatisfa&ionem iuflus (y mehs Dcusacceptauit iufiificam cc* h rifliftmt,; nonjet legem namalem y autfcriptamt Nam coffntiopeecatifitperlegem,naturn uidelicetyUt ccordes interpretantur tHeronymus,v Origenes:quU cxcf let diiudicare pote?i f quid ixlum, & quid iViittfl *, ut idem P aulas paulofr pems dixerat: Cum enim gentes, qua legem non bent.naturaliterea^uxh gis flmt facHnt % eiufmodi leg non babentes^ipftfijuntex.qui oftedunt of* legsfiriptum inxordusfuis 4 te ftimonium reddente tllis confeiemia ipforv* W propecc4totibinonpUcuerunt,tuc dixhF. Kucmon C4p'\tel\brifcriptu eft de me y utf4cerc uolumte tuZ.Deus meus no kiuxtaillud Ifiia-.ObUtus eft 1 qu4 ipfi uoluiu Supius dixent,  C obktiones y Sc boloc4uftom4t4& propecc4to,Jcilicetf4crificiupecc4tdriu nuijYwmc dixi,cccc uenio,utf4c4Uolunt4tctU4. Aufertprimu,feilicetf4cri jiciumlegis : utfequensftdtu4t , Cbrijli uidelicet oblationcm: undfequiturAn luiolunt4tcj4nttific4tifumusper obUonem corporis lefu Cbriftifemel Er ms ftidemfacerdosprafto er4t quotidie miniftwis, er eafdemfctnper offe iwhofli4s,qu holocauflutnfi crificium,peccatarium^ culpatarwm.pacificorum cberbom y ii$ oblatio ijnunusyty quicquid in lege offerebatur. Hojlia cnim^ 1 Hima efl illa 7 qumutdto cor- porepafibiliy obfcuro^ Vgrauiin corpus agilejucidum* Q*impafiibilc:Sd nonfletit^quia non adhuc oblatus in holocauflum erat uer combuflus^ rr&tf mutaw : Voflfazium autemholocaujlum in crucefijeitans Je ojiendit ( wt^ rat) penitus tranjmutatumjntrans claujis ianuis.apparens quando uokbattf fe oceultans ad nutum : y tandem lem/simus effeBus multis uidentibus dfecn- dit glorio fa : Vnd dccommodat diftws efl ffity bolabjd efl afccndeiis.C buftut igitur, cr uirtute diuxni ignis innaturam tpjius ignis f & ffiritus trnf- TONVS TER.TIV1 1J4 m tatus afccndit ad Patrem , pr aflita primo fide difciptif per quadrdginta fa de ueritdtefua refirreBioninEt ujcendcns in altum qudmphrimos confie trcitltthficujuxt4Uudproj>betutpropri loqudmuri Quod ftcrificium inlege ggfc ajfam dicitun quod nos traduclum babemus, pro deli- So: I quo afderote , uel untto peccante^ 4 turba offerebatur uitulus ,  fcipe urro bircuz Sed uulgaris anima capram offerebat y uel ouem,ut in Le- Lcu; mico legimus: Etfinguine partim intintto digito facerdotis ajpergebatur cor- tu ms,partimad ipfxus bajmfundebatur.iua omnia plcnafuntjcramen mtulo mim birco>vr capra placabatur tribunaUiuina wJlitia,cuiomnU tidcorrefrondcnv.  Jus CT omimodumfacrificim efiSlu4,ut flatim declarabimusjpfemetfun wfinguinempropriuminquolibet cornu altaris crucis peramplius ,  per fito placauit Patrem tertwm, tribunal iuflitiafu^qumfiebatfangui- Kmmdium.Nec uacat  myfteriofanguis, quifundebatur ad bafim altaris* *mltomdwqu4ntitate,qum is,quo afpergebatur cornu altaris, quia mui- Wvcftfanguis, & merituper effufumfanguinem acquiftum, quodfupera- touta,r refiruatur^ illcfanguis,uel merit expofitu ad cornu altaris digi- ow p^cerdotisinpurificationempeccantis:Saguisenim Cbrifli, & meritum "WjJet,v>Ji t fficitpro miUus & miUenismillibusmundis, ut dicmtno m Jbeologi. Mawr eft igitur pars, quxfuperabuddns referuatur^ illd,qu* nno m>ndclualmexpur^tionmexponitur.Sedbocquoqueaduerteduefl 9 CG ij CANtlCI SCVNDI $uU h*c frs, * accipiebdnt Spiritufoh 3w:Qw4* omaid dicd fim ad denotandum,qud merita y ff dona Cbrifiify pcHfantur per manusfacerdotum^ff minifirorumfuorum, Urge ff dpertefi. cutfdnguisfignrdtiuusparcc afpgebaturfolo digito facerdotis kgdlis . Qtd autem uitulusjhircusjapra , ucl ouis oblata pro peccato Cbrijiumfigum^ habemus db Ifia dicente: Onmes nosficut oues errauimus y unufquifquc m m fua declinam: & pofuit Dominus in co iniquitdtes omniu noflrt : Obhtm$i quia ipfe uoluitiTdnqudtn ouis ad oceijionem du&us eji % ffficut agnus com tondente ipfumjion aperuit osfuum. Eccc quomodo nunc ouis, nunc agmu  ffftabiles^ (f immobilcs ajpe cuangelij , quod mH- Jlis , ff quodpradicatum ejl in uniuerfi creatura , qua fub calo efl . Qw ucrbd hpofloliponderandafunt^ff attendenda quam clar excludant thm- fico effeftu pcrpctrdto a nojlro Vontifc mximo Chrijio in crucepro noli! eos y qui nolunt ipjius cooperatores ejJc>confcntientcs fffirmiter cujloiimtt ediquec ipj donauit:quia(utfapius diximus)uult , utfmws cooperatores cm ut pretiojmfit nobis pr&mium, ff illi iufiius,quod dat noflris interuenicntM operibus . Fuit etiam mnus quod ffy^pcbcrbonabi ff apud nos oblationcn Jndtt in quo quam optim denotatur Chrijlus>qui fponte fad oblatas cfl^utin* ifria quit Ifaias : Et Paulus de eo cum Epbefiis dicit Cbriflus ditexit nos % &trd- ditjmetipftm pro nobis oblationem: ff bojliam Deo in odorem fuuitatis\ B itcrumcumHcbrjedpro omnibus nobis tradidit illum : Et cum ipfo , qui contkt TONVS TES.TIVS. ij$ vhbm , omma donauit , tafmfert Apofiohis inquicns : Quomodo non etiam (H millomn4 nobis dotuuh? Etcttnt whil babeamus s quod non acceperi- wts, tquum efi  ut (fapopboreta redda\ms difir&umes bacpaulufcula, & 0d bona terreflriajaispaemibus membris,^ egentibws-.cor autem^ ani~ fm , atquc morem demos Mi , qui omnia nobis dedit, id maxim ipfo accla- ntxte: Date,& dabtur uobis: Date de terrenis tmum ,  dabo de ccclefiibas c h r. i (cmmDdte uos mibi uties^ feruosiQ? dabo nobis meipfum Dominum. s T V3, Quomodo Chrijlusfuerit uerus agnus. Qap. X 1 1 L Kimumfacrificiortm, quod maclaueruntfiij \fiael,fuit agnus, quem iuffu Deipraparauerunt pro pafebate , id efi pro tranfit de Acgypto celebrado'. Cuius praparatio bacfuitficut in Exo- Exodua  GG iij Dju { liem. ialomon CANTICI SECVNDI qt adjinifiram dicitur collocandusfout agnus ad dcxtcramxundc imuitvt\ Cbriftu* per a duo awmdiafiguratus mdium tenet de utrbquc taterep^ ticipansjrcgnans in domo labacob media inter Abrabam & Ijabaaln quo co% pfetwm cjl tlud Dauidici oraculit Mijcricordis & ucritas obuiaucrmtfihk j| fiitia y pax ofculatxfint: lufiia cnim c ucritas cumboedo in latcrejmf;^ Arcbetypi collocantur: mijericordi autem cr p*x cum agno in dextera : ** dium uer locum tenet mediator Cbrifius Icfot  Scruari quoque ivbetur 4g% ufque ad ucfpcram quartidecimi diei> qu o immolaretur adueniente quimta, tnodie (f plenilnio: a nomlunio cnim incipiebat mjis . Scd quid expctldutvr Luna in tis quafignificabant Chrijlum, f Dominum>quincc Lun qununc plenifiima dicitur y prout cbarifiM* tafifeipit fupcrioribus nobis communicanda . Hoc itaque plcnilunium plcif mam tilam innuit menfuram gratiarum , & omnium bonorum , qua abeainfe fufeipiens Cbrijliu nobis per pafiionem communicarct , iuxta illud loannirJk plenitudine cius ornnes accepimus . Tunc igitur fumi prteipitur de fangt ipfius Agni , y liniri uterque pofiis i & fuperliminaria domorum , in quifa TONVS TERTIVS. i} f tomedebant Agmm.Domus autem in qua comedimut, ecclefia Cbrifii ejl-o- ftmipfeCbriJlus,qwau:Egofumo(liitm.ln quod non daturintroitus nifdi- CH * ' iipoflibus, &fuperliminarifanguine ipfws Cbrijl, ueriagni: quia perfan- ****' gam eius datur tntrcitus (inquit Vaulus) ad Sion, cr adfanclam ciuitatcm, p^i... tf A onmcmfdutcm. Bt tunc edent carnes nocle lia affas igni. Uobis quoque iuffumfuitfub interminatione uitaatema denegand babeatuelmodicumfermentum ji doo,fedpropter ea,qu*fermcntumjignificat,fub tanta comminatione pro- bhitfermetum enim malitiamjignificat, qua uel minima no admhtitur in bis, (juitrsnfuumuerumfaclurifmt in Deum-.quia modicu fermctum(inquit hpo *'' ftdks)totam maffameorrumpit^coinquinatio uelmodica prohibet accejjum dDcum. Vultigitur Deu* inbacfilemnitate tranfitus ad nouam uitdm (bi- titulem fignjficari per trfuu illu de Aegypto,ut comedantur azymijynceri- tas, & ueritatisy y 1fig merur,id cjl amaritudines, pro quo nojlra tradu- %obdetlacluc4iagreftes:Amaritudmcsenimcomedendafunt-.quianonpo~ ujtfen tranfnus ad meliorem uitam,nifi moriatur homo uita bac a mm ali: Sed cumboefieri nequeatabfque uiolentia, indefequiturdolor, & amaritudo. Ef hotejt , quod dixit uerus Dux buius tranfhus : Kegnum calor um uim patitur, chr! 0"iotcntirapiumud.VioleMuidelicetdepradatorcs,v>oppre^ 4- STV ' fe homicida animalis bominis comprimendi,mllo refpelu habito ad dolorem nicfequentcmtCaputcmpcdibus  inteftinisuorabitis,& n remanebit ex ttmcquamufqueman. Totum igitur comedere debemus,ficutimanettotus [utraque ftecie,ut omnibus partibus affumptis,fecundum quoque omnes par toMofaucnte^ ineundetransformari ualeamus,^ caputrationis, & pedes u ' fmmcommu opmet^fian uefpere ipfa tranfitus.ut corroborati ualea- MtYanfitiiperfettumfaccre. Quod autem dicitur,ut nihil rclmquatur in ma 'tjignificat , quod defacramentofigurato nibil relinqui debet non ajjumptum, jei totum ajfumv.u perfett, cfecundum ornnes partes (ut dixmus)transfor yiur tpfm. Si quid tamen remanebit, quod ajjumens non adbuc bene corro- boratus comedere nequeat , eomburatur igne amoris,fidei, & bona nolunta- " iutfrofaftofuffiat , quando quis non potej} perficere , quod dejiderau MmgM autem,afide uidelicct , {? in udfide comedetur: Non enim prof\ renda juntcdrnes^djiimqncinfidelibus cxponenice. Nec os illius confringc ioan. Qj 0( f loattncs de ipfo uero Agno crucifixo dd literam interpretdtur dkcs-M lejum autcm cum uemfjent^utuiderunt eum mortuuum } nonfregerunt eius cr* T^utJcriptuT implcrctunqucc diciuOs non comminuctis cx coSi uero c4coi pus myfiic rtferrc uoherimusjd quidfignificdt, gp de mcbris Mis clcRisfo ojfa denotatis nidl debebdt comminuijuxtd Mud.quod dixit ucrus dgws-.Qt c h k i ncs quos dcdifti mibijionperdidi cx cts qwrmqua. Si qui dutem confratifa utfilius pditionisjli non erdnt de ofiibmfuisjicc de ouibusjuisi Ndm off cm integrd mdnjcrut:(f de ouibus inquif.Ouesmeit uocmcddudiunt^egoct. gnofio eds:(?fcquuntur mc, id efi trdnfxtus Domini. Quibwutt bis docemur , qud primo debemus totam carnis uoluptdtem comprimerc, dntcqudm comederetur dgnus ille. Tenere injuper dele mus in manibusjd ejl in operdtionibus bdculum crucis^ ut mrito in cdfacim operd noflrdfint Deo gratd: Come der ty debemus fefiinten quid malcdiftix Terem. homo t qui fdcit opus Dei negligente^ inquit leremids. Scdpotifim exeufitt* bemus ejfe d negligentia in boc opere ', in que totdfummd negotij noflri conii tur^utfcilicet trdnsformati in meliorem forte Deo uiudtnus , und fequitur: Ej enim pbdftejd ejl trdnfnus Domni^ defiruitute Acgyptidcd dd regnkdcfa nebris dd uifxonem pdcisx de dngujlid dd regiones latas y dc pdlcdjuto, (f Utc* tere,ad mdndjtegem& Japitidm rerum diuimrum : de uita bejlidlidddwi Hinc fequitur: Et trdnfibo per JEgyptu nocle Md; pcrcutidmij; omne />r/mo|e nitum in terrd J&gypti b bomine ufq; ddpecus : & in cunclis diis Aegyptifi ciam iudicia\\igo Dominus, Primogenitus oecidendus inboc trdnfitu cjitfo Puiu q U paulus: Vrius quod dnimdle^deindc quodjpiritudle : Prior enim nttustfl Efcu.quem odiupojkd labacob^quem diligit. Oecidendus ejl ergo dnimalisht tno,(f Aeyptidcut) quijpiritudlem opprimitfiuolumusfdccre uerum wnjj- Ucm tw,c uiucremelwriuitduxtdilludApojlolidd ColoJJenJcsMortifictc wf- br d ueflrd;quid cum mortuifueritis^uitd ucftrd crit cum Cbrifto. Et clarins a Komdnis boc(inqmt)fcictes^quid uetus homo noflerfimul crucifixos cft h ut - jlrudtur corpus peccdti^ ultrdno (ruidmus peccdto: Qui enim mor tmstfi iufiificdtus efl d peccdto:Si dutem mortuifumus cu CbriJio> credimu*, ^vd etiam uiuemus cum Mo . Qjxo dnimdli nojho mortuofit iudiciu in cunBis das Aegyptijd c$l in his.qux ddordbdt dnimdlis bomo , utjiquitur Vdidus dicenr. Non ergo regnet peccatum in ueskro mortdli corporc $ ut obedidtis cocupifcfr fONVS TE&TIVS. ift wscins&dMIKtxbibeatismcirdueJbaarminiqmutU tu m mm uobis non dominabitur i An nefiitis,auoniam cai cxhibetis uosferuos dobcdicdfernicJlisuscuibcditisfDifigturferMtim utntcrjuxuillud PduliiQjiorum Deusucntercjt-.Autauariui, qua cftido- Pau]ui lornmfimtus: Aut diabolus t cui obedium fermentes peccato: Q, u(? uctercfcis,& Deudejlructhac, f Hkmfimul fuggeftorc eor.Et talis efl-differentia inter fermentes Deo] & inter feruientes peccato, qualiserat inter filios Ifiael, er inter Aegyptios: pi uidelicetilloru ades ert Uniu fanguine agni: Namferuiitn amici Dei, tfhiquriuttificanturpeccato,babncdebmfuperlimmarialinitafangumc ngiijui tollitpeccata mundiquo mereantur tutelab angelo pereutiente ,gra mm bene operandi, &> introitu ad coekfle regnum: Seruites aute peccato pri mm Alofanguine uera omniu tutela occiduntur ab angelo percutiente,cit no ui- ict m eis pignus reconciiationis.ideojntiunt & primognita,^ ornnem uir- memeorum collifam, & tandem fe in marifujfocatos,  penitus deftruclot. Deuirga M o/i, a cruce> Cap.Xllll Ura agnum typicu ajfuit in illo trfitu lfraelitici populijcra- mentalis uirga , primo in confpeSlu Pbaraonis admodumprodi- giofa,poflea in omnibus miraculis perpetratis in mari,dcfirto,& heis omnibus,quoufqi'mtraretpopulus in terram promijfionis in- Jgw ualde: Qu* uirga,quamuis Mo/ diceretur, uirtus tamen Dei citra onme Uiumfumfuper quamfuftentabatur Mofes nulla prpria uirtute confifus. Et ater alia jpfius uirga aufyicio perpetrata boc infigne prodigiumfuit,q> in ter mproiecdincolnbrutnjcerexit: Cuius cauda cumproiicicteforet appre knfijterum uirga apparuit: Vnd doccmur,$proietta Dei uirtute, non ope- \ttcc quisjufifauore colubri,qui prajligior author facillim pro uirga fub- writfxuens ad prajligia,cum ad uera miracula conuenire nequeat . Ad quo- mprtjligiorum exitum , dtifimper malus eft,af]>icerc debetfapiens, ut iila^ Cf orum autbore contemnens Deo uero operatori adbareav.ldeo iuffumfuit MofiiUtapprebendcrctper caudam, id efl ad finem attenderet, & exitum uc- *nutoru,& letaliuprafligiorum,^ ipjfugaqsfoli Deo inniteretur. Quod (tUmindicant difcalciamenta pedum , fpajluragregumpoftdefertum: luf [(Tdtenm Deus,ut pedes affiluum ,  quas uer fir pente maio acceperm^ CT ucrfiefmt infirpcntcs: Scd uirga UofiM efl ucra diuina uirtus, quwsfcr pcns uideretur^uirgas iUas>y uirtutes nccromancas dcuorauit : ut indicara tur quod uxrgd) idcfl uirtutc diuina>qua ornnem uim damoniacamfuperdt^ racula in Aegypto , mari rubro y & defino perfecerit . Fcelicius amem ucrus y fp uniuerfilis redemptor Chriflus uirga crucis fiblimiora , f excellention prodigia peregit,quam legxjlator Mofes : cum ifta uirtus Cbrijli nonfilum m* gafuerk nica extfione ctentafid &pcr tranfierjumtranfiens , quafj tex* turam quandamfortem & ampUmexfiamine &>fbtcgmineconfecerit. Vn ga cnim labacob ? Mo/ erc&a crat tanttmodo in dtum ,fid b in longumjatumjfublime^atque profundum: \h non tantum ad liberandum nnicum populum ]fra'liticumpr areas potcflates>b*s debcllans^ losfufientans.utnU remanfiritjn quod non praualuerit eius uirtus. Et de bac loquitur Apojhk diccnsiVt pofiitis comprebendere cum omnibusfantlis , quajit latitudojionp tudofiblimitas, atque profundum, feientice uidelicetfupereminentis cbam s (p* uirtutis Cbrijli in cruce afitxnCuius extcnfio,& intenfio indicatur petn mos cr ipfirii angulos:Kami enim in altum 7 %f profunda^ per tranfuerfi* cxtendutnr, ut in diuerfis^ omnes mundi partes protcnjiinnuant uirtutM ubique dijfufim. Sexdecim anguli,quatuor fiiliect in quolibct flipitis capitej* nuunt quantumfit cius uirtus intenfa-Namfixdenarius efiprimus numerusa ftws ex duodenario primo crefiente , & quo{utfipra diximus)crefccntidoti* nia dijlributafent.Scd o* boc obfiruandum cft t qud itnus quaternarius in ta ra occuhatur^fixofiipiteinipfi terra, uel lapide: ? apparent patentes uo* decim anguli in tribus patulis ramis : Qm duodenarius numerus infurgemft ternarium conduHum  quaternrio ,uel per quaternria muUiplictuvn txtrt nario^quorum bic diuinus, y ille elcmentaris y exprefi indicai diuina tf ter- rena omta m ipfa cruce cociliata cffc, cu in duodenario alter per alterumc^ ducatur, cr utcrfyue in tpfo connexusfit. Et boc efl^quod inquit ApoftoluzC* placuitfiilicet Vatri omnem plenitudinem in ipfi habitave, cr per eum rccoM Uari omnia pacificam perfanguinem crucis eiusjue quitpauere i tadere,o> mtftus ejfc,v tandem dicere: P deuorarct omnem "dUc4w , probans qud dxmon non  damone ,jd  digito ? utrtttte " c nettur. Q34 uirtute mtdtis miraculis in JEgypto buius mundi perpetra- CANTIC1 SECVNDI ti* ,ut dotidtbfdnitUbus, fufcittis mortuispdnc multipUcdto,aqud in uint tr mutt , cr buiufmox mnumcris non in Aegyptiorum pernicicm,jcdfempcrit beneficiam & emolumentum : Tendem mdre y aqudm uidelicet bdptifmijatk ficduit.per quem trd)\fitus dtur nobis dd diuimm confortium in Sina, nhi Ug dudimus y & Deumfentimusfamiliariter dgentem y & meliori quam roraticoi lo pdfcimur pane.qui uidelicet uiuus de atlo defeendi^ oblatus  coftus in efe bdno crucis: Qud demq; doftor nofler Cbriflus nos introduxit in uerampr^. mifftm tcrrdtn^ uero Idttc & radie mdmntem : Qnodfdcere nequit Mofa no enim potuit introducere populum dd ftgurduam terram uirgd illa.qua h fus erat percutiens ubi^ qUando non debebdtScAicius igitur uirg* crucis $ Cbrifii.qum Uoft (? Ubdcobnobis innitendum fi> quid Mis innixi,dHtd$* cimus in uid.aut dd umbrdticdm tcrrdtn tdntummodo deuenicmusfcd hacfuf fuiti dd terram, * ueras mdnfiones uiuentium dpplicdbimus ducemfcqucnty uhcob quicrrarenonpotejh Hinclabdcobdum nouifima uerbd proponcret, w* bus pene omnid ncgod tamfigurdtiu^ quam ueYafdmilUfummdtimfuii xit.non iam bdeulojuo, quo tranfiuit iorddncmfed buic meliori uirg& cur birci forte deleclipro peccdto offerri iufsifint* Cap. X V. I Vm adjacrificid inflitueda deueniret Deus^multapracept^ diuerfisyuariifque cxpidtionibus offerri: Quod quidcprimfa I te durum uidetur %f extrdneum , Deum uidelicet delethriflt ]sam B&m  Min dnimdliumfufoycarnibus dffatis , aut cotnbufiis, cf boraj dtque dliarum rerum odoramentis^ut plcrifque in locis diciturx Et odordmy Dominus odoremfuauitatisAdeo bac inter mxima babcnturjacramenwto cuins dliqudli explicatione id pro conflanti tenendum efl , quod Deus Jttifl* nullis odoribusjtullis faporibus obleRatur , nec cibis pafeitur material^ d camibus dnimdlium y dut pdnibus conferis ,o* leo linitis>dut adipedliffi* fufis,qudmuis bac omnid fieri iuberentur in legeiEt boc , dut infacramcttm& rum, quiritudlc y  quodfyiritudle. Cuiu* rcipmtddcbrum bdbemus infemt p\dntdrum % de quo aliqtud mutaturin plantam uireJcens y {ffruBumproductr. dliquid uer corrumpitur breui in terrdm refoluendum:Qux duofigtijicM perbos cdpros , quorum dltcr Domino offertur y dlter uer proiicitur Vrkf orige. corruptiors , q* mortis; Velfint ij duo birci (utfcntit Origenes) duafdk Dei,* didboliiqudrum dltera obldtd Domino fdcrifcdtur in bojlidtn mm Idtdm^uiudmJanidm^Deo pldcentetmdlterd uero dimittitur diabolo,cuim& ftcut de diuite y ty LdZdro mendico legvmu y qubd bunc angeli deportauerunta Tdm Domino : * illefepultus eft in inferno denotdto per cremu t qua ejlloct defertus uirtutibu y dejhtu4 Deo y defirtus iujlitid , defertus Cbrijlo^ dcfcrM omni bonoMlud qnoque dduertendum efl y qud animdlid y quurdtHdenim, fica & catera,erat oblao dia: Aut dicdmus qudpro re cdprrUy quxefi in tuins mxltgubernatdtV qux pafii iubctur in Cancis, non ab reauxtd taber- cm& tiadapdfirum >datur capcrjum quidem iu(lificdns,quid (tefte ?aulo)nemo ** tx opcribus legis iujlificdturfed in expiationem quandamfiguratiuant,ad ob- wandum os acatfintis nos apud Deum, quoufq- ueniret ille qui ofcrens uera exfidtionem penitus accuftorem noflrum expetieret.ut in Apccaljpfi inquit lo ioan, imesMuncfaBa efl falus,r uirtus,(? regnum Deinoftri y &> poteflas Qbri jlims : quiaproietlus eji dccufatorjrdtru noftrorum,qui accufibdt illos dn- t(conjj>eclumDeinoflridie,dcnocle.Kelinquenddigiturfuntdidboloomnid t fcum ipfo rc,& nomine conueniunt,mala uidelicet cogitatio t tnrpitudo,quic Hiipilofum,w biftidi in nobis efl-.qua omniafahir dppcllanturficut &> dia- Mtts t o' animal quod in buiujmodi cxpidtionem offlrri iufium e/h Si dut hac uolucrkus(ut debemus)referre dd CkrBum, qui esl otmiumfdcrificiorudr miritm,nexus,uirtus,&> ueritas.poffumus quidewlnipfo num erdt diuinitas, finccfacrificdbdt.necjdcrificabdtur: Erdt quoque humdnitasex duobus re founs^anima uidelicet^ corpore.dut ex dnimalu & frirituali: E boru utruqs kwn efl pro peccdto , t dieitur de illis duobus capris : Animd nauque Deo iMiteslpropeccdtispopulijuxtdillud Ifiia: SipofueritpropcccdtodnimS [um. Vofuit quidem , Hf ipfemet tesidtur dicens: Ego animam medmpono pro chV i nhir meis.Obldtum quoque corpus trdditum el uoluntdt i,non diedm diabo- %TVS ' lifedmembrorumeiusjicente LucaAeJum diitem tradidit uoluntati eorum, Luca - pantum uidelicet adeorpus crucifigendum. Etftcut is,qui portabdt hirciim in itfertutitjradebatquc ipfum potesld deferjredicns lauabat ueflimemdfua, feViktusillMaliqualejmnldckrumgerens , cum tradidijfet lefum potejla tMbrarnm,Uuit manusjitas. Veljit cdper illud.quod crucifigendum, conteren  & obnoxij cffctti y ut eifi dliqmd deberent f quoufquc ueniret plcnifsimus liberator. Sequitur&t boc fia* tumfimpitermm erit ingenerdtionem y y gcnerdtionem y nunqudm uidelicctn c h r i uocdndumficuti liberdtor dixit.dum illud nouumfdcrificium mflituerctiliicci lix noui 7 f xterni tefhmcnti efl in mcofdttguine: Aeterni inquit y quid nitrai. \ud non dabitur dliud y utfapientes exponunt. Sequitur: Et ad eosjd efl aipoft tutn dices: Quilibct de domo \jral y dut de peregrinante in medio cius^ui. tieritbolocauflum y autJhcrificium y * nondeduxeritpfumddbofliamtcnfr rif teftimomjyUt offerat illud Domino y abfcindetur uir tile depopulofuo . Iic, rdti ita^ue jcruttute diaboli Deo tantummodo udeemus offerentes preces^ CT fdcriftcidiC? oblationes nofirds omnes dd iUud oflium teflimon^qulm i Jcm gg p um ofliu^per me (i quis introieritfaludbitur. E t efl oflium teflimonty  Ioati. ipjcftt(ut inquit lodnnes)teflisfidelis: Ad boc enim oflium offerimus precestf oblationes > qudndo Vdtri dicimus, per leJUm Cbriflum dominum nofirum^ qaam permedium^uo introducimur y (f impetramus quicquid pctitnus. Etfk dicitur, qttd odorabat Dominus illdfdcrijicid in odorem Juduitdtis , tnfin ipfi obldtd y zf ueluti oblcclaretur odore rerum crdffdrum^ dicimus pro f* Ufatisfa$lione y qud omnid illajacrificia dd Dei bonorem in primis offerchar tur,L]uamui$ daretur portio uirtubus uariis^ prout exigentid cxquircbt : E odorabat ipfi Dominus y non quidem illos craffos fumos y fed obleflabdwftfr uitate rcjultate ex ordine, quo diflribuebatur unieuique, prout cuenienscrA Qur par turturum^dut duopulli cohmbdrum offerri iufsiflnt inpu- rifieationem pdrtus 9 ty mulicris pdrturientis. Cap. XVI. Npartusuerbpurificdtioncm y curpr?ro bac igtur expellcnda , & purificado f TONVS TERTIVS. M , ift.  *4-J mefifieptoexhinoparente.fdtrcfcilicctrmatre ambobus infeBis ofc wpdrtumrum,quifidcUj!miconiugesfHm at qM w^dopufoMarnm\a W squidm^ pntdte refertajmUtque nocentes , maxim puUi,qui iubentw offerri Et tan upuntatcdonatefunttUSaluatorDeifapientkmunditiam, & (implcita- f?vs. m^amexqumianoba^erftmpUcitatmhorumammalium.tanauamnibH UeretfimpUa^indmuitdiccnsxEfiotefimplices/icutcolumbce. EtinCan- Cati. cupurfamaffponfa columb* comparam fponfo, qni air. Arnica ma co- hd mea, formofa mea . Qutetiam tanta fmplicitate >  uolabo^ requiefcamfEtquodmaiHsefi, Spiritus farus mil, ammalt afiimdan uoluit , nififilicolumb^Ht in Uatxbxo legimus- Et eccc m b ytrtifuntcctU.Q' utditjfiritum >eidefcendctem,ficutcolumbam,o> uenien ' tmfupcrfe: Et Baptijia apud loannem euangeliflam inquiti Vidifpiritum de- Bl ? t fctndentcm, & ntanfitfuper eum . Dcfcendit nanque uehti columbaju* fi xo C mgno tmpctu uolat ad ima: Vcl in faceie columba , ut nonnuUi dicuntfuf- JJn uerbis Lucm y dicemus t quodfigura ilk quamuis corporea,non tamen craffa erat c tmat nd obflaret admtroitum cius in bominemficutifiatusM miis defec ktftntroimt i Apojlolos. Comparam efi itaq ; columbcefinplicifiimce & ^le y quiomnespurificat t utin Aclibus Apofiolicis dicitur i De/w mijilws as. tyritumjanftum.quifide purificam corda corum. Hocitaq; animal cu Spiri *J*hh purificante comemens accommodat ofertar in punfcationem par^ tHS m Ans P uri P^tionemfaciendamuirtuteip^ Mor iicxtur ommufiagmoru. Et quia turtur, & columba in ead puritate con !" i "l d, ff r  cr altera eamm '"^r offerri a pauperibus, quibus no 97k offerendi agnum. qui eadem puritate refertus,qua aues UU,lege w **c,oprcbatur a ditwribus. Uecfine myfierio efo turtures iamfidelifsh omammmo chgattiubetur offerri,fcdcolumbaripullifimpliciores, quia topro/ero,,^ autem parenta purificandos indicam. Et quia ad mim purifica mm alter quoque purificatur, ideo alterumpar ijlorum animaUum indiffe- cr ofterri practpitur . Sed curinfine quadraginta dierumbaepurificatio wurjxo uacatmyflerioiSicutenim quadraginta diebusfem embryofa * iwueger^r cr transformam , quoufjue in corpus organicum perfctlum J harmonias menfuris condncatur, ut difrofitumfit adfujcipien- *ntwm majeuleam, quteflpotifima bominis ratio, ita quadraginta dic~ CNTICI secvndi bus decana mulicr poflfxtum adimn^ut dddptentur muUebna inpartu co% motd,dntcqudmpuYfiectuY.lncolumbd itdque, dut turtute Dcu*pcrfacrdo~ tem (figuYdtdmen qudddm)pHYficdbdtfctum> &* mulicYempdrturicntcm^ totHsfdnftutgenitus cjjet , innuens ucrdm puYificdtioncmfdcicnddm per fim. mim Pontifi^m Chriftum in Spiritufanfto , qui ucnit uclut columbS, dd ^ fyeftat (ut dixlmus)purijicdrebomincs : N(f purificdtionem^ multd dlid bond nobis tribuit^ut lfdwf eiusperfom ante pradixerdt: Spiritus Dominifuper me^cudngelizdrcpu^ ribus mi(it mcjit mederer contritis cor de , q* prtdicdrcm ctris indulgcml (f claujis dperonem.zf dnnum placdbilcm Domini. Cuy dues d(ii offcrcbdntuY pYolepYofomundando. Cdp. X V 1 1, I Vm originale peccdtum , & cius coneupifeentia purificdriinjji fit animalibus puris^quid puer (implicifmus purificabdturfmi SSflli cum matr * non * waltwje db td,qu byffopu* : Coccus quidem uermiculus e/l , qui Hebraic di c h r i m ffiP tokhat : llle wt,  w nonhomo. Additur o feni,quod mtradu&o ahquando babet bis tinttum .fedpropri fecundariam , aut ^mjigmficat-.Quodaptijim Cbrifio competit , qui folus bocbabuit, ^plictnaturagauderetjiuinafalicet cr bumanaiQu* ambo afperfcfue- tvjtngume lms uer* auispro humana falute iugulau.Sed diuina natura a- TOcw muejlimento natur* humana : de qua Vaulus: Habitu inuentus,ut Pu h JTh m dngeli '' Qji,tre ruhrum & cm fM *ft uejlimentum m. tiyjfopits uero aut hbanotis (ut alibi decUrauimus ) planta quide efl om 2p c cilemif, m a,utfapientibus notum efl , cr aj}erfioni aptifima , cum m J^oshabcatlig ne os t denJiJimis , &mintitis folus. Hinc ipfa iubeban- HH ij CANTICI SECVNDI turfieri afcerjiones effigtantes ueram ajferfianemfaciendam pUnta, aut r. gulto otmdm arbujlorum ptimo: de quo inquit Ifaias: Et afcendit,ut uirguh^ uel planta coram co. Sanguinc igimr occifa auis afttergebatur mundandusfip. ui tic, numero quidemm alibi diximus)rcmifoom\ & expiationi aptifiimo. N ft fruftra additur in textuiEt mmdus erit ipfe:quia multa lauacra pro mZdsh ne,& multa medicina pro curationefrujka expenduntur.Sed h Mm,cr eonferuandum,& aliquandomalum,& omninorefecandum.Eftna- orige. que robur,& uirtus Gracorum(inquit Origraes) infapitia humams igr*' acqwfita-.Etefl robur Affyrioru,0' ChaldaorumincognitioneflelUru^C in influxH indefufeipiendo: jl quo% robur,& uirtus Yerfarum, Afflf tiorum infecretiori Vhofophia, ufq\ ad federa cum malis ftintibus: E/*jp que robur dominorum temporalium in pecuniis ,milibus,&bclliMW\* mentisiEfl tandem robur carnalium uis ipfageneratiua: Efimilia multai TONVS TERTIVS. M3 fajic*' ' harbd y nm utiqueUla HdZdreorum,dM*nmqu*M dhddi t nee dt mjnc^efcffimddn debctfid 3U,qu4mjpdiendifunt in inferno \ficmprcfentiemis lfai> cemurordcidozQttiubi depdrtu rUku tf H\mdnue\comefuro butyrmt\& *I, ut inde difedt difiernere inter malum & bonmr, udcindtur,fubinfert: In Se Vd rdd* Domms noudeuk canduBa m bis , quijimt wansfiumen^ in re- AJjyrior,CdpM,pilospedum t Qr barbam uniuerfam.Kobur itdque, cum dicitur: Si quis ex alie Deter. vgena uoluerit dliqudm djfumere inuxoremjddetur ci exfdries y circumcidcn- w ng, o deponat uejlem in qua cdptd efl, ut uidclicet denotentur ornnid &fmendafore,qua: ddgcntMtatis,cr cdrnalitdtis robur , cr uirtutemperti- n, ab bis t qui in cletlorumgrcmiun ajfumendifunt. Hac igitur barba birci- um radendd & duferendd  nobis , aut offerenda infacrificium cum coj fto efl ipfa uirtus.Offercndu* quoque uenhpro peccato uituhs t uel bos armen unm rex,faftus uidelicet y (?juperbia dnimalis bominis y quigloriamr in mali- iit , cr l*utur y cum mdlefecerit : Qu* duo , lafciuidfcilicet &faftus , pro- (tmhduobuspracipuisfoutibusfcaturient&us m deterioribomine ^concu^ fifcMi uidclicet & irafeibili, qua ab bomine pergente ad Deum ipfi Dco ofi mdafunt y ut longo & egrgio fermonedijferitOrigenesJuper Numeris: De- Orig; kxh(mquit)Dominus pop ulumfuum in manu Mo/, cr Aaron y boc ideo y quid enus mnus tantitmodo nonfufficiebat : Mofes enim fiientiam legis indicai, AdruerbJcrificandi Deo y cr immokndi peritia: NfiexiensdeAcgypto y tf muerfus ad Dcumjupcrbiam abiiciam r tauruvt ipji Deo per manam Ad- mf CT proquocunque bolocauflo : cum ipfijh totum , o* ornnid continens, ut fw loco latins dedarabmus . Et inter alia obtulit barbam , robur uidclicet jbo- ""w inferioris ,ipjm penitus mortificdns in fc , qui efl caput ornnium , ut in HH ip NICI SECVNDI % R f tmnH imir idcmmaruJKaretjuxt Uwi, pod dixit: tfigrnumfrH. ' mattitiensmtctTmmefnwM Sidutcmmonu^ fuc^,muhufr}\im^n%^ bckefttyflcmnmorto Cbriftifig&rtap tnortcmommm atftc omnes fmQns mttmbv trUmerct. -;/,.." Qniduis y c*gm*\ Cp. XlXt T (tlc^wfcctttrojpem^ . rcJMKrmw' hnmfimdi> li* tamen^ dia ejl offcrcnH r* ria^ Pro jsrf m ttrttm p urificatione agnusyud turtures^fmt 4 i plii coiwfcirttw : In pun/iattjoiffn leproferumpafercs: Pr* piccata atitem mtulws^ binus: Vacca uer rubeapro umucrjali , * ^ ti federe primorum parentum, * adorati uitulix Sed oucs> tque agnos mil& reperi offtrendos y ntfi pro purificationc partus , ($ pace conducenda bem- tus cum Deo. Ratio autem buius myflerij tamjublimis cft % (? eleuata  noh comuitu y ut x de ipfo fari ondeamos ^Sedid prf uitam^ab altiorittm loco efl eorum origojit non fine my flerto Kedemptor nofler % qui a Parte p- grcjfus efljtunc agnus t nunc ouis diftusfuerit. De altero inquit ille^quo nmfvr io.Bjp. rexitmaior y loquens de Cbrifto:Ecce Agnns Dei t ecccquitollitpcccata mmi ifci* De utroque amem ait Ifaias : Tanquam ouis ad occifionem ducetur 5 (7 M* dgnus coram todentefe. E quia\curduitfacerc nos omnes oues^ ipjc ex ouc$ agno ejfeftusejlpaflorbonuSideout animam fiponcret pro ouibutfuis.b ne ighur ouis^uerus typus illius y quipacificauit omnia perfanguinc crucisckt } offertur in pacificattonhominis cum DcoiNullus cnim aqubenepoteratfi ctficarc nos cumfummo Patre,ftcut ille^ qui efl injmu Vatris i&abco proa* dit % cxprefiius efftgiatusper oue ; agnum ju quia nulli nocent y quinjbnpaU neficifunt mtdtigeno beneficioitu etiaex proprietate intrinfeca^ f origine^ qua ad prafensfari no licet. Hinc no immerito tanti exiflmatur ouis } ut mdxi- miuiri.y Dcograti(&tmpafloresouiufucrint,ficuti AbelprimustuflitUno- mine.etufilij Dciteflimonio decoratus^Abrabam Pater fidei , * multarug* tiumMbacob \>atcrcleRpbetas domefticus> Dauid eleftusfecdi cor do ttni.primns Kex dr tribu lebuda.SpiritusJanBiconcentor^facratiJ^imd s t v s tus rc P drat0Y * & fautor: Et td ipj omtiu Kedptor & hlius Ddfuw\ etiperbibetfe uenijfe tantumodo ad quarendas ouesperditas Ifraclitict > C TGNVS TERTIVl i 4+ tkclxfamli*'. ?ro culus edu&ione de Aegypto, id eft depetcato dnguflUnte, & obtenebrdte y uelur ouis , agnus oblatus eft y fuut ille typicus iubentc lege c H * * imoUbatur.Quod qtndemmyfteriumexplic4reperJngula % quamuis diffic. STV '* Hmntfit^adumbrando tamen aliquidpercurremus. lubetur in legc t ut unaqux- ^ famlia tollatagnumimmolandum, vpenitus c orne dendum,ddco,utfi una familia.quid paruuldinJitfufliciens d efum eius,dj[mat uicinum in conuiu: Omisenimfamilia affumere dibetagnam^nealiqua rcnwiedtpriudtd feito- re mi Agni,cuitts ille typumgerebat.Totusquoque comedi iubctur, ne aliquid rmdncdtpejfMddndHmjuxtdiliudipJwueri Agni: Colligite fragmenta , ne pcreant : quiarerumpretiofarum nihilpcrire debet noftra incria: Panis enim ff agnus pari ab his t quifaunt t aflimantur preto: ideo Kcdemptor peculiari- ttrpanis & agnus nuncupari uoluit . Uafculus ejfe debuit , in quo uirtus nobi- \9r,&fortior uigcret: Anniculus ucr, id eft perftltis tot decurfu (olis, qui  ipjredemptoremjignificatfxcundantem duodenarios prncipes-, quos con flituhfuper duodenas tribus eleftorumficutillc inatmofcecundat duodcnafc ju cxlcjha.Smc macula quoq; ejfe debebatjit fignijicaret diuina , qua omnia integra fintjuxtaiiludfrropbetxt MagttiDeiperfcclafunt operai Etnofter Mofef hgim inquit:Toti bomncmjaluumfcci.Additur t uteodcritufumatur cj* bx f-f*, 1 is,qui(Ht nuper diximus ) offerebatur pro expiatione animalis bomnisjicut ' gnw, (f ouis ad cbfaedcrandum meliorem hominem cutn Deo , ut totus homo fcrfecium tranjuumfaceret ad ueram promijiionis terram. Sed cum agnus im mlari iubeatur decima dicbcedusfcryabdW ufque ad quartamdecimjio fi- ufacramento: Nam confummato uita curfu depgnatoper denarium numerum (mpletumprotrabituradbuc perfeita expiatio ammalis,cr quadrielementa- hhomm-.quia beatificato jpiritit,& rejlituto ad Deum,qui dedit illum certo tiforis currculo  Vatre determinato, prorogatur releuao dnimalis bominis^ C? quadrifarij corporis  corruptione, & tranfitus eius in cceleft,beatq; na- toram. \ft igitur indicetur totus homo trjurus de Aegypto ad ueram promif- fanpatricxlorumjotus homo expiaturfed primo meliorpars peragnu, po- pa nhqua quadrifaria per kcedu\qui ideopoft quartu diem immokndus re- ftruatur. Veru agnus iubetur maior i obferutia atq; celebrioribus caremoniis moUrif comedi: quia di\igetiorcomcdi,t:r inftipfum trdiuhutferueturpUc^ Ux tum.quo dicitur. Diligcs proximumtuumfxcut teipfum. Et cum cdptfuper o* Hid membrd diligi^ fujeipi debedtjdco primo fit de cdpite mcntio.Sc diw, Caput cum pedibus cr inteflinis comedetis: Et ut ddigenter obferuemusflcd quem cxcluddtnus a dikftionc,& cmunionenoftrdjubetur> Ut nibil remam non comejum: Si uer aliquid remdnetjllud detur igni, ut comcddt.f tranjk tdtum offerat Deo: quidfiquis efl y cui non pofimus beneficium dilcftionis imp dcre.w dftudlc obfequium , illum offeramus Dco igneo amore decoBum^ oratione commenddtum. Comedere dutem debemus cum dzymispdnibusjtji cumjyncera cbaritaten qud non fit uel modicum fermentum nequiti^f?  liti uel indiuid y ut dlij uolumfed ina m*nr,jtai habetliterd Hebraicd, quod dmrum>ucl dcrmjapoYcmfignificat: quidftc- tum difconitsficut uerjh uice dulc&toUit^ut uidelicet comeddtur cum dffcftutf dppctitu; qmfdcidtdddigeflionembondm y & trdnfmutdtionemcomefiincr medentem: AutcumdmdYitudinc, & mortificdtioncdnimdlisbominis.utffm^ tHdlisfitfortioY, cr i digerendu dptior: Quod cldrius exprimitur in bis, ft Jeqmntur:Subneftitur enim.Kenes uefiros dccingetis i ne quid uidelicetcam* lefentidtur,dnt cogitetur in boc cdulio.Et ne dffeius ojfendatur db aliqu* cx trinjeco i CT deuidnte obictio , ulteriusfubinfertur , utjcilicet cdlcidti fmt pc- desxquicomrnumterinfcYipturd affeclusfignificdt. Bdculus queque in matem teneri iubetuYJdcft uirtus praftitd meliori bomini d Deo y in cmusuirtHteow nidfdcimus: Hunc dutem bdeulum tenerc debemus > ut ipfo percutiamus om% Hrtuteminimicdm,& impedientem operd^ iternoftrum. Et biccftbacuhi, dut uirgd.qudfemper utebdtur Mofes, & inqud Idbdcob trdnfiuit lorddtm f t T Vs 1 Q dm firg* Mofitribuit Adondi.nobisdutemprafldt nofier I E S V S,f ' dit: Eccc dedi uobis potefidtemfuper ontnern uirtutem inimici, dummodo pjiw conferudre nouerimus. Comedi tdnd iubeturfejlmdnter.ne mdledicdtur ktmurbcbetMot f id,efifmila addiuciiplacta, (T^udtommfimulfubdclum^r inuolutum leo : Q*rpus iffus hmuit nos mnes,qui furnus membra eius , primo confielendosfo-  * unum corpus per cbdritdtem, & amorem , pojied offrendos Veo in bo- i'^Mlatu f ipjrqueDeoplactem t ut tandem inde transfommur in Cbri- HH v. CANTICI SECVNDI flum,nt dicamus:Viuo cgojm non cgo f uiuk ucr in me Cbrftus: Qw Poni* fxftmmMyficutmtcnismjiufotumfa & pane conclufn,ut luti pra ommbus magis exprimtns corpus noftrm couniendum cum capite ao- flro Cbriflo, cr animamin Deimtraisformandam , ita dum olim loquerem Ifrael dtlcclofuo figuratiuumjacrificium in buiufitod carne uidelicet y f*. ne conclufu. Et primo ordinuit panes quofdam reponedosfoper menfim kr ca ame fadem Domini tbi exijlentis.undpanisfacierumM efl coram Domi- no propofms dicebatunDe quo n Hcebdt comedere^nififacerdotibuSy * bis, qui erant mundi  mxlicribus, & coinquinatione corporis a die tertio citrafi cutipatefecit ichimclccb Dauidflagitanti panem illumin extrema ncccfiitt* te conjiitutotfro quatantummodoillis qui facer dotes non eram comedcrcpcr- mittebatur . Qui panisfanclus exprefsefignificabat panem illum , qui de ceck dejcendiv.quique efl uerus panisfacierum.quia introducens ad uitamjn qud  debimus Deumfacie ad fadem. Etfcut tUe non pertraBabaturffxkfofofi. ccrdotibus.nec dabatur nifi mundisjta bic no pertraftatur nift facerdotxbm pauJi ^ probibctur dari immundisfob contminationc mxima * dicente Paulo : Qw manducai CT bibit indigu y iudiciumjibi manducat, cr bibit: Imfibcncpcrfr dims.no daturnifijccrdotibus: quia daturfolummodo chriflianis, qufasfr trus ait: Vos eftis regale facer dotium: Sumus enim membra illius, qui can/ftf- tus efl facerdosfecudu ordinc Mclcbifedccbjd efl regis iuftiiquia omncsok mus nos in baptifmate mortificatos quidem carne ^fed Deo bofliam uiumm. Et ut Deutperficeret myflcrw depanibusjn Leuitico iubetdddi oleum^uol (ut alibi diximus) fxgnxflcat diuinitatem, qua ungebantur, y pcrfunthmvt rcgcs,uaies,i&faccrdotcs ojfcrcntcsfacrificia. Vngcbanturquoquepdncsfi- gmficantes in nobis ea.qua perfundendafunt diuinitatc, animas noflrafl* cet: Caro enim illa animalium (igfiificabat corpus Cbrifli:primo\ quoim de purifimisfanguinibus Virginis y pofiea corpora noflraftmul offerend m eojuius membra fumus: Vanis uer effigiat primo animam illam Pontificisno- jlri^qui de calo defeedit, cr conjquenter animas noflras perfundendas de pfc nitudinc diuinitatis ipfxusjdeo illi panes baefignificantes lubebantur oleoftr- fundi . Sed obfexua quafo buius perfufionis ordinem : Primo enim offerwm placenta a%yma oieofubafta , poflea lagana tantummodo illita oleo,pof\xtm placenta addebatur JinUj qua (imul cum placenta fubigebatur leo, zflf mus panisiquibus denotatur cgreffus anima per panfignata  Deofrogc}* fws in uita,w debits reddixus in ipjum Deu. Anima nanque nojlra dum egt ditur d Deoftmit naturam paremis^ Dei ipfam injufjiantis.und diciw# iiQiuid y \que jubaR diuinitate;Cius fignum ef, quia nocere nefatjiutw bentcrgeftit, & afpirare uidetur ad D cum , cuiusjemen retinet adbucrccf quoufque obtenebretur^c fuget hofpitem Dcum admittens oAeZlamcntdK' rum inferior um, cr peccatuqmbusfubintrantibus recedh Deus. Sed quutM* Pctrui Lenine, TONVS TERTIVS. * MddbnctamhHfliam,ideJluii8a > ideode/ignaturper^ cleo ilhtam. Si autem laborai bomo ruerti in Deum , er efficifilius eua.iuxta fotcfldtcmab eo ipf trdditamjunc iterem Ihutur leo dtutnitatis, freetur ic plenitudine cbrijlijkut contigit prifcis illis patribus, de quibus dicitur: Re- flettfuntomcsftiritufanhtEttuncrcuertiturbomoddmftctu, & comeu nmm cu Deo t qua eramus.quando ab ipfo exiuimus-.Qn optat nos dcuenire (cdejhs doclor.imo ut illuc deueniamus bortatur commmando etiam , dum ait: tftejfickmmiilicutpdruuli t non intrabitis in regnum ccelorum : Qjiod innui- mperphcentam uel collyriddm, quafubafta leo tertio loco offerri iubeur. Simlddutem, id efideftor ata farina^ reliqua parte candidior, ex qua orie tsfolentalbifimaifriras conficere,mdicateam melioremfortem diuinitatis, pmin Deiferuitiopuro.mundo^atquefideli^iuhiaprafitegratia , compa rmu:QodJlgnaturperquinque y uel duo talenta dcquifita ultra tila bonone ptiatori principio tradita:Non enimtalentoprafiitofiaredebemus conten- ,ncuttorpemes,v ingratiab eo quitradidit^rguamur.Addituradbucbuic ^m^p-Jimilafermentdtufpanis cumjcrificio laudis, in pacificatione of fremis uidelicet. Quodfermentumnon quidemejlnequitia y  malitix tot mjfam comimpem ,fed meliusfermentum tranfmutans uidelicet boninem in fmem,(? gradumjiipericrem, 1 inedem imaginem,quaejlfilius Dei, exi- jta mus lapis,non quidempbilofipborum, aut medieorum,Jd ccelcftis^ di nw,p Cbriflus esli ideque intrat in nos t ut diurnos & cccleflcs nos fficiat, ic fo inquit Vetrui : A tur. Prouenit nanque diurna fupremo fonte bonorum, (ff uero datorefom? chm mm per eum, per quemfattafuntomnia^ficut ipfemet teflatur dicens: ?ar s T v S ' meus ufque modo operatur t (ff ego operor t aut de nono qredndo, utdicunttu* ftri Tbeologi , dut tnfmdendo id, quod ab ipfo fonte emanat, ut dlij affcrias, Ab coiemlcco originem^ uimjujcipiunt (ff tbus,(ff buiujmodi odoumnu, quainlegeadolcriiubentur, utdicuntficretiores Tbeologi: Ndw n^JMjK res,ut ipfi docent, bdbet in drcbetypopdrticuldrem locum , und uim tf criji nem trdbit. Hincjufcipit Dominus in odorcmjuduifimum buiufmodi , qu*f reflituuntur ab anima purificdtd, (ff iam difpojiajimul confeendere Siff Da. i fmigationeicum qua optabat diuus Citbarccdus, ut falte eius cjcenderet m- tiojum cecinit diccnsiDirigatur Domine oratio mcafeutincenfum ncofljff- ftutuo . Condeleftaturkbuiujmodi odoramentis (ff dnimd noftrd ipfmd proles fufeipiens ea per 'las nares, perquas (ff ipfa intrauitininferiomht' minem-.per quds etiam dUqudndo emittunturfiimus uiuacifimi,qui retmen* queunt in corde ,bile,aut labore exafludnte. Hinc cxiflimatur  quibufdoi* ratus ipfi uiuacior, (ffjpiritualior exterisfenfibus: Tbui autem, quod mlt adoleri iubetur,uariis componebatur aromatibus > (ff gummisjanta artctffi cramento condu~iis,ut magna comminaone iubcat Dcusjiecompofitioid alios ufus conuertatur,aut dlteri adokatur qum ipfDeo, ficuti babctmw ne trigefm capitis ubri Exodi, ubi dicitur: SSiumjnttorum erit uobisty miama illud uidelicet: Quod mllatems facietis inufui ucfbros, quiafanfo** li erit Domino.Virquicunquefecerit tale tbymiama pro odoram fenfm  de Ucet^abcindetur a populofuo. Qtt* autem ingrcdiebtur compofnmcnv Um t (ff quomodo conducebaturjum adbuc perfe& exploratum babcofliu* qudm aliqui idttitant defeientia illius compojitionis,6: gummarum^tque^ TONVS TERTIVS, z tf pulam ingredientium ad thymiam illud conducendum-.VarUs quippe inumo fntentias, atque interpretamenta dcgummis, (f aromatus ijlud conficienti- bus fi}0) Matapb enim in nojlra traduBione uerfum babemus flattai ,fidaltj w ignari ajferunt t qubdfit baljmum t alij opobaljmumfbm} Sacbet, quod nojhra traduttio babet onycb,apud alios babetur ambrac tVjbn Hcttetj quod traduttor noflcr interpretam cftgalbanam bom odoris, alij ajjcrunt ef ft mfiicen. Item quamuis dicatur in textu t qud ornnia iftafimantur in aqua- pondere ftmulcum tbure lucidifimo % aut tranjjxtrenti, tamen de moio comp nendirubil dicitur y jd tantum,quod fiat artepigmentarij: Qualis autem illajh Vcusnouit: Nouerant & Mi patrts, quibuiujmodiodoramentafolebt Dctf iiolerr.Nobis autemjnquibus figura ccJSit ueritati, diligetifm curandu eft > jjfacrificiis animahu ,  delicato tbymiamdte, ut ojferamus nojmetipfos Deo inbojlUmfanclamjpfiplaccntem, y " tbymiama ex diuerjis uirtutibus com- fofhuKigratu,Qr artejummipigmentarij nojlri Cbrifti lefu t ut dicerepofii ttuscum posloloiChriftibonus odorfumas.Deo aidelicct & bominibus. Cbriftus eftjumma uexitas % cr lux omnes docens^c ornnia colluftrans. Tonus Qjtartus. Yidjitueritas. Cap. Vrimum, Cbriflusejluerhas. Cap. ir. Cbriftus ejl legis ucritas. Cap. 1 1 1. I Qjtomodo iota unum> aut unus apex legis non pr ater Ait non c pletus, cr non uerijicatus in Chrijlo. Cap. II 11. Cbnjhslegemperfecit. Cap. V. Qmdfibi uelit nitula rubea,(f eius cinis injcris^ in expiatione coinquina- ww. Cap. V I. Qttaliter doclrina Cbrifti ejljiimm uera. Cap. VII. Quid cum ueritate legis ea,qux Cbriftus docuit. Cap. VIII. Qji ueritatis reclitudine Cbriftus Deus regat mundum. Cap. I X. tytinueritatc de credendis Cbriftus docucrit. Cap. X. Q]lodfoUfidestfu zffirmum: K Alepb enim unumfignificat, (? tnille ; Quoi wmm ejl principiumjblidum^ cjfentia omnium numerorum: Millc quoquecfl eufas denarij numeri complcti, o mem autcfigitificat. 4 o. qui ejl nuracrus de- duElusper denarium numerum completum^ per quaternarium numerum rd- dicalcm, cr folidumfundamentum omnium numerorum. n Tau uerfignificU 4 o o. numerum dcduilum per denarium, ty quadragcnariumfiue per quaw* narium.o* centenar ium, qui ejl quadratus denarij; Decies enim quadragm aut quatercemumconjlituit.^oo.fic^e numeri^atque figura literarum^ contincntttr in nomine uer\tas,femper filida fintiln literis autem, quibus com ponitur nomen mendacij, necfigura(ut diximus) nec numeri importafiercts continent aliquid foliditatis : und innuitur quod exje mendaaum facil cvt* ruitAnjuper aduertendum efl, nmeros literarum mendacij mtdtum difcrcrt 4 numeris denotatis per literas uerits: In ijlis enim una literafignificat(ut ii fONVS Q^VARTVS. i 4 g xws)Mtdtcm& mdlenarium,alia quatuor denarios, tertia uer quatuor c tcniriosyindicans quod ipfa ueritas deprebendit,& colligat res diurnas deito- tf4SferKerQ mem, & quadragenria,^ tcrreftres per fl f*i, e?* qMtuor centenrios: ut patet iis,quifmt ueram matbematkamfor- jta. Littera autem,ex quibus compomtur nomen mendac'tj,omnes importam ntenarios , mmeros quippe addiclos rebus inferioribus , ,alpba fJJ, 1 C mega , principium & fims:Qr reue Unoipfafuit tota Graco idiomate confcripta,& perinde efl acfidixiffct He faicofermonc. Egofum g xlepb cr n w.Harum enim ma efl prima , altera m ultima litera.flcuti m Gra-co alpbabeto atpba efl prima,  f opera praclarifima multigena exarat\Etb & fmilitudiny inlocis peninnumcrabil&mbuK fium depiclum habcmusn tota enim ferie tabernaculifcrificiorum y 8c fim- doj Welcbifdccbyatque Aaron( Paulo inter pretante)ipfe magnis factam tis difcribitnr.ut aliqualiterfupra adumbratumus. Nonjccus de lona miffod Niniuitastfuifugiens in Tbarfm in marepoiicitur , j tand perpraik> nem Ajfyrios ad peenitenti impellitficut ipfamet Veritas negotium ihdkf fius typum, (yfignum exhibitumfuijfe rcferat.ltidem quoquein totahijlm pauuj hhrah condonatio dclitlijuxta illnd A/f IvCum mortui effens in delicit5,couutificauituos , donans uobis omnia % delcnsrfHod erat aduerfus uos,cbirograpbum decreti^quoderatcontraxm^ bis, Lt ipjum tuln de mdio ajfigens illud cruci ; Imo tota Vauli dochina bc u Nauro traiu lem Vir. TONVS QJTAR.TVS. M , Stepiddtfeepius, & pkrifque in locis repetem gratidm,qum nobis acqui- ft Cbriflus,& omnia pietotis cbfequia, qiue nobis exbibun. Et ut aliquid de tupis effe&us percurramus , id mdkauit ueflis lia pellicea , qudm Deus (UsdementU uefeiuii primos parentes peccdti ignominia denudatos . Hoc in- mtqitdibetpromifiofatU Patribus de benedicendis omnibus tribubui ter- rtmfemine Abrab*, Izdbcjabdcob, & Dduid : Hoc lerdtio Abraba de Vr CbMd-oru,benediclio Ubacob, & uiftorid dcducla: Hoc dedutrio pojle rtms em de Aegypto,(f cibus de coeb miniflratus in deferto, & a tttt^udmbenediceretfilios lfed'l,dicens:Dominusde Syna uenit, (? de Sebir mus tflnobis trjboc, quo dd legem , in qud uifus efe oriri appdrens in igne,  dterdiligens,purificans,pafeem t ^t'ddmfeipfum inredemptionem po miltis : Per quos omnes effelm babemus Cbriflum pranuntiatum in lege, tetntatumApropbetis,!? dtteflatumdb Apoflolis, loquitur Mofis, aut lex in labacob dicensiVetct^ id ejl Mefiaby f ipfe erit expc&atio gemium* De ipfo quoq\ dicebat ipfe Ma. Ucn Jes.dum eligeretur a Deo liberator popuhr.Uitte, que miff urus csAnwmi- lesfunthutufmodi locijn quibus Cbriflus pracinitur: Etplcrafy funtjnfm dignitas^oria^uirtus^Q 9 egrgia opera ipfius enarrantur quaplurimdjaM ifaiit }fai*i EtfaBus efl principatusfitper bumerd eius^ $ uocabitur nome cius d- mirabilis confUriu$^Dewsfortis y Vaterfuturiftculi, Vrinccps pacis.mi^- cobitur cius imperium^ p& fuper rr- gn eiuSyUt conjirmet iUndf corroboret in iudicio,& iuflitia dmodo^ufo iahcob infcmpitcrnuiEt ilud^ quodin Gcnefiantca uaticinatusfuerat labaccb&k No aufereturfteptrum de lebuda.donec ueniat MefliahiEt ipji congrcgM Vmid tur optncs gentes } aut populi: Quod clarius regius propheta decantauit mfcc do hymno dicens ad ipjumfib nomine Patris: Poflula me^ dabo tUgem pauim i breditatem tuatm Nam(ut inquit Vaulus)faBws ejl b aut apex  qui non compleatur in ipfo , ut patctjanc intcUipt* Sed o mma exararejingilatim labor quide effet inexplicabilis : Ne tamc um^ tnur b pi ima literafecuda diSHom * rum cfi 3 BetfigtUu quippejapienti^qwe Cbrifius cft, & cfiprincipiu^ Bara J qHodcredrc 7 purificarc,(? imiouare figntftcat y imus omnia rejumakt Cbrifo^uqi purificanda per lauacr^quodin pafiionc cffudit^&c tand raiou* da per ipfumfufcitat, (ff reductc borninc renouatu, (ff per ipfum ornnacm luras in eo ctentatjn Deii Patrefignatuper K Afepfc ; Creatura autrti* cendafignaturper T res^quod ducentos importat ,f\cut K Alcpb un, fit, catuic. ut exprejfe dicitur infinc Canticoru: Aleph tibifelomo,(ff duceti iis^quic: diutfruftus eiusjd efi creaturis omrbus^quuis medoflcodices habeant; Nt pacifici tuu Eccc igitur quomodo omnes litera illoru uerboru referutwr^ j plentur in Chriflo^eiiS mnima litcra,qu in diSiione ign & mor^qu* afinu fignijicat: qu nonfmemyficrio afeedere uduit Cbriflusm palmarum^quando ex pietate , borridam prouinciam redimedi bumammgm gffrcjfus efin quo uerbo fi pponatur ultima litera , babebimut Qfn R^ quod pietatem,(ff clementUmfignificat^ qua potifiimc ufusfuit ab illo dic, */$ ad extremum pafiionis pro nobis tolerata. Hincquoq; diuina difpofttioncj* ium cfifit in tila dic pueri femiuates profiemerent ante ipfum ramos oHut ut denotaretur opus pietatis , (ff mijericordi^quod tunc affumere inpiA*- Alio quoque ordine a literis iUis excerputur myficria>affumcdo uidettect^ primas \aut extremas literas diuerfarum diRton; ex quibus compomtumc lius, de quo oceult loquutur uerba orculo ut in exemplum adducamus i/ki aUco, quodlahacob Deo plenus in lebuda de Chifio uaticmatus efi dicens: Qnouf queucniet Silo.id cfi Mcfsiah, c ipficongregabuntur populi: in Hebraohi- betur /vipt iVl nWla* \bo filob uelo ; Quarum diclionum primais r atf confiderabo nurabilia de lege tua. Cbrijlus legemperfeciu Cap, V. 4 ^y4WM l E  we tantummodo uerificauh legem complens omniarfuxinip 3 re^jl^ contincnturjicutiipfcmct teflatus efl dicens* Non uenifoht- chri \|flr|wrai YC legem fed adimplerefed etiaperfecit, %f deduxit ad tacto- Ka^^K^B remgrd/wm P cr uangeUum^quod bonum Mntiumjigjiait,* , utifi quis acciperet cbarafteres plmbeos imprejjbrum cpofitos in tabk d exprimenda aliqua dura , ty eofdem rurjum coaptaret ad expritnenda uak duliora, (^Jublimiora^eademtamen manente figura cbaratlcrum. Parimok fecit Chrijlu* non adinuemens aliam, fed perficiens eandem legem, w cduch in eam melioremfortem,ut uideatur alia,cii tamen nonfitjed eademficutifA nus quando tingitur uermiculo, aut aliquo colore prctiofb>pcrficitur,fm tatur. Perfeita igiturfuit lex tinfta, & color ata fanguine Cbrijli multo tf- paiiii cius^q refyerfafauguinc animaliu,jia4t inquit Apojh Chrijlusafiiftcns P&fa fiturornm bonor, peramplius & perfeftius tabernaculum, qui uidelicet i^ met Cbriftus erat,ucrum,& uiuensjion quidem manufattum, idefinonbm creationisineque per fanguine bircorum.aut uhulorumfcd per propriumfungi nem introimtjemd infanttaiEx quibus ucrbis liquide babcmus,qud Cbrifa in prprio Janguineampliauity Scperfccit legem: Atnpliauit quid^uiacfaj qu Apoftoli>altera antcmboffitacligcrctur. Latrffl } uluj  TONVS Q^VARTVS. l$t # iffudb&ctfdradijumfromttit.&ut breuiter ccludamusjn omnes pecca ma mifiricordidofledit aperto jrmonediccsiN ueni uocare iujlosfed pec- adores: Etquodgrandc uidetur t permi(it Deus omnes ncumrcre pcccatm ) & inSgtdtionem y ut omnes Jhuirentmifericordiam impetratamper Cbriflmtcr m per legem,per quam(inquit ?aulus)nemo iuflificatur : Qupd ajferere mi- * mduderem.nijimeidem Apofiolus doceret,du ah: Omnia conclufufubpec tto,ut omnibus miferedtur-.quamuis Apoflolks dicat, condufu in incredulitd- ta&Nam ipfd ejlfons oimiumpeccdtorum y & uera alienado a Deo. Et adeo fgnderat Apojlolus hoc uerbum , qudmuisjcidtejfe uerum t utjlatim clamando " finferanO altitudo diuidrumjdpientiayQr fciemU Dri^umincprcjibi- btfuntwdiciaeMS,& inueftigabiles nidics: Qnoniam ex iffo ,  per ipfum , cr in ipfifacla funt omnia : uoluit enim in- ferre : Qjuomamftcutper ipfum Dei uerbum faBa funt omniajta ipj depra- umper idem rcflaurarentnr t ut ab ipfo tanquam a capite, omnes mfluxus,  oima bond cognofceremusfufcipi: Ideofubinfert-.Hon plusfdpere.qudm opor W:m tctfdpereiquia unufquifque bdbetficut Deus diuifit: Sicut enim in uno corpore mkd metera babemwsfxc etiam habemus dondtioncsfcundumgrdtidm, qux iti efl nobis,diffrentes. Et cp uita, ty operationes omnium membrorum pro- aadntd Cbriflo, longo fermonereferat cum Corintbiis, & Ephejus inter a- k dicens : Vnicuique nojlrum data ejlgratiajccundum tncnfurdm donationis Cbrijli iuxtd id y quod dicitur: AJcendens in altum cdptiuam duxit captiuiute, iek dona bominibus : Ndedit quosdam ejfe Apoftolos y alios amem propbe- to,qu* in calisfnnt pdcificdtd dttejlatur per Cbrijlifangumem, cum ornes ajferdnt dngelos mdlos  cceto cxpulfisjinefye reditus. Qua igitur re- ^bantinccelopdaficandaCbrifiJnguine^ifiimelligdmusdePdtreatem^ C de cmnhts ccclejlibus numinjbus nobis pacificatis, quando Cbriflusfoluens pronobis debitu in pafione Vdtrinos caliaui^quiprouocatuifuerat trfgref [tone protoplafti-.Nam ut Apojlolus cu Corintbiis aihSicut unius dclifto mors UUm II iiij CANTICI SECVNDI rcgndwir per aram, multo magis dbunddntidtngrati*, y dondtionis, ^ faj^ titfufHpicntes in uitd regnabum per unum Icfum Cbnftum inquo y %r n 0Jt , Icgejnantrjuflijicntur^ (pperficiuHtur omncs.non tantum in carnc,utfa pjuim bat in legcfed infpirituf in operibus.ut ?aulusprofequitur cnm Hebr(?^ pulo in dejrtotln expiationem inquam^pro qudnto patiebatur figuratiuumfi* crificiummam omma uerplcn expiantur in Cbrifto , utnuper tetigimm:^ quanto boc myjlcrium de uaccarubea excellentius opus redemptionis prxji- gurauit, tanto cclebrius efi . Si dutem id ordinatum fuerit pro expiatione Mt- cli eretli ttituli, uidedmusiNdm eduttifilij \ftdel de Aegypto , ffoluk- go domimjillius > qui regebdtur ab drietc, ddbuc tamen timentes influxuml^ duftore eorum priudti(ui rebantur)uoluerunt ajeifiere uirtutem fortiorctnl la Aegyptibr tauriuidelicet^quifuperfdet in ccelcfti circulo drieti:Vnicr- ic quddafcretiori dijpojitis rebus, UquefaSlo de more metdllofdbrcftBuscf uitulus: lllumquc exigentes rtrum diuinarum ddbuc igndri opimbdtur bmm uirtutemjuperiorem dricti^ inde praualere([iopusforet)contra eos^ui drietc regebantur.Sed bicfuit *rror& peccatum maximum^ du dttribucmo luerunttauro coeleJlifauorem. ; quem a Deo uiuojujcipere debebant^jicutiHu- cufyfujceperant. Auftws quoqucfuit error , quia erexerunt imaginem kflit contrd prceceptum Dei ddiutoris eorum : Cuijccleri, (ff uulnerijpfo Dcoitt bente^duofunt ddbibita remedid:Alterum> quia iufsifuere expiari multiinfn guine prprio: Qjtod ejfeftum eflper flios Leni, und meruemnthenediftiQ* nem, qndpriuata erat illafdmilia obfcclus per petr atum inficbimitas-.Altcrim remedtumfuit uitula b&c rubed: Cuius myfieri dliqualiter percurramus: Oh- ferua^qu^Jb^rdinem: Vdccafiue uitula eligitur contrd peccatum imlidiori ti, ut expurgatio fiat per id y per quod quis pecoauit: Scd debilior fcxui dfjuM' turjic credamus expiationem fieri ex uirtute ipfius animalis : non enim ex dfl- ma\i,fcd ex diurno numine influebatur^und expurgatio fierev.Hinc n diffxn TONVS Q^VARTVS. Mj diiimalfid debilius infexufecernjtur. Et ut comprabdreturfauor bauricudu, tton ab ipfo animali,fed d cotio , iufsit Deus ipjum cum omnus eius extis com- buri, igne 1U0 uidelicet, qui  calo minijhabatur ad bolocaufiafifiipienda , ut expkrifquelocisfcriptura dfccre pjffumus , & celebrifama apud Hebr & nulla macula de- turpdta % nullwnq; iugum inferhrisjeruitutisportare^utplen indicarct exput- gationcm,qu* debebdtfieri in lege bhertasj ff perfcftijSima ab eo^qui  extra cdflrapajjusefi ) ut expiar et eos^etiam qui per peccattm extra ccetum iujiorum exclujierantjin tvs. xU illudquodJ^mmuR.edemptordit:^nuetuocdreiujlosfedpeccatorcn * Etiterumpcralium EudngeUftdmiVenitFdimbominisquarere^faluumfi ccre y quod perierat. Exfanguine quoque iugtdat* uitulxfacerdos inntto di- gito ajbergebat contra fores tabern&culijpticsjwmero quidem remifioms,ut indicarct remifiionem faciendam in fanguine ueri bolocaufli , qui etiamfifa ojlium eft,perquod ingredimur adfaluttm, (f uitam.Poftca cremabatur igne tilo  cotio minijlratojit comeniens ejjetmedela^uel faltem figura medel^con tra m&culamcx inferiori igne>& rubeo deduftam. Denique ex cineribuscom hijli animalis ajpcrgebaturnonfine myflerio coinquinati, qnia nibil tnagisfin lificat animal^ rubeum noftrum,qum eim mortificatio^ combujliofk janfto tilo igne,quem redemptoruenit minere In terram.bed mirandfcr- metam occurriuWamficinis iUe coinquinatosfinilificdbat^ mundabat } cur inquinabaturJacerdos y qui ipfum cinerem extra caflra portabat^uel qui cuco- burebdtVnd de u\o cinere dicebdtur^qud purgaret coinquinatos, tffek ret mundos. Ex bis infcro,qd cumjacramentum bum uacc incmuhipliciter,y pro diucrfis fenfh refoluiturquaflio.filiquiigr tur dicunt.qud inquinado Ma & mundities contrabebatur infaccrdotcilLm comburente^quiafacratior erat res>quamgradus illefacerdotalis ,ficut wnri- git Uico t aut mulieri tangentifcera, ty corpus Cbrijti,quod ajolis exiflcntus infacris pertratlandumeftiAlij, quiafacra fufccpta cumdcuotione,(?rcut' rentid mundificantjrrcuerenter autem fertraftata, aut curiosc inueftigMtn* quinam; Ali/ uero dicunt, qudpro quanto literafonat immunius erat cornou- rens camjd efi tagcns 7 quoufq, per ignem illud animal expiaretur; & qui ftf- traftabatillos cineres extra cajlra.autquomodocunquej tanquammormm quifque illd pertra&aretiundc ftatimjcquitur: Qui tetigerit cddaucr bontiMi irrnnundw eritfeptem diebus.fed afyerfwsaqua cum iUis cineribus die tertio ( fpmo mundabhur: Afi/ dicmt^quod locas ipforum cinera erat in caflrtsjdco tangem los extra cajlra immundus cratJicHt conjecratis in loco noncoucme- TONVS CtVARTVS. iy4 iSi iutemultcrius boc tegotinm pcrfrutriuluerimus* cr refirarc aliquid icrccditismjfleriis^dicemus qudbacuitula riea efl beata Virgo depro- fmt rufltDauidpcr quam induza cfl beuediBio expellens malcdiclione } & jnfcftionem dijfufam per Euin bumanu Gcnus. Et ne erubefiamus idfine ra- wicaffcrcretuideamusoreuiter quanta conjbnantia omnia in kmcjnjumc irtiirtt. Eua rubea terrefbris, Maria rubea cocleftis,* plena igiieo fpiritu,pdc- ^egratia, y uirtuttbusficuti cotlefte perhibet oracukm.ut diarce pofiit il ki Ecclefiaftiln plenitudineJanSlorum detentio meaildeo dicitur,qud ai- cdU tddlaehgendaeratperfe^a,integra^^Jw pcffa aliquo iugoficut cr Virgo ceelefii nuntie protejlata cfl dicens: Qjoni mm non cogtofeo. Huius quoque uitulaficrificium ,  omnia cius myjleria cckbratafuere extra caftra,8>c communem cortam ctiam cleclipopulificut 0> Mdriit my (leria omnia celebratafunt extra communem legm: Vuit enim ah an gloienuntiata> Spiritufancio obumbrata^uirtute diuinagrauidata,(f re flctdgratia non communi ,fed ea qua erat apud Deutn primarium f ontem om um bonorumipeperitque filiam fine dolorepruato claulho uirgvtms^cm^ . p procedais ultra natura leges. Hinc Salomon quarenta inucfhgans de ip Saiomon fiin?rouerbiisdicit;MtdieremfonemquUinueniet?E uideatur jfxransfubdit prophetando : Procid $ de ultimisfinibus, aut depenctrali- . y (.ut babet ueritas lixera ) prttium cius .Etut aliquid de myfteriis fecre* mis Tbeologia refirams , objruabimus ctiam quanto jacramento nume- riHtcrarum uitula, (f Maria comeniant : Nomen enim Maria , qua in He- ktofu:firibitura*"idatmibiz$o: V acca dutem^qua Hebraicis cbaratle- riksftc exaratur ma dat in numero 185. Cuifireflituatur be fl bue quina- rins ajnt Sara ablatusjubcntc Dormnoyquaprius dicebatur h# Sarai, c furgt ipo:Qj numerusfuit ctiam ablatus a prima mtdiercper Adam^quan- iouocduit eam iltfKljfa 7 ubipafim babetur u\rago y quoniamde urro ajjump- ttcntr.Vbiaduertendumeft, quod nomen uiri^quodefly^ Ais y dat $u:fi fown mulieris y quod cjl xtH ljf*> at 3 oejeficiens per qutnarium  nominc m, Hocigitur quinario rejlituto uitta^utjxtperfeBa^ qt quadam uirilitatc flmrftt z9o y quantumreddit nomen Maria> qua plena fmtonmiuirmc^ Mimjitparcretfinc uirojnyflerio quidem occultifiimo: quod a ncmrncad- bu injeriptis explicdtum nidi.Aderat quoque in Ma expiatione dltifima larix *d cedrKs y ut babet traduZlio noflra^ ? mnima omnium byfjopus^qua aut ip- f* rojmarinus cff , aut fpecies quadam ipfius^ut de mente quordam alibi dixi- wtt^ai jl nmma arorjicl maior plantar um, (pforfitan de utroque parti* Qftficw inaliis xtingit^quod alias tetigimus-Antercrant naquejuprema, & ^fimarborulla^ut denotam cmincntifimumculmcnexcellcntia Maria fec Iw^nod diftum el : be ncdfa tu inter nuieresi bxc auiem* ut imueret ip~ h profundam bumilitatcm y de qua ipjamet ait: Qjarefpexit humilitatc an- CANTICI SECVNDI jhmmat* expioms , qu* dcbcbatjteri m Chrifto r Cm' tandem mediat , ( immediate refpondent cmft* kgata t  cttera qutquc . Scd de iftofacrifi. cio f tanquam celebriori^  ut per ipjumftUm catera uerificata intclligantur . Nc me carpat quifpiam> quis dxi uitulam combufiam in expiationempcccafwi ficare Beatam Virginem^quafi uelim inmere bane expofitam in expimonen noftram: Nori hoc fntio^cum nicas tantmodo fit expiator^redemptoron nmm Sed id uolui innuere^qubdficut peccatum exordiu habuit  mulierepr* Attgduf: uenta & M g e i mortis , ha  expiatio exordiretur ab angelo lucis , & ^ M*h.  wz *Pfi * c d ^ 0C detdi* oraculm: Ecce concipies , e? partes filium^ ** bis nomen cius lefum^qui(ut in alio Euangelifla dicitur)f quia in Vilio exiflens effeSta eft meta, linea , cr regula evmm omwmf* in mundo fazia fim , cum ipfa omma in ipfo pracxiftcrent , & examufim fer ipfumfafta fint y prout in eodem erat ipforum idqLfoqnia ea eft regula mm agendorumjam a nobis y qum ab intelligentiis^qua ipfam confulunt(utdh A* guflituu)mqikM iim cr ueritatis fintem , ideo quanto quis cum eafapiaak CT regida magis conuenit, tanto perfettius in ueritate eft: & quanto quis m- c h *u gisabea elongatur janto longiu*  ueritate difeediu Hinc de diabolo dixitif- %Tys fa ueritar- lUe homicida fiue occifor , & *f>fo mors effeftus ab initio in uert* tenonftetitiHocidco^quia recefiit d Chrifio^ imo prafumpfit contra cumbifa gerejpfumfuc deuorare, quando praoflcnfus fuit in ccelo nafchum dene te amBafole.y coronata duodenis ftcllis . Vera injuperfuit , quia nufa* * cius uerbts aliquando contentumfuitmcndaciutmQjiod pcrfnticns ipfcona coffihor dixitiCcdumyW terra tranfibunt, ucrba atitem mea non prtteribw*. N4 ( mi diximu) ntdlusfuitpropbcta , quem aliquando nonfefetieritop^ TONVS Q^VARTVS. 1J5 pater Cbrijtmjn quo malas error ; Hoc enimpritulegb decoratusfuerdt  Prr, quifempcr eratfecm complens omnia , qu* dicebat, iuxta idjuod dit: Qttimijit me mexam ejl ,  nonrelinquit mefolam, quia ego qudplacitdfunt faiofemper.Wdm omnes nos(inquit Ifaias ) quajioues errauimus ,jd ipfe ,&ia ' mfkdtemmnquamfecit % ncc dolusinuentusejl in oreeius.Verd deniquefmty pddcdu&afemperex primo romnium uerifimo principio, quodait-.Eel chri principium.qui loqmr uobis:?rncipium quidem omium rerum, principiam to- $ T V J ' wperfeBioms & falutis.principium quoque cunfarumucritatu: Cai omnes fic affenttunt notxs terminis , cognito uidelicet quomodo illud principiam ft- $catcum,perqucm,& in quo [afta funtomnia, cr in quo funt omnes thefau rifipicntie&jctentixabfconditi, atquz omnes ueritates,qua de quacanq- re hionJiraripojfunuutmeritdeipfodicatAbdcucbMicinuenitormmLmKh^di iifaplmx, & tradidit cm lahacob puerofuo, & Ifral dileSlofuo-.Poft b $ aliengenas quof. dam,qui legemfufccpcrantiin quibus peccatum reuixit data peccati occafim quia uirttti peccati lex: Qtt* adeofuit amara,atqut mortfera, ut ex ipfi m ti omnes mancipatijint,ficut primo Progenitori,ex cuiusjmine omnes proc* runt,diftumfuit: Quacunque hora comederis, morte morieris. Sauijlimsah temfruBus legis cft eugelium,in quofauftannuntiatur, (f declaram Cfcri fim cui qui credit, reputatur idfibi ad iuflitia: N4C bac uox(tefte Paulo) rm Jblum rropter Abrabamfedpr optemos omnes delata efl.quibus reputatur d iuflitiam credentibus in eum , quijufcitauit Dominumnofbrum lejum Cbrijlm &bonitds d- | jbamodcrdntis-.Qnificut a principio in mundana fabrica pofuitmalum contra 1 honum t itmcrJumi& obHquumcontrareftum,tenebras contra luccmfdfuum \ contrd dftmmjrigus corar d cdlorcm, buiujmodi multdfdri modo in mem- his um, (? myfltci corporis^lterum contrd dlterum collocduit, in ilo dextru imdfimftrum, in boc duten dngelum tencbrdrum contrd dngelum heis > ijm- bs contrd bonos: Ex bis nonnulli elegdnter connumerdntur a Clemente in reco ciemen, gmoK ?etri: Cainfcilicet contrd Abel&igantes contra Noc, Vbdrdo contra timbdm, contrd eius d Deo elecldmfdmilid^biliftiim o 1 Cerarites cotra IZibC, Ejductrd Idbdcob, Mdgositddducitctrd Mofem, ltdtor cotra Redemptorem , Simonem mdgum contra PrWj Gentes contra fideles,filium wpitatis contrd Cbrijlum : Ideo idm db ommbu antiebriflus uocatur , quafi entra Cbrijlum. Et fie ornnia babem eorum contrria , ut quaftper quandam atifdrifldfim concentus munddni,& bumani corporisjtiduior babeatw : Vn- tiDionyfius in eojn quo traftdt de diuinis nommibus,dc mo difleritjnqu Dion 7 . icquo pertinente dd Diuimm prouidentidm, & ad concindm rerum dijpo- ftionem. Hinc  Amos magna confidentia prorupit : No e/f malum in ciuita- Amt > tyuoinonfdcidtDominusiEtlfdidsJubDeipcrfind loquem ait: Ego fim "*'*' creans malum : Nectdmen Deus creatpcenam, ut aliquiexponunt, quid ma~ kcmgencrat ex dijfonantus morus, turbdto animo: cum ornnis inordi Au s ft >qudmjit pronitudo dd malum. Nec poterat  pcrficicns.Non igitur efl malum aliquodpropri y autformdita(t^ ium)fummo bonoifid illud, in quofundatur mdum, natura fcilicet uert&s, & iud  quo trahimur ad maum,quod efi matria penitus elongata a boxtjl maxime impclleme nequifsimo fuggcfiore , qui penitus elongatus a Dco ,Jbi colligere affeclat onsnes ad cctrumju* nequitia, & diucllcrc eos affhtrk ni,& firltcitatis-Anter ququod concupijeens bomo peccatum faciat : quia tbic* tra uniucrfum: & ea,qu u  ^imdmVanmodo^uando bonum i( ? deleclatio corprea prtponil w &famcntof F mmak (^demqueconckdamus)pec e L m / (f er\or t f^fmtcr^^mmm^mAMguf&A Malumejipri- ^m. mejlexahqua mmte a Dco tributa ,fid ex debilitate % aut obfcuritate , w - {mpaura contraia quamfaluator^cumeoDionyftus, Warnafecnus Kn7 ^^^udtae^MdKcnst^iintaebrtft^ratqiwuadat' Eti*- Da *** m Qutfcqmtur me fimmm uidelicet direSiorem, no ambulat in tenebris* corumndehcet : QsastcnebrasfequitHrfempncrna noxinfemi: de aul mt: Venietnoxjuandonemopoteritoperari EtftcutnoxMobrclm tlifmano luas.tta error eflpriuatio re^hudmis: Vnd concluditur , pro- ^f^^tejipriuatioboniimiuamcumtbom^ Moneaut prtfumendo * [fcqnodfumnodoUorerecomofieredebc mc-SedbeneeJl aDeodlud.quodmalpraeligitur^ uolmtat, qLpro- tu culpa errat n ehgendo. Keflax igitur Cbrijlut, & homo Deuse Lai mo ucrus opumus moderator , dum bortatur vfauet ad beneje&aue ui* Wm,\v:uti i eius doclrina&geflis cUrifiimcomprobmus. Q* in ueritate de credendis Chriflus docuerit. Cap. X. I V* amem de credendis fummus Doftor nofier tradidertt , om* nes conueniunt in eos , qui dicuntur articulifidei : I quibus ex- j preji trtmtas iam d Cbrijlo explicata cotinetur. Memo enim an 8 ?cnCbrifiu*docuitdicm:E g oinPatre, & Pater inmeejt. Etdc M.txm a ?atre y tanqufiliu* uidelicetab eo progenitus. Et de Spritu Can 4*1 'treprocedatjnqmtXpiriMqmPatrejcedit:* etiab ipfoko ^'f^cotra id, quod nSnulhfcioh Grxci mal intelligctes dieta patrum *4,*Kllle demeoacapiet: Mutiq; tantumodo doBrmac SR- i lfitfuluS e ff c21uS > ucluti P u " ul >" flrutlus infcbolisfed e WmuUtquemettigentiam^a Apoflolos, & antea propheta/injhu rL m """W^&Melligentia diutnarum peronarumjtqu alia fopnetatcsuelatmbHta (utd,cunt)dij}ingHunwr' t necel U tiaccidct4 KK CANfICI SECVNDI Acmm mfmduntur.uniqtequiddiciturund pcrfimab alia acccfifr^ w* conckdttur aceepijfc totm  qm>d ipfd e/l , & omutipfi dtmbm-. c* necfcpirariinecfuccefLiiUrccipipojiintAdrco^ Ji a patrc,& db cedem ha doftrmdMaccepiffe, ut ipfam do&rmm P^ij cupet cr nonfu*m,pdri modofatcamur Spiritumfanftm  Patre,; &,$ fefmul cum doftrina,' do&rmamfvm cum effc perfondh fufccpijje. & ex uerbis noflri do&oris Cbriflifatis cUrd luce didiecrimus ca , qu* m^ perfinxattributafunt,& taM qutipfe Cbriflus pcrpetranda uencmfa lcum bpoftolisarticdosfidciprofiterucldecantarcpoffums: Nmi dicerimus Patrem cfle primumfontm, d quojttius , friritufquc proccffa* ipfttanqMamprxcipuo opijicimundi fabrica attribucre poffumus dicentcr.^ do in Deiiro Patrem omipotentem y creatorem c*fi,cr tcnayiiJMmmi CT inuijibilium. Et cum didicerimus Fto attrutam cffefapientiam , m juj mundus,& nos condiu fumus^ per quamornnesillujhamuridicaturptw aqua non tantumfupcrccekjlisJedfupramundana , buk mrito tomsfu CT potifim bominis reflauratio attribuitur t ut omnia eadem fapicmu r$ rarcntur,qua c condita funt: crlduarcturbumanumgenuslauacroikair nante fupramudanofonte t cum  mundano abluinequicrit eo quodtotmh mfecium penitus cr av. Hdnc dutem reftauraonem profitemur, du rdtm ris gefla pracipua reteximui,conccptum uidelicet ipfws de Spiritu finita uitatem,pafioncmJpultur , defeenfm ad inferos, ut inde eaptiuot ekr ? refirrettionem^tque afcenfum,& reditum ad ?atrem,d quo exient, ur omnes cius ajfeclas faliciter eueberet . Er cum Spirituifancio dotcmttzr- bucre amorcmsjr ncxuminc cum ipfumfpiritum profefifumws , fiam j gimus:Et ptnttam ecclefiam catbolicam,umuci falem feiliect communiom^ ncxumfidelium . Et cum iterum didiecrimus remifiioncm dari per Spmt > Ha dicente doSorc noflro^ccipitc Spiritu fansl^quoru rcmfcmspf temittuntur eisjdco quo^fubnec^mtn^cmifsionepeccatoru. Et pcMi colligatiofideUi in unam ecclefiam, qumatrc uocant,& remipopcccS^ Spiritu fanilo frouenire dicutur. quid idcefl locus utnufo m archetjoc,: Theoio. Spmtusfantti remittentis , cr matrisfifiorulatans, ut doctantiqui tW? gi.de qmbus m huiujmodi my(ieriis non initiatis perfmg'dafari nonia*- * cuad i>atr,und digrej?ifumus,reuertt debeamus, & cu ipfo uniriyW** firo docemur doftore,nccc(faria ejl nobis corporis tranfmutatio m ncaas profitemur Carnis refurreVtionem, & renouationc , antequam deucm*^ uitamju* efi uhimus & atcmusfims nojler . Et quamuis alta Patrt , *  Uo.aU^ue eorum,qux proftemur.Spirituifanclo attribuantur ,non M*.- t jFP r *f uenajcelicius babet melior & optimuiferp;s,qui nfol curauit nos "wtiofcddeditpoteflat nobis calcandifupfcrpctcs, & fcorpiones ,y fup Petrni CANtICI SECVNDI la " omn uirtut inimici;t*t dicitur in edgeio y cui ti. efijicmdii Luc. Vofirem f( dedu cft,$ uewrit ed magM urrxaic s qua poffetnos eripere de imprio mortis, er d potefldte tencbrdru,(?fdcere nos crcdentes (tu Vetrus dit)genus ccdi, regalefdccrdotingcntcfdnfamfopuludcqwfttionis.fme dcqmfiti,(? crepti deperditione induttdperpeceatu>r detrdhemnojlram terredm forte impd lente dd cdfum tilo mortfero dngelo.qui idtn  fcelici forte fua deciderqui dfferere uoluermtfoldm fidem fujficere iifi- H lutcmEtilli diclifunt Rdfeim: quiafiquebantur opiniones por* ** dam magiflroru-.contrd quos ex dduerfo infurrexit dliaficli^t diccbatur Cdrienorum-.quidfequebdtur tdntiimodo lettion, textumfcnfn raftcra nullas ddmxttendo opiniones bominum , necfopbifiicds rationes mp ftrorit: Quprrdtiones , CJ* ddimcntdimprxjntidr omittentes uememsti Noui- coxnos noftros,qui innixi mdtis dutboritatibus Euangelij, & Apofloloru^nx ide dfferere uidentur,dufifunt tdntu tribucrefidcuut operd quodmoio J nent-.imb dffeuerdre uidentur fidem non poffefubfxjlere cum operxbus , yuuji per operd quis iuflificari prafumeret^boc effet in duds pdrtes cldudicarcji; rdre Bdd, & mdnum ofeuldri : quod efi iniquitds mdxintd , ut \ob inquit , Ai- buefubinferentes dicunf. Cttm incipis crederefimul dxfcis omnid,quq(utndrrdt \od.)ci interrogdretur aludais,^ fia- -r,ut operdretur opd Deijpf oper multitudinc,qud illos uidebdt 'X r ' rt ulfd um eisprafcribitdics:Hoc cjlopus Dei,ut crcdatisinei,qucmif t v c '' ret, pu TpNVS QTARTVS. ^ lUhetemmfidesficum uniuerfamfaktemferuans ah omnimaloSuMipCe au thv fida breuifermone explicai in calce euagety, cui utulus cft fecunda Mar  *u crbisaflcuerates tdjuod fifpius dixerant : Nam cr hbrab* ut profie- ymturfides reputatafuit ad iuJlitiam,non opus aliquoddem de aliis fentien 4m4diHdicam:Qu* omnia repetere reorfiuperfkum, cum eadem fententia ^jmusomnibusadduclis, & eodem fundamento adducendisfacerefatis. E'"" ;, M" dlorumfundamentorum. Cap. X 1 1. fJSSgl D J' { J llen da omnia illoru malc coUocatafmdamcta y primo rumi W vS n ^ a ^ moncmmi ^ lico ^if m ^y f ides fine opcribiu mortud ttfiB ii C ^' E iterii:Damoncs wdt, o cotremifcutiln qmbus ccludi- bvTh^a ^^"f 1  op&Mpenitus extinla.SedJibis ucrbisjanqu du li I? 5 K d /J no,  ffr ww^' & jmilibtufumm* Veritatis, priis uidelicet,? lios cotictibus, (? na lafli ea paruulis t qui malut bmditer aliiscbjntire, \ ut (ingulares uidctW faflu (f arrogantia clatifimul cum negligiAus operariis ad tenebras intent- res,& exteriores deduci . Si iteru Kedemptor nofier non exigit opera nojij tanquneceflariaadfalutcxureiuspracoiindocTrina euagelica injlncm clamat,cprotefiatur diccns:Tacite dignos firuftus pcenitctidt.tcflo,f ff* temia fnreuerfio ad Deum (ut aflritis, & ftcut indicat uocabulit H " r uerfiperfeftpcenitcntU uiprojquunturf In quosftc cu Deo adapttosjO' TONVS C^VARTVS. i5o imdtipfius Oeifpirtusgrauidansammmadproducendostteriifru^ustnc- iorm operam quos commemorat Apoflolus cum Galatis dicent : Vruftus autc Mm efi Af4s&uMf4x$4tkmUJbcnigmt4s,moJcflw flius&c.Si igiturfides hic enumcr4tur,t4nqfmgul4risJruHus,6c pars coru, ptcxign a nobisjpiritus: QuomodofidesfoU,tquam mediu fuffias efi ad cmplcndd ea,quajpiritusfund Audite hac * intelligite nos, qui cxtcros co- ; tementes uobis tmmmodofcientiamjpiritus,^ eu4ngeltjucdicatis 1 atq;per- pn&tc qum longo itinere iffiritualibusfemitis aberratis. Nrc bic tantummo io errabundi uagaminijcd etn matrimonia ,* quibus P4uhs bortatur abfii- pwJui nert eos,qui orationi uacareprxtnduta,extoMs,c faltem certis temporibus ob- jruant, utfomentis carnalibus aliquantulumfemotis , liberins infolennitatibus fitbfcqumibus dies ieiunij, & abftincti* Deo uac4re pofiint cbriflicoU, Cur pxfoMeo uno Apofloliuerbo ducimim\ ut miUe alia cotrarium affermia c tcus? Nn: ipfe Apofiolus lux carnis^ comefationesjiberas uidelicet c- umtut inter opera carnis,quajmperc5traridntur ftirituHManifefia igitur (nqmcu Galatisloqus)funt opera camis,qu qui a dextris erunt in extremo txMnc:Necprafens,quod Chnfli tefiimonio intra nos efi, comparandum ta wm,& aitgcnu ui nobifipfts iUataJi cobibemus nofipfos ab oblcclamctis, & KbpatQm carnis: Qjtod regnil ccelorum, & Dei proculdubio efi Deus habi tsin nobis,fiuepergratiam,ut multi babct in ufu\fwe per lucem,quce(ut inquit hi)illumm omn homitcfme per uim , & cbrijma quoddam, quod efi ipfe Dc* perfunds, iritui:QModjit per Mincntum ciborum y y ornnis luxus,& per uerum ccelatum, quem uos (pernitu. Sed reuertamvx^n. d digrejiifumus-.Venitc, & audite onmes , quijfretis operibus filam fidtx. c h m toMtistfuid Chriftus conjlitu tus omiti iudex remunerare promttat, & & 1 T VS recomminetur,an filam fidem^lincredulitatem.an opera ipJ:Hc cmjc dBurum proteflatur : Venite benedicM ?atr\s mei, pofidctc p aratu uobis rt- gnuwEt rationembuius remunerationisfubinferens aitiEfuriui,o f dedijlisti tem commnaturfi pumturum nonfideijd operum dcfeftumfibncttes-.ltcm Uditti in tonem aternum,quia nonpautflis me, neque dcdijlis mibi potum,wn uijitafits,non uefiiflis t non curajlis, nonfeciflis denique opera cbiritatis . Qw fugient noftud ea^quapertinent ad legem, & euqaiM,  totum negotium nofbrum inter credenda,Sc operanda diuidttntur. Cbdnui igitur \q.itefidei pra-poMurjpus efl, cum omnibus qua in ipfa cbaritate p&- Et ipja cbaritas ftmul cum contemplatiuo amore , ? opera omnui in cbaruM perpetratafcelicifiima tila pafcuafunt , q;tce inuenit amnis , qui infreditw f* ofliumfidei ad diurna pafiua ipfa,(2 egredvur quoq, ad papua dileeliowti tONVS QJ/AKTVS. l6l ycris inproximum exh&cndi-.qutpabuU mrmcgufldmtjpimrdiur tan uwmodojuperoJUofidc. Quomodo imelligantur autboritates,quafidei tanium tr&uc- reuidentur. Cap.XUl. ** Vtborhates igitur ornnes,quas nouidogmatizantesin nimiumf uoremfidei adduxerunt,qud non obfient uera docWinx, quarri omnesbenefentientesprofitentur , nequefdueant bxrefupjoru, __ ^^po^uscomprobarefolutionedicmes^omnesiUaat- tejlattturjidem necejfariamjanquam oflium,v principia fidutis,^ udutife- mbonorum operum,atque eorum radicem: Vnd omnia opera meriioria^ac Dco grata infideperpetratafuijjeab Apoflolo ajjeuerantur. Sedfimmusdo pw flor exorta nosadmonet uoce.qud uerbum Dei,cui crederedebemus^fifme bomrm opcrum: Qnomodo igitur  Aqudonares Tbeologifidei excludit ove rJQuid eram nobis ojlijme domo^ut radix, o'jlirpsfincfru?lufQjud ite rum claudicar, qui iufiificari cupitf Dcogratumffecxbiberecxjrutlibui jmlcum radice,&Jminc?Claudicatis uos, & pafiim labentes ruitis, qui uno Mttmpede contenti alter um^fumm necejfari frernitis : Nos enim utro- *,# indigemus non tantum gloriaftd (fgratia D, ut operemurbon mfiequamfufcepimus. Cognofcimus infuper procliucm naturamjrequentem (tftmjmbccillitat noJlra,ac proinde quofauore indigemus , ut pojiimus ope- uri honu . Nec deponda cft opinio operumjm dftirandu ad ipfa pergratia rijhpro nobis pdfsi,fiifcitati,& mrito jiiofemperfauentisiln quo exulta- mslttitiit inenarrabili reportames finem fidei rtojkafalmem animarum no- firsrum-. Et \d dummodofides ipfa perficiatur per cbaritatem,cum qua produ- umr frutlus bonorum operum, pro quibus promittitur remuneratio . O bon deus t qiufronte,quo aufu,qua (ut uerum dicam) temeritate ijli glorio frcccn tiores cologi opera excludere prajumunt,cu regms propbeta denunciet,Ap mus proclamei % ^ ipfe omium iudex profiteatur, qudueniens cumangelis jwr,f negotio bumano finem imponat , reddet unicuiquefecundum opera fia. Obmutejcite igitur ,& nolite acquiefcere ffiritui crroris,fed cedite propbeta, qucm tUc mijrat> qui (ffcmcn bonfideifemmat in igt 9 anime nofbra , utfrutttm producamus bonorum operum : Qui ofiium cft ^ quod intramus in uinem> & agrum Domnifrulum indercportaturi . Et feoc ptio babetjccm uniuerfamjhlutem^tanquam oflium, tffementfer quod ( Pcttns ?ctr*s inquit)generamur in ipfo Cbrifioiqnod mnuitjum am Qw crcdidcru^ & baftzrtwfii&ttifiius crit : Qui uidelicet tanquam terra bona , ? bcn rrigatafufiepcrit ucrbtm Dei>quod eflfemenfidei: Sunt cnim qui ueluti & bibat : Et itermd famaritemSiquis biberit ex aqua, quam ego dederofiet in eofons aqucum cjl.fipraciph, ff cxqprit d nobis impofiibilid , cm id nulto ordinc, nulld aquitdtejiuUd rd- onefuflentdripojSit,ut Dominus exquirdt,w incgrud>& pra- wjfifententid dubid , cum ipjmet Cbriflus dicat: Nw uenit dd mejiifiVd- termeus traxerit eum;Quiciunia,caftitds,auj\* ritas uiu, opera cbartatis, x$ omnis caUhatHS % utfacitis> Nrc innitamini jicutftellas coix daboque pojleris tuis uniuerjas regiones has , g benedictur injemine tuo onmes gentes terneieo qud obcdierit Abrabam o* ci mea,? cuftodicrit pracepta mea^ mandata mea, CF carimoniasjlegm- quejruaueriv.uel ut babet ueritas Hebraica, c? cuflodierh cujlodiam mem, ca uiddiccttfuce tradidi cuftodidapr ? legmcm Si igiturfidesfufficiebat, cur addita ejl legis obferuatio ? Cnr nunc per fiam, nunc per objeruationem legis comendatur Abrabam.iffit ei tam pulcbrapro- rnifiiofNon quidc y quia id(itfides cr operatiojed quia utraq\ prafupfo, aut trabit altera, nec potejl altera fine altera cfje pfecla : Eides enim ut um, ad opus cducit^opus uerbfid prcefuppo)\it:Abrabigitur in utraq\ perfaz commdatur^ aliquandofeorfum defide^Sc aliquando de objeruationemu datorum : Quuel isli nimid elatione turgentes confidebant , acerri- m obuiat impugnam: Inter eos etenimfeji collocat eorundem quxflion di- mptorcmjit Hieronymusoptim fntit,Conatur quoque dcmonjlrarc, i propriam^ par- idxremfalutem , tieceffe efl , ut perfidem adbareat propinanti opcremr bonum, tempore cni* paaius jfo mc t cm tu 9 Audite  contemptores operm quid dict Apoftolus : Non an inqui^credamus f metemus^jed dir, operemur (f metemus: Er hoc fecunda* menfuram operumjicia alibi dicin Qm parcefiminat y pdrce y metet, ^ m feminat in benedu\ionli>us^de bencdiSlionibus f mctetjn benediftionib ts ui- demgrdtU pr*/Kta a d cooperandum , ficutfubinfert : Potens ej\ autem Deus omnem granam abundar efacere in uobis , ut in ommbu* omnem fufiienum babentes abundais in omne opus bonum: Etad quid hoc opus bonum f Non un* que>ut tantumtnodo corpus fubiicidtur jjritui,fed ut mercedem decipiamus^j] manfirit opus t quodjuperadificauimus ,t doect in priori epifiola ad C $  nec quijquam alius ex ptria ex openbus legis iuflificatus fuit.ut habucrit gloriam apud Deum.qui lujhfia* tionem^ purif\caonemiujitfieriperi\lum,quiomnium per fanguinemipfm.non autem per fanguinemanimalikm\CuiR^ didit Abrabam.reputatumque fiit ilh adiufiiam^quia non inpropris meririf, nec infeipfo, nec in operibus legis confidebat ,fcd in uero expurgatore.inf uenturumcredebatiEtficcontingit omnxbus^qui operabantur^ operanturft- cundum legem,quibus datur mercs fecundum meritum illius reguU, qua i\* tur:KeddetunicuiqueJecundumoperafua;Sedcumilla opera, quacyutjku nonfufficiant adfalutem>qu dedi nobis poteftatem, ut ejftcercmurfiltf Dn; I cuius nomine ayuum eft>ut credamus: & nofequamur natiuitatem } qu* $ wmfcMm quam cr opercni^ft^WtfjTjft^^ ntcfib/Det ccnfiitutifecundum carnem &Jngunem perri debeams : ad quemnad, imprimem Jqulittii , 'Hf&hbmHtem pfrktme muftmti ,JiJfct granam,^ infrobortione geomtrica : ut(ifrounadmrerpetr4ntui$abdittt#pciv turiam quoutodogratia Difit uita xterna-.cump&putquodpcrpetramus ipondere t uel menjfta tthius  nSpofsmiusper ludMmm attingere dd remune mioHemfaciendam per centenarium , nififaueatgratia Mus , qui efi dines in omes/qui imocant dlum. H/c etiam exlicatur , qUomodtfaluamur per fidc t CHnHtdbxreredcbeamusei^uiidejfeiiti utipera n&ftra exbibtta per unitates rmuncrentur per centenria . Htc dengue referatur , quod cr/ per granam famut y &fidem,Qr licet nonjint condigna opera noftra ad futuram glori^ 4fms tamen iudex in remunerando reddetunicuiquejecudumoperajua: quia bxcremnneratio fit aqua proportione , intercedeste nibommusfimpcr gra- t kedemptoris promifsiinlege>&> propbetis: Etin buncjnfumintelhguntur tuerba Pauli: Si qui ex lege h ut deplenitudineeius omnes accipiamus. Ikccfl uera doBrina  Cbrijlo y & Apoflolit plerifq; in locis pradicata, om- dusfyncer proclamata, & qur fafma emergatty ut retrabanturfide- habotiis operibus,pro quibus uita^falus promittitur. ur, m btrcgemwtt MgWdnofafidct. . ,.,-, , C^ I ir. QgomcKfc CWta  V I. Qao modo^ut Huftam to^Yt y bs c&os d.ccoxetk j ; Cap. VIL HiV , quigcmit * &^$Am#duii homsfttcrnQ* k? fhm. . I C4f>. VIII. ttHf,Cf ^4iit4 tg4McWt. Gxp. XV. Quanta folcnnitate boc tefldmcntum ctUbrducrit. Cap. XVI* Qjiomodo tejlamcntum confirmatum fit. Cdp* XVII. Qnomodo CbrijliMtto tdtitum ?dtcr^fcdcdputomniumcf- ftMpt. Cdp. XVIII. Qualitcr Cbriflus tangam ucrum cdput influat in omnid mcmbra. Cap. X I X. Qjxam curam babcat Cbriftus pdrtis nofler dcnobisfiliis> quos genuitjnfir minifiratione rcrum tcmporalium. Cap. X X. TONVS QVINTV& tff QJOUODO DEVSSIT PATER OMNIVM. Cd P ttt prmum. V A LI T E K primo Pater aternus.poflea Chriflus di- lus ctiamju pater omniumfi explicar e uoluerimus y n erh rneptit repetere ea y qux fapimibut naturahbus dicutur de miufcuiufo animalis geniturajbominis potifim , cm in bis mfcriortbusjintjimutacbra ,  imaginei rerum diui- narum.Exifiimautttaque Hipcrates farte fbumofam, H ^ c ' karnojmjbninis emanare  ccrcbroiAriflotcles  corde,quod efipracipua Ari - tmefcdesiGalenus ab bepate,cum in eo uirtus naturalis digefiiua,^ gene- caicmif imAJituatafit: Sed Auicena i tribus membris principalibws,  corde uideli-  cct t ccrebro,(f bepate,ut omniu admtttatfentcntids,& rationes,efjhere pro- jimr.Aliaui uer (ut Ariflo.meminit ) opintur ipfumfemab omni mebro, Arlftot jiisdi utrcjs pane, decidere, quia delcttatio tuc in omnibus mcbrisjntitur: ^exquoletfiig^tealicuiusmcbripaternifimilegeneraturinfilw,um quia in multis qualibetparsgeniti efjigiaiur cufimiluudine patrisumd co mr$ qualibet parte genertisfecudum idol in ea exijiens femen defiuit: QioitotufortiintaginationialiquuQ' falso attribuereuoluerilf.tum quiaid (uemtabfy imaginationegeneransjumctiamquiacx nimia decifione feminis ftirituamoris,&dileSlionis.Sic ? Cbriflus Deifi!ius,perfe- ch r i wcu Vatre [pirita di- fawnif produecret; Ad cuius exemplar cr nos genitifuimus primo ab aterno '^per filio tamnjn qu femen ideara perfofum erat: Poflea iteruregene utl fmusperfiliubominfaclum : H*c enim nofir afeminar ia uirtusprim CANTICI SECVNDI uma cerroptem* mcnus y uelfimukcbro Vdtnsgenerdntis^prottt per feitio eorm cxgitrwi ccmanaM y & decidunt ab omnibus^ua reprafentant . Hinccum bomU bet oatris inwgiWw.w totiim, quod eji in pdtre repr*fentctfomdtur ex o nibusjuatfunt m parente generantetf tamen ed pcrfcMonti qudjttiusfeib riori o* obfcurioriimdgtnefufficimr^hmmusddboc, ut dicaturjtSius^n A " fto ' debet ejfefmdisgcnerdnti , ut docet AriflotcUs infermonc fecundo deam*. niui(1 Ctm bis omnibus igiturpropbetd bUdrijpiritit exultdns decdntat: Ego dixity Mofe '- eflis,rfiltf excelfi otnnes . Et Mofes qudfxde ingrdtitudine reprebedenspop Mala admonens mortales ornes frdtres ejfejnquit: tfunquid non Deus um ati nosWunquidnon Pater unus omnium noftrum? Scd r iUe regeneram nojitt prxponens ipfim uerum omnium Parra Deum , acfi omnes ali/ ejfent pm Mah. fimilitudinarijjnquit in Eudngelio t cui titulus ejlfecundum Matthaum: Nok frvs. uocare pdtre fuper terram,unus ejfl enim Pater uefler,qui in calis t/l: Atyc quoque ntagnd confidentia nos docet acccdcre, dum ordmus^dicens; Cum ou- ueritis dicite: Pater nofler,qui es in ccelis.Quem etiaru Pdtrem non tamu a *. turdru m rdonabilium ,fed omnium rerum Pdulus uocdtjum dit: Exquom- nis pdternitds in ccelo, & in terrd nomindtur. Quomodo Cbriftus in ndturdbumanditerumnos regenetdns effe- Busjit uerus pater. c& recuperdremusfwulitudinempenitusdbolitdmAdeodixit e^nrt Nlc0Jacrdru rerujignd,* cora qua non uidturiQuaficn meta dnfint tdntimodoftgnd^ueletidinfirumctd, aut efficdcitcr opercturfy putdturjcriofius a Tbeologis noftris:Scd(nifdllor)perjcipfdmfolutd cflideo uanando Ijaids ipfim dUoquitm dicesf* u . autem Pdter nofier y redeptor nofier^ficcto nomen tuum.Dc quopdrHoh- quens iterum dh:Et uocdbitur Deusfortis^rinceps pdcis,@> pdter futurifca li,id efi pater regenerdonis y per quafruipojfemusfmuroftculoiCmfetnw emm fuo>quod db ipfo dcciditjejcendunt &Jpiritusgenitiui > quifdpiuntnto fdm diuindm^ fdciunt regenerdtos cdpdcesfuturifitculu Qur in bdc rcgencrdtionc exigdtur  nobisfides. Cdp. I 1 1. 1 Tfi in quolibet matrimonio edrnali cxquiriturfides 9 %dn\ w de pracipuis bonis eius> qud cr dltcr dlteri coniugum fidclisfty ] cr creddturjuccejjurd pofieritdsn boc etidm matrimonio , tf \regenerdtione fpiritudliexigxtur fides ^njlu formdtdciugi fed etidm d regenerdndis 7 tdnqudmprincipHm^diJpofitio dcccjfus in Deu* TONVS QJINTVS. tc 7 &ctidm(ut diqHddcinHmspenetratibuscdKdMM)cxqumtur us 4 baptizando fides per minifhum,mfirm adbtfione ituti ad ea,qucxforti imaginariam per ilkm rcgcncmioncm melius afi- cmurgeneranti : Multumetcimoperaturfides 9 quAkxandrum Hm* mM aliquem buiufmoduSi expetatur pbihfophus^Ariflotelem, uel ?U- mm conjideret , Quijapientes forjtan didicere ab integerrimo pbilofopbo wf\ro Mofi.qui narratlabacob uirgas inieciffe canalus^ubipotabatur oiie$> Mol . ff fdesfxtus peroptabat, albos.mgros.aut uarios.Nec aliudeftfidesfirma,zf i*i ad opus^quodf acere intedi- ms^ieoytttfiat quodamodo in nobis idolum mrtuti$fufcipiend o* rei  no-* his } ud in nobis facienda . Et quia in infantulo nonpotefl tjje bacfidesjbinc in ItftiZddo no adulto rtquiriturfides inpatnnis^ut ipji in eud tenerum infan- tmopcrtur difponendo^ cooperando matrijd cftminiftro concipienti,dt- $fdrturienti>(f prteipuo genitori Chrijlo % cuius uirtute regeneram infans. hodcjl itaqi ualde bac firma adbtfio ciigenitorc , aut pracipuo cooperato- rc Deo^ut Chrifto I E S V^adeo^t Vavius ormia opera egrgia a tnagiiis - PauJul rispcYpetratafidei attribuat ^ficutpatet in bis , qu& mdfculus: Siuerbprtut. lueritjemenfcemineunt>conpictuYfcemina mdtrijimilionSi uer confe^uem aqu permixtum , dndrogynus erit conccptus.Quod pulcberrim adnojkun piato. fenfum myfticum dijjerit Plato in conuiuio;Qudndo (inquit)bomo ddbaeretfo lis lumini kidelicetiZ? femini diuino>mdfculumgeneYdt>f qu ex uoluntate, aut concupifeentia edrnisjedex Deo ndfunt, Si autem circa auiliafolicitiibiprafigermusteniinum^ androgytieffeftipromi- feu ccipiemus opusjuxta illud Pauli: Qjtiferuh uxorijoicitus efi quafu^H mundi,(? quomodo placeat uxori^ diuifus c/l Vr igitUYpams noftcrgffl' TONVS qVlNTVS.. ^g rMcCbriftoJumafdeus, dmnus^faelix , locederenequeat,duMeIoaitne\Omnis t qmnatuseJlcxDeo t i feccatum nonfacif.quoniamjmen ipfiusin eo ejl, & nonpotcftpeceare*. quo- mex Deo natus efltEtheruiOmnis y quinatuseJl ex Deo.npeccatifdgene iem ratio Dei cferuatcu,o> malignusntangitipfitKEt rurfumOmne, quod na teft ex Deoyuincit munda. Et non dnrari nequeo, cur ij y qui etiam minutifi- m tbeologia noftra in neutra problcmata y & quejliones deducunt,non difeuf ftrint,quomodo itera dixerit loannes,cuius teftimonium uerum efl , qudnam cxDeo iuncitmundum y diabolum,(:peccatum:cum uideamus min baptijmate rt^teratosfieleflos^iniquos^eccatisobuolittos^mndo^diabolojhiientest modiabolieffeStiyta de proditoredixit parem nojler Cbriftus: Vnusexuo- f^vs- bis diabolus efi,cum tanten ille cit cateris Apojlolis(ut confentaneum efl)bap- rtftt,* regencratus fuerit  Cbriflo. Hic(nifallor) dicendm ejfe dudi- (o^ud borne nonrenajeiturper aqua,&uerbumfcerdotis,qu& cbri fi i regenerantisfunt: ftddclenturdelibrojiliorum, &curialium ccelefliuminpeiorem Cortem \a-  , qumjinunquregencratifuijfent: quia iurifmrandi (ffacramenti in yfmateprafiiti uiolatores, & rei crimints Ufe maiejlatis omnifupplicio ue nmpuniendi. Nec mirum igitur Jinec Spiritusfahu in baptizais confei* CANTICI SECVNDI turjiccfentiturficut tempere Apofeoloru , nec uijio angeloru dati^ficut Ty burtio y cr Valcriano ab Wrbano epifeopo bapnzatis , nec uiftoriaprtftatui aliqua contra antiquum boftem > quia nec babet quis eam dijpofitionem firtm fidei^inharenti^quam Cbriflus , qr eiusmirfler exigiu nec ea^u^fp^ det y uel in mnimo obfcruat.Hinc abit uirtus feminis jtulla reliiia patris im^ ne^nullque ucjligw.ut tantummodofalfum reflet ebriflianitas nomen. Vndfimilitudoperficiens imaginem generantis mgewto. Cap- V, | Vlchrum quidem efl, quando fUius ejl bono patrijimilis omm dafimilitudine y qu cum patris fimulacbr o inli- niamentis, figura cxteriori^uocejloquelajgejlu^ & buiujmodi^qu (? fyiritus emanantis kgenerante perf fumfemen: Aut ejl(ut aliqui opinantur)a coelorum influxu, quifydoh quo dam faucntgener anti,  genito. Afimilatur infeperjUius parcnhi k moribus \quando cos amulariftudet: Quibws ommbus modis Chriflifiliu$f>J^.f 0 gerat,pdjcat. Cap. V I. RPjj Ecfatisfuiflet pitifiimo Patri nofiro nosgenerdjfeinffiritud- fwsmmlembomnemtiiJi& cibos ipJicotmenientespraparaffiv.Non e- l^^^minoreicHrdfuitdebomnefpiritudlipafcendo.qumdean fiTMMj mah,pro quo tantdm rcrum copUm praparduit : Arem ndnque ^e^tmdmdmmaHbusineiusefcdmcompleuitibanc^uemultiplicibuicce*. ^mjkxusfoEcdduhMdensuemoYum^ris.^pluuUrumfonKntd-ut kas^fruclus multplices^ dbHnddtitifsimos in eiufdem cibumproduce- ta.KeJtdbdtpro meliori quoque bominc cibos praparare. Hinc pdradifum uo bpMW multigenis drboribus omniumfruftumfrcundifsimis confitum prapd nuunfuper & lignum uiu in eitts meditullio non pro ammaU ,fid pro mc- hmbommecoUocduit: yprope lignum feiemiaboni t q> mdlijbonumutiquc ^f^dumipulcbrmioculis^cclquedeleBdbileiEtddomnesdrboresir imddserdt fiuuius egredies de loco uoluptdtisiqui diuifus pojlea in quatuor ma etidmpdrtes inferiores omnes potdret : Qu* drbores, quifruftus , qui ^somiesfuerebommconcefsipr^rlignumfcientMbom Q>mali> quoi CbnfiHs esl,ut ibi diximus: Guiusgradum necomulori debebdt homo,nec ip JoMtUgno uit.quodidemefl.pdfci^uoufq; dfforettempus prafinitumaP* Ktjno maturdtusfruchs nobis prxberetur in cum. Id uero tumfuit ,5114* ywAccipmfrmnducdtebocefl corpus meuw prxbuitfe non tantum mm:fedtotmdrhorem,dbj^etdmenfui^mtione. Ncctamenproto ^ muffK4d^rihreiiShueft homoftiritudlisdbfqutibo: deditenim JicrificidW orationei.qa primo Abel obtulijfe legitur: Dein & pofteri om~ ^drujfu-Dtif quomodo crefiuntinon ldbordnt,neque nem, er tamcn pretiofm u- Uuntur,quim Sdlomon in omni gloria fua: quid bic ucfiimenu) drtiflcioim- to,& coloribusdducntitiisfnftoutebatur.Vlorcsdutem, quicndturdprafst uityinduunt ucslimenta, y coloraus pinguntur  ndturd compdratis, qutno- bilior efl t qum arsiEtfubiungiti Sifimum dgri, quod bodie eft,& cr as indk nummittitur,Deusfic ues~iit,qudnto magis uos mmimafideii Ab boc itaqutfo Roreedoctipofiumus ynosrgucre-.Si corpus uermibus trddendum tot,(f ttmtis cxquifitifiimis epnlispdfcit,qudnto mdgisjpiritualem baminem , cmusiPerfcftorum autem cflfolidus abus.eorum, quipro confuetudine cxercitatosbabetitjcnjus ad difcrctionem boni , q> malit Cui Vetrus ddjtipulatur dicens ; Qudfi modo geniti infantes fine dolo kc cort- eupifte> utin co crcfcdtisinfdlutem : quid tmc guflare poteritis qumfuauis efl Dominus : Et fie idem potHstfui infimibus datur in UBc pro ctbo o* potu f diultis datur fub uino (? fangnincjton utique illo^ in quo refdei bcftialis ani- m,(f qui regnum Deipofderc non potejifed in quo rejidet diuim uita, qua uiuerc dcbetjpiritualis, c diuinus homo : Et bic praparatusfuit in peculiare dotwtn in nouifsima ccena^ dum dicerettBibitc cx boc omnes : Hic efl enimfan- c h r t guismeus noui^ aterni teflamenti>qui pro uobis^ pro multis cffundetur in ranifsionem peccatorumi quibus per ipfum mundati uwatis diurna uita. Hinc conclttditurtfudfanguis illefuit lauacrum^ potwsx Cuipotui conforme de- iltanem , f edrnem , & but mrito Dei uiui nomine appcllenmr : Calefecijii Apo- jloiostf omniaprxterte reUnquentcsjilii Dei effefti junt-.CaUfecijlixwt) ro," fanguinemfuderum y i.t Me eorum mixtus cu tuofanguineunum 0' fama , utpajfim ajferitur : Vrima igitur  artopta nos decoqmt^ par* mpanem^ 6w ab co mducandum lntra- lge^useftenimbomo i utbo%nemfaceret DeumSequoquefccitbominisci- $TV $i \>m>ut bominem cibumfuum cfficeret, cr ambo prnderent, cr cccnrtfmul mcamaULtultim^ ci umbus multigenis t f>ifctbus,fruclibus y & oleribus uariis.potaturque uino mul- fki , cr uario lacc t ficfpiritualis bomo pafeeretur pane de cxlo pr aflito ame delelamentumfibabente,& ommumciboruuirtuterefertofubdftoue iipmguineueri Agniieibareturfr carne,inqua omniiicarnium uirtusexcel ktijpma quadam nota concluft eft,nonJolum , quia ejl caro bonnis ornnes a- kscxccdensfedquia caro Principis,quU caro immaculata , arca exiftens di- , mtatis t quia caro illius^ui ejl omnium creaturarum uinculum. Pafiitur etiai | kfaMbutyrOyqmdqwcomederitJcitreprobaremdlum ZfeUgercbonum (^odlacexprej]umellabiUUeribusexcelfu,dequibusdiciturin Carieis: cW lAchorafimuberatuauinoiEt iterum: Ibidabobiuberamea. Bibiturquoqi qufapihiajlutarispropinata ab Mo boJpite,qui nobijcum peregrinam da- mkt dicens:Si quis (itit,ueniat ad me, & bibatiEt iterum: Qui b&erit exbacOHKi tqw^quam ego dederorfet in eofons aquafilientis in uitam aternam. Adent s T v *' ttum ntelquod ejlguftus,& dulcedofacrorum eloquiomm, fapimi* diut u me cUrifiimcmanifcflaUFQpod perfenriens aliquantulu Vropbeta in bac cregrinationis nia.dicebar.Qum dulciafaucibus mis eloquia tua{uper mel Dauid cri meo.Sed de bis cibis comeddis in xlejlibus nuptiis difiufw (uo loco dif- pemus. J J Hic^quigenuit^pafcit^etiamueluti bnus paternos '">'> Cap. VII L Ecdci Ih/ tifmt(mquit Me (kpiens)erudi Mos. Hinc omnium fapicntifimu, f O* optimus pater lESVS pojlgenituram ,  cibimfumma diiigen- tia curauit tios infiruereinomnimodadoilrina nonfolum uerbisjed JWi & exemplis cdo&t. De dottrina ucrbofafa, omnia euangeliaplend CANTICi SECVNDl jint, ubi pluries babctur quaUter dpcrwrit osfiu & docuerit^ pnedictnc* rit infynagogis Gdl& lucLcti nt doBrind in mundi mcdttuUiofimwit ftciliusdd mdi extrema omrd dcduceretur. Perfudit quoq; Apoftolos^ft japtlos [vicio fpiritn promijfo^uifiggerens eis omma.edocuii ipfos oram*,* per totum mundum dijfundcrcnt doBrinam , qudmfufceperdntj er ad metm cMHgclicam y r diumt Japientuc omtia deduccrcm 1 utpr & dcerrhnd mg* ma bjcbefcdntyUt ipfemet doBor protcfldtur dicenst Confitcor tibi Pater Don ne cirituali, aut unus apex nonprateribit d lege t ioncc omnia fiant t V compleantur uidelicet per euangelium^ eudngelij afje- s^ua in lege diclafunt. lota quipp ejl mnima alpbabeti litera> ex qua(in- c h r i f Hieronymus)oflenditur t qud ca, qua mnima putantur in legejacramen- h*' ftiritualibu* plena fimt^ qud omnia recapitulantur in euangelio. Efl etiS. tpxjd cftj)unclu, accentus : QjtutcaniturinPfalmo:Lex Dominiimmaculata^idefl perfe D * uiut doceantur,qua (int elementa exordi) fermonit DciC  * non decifaj Cto flo autem clarifiim dcfimtaxQjfumusiVnd uenmusiVht i* m bitamusiQup tcndimusiVer quamuiam.Qjiisjit bomo>boctquod ultra animal, (f ratione in bomine ejl fw piotinu dam diumum , quod Vlotinus intellc&um nominatj aut lmen imelleBualc, f* medite cognofeere pojjumus Deum>& bonum operar iipft Dcogratu: Qupi CHR I STYS. TONVS QJINTVS. 1?} ^Pyagorasexedimofpcmddepromit dicens in atireis tterbis : Confide, p y ,a s ^otiam dmmm gentis bommbusineft. Sed Cbrijlusukerius trfcendens do a^ubdfunmsjUij Dei, dimpropbetam commendatqui dixerat:Ego dixi dtj fistffli excelfiomnes.Sed quia ab bac digmate cecidimus,adeo,ut nullum Dauij ipjffl in nobis remanfirit uefligium, nec adinutusjit,qui de ipfa aliquid uel do ccre,uelfcire pofsit,l E S V S doclor nofler non tantum docuitfed poteflatem ic(inquit loannes)utfilij DeifieripoJJmus,mortificata carnc,a fangume, i Ma . yutiusab ilk dignitate diuuljrant: Qju er alibi exultam aiuVidete qual u. iriutem dedit nobis Deus , per Cbriflum tdeUcet , utfiij Dei nommemur, (ffmus.Docuit iterum,ut efficiamurfilij Deiperfuauem concordiam cum ip- f 9) iicens:Beati pdcifici,quoniamfilif Dei uocabuntur: QufigratumJit{uppcditatis penitus uitiis, ffconcupifcentiisjebellatisboftibusyv pacatis affcflibus: Qtjod facere nec jnchamus,necpoteramus t rfiperl E S V M Cbriflum patrem, cr doSlorem ujkum t dicente Paulo: Deo autemgratias, qui dedit note uiSloriam per I E- paul1 " S V M Cbriflum dominum noflrum, Oua pax,  uicloriaflat cum otmimo- iohello cxtrinfeco,pcrjccutione,r martyrio: \n quo uexatus Vincentius dice vicenc - k.h fiblimibus agorjdeo tormenta tua non timeo: Docuit infuper condionc t kvmam anglica tandem afsimilandam,dum ait: Et erunt in ccelojicut ange- srys. I Uc^maioriforjttnedumfimilitudmejd identitatcqum exiflimetur. De- dimit quoq\ anima pretiUJum ipfam toti mundo pratulit dicens:Quid pro- icfihominiyf uniuerjum mundm lucretur, anima uerfua detrimentu patia- torfQjjcc omnia,w bis Jimilia,fi quis bene perpenderitjnteMget ea definita de bmnis conditone t qua(pientcs mundi buius minim declararunt. SecudH efl: Vnicucnimus-.Cluodab Ariflotcledifcerenequmus,cumn determinei, und Ar;rto  tpeiUtttr rationalis anima,an de ipfius grmio materi^an ucniat dcforisjcd iiMtt,** ts^cm Mud quietem  quo auulJefljmmortalcJit-.Vbiduoprojitetur^AUe- r ^iUammafitimnorta]is,hlterum i quod  Deo emanaueriu quoritutru- f,  AW/l relmquitur dubiu^ quia non curauit addtfcere  gymnafo ccelefli,  les,An bxc fit nofhrapatria.nbi confiqm pofimus meleium adeptum, in p (ut ipfi opinamur)beari pofimus, Anjit bojpitium bic locus peregrinac * Br"c F h! lefc ^ r olfdritcs dliquid ucritsh 1 r " buiufmodi prottdcrunt: Nonjunws(inqmt illorum rex Didymus) buius m& incoUfid dducnt.Et Academia fuum Vlatonemfiquentesfdtemur dksm fwncs tampro bcnctfuimpro mdl mcrcnbus y ux exprejs in Vbtdonc&jfc* piaco, rit ipje Flato* Mcrcurius quoque afio Pymadro cdolus> ty in mente errfy chM* du moreretur(Cbdlcidio referente)dixh: Haftcnusfilipulfus  ptria uxipe regrinuS)(f xul: mne uer patriam repetox Cumque pdubdum a uobis nh* lis cor poreis abfolutus dbfieffero^ uidetote ne me quaji mortuum lugeasm d illam optimam y beatamquc emitatem regredior^dd qudtn uniuerfxcmm tisconcioncucnturiJunt.Nofterdutem doftor Cbriflus^ quomodoj baixam ch r t bifium bisquem babitamus^mimdus^dnte omnes dpert dectarauit dicens: Eg* * teflimoniumperbibeo de mundo t quid operd eius maldjunt i Et iterm:$itm> dus nos odit,fiitotc y quid mepriorem uobis dio babuiuEtmultd buiufmoiim git>ex quibus cognofiimus mundum , q* bocbofpitiumjn quo peregrinam^ ico>uf, fl rm c jfi dcerrimuminimicum: QuemfccutiUcobus, (f lodnncs dixem loannes. Qjii uoluerit ejjedtnicws buius mune, immicus Dei conftituetur. Scd lotm paterna cbaritate nosblandiendoadmonet dicens : FxVioli nolite diUgcrtrm- dum , neque ca , qwe in mundo funt > quia in eo nonfunt.niji nobis inimia ow- nid , concupifientid carnis> atque oculoram, cfuperbid uitquia cum continue ft regrinemur, ntlus tdmcnfdpientum mundi dccldrauit y qu properemus^rftf *y th &  diuinis elo quiis didicerunt, ut Vytbagoras, cuius Jententid dd metrnm rcfr id boc refondt: Corpore depojho cum liber dd erare > niftipfm regni Dominus declaraffet, & po- tnW^^ slt ^declarauitnosinmtariadilludregmmMnquamadnup^ twMidoaornoftcrtUtpatetinparoUdcny ^H^^mfinmpcrgcndum fuerunt principio flatura magna ,  uiri nomirnsMecaliquisprincipum fo. ittatmconfuinpfermw tempus(ut longo firmonc difira LaSlamius ) /?- u**n; wd &mdu(kiampcrdiderint i irimm:SedperrefineBionemcomp^ ?jetu regenerationis , de qua dicitwr : In regeneratione cumfederit filius "omts mfede maieilatisfu^e cum angelisfuis , uos ,/lirr Apofloli ,fidc- JMedcsduodeaMiudiC4tttesduodecimtribus fral-.Sed alij ames, prd H uertm domum ,fratres t uelfirores^Mpatrcm^matrcm^ut filio:, MM / CAWTICI SECVNDI regeneratione ante ipfumfermonem babmt,uel cxcogitauit?Cuius regeneratio. PaultM ms^Ucfit m refurrettionejpjfmt principiumi& uia,dicente PaulotCbrijk furrexit  mortais primitue dormentiutUi quoniam quidem per bommem nm, (fperbomnemrcfurre&io ntortuorm : Etficutin Adam omnes moruaum, ita cr in Cbrifio omnes uiuificabuntur. Et bac efi uera uia uit*, quam dom bauirimo emm docuit uerbi aternum concordare cum nomine illo, f riu; W"P er onW(r nome% > drtum quidem ei per uirtutem crucisji uera docet P- lus-.qui deboc uerbo incarnato,qui cognominatur Cbrifius, inquiufathscjlji nobis obedis ufq; ad mor t, morte aute crucu-.propter quod * Deusexn- uit iM: * [min te. Inlogua uerb melioriinflruxitnos qum Arijloteles, cum longe cla- msfaamusper ipfamdijcernere uerum falso t qumper hanc y quam infibolis VPertpatettctsgymnaJiisiuuenesinftruuntur: In doSrma enimcrucis(fiquis bate per pendere uoluerit)abfque dbio difiinguet inter uerum &falfumjujlii CT tmujium:ln ea nanquc homo efltcitnrftiritualis, & confequenter (ut docet Mus)iudicat de omnibus:lbicomeditur ueru lac>e> butyrm,quofciat n/ PauIu , pftue reprobare malum &falfum, & digere bomm & ueru . Summi quo* feRbatoncam docuttyim omnem efficaciam orationi tribuitjum meruit^ ucfiettus efi, per quem omma impetramus  Patre: Nomen enim boclESV ( l fpttcrcdocmur,quicquidcupimu4)babuh(utpauloantdiximus)effi- ciciam acruce , e x qua acquiftuit illud nomen , quod eftfuper omne nomen. Ouoeuamprabmtgratifsima adreconciliandum auditorem Vatrem , adcuius frtfinuamfemper orare debemus: Alter um ejl diligens curaram habere dc- bcnmsyutreprafentetur anima pura  munda Deo Patri t  quo ipfam accepi- w , quodfafto efjicere docuit , dum ah Pater in manas tuas commendofpi- ^^rniAlterumendileBioinimicorum^inquafmgulariefficaciaprMit Jemtandum dicens : Vaterignofcc illis , quia nefcium, quidfaaunt, excufans osde ignorantia . Infuper & ad orationempro nobis faclam deueniensobtu- chri j ( tnqmt Paulus) preces cum hcbrymis,& clamore ualido nos injhuens , ut 5 r J2?- wnjtctamusorZtcsyciclamore uidelicet cordis,magis q oris.Hec Aritbmc- MM iij CANTICI SECVNDI ticam prdtermiftt t qnk eam profunde dteret t dumimitudmem ab uno em*. ^wKiMnteminidemconducere^uduitme^qHoddiuCttniexakatusfuero httr^ STys ' omitia trabatn ad meipfim,unicu mdelictpmcipium^i quo tmanaruulei y multiplicdre docnit % quando infiruxh nos coniungere pauta meritd noflra am fuis dbHantifSimis^ut debita ratio inueniripofiit . Docuit & diuidere animn mdelicet flnritu pergladium ftmtualem h quod ejl uerbum Dei nobis credita C3 bdbensejjicdciam potifiimper crucem^ Cbriflnm crucifixum.Subtrx- xe quoque demonflrauit debita  meritis nojbris, ut uiderctitttr , quifruilustx nofiris reflatent operibus.bi Geometria uer docuit ud,quhd omnes^timit- niant,fruflra cr incaffumlaborant^qumodo mdelicet quadretur circuluuh fcec dum ftbaram intclle&udlem , cr natura b cr quadxZgareM quadrifarium per crucemmortificdumfiit. pillIlM betjierijpharicum ut inquit Vaul.Quod rm ni dntea,uel pofl efficere datum efl> Docuit injuper uera^ cr meliore dftroh' gcefieftujjducsyr difundes ccclejles, f diuinos influxus in nos otmtr. Imo feipfum ueru coAum apcruit,ut de plenifsimisfuis cbdrifmabus in nos th diffunderet. Expofuit etiam uerampbilofiphiam^u ttnfequenter omnem creaturam in debitum finem conducunt. Qh* uniuerj la m eos,qui non babem finfa interiores exercitatos in agnitione ueritatis . His utem,qui colkflratos babent culos manifefla funt ,ficuti dicebat Apojlolus: * ial - tiosjradicamus Cbriflu crucifixii,lud quod injimieft Deifortius eflbominibus-.qui magnipendunt fapientiam, cr doilri- Msbumamingenioexcogitatas^utnibilJimtapudDeu.Naminfimusgra- ius diuinxfpientix, quxfluliitia quadam cxiftimatur,maior efl omnijpi- i mw\di,adeo,ut in omni gradufipientiajuaperdantur mnndifapites,jicut ffiptum efl in Ifaia,^ allegatum d ?aulo:?erdamfapientifapientu, cr p ru u&* adi, quiintelligat myflerium crucisf ibienimfunt tbefaurifapientia, (ffiien- xabfcondui,fapicntia quidem non buiusfaculi, nequeprincipum mmdi bu- ius^uadeflmturfid eflfapientia in myflerio abfcondita , quam pradeftina- it Deus ante fcula ingloriam noflram,quSnemo principm buiusfaculi co- gtouit: Pidquam percipiendamfepius Deusftultos huius mundi elegit, ut con- funitjapientes,?? infirma,ut confundatfortia , cr ignobilia mundi cr con- tcmpubilia elegit, cr ea, qua non funt, in confpcttu bominum uidelicet ,aut ea t qna nfrnt % utfaciat % & dejlruat ea,qu noflis omnia: Et iterum Nw neceffe ba- \ ' MM iiij C ANTI Cl SECVNDI betis&tatiquis uoidoceatfedjicut anfKo eius docetuos de ommbusjta uernn eft. Necdubitandu eft de doHore^tf dochina eius^quia no cft medaciuk co t Qnbus tbefturisi ueluti bnus pater $*& nos Cbrijlus. Cap.X 1 1. JPNp3jN9 Onjuffecijfetparentinojlro nosgeneraJJeySc continuo pajecr^ PlSraH f inlhuerciflijicnos diuitesfaceret, cr accommodaretkon M. var. (^jnfg| busi T)htiti*enimdicuntuY(utdocet MarcusVarro^s BJSffJB grammatici)qm diuos nos fariam, nullbque egentes, fim Dou cj: Ad qnemflatum nos conducunt uera diuitia . Sed tantas error inoleuuk bominibus t ut diuitesfefef acere exiftimcnt in bis , qua inferioribus regnis m- quamfeces * expurgamenta dicataJunttHabet einm & Vluto amideutfits diurnas ex terra ejfojfas, und Dis dicatur, quiajemper bis terrenis diucs i u\ ciudi. tnquit ipfe Pluto in Claudianotjemper^ue tenemut * Quodfuperi tenwcfe. mcQMi Pluto(ut diximus)Mamona a Saluatorenominaturjimul cr diuit quaspofiidct: Ququi inuocant illum: Et tat efi inter ipjos dijert* partia^ ut nemo pofiit utrique injruire ,jicuti tejlatur ipjejummus ddeior no- s t v 5. fter dicens : New poteflis Deofirui^ cr mamona:qui oppomnturjtanqua dilexit nos , conuiuificauit nos in Cbrijlo , cuius gratia eflisfalut & coxcitauit.&c conjcendercfecitincccleflibutjn Cbrijlo I E S V, utoflcn- deret injaculisfuperuenientibus abundantes diuitias gratia fua in bonitatefi per nos. Et non fine cauja conmifcct Apojiolus diuitias mifericordia Dei, gr&- tia^ bonitatis: quia omniaillaexeodemarariofupramundanoproucmmi Um. ji ^oque tbejkurusjapientia 7 ut cum Coloffenjibu* ait: In Cbrijlo fim  nes tbejaurijapientia^jeientia commumeatiamicisfuis, ut Corimbioso- quais dicit: Diuitesfali ejlis in illo in onmi uerbo , cT in omnifeientia: Quot tbefauros difpenfindos fi crditos ej]e Epbejiis declarat, dum ait: Uibidutc fanSlorum minimo data ejl gratia bac* ingentibu* cuangelizare inueftig&- les diuitias Cbrifli^ illuminare omnes, quafit difjienfatio myflerij abfco ti feculis in Deo y qui uniuerja creauittut imotefeeret nunc principatibus , potejatibu* in ccclejlibu* per ecclefiam muhiplex fapientia Deifecidum ft* TONY.S QVNTVS. iy7 fiwnemfxcalorutjuamfecit in Cbriflo lefa domino njho. rat enim bx faitkahfcondka in Deo omnibuiretroacTisfaculis , quoufque per Cbrifim fucrunt rcuelat^r credita Aoofiolis diftcnfanda; Quas cum ommrencre- tU dijbribuere uolens Paulusfubinfert : Hww reigrtiafleftogenua mea ad PauJl * Dcmptrcm Domininoflrilefn Gbrifli:ex quo tanquam metro , & menfit- r^tque origine omnium paternitatum omms paternitas in ccdo& in terra no mmnr. Nec efl enim aUquh pater, qui nonfi primo genitus a Vatrefummo t ffabco babucrhfa:cunditatem,undcpofiiteffici pater. Hunc igitur rogo (in- qpadus.ut det uobisfecundumdiuitias gloria fua^quas uidelicet ego difbc *** forroborariperfpiritum eiusin interiorcbominem , babiiare Cbriflumper jidem in cord&us ueSlrisjn cbaritate radicati^fundati^tpofiitis cprebe^ faecuomnibusfinttis^quxfitlgitudo&titudofoblimi^ fientia uidelicet Dci,o> feire fupereminentem cbaritatem Cbrifli, in quafiiii- (ctditifiimusfuit i utdeplenitudineeiusomnibuserogarepofiit,undJquituri Vtimpleamini in omni plenitudine Dei.Efl quoque ditifiimus gloriada idem t'e jUscum eifdem loquens deponit.Vrecor continuem oratiomlus meis,ut i//mi. ritbirrtumininterio'Pi vt nhominejecundutodiuitias gloria fiar. Sinequibusdiuitiis Cbrifli, quamuis fotiamurinferioribus & terrenis ^pauperrmifumus , utipfemet aperta uoce afmuat dicenst Tu dias, Diuesfum^ lcuplctatus& nullius cgeo,&ncfcis, ApoMj fia tu es mijr,(? miferabilis t & cacus,& nudus.Suadeo itaque tibi emerc a tt(mumipitumprobatm t utlocttplesfiasfecundumuerasdiuitias.EtiterU amngelioycui titulas efifecundum Lucam&acite uobisfdcculos, qu non ue- Uttt - krafeunt^p' tbejurum non deficientem in calisdoco quippe ueris diuitiis ple- notiitcdnitdiuus Citbaroedus-.Gloria^ diuitiain domo eius. Qjjo peclio ditauerit filias. Cdp. XIII; ""* Ec Vater ifle nofler comentus efl babere filios ,fed uult qoque baberefilias^t utroquefexu compleatur debitus natura coneett taijicut cr ipfeeft(tefle Mercurio)utriufqucJcxusfcecundiis- MeKU ut tantusfyonfus exquirit : Et boc quonfjue coniungatur fyonfo : Ad  lapides prctiofos^tf omnes ueros thcfanros afflm- ter tamfiliisi qudmfyonfis. Ncc dubitet qui(j>iam de tanto coniuge ,  qui * ctrut am riderm^ aneftatijuntqummprimsdihbent&tus Dcux,(f Pater Umni nojhi IESV Cbrifli^ui regencrauit nos in bareditatem hkorrupti- UmconfctHdum in coeli^pardtam rcuelri in tempore notufsintojn qno xul titis: Sed modiem nunc oportet contriflari in udriis ientatiombus, ut probd- tio uefirafidei multo preofior fit duro , quod per ignet prbatur . Et tdttdia oportet nos ejfcfub tutoribus^^d^oribififerHitutefraceptorm (kjuitPdulus)uadamusinuirimperfeclumkatdtemplm^ Cbrifti: Pj|lIllt ntidm nottfhnus paruulifluZiutcs,v circumaiiabomniuento>fed compagi- uti (ffirtni per omnem iunuram^ in menfurdm uniufcuiujque mebri cor- rcfpondentis praceptis diuinis, ut alibi declaratum cft . Si qui tamenfuntnon $ucadulti,fupplebit Cbrijhs.pruttantabareitaspofsidenda exigiu \~ Iganre ~ ; ' mes quoque bis adftipuktur dicenr. Vidimus gloriam eius.gloriam quaji uni- piti  Paire >plenumgraa y ty ucritatis.De cuius plemtudhie omnes accepi* mus } utpofiimus cobaredes effici illius unigenitijummi Patris. Qtitbus, & quanta legaucrit. Cap. X V. Vm hac.qua in ciuxlibus fiunt, cortfntanedfint dimnis^ ccle- fibus y & una rcfpublicafit alter iusfimulachr um , aptifiim ex ^$5Kji bis^qua nobis domefticajunt y addijccre poffumus diurna. Tefta- HBbS! tor ciuilis plura pkribuslegarepotefi ^fztamenbares aliquis mfamusfit^quo bareditaria legatafat lureconfulti afJerunt)dcbcantHr. Pa nmdo Qbrijiu* effecit, ut bene differit Atnbrojius dicens : Autbor pictatis in *m mec pendens tejlamentum condidit,Jwgulis pietatis opera diflrbuens y Vatri lfmtum,Virgini Paranympbum^icodemo corpus terra tradendum y Apoflo hsfcrfccutionem^Peccatori infcrnum.Cbrifiats pcenitttbus crucem; Latro- tiparadifuntitf omnibus fidclxbus filiis bareditatem uitprotftentur>qubd non licet homini h Witf ipfemct teflator dicat: Nemofcit manna^jympoftum, quod prapara- u dndum.atque delicias diflribucndasjxifiquiaccipit. Hincfatagenti AugufH bo&faftanti,qu* gloria & latitia bedtis pr aparata (itjuxit lux, f injo tair uox dicens: Augufline^ Augufiine quid quaristPutasne immittere uafcul ^rctctumfBtcuitncluderepuglo terrarum orbemtCcelumfirmarcjtcufua- tosexerceat motus ? Qjta oculus nullius bominum uidere potuit , tuus uidebit Qtf auris nulla haufitjbaurict tua? Qua cor bumanum ntdldtenus intel!exit % toctiiget tuum* Infinita rei quis erit fmsf Immenja qua menfurd metierisflnfi- ww (juippe ejl obicftum , quo ciucsillifruitur: infinita erit durdtio illis beati fwficcefstonem: infinitus erit eorumprogrcjjus, quid nunqudm terminabitur: *c finem adinnmient eorumbonorum^ in qutbus oblelantur y dut illius bani otf CHU STVS. CANTICI SECVNDI nU continauis unta exceUentia^ inpropridforma cutla umbrarica dipcf fint raxionefrngidaru cxccllentia , quam babent tn fonte omnium bonorum i% dextera cmm tpfwsfimt iucunditates atcrn*> pro quo nos hdbemus ufjue infi. aauid nem. Has prafenft regius propbetajiipropbetkojpiritu ajjiatus cecimbi* implebis me Utitia cum mdtu tuo,quando mddicet ofkcndes mibifaacm twa^ ddimplcbis me latid dansdeiucunditatibus aternis y quafunt in dexteratut Sed ne dubitaremus de bacglorioja barcdkatejpfampraojlendit , antem* teflaretur, & poftiSiquidem ante eam demonflrauh tribus Apoflolis: ex 4m petmi bus Vctrus aitikudmmus^cum effemus cum ipfo in monte fantlo^uoccm huiuf* cemodi dilatam a magnificaglorid^HiceJlfiUus meus dilecius: Cuiusfacienti dermfylendeficrejnfldrjolis>(f ueftimenta albajnftarniuis exgloriajncu ioan- iusflatum tra)0guratus crau hdnnes quoque ah: Vidimus gloriam cm : Et iterum\Qupdaudimmus^ vidimus^ contreftauimus dcuerbo uita,c lefumftantemidex tris uirtutis Deijam uidelicetinpojjefsionem ingrejfum^ tampro nobis^um profeiDe qua certus dixeratlatronhHodie mecum eris inparadifiJLtnc^M jufpeftosbaberetipjos aneflantes^ tanquam conjanguineos^utfam^iausm cos^affumpftt quoque in teftem Paulum perfequutorem^ inimicum, atjua* cerrim ingenij uiru^ne quis de crdula fimplicitate eum pojjet criminaYv.Q fubuexit ujquc ad tertkm ccclum^ubifecundum Hcbraorum theologiamfffat- det decor , & gloria Dei > ty ubifunt ubera^ua laBarefolcbant prophet^ f ibioflendityc credidit eam gloriam^ arcana^qua non licet bominilo^ Vro rei tamen ueritate atteftanda uitam, & caput expofuit. Sic & pro hm gloria ueritdte(prout diuino lumine colluflrati perfefta in mete^ cordc&f- jxnitionefenticbant)uitdm tradiderunt aUj quamplurimi\qui mdrtyresjdcfttc fies dieuntur. Et borum tanta fuit copia , qud ufque ad tmpora Con/fdim fupputatafuerint trigmta duo milia milium % qux uitam expofuerunt pro m$ da ueritate gloria praparata anima nolra , & toti compofxto pojl refurr* Bionem corporum y quod nuHatenusfeciJfcnt 9 ni(i Spiritufanfto cdofti, - quo modo certiores ejjent cffcftide bis,qua tanto uita diferimine coprobk Omncs auteminftituitbaredesbuiujmodi gloria ($ regtii ccclorum^uitdm uoluerintfierifilij eius,& regenerarieiusfemine.Exbaredantur uero bi> pi uolunt uiuercficundum cornem* vjhnguinem , qui regnum Dei pofsiderc m poffunv.St quos neque inuitos arrogat tartareus princeps y dc quibu* aliqurfo ducit teflator nofler: Vos ex patre diabolo eftis 7 & dejideriapatris ucjhiid tisfaccreiquia cius mores Jujcipientesfaciunt aus opera: qua ormxa m mk- ciofondatajuntjHm ipfefit mcndax $ & mendacij pater injbruensfiliosinaft dacio>& deceptione: Hequeetmpromittcrc, aut agerepotejlnobifcum^ifi Idem. TOUVS Q^VINTVS. t 79 kmUcit ddo y ciiwhdarcpoJUt % nifipopnam^ujjrrremyUnra^ tcbuiujmoditfuicbomo natura ipfaabborretildeo opuseft, ntaliqudfalfna- te lkcu cosmos adji trahit.Ojfm igitur uoluptatesjqttam Icnociniafu* ftdudis,Ht Mis Mecebris^ qua regnum Dei pofsidete nequeunt, eclt mortalcs aclkmr , cr diuertant ab Mo rcgto, cr bareditate^ qua ipfeexpidfus cjlx Quapro nobis par ata efe a cfeitntione mundi, cr legdta in celeberrimo tefl+ nentofiltj Dei. Quafolctmtate boc teflammum celebrauetit. Cap. XVI. T N tejlamenti celebritatc requirhur(ut dicunt lureconjldti uel ui | fierifelet)teslat or habilisjtoike (ffenCum igitur teildmentum illud an- *hp$ Aa , Mieis nomxnanturfed pracipuex tribus celebrioribus idiomdtibt4sHebr o* lcgnimx y fumus cx conftquetibaredes.Et pdtdo ante Onmesfiij Defiis per fidem in IcfuQhri flotfuicmqucin Cbriflo bapti^d eflis : Et itertfu Komanis: Si dutjil^ w bccredesjbtrede, quidem Dei,cob ut t ut intercedat mors teflatoris:^ Jldmentum eximiu mortuis confirmatum efl: dlioquin non ualet, dum uiuit^ teflatus efl:quid uolxntas humana c$ deambulatria ufque dd mortem , & n quamlibetpdrtem mutdbilis : Nec potes} quis imponere fibiipfi legem^ c^um pofiit recedereiEt cu mutdripofsit teflator^quoufque uiuit^ deflruerc^noi iam confecit teflamentumjdeo nullu robur babctjiifi tejlator deuemat ai m tem,poslquamamplius mutdri nonpoteft. Nec diedt quifyiam antiquumfuijfc uerum teflamentum } in quo legduit terramfluentem la\e, cr melle y & tamm 1 jem. la morte confirmdtum , quid iamjatisfecit ?aulus dicens; Nec primam ficn tcftamcntumfine morte, wjangninc dedicatum efl: LeSlo enim mandatolcgs a Mofe uniuerfo populo^dccipiens fdnguinem uitulorum, & bircorum cu 4^ quod mandauit dd uos Deus . Tcflamcim dutemjxgurdtiuum confirmdbdtur morte dnimdliumfigur ate mortem illius^H per Ma dmmdlia queque reprafcntabdtur , undfeqmtur Apoflolus : Nctfjfe erat ergo excmplarid coelejlium bis mundarijpfd duxem ceeleflia meliorusU iHis^qum iShsjnortc uidelicet prpria ipfius ueri teftdtorixldeo in ultima nd dixit:Hic clix noui&  qu* in ucram tendit^ terminam \fedf fam uerdmjtrd quam aliam non cxpeftamHs.Necpratcreundum cenfco,a(t utrumque teflamentum confirmatum dicatur non foi um in morte, fedinfang- nctcumfiiffeciffe mdeatnr mors teflatoris^ut prafuppofitu erat: Idfuit^f- lor)ut babUcsficrent baredes^ (? capaces relibla b iteruminquitloames: Qjlauitnospeccatism '* faigamefio. N^w erat fecundam diuaiamiujlitiam aUauia,qua mflituerct jfor, & ejfent capaces tantx bxreditatis. Scd nomullos conturbai, dm dicu m,qudbomofpiruwdis mundaturfanguinc , quicorpreusejl ; & qudillo mndantureti mentes angelicajicente VduloiPacificansperfanguinemcru- pau,u ' cvciusfiuequainterrisfiuequaincctUsfumiQybusfa^ ^cummtafit(docerefmpturayinfangunie,ideouitaQbrifliinfaneui^ mjtcnte,purganturangafpiritus,canimQuodfacramentum?aulus Coloj[enfibustamclarexpUe^it,ut declara Pauiw *>nc non egeat, dum ait:\pfe ejl caput corporis hcclcfi*,uofque membra eius: CANTICI SECVND1 & ncfipcrna credcrcwr cxdufa,itcrum tpfccflcaput omnis principatus, Cf potejlatis: Et kcrum cum Ephefiis: Et ipfc dcdit caputfupcr ornncm Ecck- fUm>qtuc cfl corpus ipfus,f? plcnitudo cius,qui omnia in omnibus adimpletur. Et quomodo nos omnes fimus mcmbra bmus corporis fctis explicatum babemus Pauiui bcodan Patdo^cumKomanis^ CorintbiisdifferensakSicmummcor pus eft,& mcmbra multa babet y omnia autem mcmbra corporis cum fint mu- t jmum tamcn corpus funt, xa&C hrijlusn uno etenmfpiritu omnes nos m unum corpus baptizafumusjiue \ud^ y ftucgmcs,fxucfcru\,ftuc hlcri , dtulam uideliect cubitum ,  &fimul cumfenariis Mis braebiorum duo- decimrcddunttfuotfuntiunlurapracipua incorpore ccelejlizlungitur cm Aries cum Tduro>bic cum Geminis, i&fic deinceps ufque dd duodecimamiun. lurdm,quibus articulis prtfunt duodecim angeli^ut dlibi diximus, & Dcofi i4entc,dicemK.Vt ergo corpus boc Qhrijli myfticum conforme cjfct corpori cx kfli,&bumdno> duo decim uoluit bdbere pracipuos artculos , cr rncmbmth otvs tius corporisiQuprum unus^quilocum cdlcdnei tenebd^pr(? inter fementuum^&c fcmeniliusiEt ipfumfcilicet femen mulieris> ipfd(utmcndofababettraduBio)contcretcaputtuum: Nam Cbriftuscxfm ne primor um parentumgenitus debellauit^ %f contriuit cdput didbolici dnco- ts. Etfiquitur : Tu infidiaberis cdlcdneojd cff \udclegit&Jcptudgt duos difcipulosjuxtd numerumdrticulorum omrum pdtentium : N **. f s # *Os. E, quamuis aliqui dkidantfoa per datarias attribLn- uscubetj^todecanostres, doilior tameefibacpartitioperfixquinarios porumqudtbetfauet um idiomn tanta efficacia, ut aliqui temporibus ncfir fenculumfecerint coram multis perais afkonomis dignofeendiex mera pby- jwgnotma, cumidiotnatis umfquifque ejjet. Verumadid t quodcapim!s,rer deamus,unum ejl ex omwbus membris corpus,cuius caput Cbriflus ejl cr co- m colh tundura cum capite, bujlo ejl ultra Mas 7 z:ncollum ejl ultra, & fipramumbuftum t &Jupraipfumcollumefl caput :Sic beata urro eftfipcr ^Mgelos&fanBosiCbrijtiuautemfuperbeatamVir^ hs comparare uoluerimus, erit beata Virgo tanquam nonabbarafipra ofo- um^flellifcrum ccelumn quasflellas inftuitjicut beata Virgo in omnes nos itftundtt de plenttudme grati^quam immediat inuenit apud Deum: Chriflut mo utraque naturajiuinafcilicet & corprea gaudens empyreo ccelo compa wur,quod eflfimidiuinum, & femicorporeumjbttiens naturam denarij. Q^^Cfcrj/ tanqua ueru caput influat in omnia mebra. Cap.X I X. EZSgSlg HriflumeJJi caput totius myflici corporis kmprobauimus , re- l t$3m Ut u ^ eams l um d m omnes artculos, & anus influat ui INfiXS t*nutrimetnum> regimen, motum, & quicquidadipfmscoporis VSSBBStfwentculum&fomentum pertinet.Zt quamuis uita,cr motas (tuionnuUfiptentes cxiftimantjfit principaliter in corde , tamen exfententia Gdent, Haliabbatis,& aliorum,qui de natura, & conditione corporis bumani h ' [mpferunt, omitis uirtus motiuajnfitiua, er rationalis ejl in capite : Uotiua Wrepleriuinute,uelutiriuuli,aakeirepleturafontei^ trttalmmjluxumprouenirenoflro capite Cbriflo minim ambig **csi:ln ipfo enim funt,& ab ipfo replentur omnes fenfus interioris bominis, H KcgHjlare t ncc uidcrcjec odorare,nec audire pofimus,qu* Dei[mt,nifig NN CANTICI SECVNDI nulo. nyttttm buius cpis Cbrifti -, dkente Paulo : Grati* Dei fim id , quodfa QuagratUcnuMtinmsfcrlefm Cbnfla^HmcPbiUppenfibusdit. Gr* iid uobis,o> pdX d Deo Patre^ tf Domnio noflro \efi Cbrifio : A atroar?. cognofcitfdtre *ro>,er Cbriflo>quid db utroque cmatiat. Sednequerm t neque inteltehl t neque lmen ad cognofcimdmna m nobis exijiiti nififd. mmlbcturnojrocapitcquxcfllux uerd omnes iilummns.Nccadofwi. liquod moueripoffmus^fi ipfo pr*fidtc,qui ait: Sme me nibilpotcftisfaert. mificuti abfaffo capite mbil, quod in trunco retidnet, dliqmd operdn potfl, fcdbfcedentcCbriltob bomme,*bfcedituitd 7 & ex confequeittomsop. ratio,& motus qui dd ipfim mtdnifiirttudlem pertinet. Qmc quidmturfdt ris oro interiori bominebdbere uoluerimus, db eo efjidghdre neceflcejldtc *** tus plenitudine(ut inquit lodnnes)omnes decepimus. Verum quid b*c pajim endngeliis&dpojlolisfdtisedocemurjbi* dimifiisdddlid ueniamus. Quam curam bdbeat Cbrijlus pdrens rto/er de nobis filiis, quosgc- nutt infubmini{lrdone rerum tempordlium. Cap. X X. I J nos tots diuinosfdceret t omnem uoluit folicitudinemrerumti \pordliumdmouered nobis, ornts & proninciam djfimcnsfii,- I tHtfhdnduqufdmt(,fc cicei tt "'* > cm ^ cs 1 U0 1 ue ttirtutcs - QJK"* fique cicero i n fo *fc S* aa a,tl 03 prxponunt commodd uirtutibtu , ordinem , tf/Mn^menw ndturd-pem- Micro, tunt . Qu* fJciuntur bis.qua Mdcrobius in defommo Scipionis ddduatM- rum omntu, & % multis retro ftculisfuerit. Qua omnid ah uno prouifore difponi Kcejfec(l:diftofu4$futtt4MOfirdine,utmcliorcxcogitdrin [teus quis opinatusfitcrit,ei didiUud Cbryfippiut o/*re nttr. Toai4s SexttlSt fjff^ji H RI s T V S ejl dutbor&finis fdei Cap. Vrimuml I rWsSt* Ctr ^ M 1m tat **"fidcufed cuncidrumrerm caufa omafud vSyjapm diuinit4te replet. c*p. II. BfifedSfii Chrijlus neflp4ts t nequetotum i efi tamen to- tum>&p4rt. Cd{m lu xficriscloquiu babemus Chriflum ejfe omnia. Cap. 1 1 1 1. ty$d4dbuccxfcriptur4f4cr4 b4bc4mus ipfum Cbriftum multorum artifi- cudtuntnomindfibiucndicajfe. Qdp. V. Qudetiam dbfquerdpina Chriflut lefus ucndicaueritfibi ornnU diumt w- n T*-  C*p. VI. '  innoie \efu omua \4jpdn^d,\ diuind nota tncludtur. Cdp. V 1 1 Cwfoli hfu nome bodie inuocetur 4 ueris Dei cultoribu. Cap. V 1 1 1. ^odoexfcriptur4f4adprafigurdtumbdedmufCbriJli ejfe fonte to- twmeritigrati^er gloria. Cap. IX. Utocomprobatwudtiniis. Cap. X. ^ m cUrlf44sba-conm4imicoreJer4ueritor4cuto. Cap. XI. u ^^ntedBisconcUditur\efusfuiffecomplemmumnontanmmope- "MDcufednoflrarum quoque operatiomm.dtquemeritorum, c cofequ *r d4ns i und operemr. c*p. X 1 1. NN ij CANTICI S.E.CVN.-DI CHRlSTVS EST AVTHOR, ET FL -msfidei Caputprimum. O T V I D fi N f V R Credendd , qu4 nmfa Cbriflus I E S V S, a>nuUdtcnus dicere audcrc ipfa Piulu * \K/ 1 IHH a*tbmlkspenitus t nifrauonescm mentes, & bds quantu ex diuinis docemurordculis-Dc enim effe naturi Arifto. jcurJU indagare poffumus,vfepultus eft.QjtintusiDeJcii inferosSextwTertia die refurrexit  monms. Septimus: Er afidit in catift det dd dexter Patris. Oclaum-Ande uenturus efl iudiedre uiuos c mortm Nonus-.Credo ih Spiritumjklum.Et quid bic d Paire Jriqs proccdit,ntcU berijnec imelligi potefl fine filio. Decimus: Sdntt ecclefiacdtbolic, Sanftvn cmunionem t remifiionpeccdtorum.C*n multa in / f - pdcfcriptayuareuelatafuntperucrbumDominw diftfam m bomine,qui ejl Cbrijlus l E S V Sjuxta tllu Barucb: H/V adhuie Bmch mt ornem mam disciplina, & tradidit eam labacob puerofuo^ irael dile- MuoiVofi bac in terris uifus efl^ cum bominibus comer jatus ejl, idem das ajlttuta tnteftamento nouo,qmeam tradiderat in ueter/: Nam ueritas omni memperlE SV M Cbrijlumfacla,cr explicara eJlEjl itaqs ipfeauthor, & co*fummatorfidct,& omnium,qua credere^ operari debemus: & efi au ibor,r datorjideuquaejl babitus,^ uirtwr.Hinc Paulus ait: icnt m quem non audieruntfEt quomodo audientfme praticante?  r infert-Er pfidesexaudimaudim autemper uerbum CbrifliEcce igitur quomodo cfl mborjdci.Confummatoruer,quia inipfumjtdesnojlra dirigi dcbet, qui & fxmmmfidei tribuev.quod utrumque ipjmet explicat,dum air.Qui credit in metiam fimortuusfuerit, uiuet;& omnis, qui credit in me , non morietur in aermtm-.Et tterum-.Qjti credit in mejoabet uitam aternam: Et rurfum: Opor- ia exaltartfilium bominis,ut omnis,qui credit in illum non pereatfedbabeat ui MtternamtEtloamics.QjtiereditinEiUumDciMetuitamaternam N *>.-. mm prifapatves abfque bac fidefaluabantur,ut de Abrabam dicluejt-.Cre- 7t! T  f De . >C rc P mtii C P ci ^iuflitia m :Sedquidcredidit^cmcre *M-Credid>tutique(inquhPah omnium ctedentiumm Cbrtflum I E S V M , tanquam m uerum autborem^ confum- Morcmfidei:CuiadJl l p l datrillud 1 quodfequuur: ufiificati ergo cxfidepa cmbabemusadDeumper Dominumnoflrum I E S V M Cbriflumjer quem nwvaccejrumperfidcmadbaiicgratiamjnquajlaniustquiamiaceba- msperpeccatum. Ver Abrabam itaque patremfidei, quicrediditineum,qui ytycat mpios, omnes cerdentes kteUiguntur , qui & infinu eius colligi dice- b 'K*rSedHideamiis,quidacdidit.Dfumci^ ^rtftus.benedicemur omnes gentes terra, bi uidelicet , quicredent in nominc Wtyin eftautbor,(? confummatorfidei. Cbrifius non tantumfidci,fcd cunttarum rerum caufa ornniaQa diumitatereplet. Cap.ll. m Tfiexplicaumus , qubd in Dei uerbo ,  per ipfum fatia fum ommajmd  mrito omnium caufa dicitur , non minus tamen replet eadem omnia , qum Me, de quo dicitur : Spiritus Domi- mrepleuitorbanterrarum.Keplct quoquefimulcum Patre,qui Sapi NN iij CANTICI SECVNDI Urtnii. MttMtrtasjumdkquttfcrlerctimmCiim,^ tcrrdmcgoimpico.Sd diuerfimodfecundum diuerfd ipfu dpptopridtd.SHprd dixrnus de mente 0. Orige. riginiss qud  Vdtre bdbemus s utf\mus Fi/io uf intetogdmwsica ter duten, ut ordindtdfint: A Spiritufanfto uerjttfitifimusfed fpiritu uitut exprefi babetur m eorum tbeologid , qud uidcht ejfe efljupremafdpientia, quaeftFHius: efiutiquciUudcommunicdbefim &fdpiemknobiscommunicdndddttribuiturFilw,qua 1 utinVdtreexifliiJ dd efifokmmodo ipfiFilioiEtbocejl^quod dixir. Ntrao nouit Vatrcmjfiff. chii J /M> q* cu i uoluerit Filiusreueldre . Ecce quomodo expmftebdbnusfdp*. S T V '" tidtn primo ejfe in Pdtre ,pojled in Filio , deinde per ipfum dliis cotamuniuti Sic & ejfe, dntequdm dliis communicetur,efl in Filio, & infdpientidfttprcm, tanquam in drmario,ubifunt omnidper rationem idedlemfccundnmejjefmfi citer v dntequdm in propridsformds babednt ejfe determindtum. Vnitas \Uft a Pdtre emdndns ornnid replet,ut ummquodque ummft,C mediante ih m. tdtednnumercnturiEfft uer a Filio t r per Filium omnibus communicdM , torinw fidnt^fintiquid ornnid per uerbumfdtdfuntjnquit Iones:Et y ttt Pdtdus, Plulu ' in eo condita funt wuerfd: A Jpirim dutem ornnid replcntur bonitdte,iux\t l- Duid ludpropbew. Aperiente te mdnum tudm omnid implebuntur bonitte-Minmt- nimeft ftiritus Dei,per quem tdnqudm per omniumartificem, autrnamno- perdntem omnid in nobis perdgit.Et ficut umm,ens,r bonum idemfint, uti- cunt bi,qui trddunt dementa didle&ic* difeiplina , itd Pdterfilits, & Sfbi- tusfanttus unuftnt in ejfentid^uduisipforum reldtionibus diflincii.Sed proft qumur de Filio,qui replet omnid ejfe, C3* ueritdte t ficut Vdter replet miute, O Spiritus fdnclus bonitdte,6c quilibet eorum , c? omnesfmul replent uim> $ h; te dmmitaus . Sed de 1 E S Vnoflro inquit Bierotbeusdpud Dionyfedir nis nominibus:Omniu cdufd, CT ddimpletiud efl lefu Deitss: * / wr, $w funt caufa, ejfe, cr utd,utfuprd dixerdt:eori dutem,qui a Deo prokpijm, reuocdtio , dtque refurretlioifed eorum , qui Upjh quodrn diumminfe efi- giemperdiderunt, renoudtio,dtque reformdtio : Kurfum eorum } quiprofbat quaddm dgitdtione qudtinntur , confirmtiofacrd, ne colliddntur : permim- tium uer tutdficuritds : dd eum quoque projifcentium porreftd mdnupn' duilio : illumindtorumflgorteorum^uiperficiunturprincipdtus ipfeprfp Bioms.ucleorum^quideificdnturitbedrcbidieoriquifvnplicesJuntyipfdJ^ citas:qui inunum conueniuntjimiter unitdS'. occulti fdcrdttfiimi,qudtunf^ efijbeneficd difiributio:Et utfxmpliciter dicdmiViuentium uitd, cxiftenmfw* ftdntia, omnis uita^fubfldntue principiam,  cdufd. QnaomiddwM eloquiisfedccepijfeprofitctur.Sedpdrticuldrid omittentes ueniamusdm ruim Pdiifc, quo cunt Ephefs loquem ah : Et ipfum dedit cdputfuper ormtem ecds- TONVS SEXTVS. x ^ BerumcumColoffcnfibunOmUinomibus Cbriflus, quUormUcomplct fknUudincumcm^ueconucnimi.QMomodoautmiflcariJi^ fioaratm ab omntbus, .ms,w omrntn ipfoconftant,cumfncapuuorporiscccleJia: Lteslmenfu taomtu extflentiumexiflens duratiofupra omnem duratione, quia aternita- K y g^det y qu v> bomofaftusfit, & uirfummus, Deus tameappellatus efl: NN iiij fciuid CHR I $TVS. CANTICI SECVNDI Et qumnsccpiit prpria niurx noflr^femper tamen exthitfuperndtu- Yale qmUM&fupaftllmdc^mprrfuspAffus murmfua dig, UteexilUaeffabiHexiMmnonc.quainudri^ mnicduitiVndfuit noaitas ornes nointatesfipcrenunens^exiflensin natura libus noflrisfupcrndturaliter>o' infubftantiis noflrisfuperfubflantialiter.on- nia nofirafupcr nos babais, a cotttinens.omniaqueperficiens , ntfupr dixi- w* mU r t Bft"que(ut inquit ApofioUs)uhttdim,fundammm y &fubfluculum mi- nis creatur^omnia tig*ns,omma c omeclenfi omnia cowplefc, onmU uiuiji. cans^ imflcns. , ^ ExfacriseloqmisbabemuCbriftumelJeomia. Cp-IlII. Eherali quadam nia. demonflrauimus Chriftum ejfe quoddam rj- tum in omnus partibu*,fed qua teflimonia de buiujmodi in pm culari reddantjacra litcr* , breuiter percurremus : Et ab injim omniumrerum formatarum incipientes dicemus,quod Deustjl terra jla quippe uerafluens lacfapientiafuperioris^ mel diuinitas^utp ftum rerum diuinarum , de qua cecinit propbeta : Etenim domims dabitbm- gnitatem y & terra noflra dabitfrulumfuum. E/ etiam aqua.utfuprakk explicauimus. E/ etiam ar,a >jiatus t quo infiffians in difcipulos inquit : Acci. pite SpiritumfanttuiAiNeque enim eum daret.nifi baberet. Efl ignis, quem ue- mt minere in tcrram,ut ardeat. Eftgranumfrumenti , & grmen terra dum i j  m. dejcipfo: Hifigranumfamenti cadens in terra mortuuntfuerit,nullumfri affert:Jccusautew,fimortuumfuerit : Ex quo frumento confeBus ejlillef uiuus de ccelo in noftramfalutem defeendens. Eft arbor(ut diximus)fcimuU ni & mali , arbor uitx prabens ligna ad congnationem , & coajfationm totius ueri adijicij  nobis conflruendi. E/ quoque ldpis,& petrajicente P aJS. lo-.Petra datem erat Cbriftus-.Super quafundata eft Ecclefta, & etiampofi- ta in angulo compaginauit totutn xdificium, & eft petra,quaui bona Vnus ip- * T V *' fitsefietium^morem uidelcet,Q> ddetiionem pra omnibus nobis oflendit, 4- mam cr uitamdansprodiletiis^Sed^in recejfufuo inpraceptum,& tcfla mum amoremreliquit dicenstHoc mando uobis,ut diligatisinuice. Efl quo- ldem pc mus Mars,acerrinius malefatiorum punitor, quia omne iudicium dedit ei *** hterdeo mquit Vetrusin aclibws Apoflolicir. Conflitutus efl iudex uiuori, ** ff mortuorum.Efl luppiter tquus benignitate, atquepietate plenus , iuxta il- ki t  cr uerutnfabbatum ab ipfo emanam, in qu quic- fceredebemus /icut promijrat dicensi Tollite iugum meumfuper uos , r* di~ chri fite  ffltf.cr inuenietis requiem animabus ueflris : Qj* requies erit in me,qui % T V *' rejiam uos omnes.qui laboratis,& onerati eslis. Nec conturbetur quifpiam, [i dirimis Cbriflujibi uendicap planetarum nomina , cum uoluerit & animal km, cjux planetis inferior a funt , nominibus uocari. Dicitur quoque mons ele musfipra iterticen montium: Mons utique coagulatus , monspinguis , mons in pobcnepUcitm efl Deo habitare in eo : Etenim Adowibabitabit infine,aut wgter^uia nunquam diuimtas ab eofeparabitur. Diclusfuit quoque angelus m MajatbidjAi poflquam de loanne angelo precedente faciem Mefiitb locu- MaU tus cjl,de ipfo Cbriflojubinfemr: Er Ratim ueniet ad templum fanlumfuum Mtnmmr,quem uos qu*ritis, v ** u mafuper ilb ltarc ofiertur. E/if/* ( ipfamct tcfle) uiaperpolita, et *&*% prquamin Deumpergerepojjumus. E/ (cala media inter Deum f nos,per  efficaciam bdbuerit ah eo, qui iureiurando conftitutusfoc- utfacerdos in netemum fecundum ordinem Melcbizedecb,faccrdotio quidem ttgdi,ty diuino.Ejl tandem uerum eandelabrum diuini luminis&nd Ifaias lqui babucrut a Deojine quo nulldtenus capere pojfumus uero$fermones,m Uue nomina ^qmhus Dcusnuncupatur . Uosit^ que pro quanto diuina lux effuljrit , de dliquibus perjlringemus , qua omus Dionv, Cbriflo comcniuntyca tdmen lege^quam Dionyfius docet y ut nullatenus prtfi mamusexponerefupremamillan^meftabilemqueftft quam nequefa fus y nequepbatafidjtequejermo,ncque tdclusjtequejcietid noftrd atxmgn: Qtf MH flW OK* id eft Ego Dommusjpfm Jcilicet quod eftjft nomen mcumgloriam meam,bc uidelicet atteri.aut extn- neo a me non dabo: Pro quo noslra traduftio babet: Hoc eft nomen meum.ut deatur illud relatiuum boc^aliquod nomen referrcmullum enim nomen iniiat } fed tantummodo innuit illud , quod fumm eft, & afej nobis que penitus inex- prefibileficut melius interpretatiibabemuspaulo inferius,ubiinqt mn y^ id eft cbi ani hu : Qjj ego ipfe jum^ me uidelicet (p per ejfemi, undefan tur\ Ante me no eftformatus Deus, ? pofl me no erir, a quo uidelicet pofitm k Du4 ?cndcrei&cf[cfijcipcrc:$u mV^ Vlf JCA KOT iTTICI ueata bunejnotecdlo iitamu , congru uerfum cj} : Tu dutem idem ip/efl, (f dnnituinondeficientAlluditaque fcol non eft relatiuum illie, (ediuw- cns id,quod eft,af uidelicet, q* primum efle,quod eft per effemiam: De quo nomine & nominato nibil omnino ulterius fari permtttunt fecretiores Tw* logi^nift quod eft fe y & infinitam. Cum autem ipfe Deus incipit fonte Ju* o- nitatis aperire^ f diffundere dd intra ( ut aiunt ) (pad extrjuncalifir- titur nomina quamplurima: De qmbus loqui uolentes proteftamur id t antuim Piony . do efficere ed lege, qud Dionyfius agit cum Timotheoiut auribus indigncrun non perfundantur arcdndjed inter fapientes collccla euftodiantur ea qua it- cet reuerentia. E/ itaque primum nomen Dei producentis , fltfiK TftWK ehiebdffer ehieb tantis myfteriisfoecundum^ut omnia ab ipfo producantur. bjl enim nomen attributum corona jupcriori,&fonti y bonitdti y forigim ommun, quem Cbriftus docuit nos uoedre pdtrcm.Qui adeo eft noftrum captum fugis, ut nemo nouerit ipfum % niftfilius^ cuinolueritfilius reuelare : A quo noftrt TONVS SEXTVS. x%j tratiMo heuiterfeexpediens mterprettum babet,Egofim y quiJtm . U el Paterna manjionisflgillo,quod efl K fomatum ex j & duobus  qux liter* n numero computai* reddunt te.quan tm dat nomen quadriliterum y quod efl flij-.Per quos nmeros non imeinmus males , autnaturales.uelranonalesjd diurnos , cr diuinitatis proprictates, fufuntaded reciproca communionein Patre,o>Filio y nt dicatip(filHs:Ego chr i in?arre& Pater m me efl. EtexprtfatonominerfftH mutata nnaliterah * TV5 ' kidehcet in i & a qua Uterx m mediis numeris reddunt feptem, id eflfeptem icurios.conflituitur o?^K quod efl nomen Spiritusfancli,cmjemper tribui- turfeptenarius-.ln quoconneclitur ternariuscum quatemario.ad denotandunt nod uirtns Spiritus faneli unit quaternria corprea cum diuino ternrio. Ad denotandam quoque connexionem, quam babet Spiritus fanBui cm Mo, acci p duas literas t qux tam in nomine Patris^qu Eilij reperiuntur * uidelicet, ai onens inducitur  Mofe dicente : Et dixit Ehbhn, Mof "> Cr j teit Elohim. Et ut denotetur etiam Mus in hac produMone inter ccjifejn pmndoomnia.qttafaclafunuutriufque nomen tam F^qum Spiritus fan **om Elobim terram , cr codumMac i&tur produtiione Deu opifex, qui CANTICI SECVNDt e(l m Cbriflo I E S Vfirtitur dlid plurd nomindftdfcptem pro.fe- cundum Hcbraos Tttt0rfoui elobe dbibrim nicrab bdlenujitfl, Adorui Deus tiebraorum inuocatus efifuper nosipro ordindns,  waffow ownc5 culpai ffr pcendm,& pumionem,pcut ordindueratprius infdbncit omnid fuisgrddibus difiribuens.Qnte duo nomimfi lefu cuenidntjtidcamr. IpfeenimeflddtorgrdtKt&mifericordiafius, 13 clemaiSyfaciufquemcx. omniumja etidm omnes culpds ordinet per inflBdm peendm: Hinc dicitur coh candus m mdio bccdorum,(? ouiumjxt in nos gratidm, (? clementidm , m ifloi l6rtl dutem iudici,& jueritdtcm exercedt : \deo utroque nomine uocdtur in Ifti, quideeiusndtiwtdteudticindndoinquiv.?druulus ndtus efl nobis % o 1 U0Ci ^ m tur nomen eius ddmWilis confilidrius^fol W Elgibor: Nam El d d trtbuid pietdt\*y& grdtia pertinet: Giboruero ad menfurdm iudicij e? iujlitiafcuc- r.1hpaa JTIKfin 1 tljf boz ue tipberctx micbddfoiPro quo bdbemus interpretatum : Confcfiio,& mdgnificentidinfa ftitdtc ew.fed melius diceretur: Virtus & pulcbritudo,uelglorid in finfa* rio eius-.Tipberctcnmcollocdtinmcdio dretypi nprafentatumcftpcrfa ftumfdnftontm, in quod introibdtptcerdos legdlis : In tllud dutem (uprmun- ddnuu,o' non numufdftum introiuit UfusfdRusficerdos in aternuw.Sm & bdbetur infecretiori tbeoiogi* Hcfcnronm,  omnis militidtfu* Itfndetaproprietateji^ficdtdpcr^&finiftrisdutm)^* CT ornnes, ^dicumurfilij Elobim:(f quidependentaproprietate fignificatd per illud tomen. Er quiafummus princeps tamfecundum pietatem^uamjcundumfeuc- mttem iudicij aliquando rcmifius agh t fjfccundum ordinem ab aterno con- JIiWmw, adfunt er alia duamenfura, uelproprictdtes>mdcimmediatius & nmifius infiuat : Qua etiam dicuntur duo ubet , quibus propinat Idcfapien- t lion zeuaot,(f TcJobim zeuaot: Habet enim utrumque tribunal pietatis & hjii tfuum excrcitum,eorum uidelicet y qui militdntfnb eo in pace, * elemen- i+npugna,y iu{litia:qux duo exercuit Cbriftus nobifium agens : Pugnam, im contra boftembumanigenerisbellansmaximam reportauit uictori pro /f.&pro omnibusnobitydummodo ipfam uelimus, iuxta illud Apofloli:Deo au ' tmgmias , qui dedit nobis uicloriamper lefum Cbriflmn Dominum noftru. Vmate ucro,gratia, clemeritia y & decore refertifimusfuit, utfapius taftum tjj-Mogratiaper ipjumfdc\d>& communicata eft.Ejfeftus ejl itaque meri- toyrinceps utriufque exercitus,r totius anglica militia , ut explicai Paufos ibidem oorumftcramcntorumconfcius, j* doHor t dum ait: Et cum introduceret eum pmogenitum in orbem terra dixit : Et adorenteum omnes angeli ciui. QjtU wo Deus omnibus uitam eommunicat,c prafltt, und omnia uiuantjortur udnomen,quo dicitur h ^k E/ cbaijdefl Deus uiuus. Vocatur  id cfl Kcx & Dominus otmum omnid gubcrndns t Et Cfcrt. Jlus a lodtmc in Apocalypfi dicitur Kcx regam, ty Dominus dominamium^ princeps regHtcrr  nondicc rct ApoflolutiDeditilli nomai.quodcftjupcr omne nomen. Mi gnum quippcucrbum et y quo dit:Dcdit illinomen quod eflfucct omne nomen: E/ qnidemfupeY omne nomen rcrum omnium ati !>luI " tdYum y etidm Angelornm,ut dlibi dicit Apoflolus:Tanto melior angelis rjjffw qudnto differentius prC Deum^um tandem omnid repetuntdeo infinc Canticorum dicit uy: Mi/k rifei Selomo^ cfl tibuqni es pdx tudyf ducenti iis.qui cuflodiuntfruBus cius y id ejl nobutu carne coYYuptibili uiucntibus , qui cuftodiYc quarimus mandata eius^ex eo.Eccc igitur^qud numcrusjimplioY datuY Dco 9 centenrias cufim popnU ddbucrudi^ (orruptioni obnoxio^fcd denarius facerdotibus mciift xibusirncY utrunque : Hcec dutem omnid intclliguntUY conclufa in nomine Uf*> componitur cnim cx tribns Uteris^uarum wd importai numerum fimplicemft licet Y.dlid^qua cfl t denarium^alia auteid cfl tf centendnos includit.lcc wr* dmeftifiliterd importdns numerum non umtatctn s fcd fcnarwtn refert,f* nonfine fdcrdmento fdeium cfl: Nam cum opifexjummus denenerit infbria perjendrium, numerum utique primo pcrfeum , conueniens f/, ut inckJtit in nomine ucYbi incdrnati.pcr quodfaftajunt omnid.Sed quto myflcrio egq fus infdbricdmfucritperfcnarium 7 pYatY ca } ququod tertium quoddam uocant. Nec inftetur de auge faquia etiam Mi fuammateriam> (fjuam compofxtionembabent. Eft quoque dius tcrnarius in unaquaque creatura , principium uidelicet mdium, cr fi. Et bene inter literasjignificantes nmeros in nomine ltfu ponitur l per qud r boruit* defignatur^cum ipjifuerit cr ipfa arbor uitce^ uita^ ommbus do m uitLEcce igitur qum bcl in boc nomine lefu indictur omnia inclufafuif fc in nominato^ut inquit Apoftolus: Qnoniam eomplaeuitftatri uidelicet y omnc PauJl(J t&cnitudin inbabitarcfaccrc in eo^ per eu recciliari^ aut recapitulariom* m.Sedctiproducia ququodnominatur lejiis cffeftajint>uirtutcs,4utpro~ prietates ipfa fignata per Ma duo ,1 inchdutur in eo. Sed quia \cfos datus^zf tniffiM eft nobis tanqu redeptor, er duftor ad uerquiete.qua eft uita ater* na,imofa?lus eft ipfa quies noflra* ideo in loco illoru duor ft fignificantiu ra- ones principj in nomine ttf t lefu ponitur &quod eft principia rtiofau cr ipfHmfignificat, quodinterpretatur requies. Ecce quot & quata myftcria /m- forutur in tribus literis buius nominis w \efu:N^diuinitatefignifcat^Ht eft mifimi apudipfostbeologos\% arborem uit le fhs nofter eft Deus omnes uiuificans utraq; uita^fk tand beatificas in requie il U ^eterna. Extat quoq\ illudnome quadriliteru alio r my flerto in nomine lefu^ ia uidelicet numeroru adtucio nomine matris^ quafubjlantiam corporis tra xinNam quatuorlitera illius nominis rcddunt in numero z6.($ nommatris^ quod eft on*0 wmVi dt 2,90* Qui numerus iunclus cu Mis. 1 .cftituit. 3 1 6, f ic ctiam numeri dant litera nominis itJ'. I quo denotatur nominatum ipfum OO CANTICI SECVNDI lp4nrDfo^nt^r&' multiplicatum in multa creata. Hinc in mundifabri* cd^quando Deusfefe dijfandendo in creaturas ccepit multiplex dpparerejn citurfabricansjubbocnomine ElobimJicentefcriptnrdiEt dixit Elobim^f cit Elobim y creduitque Elobimi Quodaliquinonintelligentesmdlc traduxcrut dicendo : Crcauit Dij. Alij uer adiwxgunt cum uerbofingulari nomen fmm- lare dicentes^quodper illud intelligitur trinitas^ cr pluralitas perfonarumd uer^f propri exponendo^per illud nomen Elobim intelligitur opifex diffun- densfi in multarei iudicans muitos per mni firas multplices exequens iuiim Vnd inferiptura aliquando (f angeli exequentes Dei indicia* f iudicesiu- dkantes dicuntur Elobim.utbabcmus in xodo, quando fures \  dammficm tes iubentur deduciad Eiobim&t ab eis iudicetunubi nos tradutlum babem ddDeosborumcauJperueniet.Horumigiturnotmnum non tantum uirtiucs^ qtiitfunt mifereri > dtftribuere % & iudicare conueniunt in noftro lejufedcti myftcrid literayumiQuaft dtclararc uoluerimusjubito ne ulterius progrcdU mur^Jcribere , dutfari UccdttAliquid tdmen;uel injuperficie peurremus: h boc igitur nomc ^K prima literd eft V^,qu innomine lefuponitur tpro *,&pro ipfo t :Etfic babemusin no- mnelefu myflerium duarum Utcrarum,> fignificata earum in ipfo nominato: fia ipfelefus efl principium^ut nuper diximus )  efl finis dam quietem , cr ttMudinem.Sunt quoque inillofupremo nomine duo ftfignificantia duos exi mproducentis in res produftas : In quibus omnibus produclionibui interceda hfosjempta producTtonefuiipfius i VatrexHine dixit: Pater meus ufque mo- Ulti: h operatur,& ego operar fecu, uidelicet omnia producdo. Nee ulterius pro- cMmsinbuiufmodimyfleriis declarandis, quamuis plurimafmu Quia igi- m irtK.er myfleria omnium nomimm continentur in nomine lefojion ejl mi mmfi Paulus dicit , qud in boc nomine omnegcnufletlitur cceleflium , terre- r4ui; jlrm.er infernorum. Curfolum lefunomebodieinuocetur  ueris Dei cultoribus. Cap. VIII. ' Vs omnia nomina^tq; uirtutes omnigenas ipforu cclufas decU rauerimusin I e/a, cr eius nomine, mrito ipfum nomfolitimo- camusjuxta Zacbaria uaticinium^quo aitiEt erit Dominus rex Zacb fcper omne terra^ in die illa erit Dominus unus,(y nome eius m.Necaliquisinuenitur,quifueritrcx uniuerfa terra, * T>ominus,nifile- fafub quo dejlrucla idololatria omnes babuerut eu in Rege, cr Dominu y pau cu Hebrais difperfis exceptis,quoufque infurrexitbeflia illa Mahumetb: Ne* tomen mde aliud datum efl nomen bominibus , in quojluari pojfent , nifi no- w I E S V , m dixit Vetrus in tlibws Apojlolicis : Quod diffundi iufiit in wmes gentes Jicut quadrihterum nomen eratfolummodo notum in p o pulo Ifia- tco : dixit enim ad Ananiam de Paulo: Vas elettionis ejl trnbi ifle , utpor- tonmenmcum coram gentibm^re^bm^filiis Ifrahquod &fetx N Jtmmexpamfco abiit\erufilem,inde Tbarfum Cilicia metnpolim , de- nhAmtochiamegregiam Syriaurbcm, Vojlea Pbrygiam t Galat, Troiam 7 OO ; VI. Ptrm." CHR. I S TVJ. CNTCr SECVNDI Meed&nidm, ttaufi, ubiuigbdtmundifipientU. Voflbtc Cormhm, pfc/Sw,Martm,Co,Rfcofm,0'p r in f u ^ ts M** Acbaia % * Grat. teriusprofcifcensperrexitad rabes, &ucwtm\ta\idm\&profeftiH:Qi dMttidelicet,cxrleftiu,&tencfb,-iu,quce importam p nmeros , denarios, OO iij CANTICI SECVNDI r * ai ' o* centenrios > inxta illud^uod Vatksftpius repetit dices : In ipfo fl q^ plcnitndo,ty in ipfo rcconciantur omnia.$ed inferiora dimittentes y ut loq UiL% mur defuperioribus , dico $ omnes aquafupernxgraaru, cr donorii coife. Cant - EKr funt in ipfo , tanquam in wera pifeinajuperiori^de qua in Cancis dicitur* Oculi tui.ficut pifeirut in besbon > i d e/l in cgitatione uel ucrbo , in quo owni* continebantur ante quam crearentwr: Hesbon cnim cgitatione; ad uerbumfi* gnificat:Vndc ubinos habenus,\n principio crt uerbum , in Hcbrao babam tl3W1 HTl Ttf K"13 kerr/tt baiah besbonjd ejl erat cogitatio % uerbu,pif^ m qua continebantur omnia.antequam crearentur.Ejl iterutn uerapifeinafro baticdjn qua lauari debem omnes oues reponendondeat,fout in nomine omnia conm ri coprobauimusjic necejfe eft>ut in ipfo nominato coneaturm nisuirtus>omnemeritii  manfuetH oblatuinablu ^t^P^canonUmnmmqumamctor,quactraximusperpeccaVe^ mngreamuradfecretiora myfleriatfuic lon* praceperat Deu*, ut pradi r Hmiunserrtibus: Et Qhnflo prtccpit Vater, utpdicaret,& 'redime- rrt totu mundu deperditH.Timuit lonas fubirc nus impofiul^ faerc fatapc taEiFAi Dccepitpauere^ ttderefugamj, procurare ad Lr diets: Ucr^ipoflibileefl.trafeat a me clix ifle. Confugit lonas admarefuperex- , C T H V V tdfum mdehcetvad aquas mfericordu&gratU.qujcurauit Xiniuitis: Confugtt & Cbnflus ad aquas ad quas imntabatfitietes, cr p quasfaluos nos f^cxpurgauitilncHiusexpurgaonisfigmnierit aqu elententarc m- jhtuiuOrta efl tempeflas in mariexfuga lon^aut ex impetrara uenia pro Ni mmtsfacla contenttone ante tribunal luflia diuina, qu in mundo.quia nonpatiebatur idem tribunal^ liberaretur bmanugenusfola intercefione redemptoris, abfo condigna pcenitentiafcele- tumfitorum : Uftum efl(inquit hannc)pr*lium magna inccelo nonfolum ex iou. Utoncdraconu,&fatellitufuorufcdeti,qu4noU^ ^edimretur,maximabfquecUi^pania:Qu^ebtenintDeo cfeji- twfahcet deuorart bumamgenus iuxtaflagitia. Obtulit fefe lonas paffurn r^mttdtcsiTolliteme^tnhtiteinmare^ce^ nmquodproptermc uenit bxcgrSdis tempeflas : at ego non renuo mari tra- %adqmetandos bos tumultusfufcitatos contra peccata Niniuitarujrc ano- rm uenia fum deprecatus , Pari modo Cbriflus uidens totum Dei tribunal a- &*orp*mHdelicetotfercndm n redem piu ' ,,, ftUmprtuaricatorum. In capite l&rifiriptm c# de me, ut facetem uolunta- mtitdmyDeus meus uobu\& legemtuamin mdio cordis mei : In epke an- dm^iuolumne(uthabetueriusHebrau4)UbM^ Me ffuper ottmes&pr* ommlusiqui  ipfe(inquii Paulus)pr*dcflinatus 4 kuirtute.Scriptum quippe cfrutfaccrcmuoluntatemtuam, quam faciais me- tem pro mc t & pro onoi&nt aliis. Deus meus uolai,(f acqeui hoc omsfub- ireidixitenim: VeruntamenmnmeauoluntaSifedtuajiat-.Etlegem tuam, qu infijHpeccata puniriperfanguman, &pr*uaricatoremper me redimi debc- itjjtmc tenui in mdio cordis mei: Et bane iuflitiam tuam> qua iubes onmia pec ata purgari per -uerm facrificium& omta debita folui per eum y qui ejl fi- ar* in ornnes^ui inuocant lum, Annuntiauinon tantum injynagoga ludaoru, fed in ccelefiiizr congregatione magna omnkmgentium , pro quibus meipjum tuliin uerumficrificium:Cuiusomnes UU antiqua immolaones erantfigu- r*,non quidem expiantes^dplacantesaccufatorestquoufque offerreturueru farifimm expurgans,& iufiificans: Vnd magno my flerto liber Leuiticusjn uu, p traBatur defacrificiis, icipttmpi| uaicra : Vbi non fine my flerto dicit [criptura in principio uoluminis: Et uocauit Mo/cm, non exprhnens quituacauc ficut AtcereconfueuerauEt uocauit Dowtwf, loqmtus e(l Domims,r buiufmodiVnd inquirendi csi,quis uocauerit.cm non fine myflerio pneter- mfum ftt in boc principio libri^quod in tot progrejfufacere confueuit : Sedfi fyputetur numerus importatus per heras illius principij, quod eft *Opt) my- hiumbtcipitindagari:dant(mimillalitera-(utpatetfiientifapputare)iiS, imfoKubiinnuitkrlefu tfe* quod nomen tantumdemin numero impor- tai & efi nomen illius,qui dedit uirtutem omnibusjacrificiis: Cuiadiungitur |j htr (ifftificans exijlent cu Ft/o,cjr omniafeci operantem t fuuti ipfimet Fi Iwf tefiatur dicens: Vater meus ufque modo operatur,  ego operor. Et iterut c h ju Ameipfofacio nibil,fedftcut docuit me Pater Jbac loquor.Et quimemifitjuc- STVi ' f  ejl Ai iflo igitur Mefiah pleno paterno numine inciptt liber , ubi traBatur deficrijiciis offreudis ipfo Vatru? typumgerentibus uerificrificif, quod ip ftMefiabobtulit, & m uirtme cuius illa facrificia umbratica offercbanmr* Hjc f/ ergo,qui exifiens non tantum ante Mofemfed antequam Abrabamfie- ^Mofmuocauit l (^excitauit ) utfaceretea  quieipfumf^afigurabam & ut kcomcapitelibrifcriberct,& in principio Gene/cos, & in principio buiusuo WW/-. Quodbene c - .rat Ule,de quo feriptum erauqui dixitad legifperitos, mdetur in euangelio lodmis-.Si crederetis Uofi , crederetis frfitdn 6c mi- Un* Wflc enmfcripftt de me. Non habetur , ubi Mofes clarfcripferit de eo :fed )i tte,qwfoha babet claues aperiendiferipturas, nobis eas commodduerit , ex Wl f ..CT pene infinitis locis aperireiry enodare poterimus, ubi Mojsjcripft- 00 ?. CANTICI SECVNDI ncht. Yt de coifei profqmamr . Zacbarias etiam idem myflerium dperit domefiico Jimone loquem ctm redemptore, tf dUamTu quoque mfanguinc f e/W*, ti tui edwaftt ninfas de hum Per qucmfangumcn nos redemt , onaa debite foluit.c omnemgraa y tf meritunobis cparduit^ut inqtt Vetrur. Inobeiicn tian^tf afycrfionanjangmnis lefu Cbrijligrdtid uobis>tf pdx mxdtipUcctur. Quim cUr Ijatas but non ariam \fcd cuangdwm iam exbibhum(ficuti rnquit Hieronymus) mia. ] tunAit cnim Varauit Domtnus bracbiumfuu , brdcbiumquewh j que dextrum^mijricordia uidelicet^tf gratia, in octdis omm gcntmtm Qupdbratbium erattdntummodo inpopulum Ijralicumextcnfuw Vnd fequitunVidebunt otmes fines terrtf mudabimim abommbus inquinamtis , tf polluon- bus ucjlris,Vos y quifertis uafa Dominijd efl qui babetis potetias receptius i uinitatis,adeo 7 ut dicamini teplu^tf babitaculu DeLuel uos , qfungimim o/jicw fyyyJceYdotaU^nolite uafa^quxDomino dre dcbctis*dplius offerre idolis ucjhisi uafa utiq^in qbus locatisfacrificia^uel uaj^quce ejlis uos 9 ftcut de Vaulo iixit Hicron. oracH lu; \/as elc&ionis esl mibi ifle: Vel (utfent Hierony.)uos Apo]hli y fs. fertis uafajdejl uirtutejn qua babais, undpojiitis baptizarepopul^rccc- dite a Indxis objlinatis^blaJpbemis y tf iniquisjn quor gnici paratus efl Ro- manus exercitus. Ncc tumultuatim recedetis>ftcut olimfecerunt de Aeyp, stv s. jcd pracedet uos Dominus^tf princeps pacis^quiaitiEgo uobifcumfwrnufyc ad conjummationemfcculi Hoc igitur opus , quamuis dridumjtetjefircfm } tf tumultu : quiajmc firage populorum , imo curn eorumfalute , qnamfm plerquemortem in tejlimonium prtdicata fidei , tf dolrin conflitutiq; ajjejfores principis\ qui tf ipfe excoit populo ifralico traxit orginc , tf multi a*ij ex eadflirpe diuerfinodftM matuhtficut obflupueruntfupcr te multi^quado uidelicet extraxi te deferuft te JEgyptiaca^tf prafecijupergentes.tf exaltam te in prodigiis, 6c mita lis mukis } tf dedi te fuper gentes , tf regnajic objlupebunt in flo Rcdptorc* TONVS SEXTVS. w & o/jor eius-.Nam ?ipnW w/^tor ingfonW.er *#, itef irw,er /le- Jj cu inter fidos bominum non reputabaturjbic afrerget gemes multasjn- gaefio uidclicet eos mundas : Ideo fuper ipfum continebunt reges mundi os fuum em reuerentes: Sam qitibus non eft turratum de eo uiderunt t & aut no  uierunt$ropbctas uidclicet hquentes, contemplatifum boc magnufacramen tuDuQuod tam magm, arduum efl t ut uix fperem me aliquidperfuafuruw. fenarrart uoluero : Vndfequitur : Domine quis credet auditui noflro, id efl bisqu a quibus non pote- rant eripi: Idco pofuit in to Dominas imquiUta onmium noflrum: Quod opus, qnamuis cum repugnana partis fcnfimidcfl morte.fffeptdtura donabit poulis peccata corum,ff ueniimpetrabitpro eisi Et diuitiatin morte fua acfxrft Siquidem diues erit in omnes^ qui inuocabunt nomen illud^quod dedit ei Vdtcn quiafattus efl obedies ufq; ad morte crucis. Necfecit iniquitat f ncficxponcrautpr* labore anima fuolia reportauit ex uicloria habita in morte fia, ideofubinfertur: Pro e o,  vtfolum eius nomen  ueris cultoribus inuocetur : e? infeipfo fufieperit ornnes Unguores , infirmitates, & debita noftra , ut liberi expeditiut operariualea- MjmeritiseffcSlasefttfcr quem operamur omnia , dicente Paulo . Omnia ttm: foffm tn eo.qui me confortar. Er iterum Idem ucro Deus, qui operatur omnia w omiti: Qi Deus efl in Qbriflo lefu omnia difpoHctts,und ipfemet aperto  " * Jtrtnonc ait-.Sine me nibil poteflis facere: Et /i quis in me flo manferhjnmctur /WtO* arefcct t c in igtem mittent t & ardetficuti Dcofauentcjpcrus re- pmws tnfine buiusjcundi uoluminis: Ideo ad ipfum omnium bonorum lar inorcm^ uerum mediatorem recurrendum ejl,&per ipfum otm a Patre Wgtandajit ipfo annuentejet nobis de plenitudme diuitiarumfuarum: qui- *w inan honefl apparere pofiimus in conjbeh tanti principir. De cms  Cap. III. Cur nec in domo Izahac rcgncr, cui fecundo repromisio fatta eft. Cap. ,II! * Cur ab orculo ditum fiycgnabit Iefus in domo Iahacob in ternum. Cap. ^ m Defru&ibus huius domus,in qua Chriftus regnat. Cap. v I. Qujc fit harc domus fecundum fenfum allcgoricum. Cap. v 1 T. Quanta confonantia tribus ilIxApoftolicxdiftribut fint iuxta partitioncra fi. guraufemili,Sfignaftcllifcricodt. Cap. vin. Qua diftributione, 8c quo myfterio pro coelorum afpcftibus caftra locaucrintUn gul figuratiu tribus. Cap. I X. In quot trigonos cedi diftinti inr,8c cui trigono,aut figno unaququc regiofo ubicfta. Cap. x. I n quibus prouinciis > 8r quibus tgnis fubiettis prdicaucrit vnufquifquc apodo- lorum. Cap. XI. De conuenientia Apoftolorum cum fignis codeftibus. Cap. X 1 1. Conueniunt ctiam tribus cum inwginibus , ad quorum afpe&us caftrametabu* tur. * Cep. Xll. Dexcncordia benedi&ionu, quas dedit Iahacob filiis fuis xij. cum populis xtj\qui bus predicarunt. xij. Apoftoli, fecundum ordincmfignorum , quibus rcfpon- dent. Cap. xtut. Dieresio,cur ordo primarius non feruabitur. Cap. XV. Profecutio concordibencditionum lTacar , &ZabuIon cum populis orum. Cap. XVI. Deconcordia bencdifHonis dat Ichuda, cum populo direito  figno ipfi corre fpondemi. Cap. xvil. De aliarumduanimbenediftionStribuum huius trigoni concrdia cumugn, 8c populis ipfis conuenientibus. Cap. X viu. De concrdia bcnedi&ionum trium famiJiarum , qu caftra locarunt contra ter- eiura trionum,cum populis ab ipfo direlis. Cap. X i X* De concrdia bcnedi&ion um reliquarum trium tribuum , qu caftramctatfai contra quartumtrigonum,cum populis ab ipfo dire&is. Cap* XX. t Digre6io,quarc Paulo ecleberrimo Apoftolo null fuerit alsignata particularisai bus,aut rgio. Cap. XX- Quid fibi velit in caftraractationc circa tabcmaculum foederis illa inter ieta mna ria turma. Cap. xxM Quid innut feptuaginu duo difcipuli,quos princeps nofter I E S V S in euange lioclcgiffedicitur. Cap. XXHK Qud Chriftus regit & gubcrnat totum corpus myfticum,8c m- danum. Cap- XXllU xplicaturdperoraculum. Cap. XXV* TONVS SEPfMVS. lqff CHRISTVM ESSE VERVM DMlHVU VA ncmsMtfaasframmUmmcjh. Capmprimum ^h^spcrorapropbctarumpntdbccrn, udinpLc cxtrareKdttmXThnowdmfiulum ^famitumcrca tmmnm ,n ommfaptcnna erudiufiimum ,  Deophm,J Spi^ Ifr^WlucormumrcrmDomimmconflhutmprtdix mcpojlp cnanaucrat mfiulum CffccmimmfuiJfcprodu^sjJm obli l^VMMwrrodumonm^orm iUwomrnuntprtmogcmtusMenteVaulo: Quicjl imago Dei mmfufm * ^sapcrtofirmoneexplicatdicens illade Cbrijlo prtd^dfcZ r c carmhfidfpmtudt^ diurna ftcuftum efliadeo] ut dcpkm CANTICI SECVNDI mmrm^fgrttif*iri & depknitudinegrdtU, & mijhKoricmm ornus ccomur.ut MJSmfafictcs^faBi dUefur.ltuettur po^m *"* fe labacob udtkinSs ddfilwfuu lebuddtf diccs: Ntf dufereturfceptru de \c buda,ncc dnx defemore cius>d* fautor de mdio. ped ems (ut babet uem, U*er*)d* KntOKOT fV^TlWlfcB rtJ" M erfcm Jcr: UonprMeribitjuUan de domo lebuda,& firtba t *ut dotter de filiUfiliorumeiu ufque infeculum,quoufque uemt Me(ttdb:& ipfmm 0M - Ki  renu & ipfxobedientpopulufiue gentes. CuiddflipHldUtr Dauid Kartal m * rfico. quibusorobat per Silob dcfcrrc iWlligi Mc/wfc . N duv fim recentiores Hcbr*d c > utm n M ^ rufai,"  omo lebuddfct dicunt , qud Me Kdbucbdonozorfmttxp fatio genuun:quidfub ipfo amplidtum ejl dominium,r tmpemmgetwmStj jfi uer poMs[untridendi y (f exilildndi,qum dudiendr.quid Silob nonfi^ ficdtmiffutvnequefuitNdbucbdonozorcxpe fatio gentium>necipficmpt- tatafunt gentes aliaram Cb*ld daicumfub Kabudonozon quid redufa populo de cdpnuitdte mukfietm ducesintribuilld.Alij cunt,quhd bdbuitlocumin Sdul>qutfMt de tributo- idmim unfas rex in Silohquid tuncglorid regtu\erfcepm lebudd wMd tribu Zenidmm: qui exercitum ducert i beUandmiuel ut babet ueritas Hebraica: Et de Zahulon trabens,uel duces a uirgaferiba : ubi in Hebrao babetur oatf quod nec Latine , nec Hebraic fiarepotefiprofceptro regali , cum in tribu Zabulon nunquamfuerit regnu, fedbene ducatus &fceptrum ducis.Fuerunt quippe in tribu lebuda etiampojt captiuitatem Babylonicam duces, aut interpretes, ueldo- clores legis ufque ad Herodem Afcalonitamjn cuius regni anno tricejimo pri- monatuseflCbriftustoflerihtequeantccumpojlfceptrum datumpopulo, & mbm ifli lebudajegnauit aliquis aliengena fuper cos, nec in regione M conji- gtat4.Tunc igitur ablatum fuit ab ea trbufceptrum,quod in captiuitate Baby hmicaJtlueravMec mfauftfedfctiicifim  lAefiiab ablatum fuiuquia muta- m m mchusje temporali uidelicet cr terreno in perpetuum atque cdejlei Et bocprtpfum Meftam , quifuit de eadem trtbu,& uerus Kex regum& Do mus domnantium,quamuis regnumfuum non apparuerit in boc mundo: pqui- dcnuut cxlejli regno incutnberctfa&us omnium uerum exemplar \ab boc tempo r uacamt : quamuis in eo baberet piamm dominiumficu ipfemet attefiatut ejl dteens: Data efl. nubi omnis potejlas in caelo , o*  terra : itomperansmari&uentis y mulp\i- ,TVS  tm panes  pifees, expelens infirmitates & uexationes uarias Jedpotifi- wexpoltans mundi bmusprincipem,& eiiciens eum foras. Sed multo fcelicius ^^^mnatur,quuisfedemfuamkccelirfixerit:namdatumeJiiUino- ^i^uromrkgemM^um,ttTrejiriu, cinfernorum. Hic efl ergo *^,brijlu*&untusfupcromnesinuerumregm,f^^ \ : .1 co ?g re & at *f momne g e * t e s  ut babetur in textu oCW fWp fV * tcbebatbammiquod fie aduerbuminterpretatur : Et ipfi congreLbiw ^^populm:?ro^otradtlioufirababet:Etipfeeraexpeclatiogen^ ^^^emmakudetfralitica-fannfaregMn^ tunejuafub co efl-.attrabit enmuimtefua omwsftiam inimeos adfefi- manteaducerat orvulumMansw in ceruicus mmtcorum , Sc adora- bmefihj Patristuifatris utiq; cctleftis,q omnibus dominatur.&c omniudici- 'r Pater.Extdtt itaqi domini^ regnuetiaadexteros qnoufqficu diuut tANtlCI SECYTDI Kiiiritdus cdmtilehud Kex mcusjd efl Adond^ ueltetrdgrdmmus bufa. natus efl rcx mem: Nm ftnh* lebui ticbrdicjcriptumefl ex qudtuQti Icrismgninomnisquadrtliteri intcrpofitd i d x$ nuddtum in protopUfli petcdto y * cttam in tis , qu iic feqtur : MibidUenigenafidinfimt.Vndcuirgdrcgidin tribu ludd courts ta.ddc in Cbrifio dilatau ejl y utnon tdntii infdtniUd illd>& domo Ifraclict, fedin omid extcnfdfit,cum Cbrifio omnidfintfubicft. Tunc implctumcjll lud^quodjequitur: Ligdbit dd uitem puUumfuumf dd rdtnos^el furados u Hern. tisfili mi dfindmfudtm Per pullum dutem ( ut teftjentit Hicronymus )po^ lusgentilis intelligitur nouellus infide>ffjHius mifricordi^ & gratlttfui $tvs Z tH$  ft 4c * wtcm $*** > ?"* ditiEgofum uitis: Afind uer efl mdtcr eedefo cuius cr populus gcntilis,(f Ifrdliticus eflfiliusjdille nouellus ,&pl/w,>ic dutem idtnlongauusforfitdn indicdtipr duosfilio^ quorum wus dccefpot t tonem  pdtre dijlrdxit^&c confumpfit in regionelongiuqud dlicnigend qud modo cjfeftus pdtri Horum igitur mdtrcm ecclefidtn non fine myflerioyctk findmfignificdtdm ligauit ddjurculos^uel dd pdlmites uitis^qnibus ipfcfnbinfc* rendo dixiv.Et uos pdlmites inme contenti; Apofhlis cnim &fucccfforikscc- lefidmcomenddHt,rfubiecit,ddeojiteorii inflitutis j iudiciisligdtdfu^t quid Cbrifio uiropuripmo, ffdnfto non dcbebdt copiddrifponfa idoloktrd, & dliisfaditdtibwspollutd , ideofequixw Utudbit in uino ueflimentumfuu% CJ 1 infanguinc uuce cooperimrntumfuutmQuod ueflimentum^ut efl lucm- felum ex pelle Agni,f eius fdnguinctm^lumi(f munddtum,quo cooperem ditdtem totius gencris buntdniidut efl popidus gentilis , & omnis qui benefidum redemptionis cognofeens Chrijlo ddbajhcooperieis ignominia Cbrifio kpf fionclitdmjxc uidereturfruflra totlud&ridfuflutiffe: Qjtod uejlimcnttmlo t um efl infknguinc uua 9 quempropindns dixitiHic clix fdnguits mei  & t*~ tetd omaxd , per pdJSioncm^ martmvidclkctityomnidrcdcmti&f cit> Hinc Vdulus drcdnorum rcfrotordlmPdlus cfl obcdtcns ufque dd morte^ mortem dutem cruis + propter quod TIMVS. ij)8 Uattcomfrcbtur oitis uticmis. 40 \\ Hf, , 9 M *f M *' percnrretnusi DatudcnmU auspo * WmCm*" i W bodtegcnui tr.ubi m Hebrao Mdw>> M ^W' a fc| ^omiclniuca: per q*odHoc*bakmhaiom ineiligitur  dctirvmatotcmporc, ^Imeimerpremurdutborl^quidicitur, Blaqm a..** jMntums . Adbuci^aUtcmitatc genitum , & nmm temporalher [^"rnmdiattVoJUta^vdabo^ ff pffimmmtermmos terra : Po/lula, opere uidelicet exequenda] dme cr myfimopermjpt/it;dc quagrahdis ejfetfermojed tantammodo d* toam quodVtulus Dei arcanorum confeius mtmmndoTheffalonicenft- Paul*. lusfcrmNc aos terreat, m uosfeducat quicam per femonemjut per epi i^^m^diesDomnixquonim vfaoflendensmUrimem^ imm > we&magnafaZtafattper Mahmet:  reuelatuseiamfuJritbomo pec~ M>fihvt>"dmom,,quUdun^ ommusdommantmm t & princeps regam terra, & ea . quafequantar y ^prtdeckraumusAfatas qaoqueif. EtfMasefi principiai fuperhume wwo. uocabtturadmvrabtUs confij M gelas,uel admirai confdiarius, m s J t f u * m f*rctiniudicio,v> iuftit^amodo & ufq; infempiternu. ^MfuntfcioliUey r de Deo bominefubinfert: Et *ocH r-itaiSltVlC Blgibor^idefl Dett9fortir.(XnodMcin5potcftnijidcT)n } fie de WiefUab Deo ? homine  HeccawUentw Hebrai dicentes, qud E& quando figficatfortem,quia effet nimis incongruusfermo.ji diceretm F*. urem. tisYortis^umGibornilaliudfifftificet^umform krttt quof> aperto fermone boe negotium prxdieat dicfcEcee dies ueniunt^dit Do Tarei, m inus& fufeitabo Dauid grmen iuflum.pro quo Targon Cbaldaicu lond* IOIUtb * ben aboziel t^l Kfinfo irh W?m ^cbim kdauid mefiiab c^idek Qnod ad uerb merpretatum diett: Etfufcitabo Dauidi lAejiiab tuftijitf fijeitabo infamilia,aut domo Dauid Mefiiam iuflam. Er regnabit roc.crji- piens erit^w facietiudicium,? influam in terra. N delirem Hebrai tico- tes boc dictumfuiffe de \of\a,aut Ezecbiai quia in neutro Hlorufatuari pttfc quodfequiturtln diebusillisfaluabiturlebuda, & ifraelbabitabitcfideten Et boc efl nom,quod uocabunt cu ^ypn flin hdonai zidcbenujdeft tetn- symma. g r amns lujhs ncjhr,ucl (utSymmacbusiHterpretatur) \donaiiuftijumu Ne  dfiafc cuhus Cbrijliams y quinuquamceffabit quoufqs duraturitcflftalx^ Qjto exiam operante difyofitum ejl regiu y & in dies difiributim, quodptt Crat a coflitutione mudifed nuUi ccc(fum y cu omnes rebcllcs y 8c fiU) ir a rufa rentur;Sed reconciliam nos Cbriftus reddidit illius regni capaces poffefjons. Et uietiZ njcetura,  prole ipfiuspatris tenet imaginem: Habuit mm Izabac ex le- moconmgio^lfnalem exjpurio .Sed,beumc,quo mgredior? Quoi ^^fofiittofiustenerefmnUchum Mn quario ab terno effentiamfua, tanquam propritm uxorem , utl (ut mnt)obieclumproprmm oculus iUe diuin. intuito ejf, crfaSUfunt intette-  mdens , & ejfentia uifa duo non in carne una ,fed in mente unafcecundiP i -!ft*? VatCr MtvJtonfi* prtditelum generans , merit \- ^^um^obleclamentum.patrisuiMcetdenommatumm c/tri. f"xilwtern*)Musmeusdimus^ P  reru produttio (j>uria qua- PP iij CNTICI SECVMDI dm denonndUone effecU dipotefl rejbcRit ndwrdlis imitionis,ex qub gttmusnatusejl fitais. ?rinMtd& dmeficcuUgenuuscflfiliusperinodm naturx,ut dicunt Tbeoloff noflri hlid dtttem omtd non ex naturdli t fii min Tht0 '' tdriot  compUcenti cviugio.Widit tomai bkprimogenitus exfpurid proi*. ttione i (Mm legitimmcum bumdnitdte dfftmptdfuwrum bxrtdemommi quem Pdter aternus propofuit db ommbus dngelis ddordum^ iuxta illud Pi piuiui & * cwm introducetet em primogenitum m orbem terrdixii: Et ddorm d otmes angelieius . Idcirco liuore tafto , CT elatusfuperbid Me nequdm ctpt euperfequi^ undex digmpmdcreuturd drdco teterrimus effc8us efl.hflt. i ft - tit(inquit lodnnes)drdco > qui efl didbolus, t deuordretfilium mtdieris mttt fik*& ftdis duodenis corondtf-Scdfubldtiu eflfilius, & di&um efi inter. EiicedncMdm t &filiumeius t idcfldcleclttioncmbdbitdm inproduceniol km nobilifimdm crcaturdmfmul cum ipfo filio produtto: Er proiclus cllfa co ille mdgms.qui efl didbolus. Vercutientur nonnuli incrcdtbili forfitan nim rdtione interrogdntes : Quomodo ex delcftdtionc exteriori ($ De o nws$ iUe t qui effBus efl didbolus,quo etidtnpdtto ipfe  dASdtio, quaeratr- caeumfffoduccdmy&eonferHdndumeieftdefttCumin Deonecextemie- k%4tiofit,ncc proiicidturdiiquid^dnqudm rcprobii afortuno bono? Qumfi tisfufficienter rejjpdere poffumus decldrdtues, $ &fi Deus Optimus cjlfctk fine dliquo bono cxteriori,nuUbq; bonorunoflroru indigens, im Md owmwh ltomon bis trihuensy Sdlomontdtnen eius perfomgerens cdit inprouerbiis: BMm me* cjjecumfliis bominum.Etfi dclettdtur in btimnis mcntibuSyCuemcvstji, edtn u% infuperioribus , dut dngeUeis deleftetur . DeUciamr etiam infv^ acaturis.quas produxit>utpdul dtt dixerdt \ Et dcleftdbdrp fmgdos a, idcjl in umatmforms dppdrente m crcdturis meis^mccunq; Mdfuerit^ Hoc enimpropriu efl cuiufcuw artificis , delc&drifcilicct in operibus mwjifu- tu^in quibus imdgin 1 dmfimuUcbrufuifentit i ty intuexw^uod nttm ipf* * rdtn dffert dele&dtion 4rfi/rt.N dlid efl dpud me elcgtior rdtio,eur Das tantum diligdt creatutds , niflquid dliquiddefuofentit in operetf imdgM* fum,4ut uefligium confricit. N efl delcftdtio db opere exteriori proucniaSi feahipfo opificefkitfmdeumidedy(yformreru t qu biqiMuMatefficib^es t 8copprimmUgitimmsfilm utuscxcomplacenti dckRanonemdwJtetitkregno paterno, quandiu kA tmmfilmm reueruus ejl : Scdflatim cm infurrexit in e,eieHus eflfimulc ifidbdreutus^tttmcai^taeflabeoimagoPanis^deleclatioindecS- f^nenuNamexangehpulcberrimoborridmcoluber^examicodomeaU tommcus atrocifiimus effcttts e fl . In bocigitnr tegno non adbuc pacato no- la Pater xternus^t rcgnarctfilius.qui Rex pacificas dicuur,ctm oportuerit, ut primo potterentur ems intmcifcabellumpedumfuorumjutaitccee oracu- JiwNok tgtur dtcimfuit t Kegnabit in domo Abrab*. Cur ncc in domo l^abac rcgnat,cm fecundo fa&a ejl repromifiio. Cap.l 1 1 . Ecundus pater clcZiafamiUxfuit J Z abac, in cuius etiam domo non dtcmr regnare Cbrifins: quia n eademfuit,que oderat Dominas, ut tn Malacbta tnquit:labacob dilexi, Efau aute dio babui: Hic da M  IkB ' tus cjlinferititutemfratrisminom,' ab eofupplantatus, c fro- htus primogenitura , & tandinfiruus egelus , quandwfratrindebitper- fivbatm Qutficut  c*t,& oleii cr feruiam vbi popular adorou te tribus: Efto Dorninusfti. trum & fa. br: Et hiam, boni m bac uita multoties afjiigantur/ubiiciamripei nec dominetur-.quia nec lahacobftatimpofi benediBionem domimum Mavt, rfelicitatcm :fedpriusprofugusfuit in Mefopotamia Syridijcordiamfiliorumfenjtt,peregrinatus efi cum totafamiamA- gyptofubjruitutefuU eius pojtcritasjaborduit in fofo,* Utere , mar traft Mtjcjcrtum peragrauit t tranjuadauitfltmina,debeUauitgentes i Q' tanimit gmm pojfedit: Quod etiam ipfifapiens tetigit dicens : Inpaucis uexati, inmi tis bene diJponentur,quoniam Deus tentauit eds,& inuenit cos dignos jc.Vct* nonfite admiratioie legipotefi , quodfequitur . E/lo dominus fratrum wri, cum tantum unum habueritjratrcm, Et cum iteram populos, y tribus ipftftt ecrit, curpofica inparcularifratrcs fubmhtat . Altius(ut opinor)confieiim oraculumiqumdemonflret contextusfaciesiSed hacmirabilia inlege Dor*- ni recndita dcnuddbimuijummodo ipfeDomims culos nofirosiUufirare bn. gnetur.Dicit loannes, quod cum uellet adorare Angeium^ui loquebaturfccn^ ipjemet probibuit dicens:Vide ncfcccris t conJruus tmisjum, & fratrum tua TONVS SEPTMVS. Joi mmm\efu y qmfepriusa4oraripermittebau Vndqaafoboc? Profiro mi rcgnat m domo labacob& nos cobtrcdesfiosfcc* iUc.dc quo diurEud* rmcmomntsangelieius. Vndpoji Cbriflumnonampliusfutuitturfamms >"** amaUm adpUcandaspotejlatcs t & mtutcs c:Vcl rcfipfccm cupttcumfratre benedici, ut cum ipfo corrcgmrcpojSmDomnim frMtwncufaWcrcuocaripctttquodip^ cyuvr tpfi combcnedicuSuper quo 1>ater, q uiuultutrunqucaluarc, miferi- ardia motvamln rorccci, & mpkguedine terra crUbencdiclio tua: Ntrt l^mdisbomo.enhmtusfpiruuif^murcupiew nceps benedtcltonts tom minori filio concefia, qua ejl in rorc rf,tf m pLuc tocternutftcutquadrifariusfonseflproinigandopo^ ^uaros.quipermmcrosejeius cognomen, ucl vagina, efladirrigdum f^^rabtttroquebomtncific^uterqueungiturcbrifmate^oleorancloi Jkx cr utir^ue perfunditur rore coHcsM,quamuis {ut dxximus) in cparatio- ^ruminjiuxuuaddtclusdumrbomiiinferiori.Benedichw MbomoAmmodo cotentusfit redigi inferuitutemfpiritualisi quamsfcntiat Tcpugtutmam mgnam,ut lugeat clanore uebementi: Et tunefit umfarmlia, in mtus iC r rcdiganturkferuitutcmcius.Slautm MisperflhtEfausfficitur defamk \JmaeUs^filiusdliusiquidcrcm mn f^efl^quAufdamdixh y quiregnaturttseranVosexfatrcdiabolocHK acb em* dum pufftamt cm angclo* princeps, ud bcum nobis^m ch k t terram babitamus lugendumjit,iuxtdfummi Imperatoris ediclum, utinparu ' confolcmtir.Cactoncn autem fiaLe coelum tangere dcbct,quia illuc  mcns y tf ocusf totusprogreffusfigi debet: Per bane uidentur angeti afeendentesfl' que portames ad Deu orationes^ opera noflra^ dejeendemes ad nos por* tantes grafias , & tlluminationes ccelejles . Vleraque alia arcana enarrarW) quaducinojlro Cbrifloj&cfatnilUfua ad Deum pergenti oceurrunt wcunty Jimdiquibus pro tempore pr r cumpulcbemmusfanecejfe eil, ut octdus iHum confpidcns pulcer (it Jcmt labacob^ tamenprimo Liaconiungitur, to qud (bmtuaht homo pro qmete i& uifione,qux efl in contemplationefufpirat : pro qua fubiit agumferumms Dci:nibilominus ut U* , cr m* acMuJconiungatr primo % f^lUf^uandeuenktadpnfem ih antiau decreueruntjic quis admitteretur ad uitam folhariam , y contem- fiiuuam.mftexeratatiper decem er o?lo,uel uiginti amos in operibus cbari- utts&fertmts monafierij.Hicesl enim mospatrue, wfamL Deo uacan- us t ut per opera panitenti*, & laboriofa expurgatusbmo confeendat addiui mumdulcemcontemplationem-.pro quaferuit itcratisfeptenisannis,quibus duplex homo bene exputtus, & mitiatus Deo uocare pofiu Efl enimfeptena- ^"^fcrettcus i purgatiuus i atqueremJSiuus.Cretic^ W contempldtiud dncilldm, qud credtdbxc,& inferiordceir templans delcttctur.per qux uifibilia ad creatoreminuifibilem conjeeniffo bxc efl ratio difeurrens annexafenfibus, per quosJnfMid percipit: comm* tur que ipfinofler labdcob, quando per bxc inferior a confpeld uenawofi eis magnitudinem:Coniungitur uer R.acbeli,quando ipfum rerum principt, q* otmium bonorumfontem in lamine ab eo emdndnte culo mtis intuem, (f eontempldtur.Habet etiam portio inferior, fiue uokntas , dut operatiudum anc ilkmfitdm , delettationem uidelicet in rehns perdgendis : cui delcSm dut condeleilduti uirtutifi coniimgitur Ubacob , & fpiritudlis bomo drtig* omnia inDem p tanpkud uita.sut poroiBdjuperior pawmfirorisfcfiinm  atqucfcwh dumfantttfiimo zdo imdit : Et cumnonjcidm perfeBamfentiret , ut fsrtxt poffet , quid non ddbu expidtd i Deum nequitfigerc oeulm , ancilUm prt. bctjdejlcontempldtioncm credturdrum , per qudm d credturd mundi deum- tutdd inuifibia , *  Dcww : Q* concipit, & pdrit Dn, idejl iudicim cxiftimdtmmmagnitudims rerum dmimrum ex his crcdtis^ qua contem^ turidutiudiaum^uo fubukfimcfefc diidt, er expiat^ut tender e pofsitmlt immduti : Po/l quemftdtim concipitur, (f paritur NepbtdUm , qui Jflmw eordis icitur : quid ex mdgnitudme rerum credtarum contempldta d\> expa* gdtd mente dddtdtur cor , ut currerepofsit in Deum: Hanc amuldtdforor tf & ipfd prtbet anlhtn , de le&donem uidelicet m rebus pertrdttandis, f tanjuam cdcdr^ fiimulus quiddm mentem noflrm dd meritd cmuUtUf* Uredd.Hmcpofteabeneproduckur Gd^uificcinius dichur ,dipr*> ddtn uidelicet^ cumulam meritorum , quibus meritis ditdtd,& comeu qui dugmentum dicitur,dd ornnk uidelicet o- pcra,o- meritd, qa panem illum ma^uem qui manducai muit in ater- m : Habet emm tunc principinm uiftonis beatifica ,  uita aterna: ad ytnconfcendere cupit ueruslabacob , & uerus Ifralita , quiconcipit & m^fruclustllosduodenoexpUcatos^o-defcriptoshdtmeinfuaracra^r *h*reuelatonc,ubiairj\n mdio pUteams.id ejl incorde uerilfrae- ' iJ* utra 1 ue P 4rte fi umi  s >  "traque uidelicet portione efl lignuwki ttXbnJlas mdeticet,autfpmtus , ue Igratia tm nos uiuificans , & facundos ^frumusduodenisprodumsperfingtdosmenfes,ideflperfmgulasre ^uommenflruales^ lumres,anaconrinehiurfub unareuoluiionefolari. ^mabicwcuneremmyfkria explicanda, cwfcilicet fol t cateriqe plane* ttmfuoplenotr prprio cireuitu difcurrantpcrduodecimfigttd confot*{ut ^^cokgiUebra^duodedmremlution^usmagnimmmsDeiMcM Th.he. * utrtutetmniafiunt: Et cur Luna duodecies gyret per illud dtodenariumin '!^mftti,quoSotfcmelpereurrk, EtqHdSl& qnidLmahnobis imew rVlato enim inSympofiofuperibremx? diuindmporonem o- PiJtJ w/ofcw nommaumferiorem turro drfcurfum lundm : Ft atrjque produciv.JH ywrututefopertoiifuimte diurna confota-.pluriesfucgyrat ratio di- M*, q^fuptrio&qKaMgisfixdf&fmpcr dtrecla^elutfol in dmhut CANTICI SECVNDI fimpcr wtcnikJEtfK*tiitru*q*c Imindnperduodenarium ciradum mjk^ do^producedopercwnt.kd SoU(f Lunainbumano mundo perbunciuo. denri*m,unq^pcrnumerumprimo crejcentemfruciificdre dicmwrMk tauius & PfdusjbiiiusfyirituS) f uirtvtum,qm in pcrdgcndis rcbus ftdum^ todaurxos enumera diccns : Frucius dutcmjpiritus cft cbaritas ^gdudiu^ pdxjj cateri^qmjequuntur % iuxtd mmerumjignorum,  drtiadormfrk. cipdlium inbmano corporc^ tribuum }frdclicde quo diximns, uel injenfu atgoji co f m nuncUtius expliedbimus* Qnajii butpromijJumfuit * itceta * Scdcbitisfupcrfidcs duodecimiudicdntes duodecim tribus IfrdtL Qnoicm indiciam ddripotuitidut debuit Apoftolisjuperfdmilidm y in qudmnuUmf' nitus imfditwnan babert ? Quodc dominium dari dccuitfiliism progto* rcsfioApqftoU cmmfucrut nouijimifilij lius tuc tporis nobtlis > r# indiciam uniuerfi Jerator & ^H^. ferunt^ figura: Vutraque famlia numerduodena [pendentes debito ordinepr o fequereturlla uer lfialitica,ut duodenamec- ^famliameodem numero pr^gnaret . Et quamoptim utraque partiu Wloduodenario numero primo crefcmi^uxaefcenxiaomaLfLhe^ gw) amumeratafum .Creuit enimUa typicagens breuifiimo Lpore in ^y^tpnmoJEpptum^ofleaterramillam^ fjf M f^ htudwcm ^ . compleret : Creuerunt & dJden/tribs ab K l fi & 'V 1 "* ' * breui totm orhem ""P 1 * credentibus. *****! fi* , CT efl utraque famlia , ut tquetfpatia mmenfie terra- ,- y e V'*prophetacann:CredouiderebonaDomniinterrauiueutium-Ad D4ua l V  r oect rf undAmmis '-f^ 'V c uidendum cenfemus , in quos trigonos caelum diftribudtnr , cutque mgono ,m cuiftgno unaquaque rgio dicatafit : Denique qua plaga unufqmfque AflF lorumpradicauerit. TONVS SEPTIMVS. io g  bt*' bia , Azania , Medid y Etb'topid : o* bxregtones pro mdiori pdrteadAfia interiorem pertinet . Secundus trigoms terreus efl , ff meridionalis , a meri- dic in orientem tendens : cuius imawiet Tdurus , Vwgo, C Cdprtconus: Do- mini Vcnus t Mer(urius, cr Saiumusi Tduro cum Venere fubiiciuntur Cy des, Marimd pdruaAfue, Cyprus, Partbid y Medid, a Prr/if: VirgimfW Mercrio Grada, Acbaid, Creta ^abylon^bAefopotdmd, Afanai (jtM und Elamita^Sed Capricorno^ Sdturno Mdccdonid, TbrdCa,\Uyr4, In- did t Aridna % Gordiana: Quarum regionum multa' funt in Afia mmori.itrtas trigonus ejl aqueus ,  ouidartalis ab occidente in meridmt dijlentus : c w* TONVS SEPTIMVS. Jo ? mgKfm PifaCdneer , o Seorpius-.Domim \uppucr, Luna,& Marx, pifSucum Uuefubimmur Lycia f Lydia, Cilicia, Pampbiliajapblagonia, Uazamoiuuw Garamtica.Gancro uerl cr Lw* Bitbynia,Pbrygia,Col Aic*J*miut,Apbric4,Crtk4go,& tota Carcbedonia.Scorpioni autem cr lAartt Syrta y Comagcne,Cappadocia,Metagonitis, Mauritnia, o* Getulia. ykimiu trigonusigneusaquilonaris ab aquilone in ocdenten uergens : cuius imagines funt Aries ,Leo,Sagittarius : Domini Mars, Sol, er \uppuer: Arieti CT Marti, fubiefta ejl Britannia^ars GallU, qu Solilta- ka,Appulta,Sicita,?hoenices,Cbaldxi,Orfemj,uel Orcbemj-Sagtttario & lo iTbufci4 t Cclca,Uiftat4,Q>fta* totaperagrauk, tandem pojl mortem lacobiad lerofolymitanu epifeopa *r 4j)umptusfuit,utfupplerct,qu4 lacobus martyrio prauetus perficere ne- p*tt;Mattb*us quoque ad Macedones accefit^ui ad Andrect mrifditionem Mmb ' Wct4bant:quietiamjmulam Simeone ad Perfides deuenere: & loannesd- * CANflCt SCVNtU fra lonios Komam quique perrexk. Infecundo uerh trigon , & mridion afUgnato Tauroyitffaiy(f Cdpricomoprdicdrunt AndredSyTbadaus,^ Andrca, T fon*u: Andreas enim I Acbdid ,  GrtcU uirgmfuppofita condoam efltdeindc tranftuit ad Tbraees, & hyzdnos Sdtnrno a Cdprkorno fabxt. tufe. Tos,atbdbenustt Mcaphafir. cdtx-.Et indc ad Bitbynicam re^onem^ua Cancro  Lunafubejl loanaf fignatam:Etindead VontumEuxmum,& Vropontidis ambas partes: qutuf. qucM Ajlatnumfinumpertinct: & rurfum nauigaonefitfiepta perumd Maccdomam, & Theffaliam ufque ad lflrum i & ^ndem m Vatrts martyrio Th,d*. coronatus e(l>Tbadaus in Vcrfidc,& Mcfoptdmia  pdrtibusfuperiorihu Th  m " Vontv. quorum Petfid iamTduro afsignatZexplicaumus-.Tbomas IndiZfup riorcm.qu* fummoperc barbarias moribus tenebatur.m forte fuficpit.hncb. manas quoq;,& Hyrcanosfitbieclos Capricorno : Partbos infupi o* Meios, quamuis hijint de iurifdtone Tbadti. In tertio Trigon occidentali,cuim m gmesfunt Pj/c,Cancr,& Scorpitufortembabucre lacobusminor, hamtt, E. CT VbilippusMicenmin Syria dicata Scorpioniconuerfdtuscjl: Imimh/vj! V definam in Afiam pragrauit,& mgreffus loiiimorabatur in Epbefifcr- currens tamen aliquando per eccleftas, quec ad Vbrygiam t r minorem Afm 1 pertinent Cancro cf Lm.mi. lacoboucr mdioriHift>ania>Hbi ufque adpr afins fulget miracutis immcnfu, quxfimdcum Ccltica,Tbufiia, Cf Arbia foliei  Sagittario, & Marttfc Jpomtur. (^xomnUficundumdnalogiamintcUigantur reUtdadJuprtnu*- danos ccelos i afpcftus 7 & planetas^ad quor duodenos metas formata efl utrt- que eeclcfia :&cum utraque babeut eundem mfiuxum , eadem cenfiri /xrtf/c, Nam ecclefta nofira codan influxu confota,eodm ordine coUocatatf ah to- demftuuio quadrarioegredientedeparadifo uoluptatisirrigata^ua Ijraeb- ca famlia foteft dici uera domas ljrae% q* tanto fielicius quanto melion kp xugaudct, Pro bac ifftur & pro ipfius ou&us , qutpcrierant, dicitfe ucnfy Saluator-.qui non mMauit > fedperfccit y c'gluunauit, Dcigrara interpretatur.Septimus >jQn Tami, qui Tbo Mfe J t ^gem^ 7 ueldidymummportat.OclauusrhQMedonJ.diiudicans: ^f^osbab^iusUattb^umquedomtumerpraanturaU^ nometllud defledere a uerb^f natan^uod dedir^tut donauit fignificat.No- m lacobus AlpheiM lacobus rnnor, qui propri dicitur apm lahacob, que }WMatore,autuefliyatoremMimitameuefligia(ign^ i*m,qut prprio uocabulo dicitur ^0f\ Cbatepba,id efl coprimens,uel uim mjeresir non a fnfn Todab^dlaus interpretatur.Vndecimus Sim Cana w,i prprio uocabulo DKOtf Samam,quod interpretam dicitur nome ma tru t aut dejhus cos.Duodectmxs nAftO Matan ia,idcfl donatus  Deo.qui !4 mbi uirtmem contra bofles tuos . tt quiafcruid*sfuit in hofles Cbri Jh/w mento Cananeujd efl Zelotes dilus efl.qui etiam tanquam ccelcflU tNTlC SECVNDI bramia corporis my/iici amplexos cftfidem , bonorcm Cbrifli , # eeclefm crofolymitanam.qucc tunc inter otmes ecelefias pracipua erau Pro dlius \& f, dcfcnfione t & tutela fidei Cbrijli cumipfo cruis pabulumfuflhu.lbra Bartho. qua  qui benediftio Domini dieitur : N41* benediftio Dom aquo libramine,(f deita portionc dijbribui debet , q* aqua gratiarum mfU flatera appendi^ut unufqutfquin pace quieftafi Hincju per iUum,qni uirtuten baurit 4 figno cctlefti, (f mfluxnfuperccelefliy qui membrisjcfiionis pr afiem. Watth * Matthxustft Midon dicitw 7 & diiudicans interpretai, Aquarium pofifa qui eflftgnum refpondcns aurd>us H qbus bene diiudicans inter diuina^ tn renajrccedens d terrers , quibus abundatfidens in Teloneojter arripuit^ Cfcriftwm ad cccleftiafcripfitiuc euangelium.quod pro cruribus^ fim* & Tb*d. hma cbriftianmijjbomncm terramquamuis ajperamdon^ 'Tiud*. ffoluitjic TkadxHsftmfuppoftto cotio iugo Cbrifli ad inferioris Fornir* gjones ueniuubi efferas^atq; indmitas nationes , quafibeluarum more dcgih tcsjuofan&o dogmate(ut ingcflis eius tegimus)cbriftianam reUgionem encs fidei dominicajubiugauh: durumque barbaricarumgentiumad fidemrciih Andreu cendarum iugumportauiuAndreas^qui Elcuzijdeftfortitudo mea^Virgaiisn giones inpr&cipuamfortcm babuit^exifiens et ipje uerus Virgo  int egerrm uidelicet Hit , cr primogenau* Olius y qui corona uirginum exiflens in borofeo* po babuit Virginem^ de Virgme natas cjl.Hum itaqifauore redegit infer* nitutem regiones Virgini dicata* docens comprimere ilia y qmbus Virgopr*tfi % thonwi o* omniauajaluxuria^utJruirentDeoin munditia cordis&corporis.TQ mas.qui Didymus^autGamnus dieitur \Capricornumpofiidct>qui Geminorm dntijius exiftit y & ipfcgeminus y quia Sol illuc intrans incipit geminare curfm denuo afeendens. Htficut CapricornusinZodiacocxtremum poftdcilocmj jic Thomat ad Indiam ufque extremam terra babitabilis regionem conem- turus accefiit: lbi'q\ incolarumgenua durifima ad redemptoris cultum ui rmi- hlifiexit.quamJufieMJuwamundano Capricrnio, qui corporeis genus t tic.min, y melioribus prxeft. Ucobws minor labacob.i . fopplamator , aut ueftigavt nuncupatus Vtfciumjignum , (f regiones cius adeptus cfl:Hoccwmfigimfc des refpicit , a qno ? melioribus pifeibus uirmem bauriens didicit, & doo* Jupplantre^atq; conculcare omnia inferior a,r per fc?l obfcruarc ueftig Cbrifli % eiuspfeftus imitstor. Na%arcus cnimfuit leju Nazareni difciptduSy nunquam tonjiis^ nec uinbus diminutuSytemplumfrequentabat, & ortim% sicTftn. ndeo.ut eiusgenua durrem camelorum^ieronymo teftejufceperinu$cdfuk cum Scorptoite comentam femper os humde , & deprefsum in teriam portat &mgum prxefl : quxfx in m\maccipitur,& uenenofxfcorpionisfLrs ratios fcorpxones maios xnmit.quibLtnditiis decipiuntbomines, & benimt- tc [mulata inguen , & omnU uafa iafciui* , & concupifcentU in luxuriam ^equxbusxnApocalypfiUataefllocuflUpoteflasfxcutbabentpotef^ "Mjcorpionestena-iNonquidmbxcparuuUanimalUScd nequiorais f**t*minfrrefcransah:^^ jcorpxoncs anplum abyfsi, cui nomen Abadon , id efl exterminatorfiptr quot Icandos deduCbr^usAposlolispotelatem. Siautemin meliolefolem yutorfcorptOtttteccJeJlisuiM^^ nijibumilem,& trementem uerba ipfms. Mathatia, qui & Maias donm m: ^^riueldonaiusdDomino.quiapeculUnforteApofiolorumcittMdo ^0-VtxerdMemmApo(loU:Domneo(icndc,qumelegeriscxbUduo- tounum.Artetemfibi nendtcat Dcoftpw in Uge obktum,Q> donatum: H- ** mem mfirtem regionem luda^regioriem quippe forte dihxlutam de- topyubSjmeonwicapbiMeji PetrusdMuseSl, Leonm.Romam,^  puebit occutfam.Ucobus minoram & labacobdbyOpprimens.fed literis inuer fi s gdlcdtus dicitur* Sgittdrium obtinct, qui Hijpania: prtjidcns effettusfHit oppreffor gcntilitdtisfatutisgdlcd obteus & defenfor popu^ Hijpdfuaru% qumfufcepitikuwfilMMrdCklisi & magna tutcld eumprotegensiNcctanti illius poptdi tutcldm dccepit.fcd cunclorum , qui ad ipfum confugiunt ombus fufftdgiorum benejicium praflas* Hita hi apoftoli cffe&ifundamenta eoncinna por m,o* tociuitati ornarem ipft fundamenta nommbus eorumiHauricbant f- nim uimfuamno  cceleftibusfignisjhdfimul cum tribubus duodenis a mcliori- pfal,u * busfontibut, de quibus dicitur in pfalmo , Benedicite Deo Domino defontm Iftal: ibi Beniaminjbi prncipes luda, prncipes Zabulon (p Nepbtatim, $ quicunque prncipes ad utrafque tribus ueras , & figuratiuas pertinentt Libra, ey Aquarius y ca(lra locar uttt Ubudylf ficar \(f Zabulom lebudaconfefsio uel celebritas inter pretatur>qu m VumtabcmacM quZcoUocandtfum ornes oucspr^rT^ ftDoMustffl&uKmcZ. CaflramctatuscflhituriuxtaTaurum^ prntnfi apare lab^.Vndc umntue bencfilw uifiol, mncupZsL frsfmUKxtapatm oraculum quo ait : D/W&m SiWn e* L iiS! .   ZT" 1, ' * ff *"'" ******* W Gpfar ** m cajira locamjn fio foi accmgttur m rctrorfum pcrens rcajccndjt fcut Z^^^' Krm ^^ M ^ Mdim ^t^^modat ^c^umSKmc^turapifrm^^rum. t^intrlumc Fi^mtkmjmMrr^ fgffefc aquas cffundcrc oud , 4 2^T^t d ^ mm  edf f 0WrC : & hene ""fertHe/ifftun.  Ut pafaiW mamfupcreumdixit: CrcfcatEpbraimin * ??ff l,n  ManaJPcsautemqucmobUubTiaa interprctantur  U*w caftrabcauttjn quodfoum cm intrat Sol, qutfifmafcenfc obU ^ctrosraditurdcfccndcrcmipms. HinctmfmefaamcmocmaumcS CANTICI SECVNDI Iene diceret, tttcHatis mambuspojuk dxxietmfupt Epbraim minorem * MaMfT. m ^raponens Mm Manaffe^apertc ndicans retrocefiionem ipjius Manafc heniaminadScorpionminfiffteerexit.fignum utique occidentale de directo oppofitum contra figna orientalia, in quorum ano lebuda.caftrametabatur (m m libro Numerorttm cr lofue dicitur)qu*ndo terra promifsionis dimdebttsr, InitiumfirtisfUiorum lehuda cfl a fommaate marefalfifsimi, &  Uttore cw* . Mt tr/ptft pr Um^zf Wm optim Dan , quod indicium interpr m miffl^ad Z ptpemram domus Ifral. De qu domo uera. & figurai ptiL aum de figurante pater ann^us Ubacob breui ad maiores fuos demmaturus Spi- "WophnmdMadfiliosfuo^toM bea Z cpbu. QuoduoticongreL fafi % uthabet medofa tradutiiojcd augemini t & crefeite meritisat^ r^ne t uipofi,uscapereeaprofundamyJlerid t qua- U aticinariuoh ^mextrmotcmpore.ideiinukima^ate^Hando ueriiet Uefiab i oltofaumr uaprt bicabwiideft coniungimimnon tantum uos % quieflis de }r?cmea,fed omnes^ut principari debent^ut militdrefub Deo in utraaue fo Dm^.. c r  -& "ri^^w&HmTiiawjumiafacob, T m ? m IS tt ' & n 4h C0  rinci P* t  m  u > obtinenspro fliismeis nouif ^prtdicenseaiqutucnmrafuntfiliisMsme ^^^^bHS.auimjmtpropatribHsfut^eo^imiprmpesuer^ CANTICI SECVNDI famlia pro ttUs t quifuernntinfiguratiua.Ad bancitaque fguratiuamfarnSu dico,Kenben prmogemus mcus-.Dirigitur enim hicfcrmo ad populum refpon- dentem primo figno cccUfli , concauam Syri*,&. Hebrxi. gypum(iu Uebrai ajferunt^ritanniamfiaUiamyr Gemaniam.Bene pro. feclo populus ludakus(ut  priori incipiam)diciturjHius uifiomjum omisp ne uifto , cr propbetia populo Hebraico dataftr.qui ? priuilegio primogoi. txoi tnra dccoratuseft Dei tejiimonio, qui in xodo ait-.yralprimogmtus meus: Cuiuspracipua, cr regia Tribusfuit lebuda: unddliquandofumitur hdm paul  X0 totd famlia Ifralitica , iuxta illud Pauli : ludao primo , cr Gr*co . T fortitudo me*, o* principia uirilitatis meai Quod de utraqucfamilia figura W4,& uera ad unguem uerificatur. N ro Numerorumlegimus . Etfcut leuiticis zelantibus reflituta cfibeiicdi* lio,qua priuati erant obfcelus uiolafcederis, &fratricidij,Jic zelantt Pw- nca datum ejlfacerdotmmjempiternum . Cum antem Simeon nullo bono op& ;ff$ Tlie:lo TONVS SEPTIMVS. it ] te ~reicmJfetcommiflmf4nus,nec patre Uhacob,vc  legiflatore benedi ckur:necconfmtd, necpdrticularemfortemin diflributionepromijfaterrafuf pit : N4W collocatusfuit in lebudd t m babemws in decimo nono capite Ubri h Iofuei fueb.Siigitur , & nos poflponentcs eumaliquoflbiconuenicnuloco afignabi- mus, tdfuofacramento , cr rationefiet. Alia queque tribus nonfme caufa bic pr* ah eo,qui erat,pui efl,z  ucturus efav feptfpiritibus,qui in cofpeclu eius font.ac fli fcptcilli pr hominibus quidm imperitis, quorum neglig tia bumiditate labefattati y & tineis corrofifuere libri: fedab Appclliconc tr& Sirabo feripti error ibus plcni^ut refert Strabo: Vnd ab aliquibus Vbilofopbia Arijlo tclicd>& Tbeopbraftica mendofa iudicatur: cr non Ma nitida,& cajla^mm tradiderunt cius autborcs: Scd quomodocunque resfe habeat^primd bibliot* ca dolrin Cyrena\cd> Marmarica, CT inferior Aegypti rgio : cr buic diftum eft d paterno orculo : Zabulon i Uttus marium babitabit^ non maris^t babet nojlra tradu&io: Et ipfc adpor tum nauium ,fuppk babebit confinia ; cr dilatabitur ufque ad Sidontm.&M TONVS SEPTIMVS. j^ ii&tumriumdickw cxtendi , quh cx orienta pUga babel Gctuliam& tbp$ umarbalab, quodnofiri Magdalum dicunt.uel Medula. Extat  Ai Tybemscummriems ExoccidentaU uerobabet Camelum montemcum fortu^m me diatur Caflrum peregrinorum: Habet (fartum Ptolemaidis, quanunc Aconnonnnatur. & extenditur per mar Syriacu ufque ai Tyrit O- Sidonem quuis medofa figura afignem Ptolemaidam tnbui AJJer: Nam ut exprefse habemus in oraculo,extcditur Zabtdon ufque ad Sidonem: Nec a~ liudprmlegium datum legimus buic tribui.nifi mana,& portus,per qua , ^ d qaos (uas mercs conducerent : Qjia omnia confcquuntur regiones  Gemi w dmcla-quamm prima efi Hyrcaniafita ad mar Hyrcanum } uel Cafpiui ontra quod mar dirigitur etiam Armnia maior . Cyrenaica quoque rcgto in mar tcnJit contra Gr xciam-.Mar maric autem,& JZgyptiinferioris Rgio in more idem fere protenduntur : Qu* ornnes regiones contenta funt ca, qua nipfisfiwuigatione t : mercibusftcut & tribu*Zabulon,cuirefpondent,ni- Jieleucmus oraculifentcntiasadahioresfenfus, &ad mar fupramundanm, de quo non efl pro nunc babendus fermo. De concrdia benediftionis datx lebuda cumpopulo directo fi- gnoipficorrejj>ondente. Cap. XVII. iscm Parte meridionali infecundo ordine ocauit primo loco Kenben aam fuam , qui tamenlocus efl quartus in ordine caflrameta- tioms. Sedcum inexponendispaternis benediclionibus ordinem . \ge niturafequentes , atquepatrem imitantes ipfum in primo loco jlatucrmoi, m boc quarto ordine locabimus lebuda quarto loco natu y & quar to loco benedtclum in bniufmodi uerbis: lebuda te laudabuntfratres tui,  bo norabun^iidelicet tanquarege: \pft enim datufuit regiifceptru uigens occul- temwfatribuquoufq; ucniret Dauiipublicfublmatusin iUo [ceptro rgio, rtfioJequoinquit loan. Vicitleo de tribu lebuda . Et bene Chriflus de tr,bu mn lebudaj boc nomenipfi Cbrifto aptifiim conucniatjn quofunt i t RR ij CHRI ITVI. CANTICI SECVNDI tilai A'po/fofi:HaW inuentus.ut bomo.Hic igitur iUefuit,qui de prada afez. dent eduxit infanguine teflamenti fui uintlos de lacu, bumiliatus primor f e , quitur jpa cdrabjd ejigcnuflexit.aut bumliauitfc.cr n quieuh % ut babet trt duZlio nojha. Accubmfli utleotfftcut leend, qui quando faltare uolm,ma- gno inpetu primo dccwnbunt uentrein terra t Sic Cbriftus bumiUauitfemctip- fumfaftus obediens ufque ad mortcjndcfurgens cum tanto mpctu,ut omnes mi micos projlerner et, & dcquireretjibi nomeuquod ejlfuperomnenomen.lhi autem.quodfequitur.Non duferetur fceptrum de Ubuda(ut Mc,& alibi fuprk expticat babemus)de nullo alio imelligi poteft , nift de Cbrijlo ex bisyua & dic~iafunt,& ex eo,quodfeqtun& ipfe erit expcttatio gctifcSolus cnim Cfcri flus infalutemgentium uemt. Ligabit ad uitem puUufiu. Vitisfupcr omncs  adolefcentiafemper comprimes app. titus animalis tfruilificdw uclut uitis y imc txiftens ipfe uera uitis. Et adpampi- ni uu*>,ftuc ad ramufeulufili mi afinam fuajd ejl parte animal lamfcecU"^ CT $iritu,atq; facie illafupernagrauidat: Vocat euocabulofccminco, quia pars ijla inferior in hocfcxufuperior autein mafculino ncuparifokw o en fi.  Genefibabetur: Mafculu &fxmincrcauit eos.prout bate explicatMerc n"  ui O* w/k menta ipfius dicimur, quoniamereando nos^uefliuitfeuarias uejles^utfuoko ( D :ofauente) di(feremus: Vel lauabit feipfiim t aut nos infeipfo.quifaBiu e/l ueflimentum noflrumjuxta illud Apojloli: htduimini Dominam noflrum lefm Chrijlum: qua omnia coueniut cu populis direclis  Leone.cui refpdetille,pi nuper & catulus leonis , * leena dBas ejl : Quipopuli,^ regionet ipfoi 1 rtoi^. funt \ta\ia(ut Vtolemao placet)quuis Manilius eam Libra fubiiciar.hc Aflw puicm. tatores(ut Vtolemao placet )funt periti regiminis.c laudabiliii omnium dm cultores,^ pracipu Itaha multo tepore Imperiali maielatc,& fimperVt^ cia digmtate refulgem : Nd  Vetro citrfemper Komana ecclefia inter a tenuit principatum : cuius epifcopusfil in cnone dicitur ,/ictit C7 ipfa ciuita pracipuofolis afteBuprafulgidafemperfuit. tucrunt quoquein bacrepoM oratoresfacundi , Potaexcellcntifimi, & in omnifarultate uiri pr*J\tes t ti fn bic popului clcgtifiimum myftici corporis membrum , cui ea, qua de capte fub nomme antiqui progenitorls eius dickafunt , accommodatifime ipfi poftnt aptari : Incipiendo enim a nomine , bene dici potefl lebuda , q ui confeffor , o lans interpratatur , quia femper Vatrem Cbriflum rit confeffus laudauit.^ laudabuntfratres tuv.quia omnes Latinara jidem, c? eccleftam Romana M landaucrunt,(? ucneratifum,quis nouijiimi aliq liuore,autflulto *c/o abdm tNVS SPTIMV! jj mt * ^amufculosuirisVfilZ Cbrtjlt adutcammfuum de Uganda ecelefia ad uitem, au* ip fi & fc*. M?t T m ^r  * ^esilliusruminantesdLillum Mcjm nmecandidiores-MancbenedBionem corroboram Mofes ait:Au Mof "- tofim C0 H eglm mMcct ele z orum imoduc tfMm> Mams ^ 117 r* r T P^^P^ >> tapuio uidclicet:v adiutor ,Utus con- vKoZ rf Mdo ,,affcrcntes nonfuijjefcriptorem,autpadagoum, fii/ deflirpe i>imcoms:Qu* mibi uidentur bdbere locum in popuhs, er repo- mbus Aqudrio [ubieciis : quafunt Arabid, Aetbiopia, Sduromdticd,Oxutru, Sogdidnd ) Azanid,o' McdU: Ardbibus cnim nulld efi determinatd rgio ,fti in dUorum finibus degut t qudtnuis triplexfit ArdbUfelix, deferia , &pctrcd, qudndoquidcm in eis non connctur omnis multitudo gentis illius^uainiccx- tenditur pojl Syros t ?bceniccs t ?dlefiinos,& Cartbdgmenfesfimper inter iw ntimos populosa deferta ?erf  cd i Aegyptidca i uel Libycd tranfienspcrUa maricam er Cyrenaicam regionem ufiuc dd fines Mduntdma, (? mar Mi ticum.ut in ipfis babcat locum illud ordculi-.Diuidam eos in Idbacob, & dijp dam cos in \frae\fignratum uiddicet , qui onmem populum, ? ntmerm rlf- norinncomprebendit.Di^erfiautem^diuifiArdbcsAgarenifitnvdejui' ccaefi. bus dixit angelus Domini ad Agar ( t in Genefi legimus ) loauens de com patre , cr confequenter de totdfdmia : Hic erit ferus bomo : regione /* trum fuorumfigct tetoria: H etidm uiciitdnt dlioru prafidiis atte militdn, v h.tc,illuci; difiurretes Utrocimis, * pradis ctinuisydtque dgrorutn depopuk- tiontbus duamttrjuxtd tllud, auod idem oraculum ait: Mdms eius contra * nes : Non enimfabricdnt , n terrds colunt , necfirmds bdbent manfionesjc hac iUdc^ue dtfcurrmt ponmtesficum domixd , ou* qnidem tcniortdjuK TONVS SETIMV5. jtf tipous in aUonmjptm infuisfinbus coUecl uidetur.rlosfeqmur ALtbi pesnattex Cus filio Cam^ui ea*de,& deteriore uitadegut,ut lucre uideatur mdediihone^ Nf deditpoflerisperpirogenitor Cam: quonxpatrecalu iMtMsfuerat turpner tUuds: Ij enim prprios fitos ucndt pro uilu: & ex eis fmt dipi n5 pfoto colore nigri ex rtpone imer &gypu & JEtkipi pro- umfoSiqut^orbuniuerfumwganturerigetcs ttor ia extra ciuitatesi gris,ty muis-.decepomlus^pcrmutaiioiws , atqijpgnoflicationibus ex foitoctis mam,cr oUckStcs bisfiraudus uBu acqutrut, qui uulgari uoat bulo Cmgani nucupm,dmfiqifiunt  tpfiin diuerfispopulos. De Sauroma tuautejiue Hyperboreis,quos alij Atimajpos uoct, no amplius dicMaiptH reperifu autbores mbil de eis cxquifit dixerintfunt enimpopuli m Sarna, tia collocatijtcut Medi inter Hyrca.ws, ?artbos,& Armenos,atq ; VerfasMc dia enm inter duas partes diufaaltera maior uocatur , cuius Metropolis ejl Ecbatana, qua Partbiututurjciuitate regia degetesibiaftateju frigida fir. Hyeme uer uitScleuti* ducitt t qua eflfiecus Tigrim propc Babyion: Alte- ra pars Medi* Atropatia dicitur ab Atropato duce nominata: quorum incoU AArmers eSmiajfinitatc Armnia ipfi Mamianaad orientem adiacetes: fedVerfis patifimcconfccdcratiadbarcnt: Acbefuaros enim quenoki Afluc- tu dicutfrexfiuit Pcrfarfatq; Medrti,ut in libro Hejler legimus: Cuius or- Hdk f,CT ortgofuttm Sufa t qu Hebrai fctf Sufian.nojlriaute Sufis dicunt: Et tjlregto afimbus Verfica ora ufq; ad Babilnica rcgtonad Tigris ofiia trii wUmferejladtorum babes ab aquilone Medos-.De quibus relatu dignum com feno nd , mfi qmafemper didiceruntfubiiciahis adharentes. Kejlat Oxia- im, Sogdiana,  Aztnia regiones inter Babrianos, & Ma(Tagetas t Noma- ;,& cam, qua Sacra rgio dicitur: Qj* omtes cm cbfcurlendet:Mafa getauer Tbomyriregina , qua Cyrum Verjarum regem debellauit : AZania utem oppidafwtutcum memoria deletafunt. Vitima illius trigonifiamiliafuit Gad, qHiprmiu e(l Zelpbx anedia Uafidius , labacob autem fiptimus, und wmen em ex duabus Uterisfeptem importantibus accommodatifiimum efi: He- Htbrt tra t cmm duabus Uteris tantummodo ipfum nomenfiribunt boc modo *^Gad gwrttw igtme l triatf dalet autem quatuor in numero reddunt : qui ftmul iun- mfcptem confiitufmt: N autem caflrametationis ordinem pr o fie quentes fiex- tm locum ipfiaJSignabimus : nam omnes Slorum ordines.cum uarijfim uno con *xtu Jequi non pofumus: Huius igitur benedBio fuit-.GadfccUx, aut eu- fontmiumfiortunatos nosfaciet:&ipJfortunatus erit calcaneo, itd uefiigio. bncfcioquomodo tradublum babeamus:Cad accinclus praliabitur contra ,Cr ipfie accingetuT retrorfumi Gad enim non accinilum ,ficd fivlicem aut RR uy tu:ne. Arfto. Strabo CANTICI SEGVNDl benc fortmatfigmficat; ut explicam* babcmus a matre , uel  domina aned- ia partttriems, qu* iloftfceptofiUomquitiyn &'M idcjlm profperitate, uel eufortunio{we,ut noftra tradailiobabetfceliciter. Cuiusfttltcttatew, aut bonamfortunm pater lahcob declaramt m calcaneo : Mofes autc ipfam de- duxit ufque ad uertieem ditensi VcncdBus in tatitudine Gad t quafi leo accu- buit, depr*dabitrobnftmMfyueddiKrticcnuDiUtauUquid,&duxhMo fis influxumtf bonam fortuna ipfmsxquia prxcefn audaBer y fde\itct m nem \fraA in beUo ctra gentes, quas iajferat Dominas cxpeUi de terra tpfipo fulo promijfajtt in libro Uumerortm legimus , Eufortuntm autem ipfws noa fuitfacerdotium, ncque rcgium\aut fapietia,uel infigne aliquodacquifitumiti. duflria,uel ingenioxquia ( Ariftotele tefle ) ubi boc uiget , ibi minus efl de for. tunsfed in bello,peculiis,& diuitiis,quibus affluetes uulgbfortunati dicunt. Debuius autem tribus diuitiis ibidem legimus : Rcuben, Gad babebmtfe- eora multa, erat illis in iumentisfubflantia multa:Vnd uolucrum ultra hr danem in pafcuis tllis uberrimis dcgereiHinc cumfuo Capricorno,iuxta quem eajlrametat usfuerat , * m regionibus , & populis ab eo direttis amutmi quafunt Macednia, Tbracia, lllyria,\ndia y Ariana, Cerdofia. Macedo- nes autemfuerebellofortunati , maxim Alexandro ducc\ Vecoribus quo^w,  argento difiimiidco ( ut Strabo ait ) Pbilippus inde mxima ex metas, & reliqua locorum ubotate uecligalia conjlituit : Ad cuius Macednia mi- ridiemejl Thejjalonica oppidum quondam ftoliis opulcntifimutn . Tbraca quoque & Wyrici diuitiis multis abundam : BizantioMrinopoli : & mtds oppidis.mercibus, diuitiis celebres. ndia autem Ariana ab Indofluuiomo locnplctifima ejl.Gerdofia uer aut Gedrofut aromatibus tantu,maximmy rba & nardo abundat . liigitur omnes benediclionem Gadconfequutiipjm boc particulari munere quamoptime aquiparantur . Ex eleclione autem, fr defxaliqua in eis ejljn Ifralitica famlia recenfentur. De concrdia bcnedittionum trium familiarum , qutajlra locarunt cotra tertmm trigomm,cu populis ab ipfo direclis . Cap.X I X. 1 N tertio Trigono caftrametatifunt Epbraim,Manaffe,& Bei* I min: Quoru primisfimul datafuit ab auo labacob buiufmoii bc- 1 ncdic\io;Deus,qui pafeit me ab adolefeentia mea ufq; in praffr ir _ 1R ... |  r J tem diem^angelus^jui eruit me de cunchs malis,benedicatpuei\s i}\is, er inuocetur fuper eos nomen mcum, & nomina patrum eorum,(? crefai in muhitudinem fuper terram . Uec aliud in particulari babemus de E pta in benedilionibuspaternis , nifi quia labacob canallatis manibuspofmtmm dextram fuper eu.cit effet iunior,dicens: Hic maior erit fratrefuo mtnori. Cm autem pr.tmiferit minorem, & pofipofuerit maioremjd efl in cau(a,quta pata lofcpb fufcepto Manajfe dixit : OWi/ci'we/it Deus laborum meorum, TONVS SPtMVS. tf} hmspatris mhQuod ucrbumminus confidtc ditlumfmUuid in iniuriado^ mspatcrn^cumahquahdif^^ proferentu ludMeo tpft a abacob Deo pleno prxpofitusfuit Epbrdin, m  beucdil Misbcnedittionibus ceeli defiper, & benedidionibus abyfsiiacentisfub bene Mttombus uberum, & imlua:quanondbfq; myflerio dittd credtur-.n enini tmtumodode aulua, cr uberibus mlierunt,* de crementain duas tribuslo- l !mr '& defrulibus colliu mndii Motes enim oritis, q in Hck dicitur (fpkedem t m5tesfuperna regionis fignificanu in qua plantatus ditw paradifus uoluptatis. Colles ammundibos inferiores fignifict, de quoruft* ihbusfequitur.Etde frutttbus tcrra,8c plenitudinis cius,& ouiu uidelxceift cunditate-.Habitator Sinajid efl babitaturus , y daturus legein Sina,deduca fuper caput lofpb&fupcr uerticem Nadarei eiusficut nuper expofitum rjf. Vrimogenitus tauri , iMus uidelicet excelft , qu uidit Esfriei finiflrisfuptt tribunalis , eft decor uel pulebritudo cius: Et comua micornis comua eius: ili enim corntlus animal defenditfeab infcfttibus: & bis defendutur alij i hck- noiSic&zlofcpbnfeldefenfusfunabinfidiisfratruf ris Vutipbaris . Defendit quoque patr, ac fratres ab exitiofamb praualida. Sed ad Epbraimrcuertamur. Hic caflra locauit iuxta pjfces: Cuiusimi^ regionesfunt Lycia,Lydia, Cilicia, ?ampbilia,Vbazania uel HazamaMl dUut^azamonitis,&Garamantica.Lycia,& Lydiajttq; MyfiafintpifU Afia regioncs mediterrnea ab olympo mote ufq\ ad Vphilia,cuifucccditCt> licia,opulta quid & f atiles, fed ade confufis terminis, ut uix extet anilai memoriaram cimftpe %atq\ alij Mpcrauerint,altusfiicmd Car ckdonia,regiones quidem non maiori digititatc pradita,qumferat oraculum e Uanajfexconnumeratur enim bac inter duodecim tribm facunda fas ,  itfs communi porone benediclionis cotnmunicans. Nee aliquid magis fingula- re de regionibu Mis dicitur,qum defamilia ijla, de qua inquit Mofes:Etbac Mo:; mlia Manajj : Qjiod quidem duobusmodisintelligipotefliautquiajitnu- merofa tribus per ud mia exprejfa : aut influxus denotatnr , qui ejl ab Kalepb , quod millefignificat ,fed primo ipfum Deum ,  quo omne bonum , ac ft dicaf.Hacfunt qua tibi concefit Deus,ut fatis abudanter, cr cmuni uita ui w mter altos populos.NecaliudinJigne ipfi particulariter attribuitur. Ter- um locum ih boc trigono tenuit Beniamin contra Scorpioncm, quiregh Syri t Cot4gen,CappadociamMetagouitcm, Mauritaniam,  Getuliam.Eius au- tem benedBio data patre Ubacob bacfuit-.Beniamin Lpus rapax mane ca fienspradam , cr uefpcrc diuidetfj>olia . Sed Mofes longa difiantia uidetur um profequi dicens : Amantifimus Domino babitabit confidenter, ino quafi in Mamo tota die morabitur, inter hnmeros illhs requiefceu Veruvt,ut pa, ttt benc intelligentijn ide coueniunt uerba utriujque : Ad lucram de Saul ni- ca rege detribu Beniamin merque uaticinatus eft,fuit enim ueluti lpus quioc cc rapuitpradattr.mm oceult introiuit in regnum,quoddebeatur tribui e buda, er boc obtinuit a mane ufq; ad uejperam uitafua. Et quod  mane ufq;, ai ucfteram inquit lahacobMofes per totam diem innuit, cum ajferit mor ar i tum mthaUmo , ide/l tribunali rgio: Copleto enim uita currculo diuifafuit prada, quia ad domum Dauid , e>* ad domum lebuda deduclumfuit regnum, luod ab ea quafiprada per diem uita Saulfublatufuerat: Kequieuerat enim ngnum(inquit Mofes) tempore uidelicet Saulisjuperhumeros eius: Super bit- Idci= - mos quippe Mos,dc quibus dicitur: Eminebat Saul fuper altos ab bumerisfu ^Sedquidadpopulumcorrcftondcntcm tribui Beniamin, cr quicaftrame Wu efi uma Scorpionem , uideatnus: Ejl enimfub bac imagine in Afta Syria ^magena cominua.qua Tauro monte confimajofcipitiultra quem, rfub- fauentem Armanam e/l Cappadocia ab codemfigno direcia-An Apbrica * GNTICf 5ECVNDI r }Actgf , qu* f/i Ctibagini noua contigua , Muritama > & Getulim qudrmpopnlimdxccemcderuntprxdatnlamjc qud diciiur:Adprncl de manibus hoflium vos impedkntium: Quod tomederunt bipoputi mdn> quando jidem Cbrifli paulo dmc trucifixifufiepcrciSed ucfccrdjccntc dic cudngelico mdl diuiferunt ty . lia ddhrentcs fturfimo Mdbumeti tdm Afidtici illipopnli.qudm Apbrica% qui omnes diuififint d Cbrifto per plurd tempord: I qud diutfione permodici (ut opinor)perdurunt H qd cit(nifdllor)ueniet iubenxe Deo ills diesjn qui fiet unum ornle^a* unuspdftor: Qm populi liqu modfnerunt dmifi^u ter ucr mimmc,ficut de dntiqnd Md, (ffigur&c famlia in tertio uoluminc Re nm legimus, in qud diuifafucre decem tnbus  domo lebuda> in qua erat rc~ gnum (f tcmplum ,  uibitffinibitfterr*. De concordidbenediZlionu nliquarum tribuum, qu& etidm Cretdm cum multis ddtdcemibus infulis.ln qufasrt* gionibus uiguit literdrumfiudium bumdnis ingeniis dcquifitum. Ncc minus i B* r ii. bylonicd regionejuius principia db oriente e/i Sufts^t Strdbo refert, & Pto- lemtus ojlendit: Ab dquilone Eupbrdte circundatur.Ab dlid parte Arabk Cf dfcptentrionc Armenis terminatur : Qu Cuicontiguifunt Aflyrij,o> Elamita non mediocrifapientia rcfertitfin loa neDamafceno t ?hereadeSyro,Bardaffane,ufebio Ctfariefi, &mltis a- liiscomprobatur.lj enim clarifimiuirifuerepoj} Apo(lolos> & Propbetas t qui V pfi Affyrij extttcre: Sed hos cutnfapientibus dolrin* bumanis mgenmac omfn* non connumeramus.cum eorumjpietia longe excefferit humanam . De pcfulis igitur iflis,& priticipibus^ui humana fapientix uacabant,dici potesl dum am St- na mons efi in Arbia coniunfta ei^ux nunc efi Icrufalcm, qua efi mater no- firdi Profundiord enim funt uerbd Apoftolt rfum vi uoce refonant. HijJmw* dd merxdiem Sdrdium babet mdre % db occidente Atldnticum ufane adfiptem uem>d qudpdrteauidcmjylueflris, & noxid efi: db dufiro uer umuerjaferl fKcundifima&fadix.Quilui regiombuifielogium Noltalm eonuema^- dedmuszdixit enim Ubacob-.Nepbtdlim ceruus emiffus dam elouid pulam*' dinis: Sed Mofes air.Wepbtalim abundantid perfruetur, o />'"" fr,t icHf Honibui Domini:mare,r meridiempofsidebit:Pro mu$ liter* deddUtu TNVS SEPTIviVfc 3lS mm* f^f STI? U l Makm ^  neprjokaLiZ^ te.amj MofesdtatipfumfrKabundantia, ^hcnediSionib^pUnun,, fepu indcciHsmmw affluentia: lt afcecundata rgio afcripta ^ecbt ?rabet & Arbia fhx ura , cr tbymiamata , ?oJ^mtncomceliter uerummeridiem, & aulrumperftante   largam affluentiam, & tempefiiuosfruZusfufcipit. Infenfu uero nob togoruo Htfranam regionemfgnificauqua  monbus Vyreneis ufiue ad ca wmj Hercleas gaudet Mo mari Sardio m meridiana plaga, au* etiamferti l'w ejt cttens Hiframarum regiombus-.auibus Hiftanis oracidum quoquefe-  illarumduodecmfcn- tes Elim Sed mia figuratiui fontes defechri crant, bene dlos efigiantes defe- cMni dicuntur. Elim enim deficiens interprctatur.Veri autem&jiguratifoK. tes nequaquam deficiunt,fed(frmma Weritate attc(lante)ex dhsflmtaqua^ a- fontes uiuifilientes in uitam temam , & continue imgantes regiona p creditas tons itaq; fuit Petrusfons Ucobusfons loannes, fontes demAp- fioU omnes unufquifque irrigansfuamfamiliam:?auhs autem ommum crn- musfons omnes irrigabaf.Utnc fequitur Vatesbi, id cfl m ommbus ecckjad hs^eniamin adolefccntulus in mentis excejfu , tf raptus ufque ad tertmw lum>& ubera illa excelfaj quibus baufit lac,& aquam,quam propinamos mbus ecckfiis-.ldcirco omnes interpretantur bunc Veniamin pro ?aulo , fu tf deeius famlia oriundas fuit, & ftia ea.quai oraculumprofcrtjeeodmifi rificatur ad uerbu-.ait etnim patriareba Ubacob-.KeniaminUpus raptou rdpictprM& uefperediuidetefcss: Raptor profcclfuitin primor diofu Jatislquando perfequebaturecclefi Deifed in uefperefenefcens adeo JuujK efcas.O 1 bolia.ut diccrer.Omnibus omniafaclnsfum, t Cbrijlo lucrifam Nome quoq; biforme utriq\ cueniens obferuandum cenfeolle enim pojiremi noflri Vatriarcbe labacobfilius dtBus primo fuit Benoni , id cjl filiusddm mei-.qitia mater ipfum extremo dohrepeperit: Voftea patre,Benumn ideji jilius dexterafuit mncupdtus.Nonfeau Paulusfuit, qui primo fuitecdm lius doloris y dum ipfam acriter perfequeretur ufa ad cius extrema merm- nem fiei permiffumfuifet dcfuper.Sed Cbrifli uoce admonitus mutatusJMfl uirum alterum,& effcftus uermfilius dextera, dum ipfum uocatc,ciMjr- pria fedes efl ad dexter Deipatris t in cordis penetralibus ddeo ommbus ]- iacm. fcepit umbus , ut non ultra fibtipfiuiueret ,fed magis hofpiti dicens : Sim t$ iam non ego,uiuit uero in me Cbriflus. Ne c ipfe deinde exfe loquebaw , o* Kicn.. Qbriflws ei uerbaftggereret.ut alibi teflatur; An experimentum quxrim m qui in me loquitur Cbriflus ? HiW non fine myfierio PaulusfUms dextertrt effcftus non folum a piclonbus , quibus ftmul cum poetis , Qjiidlibct auM Ilha. Paului Nonti. TONVS SEPTIMVS. 3tI difemperfuitaquapotej\as,fcd etiam in jjgillu diplomatu apojlohcoru ad dextffPctricollocatur.NccopinJduccnJeobeatiSylueJlrumrprifcosil- lospatresin ecclefiajlica difaplina omninoperuigcs bunc ordinem tantoru principit cafu,aut inconfulto inftgittis apololicispermifiJJe,fed Deopleni [acra myfteria infpicientes de induSbria ad dextrampofuere illum,qui bella- uitbellapricipisdextera,q eft Cbrift us I E S V S:F*% miles admodujlrt mus, &fuper omnes labor ans Imperatorifuo innumeros comilitones afcri- pfit,quoscxdiuerfisgentibus,nationibus, htribubus collegerat : \ndc  doBorgentiufum}nolmperatoreappellatusejl:Pradicauitenim,\tipfe- metait,euangeliumChrisli,\biChrislusminimnominabdtur,ficutfcriptu (jl:Quoni,quibus non cjlannuntiatum de co,\idebunt: Sr qui non audierut IftiaJ . 1 de eo,intelligent.Vt igitur ad gentes deferret euangelum , ac cefit ad Ara- bes,Gracos, talos, y>fpanos,& diuerfarit gentium regiones magnamorbis partem peragrans, & cu Petro denique apoftolor um prncipe \niuerfalis ec- defia curam fufcepitfauens \irtute dextera diuini \erbi ,ficuti Vetrus ean- dem fuflcntabatfimjbraiudicijfibicrediti.Hincilk gladio fpiritut , quod ejl y>erbuDci,hicauticlauibusutdicij nobilibusjlmatibus decorantur: Er ex nraq; parte coplexi Chris}umfecutifunt,quifemper meditulliuin ecclefia- ^oregnotemit,quauisexpatrisdcxteraprodiensilluciterreuerfusftt: Ef quiafunt inperegrinatione cplexi,v> ftmulpro Chrtjlo viterempti inft- mul quoq } regnant. Ibi itaq; Bcniamm m mentis excefu,quia adfuperna ele- mus \idit arcana Dei,qua non licet homini loqui.Et choc praclaro exer- atusmag&ro non fine myjlerio comnumerantur prncipes lebuda prncipes "Ltbulon,principcjNephtalim,vtpcr hos ihtelligantur prncipes omnes , & milites, quipugnat contra omnigcnas nofiroruhojliu turmas , quaadtripli- cem aciem  lohanne,& a noftrisfapwntibus rcducutur.Vrinceps cnim mili- tutfidei,&> debita fummifiwnis contra fuperbia aciemlebudd decantatur.  cu- a dilatat, atq; omma aquat:Etbac turma contra auaritiam,odium,faSlio- WjCr omma verapaci immua cr igitur, ficutfteipropugnacula cotra ener- tutntc,& mollcm lafciuia.Sub magno itaq; ? infigni duce Paulo , trfummo fopratore Chriflo omnes trinaria turma cotra tricipithofle,dtruq ; Cerberumilitamus:ldeo Paulo tanq totius exercitus magijlro no "noparticularisfedvniuerfalis afignatur ecclcfia,ficuti Petro fumo Prin- pnudicicoftituto omnis Kcipublica Cbriftianaiurifditio demandam. CANTICI SECVNDI Quidfibi velit in cajhramentatione rea tabernaculumfaedcris HU inter- icSia quinaria turma. ^ Cap.XXlL j^ng Ifpofita itaq; cajlrametationc , circa tabernaculufxderis aut cita m wSi l twnis , vbi citabatur populm ad dminum oraculum, interiela Num! - 1 8BI&l /"# legimus in libro Numerorum tentaria quinque inter taber- lEl  'BE mcu i um 5- fawdenas tilas tribus ipfum circumpleclentes ;Ho- rum duo erant Mofi,& karonide quibus ibidem dicitur: CaftrametabuntuT ante tabernaculum f ceder is } ideflad oricntalemplagam Mofei , &> Aarot cumfiltisfuis habentes custodiam fanciuarij in mcdiofdioru \frael } quo quf quealienus auefferit, morietur ,klia quocp, tria tentoriafiorum Leui ten- di identur per trs famlias ,quafu7it: Caatita admeridiem , Merariteai aquoncm,Gerfonita adoccidentem:Etha omnes cumfuis afignatis mis: fuper quorum omniumprincipibusprinceps crat EleazarfiliusAaron.Ctd- titis autem dux erat Elifapban,r hi curabant vafa.mcnfam uidelicet, m- tariola , cTateres } candelabra,luccrnas,udfa uleitgnis receptacula,Jufnu- las,tridctcs,uncin0s,cadulos } & huiufmodulnfupcr & oleum ad cocinnafa lucernasytbymidmata quoq;,bfacrificia.Gerfonita,qmrum dux cratlh- ftph,cuJiodicbant cortinas tabernaculi , teblum , er operimentum aliui , & pracipu uclamen hyacinthinum tentoru,quodpendebat in ueslibulo taber- vaculifcederis ; Cortinas quoq; atrij,& uelum,quod erat ante ipfum taba- naculum:necnonfuniculos,uafa mimslerij, (f omnia,qux ad altar e perttne- bant. SedMerarita,quorumduxcrat Surtel ,fufccperc confignatas tabu- Us,uecles tabernaculi ,columnas atrijper circuitum cum bafibus,paxillis,b f umbus ip frum, atque totam altar is fupcllcSlilem , ficut Gerfomteu, qua ad ipfum ai tare erigendumpcrtinebant:Et eligebantur ab anno trtcefi- moxtati: ipffum ufque ad quinquagcfimum.QupdtabernaculumabjiM dbio illuducrumtabernaculumfigurabat non manufaSlum,ficuti Apojlo- lus cumHebrais differens longo fermonc profequitur dicens : Tabcrma- lum enimfalum eftprimum , tn quo erant candelabra , menfa , panes faie- rum.qua dicunturfanSia:Vofluelamcn autem fecundum tabcrnacul ,  aliquid \el fal- tem adttmbr are de buiufmodi(Spiritufdnclo duce)mimmtemerarmm\pu- tdimus. Erat igitur tabernaculum dlud typicum in mdio caWorumjf fi- gmtiuarum tribkumfimificans \erum tabernaculum xonmanufaBumjd- efi non buius crcdtionisjedfeliciori genitura produclum , quod ejl Chri- Hus lefus ercclus in mdio verarum tribuwn , uii - ttfuperccelejletemplum 3 \t afferuntfecretiores Tbeologi: Eflq; (vtaflro- mmosfequdmur)in angulo trigoni meridionais , mxta tUum verum mri- iicm , de quo inquit Abacuc:Deus ab aufiro veuict. Adqu*mpldgm etiam ieambulajfe dicitur Deus ,dumvolebat primo parenti fwxurrere , & eius Ab * fupcrnumtcmplu,vnddedit dndbomimbus , > fndowiismifericordia^gratia, c etiam perhibente Cfo-iRo^ enimngredietur,& egredieturfi vtrobiq;pafcua inueniet:lpfe cnimChri &jtf.bom ejl verusprincepsfacierum, per que introducimur ad fadem '. uinitatis.ln hacigiturfana omnesfacrificates^ meditantesintrant adli bitum:quiafacihsejlhomims ) tfoperis eius meditatio.InfanBa autemfa. ttorutn (qua diurna natura ejl in humana redufa,vnd propri expeBatur propitiatio &falus)facerdosntagnus,& nonvulgaris ingredttur:quUno nifiperfetlusfr quioptimfe deoconfecrauerit, ad diurna intrat penetrt. lia.lngrediturverfemel in amolando fci\icetrenouatus y f tranfnuti- tus in melius,nouos r annualesfrulus \eluti alter mundus bene cultus de- cerpitib hos \tiq;femper tanto meliores,quanto magis a domata carncfi penextinBofangupiefcgregatur:ldco non finefanguine intrare dicitur) quoprx)ficicnsfemperexpurgatur,quoufq;pe7iitus extingo mereaturfc dum poteflatem a verbotradJamcffiojilius Dei. Sed magna differetitfr inter tjpicum,&yerutntaberna(ulum: ibienimfanguis animaliumexfu- bat tanturmnodofacerdotis , hpopuli ignorantiam : hicautem in fatiam Cbrisli omnia expurgantur federa ,dummodo ea injj/iritumfanttumprft trata nonfint,qua\ne^ iu bocfaculo^eq; in futuro dtmittuntur. Eque tn- trans aureum tburibulit reperit,idejl \as orationisperfebla charitate dit- ra.lbi arcam tejhtmcti } perfeBam vidclicct feriptura intclligentia } qutr*dita:tradita inquam , nonvt Vetrijtn ChrifkrcltgMnempafiiet, fidvtbosadpriftinosdlosmores.reduceretj ihquibustwtus Me apofioUcus fuerst educam: penes quosfletitfemper. authoritas utdccandtjclt penes iAofem,qui&>primumlocuin illo quinaria pofdebat. J^esautewfaquctes turba leuitarum,quifunt Caatita^Merarita^ GerfimitxtrsaTios*&us Tewlatorumfignificant : Caatita enimqui dolente intorpretxjitur,Bene- ^i turmas figuram } quiobfcurii^femperf />/o//,f cum Apojlolo dicerepofintMi mundus crucifixos eft,& ego *wWo . His credita funt cortina tabernacJi } cor tina atrij, uelamina/ccta, yttimenta, & omma.quajfieclabam adfacra contegenda , ut reuelarent mlomnus y 6 detegerent arcana tempore  fumrno Vatre fiatuto. Hoc Mmmpraceflcre nonnulli } qui de immenfa luce in tabernculo recon- * aliquas dedere corufeationes y ut pater e potejl bis, qui Scotenfes , Htroncnfes, Ualenfes , Occhanenfes , Bibracenfes r ^.buiufmodtlecli- tount. Eisquoque commijfum fmt byacintbinum t cr coAefle uclamcn , SS nj CHR. STVS CANTICI SECVNDl per quod ad tabernacuiumpatebat introitus f CQmmijfd quoqifuerefumculv Qtuertfiabfyi multoruinwdidcxpliearctteqHesontam defi^auinfd, tem alapa exporte expona:Ver hos tnim calcftci \iros,quot o* quihusp^ tukyatq^patet introitus ad \erttm tabernaculum > & ligantur funiculis Se- rajntiamoris^aritatiStin quibusfummus habitator tabernaculi adfe trahttyuoselegit inprcpatulo ejl&edtta quoq;fucre vafa,quibus poflm fimtd eum coilegis delibare clejlia:quod tanto magis efficiunt quanto per. ft&tusiT&i&utiscUttngelkis mititntter.it \tinam ipfi & commones to- tiamfiudium,o> canatum apponerent , vf ibfis euangelicis documentisfefe, vtdebent,expurgarent,G>abluerent f vt> locum haberet euangebcumiM } V& gentiumomniu domina feptuaginta duos dclegijf^ u ^Jifipfumnmndi[imulachrugerit:lnfiguratiua enim & legfi- milianonfolum duodenartus, quinarius reperiturftdetiamfeptuigm duo deligi lujlifunt prncipes  Domino y ut er ipfaperfeSlitreru carlejttm ftmulachrii gererct > ubiduodenafigna y feptuaginta duo prncipes, ^reperitur in regno y bfsd* Chrisli y cui data efi omnis potcflas in calo & in terra : Quod corpus mjjk fubperfetlocapite Cbriflo omni quoqiplenitudinepficiturjiciit corpus bec naturalc,& humanutabernaculucpcitur exfeptuaginta duobus artics, & totide iuncluris:quoruduodecimpra>cipuifunt in brachiis, crmbm: biutroy emmbrachiofunttrcsiuni~lura,una adfpatulamficiidaincitbito, tertia ad mams-.qua cobinatxfenarias reddut. Trs iteru in quolibet crvrt, unaad fmur, fccitda ingenu y tertiainuertebro pcdisiqua- totquxdm)^ quotinbrachtis., & fmulfupputatx duodenas coniituunt .Trs Ucr* TONVS SEPTMVS. }l4 iutBurtfunt in quolibet digito manuun h vnd exipfarum dccem dmtistn ^imXurtrtfHlutnfotMyindccm dtgitispedum , me omnesi- mlcotnbimt*fexaginraconfttuHt&^ feptuagintaduoperJciun^Necopponatquifpiamperillud^Hodinltbronu Mu t mrorumprtceptumejl, vfeptuaginta congregarentur tantummodo, q ui- ' IvdeMofiftmtu tradcreturMab tbifeptuagintaduorunumerusrpe, rturficomutncrentmtMwwiifefUtieod^ wophetabant tn cas*his,qMdeo cumds numerai nonfuefat y quta%tK a bfftnontityonftriptamfccdulamform Misfeituagmtanumerabantur Mofes& Aaron,w*qua parti fenaria ex tUi *' ^ualibet tribu colligeretur , Necmirumft Mofes f.Aaron altquando cum uteris numcrabantur^Uquando vero mintm cum id contigera in nonafa- tdiaVaulo,Q> in antena hphraim& Maa/fe,& als.nonfme myslerio. Ex Mtsigitur duodecimprmcipalioribusfr ex Qmmbusfeptuaginta duo- buspatembusarriculis, quos Cbrifus habere uoluitinfuo corpore myfh- omniamembracius.lllud quoq; obferuandu efl,qud animam noio\wificat corpus, fedregit^modcratur ipfum totum, & omnes eius ftrtesNecmiwsChrisluseflcorporisews moderator & rcSior : idcirco Plulu,; hulus -vocat ipfum non modo \itam ,fed etiam caput buius catholici corpo "tdicensColoJfenfibus.-Ipfc eftcaput corporis -cclcfi* . Nccfolum buius "FJichjcd etiamtotms mundani corporis cfl rcBor ,ficuti &ipfum per Wum quod in Ckri&o latet fabncatum efl^t nxm fine caufa protle+ c h r *> Cr dicat : Data eji mibi omnis potcslas in cotio  qua nonferunt peque metunt, neque congregam in horrea , (? pater*, jlcr cxlefiis pajdt dU, quanto magis vos modtcxfiddtEt \fque adminutif Idera - fi >as berbas defendais ait: Confiderate laia agri , quomodo crefeunt: m labor ant , neque nent:Dico autem xobis , quoniam nec Salomomn om gloria fua coopertus eft,ficut \num ex illis quia bxc naturah, & viuo colore decoranturwftimenta autem Salomonis colore artifidali , CT mortuopi erat.Fcenuigitur agri,quod hodie cft,b eras in clibanum miMtur.DeusJic \efiit,& curat,ut mkil incognitum } mhil inordinatum ah illorelinquaturix *! uniuerfo.Hic diuus Vlato ait.Nullus efi locus Deo immortah incgnitas, - hil ei inexploratum ejl,quoniamfimchc maferitis,fmej>fundijiima tem caucrna*fubierttis,fiuealiud quoduts dijfugiu ,rf# latibulum quefieritis, nequicquam latre poteritis diuinu illum oculum } atq; peruigilem } necpm^ Dauid. vobis lufl debitas euitare.Quiforfitab eo didicerat,qui cecimf.Quoiho fpiritu tuo } b quo a fade tua fugiam: Si afeendero in ccelum , tu illn. er.fi defeendero in mfermm y ades:Sifumpferopennas measdiluculo ,b U>iu- uero m extremis maris y etenim manus tua deducet me , & tenebit medexie- ratua.Etdixi: Eorfitan tenebra abfcondent me : fed tenebra nonobfcm- bunturateineque os aliquod tibi ocadtatur, quanquam illud diuerfmit cooperuijli:\mperfe&umquoquemcum\ideruntoculim.QMbusadJfydi- * ' tur Orpbcus dicens. Dei per feBus oculus } atq; louis mens, quacunqueq nosfiunt,infpicitomnia . EtiteruminApollinisbymno:Tubabes muniiw uerfi trminos: tibi cura- eftprinpium } atq; finis:per te Virefcunt omnu :  fpbaramtotam cubara refonante contemperas,omnia\idelicctfuauifiM Qrbarmonicdifponens . Uis autem impiis,quinegant Dcumbxc ittfcnon, tanquaviliafr nfima r negligenda curare >0 bfijitpius , & diuus Vlato decimo delegibus dicens:Qui Deumprouidere negam rebus humanis^crU euenireita neccfleejl,fatetur,vel quia n\ult } \el quia neqmtMqmcf ciit ignorauSed cur non vult,ejl neccio deditus,an inferiorem coditione>t& quvilem&abieclam afpernatur, quafteura tatiVrincipis indigna ftntht uilia regulari ? Sed (vf Lailantius inquit)fi artifexpcntus ,cum *ty- dum facete conslituit , omnia cogitai, qux ad perfeftum adificiumj^ turafintyomniaqi menfuratfr ponderat , vtvbieacollocet, intelligut-cm Pluol Uftan TONVS SEPTIMVS. Jly infiperdiligenter quomodoconferuetea^uaconfiruxit, Curigttur Devm prtmdifle, vbi cottocandaerant omnia .Priufquamfierent, &non lidere, cmodo eadem omnia propriislocis conferuentur t Non igitur ignoranUe,  optimam i atq i \alidifimam.Ncc babetip- femoderatorvuuerfitantumodoprouidentiam generi quedam repmtne, ^diquiauturnant.qma^niuerumtuetur^curat^parbusetiamy^ conjulatyoportet&a enim natura coparatum efl,ut bem efjein vmuerfo non MM>ifipartesmaJntrcBdifpofit*;Nonenimme ums.nondux exercttus,nonpatcrfamU4s,nonretlor, gubernatorn Ro- fublic^nartijex^uifquis fitjta curat,\t grauiora admimjketjeuior- j;contemnatfedtuncfuo qufy oficio f ungi exiftimatur cumfingtisflu- o, & diligentia, \tcuiusque ratio pofcitjncumbit. Qupdfibomines nec leuiora qutdem prttereunt , profeblnec Deus exiflimandus efl exgua quaque negligcre , & multominus bominem contemnit , quem animanti- busommbusprafecit. Pater ttaq f fummus Me efl ,qui omma nouit , omnia mmerat y omnia metitur ^ omnia curatpra-apuoregimine:quod re Z i- rnenjtioquofrtanquamlegitimokaredtpofttriumphumde tyranno habi- tm commifit.Hic itaq { eadem omnia regitfapietiafr poteflatea Patre ira ta.Verummultos conturbam ea y qu  videntur prater ordwem euenire, ^dignatantoregimine:Eaemmmalavndiqucconrur ZU n t> quaDeore  e- tcfierinondeberent^m mala aDeoprouenirenequent,* inon modo no- ?ln ' fin ajjtruntfcd 6" Mato in ter tio de R epu . ojicndit.Et vi c xt era, qux na- tur* >( y Um regimtms ordinem declinar e \identur , omittamus aliqua de mundiantiflitc.an malc gubernet } percurremus : Ea enim adeofapientes e- tiamfr pracipuosberoasinDei regno pereuficrunt ,v tmpatientia qua- dm etiamin ipumDeum moderatoremprormtpere videantur. Vocife- *>**. r'bor(iquitAbacuc)vimpatiens ) & nonfaluabis i Quare oendisli mibi Wjuitatem&laborcm^iderepradam , r iniuslitiam contra mefQuare "frias contemptores^taccsconculcante impio iuslioremipfoi 'Et regius** V 'ata ait.Meiautem pene motifunt pedes $ ene effufifuntgrefusmei,quia WMijuper inquos pacempcaatorumvidens,qnia non ejirejpelus mor- tl ^ttm }C rJirmamentuminpUgaipforum:In labore Inmimm nonfmt^ nhommbitsnonflagellabunturM tenuit eos fuperbia , qua vtdeluet txtndebtto fucccffu proruperunt contra Deum , fr homines . Necrmnusde j cmitt mjmodi conqueruntur leremias , Augusltnus Hteronymus &> plerique ff' ^iomcsliciDeitquibus diecre poffemus illamfemper apud Gracos xe- *55. SS v CANTICI SECVNDI tter andam fcntentiam ,&ab Attguslino in libro de quantitate ammafm- CHM- mopcrtrelebratam^ott yuans t  ****** icens&xiflimdbam , \t cognofeerem , bic labor efl ante merfo- nec nitrem infan&uarium Dei , & intclltgam in nouiflimis eorumiQu* no- uif>imafunt, quando difeuflis omnibus meritis flngulorum reddetur \nicu\- que fecundam opera jua.Sed hoc nterim illud nobisfemper decantanim idem. e fl:luflus es Domine,^ reUum iudicium tuum : Hic enim eafapientk^u de omni maio nouit extrahere bonum 3 fcit etiam omnia, qua \identur obli- qua adaptarein re&nm vfum eorum, quagubernat, ftcuticxcmplificath\i a uft g"fl intts & carpentttrio,cui opportuna , & necejfanafunt inflrumentaoi. " RU ' hqua } &> complicatanon mims quam rebla . Aliud quoqueoccurrh\ numloctim, ^gentem,qum inalium diffundit : Ef fi omnibus prouidere potefl, cur (vt ipfemet pranunciauit ) permiftt infurgere quamplurimos pfeudopro- fhetas, CV pfeudapoflolos, rpfeudochrislos, pfeducere tndtosiQgbusfi tisfdcientcsdicemus-.Quoniamficutin corprea qualieumquc anima hm regulato fapius ex diuerfis caufis alter antnr humores, quibusfi reflflatfo- tens vtrtus anima, conferuatur corpus \alidum , quamuis aliqua expart, y aliquo modo alter ctur,non enim potefl fieri , qmn alter etur corpus jw- ieclum alter ationi , @> corruptioni,Vari modo in tam magno corporecccle- fia conslituto exviatoribus adhuc bellantibus , & \ariis dcfelibus fme- clisnon potefl ficri(mfi\iatores ejfcnt impeccabiles ; quod habet^t awnt, contradicltoncminadieSlo)quinaltqui alter entur , quamuis membraVM- ficata a ChriSlo \era,f potenti \ita , ffalute omnium infirmorunt,fi fuecurrere non dcfslitcx debditate \irtutis eis , quosiufit infladiojM TONVS SEPTIMVS, ' ^ fonte beUare : Verum expelat tempus prajinitum  Vatre , de qm edo- Bhs Apoftolus inqmt : Abforpta ejl mprs in uiSlor ia farta uidelicet uirtu- teCbriBi:quodpaulofuperiusclariusexplicauerat dtcens:NoMfam m- mica defhuetur mors a qua uidelicet omnis infirmitas aim*,omxia emmfub iecitpcdibusems:Subiecitutiq ; Pater , qui cjlprater otnnia , quafubiecit: mtantuwnodofiliusfubiicitur,cceterisautem dominaturfr contra ea om- mapraualet, ^andouult.NecpoteftdeJlruimaceriesinruinamuinex,  ut tm deficiat fides tua, idefl, corpus ecdefuc  me uiuificatum , quodt hiVctrtcredidi.Etcurnonfueritpradicatum Deiuerbum inTjro & Sy- douc,magisquminCorozdim & Bethfaida,inquit Origines: Cuja forte Ori g . nonflettjfenf.Sed debilisrefponfiofulcimentit iwdigtt: namficutpro redi- mendoumuerfo gencre humano expeSlauit illud tempus, de quo Apujhlus: p *" las - toubiuenitplenitudotmporis,mifitDeusfiliumfuum,ficproTjroconu& A .  tenda expe&auitilliustempor is plenitudinem , de qua ingcftis upoflolorum ' '' citur:Cum Vaulus ucmjfet Tyrum,moratus efi ibi diebusfeptcm: quibus npletis Tyrij cum uxoribus wfils affociafunt Vaulum : Ipfe autem curti jomspofitisgembusinlittoreorauitpro Mis, Q>fide0forum.Eodem mo- io de quibufcunq; aliis dicendum efl:quia expeSlauit, & cxpelat tmpora, IMVtcrpofutttnfuapotejlate-.wquanofcere nojlrum noneji. Diffun- imrurquoquepotiora cbarifmata inpotiora,o> nobiliora membra ,ficuti incorpore, regulantenatura,puriorfanguis mittituradeor: vpuriores ftiritus crebro,^ potioribus membns diftribuuntur:diuidit enimlbiritus Chr.ti eius munerafmgulis ,prout uult , frprout decet: Quibus membris fcurdumpropriamuirtutcm donatis diuerfos permittit bofles,qui nos uiri- Ms ) tflu,dolo ) infidiis,& importunitatc impugnent ,utgloriofiur fituincen- tiumrwmphus inuirtuteilltus,dequodicitur: Deoautemgratias,quide- PauJn ' k nt bis memoriam per lefum Qbnslum dominam noshum. Explicatur idper oraculum. Cap.XXV. RJl ^ ^ oc dominio patre dando Kedeptori noftro Cbrijlo extat mi~ K lTtfWc, ffan intelligenttbus clarifiimum oraculum } ujn et iam MzAtenipus guando illud dabitur , oteulteinnuitur : Loquitur enim VeusadDauidpracipuumpatrctHypuerumtypum Chrisli du (tns in fecundo uolutnineRegum,& inprtmo Varalipomenon: Qnando com- Rgua flctifierintdiestui ,& quiefces cum patribus tuis fifeitarefaciam femen ParaJip ' ^m^ojheiquodegredietur deutcro,uelintejlinis tuis: quandoquidemin Hebrao habetur ypQtomimeheca , quodde inteflinis ftgntficat Adcirco nonporfl referri adpatrem ,Jcd ad matrem ,excuius inteflinis Cbriftus Kut.llampuer non egreditur de inteflinis, fed de lumbis, & uirga paterna'. " igiur denotarei uerum regem nafaturum defola muliere,quafuitfilia, C ANTI Cl SECVNDI ^caroDdmd > notdnterdixitfmenillud > exquonafciturusforetuerusrex t errcjkrim de inteftin.Srquitur oracum Ztfirmabo regnum. eius; Quoi deSalomoneionpoteftimellighquid adhucuiuentc ipfoDommus per Ba- tam Sxlmtem idprmifit dteem tribus leroboam , quas Cr dedit inditionem ctus.Sequitur:lpfe tdificabit domum nomini meo : domum uiique ueramlf- ralfigur atam per illam typicam,qu*pracefiit.Zt b ahj,nullus tamenj> pluuitfic e:ugentepeccatoprotoplafta.Et cx illuuione propter peccat- munia generihumanoinfliEla contrtuseft terminusad centum&uigmi c t .ie. annos } ut tn Ceneftlegimus fecundum communem interpr*tationem,famis aliud innuat oraculum , necpropn uenficetur in hocfenfu , cum Abrthin uixeritannos.17ylzahac.1So. yhacokiw : Siquis autemddftdtutum A initio terminam dcueniret,attingeret ad millefimum annumfecundumqum termmum locutus eft Dominus ad Dautd:Nam ab orbe codito yfque ad Chn ftumfuerunt anni. 378 4 . Scd ab orbe condito \fque ad morte Dauid 1880. lgitur a morte Dauid vfquead ChrislumfueruntannusoS . Vf patetfup- putanti:Adde,7o.annosxitte Dauidfr erunr.976.Adde iterummmerm literarumnominis Dauid,ficut feribitur inVaralipomenon, umiod w- cctfic-vnHaminlibris Kegum feribitur fine iod fie m nonfinemyfkrio hac omnia.lllud igitur nomenfieferiptum ddt.14. . Qui numerus fiaddw numero fuperiori,reddit ad \nguem miUe.qui numerus eft completa atitis, p.' vf diximus.Uec miretur aliquis } fi additur numerus nominis , quia nifi - quod myflerium ibi lateret, non dixijfet lohannes in Apocdypfi : Qg  ct intelleciumjomputet numerum nominis beftiee,qui eft numerus honnnis. Pj- thagorci iam multa prognoflicari profitcbantwfer nmeros nominum. Huic igitur numero \igintiquatuor , qui conficitur ex duplici duodentrio, fi addatur numerus annorum,quos \ixit , * annorum quifluxerunt a MOf te eius ufque dd Chrtslum,completur curriculum perfeSlum vitxbomiM TONVS SEPTIMVS,. : it? EtntrfumincomputatiottenimerorHmypi refukabamex aliquibin^er- isoraculiMetitr ille millenarius completus cum annis \it* iAtfiusk, qua yerhafumhecnOt) ^tQ ^Vo ^Quando complebuntur diestui]& farmerit bcxomputusUlarumliterartfiad vn&u* .totf.quQltfwanm Uieconccptionis Daid vfquead mortem ChrtftuXtmvitra tilas mille mos vixit Cbriftustrigiwa trcs cumdtmidiiEtfiaccipianturtmem me* fo } quibus Dauidjletit in materno Vero,- nouem ipfius QhrfJkm an- mmnifi in charafteribu Hebrais , qui funt ypK tHKfT min rWWplmO^ rpajj -Quarum dicliouum extrcmahterat fura D nqp3 cum ^ qua ejldiclio per fe quarum numerus fupputatus ejl jmedubio millenarius. Quimodusfupputandiper extremas, aut primas li- vras ditlionum apud Hebraos celeberrimm eJEt dempto r\ a m\f rejlat TV\quodfupputatumdat } 6ous  HL Qupmoda ex tila atborc indiictimfitpeccatHmfi mdum in mun- dunu Cap. IIIL Chri&us in hacmiafemper oblclatus efl media. Cap. V. CbriHsfuit Optimus mediator. Cap. VL Ver ChriSlum hominet**. confccnimus in Deumfe Vatrenu Cap. VIL QuornoiofecundumApololifententiam Chnsius nom tefiamenti mediatorfit. . . Cap. VIIL Digrefio de bello indicio antiyuis Vatribus contra los po~ pulos. Cap. IX. An indigeamus mdio, ut in hunc Cbrijlum mediatorem deuc- nianms. Cap. X. TONVS OCTAVVS. }8 CHR1STVS IN SANCTISSIMA TRINITATE ejlperfona media. Caputprimum. MN ESquide Trinitate loquuntur ,faeil conuc- munt, quodflw^verbum, quodfatlumcjlcaro, CflhSVS dcnominatus s atque Cbrislus Gr*c,v Mcfiicth Hebraica, \n~lus vero Latine ejl cognomina tus, tenet mcdtutn inter per fonas lius fanRijiimx :_~^_^^ M T rnatatir:in quacjl pater prima radix ommumpul- \^B**m H]lulationunt tam in diuinis,quam in creatisiEt efl Spi- nmfanZlusproduBus  Patre & Filio, > mbil producens in lia fanif- fau Trimtate:Ejl quoquejiliusperjlx* media produclus andem a Vatre, ^fi^^pfoSpiritmifauBumaternoejfiuxuproducens:^ hmamnonfolumcbrifiiam omnes profitentur.fdctiamfecretioresHe- MortonThcologi^ndoccmft&fthoema^uodfapM^ urcafontefupremo , uia r adice fuperexcelfa pullulat , qutmipft Vocant W9jf TO cheterhaliona a quibusduobusfontibus,vel primo fonte ,& mmcabeo procedente produciturudtertium,quodipfi ftjfc binam- ^tiptdnospropricinterprctantesprudemiamfueimcllizemiamdi- mpojJumusnteUigentiam v/, ? ; illamje qua in Ecclefiajlicodicitur:Et WA r^intelligcmixrcplcbitilhmlmelligemiaqmdeme^ fgiobispropinquus,qu*nfapicnt^ .. & %f yJw a nobisfufcepubiLs: Idcirco dixxt Fitou Multa habco Vobis dxcere,  tt * ' !f^potcJiisportaremod6,quiayidehcetnon^aletisfufferrefblendorem l^^me^Cumautemueneritdlefiirit^^eritat^doccbitiosomma, Vjuggcretuohs omnia,qua-cunq ; dixerovobir gradu quodam inferiori, fm in mefxnt hac doccnda:Nam nemo nouit Filium.propri vidclicet, nifi hter:Graduautemquodam inferior ifcfcnobis quoqueprtbet conjbicien- ^xtaillud } quoddixit:Quidiligitmc, diUgetur Patremeo, yego uligmcum '.Etmanifeslabo eimeipfum. Etcam aliquando per feipjtm wiifeflatPatrem fecundum id, quodait:Quividetnie,uidet& Patrem *em,pcrfonam utique omnium noftrumfublimiorem , cm tdeo remotiorfit 'ciptu nvjIroiSpiritusfanclus ucr ejl magis nobis domejiicusfrd Filius me~ wixrerutrunquc.EtquamKs Dt-mfa ti, ihIus,^ ftkxra quadam intel- k ^^muscmtrmi,ide^omneqcreatumc^ubique,tamenfubratione tponarum nonper circulumfcdper numerum 'ipfas exprimimos dicentes: * l i*,fccunda,wtertia } *ut ultima pcrfoha,ultra quam nn daturprdu- \ ch epcrfonarumin dminis. In Ma autem media tanquam indomo quadam ornes resper ideas uitales locat**funt:Vndficut ipfa per fona media mediu jMyper quoda Patre cmanabant omnia,ita & mcdiumcft,pcr quodpatrem STVS. CANTICI SECVND1 cognofcimusNdmdd ipfws notitim quis peruenire nonpoterit , nifi cui vo- luerit iUus reucldre.Qupd autcm egrepio d pdtrefiatperfilwm^uifeciL i m bii. d a & fona eft in diuinis, innuit Umblicus > dum per nmeros huiufmodip. trdblatdicensiWnitdsidentitdtis , vnionisy cduftexiftit : binarius\eio& fcretioms,progreffusq;pra-bitor:fed tcrndrius regrefjus eorum^ua-proctf. fcrunt dux. Kefer entes itaque ha-c  qtafiftgtmm innuajtttH*, & erut unte culos tuoxQupd et iam inYjahrro dicitur : ^axusVff ,qut m leg D~ vfh ^ mwntedttdtur die } acno}e*it quamoptimeUutc arbor legis y regula diui- uerbi dithr cffefcicnti, bom &> mali > quitacilldjuid rcBim^ii obli (jHU^fiid bonum,qua: habent mfemetipfxsj ementem generisfui vtfint uobis in efeam : Cunclis autem animanbus dedi vir orem berbdt, ta- tummodovidclicct.Eccc quod non eadcmlex ciborum bcfliis , tfhominibus frxfcrfbitnr: Siquidcm hcjiiis cumfuo herharum tiirorcrcliclisjbomii co- (eduntur non tantumfatiuce herbqualiter homo creatura media inter Deum & c yi p frum faucrrc terrarti cdmus,onerofdconducimus& longaitbtera etide blccommodcperdgrdmus.A calis quoq; magna fufcipimus beneficia:mh raauteni ab angelis >& ab hominibu$ y cumquibu$fiucfjiirau y ftue corpora prafentia conuerfxntes mirumimmodumhonela uoluptatcobleclamur: Sei ab arbore \>it omnedeniq; bonumpxocedit^icabarbore^iolti omne malum ingenus humanum y Cr ctiam in angclos proucmjji non ambigimus.Nec miretur quifyiamfi malum a bono oririii- Auguft. muf ycumaliunde progredi nequeat,vt aperte dijfinit AuguSlinus in Enchi- /om * ridiOyQfante cum Dionyfius dicat:Omnium maior um principiam fjiniscfl bonum:Et rationcm ajlignans ait;Nthil operar ur ad malum afoiensfed d bonumvidcluet > quod aut negligit>dut indebit appetit. Ejtigiturhacdt- bar principium omnium bonor um, atq; maior um: quia ipfamjiquis veners* tur>& objeruatyOperatur bonumtSiautemquis eamnegligit, & dcuonrc } aut pcffundare prafumit>operatur malum ficut de ipfa humano furculoin* Symc. fttaproteslatus cjl illefwlifitmusfenex Symeon dicens : Eccepofltus efl hx in rumam >& in refurrcSlioncn* nultorum inlfrael } &in omnipopido um anglico, qum humanou eccauit cnim angelus noles ipfum fufcipercun^u Ver um Dominum, & \erum legijlatorcm y atque obedire regulis m eodem de* feriptis >nol$ que. rcuer cri ipfum tdnqudmmediatorem >f per qucmcoha- redes ejfficercmur iuxta regis edi2lum:Qupd Vdulus cum Hcbrxis propM- Puiw. u itdi ccns:  r cum intvoduceret cum primogcmtum in orbem tara , dixit: Et adoret cuomnes dngelicius. Sed aliqui illorumproterui dfumma illa vrri- tatis regula fuperb declindntes in error em^? mcddciprolapfifunt: Q$>d Vi ws ipft>netvcritatisfonsatte$latur,dum ait:llle homicida ab imtioin ueritdtc nonftetit: htncpeccduit Cr homo dufus extendere ad ipfum rebellcm mi- num, quifub typo arboris feientia boni y tndli in mdio pdradifi couo* Uocu cata a Mofe deferibitur. Ecce quomodo hinc foluimur a magno Idborj, TDNVS OCTAVVS. $i  tp\ ejl apud Dionyfwm, f aliosfapientes in y^nando^uidfit mum, f vw- Dion r defiuam trabat originem:Qiwd^kcidere y maxima qmpp videtur dFuulta- tis, cum malum non fitens y nec*purumnthil y nec catifdliqua y c#momnh tau* fifit aliquid realiter extjlens : Nec Videtur cjfeElus, quonmm omms effeflus procedit a atufa , &bom v tut ordims > quun opere exquiritur: Keclitudo autem yordo tjiconformitas cum regulis dlis exislerttibus in ipfa arbor e y \nd dignofatur bonum CT malum: Qukcreclitudo y dtimadeft y opus ejlbonum^duniver abcjl, ftmalum y cJlo qud bona fitlex prohibens bonum obieflum y in quod fertur \oluntas:bana \>ol untas y qu cui mfentimus .bnus appctitus concupifcibdis ,& irafabilis \nrtus y quibus uel ^pet'tmus y uel ? snuimus: quia hcec omniapraSlitafutit a bono authore in be- nefictum noflrum; Bnus infuper ejl aclus exterior > quod fubSlr atum dc- formitatis dicitur: Sola autem dia deordinatio y & in ccinnitas^aut carentia ab ordtne, y conformitate cum regulis exifientibus in dia arbor e ejl malum: vndclartfiim infertur y qud ab dia arbor e prouenit malum y non quidem ab tiprodutlum y fed quomamoperans ab ipfa declinat y ut aperte tntonat apo~ Musdicens: Sublata lege y tollitur peccatum:Et iterum;Si lex non ejfet,pcc- Pauto* atum non imputar etur . laceatigitur hie Islamchxus y qui duo fomniauit cjfc principia , alter um bonorum , r illud bonum } alterum malor y y illud ma- '*: Non enimpotejl effe principtum producens y nififit bonum: Nequebi- Hirimpotcfl effc } mfi ab uno trahat originem: Vnum igitur ommno efjetpri- mm, a quo ifia bina principia emanar ent : Necpojfet Deus cjfefcrlix y fi ali- pi ipfi inuiSlo aduerfarctur.Htfc igitur Wiamcbjcorum marcida & putri-   cfctentiaboni $ mali dtBus^f\nparadif+ aatetn vonptatisfykia bomo Volutt cotra regis e- diftum aipftm manam evenerejeamqm deuor are agrando tila defauit. Cbnflus tn hac vitafemper obleBatus efl medio. Cap. V. T vtfaSis oftenderet fepcrfe&um mtdkorm > in tngrejfu ,  flatu } inrecejfH,yinregnofmper locum mediumtencre cwr&- uit:Nafccns emmin mdio duorum animalium , bouis videlicet $> afim non fine magno myfterio collocatur ; Efl enim afinus (vt Thwlo. fecretiares Tbeologi dicunt)refpondens in arcbetypo dexerce > vbi efl mifc- ricordia^osautemfimhayVbiefliu^itiaiflquidemhasinfuo aduentu in- uicem obuiarefaciens mediator noffcr in medio earum fletit; quodpercol* hcationemfaBam a principio inter bouem & aflnumfigmficari voluit: Pr- mum quoque opus celebre in mdio exercere voluit : difputauit enim adhuc puerulus in mdio dolorum : Et vita,atque virtutum cum iamperfccii a- crementa fufcepiffet ,ea quibus plenus erat cbarifmata impartiri Volemin medio fecollocauit ,ficut ipfemet perhibet dicensiEgofumin medio vejhrun, tanquam qui tninislrat^vt omnibus videlicet  Vnius  datris i alter tus aurem fini?lris,ut iam eorum conftitutus iudex,redderet \tri- que debitas vices tuxta vtriufque mcritai&prafagio quodant magnifet tremi iudicij preemiandum babebatad dexteram >puniendum autemaifi- mflram : Quos etiam diuidens eam > quamfaSurus efl>extremam diuifionem innuit.lnregno quoque fuofemper tenuit >& tenebit locum mdium interVd- trem , y nos aduocatus & mediator exiflens > atquepro nobis continue in- tercedem : Efl cniniyVt lohannes perhibet in regno illo coelefli in medio ihro ni y in medio quatuor animalium y & in medio feniorum . Efl denique niedian Atraiu, tenens in illo diurno arcbetypo , in quo Abr abam plenus pietatea Thcolo- gis Hcbra:is in dextera > l%ahac verb feuerifime in facrificium oblatas i* jimfira repenitur , In meditullio autem laiacob^in cuius domo , anglica atteflante orculo , nafler mediator in ater num regnat iam reuerfus d lo- cum.vndc venerat ; quo etiam nos veros ifralitas ejfeclos conducere inten- dit y \t non fine caufa dixcrit: Non veni > nifliad oues > qu dum oramus concordes ,in cbaritate videlicet fiuebt- ne ordinati cum Dco y aut in aliquod bonum opus conuenimus in medio no- flrum adefl fufcepturus\ ? delaturus Vatri fummo vota noTlra fopert, idem. qua: in cbaritate per agimus y f\cu ipfemet teflatur dicens:Vbifuerint duo, % TONVS OCTAVVS. " 33 i adires congregati in nomine meo,tbifum in mdio cor um : Et de quacunque rc confenferintfuper terramjiet eis patre meo > apud quempro eis media- tor conskitutus fum. Cbr&htsfuit optimiis mediator. Cap. VI. Lrit igitur hic,qui eflmediusin diuiniif in mdio parada y\Mfi\eluti arbor in mcdio horti plantatus ,zy femper inuita mdium tertuit ,faftus efl uerus , r Optimus mediator inter Deum er hominen,iuxta illudapofldi:Vnus efl mediator De:  P * uIus * 6" hominum Chrifluslefus:Quieflverus mediator multipli- a ratione } fed potifim(ut opianttyr aliqui)ex carne, & natura humana a fnmpta:propter quod cx utroque extremo participam bonumfuit mdium, uinculum^O" glutinumligans > conneclens,& uniens homincm cum Deo;uo ojficio quia etiam ueri faccr dotes funguntur, quilibct dlorum dicitur me- diator, non quidcmprimus,fcd fecundar ius> quoddc vtroq; extremo participa^ Ver Chrilum bominem confeendimus in Deum (? Vtrm* Cap* VIL St itaque hic nofter Ckriftus ma media , & fcala >per quam a^ feendimus ad Deum Vatrcm , Vf ipfemet in euangelio , cui titu- lus ejifccundum lohannem , aperto fermone protejlatur dicens: Egofum uia,nemo ucnit ad Vatrem y nifiper me. Qui * anti- go patri lahacob , in cuius domo regnare debebat, infigurafcalcefefe ofle- lohi ? : iityperquamin Deumconfccnderetipftus uidentis eleSlapojieritas: Huius cmmfcaltf inferi us extremumfigebatur in terra , quia mediator is anima, ftfdatacflinpretium redemptionis humana, & praparauit iter,quo co- jeenderemus in Deum y fixa fuit } ficut & cxttr nunc dicatur Lpispro fundamento collocandus >fupcr quem omnia noshra edificemus : Cum emm lahacob Wrobique clara luce confytceret diuinitatem huius mediatoris inhu~ mana carne latcntem admiram > credens , & confitens ait : Vere Dominus, aut Tetragrammus^el Adonai (quod nomen diuimtatis importat)ejl in /o- cofanElo ijlo, & ego ncfcieba:Non efl hic aliud y nifi domus Dei, ty porta edi: Vorta vtique vr ipfmet ait : Ego [um oflium ,per mefi quis introierit ,fd- Habitar . Domus vero lia , in qua omnia a principio collocata erant , (yk quamfufcipit domsticos 3 vr pafcua tribuat y eafcilicet qufutfje lahacob in hac celekr- rima vifione praopenfum , cum id clar exprejfertt Deusfupra [calam /- nixus illo pulcherrimo eulogio : Benedicentur in te> f infemine tuo cun- tlcetribus terra :Qg uerba ubicunque patribus demonflratafwrt } om- ites eadiSlafuiJf de Chrifto communi affenfu affcrunticui ctiam uomt } fiurauit patriarcha nosler lahacob , exigem prius figrmm confortnti- uum eorum , qu confirmam uidelicet ea^uain uitahac me confccuturumpromifit :Vndfequitur : Et'cu?lodierit me \n m, ferquam ambulo y ydcderit mihi panem ad uefccndum> & ueflimcntm ad induendum , reuerfusque fueroprofber ad domum patris mei\, erit mini Dominus in Dcum > Cf lpis ijle quem erexi in titulum , uocabitur domus Dei:CunBorum quoque y quce dederis mihi , decimas ojferam tibi:L ideo loquem de uno de pluribus ucrificatur . Sed altis omifiis profequamur > ea qux de Chrilo mcditio* re pater lahacob Deo plenus pcrjlringit .Tri&quidcm exigitin compio- bauonemMefiiakjde quo uaticinatur: Primumeft uiduci~ tus s & culodia ; qua: omnia prabuit Mcfiiah ouibus omnibus, qu l- men > T dncatum ommbusprabens : Eam quoque tutelam habuit>utdictf: Non rapiet quifquamoues mes de manu mea y quas uidelicet tanqum b- nus paflor culudio . ?r qui de ccclo defeendit. Tribuit deniqueipje Agnus effcSlus fuam ipfius pellcmin re- gmentum nuditatis, y ignominia noThrte , imo folus potuit tegere pecca- ta noshra: quia nos omnes eramus filij ira } & denudati : Ideo inquit Apo ' TONVS OCTAWS. 33i jlolus.lnduimini Dominum noftrum I E S V M Chrislum . Hibita itdq; v, p * uIa,; prtoflcnfa cum tutela itiner is, & ptimo Viaticoadfiatutam regi o nem fergenti,tuncconfitettiripfum,tanquam\erum Varentem , & Dominum. Sufapit queque in Deum,quando ab ipfo habet omnia, qua ad fitam aterna, fy&ant:ad quam nemo coducere poterat natmam humanam , maximU- f ptm,nifiquiejfetjuperipfam humanam naturam,& non infetlus ab ea,at- pedevtroqiparticiparetextremoXtkicfoluseJlChrfus&MeJSiah^ mo Deus, & Deus homo . T une igitur cognouit ipfum \erum mediator ent^ (ffcalam, per quam accefus in coelumnoUs tribuitur: qu mllus exmajpt, ifcclaaccederevnquampotuit,quoufqueforcsaperiret mediator noJler,de quo Vaulus:Teneamusfj>einoftr firmam confefionem habentes Vontificeni mgnum,quipenetrauitcxlos,l ESVMfiltum Deivt msquoqu luein- UtmJ troduceret,& Vatriprafentaret.HicpratereundumnoneJliUud, quodha- bemuspulcherrimum documentum,qud omnifjpiritui,omni oraculoyOmmqi reuelationicredendum non eji :fedverit4s exquirertda ejl eorum,qua pr*- ceduntilla,quapradicuntur: Autdh fiando efflagitaitdafunt omproban- ridfgnjythtcftt nojler Vatriarcha lahacob; Qg* etiam iquoties ojjt- runturftiritupradicnte,[icutiEzechiceper Ifaiam diftumejl: Vete tibi ftgnum  Domino Do tuo:(^tpd b Vropheta tribuit ipfiuolentipetere di- lA ** (cns:Dominus dabit ipfe -vobisftgnu.PctierMt untem apojloli dicentes:Quod v*^ f^m[aduentustuitNecqumpiamconturbet,qi^Dominusineratumem T^l?' &P erMar f am * ocateam > qttffignum quarit.qui* UUplurnut Ap ' \ignahabebantcomprobantiaipfumeJfea Dco,adqu* dliquandoeosmitte- Utdicens:Si non \uitis mihi credefi,peribks crediteiOpera cnim, quxego ghm ftaos Ma tefiimomm perhibent dente. Quxrebahi igitur iflt ftgnum figno " Y$i rum, non v haberent,md crederefd vt cauillarentm tfeo meruerunt ta wicognitoreeordiHm. QXpmodofccunduM apojlolifententiam Chriftus noui teflamen~ ti mediator fit. Cap. VIII; I T \ltr ea,quoluntatisfcdiSlurumprGi. fit: Venite benedi&i Patris mei,pofidete paratum vobis rcgmm ypa.ri.tm vtique patre, quo & bcnedBi ejlis.Ecce igitur ex bis, & per if que aliis loasea,quaadteflamentumnouumpertinentd?atreaternodifpofitafuif- fenerum filio executioni demandatj:cui tantam tribuit poteflatem , v e- tiam tejlamentumconficerepojfetfuitigitur I E S V S Chrislus tejlatorpo tejiateei  Vatre traditafuit quoque huiusmclioris tejlamenti executor, jj- cut Mofei fuit prior is : Cur autem hoc nouum tejlamentum meliusfit aum Plulu! - antiquum,Vaulus cum Hebrais rationem afignans ah : Quoniam in maio- ribus promifiionibusfancitum ejl:ln priori enim tejlamento promiflafuit terra hac inferior .terra videlicet Canahanjluenstamen illud lac & mel,it qmbusfapius diSlum efl.ln fecundo autem fuit promiffa, r data terra (ju efi caro, 1 tabernaculum anima ,& diuinitatis Mefiiab, ex quafluxit per- feltu lac & mel, fiam ex terra Canahan : N*w ex cor por e ipfius crneo eafapientia nobis communicata efl,quam nullus fapientumhuius fecidi m- tea nouerat&is mellifiuus guslus datus efi humano generi,\t innumeuli- lismultudo\irorum,acmulierum e omnium bonorumerte- flium } gratiarum\idclicet,charifmatum,  omnium rerum diuinarum-ln priori rurfus tejlamento promiffa fuit pax cito per denda, atque\ictoriad( inimicisbumanis,Aflyriis } VhilipeisMoab,AmTnon ) Amalecb,o' hu 4 m ^ TONVS OCTAVVS. 333 Sei in nouo telamentopromittitur aterJiapaxfcedere perpetuo conferua- is,ficuti in eius recejfu dixit tejlatonVacem meamdo \obis y p igfos hojles bellumperpetuit efje declaratur . De altero hbetur detprxceptuin Deuteronomio cotra Amalech in huiufmodi yerbis: Wmento,quxfecerit tibi Amalech in vw, quando egrediebaris de Aeppto, Dtute , fomodo ceciderit extremos agminis tui, qui lafit refidebant , quando tu e- nsfdme cr labore confeclus , cr non timuerit Deum : Cum ergo Dominus Deus tuus dederit tibi requiem,delebis nome eius defub calo. Qupd cu non flcne faSlumfueritjdcir co Sauliiterum demandatur ,V deflrueret ipfum htialcch^ onmia > qu4' eius eram \fque ad minima quaque animalia , cr \muerfam eiusfupelleftilcm, vt in primo \olumine Kegum legimus . De al- tero autem habemus in Exodo.qualiter manus fuper fedem Deipugnare di~ citur contra ipfum Amalech  generatione in generationem : Hi quij. r . A- Exod mechitafimul cum Affyris, Vhili^eisyUoabitis^ Amtnonitis, pote/iates f afiam taiebr ar um indicam .contra quas acerrimum indiEluefi nobis bel- Im^pofita inimiciti* perpetua- } \tin Genefidicitur: Von inimiatias in- ter te yfemen mulieris.eo qud ipfe antiquus ferpenscuius membrum, & CeUt&s ' vtrtus ahqua erat Amalcch)obuiare prafumpfit primo homini& cfeque- ter ipfius pofteritatiproficifeentiadveram terram promifionis , tylocum fere cr nonfiguratiu deflinatitjicut hiepatrem, cr ducemfequens obtua  nprafumpftt populo pergentiadfiguratiuum locum. Hinc contrvtruncp, fvpetuum indilum ejl bellum abfque -vllapace, cr induciis, & cotra omnia, 1n*corumfunt,quia Ma omniafunt impedimento nobis tendentibus adpa- Km . Hinc militaturipro Chrilo uouemusrenuntiarediabolo > mundo,& TT v Lib.Re. ut. fraiUus CAKTCl secvndi pompis eius. De quibus populis v/rr ea.qu^fupra ditferuimks . id omni ob- ferudtione dignam iudicauimui , qubd contra hos hojtes uicloridmhabetnus folummodo a Deo per lcfumCbriilum mediatorcm noflrum;quod tj Vaulus u exerta mce proclamai dicens : Deo autemgratias } qut dedit nobis uiklomm M.r. pn I E S V M CbriSium domirnm noflrum . Er Mofes bocidemfuo typuo prorrefu innuit:Kampopulits,qut contra AntalecbpugHaUt , tuncfokm. modouincebatjuandoMafesextenfis bracbus inmodumcrucis orabat ,ut implorarei uideltcet auxUmm a Deo per um } quxcrua ajfmgendus erat. Vartt quoq; uittoria adificamt Uofes altare , & inuocautt Adonai uexilli- fer nteus:?ro quo mendofa traduttio babet , & uocauit nomen ems , Dow- nus exaltatio mea.Accommodatc quidem uocauit ipfum mediator em fer q babuit uicloriimMonaiM quadrtliterumfKutiftpius infcriptura Mf fiah & mediator nojler illo nomine uocatus eft.Vene quoque fubintuht, ued lifer meus.qma ipfe cfl uexillifer uniufcuiufquebellantis contra poteflatcstt nebrarum, &principem eorum , quem noler uexillifer m crucem erettus dcbetiauitt? eieckforas.Verum q*ia Pater a-ternusfemperfauet Hiog*. gnans etiampro eo contra eius inimicosjuxta iUudpropbettcumScde a da, twmeti,donecpQnam inimicostuosfcabellumpedumtiwrumjdeo fubintih UtMofes,quia manus feper fedem flt \ab y bellans pro Adonai,uel tetragrt mogeneratione in gcnertionem: Manus utique uirttts eji non quidcn creatafiddiuins.qmabacfolapotefl ejfefuper fedem \ah . Qmd uerkn diuinitatemfignat^mcjfentia Deipuram , quam laudare conuementcrnt- mopotcfl y nifx expurgam ) &inmcliorem>atqucpuTorem transformam. ^ Hinc ecclejiaprobibmt^ctcmporepanitena, antequam homo ejfetplenc purifcatus.quifquam dvcat dleluia.quod inter pretdtum dicit, Laudate IA Er boc iUiantiqui fr bom Vatresiidicerant a Dattide deopUno,qui muijw ftoluit cantar e dlleluia ,nifi prius per muitos pfalmos quacunque amouif &>* fet impedmeta ifiius celebernma laudis:\ndc infine ccntcfimi tertijpjM debellatis boslibus , & ab omrbus impedimens abfolutus cccimt : Dcji- ciantpeccatores a terra & imqui , itd ut non fint:bencdic anima mu domi- num > alleluia.Sic autempnripcatus quafiin ommbus pfalmis fequcntibus rc- petit allcluiaiquod inpra-ccdenttbus nunquamfeccrat. Mdnus itaque Vattit aternifuperfcdemdiuinitatis pugnai pro Adonai, idefl Cbrifto, tfmcu- tore nojir o contra Amalccb } potcflatemuidelicct diabolicam , quoufftc ft- nitus dcs~iruatur inimica mors:^ abforbeatur in uicloria datar Deo Chn fio capiti, cj- mebris eius.Non cfl mira igitur,ft tam dirum betlit, &p cr }> c ' tuit indiilum cfl nobis cotra bc Amalccb, & ipfius confmiles populos \ltji Deusdicitur bcllare continuo contra ipfos , non quidemprofofcdtribue* nobis uicloriam per I E S V M Cbnsium domitmm noflrum:Lx quo condfr dimus,qttd bic ejl etiam mediator -vicloria a nobis confequen*. TONVS OGTAVVS. ^ a indigeamus mdio ,ut in hunc Cbrisium mediatorcm deucmamus. Qap. x. Tquiaantbigipotcfl.artaliud mdium nobisfit ncceffarium,per iquodinhuncmediatoreueniamus:Dtboc breuiter mecxpedies j dtco,quoniam nonejlmcdiator mediatoris , ne progredtamur in infmtum ,fcd bene cxiguntur duo media, aut difpofitiom pra- uionter -ceufet lumen ipfum ,pcr quod abfque a- komedw Jante dimnaehclioneipoJfumusHmricum mediatorc, &fufci- fercprocaptuncjlro omma,qu*> explicauimus inhoc cntico forc commu - manda a fupramundano fonte ommbus membris chrSiiam curporisper ca- futfr mediatorcm nojlrum Cbrifumidecuiusplcnitudmeunufqmfqueac^ apit partem ipfi conucnicntcm. idtm. CANTICI SECVNDI P rooemium in tcrtium & no. VISS1MVM CANTICVM. V M DV Oiatn cantica perfoluerimus , quorum prius yantiqu um y ad maior is muni cum minor', (^ artj. \po concordiarn per tinet } Alter um nouum , de membroram i omnium cum capite Chriflo conuententia^eslat^t nouij [fimum canticum aggrediamur ' 9 quo perfoluamus munimi noris ,propter quemfaclafunt omnia , coyicordem indchi- tumfinem^progrcffum^jlatum.Quod eo gratms Vrincipifummo exifiwu- mus y quo ipfum hominem dzterisrebus^de quibus iampcrtraclauimus^ca- Dauii. ratius cffinxerit , De quo cntico (mfallor)Propbcta, pleno litmine aiom- ma inteiligenda perfujus >pracincbat , dumdicerct* Deus > canticum ncuw cantabo tibu Cantabo vtiq; de homi?ie y yui cjl nouifiimum dei opus > cum epi- ficc ccordandurv.pcrlegisf decem preceptor umobfcruatwnem, ijiiam pfalttrtum decacbordum } in quopfallebat Frophcta^idicantur .Quorpt- cum totum includatur incubara cuangelicafe m- borumlaus per joludtur corpora bene cbordato^Jjtiritu concinno } una- nimo bcnepfallentijdeo in alio hymno decantatJLxultatc  bene chordti vt ri Deo adiutori nojlro^a quo omnis pcrfeaajynpho?iia > & laui.Ikbilatedco labacob^os quifuppcditaslis^f coculcalis omnia impedimenta debitai** disSumite pfahnum,quo mente 6" animo Jclaudet is, & date inipfiu;l;u- dem tympanucorporisbene copofitum , iricu y amma, cor por c^ omnibusmcm brisyin LudcmopijxciSyCUiomniadcbent %loru,& honor cm tnfccuh.Etbcc perfoluemus diapifomca confonana cio tenor um Jicut induobus pu- mijiis canticis perfccimus. TNI CANTICI TERTII. 33 j |E aninuw rorf>oris,atq; virtutu cocordu multiplici Tonus.L \ De anima confonantia,per rerum intclligctias. Tonus. II. De hominis cuenientia cuintclligetiis^cadU^facris.Tonus.lll. De cotmentctia omnium rerum cum homAebene cbotatavt pf- ftt in cunklis operari } & omnbus imperare. '  Toma.UUi Tk confonantia anima } cum prprio ff>iritu } Q> ontmut aliif- .;. '' ' '-' ' foritibuf. ... : i Tgnu.v: Dccoticentufuamfimo,quemfaeiunthominesbencl)rdati cumDc*. Tontts.Vk Decorporis, & anima harmonia rhutata in melius,per re- fttrreblioncm. Tomu.VJL Defuaitifimis conccntibus fr patifa Ma aterna in adepta beaticudinc. Toiw.VIH, ' CAPITA PRIMI TONI. JE ea qu* efl in corpore conuenientia 6" fymmetria. Cap. I. [De ea confonantia ^u* ejl inter corpus ^animam. Cap . II. IVW /' corpore diffonantia oriatur. Cap.llL &&Vnde, q> qti inter corpus (f animam confonantia, veldijjonantia. Cap.UU. De temperando corpore, *f difpofione tentorijper natura- les medeias. Cap.V Quantum in huiufmodi temperamentis conducendis,conferatpruden- ' [ia } atq; debitmm regimen. Cap.Vt Quantum ad hcec conducenda valcat vniaiiftefui vera w- gfio. ^ Cap.Vll. Qud temperetur corroboreturq; corpus, & confequenter totus kmo codcslifauorc. Cap.Vlll. Qw breuivia a caelo,Angelis,& Deofauoretn haurirc r-fwus. Cap.IXi Quomodo \atcat homo par uus mundus ab omnibus membris m aioris mndi.cuifimillimus cfl,fomcntumfufcipcre. Cap.X. Vcconfcnfu aninhe cum feipfa. Cap.Xh Vevirtutum concentu conduccndo^tpoftt cx eis anima fanai i, Voblcclari. ' " Cap,Xll De confonantia \irtutum cum anima. Cap.XUL Vitru. CANTICI TERTII DE E QVAE *EST IN CORPORE CONVE- " mentiu & fommtri*. Caputprimum. NTAe/2 corporis commenfumio, utperiti architetli templa } yris,ftjlobatis y r quicquid ai epij}ylia > bafes > columnas y  ermone dil]eres y interferit.Nonpotefl ades^llafymmetria atq; proportw* nc rationem babere compofitwms y nifiinfehomwis benefigurati membro - rum babuerit exaSlam rationem. Vroportto emm architetiur^ut inquit] rata partis mernbr or um in omni opere } totiusq; modulatio y exqua ratio ejfi- citurJjmmetriarum.Et vltrprogrcjfus y probarc mtitur ex articuliscmpo- ris nnmerum omnem$atque nmeros, qui denarij y velfcxtcrtij dicunturjn- uentosfuijJe.Kam antiqui digitis nimerabant y r nmeros indicabant gi~ tis ipfis:& (f quanta confonantia mebrorumevr cunfierentia concinant.Sed ali] addunt y etiam comenfin ationes ad longum me- brorum corporis cjfie proportionatas. Os enim capitts y a mento adfrentem fummamfe r adices imas capilli y ejldecimad imas r adices capli y \>bi frons efficitur y itemterti partis .Pc \er y akitudmiscorporis y fext debitis & harmonias proportL ^comxt^exquorumtcmperamcntofanitas^cxdtjlemperamentopro witinfirmitat.Etomnessiondicamcorporis partes, fedboministotiuspor- tme^tn una eadem anima omnia uwifcantejanquam injlrumentorum chor d^autmoduhvarijinvna confonantia conuemunt . Et quamuis multirenx ^^urhominisyita^egetatiua^mmalis^iritdis^ntdle^ mfccundum harmnicas constitua ejl ratioes:& corpus illi omnefecu- wyroportiones dicitur efe coniunclum.-umuerfum quoque ipfum harmo- *f , concnnque dcuinSlum ejl . Et mdc proueniant b* harmnica com- s,profequens ait. liar um principia fmt  natura y uel kfummo opi- g mjitauis , utfit homo bate chordatus cum cor por e cr anima. Qupd r rtojau clar cxplicat } dde anima utrmfquc mundi ,quorumratio ejlfi- CAtfTICI TERTI v ,niima,inqHt:?ojlf" gratuita confequuntur ,fi bcnefcntit Gregrm , qui de angelit . J conje quenter debominibus inquit. Qui donorum disbibutione participai , K 5- naturaltum diJj>ofttione conuemunt. In quem fenfum intciUgoida J uerba faluatoris dictis,qud uni datafunt qmnque t*cta,ahj duo,m ff "-rego. TONVS PRMVS." ii7 tnm:tttl$ ddt*fmt(ut aliiu eudngelifld dit)decem nrn* decemferuis.ux opt Lu  : rrethrumfqMtfqifccmdummfuramipfi^afiitam.Sccunduqu^^ qui opcrdtur, reportat ptaniupro conditione nunri, uel dom praftiti. Si acro operdri negligit % dufertur dondtiuum,^ dtur alij opcrtmipt complcat locum wccpdrdtum pro injluxu,v donauo conccfl.De qud reuerfione animar u ad loca ipfti proportioMd,  quibus difeefjcrunt loquentes dcddemici cumfto AeideBli Vktonc dicunt, qubdredeuntddjuosplanetas t dtiusforfttdnloquentes,quam l!- lo mu/rt leftores exiftiment.Theologi amem uoftri dicunt^ud reucrtamur ad d los choros angelorum, quibus cenformiter uixenmt. Sed (nifallor) a d dlafu- prumdana boftitia reuertuntur t ad ququod fuum efcpcrcurremus ea qua ad rem nojlram , und oriatur trijlitia , & au- geatur atrd bilis , qud humores inficumtur aut magis dolcdt , c* trijletur de occurrennbus , qum deceat, ut bili exaftuet, fiue melancbolia comprimatur, nome boc eft ab animo malje babente , qui trijlitia abforbctur Ariftotelicd, 1 u f exorta infirmitas>declaratjubinfcrens>Et anima mea turbata ejlud de.Qjicc etiaUqudo infirmatur^ut dicatSana anima meam.quia pcecaui ti- bi.Ex cuius infirmitate^ rebellione^fequitur rebellio^ diflemperamctonn niu,qu quia mifericordia Deifuper omnia o/k- ra eius. luftitia aut Deifop omnia opera malaqua non Deifd bominis , m diaboli funguei utriujq; fimul.bt ficut no cft bomo^qui no peccet: fie non cjlho- mo.qui non indigeat purgatione^dc qui nfubiiciatur iuflitia punitiua. Ex/?r gatur itaq\ bomojbac momentnea anguflia>utfugiat aternh qua infligiturU- lis.quifilij diaboli effefti cr Deifamilia pcnitusjeparatijradunturilli ig> CT tormto,quod paratumeft diabolo^ angelis eius.Nec dicat quifyia, fin- firmitates proueniant ab illis naturalibus caufisfenariis y qt4as comemorat A:- Auicen. cenna^nidelicct inanitionejrepletione cibi,ucl aris infecli } fomno^uigilia y cxr* citio-fedpotifimex accidenbus animee feilicet ir afr'\ftia> gudio t&fimili- busiquia omnia bcec(fi quis bene aduertat)depcndt y ty reguntur ab animosa in eiuspotefiatefit^dare^elfubtraberecibucorpori^uigdare^ er dormirei ad libnu exercere corpus.Nabenc cordatus potefl admitterc,uelrepellere ir tri(liti,o> buiufmodi dccidtia animi>qttnofolum injcfid inaliistajferensfam* ma fortiter eleuata, & uebemeti imaginationc acccfa^immutatjknitat > uel  anima-, qttamuis aliquandojpiritus accipiatur pro 4ju*hu,& corpus uelcaro pro animali bomie.De pace aut^cocordia^ cr unio- us illori dicitfcriptura. Infyirauit Deus infaciem bominisfpiraculum uitar, dfficlus efl homo unicc iritUi& fpiritus aduerfus carne: xitm - m bxcautcfi inuic adnerfintuu& iteru.Vidco aliam legeinmebr is mis, re- pugnante legi mentis mea, ? ducere me captiuatum in legem peccati : ita ut no (\uod uolo bonu^bocfaciamjed quod nolo malum. Vnd no efl difsidium inter torpus & ammam,qu* naturaliafint: & nullam pugnam Jd pac defideran- ttf.ficucolligauiteafutnmuscpifex firmo , & continuo fodere.Hinc errant quamplitrimi , quidum opinanturcum Vaulo inferuitutem fyiritus redigere corpus , id eflanimales appetitus : defiruunt naturam , aut naturalia dona, qua in Dei laudetn.proprium beneficiu,(f commodum proximi, plenis & non biUiatis uiribus exercendafunt.N5itaq;procuranda efl difeordia inter na- toraliajuc dcflruendafintfedpotius cfcruanda. Hinc idem Apoftolusfuum VV ij CANTICI TERTII Piaiui TOTotfc^ um ocet y ut utatur uino pro confortando ftomacho\ Etftcut Vaulo an t diximusjubet omnc obfcquwm noftrum rationabtle effc. Cm cofentiem H Hicron. ronynms, prtcipit * ipfe>ut modcratafint nobis ieiuniai cum Deus nn oble* Rcturnoftriucntrisuacuitate, ucl utuacilldntcsgrejfus baculo^autparietef^ fttcmus. Sed ca ieiunia, cr c* abflinti* atque macerationes affumend^fm^ quibu* corpore non deftruftoi fid rcdcio inferuitutm^nualefcatfpiritus^ fororfat , atque agiliotin Deifcruitio.Dijcrcpantia autem, & pugia con- tinud effc debet inter bominemcolejlcm.cfenfualem: quoufque illc bun rede- gerit mperfeSlamferuitutem:utfimul confentientes , ? pacifica bearipofint tn tojo regno pacis. Corporis ucr & anima: conjruanda efi concrdia ; qu injuperccclefli regione uidit arboretn TONVS PR.IMVS. m W^musfatrantmfamtatmgentiun. ^afanitate recuperai*, /W mt gentes tpfitam inmros effel* , d:fruclibus uitx ) qui di r cmm  , BHM H> 'nfirmo rfutncndi. De medico uer , canit fMmgrtpbu . Lit Hum.de fe tpfo dixttNon ejl opus ualemibu* medico ,fed md babentibJ. Pt Origines exponens illudfacramentale camicum . In odorem curremut un m n- s* torum tuorum t mqutt. Variis quippe Deus Vater em ungens unguentis fecit fl- bm Cbriftum , & medtcum.Talcm nanqueftonfum ad infirmam (pfkm Deu Vatrem dccbat dejlmare. Quiftonfaut bom mediei perficeret offiaum fi. unstotumbominem, Apoftolis quoque dedit potefiatem, & mandatii de utro que bominejanando:ut babetur in Euangelio iC ui tttulus efifecundu Mattbtu v lrt (^potejiatetradita,dixit.\nfirmoscurate,mortuosfufii:ate, leprofos mun- ' c " R " * date, dtmoneseucite. Poflca iube U m expediu ab aurorar gemo Jcmia cmni- ^"^ gena,perajumcisjuperjhis, calcUmentis nanaram rerum , & W rga humana ^^f^apoicj\avs,amunarentp A cem i inc l uc^uedomumm turJObfcrua(qu*fi ) ordmemfummi mediei : Mandat erum bispos mittit di~ redores bomimm in uiamfalutism primo fanent cor por: wfufcitent eos, mi mortmfunt:v curem obfcffos  d*monio:po(lea ut ab ommb terreais l. dit h anmntient c? trtbuantpacem-.quxejl uerum temperamtum,& uera Li Usjmo tranquilkasanimi. Qji*nccpr*Jlare,ncc habere poteft, nifi bene cor- datas. & a terrems impedimctis^ perturbtibus curispenitus expeditu-s-.ideo mbet,ut ab bumfmodi expeduntur^ui ipfam denumiaturi erant. Curada unt ^tur primo corpora: utex harmonia corporisfani, deueniamus ad harmonia }}iritus,umutH A rerumelior^and^ddiuin;fic U t VytbaMceudutfi- ^ cui lexterioribusjoducutur l>hcrbifauore 4 vfama^ harmonia ma xxmxjr^laujic i melion bomicMinutroa] cduciturfauore uerifolis, uter ?; cjfenui{a>iititis mdelicctfr barmonix.Tcperas iuq; corporibus teperi turhmtusjcnfis, operationes omnes, & mensiutgujlare posint cccia\ ^ ^'pdulaQuodutperfeMfiatjnpe^ pcmurppjum corpus^ mutaturin naturambiritusiutnullo difteperameto ^atufemppabula lafimulcii^ritufufcipe ualeat . Nec perterreat qu- fuApoftolica illafemctia. Cu mfitmortfefirtiorfum: quia Ai diuinus homo tt no  parcum mclum,atq; ccekfemfauorcm . Medicamina aut WJunt : tum ex natura fimplmm  calis , & mtclUgentiis f fed in primis   VV / c STVS CANftCI TTERtlI Deo battfid : tm cx bartnonicd compofitione ntedicdminum inter p ,  c cima corporifufcipieti, Qh* fnultum operatur , quamuis pdrum cogmtaft- pientibusnojlri tanporis: quifuumArijhtclemfequentcs, omnid tnbxuntpn- msy&fecundis qudlitdt&us^tenfolum earum libraminc * cum tamen uida* mui dUqudfmplicid mdgis operdri, qum i&is , qui e)l nonfiltmin terc , u qudrtogrddujcdfummcdlidus-.cr omnium elemcntorumdclmipnus. Va x d uirtate ntdiori, qumfit Md qualitatum primar um ,procedere necejfe tf. Vidcmus quoque proportionata udlde prodefje , qu* dijhmperata noccnt : t opindri cogamurbdrmonicam uimmultumconferre . Operatur infuper mV- nw,cr efficdx mediei dnimus,qma(ut diximus)fors maginatio immutat qu- litdtes etidm in corpore alieno. \d maxim, qudo infirmus medico adbibensji- demfife di\}onit ad medentis uirtutcmfifcifiendam. (u & dbipofl ueftigtd greg tttoriUn quibus>ut- demus prudentid in md\ispracauendis,& in bonis procurdndis.Cauct emmt qui^&c dfininos portatej,dtq; exterd dnimlid pracipitiisitk duabus obitm TONVS PRJMVS.  u - 6 VV Vy CANTICI TERTi xirunf.undillefplendebatfacie^urificato iamcorporej cr j}e leui,(f ignco currufubueBtu /t: cr corpus fuum uelutufpirkum quedam ftcile ducebat ad Hieron. n mnm.HiaonymusglorUbaturididicijfebebdomadarumfufferreinediam,ro buflus tmen,mente & corporeMulqucalij mximos abftinentias obferua*. tes,comentierantfolo naturafufkntamento, omnem cibi delcBationem fe pt J" nitus abdicantcsjcut HLrion,MdchdriusfrancifcM,&Cdlij qum plurimi,iui H^cr. j^  fc me ntis, aut corporisfntientes iatturam, imo uim t & robur maxir. Quodft, o* diuinofauort,& perfpicaci prudentia, qua homo appcthus cot* poris moderam, ipfum corpus adfriritusjymbolum educans,cibat quol t,cr concrdia , cum prtfidetite ipfius-utinde cibusftt ddfuflentationem^ nl dd oblc 2ldmcntu. Quod cum dijjxcillimumftt nofcere,nmlli maiori inedu, cum debeant, corpord afugentes, manifefla , C wid indc nocumenta pift funt. Mtfgn* enim bic prudentu indago e x igtur , ut ucluti bnus mujicus, tu- batitf dptet cbordds omnes iujlo modulamine, nc plus,dut minus qum decett tenfv,ccnfonanas potius abducat,qumddducdt.Ncc enim minor folertia, q dcumenexquiriturin diiudicando confonantiamartuum crporis, & i mot- randis ip(is,ut omnia contemperata fint cum (pirim, & anima, qum exquim muficus in tempcrandis injhumentisfuis. Sed cum perfetta de buiufmodi rt no d bdberi nequeat, nifi perfe^mis-.ideo unufquifque cbfulere debct peri* tiores. Qui,fi non omnia , tamen aliqua pracduendd docent, quoufque adepu mente, pcruenidt dd perfecidm cognitionemproprij tentorijjjofyitantis awm* intelligcntia cuflodiens, & omnium qua dd ipfam dnimam perficiendam atti- nent,v ddpcrfettum temperamentum crporis, confummdtam concrdia ipius cum anima. Quantum ddbac conducenda uateai unicuiquc uerdjkico- ffiitio. Cap. V 1 1. Xtat monumentum fapienbus celebratifimum, quo ualet ho- mo corpos propriu, omnia qua intra corpus junt^ qu* cir- ca ipfum adiacent^moderariAdautem efl prpria fui cogiitio, M non quidcm, qud terra Jit^ut ex uili matria ortus,ant breuti terram r7foluendu*,ac uiuens innumerabilibus quaflionibus immixtasjit non- nulli monumentum iilud inter pretantur.Sed exquiritur,ut cognofcatur, quapt anima prpria, undcprogrediatur,quantis , & fot gradus perfeitiotas rcfcna.qua intelligena communita,quibus mediisin corpus diffufa * qua wr- monia cum ipfo compaila,quam ajfinitatem cum DcojnteUigentiissccUs, e\m m,er rebus omnibus babeat,quorum imaginem crfimulacbru tenti : QbjJw- einfiuxibuscompaginatum ftt corpus, & quouita curricula terminando ultra quod non deturprogreffus.Htceim  buiujmodh cxauiritmommcnr tNVS PRIMVS. 34t tum,quod Gracid iaftatfe ah orculo Delpbico in uetuflijSimo tripode ante om  WM nesaccepiJf.^ectafHenbquentim orculo deturlaus, tampam Mim docum ti inaemori t cum ante Apollinis oraculum jllud tradiderint qui  Spiritu SanBo cdo8ifucrant:aitcnimlob,uiJitansfpeciemtuam}ionpeccbis.Vifitat nan- ,ub pcfpccicmfudm , qui aliaudo mente formam propriam t atquefeipfum coutem fktur. Qjtod necejfeeftf partes ornes Juiipfw , tanquam tvtmnfrumenti ordasfuo loco difponere uelit , cr in dignitatemfuam reflitSfeipfum.De 0uii quodiuus Cttbarijla clara uoceintonatJiccns.Homo cum inbonore ejfet.non mtcUexit.comparatuscjl inmentis infipicntibus, rjimilisfaclus efi Mis. Doa wquejud non cognojcdt homo dignitatem,  excellentiamjn qua conftitu- tusefi , ommbus praflans,^ ab omnibusfomcntudignitatisfuafufcipere d, kus,cum non tantum omniumpartiumfuarum concordid y fed ornni rerum bar monia^fubieclionegauderepofiit.mfife ipfum deiciens, iumentis infipienti- busafnnletur.Et bac(nifallor)funtiUa mirabilia,de quorum cognitione alibi exultatpropbeta,dumaitMirabilia operd tua,& anima mea copofiet nimis. u,* E qua ,& arca quosfmt hac mirabiHa, explicansJubinfert.Mi amem nimis bonortficaufnnt ami tui Deus , nimis confortatus / principais eorum:co~ gnofcens uidelicct quanta natura, tfdonorum cxcdlcntia cos decoraueris, qudntoue domnio prafeceris,eos fcilicet qu cognonerunt , cr confcruare fiu- dueruntpmium,& dignitdtem , in qua conJHtuifunt. E t neglorietur quibi de exterton dpparentiajdfemper timeat,& reuercatur Deiiudicium, ad cu ws metam homo efi uer magnusMparuus.eJlquc bonus.uel malusjnquit. NS cjt occultatum os meum  te,quodfecijli in occulto: (ffubftStia, uel compaHo main infertonbus terra . htperfeclum meum uidermt oculi tui . Mercurius >w; quoque Trijmcgijlu* idem t ante oraculum docuitdicens. Vos y quibus mentis por tio concejja eft,genus recognofiite uejlrum , ueflramque naturam immortaUm confiderate.Non igttur mortalcm,aut deteriorem conditionem,iubet iflefapics tontemplandamScd melior:Quod explicans Uacrobius in defomnio Scipio- ""^ ms,ait. Animas dicimus de ccelo lapfas in corpora^ hanc efepcrfeclam ani- mfaptcntiam,dum corpore utitur.ut und orta/it,recognofcdt. Sic enim omnes rcilejenticntes uolunt,ut cognitio d exigatur,per qudm, exclufis impedimen- tis,rettum m Dcum capiatur iter . Hinc diindicrunt oraculum potm  ccelo* quam a damone emanajfe , ut Satyricus canit. E ccelo defcendit y2>3t suwrf. ,MUe * Aedo quippe, cr fpiritufanlo profiliitdocumentUm, ut diximus: quamuis * dtmone per oraculum Gracis prolatumfuerit. Hac igitur cognitione de no- to* ipfisbabtta.cognofcimus Deum,adcuius imaginemfaclifumus:cognofcimHS tondumsuiusfmulacbrumportamus: cognofemus creaturas ornnes t quas com pethmur, (? cum quibushabemus Jymbolum, & bamonicamproportionem tmojcmus quidfomenti  lapidibus,quid db berbis, quid  ccelis , quid tand Mqudquerebaurirepofimus. Cognofcimus infuper, quomodo unamqufr VV v. tcremi 1'wlcn. CANTICI TER.TII que cborddm nofhi corpora infirimentifuo loco aptdre Udledmu*. Quhdtempcrctur, corrobortturf, corpus, & confequenter totus homo ccekjlifduore. Cap. VIII. T quUfttalcsfunt aliquando morbi(ut in Timo ajfeuerdt Pfcd ipfe Domas immediat efipars (ffuniculus kxreditatis lorum , quibus item m idem Pro- pbetdait. Nolitetimerebac^quianec mdlpoffuntfacere.necbene. Cumqui. bus erit fio loco nobis fermoifed pro nunc,cum bis qui ccclisfubiiciuntur: quut dicimayUt quoufque ab eorumprafidentid abfoluantur, curem Helutifipjcm Ajlronomi, pracaucre nonfolum mala multd,qucc cceli minantur ( ficuti docet Vtolem*us)fed continufauorem, (f prafidwm bauriant , quoufque  cdor Meu;. prafidcntiddbfoluantur.Qni bauftusfit(doccnte Piorno) mediante anivani di qua tot rationes jemwdes continens.quotfitnt ide* in mente diuina prajiit unicuiquefuam particularem uimjuxta uirtutes idearumfufceptds,ficut ff u tom tribuit.No enim eft in mundano boc animali mcbru t deforme^cui (t Pl zoroait. Zoroa j] res diurnas illiccs uocat: cr Synefm fymbolicas iUecebrds: Secundm quas,non omnid bomfimul oriuntur  ccelo :jcd pro temporum curriculis , r opportuntdte,C pro uniufcuiufque aptitudinc, o" diftofitione. Hdc igitur m- diiEl* Jefl*, 1 inteUigentiaprafidentiSyfdtioremjufcipit difpofttus ipjicom nientem,ftcut corpus orgdnizdttim,& ultima difrojitioneconduttumfifcipitn taw t & dnimdm.Videmusenimfuccefionetcmporis, cr multisdtqueuariisctt lorum reuolutiontbus,bomincs ualde proficere^in uitaydnima-j-ationis, ($ tnd- torum muncrudugmcntis,& dildtationibus: quaartis, & induftri* ddmmc* lis conducinequeunuadeo ut ccelejlemfduorem confiteri cogamur . Quodft- pius diligenti obferuatione comprobatum efl\quamuis aliquandofdlldntur pro- gnofticdntesidut quid non plen cognofeunt infiuxus omnes f cr md pr oneram aut quia homo arbtrio fuc (pdnimi Ubertate alio tcndit,quam dittet ipfe cede- pwicm. Jlis infiuxus. Nam(ut ipfe Aflronomorumprinceps Vtolemtus in principio Afo teleJmdtumdocet)nonjufficit alicui,utcafius y & wjlusfnjjabcre loueminfut borofcopofauentem:nifi eduerit  lenonibus> & meretricbus.quorum comer- fdtio obfldt influxui . Obftdnt enim confuetudines^mores.fanguu^ocusgenm- ra t libertas animi t (f occaftones quamplurimx , cum infiuxus illi non cogant.fei Plaionici TONVS RIMVS. 34* dijponant, tffaiieant. Et hor(ut diximus ) per mnndi animam ,particularita~ men uirtute imaginum, & intetiigentiarum prafidcnum , cr concurju radio- , rum, C afyccluum, conuenxettbus flcllis y? imaginibus illis, pcculiari quedam, CT harmnico conuentu. Et horum omnium uirtus, perfilem tanqum per uer cigallum confouexur, qui & communem uit ff cornprobarv poffumus. In cor de cnim bominis y quodfolis imaginem* & uirtutem tenet^ft c$ munis nitafonst? omnium membrort totius corporisuirtus* Naro omnia que. in corporejitnrj corde foynent um fufeipiunt^ uit quod eftfol m mundano animali:& cor inpanicularLCcctcraque mmbrafuperiora utriujque, in inferittra influ- unt.profujcipientium difyofitione. Qjj prudentU, tique anis adminiculis coadiuuatur. Sed bxe.quce indufiria coparatur uel exi gufufficitadccclimunera capejeenda, ideo non afyernenda y cu muMconfe- m , cr naturali di^ofttioni, ut plena fit, cr anima difponenti, cu difyoncndo ftucat (? ipfa yfteuticceli influentes . Etquuishottto tot ccelofauorcmju- feipixt , pottfsim tamen banrit d corde cceli, quod eftfol, cumfolaris fxt homo i (ut rabes afhonomidicunt)& peculiari qudam munere utriufquefolis^cce Arab  Icjlis uidclicet, & fupramimdani decoratus.ut cx theotogia Uebrceorum decer Thc - hc *. pimits.Quod cr docet eiuspulebra cr ereftaftatura, humor fitilis, ffiritus tkrus, imaginrio perfpicua, ueritatis zrglorUftudinm, $ multa, in quibus homo babei utriufqne folis fjmbolu^ peculiarem eius imagine , (f tanto rx- frefiwr quanto perfeftior eft. H inc hominii princeps, cr caput Cbriftus \efus fUrifque locisfol diclus e$l:a CHusluminis,uit\utf intelUgentiisJcd ab ipfo omniumbonorum fonte: quanto magis cakflis, angelicus& diuinus effeitur. Calejlis autem euadit,quando corrupt\biliafup pcditanstfyerncnsjncorruptibilia ampletlitur.o' ammum^atque opera , ue luti ccclum quoddam y conducit in orbem^refleBens ifcr,cr opus in ccclum,  quo procefit . Quodfieri nequit,nifi pratniffa fegregaonc ab obnubilantibus uclut adore tur,uel Htdecipiantybuiufnodi munditiam exquiruntAdeofuper omnia> dili(ti ti cura objeruandum eft:ut babeat unufquifquc animum , y corpurum, tque munda, quod immundas potejl ates fugat, xy adDeiconfuetudine,& coram c h r i difponiv.dicentefumma ueritate. Beati mundo corde^uoniam ipfi Deu m uiie- srys ' bunt.tiacigitur mundicia in primis comparata , etiam illa corporis cr corm omnium , quibus utimur fpernenda non ejl:cii utranque exquirat ottmiumlym- pidorumfonSyW origo Deus ,m qu tendimus. Illa enim in primis exquirit, di- cens per lfaiam:Lauamini>& mundi ejlote,auferte rnalH cogitationum uejiu- ruManc quoque exqttirit cfemper infacris omnia munda cfflagitet & uafi: C7 tnunera: cr hoflias^ficrifcia.Euut breuiter concludamus, efl doBnu Hebr*. d p M( { Hebraos in buwjmodi reperitifimos , omnibus communis, quod cwik qua Deifintytenentur ex parte mttnditi* quam mno tbaorab dicunt,t om- nxaqucefpirituiiimmundorufuntf ad ipfos t Hel mebra eorupertinct, fWOHJ tumah/deft immundu>ucl immanda uocatficut  ipfi dicuntur immundi ffin tusy hconuerfo autemjdli dicuntur angeli lucis,  mundi.Hinc qui ipforcon- ., ftetudine de\ec~kantur , munditi omnigenatn quorum . Inter quos Francifciu, nojler auriga , docia quadam pratlica : cr diuini fpiritus colluflratione per- fufus , mirimmodum munditi cmendabat. Hundus itaque quifquis effccliu /},CJ* angelisjimillimus^alios mundo itinere , uita purajn Deu dirigereji det . Hic cr calos quodammodo tranfcendens t non iam ab ipfxs ,fed ab angejt incrementa uit& fomenta fufcipit, confuetudine quadam famM- ri cumipftsfruensftcut de Patribus utriufque teflametiplarifque legimus.H bob huit enim hbrabam angelos optataprolis^ multarum rerum nuntios . labr TONVS PRIMVS. 3 ^ cohd^cloYumfjmilUritatc , in totafitaperegrinationefapius ufis e(l . Efo E 'errcx.it hbrabam uadens , & ultra progre- diens y aut proficiens ad meridiem. Ibifauorcmfupercoclejlii amplifsimmjh- luh ' fmftcut \zabac in aquilone, de quo dicitur. Wenit Izabac in Gerarab , ubijc- ji4Mt,er collegit ccnt;tplum:autcentum bordeos: utbabet ueritaslitera.v locupletatus eslbomo:^ effcciui ejl diues ualdc. Sacramentumbuius negocf qttarit Hieronymus^necfoluit-.nolensforjitan pandere indigno uulgo, qm It- ens operetur, quidhordeumfgnificet, quo adeo profecit,& creuit lz*hitc,t aliis operibusfpiritusconducedis,apdtribusno fine ratione trdditas,& eas quds fpiriuis ipfefuggejfcrit . Qui dliqudndo 4- decomplet,quos tangit,utfuggerat omnid,qumnis,fcYpturd,quce nonfdUit^ecaliquidjIne caufa ddmittit, difeerepof- fm. \n qud bdbetur, quod dumfummus moderdtor uellct magnificar c amicu \*m Abram 1 immtttduit nomen,& iufiit eum uocdri Abraham,nonfine magno Ahri -' Wcrio,ut dltbi diximus.Sic dum uellet conflituere nepoteeius lahacobprin- Uh "' ff tous cleftafdmilitCyiufsit eum uocay Ifialjd eji principtem D, avt CANTICI TERT1I fmcipdtum Dei dueens . Qnutum etiam uakdt ueflimentorum mutdtio ah e&dmfcripturd difecre pvjfumusyqit* iubeUutfdceYdotcs, & minijlri Deifa crdpcraftuYi, ucfUrcntar apta quaddm , & ibi determinai d uejlmenta. Pa r i modo y quantum ualeant djfumcndi cibi.db cddem inftrnimur.qu ? nomina y mutata pYofejiionc , Wgradir.cjuiatunc etiam nobihorcm cujlodem^ dirclorcm djfumimus.Hic cnim nobis datus $ progYejfusjit confeendere pofiimus degradu in gradam, (? de uirtutein uir* tutem:quou(que nideamus Deum Dorum in Sio.QuiigiturlocumyOpus^ro- fefiionemfidus, genium > ty fpiritumfuum cognouerit^pignusfui pro/eclus^ fQdic\tdtis>cer\ifiimim bdbet. Qnomodo ualcat homo pdruus mundus ab omnibus mbris maio- ris mundi^cuifimillimus ci)fotnentumfufcipeYe. p. X. , Ecfolum  ccelo y angelis , (p intelligentiisjd d quocunque mm- bYo mundani eorporis y fauorem y (? munimentumfufcipimusn modicum. \n quinque enim partes  nonnullisfdpienubus pmm I homo : I intellelualem y rdtiomlc m 7 irajcemiam y cupidinem } tf fenfus, cum omnibus eoYum injlrumentis. Intelleclu* injiimma dYce colloati^ Jblusfummo prinpi domefticut y ab eo hauria qu f ipfa infupcriorifoh collocacajnedia inter inteUclum,(f pbantafiam^ab omnibus y circa qu extrinfecofauorc i- digctjpfo corde,zf bilifatis inflammatajiifiquatcnus obiclum, in  afhorum circuitus confonantifimos, obitus^tque ortus, picluramter- * rxpulcberrimam t aquarumfcecunditatem t atque rerum omnium uifibiliu com* pofitioncmiundc philofopbiafons uberrimtu imbibitur,ex quo,adfuperiorefa~ ptemiperuenitur.Ncc minus indepabulumutriufque hominis y quam docirinx decei pitar. Inter culos autem^ aurcsjris media regione nares natura con- fiituif.quarumfympbonia.odor cum friritu commeat.Quifolamc rebus bene clentibitSy O>benec5pojitisfufcipientes, cr ipfmon modicum quaflianhomini pra-jlam. Os quoque in me ditulio fadei, dent\bus,palata, & Ikgua munitum, multigenum bomini tribuit lucrum.Sufcipit enim omitia corporis nutrimenta, uc tri,tanquampromptuario cuidam^to corpori inferda. Sed prius palatiiu Mo committuntur^t nociua refpuat, cr projicua admittat. Et bac dentes man dunt,ut cibos iam tritus prabeatur lebetiflomacbifacil decoquendus. Ad cu- ius cibi reuolutionem data eft lngua , qua etiam non minus Jjiintui , & amue, qum corpori infcruit.promens oratione , qu (7 tila de ommbus t fmefenfibilibus ifme intclleclualibus audire pofsmt. Vit- ae auditus cjl fenfuspra omnibus aliis feruiens intelleclui , & eiuspeculia- ns mintfter . ?o(l quemfunt trs alijfenfus , in regia aula capins conjlituti , in ionisconfl>ec~lu:utcius trutina , omne ipforum libretar iudicium. Tattut Xx CANtlCL TERtII ueroMf ncs dnimaks rclBas cjk ut & ipfofolidioYd hac,(? magis mate- rialia capiente^ nibil rdmquatur, quod bominis ludiciumfugidt i&quo ipfc bomofamcntumnonaccipidt.Etfiquideft.quodf^^ Mcrwr. tonC0 ntemplatur. H wid dldtur^ crcfcdt&ifdrid dutemfumit incrementa : A Deo quidem opificc ,  gemtorc, tdnqudm a Pdtre omnidpY Thomt fententidrftiod de drficidlibus tatumodo in- Armo. telligdtur firmo , CF nos faeYit artificidItHmjolummodo, ab ipfa rgidebebt. Curanda efi igitur anima per ucram pbilo- fopbiam,ucritati^uerludia ? uulgo quid occuha:per fac?ificia,r omnes con- tumentes expiationes:ut fanitatirefiituta, ueritatefirmata , & talibus pra-fi- diis munitajbil timeat(ut Cbalcidius logofermone diffcrit)concufiiones fubo- chakii ricntcs-.fedfibiipficonncniens, cm cateris indcconjcntiar.0' arnica ab omni- busfumatfui dugmentipr ni  Uibi quiefcentesifed redundam flucius eo- ^ rum in conculcationcw,v lucluiquia non ejlpax impiisjicit Dominus.Adejl ,laa  C ratio. Namfugata probitate , diflurbatur ordo , exulat'que uera pax,qua\ efi rerum tranquillitas ordinis . Hitic infurgit dijlemperamentum, perturbatio, inquietudo i mconflantia,affi\clio,& naria tormentorumgenera.luorum mui ta connuryrantur  Dauidejn pfalmo trigejimojptimo, ubiab infirmitate ani Duj m harmoniam-.quam caterafiquuntur^ imitantur.Vnd ante emnia, animi c fcfuscumfeipfiprocurandusefl t fiquisaliorubarmoniaobleclari t er ab eis mm, undproficiat, comparare dejiderat, cr liberariab omnibus calamitat bus: qua ipfo per tur bato proficifeuntur. De uirtutum concentu conducendo , ut pofit ex eis anima fanari, &obUctari. Cap.XU. T quia uirtutesfint anima obleftamenta: cr medeLe y ut concin- nafintjtccejjeefli cum & fanitas^ obleclatio  confonamibus proficifeantur ,  confonantia quadam fim . Efi enim fnitat  ^.^ corporis, temperamentum(itt diximus)bumorum,^ eorum,qu* *corporisfnbjiamiampertincnt . Efi quoque animxfanitas , concentus uir- tutum, q> operatiomm. Efique ,obleftatio ,ex proportione potentUcum okeeto . Et quanto maior proportio , tanto maior deleclatio . Et etiam effici- tur lkm oUeSans,(p'fanans f utrjmque uim trahais ab hpolline, qui cubara^ XX y Boaius CANTICI TERtlI O* medicina inuctor decantaturjto modo corporis,ucru animi quopSed mul- to melius id efficit uerior , & Jupramitdanus Apollo t mcliori refinam barmo- nia^ua artificias bac^ut naturalis^fi longe inferior, & imago etiam obfat- ra.lpfe enmprafiitit^ daredocuit,perfec~iam utriufljuebominisfanitate,(y tempcramentum, per ea,a,ua diiudicauit expcrtus^ * Jpicntifir.tut medicm^ comcnire infrmitati noflra. & partibm omnibas temperandis: ade,ut uau exiftimaripofiit omnis indujhria.qua deccrniutr t aut excogitatur t al:a docbina ut ma , uel rcgula,ad inlruendim, 1 perficiend bumammgenus, qum i/k, qu* a Chrifto perfettifima tradita eft. Sedficut in corporibusjnandis t ade confert barmonia t ut non modo naturalis>fcd etiam uocalis medeiam attulerit, Dsmoc. ut Democrituty cr Tbeophraflus affirmare uidentur : * Vytbagoras , attpe p 7 W.' Empdocles fmxlcum Aflepiade,uerbisdemonflrant:quodDamd y (faHjfc lyra cwn- Aluepid. f  l * t / * PaLud u \ tt  t Botio referente, Terpander^atque Ano Uethimnei^ Lesbios^ue Tc?p!n. lonesgrauifimis morbis nexatos cantus eripuereprafidio* Hifmenias Tbeh- Hunc> nus Bceotiorum qumplurimis, qnosfeiatiei doloris tormenta uexabant.modu- lamine orneias fertur abfterjiffe moleftias.Muln quoqw alij harmonia fenfi- biliyO' ab ipfo BotioiW ah aliisjrecitanturfanati.lure igitur idfacere dekt harmonia Mturalis y utiqt4cfortior> qutbus mederi praten- dunt . Quod ntulti hac tempeflate igmri contemnentes ,fapius eam diffomn- tiam intejlinis inferunt : ut borrefant , doleant , cr crucientur ex difionantU pharmaci.cum confinam temperamentum^janitatem afferre debuijfet. Ncc fecus uirtuteS) quafunt anima medicamina temperata effe debent inter fc, (f c cum anima, (ifanitatem,ty obleftamcntumipft anima ajferrc ualcant. Di- Thcolo. fyutant noflri fbeologi longisfermonibus de connexione,& compagine uirtu* Thom tumiTbomasuidclicet,Henricu* t loannesScotiis > & alij. Qjtaconnexio^cum  s fine harmnica conveniente autaliquarumparticularium connexionetfofthabentes, loquemur denoftra co boccus. iicmena harmnica . Sicnt enim harmonia v.oca\is(ut Boetius difjinit)ejl pa* riuidifyariuq; uocu.in unureda&a eoneordia\fic harmonia perficiens animam, eft pari,difyariti)nq; uirtutumjn uniredactusconctus.Difpares enim utrtu tesjunt liber atitas ,&> fides^VarJimonia^fpes, contplao , (ffolicit opus charitatis infrequeti miniflcrio>& buiufmodi multa. .QUjcenihilaminus omnes DfTU TONVS PIUMVS. H7 Muaiuntmuniicfcordcsulioqmnnonuirtutcsfeduhk autem , i quodcomemre ornes debent, chamas efl i(f dileclio Dei,o> pro- xmnin qua,tanquam xn radice,fndamento,uita, cr anima omni uirtutuSm- mur % & pendem omma,q U. ferere mdeatur , pfit mjlitia >C r (ut alij dicunt)tempcrantia, qux modum orn ? ,nfctof ' nusumuubustmponif.nontamenaduerfantur us,quade cbaritate drh Junt.HamjicutinJono concentusejl duplex-.aher fibrarum^odulomm^ut fi- ftmarumfeorfumx Alter amem cm aliisfibri S) modulis,uelfiJlHs:utex tot in- jtrumento, & etiam cx pluribus injtr mentis una reboet confonana. Sic in co centu mmtumbifaria e(t mdulatio: Altera quidem cmujlibet uirtutis infeip- /, CT box ejl xuflitia : qu deSionis Dei , uelproximi,aut utriufque fimuh ut non tantum au- dientes obleclent ummesfed utilitatem afferant pulfanti . Hac enim cbaritate temperamus, &moderamur omnes uirtutes: necnon dirigitur omneopusbonu m Deum, a quo efl omms uerafympbonia % ut non modo noflri catholici docent (oncordes: fideuamgentiliumfapientesqumplurimi^x quibus, Hierocles Hltro ^tionakgenusfi^en^rmfaumfortiri cupit , illa eadem ucli\qu* di- urna lex determinai . Nec enim aliter, nififecmdum Deum, efl bene dibofnus mmus. EtaDeo decidem, ab intcVecluquoquecadit : &> bonor um regula in objcuYuntTclegatur. Et iterum darm ; Meus ex diuinajfiritu ducla , adiun- Ide,n * iftur Dco : qmafimile ad eius fxruk accedere necejfe efl . Nec bnus Dei fa- cerdos efle potefl , mfi feipfum bofliam producens , propriam animam quafi Jmulacbrum quoddam xdificet , & mentem, acintem m ,i,itcmpltmcon- Jtrmtn quo , dmnam Ucemfujcipere pofsit . Hac autem unio cum Deo , cr d'Mi/0 temph , fit per eram deHionem > qua efl pknitudo legis, cr totius XX iij c ST VS ! faciiitate frequentai minijleria. Ex qmbus facil digno jcitur,q> quuis unusfu Deus, & Sptritus artifexjpcras omuia m omnibusjw tameomnia inun eunde immittitfed diftribuitfingulis,prout uult. Qnaetiuaria mimfteria i  bomines efficiunw Dij, per uirtutis cxcellen. Sed Arift *' nofler Vlotinus proftquitur dics, cp Heroicifludiu efl,atque uott,non tantum pi- extra peccatum ejfe,Jd ejfe Deum t reuertique, und procefsitficut & Mc qui dtxit.Exiui a, ?atre,& ueni in mundum-.itcrum relinquo mundum,& uado ad CHKl Vatrcm. Et cum nos illiusfratres fmus ab eodem Patre progrefsi , ad eundem nobis repetendum efi-.deprcfsioritamengradu.Cum autem repetimus,und ue mus, tini mcnt p^n,ii)/ aliquid^ncoultc tantimodj,admittit erroneu>fquens prinm mariana illas^Deus^tq) dcm y ii mi intelleftusp) ma apprchcjonc pofsidct. Tendit quoqs anima in illud^Hodintcl leclus percotaclum attingit.lntellcZlasenim(inquitipje Plotin.)tatiu quoddm babet illudtfuod anima cocupifcit y &jbcrab E ne uideatur bicfornniajfe Vlo Ioan - tinuSyudiamus quid deponat Ioan.noter>qui grada illu confeenderau Qnoi dudiuimus(inqun)Qy uidimus, $ contretauimusdeucrbouitbocdnnun~ ciamus uobts . Contreclat amem diuina , qui ipf , experientia qnadam com- p]>*.in probat.autfaperioriportine (quam Vlotinusintelleumuocat } Deoadka- pi^ui. rct jpji i nn i xus *p contiguitate qnadam unitus . Tangimus ( inquit Vrocnlus ) dunam e[fentiam,c ad illam inclinati innimurfupremo animi capite. Et Vdtt pju:u ' lus . Qji adbtret Deo, unusfpiritus efficitur cum co.Qua fyiritM unitasfe- qititur ipfm intdlcclus unionem. TNVS SECVNDVS: 34 ^ De anima confonana per rerum intclligcntias, Totwtficundus. Vidft anima. Cdp. primum Q^ An omnes animas aquates creaucrit opifex. C40. jj. Qur in primaua dijlributione , bac itaqualitate ufut fit aquijiimus iudcx. C ap. I. Am ex boc quod inaqualtbus gradibus difiribuerit a principio , & udriis do- nis &pramiisprojquamr mortales , ccnjiatur opifcx acceptator perf- *";.  necejjarij fmtfenfus interiores , quibus plura, cr certius pcr- cipi pofftmt qum per exteriores. Cap. X l. Anjmper bonti ufurus fit bisjenfibus mterioribus. Cap. X 1 1. Klem. PUto.  - CANTIC YERTII QVID SIT ANIMA. Capuiprimum. Ojlijuam anima confonantiam cum corpore^ cuius cjl fbrmfiSc cuuirtutibus^quarum eflfubieSiHm^perfcru tatifuimusjiidendum nobis cft,quam couenientiam ba bcat cu omnibus rebus^quas intelligit. Vro quo oppor- tunum uidere diiudico.quidfitanima^qua cu tot rcltu | eam bbct proportionhut ipfas omites intclligcre pof. fit . Et omifiis miihis , quas de ipfa in primo uoluminc adduximus.opimonibus.uidebimusyquid ea /ir, quantum ad bc ratione intclli. Ariftore. ge ndi fyeftat. Vbi mibi quide minim fatisfacit illa , qua ab Ariflotele data rl um uuigatifima diffinitio^ anima ejl aftus corporis pbyfici, organici>poten- tia uitam habens.Quia bac tantummodo explicai, quod anima eft ipfius cor- piris motrix.nec inde babemus.quomodo pofsit omnia intelligere.Neqi alia iif finitio eflfifficiens^quam ipfc tradidit,diccns , Anima eft principiumjcntidi, intdligendi^fecundumloc mouendi.Qnia ex bac tantuhabemus,q> fit prin cipium intellivendijton atitem quomodo omnia intelligat^Nec mirumjidefece- rit^cum notitia de anima(ipf eodem tefle)penitus difjficillimorum fit. Quod i Platone extraftum non ambigimus : qui in decimo de legibus ait. Qjialis animd Jit y y quam uim babeat^omnes ferme ignoraffe uidentur.Nibilominus bicham doutrinam de ipfa anima tradidit,ex quafaedius eius Jymbolu^ proportiov cum rebus omnibus indagare poffumusSed quia nec ipf aperto fermonelocp uoluitde anima ncgoao,quod diffiallimum^ pene omnibws oceultum extfti* mabatihinc eius difiipuli u&riisfemonibus eam diffinierunt 9 ut ibidem adduxi piocuhw mus. Et quamuis Proculus muitos refpuat , qui mentem Vlatonis de anima expli cate conatifunt y necipfe tamen, quid Vlato fenferit, aperire uoluit.$ed(nifutandi matcriam,quam ut dejlruerct ucritatem* Idmaxim , cum illi loquantur de mmero rationali  ty formaliibic autem de materialiiW uocali numero mercatorum : Er loquantur illi de moonc>qu? partis.Vnd tota dijfutatio Ariftot elis.utrobiq; eft in aquiuoco. Ex do ftrina enitn Auguftini^quam omnes Ibeologi uenerantur, anima Jiberum arbi- *'>*- trium,att uoluntas y qu nunpop fet Ariftoteles tanquarnpkyftcus de ipja pertrattare per id > quod iriphyjicis Ari f ote ; prafupponitydicens. Quacunque mouentur dum mouent^fubphyftca conjide* utione collocantur:qu in ea exiftentes, meliori quadam nota ,  in fetpftsijicut de exemplar ibwsjiel ideis omnes conueniunt : quod perfeclius ef ft habem in Deo producente , cr intelligente y qum ingenere prprio Jicente lotnne . QuodfaBum eftjnipfo uita erat. Vita utique creatrix , (? ditam: iom: Academ !Matf> \ CANTICI TERTII *&M- quia nibilpotcfl effe in Deo nifi diuinum, Er idem iudicdt Auguflinus de exan ptdribu* rerum artificialium exiflentibus in mente artificis, quod nidelicet per- feftius ibi effe bdbedn^qum forma: drtificialiumiquid bicformx ill quod babct ip-  ja tnrtus, uelpotend cognitiuafi ipfi comprodulafint fyecies ficut academu ci afferum\quia non uident quomodo anima pofsit metiri ea , quce intelligh : mfi habeat infe menfuras^uibus illa metiatur.Uec uideo , quomodo intcllcftus pof f\t per ci fere ,/c intelligere ueritatemmfi inf aliquidbabe4t,cui eonformetur quod intelligit.Nec fufficit uirtM illa intelleftiua ; fed particulare quoddex- n! quiritur,cui .tjuetur illud>quodpercipit. Hcec autem Juntfpecies ibi exiftentct Anniiii' aciujed impediu \ut Platoni>& antiquis placuit . Cui %? Ariftoteies confen- An ' * titjum ait. Anima eft quoddtnmodo omnia. Nec aliter intelligojfi quia cem- pycVi* tinet omnid in ratione intcUigendi, aut babet proporonem cum omnibusiEt i- viatom. i d e ji i )drmon i a rationdlis^de quafimul cum Pytbagorcis, %f Vlatonicis locp* mur. Deficit tamen ualde anima a primo, & fupremo intellelu y quid otnnkfi- mui intelligit.NahxCi tpjipdriter uirtute qudddm, aut atl^uel potent\a( ut peripatc. dicunt Pcripdtctici)continet formas, ? jimuldchrareru omnium intclligenda- rumJzf ab ipfdfaciendarumper arxem^ non tdmenfwul omnid intelligitaciu, CT unicd intelleftione, ueluti primas intelleftws :fed muhis &foccef$iuisa%i- bus. Eft itdque anima intelleftiuum quodddm, omnid cotmens concinnio quoda: ut cunld intelligendd ab edntelligere pofsiu An omnes animas aquales creauerit opifex. Cap. 1 1. 1 Ixerunt Veripatetici, omnes animas produclas fuijfe aquisgri* dibu*t(f produciidiiSlijententia ipforum pYceceptoris, qui infu~ \periori pbilofopbid inquit. Specicsfibdbent fxcut numeram qui- I bus uno udridto mutatur fyccies. N*im/ ternrio dddatur mu$> e  "* fit qudternarius,(ffic de aliis.Nouitiores tdmenpdrijienfcs Ibeologijnrti ctis ipforum decrenerunt, animas differre, non tantum dccidentibusfedgradi- bus quibufdam intrinfecisjradicatis in ejfentid ipfarnm , quibusunaquaqueres eft ba:c % differcs ab dlid.per illud quod eft ipfipropriumjyoc decernentes, quod qui dixerit animam Vttrifion ejfe pcrfeftioremgrddu illofuo intrinfeco qnid(qudfo)eft lia prpria uirtus uniufcuiufquc f Non quippc ejl donum gratiatumrfuia illud dijlribuitur unicuiqucfccundumpropridm uirtutcm. Hcu* immcra dijlribuit fingulisfrout uuh. Nonne (qu nec condcccntidfcrudrctur ab eo, quieflfumma iuflitia , ipfd pulcbritudo , & ipfe omniumconccnttts. Obfcrwi prccor Apofloli ucrbd.Dcdh(inquit)aliosfiri Apoftolos , alios propbetas y a- rJcm ' lios cudngcliftds, y doSlores dd confummationemfdnclorum, in opus minifle- rijjn quficu $.dd %.ubi g.excedit 8. per unitdtem , qu ubi homo peculiaris imago Dei ? ubi equi ipjumportantes ? ubi boues minijlri bumavi i- fttui ubi alia animalia  qunead mundi ornatum & bominis feruiiium produ- lafint ? Sicut enim non eft confonantia, fi quilibet neruus inftrumcnti cfftt ne- te, uelparanete , aut mefe^ uel quoduis buiufmodi uniforune , cum cx parfas, diftaribusque ebordis^autuocibus confinantia generetur ( Harmonia enm t$ pulebritudo uniuerfi eft ex rebus paribus , difyaribusquc gradibm refi- tans) non fecus pulebritudo totius bumani generis eft in uarietate indiuiduo* orgen. tm ^ q ua diuerfifiimajummus Moderator ( ut inquit Origenes ) in uniuscor- por is myflici fub capite Cbriflo confbnantiam traxit. Qu* confonantU & mundi , c?* myflici corporis buius , quamuis paucifsimis cognita , tanta nihe* tninus elegantia , (ffuauitate condu&a eft ^utnullaperfeciior inueniri que- at. Vndeflaccommodata Cbryftppifcntena.Doccat aliquis res melius T O N V S S E C V N D VS. 55, ficri potuiffe. Nemo Utique docebit.Et fi quis aliquid corrigir e uclct , aut &- terms faciet , aut id.quodficri non potuit , aut non congruit , dcfidcrabit. Otf nes itaq\ mundi fartes ita c necefiariam quo- ?^i que proportinem aritbmeticai qua^tanquamiujlitia quadam moderatis re- biisjdluetttr pax . Nec dceft Muficaproportioiqux cft iuftitiamaioribus ma* iorem iribucns rationem , minorus autem minorem , ut Proculus ait . Et b uud xquet numerum ad nume rum geomtrica^ und comparet propor tionem ad proportinem. Ex quibus omnibus proportionibus( min primo uoumine diximus) conduZla efl hM **** repctit. Deus non efl dcceptdtor perfondtmn . toc idem fe trus dffcrit^fcribcmjms Potuicis^Gdldtis^ Cdppddocibus & Bithyniis.Et ite- rum in Apoflolicis dclibusgmis dgit Deo > cum certifsimc comprobdret, noi ejfe dcceptdtioncmpcrfindrum dpud ipfum . Acceptator cnim perfindrum (ut Tbco*. nofbri Tbeologi docent ) efl isquidliqud rationc , aliis debet , fpribus ej- ftentibus meritis  & deliRis , non rcddh pdrid pramid , aut 4- rei , quorum dltcrumfi lucre iubedt pceiuimfai redtus, dltcrum datem uclpcni- tus y uel dliqudntm  debitd peend dbfoluat , bic merit perfindrum deceputor dicitur^c efl. Uonjecusfi duos bdbet  camelos > cr huwjmodi multa gemi dnimdlium^nonjlum terreflrium >fcd eorum , qu{2  huiujrnodi^qui miniflrent. luflit (? infpiritudlibuscjjc Pontfices JPrafulesdiucrfos ipradicdtores r & doftores,quifint dliorumiu- ces . Qjpbusfubiccit regendos , tf qui dudituri ejjent pradicantium ucrb. Sunt cnim ( inquit Apoflolus ) inmdgnd domo Dei uafa aurca , drgentea , (f ligned , dtquefittilid : ut ordo , cr pulchritudo uniuerfi exquirit . VarU ig- tur bomnmn gencrd cjj uoluitjummus Moderdtor , diucrjdtyuc concefit do- nd , redditurus diuerjd pr t vade. Volo cr huic ncuifiimo date y fuut & tibu fai non licet mibi facete quod \olo , cumfim lber conduSior ? An oculus tuus ncquam cfl, quia ego bnus fum i Q# qukm maios pluat y Cr folcm fuum oriri faciat. Aut ejl obligatio fbonte inducla cxpaclo initodevita y r regno terno tribuendo feruantibus eius pracepta. Qu&intunxit r,vf idn; baberet (iuxta Hieronymi fententiam) remunerandi caufixm: ueiutbomi- nem ipfis pticcptis , ffacrificiis expiar et, ^perficeretNnde nec his con- tentus > vt magis adhuc perfiecret filios , dedtt perfeSlionis confdia,cum cxprcffopaclo remuncrationis dicens. Omms y quir cliquer itdomum.fr a* ch ri trs , v cl furores y fiue patrem aut rnatr em >fiue filios > ve/ agros propter ST VS * nomen mcum y ccntuplum accipiet ,& vitam ^eternam pofiidcbit. Etquia omnium efi Vatcr y omnes tanquam filios \ocat ad regnum. Hinc cum Vidif- p ccril  fet l-ctrus , qud curam haberet de Cornlia gentilij aluando ficut de ludctis. dixit. Kunc cognoui > qud non cfl acceptatio perfonarum apud Deum>a- cio utem paElo de remunerando unoquoque ffecundum opera ipforumfi in aliquo defiecret , de acceptatione perfonarum pojfet accufarL Si autem v/- tra promijfa aliquid cx fua lber alitate largitur , nullam acceptationis notmincurrit. Solutio aliquarum difficultatunu Cap.V. Vnc ver antequamprocedamus y explxcandafuntpro uirilino- ! B^QBfil fa* aliqua qux nosfupramodum angujlarc uidctur y qumulti ejfecliuafacontumelice y imo omnes natifilijirt exclamar e cogdtur.Q altitudofapientU ^fcicnti^Dci/quamincomprehenfibilidfuntiudicia eius y * inucsligtii- les ma eius . Quis c ognouit fenfum domini ? aut quis con filiar ius cius fniti Quid igitur ad hxc dicemus 7ios tantilli y cum uas eleUionis conticcfcat y & cuafi de rcfolutiouc dchcrans diedt iudicia Dei d nobis incomprehenfibilu? v cr mh [ut Qrigcncs ditjjbeaalem, z^Jin^ulorum rationcm Cr qu&rcrc im~ pcnti cjlytf riddcrcuclle dementis. Aliquam dutem (faltem ingencre) ajugxare rationcm y r pro quanto -Dominas concejferit y foluere hos 3 (jui UCl hcurincxplic.ibdcs y duri/j contradiclorij nodifion temer ar iiimiui- i*pi:n t amtts.- Quod u: mchus fi'\'.xwus y dhcd quidanpramittcndum cfl y qitol Deus omnes diligit > r omnes uult faluos feri, Borius efi (inquit Sapiens) CT fuauis domine (biritu* tuus in ommbus y  - diligis omnia qu fduopopuli ex ventre tuo diuidentur ,popiusque popuhmfuperiihu , O* m diorfcruict minar i. Nrt t ame n perpetuo feruiuit ffed ad_ tempus : ut pdtet Ifabac fyiritu f anelo cdoclus,ipfl promiferat dicens : Super gUdtum tuumviues^fratri tuoferuies: tempusque veniet , cumexcutias , & fal- uas ingum eius , de ceruicibus tuis . Seruiuit enirn , qui $ Edom diclus efl, rzribus lfral y vt Dauid bis repetem dial- In \dumceam extendam cdlaa- D  { ^ mntum meum , edm mihi videlicet fubiicicndo , vt exponit Hicronjuuis. llihi aliengena, idejl Allophyli , vel Vbilisleifubditifunt.ScdexcUJfum e/l ^ mum, quando vemt Mefiab , qui omnes aferuitute lber auit , voedns adfi- km : vt Paulus fubinferr. Vocauit nonfolum ex iudeis ,fed cxgentibusfi- pau^s. cut in Qfee diclum efl. Vocabo non plebem meam >plebcm mcam : r non dlcclam > dileclam : * nen mifericordiam confequutm , mifericordiam confequutm. Vofitusemm cfl tn Sion lpis viuus : Omnis qui credit in iU lum, non confundetur , nec fer uns erit,fed lber: qua libertate ipfc Qhtlslus nos liberauit. Voluit queque indurarccor Vbaraonis , & Aegyptios : vt oftenderetin cisvirtutcmipfuis : fed vcmcnteMefliah ,adco emolltuit Ae- gyptios illos ,vt omniaeoruin deferta complerentur monachis inferuien- bus ipfi Cbnlo. Vel dicamus , quod non aliter indurat , nifl quemadmodum indurdtur lutum cxfn difyofitione db eofole , qui ceram liquefdt . Nam i- icm Deus(vt longa ferie difyutat Augulinus) rdios iuTtiafua dijfudit vi duos reges , typopulcs , Chldami , 6* Aegyptium.Cor autem Babjlo- nij , ab eodemfole emollitum efl , Aegyptij vero indurtum. Emollit quotkic Deus cor exaudientis vocem eius : ohaudientis vero mdurat , c? exiccat, ut iffc apoSiolus alibi tefldtur.Tu dutem fecundam duritiam ruam , ? cor im- pccmtcns , tbefauri^as tibi iram in dieir (f reuelaonis lusli id;j Dei . Si quis igitur induratur.id abfquc prpria culpa nonfit > Mitcitcmm Deus rdios Juos in nos , vt calcfaciendo emolliat , fl quis vero inditratus rcfislit, induratur ddbuc.Vultitaque c ale f acer e y flautem durities fcquitur ,idfit, fuarccipiensipfum colorem >co abutitur Jicun dliqui abujr farte redem- pnmis beneficio , & ccfiit eisin rumam: qudsalus bene difpoflns fuit y ?* $inrcfurrcclionis beneficium . Sic enim contingit infirmis Vharmacumfu- fapere recufantibus^aurfifcipientibus abjque regimine : ut aggrauetur in^ firmitas , non quidem ex mediei vaio ,fed ipftus infirmi caufa :flc abktcnti- bus Deibcncjioofit. Sed adbuc nos prxmimur confider antes, quam pia , c? pitcrna curaftchmflt , ut aliqm na flnt inter Hebreus, apu quos crat ^umxlegis erudio y velnafcantur inter Cbnslianos euangelica dotlri- r * inslrucio$. Alij vero inter Aetbiopus , vel v fulas canrias : in qu.bus X( fli bumanh carmins, vfusefl:aut apud Scjtbas ,q:iibus patricidiunt^ YY ij CAriCI TERTII quappietate^HadamperpetrabatHr , \el apud Tantos , vbi immlabantur hoiites : fec tnter \ndos>ubi diabolus , tanquam numen quoddam adbuc ac- ncratur - Quod non contra pictatcm pater nam cffeftum eft : cum idemfitiru Vlaiut quit Vaulus)Domnus omnium > & dines in omnes } qui inuocant illum.Qtnni? cnimqmcunqm inuocauerit nomcn dontini, faluas crit. Etpro altercam: fubinfert apottolus. Et quomodo inuocabunt > in quem non crediderunt  lt quomodo credent ci , quem non audierunt  Cui rcfyondet. Nunquidnon audieruntEt quidem in omnem terram exxuitfonhs eorum, r in fines ou bis terra verba eorum falicet prdicantium nomcn dommuqui contentus ejl babere vrios cultores, ($ dtuerfos in moribus ad pulcbritudinm \niucrfu S; autemnolueruntperfeucrareincultuab apoiolis tradito\ eorum fiteid- pz>& non Dei,quieosvocauit - Sed quid dicemus de gentibus ante Chri- jlum } aut debabitatoribus infularumorientalium nuper repertaru : adquos non uidetur perueniffc mrnen DominifDe his dicamus > quod quifuerunt a* te Qhnslum lege Mofi non Ugabdntur,fed tantum domus ifracl 6 aduen- titij quidam.qut fronte illis addiSi erant. Aliis autemfufficicbat y lex mu- ralis } cum effentfibnpfislcxyojledcntes opuslegisfcriptumin cordibnsfuit, Crt tcjhmoniumreddente illis confcientiaipforum. De quibusefl Gregorijfcn* tcntia } a nouitionbus ibeologis celebrata . Quod apud nos valet aqua h~ ptiJmatis,hocegitapud veteres,vel proparuulisfola fides , xelpro adults uirtus facrifici) aproeis qui erant deftirpe Abrabamyfleriumcircwa. fionisSedpojlMcfiixaduentum^ehiSyqui natifunt extra fidem y poj[cmus *auiu dicere cum apoflolo. Quid ad nos de bis , qui foris funt > iudicare i De his \idclicet qui non funt Cbrifiianx milititt public aferipti y fub fenfibihbvs ftgnisfligmati%iti , de quibus tantummodo iudtcat ecclefia. Nam Deus } cu~ xus wdicuim non fubucitur fenfibus ,eos , qui foris funt y iudicabit } inqwt Uem. apojlolus. Nofirum autem tudicium ftt de public confignatis* Seddiccnt altquu Qur Deus reliquit cos foris i Refyondcant prncipes mundi } qui *- deo exprcjfam Dei gerunt imaginem > vr Dij nuncupentur , cur ipfi mi- pforum crias non omnes admittant :fed eos tantummodo > quos vount: exteros autem extra relinquunt. Ipforum quoque curam gerentes > iffos dnuduant , remuner antes jidelcs > (y pumtntes infidos y quamuis fint cx* Chr i tra cunam. Caue (inquies) quiafummus imperator ait. Qui credidcnt, CT bapti%atus fuerit ifaluus crit ; qui \er non crediderit } condemnabi * tur> Dicere pojjemus . Qrcdunt forfitan multi , quamuis fymbolum pci chr( manifejlum non babcant. Alt cnimipfe imperator. Alias oues hsbco>q& non funt cx hec tuife illas oportet me adduarc } cfict \num ouc mfi gremium ecclcfi* -** qu^dduduccntur li y quiin ipfononerant. De quofub nomme regnu^ lorum iterumait. Multiuemcnt xb oriente er occidente > O* recurnbent ST Vi. Idem TONVS ..SECVNDVS. 3 jj cm Abraham ,lfahac ,  Uhacob } in regno ccclorttm: Eiltj atttemregni enacntur ih tenebras exteriores. Multi cmm regni calor um expertes iu~ diuntur  donatioms , y iustitix accipientcs irt v/frf rcgnabuntpcr \mm lefttm Chnslum.Et rurfus . Igitur ficut per \nius dchclum i omnes lamines in condcmnationcm , & per vnius wsi/iamin o- mes homines in iuslificationem vi>*. Etfi per irtobcdientiam \nius hominis peccatores conslitutifunt multi, ita & per vnius obedicnam iuFticonsli- tuuntur multi. Sapiusrcpetit , \t nos mentos reddat , qubd non minorf.t vir tus Christiu t flificdns,& expurgam , qumfucnt feccatum Ada coin- cuinans. In Cbrislo enim vper Cbrislum qui cjl Vera aqua dlticns (cuius hac elementar is ejljignum) regencramur, & cxpiamur. Et quarmis fignum urtquamfitabfqucjignato(dummodofufcipiem non obfict) res tamenfa^ 'r*icntiqu*fignaturbe n epoteJlctfcJincfigno.Ej}(in  uiuM^^ plex baptifmatfumiMsJamims&fanguinisSufficitq; (vf iunt)baptifmct ^mims,jinebaptifmatefluminis,no authocfinclo. Porcas efl autem Deus cx .apidibus iTlis, qmfcilicet videbatur reprobati Jufcitarefilios Abrahs. tpotcm cfDeus(aitVaulus)infcrercillos,quiproptcr incrcdulitatcm cx- Piului ci\i\unt,mfipermancant inipfa incredulitatc. Et per infitione,tamfurculus ^'^qumborneoliuaarborfrucliferafit.Vtcrqucc^ fc m ipfo mfcrimur , quando adharcmus ciper fidem : cy in ipfo iacimus junltmcntumopcrum nojirorum: b tunc\afa qua for mata crant incontu- 'ham } Cjfiaiintur \\ifa honor is, T digna menfa regia . Ncc aliqua tatttum- mo v./ d crant in contumeham(\t alicubi tangit aposlolus)fcd owria^t i- Pauiu?: pjcmet alibi ait.Omncs nafeimur fluir aft contumcha-.-quamuis aliqm ordinatifint m honor cm . Et quitDicat ipfc Vau- lu tcitmTimothodijferens.Siquis\inquit) emundaueritfc, cxuafccontu-^ mdufiet-vas in honorcmfanclificatum^vtilc in omne opus domino, para- tamadomne opus bonum.Eccc quod prius tribuebat diurna: clcclioni y nunc tpbuitopcribusyydifrofitwm noslra.ldtamcn citra omnem controuer* l  :lntcru cnitnamqucclc&io Dei,& gratia prxucnicns, cooperam, & iu- Wans. Adejl quoque confenfus noser , ^ aoIW uoluntus cooperam, ^ooperatores cmm fumas Dei fedadanimoinharmom^andam, de qua crat YY iij CANTICI TERTU fermo>rcHcrtamur. Qupmodo anima in principio nttdaftt,aut appareat. Cap.Vl a T/i diuerfis gradibus anima ab optfice diftinftafunt 3 \na ta~ meneflcommunis omniumearum origo, & idem ortus . Ow- nes anima (inquiuceleslis Pater & formar um omniim dator) meafunt; & a mcvidelicct progenita , er in corpora diffu- .., fe^QuMtumautentaiortumfumftidem {ait fapiens) homo mortalis,^ milis omnibus,exfeminehomims,& deleSlamcnto carnis conueniente conec- ptus.Etnafcens accepi communan arem, CT infimiliter faBam decidi ter- ram } r primam \ocemfimilemommbus emifi plorans Mecexrcgibushu- buit quis aliud natiuitatis initium.Vnus efl ergo mtroitus omnibus ad uham, rfmilis exitus , abfque uidelicet cognitione & \irtute liqua.Hinc apud feH * K ' Veripateticoseflillaiamomnibustriuiisfcntcntia,qubd anima  principio efl tanquam cabula rafajnquamhil ftt dcpiclum. Cui adflipulari uidetur id,quod inferi illefapies quifquisfuerit.Vropter hoc (quia \idelicetmtus f CT ignoras egrejfusfumdevtero matris)optaui,& datuseflmihifcnfun- pio. ftocaui , & ttemt in me flpiritus fapientia . Scd Vlato , quem multi sx cius academia fcquuntur , cum uidifjet muitos fine difficultate difcerc,imomul- toties feire ,quanondidicerant ,opinatus ejl faceies & formas rer um, h confequenter doBrinas animar concreatas ,fed impcdttas fenftbus , & lm- mimbus cor por eis ,adeoutfludio , tempore , & exercitio excutianturfpc- Antiqui. cies,qu* inerant.Hmc dixere antiqui nonnulli , qud anima intrans corpus bibitde gurgite lethao diBcxi-ntn/idcfiab obliuione.Quamttisiltj dicant hmc ejfefluuium inferm , ad quem defeendentes de ipfo bibunt, qm obhuifcmtur omnium uoluptatum ,quibus m mundo obleclatifunt .Yni ** Sneca , Intus immenfofinu , plcido quieta labitur lethes uado : Demitfe curas ,nee remcandi amplius pateat facultas . Elexibus multis granem inuoluit amnem . Et uer utrobique lethargum maximum patitur ammi,tf quando corporc immergitur , fligatur:  W 1 uidcm   Qynomsomnia.Cuiusnominis cbnfma & Iohu * watm, cumtrtdtdiffetQbr&usns >a uo: nouerat idneos, ^eleBoia CHKt latredixu.PatermamYenaui nomen tuum bomimbus , quos dedft mihi. f" * Miqmettamboc cbnfmate prtuentifuere in materno viro?* de lobanne, KS* Wlcremialegimus.Qupdanfuerit per infufiommnoux fapientix t anpet mononem ^elamims , vr mtellefas expeditus, & reuclata facie pofTet cogmtiombusfecun- P '{ f ext "fgrep'oneprimiparmis , utrarumque contraili funtfru- itus.^indiclus earum ctdtus ,cnm labore, vfudorcfbiritHS, womnium mriumexercttio. Jl  - Ad quemgradum intelligentia pertingere pofit anima. CapVll. lVdMplurimaintelligibiliafutlt,queum,creaturamqitedi?laret,fiomniaqu4i Deus nouit y cx- terorum cogitatio afequeretur . Sunt item multa, qua angelt (maximfu- $ m rcs)inteUigunt\undjntelligcnti,autintelUgentes dicuntur)qua nos YY iiij CANTICI TERTII intelligerewquimus corporeisligaminibsprapediti.ln hominibus quoque t apcrtijiime dignofcuntur diHmtti cognitionumgradus . Multa enim cogno* Acum ammali boCyVel illo particular ijln boc deprauans fententiam anti- quorum } qui locutifmt de intelleBu illo vnicoj $ vniuerfali . Etfixit ,atque pgit eum crr orem ,qui fubuertit pbilofopbiam naturem antiquorumyr ve+ ram:deflruitphilojbpbiammoralcmy&Tbeologiam ; aufert iuftitiam, & omnem virtutcm: Gr adeo ab omni ratione elongatur^t neque computatione, necjue mcfnoratu dignus fitifed omnimoda obliuione in perpetuum filentium xhcoio; depor tandus .Vofftmus eamdiccre > quod intelleftus ?fi omnia appre- henditnon tamen comprcbendit(vt aiunt nonnulliTbeologi)autnonplcn apprebcndit . De Deo enim omnes apprehendunt y quod ipfe efl : quid autcnt fit nemo. Vatrem etiamfimplicifiini confitentur y quis aurem fie , nemo nouit> mfifilwSyf cuivolueritfilxus reuelare .Df filio quoque plerique multa lo- quuntur y tamen ipfum nemo nouit . De bis igitur > r de ar canis > (? de my^ jleriis y qu*circaipfamfan&ifiimamtrimtatem, & ipfumDeumfuntydicere Ef1cI k? pojfumus illud Ecclefialici.Glorificateipfum quantumpotueritisyfuperua- kbit adbuCj? admirabilis magmficentia eius : Exaltate illum quantum po~ tefHs,?naior efi enim omni laue. Exaltantes eum replemini \irtute:Nec labo retis.quia noncomprebendetis  Multa enimfunt atfcondita maior a his > &> pauca videntur explurimis optribus eius - Confentit 6f Ariftotelcs , dum amo*: ait. Sermo noSber de diuinafubflantiapcrpaucus efl, ? debilis ; Laudatq; Slm9ai i alam Simonidis fententiam , quod folus Deus babet bunc bonorem^tfit metaphyficuSyintelligens vidclicetjeipfum, diurna omnia yfubflantiasfepa- ratas* y quidditates } proprietates > numerum y proportionemy ac omnimodam ter um omniumproportionem . Ecce igitur quam multa funt qu%? docebit vos omma:Nam boc intelligiturjion deommbus abfolut, fed de us y qu VIII. cparua bine dificultas infurgit 3 an intellcclusfemper atn- gat omne intelligibile^adquodfuaptenatUra cofeederepoffet. tic breuitcr diamus, quod (nifallor)eodempajfucurrunt in- telligcre y 6" viver e.Efl enim vnicuiq; terminus vitaprafixMs> ^cmpraterire nonpotejlyad quem tamen velpaua deuemunt , morte mui- YYv 'CANTICI TERTII tisdecauftsprxj tisdccaufispraueniente.AUquandojui* violentiainfertur,autmo regi- m ecitat*rinfirmitas,bipfamors,Aut(*cumfapicntcloquar)quiac- fummatutinbrem^xpleuittemporamult^Vlacitaemm eratDeo animai- pfius propter bocproperauiteducere eam de mdio iniqmtattsMonfecus co tinzitdeinato ad aliquemgradum do?lri* dicen S .Cumphofopbosinterfe > autcognitionis gradum nobis praparatum attingere ofimus. Cap.X. E frustra labor et quifyiam rea multa, ut adipfum cognitio nis gradam deuemat , ad quem pro ipfms dxfpofitione pertin* gcrepotefl y adibimus fummum totius fapicntt* y r dochin* magilrum Cbnilul E S V M,?videbimus und fuamhaufe rit dotlrinam* Mea(wqmt)doEbina non cji meajed eius qui mifit me Vatris: Et difcipulos buius injbruclionis participes reddens } ait . Qmma quacunque udiuia Patre meo ,notafeci uobis, pro veslrafcilicet capacitate. Nam mul- ta rcferuauit;qua,quamuis bapti%afa abluti effent aquafapientHt falu- uris , tamen nec caper e, nec portar e tunepoterant : quia non adhuc bene ex- t&fh O 3 cotroborati , offendcbanturfuperioriluceAdeo inquit : Cum untem werxtillefjpiritus ueritatis, quem mittet Pater in nomine meo,illetsnquam Mdelicet \obis magis domeS} t cus,uifua ignea excitabit,y acuei mtntes ve- flras:fuggeret uobis omnia: CT docebit nos omnia , quacunque dixero uobis . Nec tantum hoc de duode- am apojlolis diSlumfet.Namille fyintus perfudit omnes,qui crant pariter in eodem locotfuorumfumma (ut Lucas paulo ante dixerat) erat hominum fere centumuigintiAlios quoque muitos per fuderat ijle fpiritus ^utdeSa- mantisprofequitur Lucas.Cum audifjent (inquit) apojloli^qui erant lerofo- L  l)mis,quia recepit Samaria uerbum Dei,mijerunt ad eos Vetrum, 6* loban- ncm.Quj cum ucmjfcnt orauerunt pro ipfis,ut acciperct fyintum fanftum. Et t une imponebant manusfupcr illos,& accipiebantj^iritumfantlum: Qui iatur per impofttionem manuum apojlolorum, & aliquando per eorum fcrmones,ut infra diatur.Loqucnte Vctro cum Qcnturwnc , cccidit fpiritus . . , \mius fuper omnes ,qui audierantverbum Dei .Vnd objlupuerunt multi: fid et iam xn gaites gratia fpiritus fancli diffunderetur.Et Vaulus cum ba PWjJj* quofdamLphefios } & impofuiffet manus fuper ills^cnit in cos fpi- rirusjanttus. Et qutd operabatur hie fpiritus ,Jlatim dcclaratur, dum dici- tur.Et tpfiloquebanturlinguis ,& prophetabant . Confequebatur cmm cx illofcrochrifmatc immediat donumfaentiqui vime crediderint ,& meo uidelicet cbnfmate unSli j aer int. In nomine meo damonia eucicnt,lmguis loquentur nouis: fatitti$irtti*s , qui omniafuggentpro capaetta- ler - tewjbaQiucrcndque e\\ mens, quam conjecu (tnquit Tnfmegiflus) pro mortalibus intmor tales Ubentur , tntelligcntiafua cuncla complext , qu* m terra funt,qu* in mari&fi quid eflprater eafupcr coilum.Alque adeojci- pfos erigunt , ut ipfum quoque bonum intueatur.Quodfanc cumprofiiaut, eam.quabicmfcimur^uram^iferiamquandamarbitranturineglcclu^ habentes corprea omnia } adunumfolumferuntur . Uaccnmjcieutia men- tis efi:dminorumfcilicet contcmplatio , cr D intelligmia } diumo cxiflcn- te cratere , intclle&quc uiddictt , & illo iuino nobis ccmmumcato.Qupi cumfapicntia implcjfet } praconem mijit , bonam uttque jynderefm , aia bo- num genium iubens talia amunare ammis hominum.Ucrgatfcipfum in bk pater am quicunquepotcjl,credcns craterem,animam ad Deum qui dcmjent redituram,quacjifiem nofeens cuius gratia natafuerit : Quicunque iguur praconem exaudiunt ,fcfe mer gentes in mentem } hi cogmtwms participes ef fecli,mentcmquefufcipientes,in bomines pcrfeclos cuadunt.Et quxrennfho quopafto huius cr ater is latrcc abluerctur y mqmt.^ifi jili tuum corpu: ode- ris , teipfum amare nonpoteris . Quamprimum non te ,fcd Deum duexeru, mentempronus confequris : Hanc dcniquc nacius,facntiam  uejligio ns- afecris . Ncc credasfimul utrtfquc intender e, mor talibus atque dwims.Duo vanque babemus corruptibile , & incorruptibilc , clcciionc unius amtumt idem. alterum.Et quotienfeunque umtts cura rcmittitur,altcrius intenditur. Ef r ipfe Mercunus animumfapientia applicarct,rcmifja ornai cura rerum inje- rior'tmJaborauit(ut bono autborcdidicmus^ntcquam mentem cofequerc- tur,uiginti &fcx annis,pro ipfa tonfequenda. Qgamflatim ucri Cbnfn it jeipuh confequcbantur } quamuispro ipfa confequenda , paria utzrque prx- ceptatradidcnt. Knne & Chnjlus docuk odijfc corpus , & animam bm uidclicet inferior cm & animalcm ? Nnne ore rotundo protejlatus cft nos tninime pofje duobits domimsfcriurc,Dco,& Mammonafyiritui , cr ''"'* diuinis,& terremstqna omnia codcmpajju currunt . Hmc docuitpnmum quarerc regnum Dei,quo adepto omnia alia confequunturf Sed non pojjum (mquies) necmentcmhanc adipifa^iccCbrijli^utSanclij^iritus lumine perfundi,cum iamhac nojba infcclicitempcjlatc,non uideantur ampliusnn- wina uerjari nobifcum > forfitan{jcdutinamjalfo)noflrisfugatafl.igitiiS' Rf uocandafunt igiturpro uinbus.QuoJfifieri nequit, audi quid duat Hicro- nymus contra Ruffimm.Qupd apojlolisfpiritusfanciusfuggcfiit, mihijl*- dioliterirHmcomparandumcjl.Uterarumqmdem } quexarantea,qux- NVS SECVNDVS. 3y uitiis oraculisfufceptafunr,non qua humanis ingens cxcogitata . qma hac nondlufirantjcdobtenebrefccrefaciuntingcma.i^menm docenthm- fbruunt (inquit Virnmus)^uifpfosnm^n^ t*&mi agroti y autrcgcrccacipoffknttHHcergo nos omnes, quibus \ua curaefc conferamus. An cxpeSlabtmus donec Scrates aliquidfciatfaut Anaxgoras Socra; . intenebrislumenuideat autDemocritus uirtutem deputco extrabattaut^. Empdocles ddatetanimi fui femitamfautArchefilas r Cameadesyideant, K& femiant, & percipiantfVox ecce de calo docens , ' nobisfole ciarias lmen c * XflC *  oj}rnderis:Qujdnobis imquifumus > tffapientiamfufcipcre cunclamur.qua ioh botnines contritis in inquirendo atatibusfuis nunquam reperirc potuc- wnrfQu} uult tgtturfapiens^ac beatus ejfe,audiat vocem Dci,qui injeriptu* mfanRis ommbus loquitur eamveritatem^uamfolus cognouitjterprabes, juodfolusdocuit : lmen oiendcns y in quod excellentijlimum acies humana mentis non figitur mfiab eo y qui lucem diffundit,expurgetur & excitetur. Qmnia entm natura, tf Deifecreta infacris eloqus traduntur : ca tamen kge , vf non percipiant, mfi ver Japientes , & collujlrati : ca ter i autem in vcitibulo par abolis pafeuntur , h anigmatibus.Hic eratenim mos(vt O- "**' rigcncs ait) n modo chriSliana y tfpropbetica doShinafed tfphdofophia ftudentium:ut aliqua in apertum aderentur y nonnulla vero minus vulga t, pramerenturjdcntio. Lrat emm qui Vjtbagora public audirent docentem: h quifeorfuminfiruerenturin bis, qua (wdicerefolebat)digna nequaqua ?rant,\t adprophanaS) tf nondumexpiatas aures peruenirent. Erantquo* aueapoFtolo Paulo per fecli difcipuli, inter quosfapientiam loquebatur: & P  I{ *. cranteommunes ,tfnondum imtiati , quibus conciones publicas , tf epifto- Us exponebat.Eram infuper Chrilofccretioresamici,quibusfacra,tf mar gritas tradebat pretiojiflimas : Er erat difcipulorum turba , quibus inpa- r wolis loquebatur. Amoucat igitur velamcn ab oculis , tf adpenetralia fcnpturaingrediatur y qm natura , tf Dei arcana difeere cupit: tfadeum tcrmnumperfcElioms deuemre y ad quemfuapte natui a ; aut diurno mune- rcd(ftinatuscft. Anperfcnfus exteriores procedendum fit ,ut ad ipfum deuenia- mus tcrminum. Cap,X. T quia multi addiftifunt corporeisfoifibus y his natura arca* na, tf Deifacramentafub \elamimbus , & fcmfibdibus fignis data funt. Eis autem y quipro cofuctudine(yt inquit apolofus) habentexjercitatosfenfus y interwres\idelicet^ddifcrtio mali, atque veri Crfalft datur jolidus cibus : tf commumeatur fa . P^tia.qu^pcrfeclorum cj : Cr cor um, qui xfumfenfuum exterior um, in ndiorctn commutarunt: vtentes fcdicet inter wr ibus y \t Origenes contra  /ge; ZdJHm optun dijJerit.Scddurumkoc , r exiraneum nimis videretur ?c* Pcripn . OQHl J CANT1CI TEUTII atA- tipatcticis : fyuiplcrifque locis habcnt afuo Artjlatele rcpetitum; Nibd cfi in wtclle&u : quiTtpriUspterk tnfenfu.Quod damus his , qifdam cogmtw- nem dedutlam afenfibus dcguftdrunt r & contcntifunt fuo tripltci modo co- cnofccndiyptr tffiniQncm , dimfioncm > & compofttiotiem . Sei nobis con- flat duos dliosefje modos intigcndi, tton taftos dpraceptoredoftrin quod ipfipronfa at Domimts dteens. V r idebis pojlc- riord med > credturas mdclicct: qu docemur pr aceder e in libro Sapientice , ubi dici- Motes. tur.A magnitudwefyecicifc crcatur * conucnientiam cognouiffct , nequefeiteordi- naffet arcam 3 tabemaculum Domim : in quo triplicis mundi perfecla con- tincbdtur imago. Ncque rit applicajfet facrifiaa : quce exquiruntur ai Deum> &yirtutes cctlesles placandas y &" ad expiandum homwcm , qm q* ipfe Dei , & mundi gerit imaginem- De quorum facrificiorum facramen- 2>imc"on. tis Kabi y Simeon y Ben y locbaijuper Leuiticum , ecleberrimum y 6* amplifu- mum volumen adidtt. In quo pene omnium rerum ndturas difcutit . D-  v s ' na quoqueipftMoft patefeat ille , qui ait : Oflendam tibiom?ie bonum.Xcc efiahudomnc bonum , nifi illud y a quo omnia bna . Er quamuis aliquando facicmfuam ncgduerit y ulteriufqucfitprotcfiatus y quod nullus uidcbn ft- acmfuam uiuens > nihdominus paulo [ttpcriiis dicitur. Loqucbatur dom- nusad Mofem facie ddfacicm y ftcutfolct loqui homo ad amicumfuum . Qux collocutiofaaei adfacicm y uidctur pnefupponerc ipfius faciei uiioncnu tt (ut Hcbrici aicunt)angclus y qmloquebaturfcatm y nunatpabatur Matatron princepsfacicrum > quia eius ojficium cfi introduecre altos ad fatiem princi- uh*:eh pu-Q&tMctMwlbacobfciudijfcrcfiatury dumait. Vidi dominum facic ai ima factChuNec ignorabat diuus cubar ifia Jjir u u fanclo plcnus, anpojfct nideri hcec Dcifacics > qui toties in fuis hymms > de ipfa ofiendenda rcpctit;Ojfoidc inquitfaciem tuamjts falui erimus.Et iteram; Quderitcfacicm ciusfcmper, & rurfumilllumina idefi illuccfcerefac faciem tuamfupcrferuos tuosfxas k d,$ . quoque aitiVidi dominumfedentemfuperfolium excclfum } ? cleuatum. Ef nefit contradiclio infacris eloquus y breuitcr dico y qud Deum non uebit homo y mfi moriatur pretioft morte iufiorum:dc quafumma utncas con- t v s.. fuetofermone myfitrwfo^ parablico ait.Sifigranumfrumcnti cadois ut terrammcrtuum fuerit y ipjiimfolum manct y jinc fruetu uidchcct peito- ris hominirSi autem mprtuumftcrit ,& ccfjcrit hommifpirituali , O* /; ; TONVS SECVNDVS. S 6o tcriori multa JruSlu ajfertyOperando.mdendo^ dcgujland diurna . Quod aliqualiter explicas apajhlus inquitMortuicflisfa mtaueflraabfcodita cjl P " uIu,; cu Cbnfto.Hac igitur morte moricbatur propheu, & fcptcmjbiritus aflantes, & omma quec dccerncbanturficri uars rctroalis tcmporibus.Audtuit ano o^e canhcafanclorum^ angclorumad multaque reconditijima facramen- ti pC7irtrautt.De bac morte etiammeminitVaulus diccns:$aohomincm } m corporcfiue extra corpuhicfcio^eusfcit.raptum buiufmodt, ufqueadter- P * uIus Mm coelum, Cr auiuit arcana Dei y qux non licet bomimloqui F/f enim tunc fcparati anima a cor poreja non corporis ab anima : quia illud uiuificatur ipfa anima ,qucc nec operatur in corporc,ncc uiuit in co P nif: quatenus ipfum uuificat.Ad bunc cpuoque modumfciendi dcuencrant apojloli : & quorquot dmna dia luce } t&fyiritu omrua fugger ente per fufifunt,qm y ipfi bac pre- twfa morre cmigrabant.Cuws reijignum erat } quia nec mortm^necpaKio- ncm.nec contundiam illatamcorpori } & animahiammortuopertimcfcebat. Ver um dia myTlcria aliquibus minus, aliquibus magispro illorum capacita* te ojlcndcbantur:cjlo qud eadem morte arreptifuijjent. Alter autem modus frendi cjl per aiquatam ucritatem cum intelleclunojho :ficuti tequatur cla^ uisfcrafux.Quo yfi non pleno lumine per cipimus ca y qux deponuntbiMui ifjfacramenta conjjcxcrunt , aperiturtamen nobisporta 3 utexconformi- tite xeritatisperceptxf exlumine qud ab ipfu pcnetralibus aptrtis nos ihshratyccrtiorcs rcddamur, quam ex apparcntibus philcfophorum demon- l /tionibus.Apparcntcs dixerim } quia aia mllam, aut paucifimas uerasf- (crunt demonjirattones in naturalibus.fcd deducuntur cxprxacceptis ab A- njhtclc, aut a quocunquefit^qui dia antprxdtxerat . Hunc igitur modum vKclligendi a Pbdufophis afiignatumnnfimum ommum y ? minus certum di phifcfo. ia.- ico. twwwm,qui habetur dlv claro contuitu Mdium vero ^quando datur ^cis j ut non modo legamus , r tntelligamus auribus exterior ibus fcdper- e.pumus mdwribusfcnfibus ea y qux recndita funt in his,quxfub vclamini- iw tradumbi.qui vero intuitu eadem conjjpexeruntMultiemmfunt^ dequi wsfiwmavcriras inquit, qud audientes non audium & inteligentes non w: lligunt. Ncbis enim aliquando datur } yt clar percipiamus ueritatem  wdidlafacrarumliterarum emanantem^ ut ablato vclamine,? reuelata s t v s* j tcie infyiciamus ea.qux uulgb>f faptentibus mundi ahfconditafunt: Cf tan ;* ccrtitudine, vr omnis amoueatur perplexitas > cum ipfaperctpiamus me* [ nbusfcnfibus quam exterior ibus* fsrttpa, CANT1CI TERTII QWvm& neceffarijfmtfenfus interiores ,quibusplur a & ca - tiorapcrcipipojfunt qumpcr exteriores. Cap.X l =ga; E ijlis igitur interioribmfenfibm tanquam mclioribus,nobis dif gytfcrendum efi:ld maxm,cum Peripatetici,qui potifimefuntbac 1 tempejlate prx nambus de exterior ibus plcmjim Q> nnutiw mmmmfcripferintyde hteriorihus autem nthil , nifi qud cjl fenfus cui- dam communis y  Mofe conueniens , bominem btfarium ajferit in commio,& v- trunque cum fuisfenfibus:vt habeat quatuor culos, duos adexteriorem,dl- ter os ad inter loremhcminem pertinentes,  ^P C ^ S totidetn. Duo item ora, 6* duplicem gujlum /er omnia prjgc! deniquegeminata: Qu# in homilia prima fuper Canticis cacorum a Uicro nymo^el ab Origene^el ah eo(qmcunque fuerit) qui eam tdidit (incertas enim cjl illius author) tfprafupponuntur, ypertraclanturNbiper rnidus feriptur* facree fentenas commonemur hominem cffe geminunu Sic cmm * Ufcl ' Mofes in principio Genefeos fcripfxtimaftulum yfaminam creauit eos.Xcc tamen tuncfwmnapr aduela fuit y fedpojied,aliis multis inter jlitio illoprou Vsyideo exaratio itla cjl de bifaria homine , quort exterior (f ammalts,fct' mincHs fdetrrior dicitur: interior autem ^T mclior ,mafculus nuncupxur. pauim. De qutbus Vauhisfepius repetens, multa docet de intcriori homine ab exte- rior c qui corrumpiturfegregando. Deillo quoqucefltota dccantatiodiuim epialamijNon enim de oculis,naribus,orc,dcnbus mammis, pcUore cen- tre, cruribus , & exteris membris animaiis hominis concimtur :fcd deme- liort y archetypo ,vt alibi diffufius dxffcruimus. De fcnfwus autem profe- quentes dicimus, qud cos non cognofcuntinec per ipfosfenfata aliqua mdio- ramfi qui habent eos (vf ait apofiolus ),exercitatos ad diferetionem bom tf tecm: '? malLQu* diferetio nequaquamfit per fenfus exreriores.Nam tattus confina funt , calidum (ffrigidum , durum (f niolle , afpcrum Cr Iene .Vifus vero yfquead colorem &lucem,h tenebrascxtenditur . Odoratusinter odores, Crfrtores difcrimen babeu Gustus inter dulcetf amarumiacutum & pingue : falfum  acrc:au?leriim & fuaue : acerbum y acidam: auditus uerfonumtantummodo apprehendit. Nullus igitur lor um inter benum & mdumdifcretionemfacit,fedfenfns meliores ,quibusnQntantummora- TONVS SECVNDVS. 3 fedtpfum Dcum percipcre pojfumus , iuxta iliud Dauidici carmi- r ns>Guflate&videte quoniam fuauis eft Dominus. Et itcrum. Audiam VzM: auid loquatur in me DominusDcus : cuius odorem quoque per J entiens irite Canrica nor homo > clamar in canticis : In odorem \nguentorum tuorum curri - p^p 4 ** mus> exfibdabunt forfitan Veripatetici Cf dicent. Omni ftudio , omnque diligentia,narur humana for tem inueftigauimus, nectamen, anfenfus i$li interiores fint,percepimis,imo nec audiuimus*Non equidem miror cum diui- u ffyiritualia huiufmodtfint^tfupcrbos^ defcipftsprcefumcntcs irri- plato itant: & ab ipfispenitus abfcondantur . De quibus Vlato in cpifvla ad Dio~ nyjuim.Quicunque emm bnecquce apud ingnuos y & exercitatos mtgis fufyiaenda tfdiuirkt.Quamplurimi emmfuerunt " quidem acumine ingcnij pr^clari*, & ptimo pr&diti iudicio 3 quihac prima fronte n ea nunefibi contraria uideren- twr. Inter quceludcjlpetifsimum , quod pei\fenfus exteriores totius ueri- titisprincipiumoriatur.lmo omnes iflifycrnendifunt, cum deuenerimus(yt docet Qrigenes contra Ceifam) ad exercitium fenfuum interior um quibus \mur y quando agimus cum Deo > qui omnem captumfcnfuum exterior um aufugit. Nec enim(yt reor)fuffiat ad completam beatitudinem > vt anima, intelligatttf diligat Deum:quamuis intcllcElus 6* ratto dicantur fecundum , Anjlatclem totus homo. Nam homo completus >efl ex anima & cor por e (juoddamtotum rrfultans , omnes operationes vtrorumquc fenfuum habem^ etim in corpore exiftens : Sed fenfuum exterior um in corpora , 6* per cor** pus corruptiom obnoxium: Interior um autem inmeliori corpore ,in quod hx corpus animalc mutabitur > dicente apoflolo. Scminatur quod animalc > pkuiu fnrget quod fyirituale: Scminatur in corruptwnc ,furgct in ineorruptione: kmmatur tn ignobditate >f*rget in gloria. Seminatur in infirmitatc ,fir^ getin uirtute. At(wqutcs) cumfimus inhac mifenx ualle , corpore hoc crruptibiliinduti,nonpojfumusvtifenfibusinterioribus.A (precor) Ijcm: quid Paulusfubinferat. Si eji(inqHit)corpus animale,eft & fyintualcificut feriptumefi. aftus ejiprimus homo,vel Adam in animam xiucntem no- uijsimus y uel pofterhr Adamin fpiritum uiuificantem . Vrimus homo de terra terrenusifecundus homo de ccelo ccrleftis.Loquitur (inquws)de Chri- fio. Audi quod fequitur. Qualk terrenas y tales terreni: 6" :>'*>: . ar/e- flis , tales calefles : Igitur fiportautmus imaginem terreni yportemus Cf cccle- jta. V trunque igitur ex Pauli fentena effe videtur in nobis tfuod dicere Pa ' jIu * winim auderem , nifx doclus ab apoflolo. Wnum ( inquies ) rantuvimodo ZZ CANTICI TERTII haletnus corpus > quod nunc ejl corruptibile : (ffiet incorruptibile per rt- fadui. furreSlionem:iuxtd illud ipfius dpoioli Saluatorem cxpctlamus Domi- mmnoSh-umlefum Chriftum > quireformabit corpus humilitatis noftr^ onfigur atum cor pwicldritdtisfu. Eftncinquamgranum dliqudndofutu** rumberba , mfi corpus herba yiuens hdbcdt faltem inpoientia > v* Veripa- tttici omnes conuemuntf Hoc cnim furgit cx grano mortificato > r corpus nolrumfbiritualejn quoportamus imaginem ceclcSlis ,ftrgit ex cor por c a~ nimali q* corruptibili mortificato : \el haccommuni morte , quam omnesfu- idem; fcipiunt & comprobant : vel ilk morte > dequa idem aposkdus : Mortifica- l auh!, 01 ' te wwbra vcftra. Et iteram : Scriptum r/f ,propter te mortificamur tota dic Er cum Corinthiis apertius dit* Smper mortificationem I E S V Cfcr Jli in cor por c noflro arcunfer entes , vr yitd I E S V manifcletur in corpo- ribus nosiriu Scmpcr cnim nos qui viuimus , in mortem trddimur propter Icfumivt cr Vita I E S V manifeSietur in carne nolra mortali, de qua Utius idem. paulant dijferuimus.Non delir at hic Vaulus, quamuis hcec deliramenta i- deantur bis , qui ?tccChri$um , nccVitammelwrem >ncc corpus fiiritualc comprobarunt.Ecce quam clar loquitur } ut manifcftetur inquiens uita I E- S V in nosiro mortali cor por  . Er ne cauillcntur , quod h*c manfettatiofiet idem. poft rcfurrctlwncm >audi quid dicat cum Komanis difjerens. Confepulti ftimus Cbriftoper baptifmum in mortem. Er fi complantdti fattifumusfi- militudini mortis eius ,fimul& refurreBionis erimus: Hoc [cientes quod uetus homo nojlerfimul crucijixus efi, utdeftruatur corpus peccati:  & nouum qui cum Chrijto uiucre debet. Ajferit e* mm corpus peccati cr mortis > r flatimfubinfert de cor por e uita &gri- tia.Non regnet(inquit)peccatum in uejiro mortali cor por eiutobediatis con* cupifcctiis eius . Scd neq> exhibeatis membra ueflra arma iniquitatis pecctfo, fed cxhibetc uos Dcojanquam cx mortuis uiuentesi & membra ueflra arntd lufuticc Deo.Quodficri ncquit > nifi membra ipfa camalia mortificata ceddnt memhris mclioris hominis.Ad quodnojler Vaulus in bac uita degens y & pert pnnus in b:,c corpore deucncrdt,du aitNunc autemfolutifumus a legemor- \h y in oua dctincbamur > ita utfcruiamusinnouitatefpintus> (pnoninut- thjlttc litcra.Lcgcm mortis uocabat legcmfcriptam y quut fuperius ex- plicauimus } quod xn refurrettionefict.Hic autem exiflentes^rauiaw quath TONVS SECVNDVS. lit dMtoortifkiitionelnbdbcre poffumus : W cum Chrijloviuamusin inter ior hmine,im ipfeuiuatineoyVt dicebat Vaulus cumCalatis.Viuoego^am non c^uiuit \erin me ChriShs.Quod cr *os omnes facere docuit , in Corin- ttiis duens.Qm viu&ntjam nnfibi uiuant ,fed ei.quipro ipfis mortuus eft r refurrcxit.Qui vtgo viuit Cbrifto,aut is in quo mmt Cbriftus , affumet illos melioresfenfHSyquibtts pcrcipcrepojtit owma,qu* Dei y & Cbrfifunt. Nam tunc reuelatafacie in condem imaginem transfrmamur a daritate in dar itatem , fefhper'yidilicet proficientes ,a Dommi fyiritu dcduSli. Ad quoddeuenerdnt , ttan modo prophete , yprimipatres noftri y fcd  Vf de Vbilippo legimus in atlibus A- p cmis , foflolicis quando baptista Eunucbo in \udfa : /latim uiucntus efl in Azo- Exorci - to. Velfrattis autpenetratisportis * mmimentis euftodia lber t euade* hant > vr de Vctro exorasld legitur , qukiubente Artbemio > duplicatis ca- tenis y %$ mmtitis claubris^x nfima cujlodia ajfuit Arthcmio, & \xorifu fhisnonaf- fueti } coa$ifueruntprni in terra exclamantes magnificar e Cbrifti, $ Dei Hirtutem : quifuos affeclas ad tam excellcntem for tem deduxerat . Alios g- flurimos omitto, ad eandemfortem dedulos,n tam muitos memorandojo** giusprgrdiar,qum deccat. - Anfemper bomo utatur bisfenfibus inter ioribus. Cap. XII; Euenicntes quideme, nunquam dimittentfenfus , zyorgan bominis illius ,qui beatificatur. Beatitudo cnim confflit in ui- fionc , zyfruitione. Sed uifio>eft operatio illius uifus y &fcn- \fus interior is. Yruitio autem obleElamentum uoluntatis , 6* ommum ipfrum fcnfuum inter iorum.T une enim audiemus laudes , cantus, ufonos eorum , de quibitt dicitur.Qui babitant in domo tua infieckiafiecu^ lommlaudabunttc. Qui cantabunt plcnis faucibus fonantes in tympano. Cr choro , in ebordis 6* organo > cT c & omnisfaporisfuauitatcm. t tan- tkmcomcdtyUt eruSlent memoriam abundantix fuauitatis illius. T une fen- ZZ ij CANTICI TERTII ticmus in tot wzloperfufum odorem fanitfsmi nominis^e quo icit \0- Cintki. leum cffufum nomcntmm> qudndopr & mente /fed omnibus uiribus y fi qua funt inhomine, quibus ipfum Dcumprofequipofsimus:utftcuthis Deofermuimus } ficeifdem tnipfoDeoobleSemur .Nrc quidem corruptibilibusfenfibusillic utemur; qma mhil corruptibilc crit in tllis aternis^ incorrupttbiltbus manfwnibus. Scnfibus igitur melioribus in ipfo Deofcrpetuo obletldbimur. Vekomims conuenientia cuminteligcntiis,c ffa* Tonus tertius. Vodjjmbolum^ qudm tonuenie*:+idm habeathottto cum dngelis* Cap.l. Aw homo ftt cxcelfiordtigetis } uclecoHtrdrio* Cdp.lL mr ^ =sw==== ^ Qu* inuidiafuerity ^pt inter agelos f homines&ap.lll An homines cum dngelis conuenidnt in numero. C^p.IIIL Qud qudm conuenicntiam hdbeatcum creatis: fmaxim cum angetis^ quibus tanquam ab indiuiduis totiusfui i* tineris comitibus ,fufcipert valcat profeftus incrt- fnenta.Vrimo itaque conucniunt diffrofitioncnaturali cum vtrique rationis fint participes > inte\\igetttinobis autem fculpta,crela,0' immenfa dqud completd^tdepleni- tudine eius omnesplcnfufcipere pofimus  Quid nedum homines^feaettam angeh db ipfa hauriunt,dicente Auguftino.lpfum corfulmt angclijdnquam  C U J^ yitafontem. In eum queque (vr inquit Vetrus) defiderdtit dngeli projptcer; ^tuidelicetfemperhduridntprofey^pronobis^quorumcurdmbdbctyquO' ufqfumusjhoc corpreo edreere detrufi.Et quamuis fpecie diedntur differre ah hominibmjfion minus tdmen ipfiscoruemunt,  i/ cumequis , quibus inft- dent , & paruofreno eos deducunt dd libitum,atq; mdico calcarium taftu, ucl corporisgefiu impellunt:(f inlruunt^rudentidm quandd ddperagen- dum iter eis ingercntes.Neq; minorem conucnientiem hdbet cum homimbus^  ipji cum auibusj quds injbruunt^el dd yenationem^vel dd cdtum, & adfer- mones humdnos effingendos . Sic ipfi nobis prudentes regunt impellunt } & *m. inslruunt^t cdpiamus pripfd cum ctfteris ami eis confciis eius confuetudinis,quam habebat Vetrus cum angelo^erint an* ZZ iij CANTICI TRTI1 cu gclus ipfm ejl,Sic oannes angelum habuit^ui ojlenderct ) & docereteutnfa *&*' cramenta celcberrimxvifumis.Sic Cecia angclum habuit } quem marito, & Leuiro oftcnderet.Sic Agites eumfenfibm habuitangelum,\t ctimink. panariipfdmcuslo^et.EtmultidlijdngebsbdhueTuntfdmlidrescujiodeSy quos commemorare nonpdtitur h*c breuis rerumperflriclio . Exfacris quo- que literis babemus ^numqucnquefuum angelum hdberc cujlodem,quamuis eius domeflicd confuetudinenonperfruatur , quia hocpducis & mundifiimis datum efi.li dutem [ymbolum & conuenicntidmquamhdbemus ctmipfts, q qfit iucmdd&projicud nobis eorunt confuetudo^ognofcentes ,femper eo- rumprocurdruntfduorem,eosfibipro Virilifud afcifccntes amicos,\t tdm no mnci. bis francifcuspofttusftt in exemplar.Uic enim quadragefimdm beatiMicha- elis arcbangeli areio ieiunio,& dccuratd diligentia celebrabat: locd quoque eligebat, in quibus eos ntdgis propitios exiflwdbdt Jocumvidehcetfanc}* mana de angelis, Aluernx montem angelis {vtfertur) peculiar iter dedicai Quod obferuant&procurant quiftiritualiafapiunt i & quibus ahqualiter notus cjl ordo rerutn in deum, quoprocefferunt,ls enim efl,xi qua inferia- rem locumpofiidcnt,per intermdia infupremum deducdntur. An homofit excelfior angelis >\el econtrario. Cap.l I. 1 quia diximus bominem tanquam inferior cm deduci inDeum per angelum,pratermittendambic minimcenfeo difeufionm, n nobiliorfit anglus nobis prafidens Jeu mimSbrans , an homo ab ipfo cu9loditus,p> minifterwfufcipiens.Vidctur enim angu- Dauid. jlare illd omniLs notafententia in Dduidico carmine, quamcum delpomine aritur , pracinit uates . Uinuisli eum pdulominus db angelis. Necnon e angelus^uia intcllec~iualis y ccnfeatur dignior homine qui rationalis tfi. Et comprobare co- Eiechi - nantur E&chielis oraculo,quo dicitur:Tufignaculumfimilitudmis. Q verto (vr aliqui exponunt)\idetur aliquidmagis tribui angelo qum bom- n t) qui ad imaginem Deifatttx efi.li enim iudicant atiauid perfeSiusinnut l perfignaculumfimilitudinisyquamper imaginem. Quibus exaduerfoflatcs, ' db infallibili xeritatefumimus maiorefequirecumbit, qum qui mimftrat. Sed de angelis inquit VaulusiOmnesfuntadminiflratoriiftiriw, non tatm quidem deifed etiam hominum:vndcfequiturMtfiipropter eos,qui haredi* tatem capiuntfalutis.Vicunt aliqui ,$angeli minifirant nobis, non fana. no* bilioribus^edtdnquinfirmis^ipforuegetibusprafidio.Qmb CHR ST VS Piului. TONVS TERTIVS. 36-4 cuoddngcli depor taueruntinfinu. Abraha animam Lagari > ntin. infirmam^ fcdfolutam a cor por  y colluslratam.ht quamuispuer indigeat aliqkando ducxtupxdagogijamen maior eftpadagogo , breui poffeffurus regnunt. No* a*tem,quibusferuiunt angeliypofjefJHrifumus p ar atum nobis y nn an- velis regmrn a tonSlitutione mundu Vnde $ noftra conditio , melior ex communiphi\Qfphorumfententid>quddicitur. Qiwdeftprimuminin- ptilofo ? tcntionCjSJl xltimum in executione.Homo autcmfuit extremum Dei opusjn- duclus in hunc mundum^dnqnam eius antiflcs , vcluti in domum iam f abri- catam fc par atam } Cum infuper Chrislus homo habeatur dngelis nobilior > condudere poffumus naturam humanam nobiliorem^per dlud AriFlotclicum b omnibus admiffum* Cum optimum in hoc generefit melius ptimo illius gtnertSyhocgenus eft Mo nobihus.Lt nifi Chri&us, & beata virgo nobiliores cjfint quam angcli>nunquampotuiJJcnt cor um choros, (fgradus tranfecn- cre.Sed de Chrislo inquit Vaulus.Tanto melior Angelts cjfcclns quanto dif**ui . ferctiuspra Mis nome hcercditamt.Scd omifis quampluribus > quxad falua dam opmionem fuam de nobitate angelorum ddducuntur ab aliquibs > vn foluam eorum potifiimum robur , p nidelicet anima Chriftifuerit nobilwr per gratiam^efto qudper naturamfuerit inferior. Quodquidcmfibexeper fendtur y nntum veritate dijlare uidebitur : cum dona gratuita(vtfupr& cxpltcauimus )dentur fecundnm difyofitiones natur cum mandato de nomine imponendo filio y c unis conceptum denuntiabat. Curauit quoque Deus adderc nomini Abrak*e charatlerem \num , \t nominato dccommodatiusfo- rct.Qujd credimus denomine impofito filio ,& Chrislo homini y quempra omnibus dilexit & honor auit t Si i^itur huic dedit nomen honor atius quam angelis ifecit r ipfum nominatum honorabiliorcm. No quidem dicamfe- cundum diuinit atem, quianon digne ipfi compararentur angeli y cum infi- mtate 3 &imme?ifo inter uallo eosexcedat. Adcout fecundum lam nulU pofitcJfeccmparatio.Kehquumigitur cfl>ut Chrislushomo honoratiorft, ftcut r nomen diff cr entius hxreditauit. Addam & unum >quod ualde cx- pluathominis nobilitatem : quia continet in fc mundi machinam , ange^ ZZ iiij CANTICI TERTII los, tf srchctypuiH , vtfuprd explicduimus y ideo hdbet expreforemimgi nemDciyinqHofud pdchcrrimd notd relucent omtoia. Necurgct fententia ilUprophetKdtfua dicitur Cominem pdulominusdb dngdis minoratk y cumin yeritate liter* babeantur 0'ft VlCS O? S *1T1DH11 Vtf  cbdfrebu mebdt me* elobimQupddd\erbumfitrdducdtur y bbet:Uinuilieum d\iqudntulum y yel paulominus a Deo:Llohim cnim Deumftgnificat y qudmuis dliqudndo an- gclos y & aliquando iudices :fed in boc loco(vt communiter fentiunt fapicntet Hebnti)fignificat Dcum.Quod innuitur ex verbis y qua immcdidt Jequun- tur:Ltcomtuifli eumfuper opa- d mdnuumtudrum.Nonigitur homo efl in- ferior dngcUsyfiid & tpfifuntopcrd mdnuu Dei: Er qudnti ipfe Deusfeee- Polm. Tlt hominem , Vaulu* innuit,dum dit:Nufqudm angelos dpprebendit ,fcdfe- men Abrab^ytdnquamvidelicet mdgis\mbile y quam angeli. Vlteriuspro* cedunt fecretiores The logi, explanantes illud pyo per nmeros: NamlL ter dia redduntyii? ^nMt.^o:^ $ jf 70: qui numcrifimul iun&irei- dunt.ii^Vbibabeturvnumcentendrium y \num dendum y & totusnume* rus^fquediipfum denarium excluftu.Quod mdgnum myslcrium cfl } rcco~ dxturque apud cos , qmfciunt drtem numerar um diuinorum y & naturalmm, de quibusfari inprafen non licet. Ad Auguftinum dutem diccntcm>qui Dcusfecit angcluni propefe digniorem , & perfecliorem . Ver um efl quo dl attum immcdutum , cum quo tamen poteflflare , quod bomofitfdft us pote* tid nobdior ydliquando reducendus ad dSlum:tftunc bomofuo completo currculo dppdrcbit rtobilior > qui dumfub peddgogoerdt y ignobdior vide- hatur .Idem dicemus dd id y quod diBum fuit de angelis exiftcntibusfupn tempus y quid tf bomines eruntfuprd tempus y qudndo aterna bedtituiinc perfrucntur.Qupd untem quarto loco ddducitur y dngelum ejje intcllcSliuum, tfbomincmrdtiomlem y mbil efl: cum tf homofit tntellc&ualis ?vtconfen~ Arift, tit Ariiloteles dicens. Homo cflpotiflim intellcSus y * tdtio . Nec regius chk' 1 vates y mfifenfiffctfe capdcem intcllcftus y totiesrcpcteret. Da mihi intcllc* %Tys * Slum . Etfumma ventas quafi exprobrdns difciputosinquit. Adbuc & vo fine intelleSlu eflis. Ifl cnim triplcx intelleSlus, diuinus tf p urus  itemfe- paratus y & angelicus : infuper mixtus y & bumdnus* Cum dutem hicfolu- tus eritd cor poreis ligamimbus y nvnfolum dttingctdd intelleSlum dttgeli* cum ? fcd ijfum travfccndens dd dimnum apphcdbit y cum ipfo vnicndusfe- licius quarn dftgchs : vf multe fentcnti fucra feriptur* rcfondnt. I q*i~ bus babemus , quod homo ejficitur fihus Dei : trdnsformaturquc in eandem imdgmem y qu vclfigillo cxfcipfo corruit . In Hcbrxo enim habetur rWaanQTlin HHK atab chotem tdbmt y ideflytufigilhmfimi' litudinis.Nec aliquando reperi , qudflgillum dutftgndculum y diedt dhqii Auguft. maHS 7 qudm imago, bene duit Auguflmus^mdginem Dei effe in bomine un% TNVS TERTIVS. 3 tfy infigillo , in Chrtjlo \er } tanquam in filio. In quam imaginem datur nobis a- liquando transformari, remanentibus angelis cum imagine figilli , qucui angelus feruit^ decius profeElu Utatur : yt ex euangelio didicimus : * aliquid vtilitatis repor tat> cum omne agens agatpropter fitiem, vtilem utiq; h deieSlabilem } mjifit er- ror in operante . Sedcum angelus non decipiatur > habet illum finem y tilem > quem Deus nouitf cui uoluerit Deus reuclare. Querfetlionem inhomine, qnam infeipfo ,hinc forfitan jumpfit, (SSSVm H n ^ cl inuiderct.Nam inuidia ejl tnjlitia de bono alieno , cum ^J^gg^^defiderio autpriuandi babentem illud bonum^autfuper excede- di wfum.Hac ivitur inuidiaCvt inauit Sapiens ) mors introiuit in orbem ter- rarum : quia angelus mortis j edux.it ,r]ubiecit hominem > injerens ei mor- tem , neperueniret ad eamfortem a qua ipfe expulfus erat . Nec opinandum ejl angclum inuidiffe Deo,qui adeo eleuatus ejl in immcnfum > ut nullusfa ho imni> aut angelolocm amulandiipfum. Verumcognouit gradum bomini^ ferfeclifiimumque finem ipfi con?litutum , y imperium quod unus homo c~ fequuturus erat Et td, quando (ut inquit Vaulus) Deus Vater introduxit eu, frimogenitum in orbem tertdicens.Et adorent eum omnesangeli eius,Vi- dit injuper unde hc originem traher et , &futurum ortumeius > ut lohan- lohanj ves in apocalypfiperbibet , dicens . Signum magnum apparuit in cotio . Mu- lieramitlajolediuinitatis, r fuperiris puldmtudims , ^fluna luminis, Cr* decoris naturalisfubpedibm eius. Et in capite eius corona duodecimjlel- Urum , idejlomniumgratiarum,munerum y cum coelelia omnia diuidan- turper duodenarium . Et in tero habenSydamabatparturiens > non quidem uoce doloris >fcd exultationis ,aut terror is > quem incutere debebat nafeitu* rus ommbus potcjlatibus > (f uirtutibus munditund fequitur.Et ktepepe- ritfilium , quireBurus erat gentes in uirga frrea : iuxta illud pfalmi.Do- p^imus. minus dixit ad me,ilius meus es tu, ego bodiegenui te. Voftula mc 3 quis cjfct hie draco >fubinfert. Etpro Kclus ejl draco ille magnus, qui ejl diabolus : yfathanas. Et cum hiefilius nonjulum refturus ejfetmundum in uirga frrea Jedexaltatus traher e de^ ZZ v CNTICI TERTII beretddfe omnia , maximfratrcsjuosfr eleitos : ideo inuidia agitatuso- mmbus nobis tnfidiabatitr . Aegr enim tulit , h crubuit, qud homo terre- no corpoi eprapeditus,obtincret quod ipfe perdidit, cr wcerct pvgnamjn qua ipfefuccubuit.Vtrtfque emm datafuitpugna-.quia non debet coronari, qui noa certat legitim.Vtrifque quoque indiblum eflpraccptnm.cmus traf. auiu, grcKiopeccatum efl:\t Vaulus pluries cum Komanis repetit diecns. Sublata lcgc,tolliturpeccatUm.Etfllexnoneffet > peccatumftmimputaretur.\.exu taquedatafmt ngelis : \t adorarem Dei pnmogcnitum : Lexdatafuitho- mini , ne comederet id efl nc amuUrctur Ugnumfctentu bani & rnali , quoi Qhriflus cfl,\'tfupr cxplicaiiimus.Scd Merque travfgrcjfus cflpr panar um : cr vr ho> minem abduecret ab illafcclicitate,quam ipfe adipifci nonpoterat. Anhomincs cum angelis conueniant in numero. Cap.llll Ectantum multa natura conuemuntangeli, & homwcs.fedc- 1 tiam numero , vf ali qui autumant dicentes } qud tot faluabun- Aturbomincs } quot ruerunt angeli } vi impleant tilas euacmus upArearftot damnabutitur , quoteum Micbacle praualuerunt contra fcrpentcm,& rebclUnircstytomniumfummafitaqualis.Hocnon ai- Pcripe tnitterent Peripatetici, quitottantummodo rentur intelligentias } quot orbes cxiHimantcs ociari intellc&ualcs illas ytrtutes , c deficerefuaperfcclio- Aftro. ne } fi non babcantfuum } quem moueant.orbcm . Et quia \cteres Aftrononu quinquefupra quinquaginta ajferebant motus } hinc tottdcmadmittcbantm- tclligcntias.Scd dicant(quubialiun* de fiatus perfonans , aliunde manus mouens accedit . Et ne uideamur face- to exemptoyfotidum(utaiunt)philcfophumuelle conctttere > adducamus inmftifiimas rationes paucas tatnen de multis . Vlacet quod aliqui addu- cunt > ad probandam intelligentiarum mmerofitatenu li enirn ordineni prafupponunt y fine quo unmerfum fiare nequit: Kj hunc tripliccm ,ad~ ejje mdelicetyddoperationcm, & adfinem.Vel adfuperiora , inferior a, & aualia,maxxm guando intermdia ordinatafunt.Qu* enim gloria Ducisfi oblito imperatore feu rege , tantummodo refbiciat ad milites t Quid epifco- pus git cum clero ,pofihabitofummo pontfice , aut Chrifto , quem repra- fentat t Et quisfapiens excogitabit aliquando mentes illas coelefles , in coclo- rumreuolutione adeo oceupatas ,ut adnihil aliud afpiciant i Aut etiam (ut aliqui uolunt)in infiuentia , ?$ generatione inferior um becntur ,& non po- Arirtot& tius in opifice,a quofufcipiunt : unde influanttld maxim cum ipfe Arilote- les doceaty quod fi anima moueretur continue , fiunquam beatam uitam con- fequeretur : quia ipfa beata uita ejlpotius in quiete ,quam in motu aFliuo,uel pafiiuo.Ejligiturordo intelligentiarum nonfolumad c tyfumma Dei magnificentia. Sicut igitur nu- mrus angelorum >fic (f bominum efi nobis incognitus: y is quemfupputa* nnemopoteft,nifiquinumeratmultitudinemjlellaruM,&omnibus eis rio- Auguftfc ninauocat. Sed generalieomparationc\Augu$}tnus in Enchiridio uidetur prgferre numerum clElorum bominum,numero eorum qui cecidcrut,quam- ris dubiusloquatur dicens. Superna ler uf alem mater noj\ra y ciuitas Dei nul w cwifuorumnumerofitatefrauddbitur, aut uberiori etiam copia frtajfc CArtfiCl TERTI rcgnabit . Nequc enim numerum autfdn&orum bominum>dut imntutrdorum dxmonumnommHs , iw quorum locumfuccedentcsfilij cdtholica mdtris ,ft Wofcs.. 1 ncvlloteminofcrmnf&untM^ hu- manx numerum co&quare videtur dicens. Conflituifli trminos populorum, iuxtd numerumjiliorum ifracl idefl principantium > dut reft incedentiu fub Deo:populos enim homncs,&flios tfralydngetos (ut nonnullis placet) nt interpretaripoffumusiQuib pro angelis djjummtur^proekftis, quie- runtficutangeli dei, de quibus dicitur* No y>eni 3 nifi dd oues quxpcnerant domus lfral>idcfi dd omncsfaluandos^ui ex quacunquefdmiliafint,dickn- trfilij ifral ratiombusfuispro tcmporc pr. Qua aquifima Unte eos,qui ex ipfisprtuaricdtifunt dimiferii in nos hoflcs* Cap.Vi [Tficut cx eis, quifidclcs funt \nicuique prprias deputdtus r/ Icufosjta cx rebcllibus aliquis dimittitur hoflis^t indcjion igno- miniam e? damnumfid lucrum ^f gloriam reportemus.Vndein- * infle conqueritur de bis afsignatts hojlibus bumanumgenus ma pauiui. *^ y CHm *qui ad certamen veniunt^on \tcumque fortuito inter Jefinunt inire cer- tammdjfedddigenti examinditone^prout ve/ cor por d viderint y ve/ atcttcm, aquifsima compdrdtionc iungentes hunc cum illofcdc legc, * ediSlo, vi uin* censfitdominus > vi&us autemfcruus^uxta illud Vetrih quoquifuperatus petriu. eflyeiusferuus eflEtviSlus diabolus y atqucfubieius, veluti ucfyd fraflo & ueluttferpcnsinftdiam,autfuriattanquamlcorugicnSj&fw^ comina TONVS TERTIVS, 3^7 millciquiamille nocendi artes, tamcn h*c omnia aquilibratafunt cum vrr- tute,prudentia,& fagacitate cuftodis nojlri,atqj diuini fylendoris nos con- foucntis,(fauxiliantis contra hofyitemtenebr ar um. htnififoontefe dedat howoiprCHdlent angeliyit& Satans . Qux via in eccleftaftco dicuntur vita,  amici- tiam: & refellendus efi ille,inter quem & nos ab initiopofitafunt inimicitia implacabiles,(f acerrimaivtanimus Gr fyiritus nojler feniper horrefcat,& conturbentur omnia quainnobis funt aquando ipfumfcntimus ,maximin tenebris,in quibus vires ajfumit non mdicas. Quidpofsit homo a codisfufcipere } ut meliorfiat. Cap.VL | Qnea tantum^qua de conuementia hominis cum cedis , & de \fufcipiendd ab eisfamtate .diclafwtfed etiam quidvtilitatis ab eis bauriat,ut meliorfiat, percurrendum efl. Haurit emm primo lucem , qua tenebras, & mal operantes fugat: ut inpro pbetico carmine dicitur.Or tus eflfol,& congregatifunt,%fin cubiculisfuis anic * collocabum ur. Uabet cnim bqua ab intelligentsprouenies.per codos que penetras, peruenit non tantum ad corpora noftrafed ad interior a fyiritus, a fpmtibus proucniens. Sufcipimus quoque maximam uim  concentu cedorum , qui nos deoncinnandos mores difyonuntinifi mala nojlra difyofitione obmantes, co- cwtum inperjlrepentemfonumconucrtamus .De quo concentu cedorum in- Afiro, CANT ICI TERTIt fiuntium in nos cofonatif imos influxus loquutur Vytbagoras, & VUtojna* *ytha. jb m rcpulluf.Qum Cicero'in libro fub eod titulo feyiitunSed Macro- *c t 'o.biusinprim>defomnhScipionis,eorKdBarc^ *'"*- rerflupes ) \s(mcpiam)efl^coplet aures mes .tatus  ta dulcis fonus. H/ (inquit)ille efl t  yfcpt em planetas: r confequenter in omnes miniflros b injhrumenta ipfius DeuSic et iam cft in mundo hoc>uel cor por c myflicofbi- rituati:Virtus enim magni nominis Dei exiflens in Ckriflo, y complens cum omnimoda perfeBione y pojle dijfunditur in duodecim illos apojlolos janqua induodecimfigna y f$ fundamenta pof Chrijlum pracipua calejiis tffpiri- tualis adificij*Nam(vt apofiolus ait)fundatifumus fuprafundamentum a- * lll *' cr Daud fpiritu oris eius omnis uirtus corum.PoJlea 3 qua fufcepere 3 in altos diffude- runt:W in alio carmine decantat Vates: C qucmoririfacitfuperbonos > & maios* Qujd habeat homo cumfacramcntis CapN 1 1 1. | Vamuisfummus moderator fxmplicifimus unicuiquefit , & o* j mnipotensimultoties tamen agit nobifcum y angelis 3 coelis 9 >a ' llisconuenientibus mediis inter cedcntibus >qu &#mtiu. Nec cmmpoterantfrdamenta bac dilui,nifi aqua tila , qua Dei pictas, cie- S. mentia, gratia > Cf mifericordia efl: adeo ut etiam Hebraorum Tbcologi confiteri cogantur Uefsiam expurgarehominem debereper aquam , qm a legeionca expurgabatur per fanguinem ,fic cxquircntt luflttia, quam non omittens ,jed perficiens Qbriflus , vif {ut inquit hhannes ) non in ^ua folumfed in aqua & fanguinc . Et cum ultra ablutionem y indigeamus quo- que corroborar i , ordinatum efl oleum liniens , CT cerroborans : Quod em conuenientiamhabetcum dmino rumine ,* quo efl omnis uirtus oblelm, CT corroborans , ut nomen ipfum dicatur in Canticis oleum effufum. Habt- *" 'que conuenientiam cum [anilo ftiritu , qui ornnia folidat, r.etlit cr Una, ut dicatur chrifma } mclio , & nexus . Etficut oleiflmul cr carmspmgueio ferculaontniacondit, & in nutrimcntum tioflr um roborat, fie buius finfo bintus pinguedo cr cbrifma,condit omma opera noflraiut tanquam benc co ditafer cula,pcfsint m mtfajummi regis appom.Sine enimgratta ipftusf- fufa in cordibusnoflris r confpergetenosjmnia opera noflra infipidafunt, & nullius nutrimenti. Idco hoc leo corroborantur infantes , &  nobis re- cedentes, quando quis aliis perficitur rexfcufacerdos , aut epifeopm a jlituitur y Er quia natura omnis creata , continue deficit , continuo indigct cibo , CT alimento > bine aliudfacramcntum inslitmtfanis uidclicct  mm: quxfymbolum babem maximum cum illo y quipams utuus, & uitisuera ma- cupatur,datus utiquein cibum 3 tfpotum noflri melioris bominis nutncn- di.Habcnt quoq ; panis fuinum ca conuenientiam, & fymbolum nobifcum: ut nullumfit nobis accommodatius nutrimentum. Kcflat facramentumpx- nitenti mfuper homo cum ifdem comcntutH cx diurna inflitutione , cum Drt uolnnw tio babeat minorem uirtutem^tf effieciam in injiituendo de nouo * qum ba- buerit  principiosquando legem^tf ordincmjimul tf ejfe indiditrebus. Eautcxcogitarcea> quSnntinfup uerba,(maxim Hebraa) ftgna quadam> (ffficramcnta rerum cceleflium : unde babem uim quafifdcra- mtorum: (ff boc^dut ex uirtute inftituentis^ aut ex reprfentdtionc iUdfacro- rumjicut de celebrioribusfacramcttis dicitur.Et quia Hebraica uerbdjam di uina,quam cceleftia.(ff etiam )U4turaliajexprafiws>(ff myftcriofw rtprafk- tantjdeo iubet Orpbeus no matada ejje nomind barbara j. Hebraica infacris^ (iefficaciter operari uolumus. Et ultra ejftcaciam quam hdbent uerba , Jiue ex ^ CU5 uiquaddmipjis\nfitd y fiueexdMn\$,ty quefit^alia quoque repcritur uirtus in orationibus cplexis , ex ueritate in eis contenta, queemaximam uim imprimendi, immutandi>acftabilidi babet y ddco utexagitata magis fylendeatjmpugnata magisjxrmetur^(ff confolidetur.Qua ueritas non el in ucrbisfimplicibu*,ff incomplexis >fcd in enuntiationibu* : in quibus aliquidaffirmatur^uel negatur.Ex iflis igitur orationibus ueris> (ff [4* cris^quas mente finfa uel inter ioriprofcrimusjnagnam uim comparamus.ldpo tifiim,qudndofunt direcl* in Deum^ad quem applicantes y mouent ipfum, ut in nos dirigat uerba eius fauente numine plena> per radium diuinum , quo (teftc Dionyfto)loquitur nobisfd adeo occult^ut paucipercipiant.Vercipiebat au* Diony. tem Me qui dixit.Audiam quid loqudtur in me Dominwt Deus. Nunquam igi- tur redeunt udeuce orationes Deo oblata, (ff decantati hymni : dummodo non emittamus uerba illajenju uacua ore tantumodo,(ff non corde prolatajn de- rem cito refolucnda:jd fi dirigamus ea pleno fenjii,(ff efficaci mente in ipfim Deumfut dirigiturjagitta extento arcu^a potenti mdnu . TONVS qjVARTVS. if t> conucmcntU omtoium refum cumhomint ben cordato , utpofit in cuntl cpctari y & otmnbus iubere. Tonus q uartus. ttmEconucnientia quaddm occultd rerum inter fe , unddltera in dite- *" rdmmirabiUtcropcrdtur* Cdpuu I. Quaconueniunt inter fe multo falicius congredimtur in bominc , quiejl perfelijfimumomnium uincu\km y ; preusfinxit (ut Trijkcgiflut ait) ~ | duas fui imagines , mundum uidelicet atqs bomin^in quoru \ altero luderetiin altero uer deliciisfruerctur.ln mudo na que ludit tniris quibufdaoperationibus, non qualitatiua tan tam.aut elementarijieljyderca uirtutefed ui quadm inge I niis bominum oceulta, nijiquatenus ipfe amicisfuis manife- ftarc dignatur.Omnibus etenim notum efl^uirtutquandammagne inejje^u ferrumattrabat.f elettro atq; balagio^ut cfricatione calefafta paleam de- ducant. Scd und.aut qutfit.adbucnemo ex bis prodidit,qui de rcru propric- tate ingnua uolumina complent.Sic nec und babeat Aetites* atfoetum mulie- tum, r plantarufiiperpofita corrobore^ (f fuppofita trabau Nec und iafpis fanguinemeomprimat^ Ecbneis qua(& remoradicitur)naucfi(iat.Necwt d corallus appenfus aliquid Utitice operetur in bominc,ty mm cferat bidcyn tbus Optimus comes peragrantium. Ncc und rbeu barbaru (quod rabes u- uenduocant) cboleram ab humano corpore expellat:(ff medicinalia multa bu- mores diuerfifimos detrabant^ depellantiatq; buiujrnodi multaje quibus lo gum cjjet per fingula dijeutere. hnimalia quoq\multa uidemus ex uiquadtip Jis inf\ta,pr {/ alis apertis leonfugat.Aues etiam cplures cantu^ garritu, y mufia acri pufturapluuia futuram denuant: & Delpbines tpeftatcrcbrisjaltibHsfup ckcio aquprjecurrur.Et(utparticulariaperfiringamus)galligaUinacei(utCicero Jcribit)apud Tbebaidam cando totis nociibus Bccoiiis Alam aduerfis Laceda Augures monios prafagiere uiSloriam. Vnd augures interpretatifunt au illam uBH fere y canere autfi uicerit . lAaximu quoq- } portetu Spartiatis oflendhfimi> quam rex Molojforumindcliciisbabebat. HxcenimcumilliloueDodoneo petiijfent de uiftoria feifeitantes , legatique id in quo inierant fortes collocaf* fent , fortes ipfas , cumfepenutncro fallat h qui efi oro nfam uinculum^ ntnia compleftitur. Qj* eonueniunt inter fe , multo fcelicius congrediuntur in bomine^ qui efi perft&ifimum omnim uinculum, ? prqui dicit hotninem Dei temum, Deum dutem bofpitem. Quod (f Poeta bis decdntdt caminibus* Efi Deus in nobisfont f commercia cceli: Sedibus atbereisjpiritus Me uenit. Ipfi nanque Deus in animas janlafetraf fert:propbetd$ i & amicosfios conjlituit potentes in opere^ fermone.Quoi pauii perfentiens Vaidus aicbat.OmniapofJum in eo,qui me cfortdt. Deus enim cjl nnimus nobis> totd uirtusfine qud(ut ipfemet perbibet ) nibilfdcere pojfumus. Quod c? Ariflotelesfateturin Ueteoris: er infine Etbkorum>diccns nulUm ejfe uirtutem^fiue naturalemjiue moralem, nijtper Deum. Et infecretioriks dogmatibus dflruit intelleftum bonum^ejanum pofje in natura jecretd:dumo~ do ddfit diuint uirtutis infiuentid.alis nequaqua. Quinfluentiam tato cofio fiusjitfcipimu* , quto magis abfoluimur ab impedimetis aggrautis carnis^ terrenaru oceupationu^tq; ambitionis^ animi in prxima, uel in quacucp rem indebit agitatiuitnimodo habemus x nofiris dogmatibus Jd etiam Mercur. O* Ccero attefiantur.Hicenim infuo de Diuinationeait.Nec aliquando a- mus bominis diuinatjfi cum itafolutus c/t, ut ei plane nibilfit ccorpore^ aut paru. Mie autad Tatiu inquit; Defpiciant utiq, , cu corpora^ tu etiam corprea omnia: (f ad unfiluferantunfi mcnte,atq; Deu confequi uoluerintlmpo^ bile efi enim fili utrifyfmul intedere^mortalibus^atqs diuinis. Quanto natup magis animalem uitam rclinquimus-c humanam; tanto magis uiuimus angelos, aut DcuwQuibus coniuncli y & inpropriam atq; meUoremfortem rcftituti, in omnia pojpimus , omnibus dominantes . Et bic efi honor, in quo cum ejjet homo ante peccatum,non imeUexivJed concupifeentia obfequens ,fmilis effettus Trifme. c ft i UMC ntis infipient&us : ey e x domino ( ut Trifmegiftws ait ) eruus mifer* rimus euafiL Iteru itaquefubuettus per uirtutem, - per fui ipfius uiftoria ai prifiimm dignitatcrfjlitutus^ludfi dominii comparat.de quofiriptum efi. Aritatc. Mrrcur. CLero, fONVS QJAKT V$: 37, mnUfubiciftifib pedibus ius. Uoc dutem dominium cquiredutft eft eo or JJJjjj dm jw *b initiofldtuitfunmus tHodcraior dicens.ruhficate^ multiplica ttflf replete teYYm,(y fummhtttc eam, & domMmniruBificate uidclicct in operibus bonis , mMqtiefruftu bundefis: ut replere pofitis etiam terreurh corpus , perredundantiam qunddt, deducendo uidelicet hotninem animalcm mfcrititimt quadpofitin AturaftmtHSt&tunc dominbimir pifeibus tnaris^uolcribus coeli y y befliis terra:qua qtidem cumm elmenta mbabi- tent ^catera queque hmiis ditioni fubicZl tefiantur . Sedut aliius con fcendamus > per uolucYes ccclrum , omnes hoftites intelligi poffunt : pcrpifces % beflids terra , omnes aquek er trrea Uftutes t fub qtbs etiam inferna contincntttr . Ketento itaque Do 9 (peius grtidin nobisfYutd , &> bo- nis operibus rpkndo totum bominem diuinitatc y reflitutifyue in prifiinum r & innobis cnflitutumgradum>omnium rerumfacil adipifeemur dominium: Sed ddparticuUrid deuemamus* Qubd bafes efficitur bomo benc corddtus dliqudndo multiplici fujfragio inferiorum. Cap. III. Fficiturmultoties bomofibiipfiprajidens, confirs diurna mentis mfuturdjtgnofticetur: quod propriu Dei eft iuxtailludljia: iraii. Annuntidte nobis qua uemurdfunt ,  dicemws , quid dij eflis uos. CuiVetrus adftipulatar dicens . Non mimuoluntatebu- ptriu - mana allatd e( aliqudopropbetid :fed fpiritufanfto infyirati locutifunt fdtt fli Dei bominesSatentur boc & Stoici^quosfiquitur Cicero primo de Dita- stoid - Mtione dicens.Vrafcnftonemfuturorum tantummodo Diis competere:quia no Clccr * e/1 defuturis contingentibus dliqua determintd ueritas> puro uidelicet morta- lium iudicioiquibus confentiens Ptokmaus inquit in Yruciu . Soli numine affla- *iera? tipradicunt particularia,uijfe ante muitos uates^ multas uerds prafenfio- nes(ut noflros omittamws)teftatur Cratippus % quifummis Veripatctis Cice- rone tcfte pdr babitus efl . Teftatur & Zeno, er niulti qi ab eo profettifint Zcno : cum ucteri dcddcmid. Sed dnte cos Vytbagoras , bos etiamfecuti Stoici itidetn ^^ ajferunt . Caldnus cnim Indus Alexdndri mortem^^f Mdgi Afidticiipfutn prugu Alexdndrum natum Afia perniciem pradixeruni. Scrates diuinatus cji mr- tem imminere Gritorii in tertiam lucem^Sacerdos Diotimd , fatdica mulier pe ftmpradixit. Anaximander Lacedamoniis terra motum atinuntiauit infla* tem: autper inferiora injirumenta ab immundis deduafpiribut diuinantSunrettam qui naturam duccmfequcntesycx bommum lineamcntisj)- gnoftkcntur.Qju enim ex fignis,quut cognofeerent my flerta , qu pafipro Cbrifli nom tuci. nc ^ ut longa Jrie prcfcqtiitur. Idem comigit Luciano presbytero guando appa ruit ei Gamaliel indicans de corporefao .filiorum > & beati Siepbani proto- martyris. Et 4114 mais legam in bac * quam babemus pr numinibufq; adht rentesjnulta ab eisfufeipiunt , quaingenio o* uiribus nenari nequeunt. Vnd Dicear. j)i CC arcbu Veripateticus cum de diuinatione traftarct ,fomnium (ffuroren AnAot*. comprobau Nec Ariflotelesdiffent.ut cxproblemabu* clligimu*. OmittM plttrofque fhilofopbos > & potas.quide buiufmodi multoties docucruntif tf- niemus adfacra eloquia^qua etiam defurorefub nomitie fyiritus pertrattant; Kgum ut illudtdc quo in primo uolumine Kegum legitur. Et infuit fyiritus Domini M saai Saul, tf propbetauit in mdio eorum^ & mutatus in uirum alter um annumcrd tus efl inter prpbetM>mirante gr acclamante populo.Num f Saul inter p ro- pbetaHac antim mutath fpiritu Domini fuit eum arripient^ qui efl ueru furor arripiens aliquandobotHncm,etiam peccatis obnoxium.legitma interce* loan: dente caufa : ut de Caipba inquit Euangelifta: Et propbetauit^cum effetpon* tifex anni ilius.Sie multi poetaram fiudij amor^aut uxrxute aliqua referti, uA hona aliqua rationc. Dei cognit4,furorc repleti aliquado occulta prodidcmU # aliqudo ua*icinatifunt.De quo furore, (ffimno meminit, icero hlfa* de diuinatione dicent.ft aliud diuinandigenus in bis^q non ratione^auteori^ itlura aliqua obferuatis ac notatisjigtistfed concitationc quadam animh *f Ccero TONVS JAKTVS. 374 fduto ItbeYoque notn futura prqtio mdgisexpiatiaditiueniebantur.rancijcus(ut a nofhis exordiar) F " ncL fofyendcbatur multoties tanto mentis exceffu, ut extrajcmctipftm raptus >  ultra humanum fctijum aliquidfenticns y quid circafe ageretur exterius , ami- no nefeiret * Vt r burgum enimfanrlifipulcbri tranfens , adeo infeipfum erat coQcmy mi De o coniunhsyUt nec locum uideritjxcc multa qua rea eu cx- Ciarj. ?r.\hi\ CANTJGI TERT1I Aagufti. bjy UCYe fturgenfs illicgnouerit. Auguflinus am meditationi intenderei^ miu Iterem qua ipfum adierat confultura dumloqucrcttir % nonfcnfit*Vndc inconfd ta dbittyMtijliti dliquantulumindi^naia^credens fe d tanto mro contcmpta.Sed poftera die fufeipiens benignum rejponjum^ion negleftamjcd non animaducr* tbwsfamfefuijje cognouit.Tbvmas aquins(utfertur)fiblimiorbus intentus, men- M^di. tejimid cum corpore  terra per cubitum eleuari uijus efl  Maria Magdalsna St  bono mdgiflro inflrutta ey fuffulta.injolitudine Mafilienfi degens> fatibo ris dngelorum minijierio in fubUme attollifolebat. Quafecutmlia Maria Ae- gypdcdj priftina mollitie cremi afperitate cxpurgatajntcr prcandum cubu )dli aUitud>ncfnblimis a terra pendere uifd eft. Cidra Aflifiscctna Domu ni izeens ufque ad rcfurreftionis diem.crucis trophaum dltius contemplans.dii raierfa ejl^uifafibifuit nec hordm quidem acquieuijfe . Qjod comprobdui in altera, nomine uitaconfimili, qua ajjumptofacramento in crepufiulo ciuf- dem quinta feria ^genibus innixaftetit immobilis ufque ad diem Dominicuiquo ueluti cu Cbrifto refurgentjnulta mibienarrauit y quauiderat t lnnumerabuiuf modiadduccyepojfemtts exempla > (f Panli (f poflerorum ujqueadbacno (Ira umpord.quos ant uidi>aut digna reldtione cognoui,furorejm fantto nnmine arrepios, eb deduBos^quo mens humana fuis innixa uiribus pertingere nequit. Sed ad aliud diuinandi genus ueniamus, qaodfxt per ciaram uifionem. Vbi homo(ut Vroculus ait) ueritatem epulatusjn puro uiuitfplendorcfecundi pwcuiu prfefta undiqucifldbiliaq; crjyncera iniatus pbantaJmata y n uque baccx* tratla fenjibusfcd meliora illaficramenta^ quapropheta in archetypo pro* fb\cicbant,prius tamen expurgdtiper facrificia,& aliquo peculiari Dei mune* re y interucnientibus etiam uirtutibus^quas Vlotinus accomrnodato nomine pur- piotnt. gatorias uocat. Quibus docctjitnofipfos radamus,pcrpoliamus , & abfterga* mus^quoufqne unufquijquefeipjumtnflatuamjpedoja Statudm (inqudm)& imaginem^qua perfett pcrfcftifimtm Opificem referamus. Ef- ficiatur enim(inquh)umfquijque puleber atqne Deiformis^Ji modoftt diuinan pulcbritudtnem infpeblurus.Qportet nanque uidentem uifofimilefieri. Etmvl ta profeqiumr , qua omnia nico uerbo jumma Veritas compleftitur dicens* $ t v s ^ Mt ' mm d cordc> quoniam ipji Deum uidebunt. In quo Dco omnia uidentur, omnia cognoJcuntur y plus m mfue^prout uijio illa idoneam uidentis difpofionfi cxquirit . Et iftifunt ueri uates\ qui ea qua pradicunt injpccuio illius atem* hs uidentes addifcuntMincfcriptura de more.oracula  prophetis adita i- fiones uocat^dum ait.Vifio Ifaia.leremia.Ezccbielis.uelcaterorum uatumfo ipjiprophetx uidentes dicebantur . Sed cum Mofi pra catais expojuum /c- Mofd. rit lucis pknifsimumfpeculum , adeo utfacie adfaciem cum Deo loqui dicerc- turjdeofcripturaficra ipfum cateris prophetis anteponiu ut habemus in ucr* bis Mis, qux lojue (iubente Domino ) addidit in calce Deuterononj dietnst iofue. nonfarrexit propbeta in lfiaeljicut Mofes , quem nofeeret Domina* facic ai TONVS QjARTVS. i7i fadem in omnibusfignis > dtqucpoYtentis^uamifitpcr eumf adenda in tetra JEgyptifbdraoniiV ommbusfermsews&coramuniuerfo IfiacL Eflulti- mumudticinijgenus^ quodper drticuldtmuocem & expreffdmef^citur^ om* nium cxcellentifiimunt. Hinc lodnnes, qui uox diSlusfuit^etidmplufqudmpYO' , pbeta fimma Vcritatc ejfe pcrbibetur . Hfcriptur duclfidliticipopuli Necpnc tereundum cenfeofdcYamctum y curfemper uox bis nominatim quofpidtn inda- maucrit. \d enimfa&um fuiffe fpientes autumdnt * quid uoxfentper ddfubli- morem gr d dum euebit cum , qui uocdtunlnnutt igitur bind wox, fgrddum in quoerdtf grddum ddquem uocdtus confeendit. Adhoc itaque deucniitcx- purgdy jt benecordd uirijit fyiritos Dei &Jdni numinisfepius pdrd* pes ejfecli udtidnentur , occuhd dignofcdn^ & futura pradiednt, quodfolius Dei e/t, ? corum, quibus Deusfe comunicdre^dcfamilidrempraberefldtuit. Qjiodminimcprcejld^nijtbeneexpidtis $ compofitis uirisi Apologeticum pro udnio. Cdp, V. T qudmnis omnibuspdteat fuiffe udtes, & Udticiniamultainibi- lominws non defunt^qui ed impugndre conctunbinc Ydtiones eoru breuiter dijjoluendas opportunum diiudico. Dicunt enim(ut coU ligit Ccero fecundo de Diuindtione) Cuius efi diuindtiofortui- cktt  urum^dnfdtdlium rerum?Fortuitarum non^quia edYum YeYum qua nibil bdbet r4tionis>qudre futura fint,n potefl cj]epYDiogencs> er Antipdter: ciry ^ Si Dijjunt quor dufpicio(ut dicitur)fit dtumatio, cur ipfidpert noexplicat, j*^- qutfuturdfunt pracauenda, aut amplexandatid mdxim cum dicdntuY gene- CANTICI TERTII ri bominum bcnefici y c amicmifiexijiiment thil interejje bomcnum feire , aut igiorre quodfuturumfit, Et curtot cr tdutdfomviibus occultdnt.ut ed qufatdlium nomen ajfumunt: in bis autem qitibus occurruntfortuiti iudicantur euetus. Et borum iidticinia fepm pramit- tuntur,ut cognofeant mortales quoniam buiujmodi a Deo prauidentur fie- flinantunundjfe dijponantad ipfos influxusbenfufcipiendos , cT grafint tribuenti. kliq uando uer ed ferie diftonuntur r,nt cuentus tlldrumfint in di- jbofitione recipiens ,ficuti ejlgrad benc operdtis,ficut & multa cognitio rerum a nobis cognofeendarum. Nec decens eft , ut Princeps arcana ipfius uulgo reue- Irt tjedpaucis quifint fecretis , cr bisfidelifimis : quorum tamen exequu- tio per tempus populo demddtur. Et tunc omnes cognofeunt ea,qua inter pau cos recndita eranu Etbic eft ordo rerum difponendarumji quidem in malc- ficiumfedbeneficiumtotiusKeip. Qjid autem negam ejfectus aliquos ccrlr- ficsftgna efftfuturi cutus y nihileft:cu ahqui effeclus fint naturales.aliqui iw- mtdiato Dei iujfu eueniat. Qui igitur naturalesjuntftgna nfuntfed q a De demadantur ad tcrrdos,ul puniedos populcsiutprodigia illa immijfaper Mc femin ALgyptios,z$ fimilia multa fgna mrito dicipojfunt, yfunti ex qui- bus conicftare potejl homo rerum exitum . Non itaque ade anguflant addu- 3*x ore Deiprocedunt non fiunt irritafed idfit ex culpa mole iftteUigctis . Ncc ua tteinium ideo negandum esquia interpres ignorai , aut errat in interpretado* fa nec medicina negania efaquamuis medicifallantur in multis . Fallutur * rujlicit ty*ntuiumguberna\orcs s quamnisex comprobatisfignisbonihabean* tur arufpices. Necdeeftprudctia , atque ratio rcipublic* gubernand/jprtf,Mfiinmalcficium erat delatai xona autjiin bcnef\cium y dijferatur . lonas etenim diuina uoce percitus Niniuitis da dem futuram in quadrageftmum diem nuntiauit , huerba autem mca nonpntteribunu Omnia adfe deducum bomines bene compofnu Cap. V I * O mediocriexperientia comprobatum e(l , neruos bene compofi tos infidibus , perculfis aliis alios rejonare . Oflreis quoque (f concbyliis omnibus contingere^ut cum Luna pariter crefeanu p*- riterque decrefeant. Arbores quoque hyemali tempore cum Lu- na,& Solefxmulfenefcere^ humores demitterCfUndopportun cadicxijli mantur.Viulant omnia, tyjlorefcut ucre>acUtafolis curfum profequuntur. Multa quoque buiujmodifiuntiin quibus deprebenditur rerum comexio, aiquc correfpondentia.Cum igitur bomofit ormium rerum uincidumjbcnc compofitns facil omnia rnouet, gr adfe trahit , atq; deduciunon minus qum magnesfer* rum y ut eleftrum confricatumpaleamMinc iUe,quicftperfcRifiimum omitiam idem uinculu, & plena concinmtategaudet^dixit: Cum exaltam fua o  terra 9 pcr~ feclifim uidelicet in ligno crucis extefus^ congruens cum omtbus, quifunt inlongitudineJlatitudinefublimi t atque profundo macbuut buius mundana, om \ nia traham ad mpfm4e cunZlis difpofturus ad libitum. Hmc qm magis con*  fwUs ejficitur , cr i*w>ur, tanto maiorem uim attrabendi confcqumr y coque c ST TONVS QJVARTVS. 57? mgis corroboratw , eam communiens uim, quce a natura bomni infita efl tr bcndi exfymbob,quod babet cum omnibus. Quod hinc coniicitur, quia cum ha bct unumquodque animal abaria foa, alia fxnum y ucl bordcum.alia berbas: alia legiimina^uelfemiMiatia carnes, f idgcnus-.bomofolus omnibus cibis wc- fcens, ab omnibus uita incrementa^ fulcimetit^fnfcipit. Vofiident item ex 4- mmantibus aliqua terram^aliqua mare,aliqua arem^ cr digniora coclum. Ho- mo autem omni elemento injuibeneficium utens.uoluptatem & commodttmun- dique trahit . Nec HUs contentusjn coclum, imo in ipfum Deum confeendere fa tagit , ut nullusjit locus,quem nonafeifeat in ufum ,  merit,ut uerafitfen- tentiafummx Principis : Omnis locus , quem calcauerit pes uefler , uefler erit: Dilitcr - quoufque uidelicet reucrtemini ad me^oma ubifcum deducentes. Etficnt om nia emolumentum afferunt bomini bene fe habenti cum Deo , dLente ?aulo: Diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum : Sic dijfonanti  Deo, omnia inperniciem uerguntjam ucr filio effetto illius rebellis cui dicitur: Maleditla terra in opere tuo. Ad cuias terra,qu C T ? h y : monibus ait.Eonorum corpora incommenjurationeconfiflunt: Sed malfico- rum corpora inconcinnafimuac affeZtione pafiiua, lo cum inco^unt terra uici nurnjmo intra ipfam terram.Nullxm efl malum, quod perpetrare non audeau Habent omnino uiolentum^ CF malfnum morem, defertum uidelicet euftodia dcemonu meliorum. Ideoque uebementes,repentinasque mfidias plurimum ma- cbinantur o* moliuntur. Ac dum agunt incurfiones, panim latere folent, par- tim uero inferre uiolentiam . Quamobrcm acuta^ uelocesfuntpafiones ab eis illata.Curationes autem^emendationesque damonibus melioribus tardiores fiunt.Etpoftquam multa mala quce perpetram cnumerauitfubinfert. Omni- lb* rdmgenerduonis dcldpfus ,ferms mijrrimus omniumejjettus efi. Et (fummd ueritdtc tefie) pecckns bomoferuus efficitur peccdti ,id eflfdtdna deducentis dd pcccatum,aut concupifcentia, qua efi ipfius peccdti pdrens . Concupifcmk lacobus cnim(inc]uit \dcobus)cum conccperitfdrit cccdtum. Hincbomini fuadigiita K  '"' te deUpfi rcpugnant omnidjieq; digndntur bdbere in domimm eum.qui tdm  le mancipium iam effeZlus efi.Atq; ipfiobtemperare recufant^uoupi; inpri- flinum bonoremj quo dcciderdt t reflitudtur,r undnimisfidt cum Deo , d quo domimndi uim rcfumtficuti  principio idtn dcceperdt. Tunc uenena, & bo- primui jles nS timebit, tunc feras no mctucujcd ipfai terrore ccutiet t ficuti de Dduid regum ' in primo uoluminc Regam legimus-.qui Sduli regi perterrcntieum, & reuocSti ? Vrancifius cademisferri uigorem cxtinxit. Et ut cum ?aulo concludam (dfictret enim t Paula pus enarranti)fan3iperfidem,idejlpcrfidelc (p firma adbtfionem c Dco 9 uicerunt regna^operatifuntinflitiam^adeptijunt reprcmifsiones, obturduerunt ora leonum , extinxerunt impetum ignis fortes faBijuni in bello^caflra uertc runt extcrorum^& reddiderunt mulieribus mortuosfuos, atque ex mdtii mfit mitatib** conuakfcerefcccrunt . Quibut portentis uififunt obtinuijfe iam om- nium rcrum dominiumficut obtinuitpro amiquis pr f pro pofleris iam cxiften$ille>qui dixit.ln nomine meo damonia eiicient^ ? catera quajequun- stvj! tur . Ipfi enim in uirtute nominisfuifaluos nosfecitjn prijlinam dignitatem rc flituit,w uniuit cum illo.quifacit mirabilia magna folus: ut & nos eademfacia ldcm ' musficut idem rejlitutor iterum aiuQjfx credidertt in mefaciet opera qu* ego factor maior aborum faciet. Ynd fh uis dominandi^quomodo prdita, & qu modo refti- tuta. Cap.VllL \ximus iampridem ah opificejummo injltam ejje bomini dominandi I uim. Sed qu* ipfa fit.c quomodo eandetnhabeamus , percurren- dumcenfeo. PliniusidfubtiliindagationepercunitdicsiElcphas piflim bomine obuio forte infolitudinc^ fimpliciter oberrante , clemens flacidufq; edemojlrare uitraditur: Ideuefiigia bominis adnimaduertens priufquam bomincmjntremifcere infidiarum mctufubfiflere ab olfatu^ircun- fpeclarcjras perftarejbis y aliis indiciis que?lo Mosque timet? Etcnim buiufinodifyluas mini- tnfrequcntari certum ejl , Sane mirantur ipjam uejligij raritatem . Sed und jeiut timedos efjeilm uer curfepius cfyeftumpauent tanto uiribns  magni- tudine^ uelocitatepr*flantiores?Nimiriimh*ceJl natura rerumjbac potentia eiusjxuifsimasferarum & maximas.qu* nunquamuidiffent y quod debeant ri- tncre , wftatim intelligere cur timendumfit . Qh^ autemfit b*c bominis na- tura morem feris incutiens y non declarat Vlinius quamuis inquirat innuat. Apollonius uer , dum Pbaraotis regis Baftrianorum elepbantibu* duceretur a p oU  ad Qracbmanas , cum uidiffet paruulum unco quodam elepbantis ceruici infi- xo % ducere ipfum ingens animal , tentauit Damum eius indiuiduum comitem* und cfjet h*c tanta tam uafii animalis ergapuerum obedientia, & ignoranti BBB ij CANflCI TERflt tucotM cxptanti Dam dixit . U cjl ex tcrrorcquodam a&iuo , homi- Hiab opificcimmijjo) quemperfentientes inferiores % & animalia omnidip- MArxi .fim hominem tment , & re uerentur . Hunc autem terrorem Hebrai "iria p4- cbad dppeliant.Et bic in alio magis , in alio ntinu uiget .Maximui uer fuit uhb " W 4C : i* e0 I*&**& cuiiurebareditario pater illum tribuerdt, dixit ' dd L44i Arameumpatruum , tfocerunt eius . Ni/r Domiww D f4tr roei A&rdtaw,* t/wor U^4c Jijjrt m* Jorfuan me mdumdmfijj. Vi m Hf br* o pro timorc babctur Ulud pacbad : Et ibidem iteri iurauit Id- bacob per timorem , id efl pacbad patrisfuttzabac. Hoc enim cfl tanquamfi- mum terrificans quodcunqucfubiicitur bominhjit uelfruus , uel animal: alio- quin nec pua regem boues, cepos , ff elep bantes,ncc rex prterreret popu- hm totiusregionis. Ncc tantumbabethomo ftgnum quo meatur ,fed aliud quo dilgaturin boc quoque cffettus fimulacbrum Dei : quiutroqite tribuna, amoris , ff timoris uallatur. Efficitur etiam in buiujmodi imitator Cbrifti, de quo diclum efl.Regnabit in domo labacob.qui ff de beiignitdte Abrdba , o* de terrore Izabac participam \meditullium temperatum pofidebat : Et utrof, boc rgio infigniprotoplajles decoratus erax. Hin: adduia dicuntur animalia omnia ad ipfhm ueluti ad dominumiut eis omtbu* nomina accommodata impo- neret , quibus eadem uocaret ad hbitum . Erant enim ipfi ff terrorefubieftd, ff k plcida manjuetudine attracia . Et id quoufque prauarkdtwt prijlmm dignitatcm amijit , ff ex domino miferrimusferuus cfleSluseft. Ef quanto na gis aggrauatur peccatum in bominc, tanto magis a digttate illa terrorem incu ticnte } ff benignitate attrabente decidit in timorem,ff Jruitutem alioruAnit primus fratricida,qui peccato parentis,quod contraxerat addens bomicidiu t fi a dignitatc il'a dcieftumfenfit t ade ut timens dixerit ad Dominum. Omnis qi inuenerit me, occidet me.Beflias quippe, autdamones timebat t non bomines,c paruula effetgeneris bumanifamilia-.Pater eius i matcr,uxor 1 & fratriatfuam pofiea accepit Lamecb in uxorcm,quifolus dicitur babuijfe duas uxores ex bis quifuerum ante diluuium . Et quiafufcitauitfemcn pro Abel , quod tencbttur cAm f acere Caim , ideo dicitur inter fecifje Caim contemptorem Jigni dati  Dco, ut uidelicetfufcitaretfemenfratrisfui.Quod quiaftecre cotempjit, turca L me cb illudfufcitante dicitur interfeftus t tanqualcgis data peculiariter, ff po flea populo diuulgdce conteptor. Magnti latet hicJacramentUyJifrofcqu- N 0 omnem tandem uim , cr dominium in uirtutem inimicam.Francifeus Francif - uero iteruuitam Apoflolicam amplexos , a pecuniis penitus jimul cr nitiis de- nudatus^creaturis omnibus imperat> cr obediunt ei: Aquam in uinum conuertit, peeis pedtbusfluidum elementum pertranftit: Kabidum lupum manfuetifimum, rdomefttcumreddidit : byrundlnibus garrientibus folo iuffu ftlentium impo- fuit : Falconiiubet , cT uelutigallus excitator efficitur ; lepores , cr cuniculos domeflicosfecit: ignem urentem alloquitur^ uirmtisfua- oblitus uiro Dei/* mentumfine hrrida aduflione prabet. Multa quoque buiufee gencris miran- daperegh adprijlinam dignitatcm reflitutus. Nec efl abbreuiata manus Do- mini^omnibus qui ipftfidele exbibent obfequium . Nec quidemboc exbibent om nes qia dicunt, Domine Domine,aut qui exterius infigne Cbrifli, uel imitatorit eius deferum t potiusgeflientes uelutijimia,qum Qbrifli wfanclorum unam uitam deducentes. Va ria cr mira optrandi cr dominandi condi. Cap. I X. T quamuis filius Dei fet miracula facere , nibilominus buma- numgcnusaudacifiim*(ut Zoroaflres inquit) natura opus , cr zroaj dudaxomniapcrpctrare,fauentemaxim antiquo  ut loquerentur. QjiJ &Alber- &S? tus cognomento magnus fcciffe trdditur , cdput uidelicet aneum loquens, Et te- peri qui feiacltarent facere corpora euntid j & loquentia : nectamen babe. reuimesanimales s nequtdkfermanere.Adquaconduc^dadicm^^ re uirtutes cceloru,obferuatis qmbufdaftcclibus.Scdforfitaahud ejl m - wfi DMutrtifiMJutcmsmblfefatMr.^ * l T dam per modicu (batUfecit . Multa iaftat Rogenus Vacbomfe fecijje magia pura naturalttonitrua uidelicet in aere,nubes  pluuias,atque rerum traf tnutaones quplurimas. NonnulU quoq\ per artem repernfuntnaturajaga- " cifimi amulatores: de qua Atbenien. apud Platonem m decimo de leybus: ars data e(t mortaUbus,qua res pofleriores quafdamgenerarentnon qutdcmum tatis cr diuinitatis participes, fedfmulacbra quadam Jibtipfts coffiua deduce rent.AUqui no contam arte, natura accuratifami mdagatores ejJeSi, /Mae- rum coducere ea,qua d ndturd pr aparata erant, appltcates aBma paJStuis& te tempus noutra ipfa ordinatU: Vnd uulgo uififuntf acere miracula-.qua m- menmturaliaoperajuntjnteruenimefolapraucntwnetempom^ m J . hacpnpetrarcfolebantuocabuloVerficomagiideflfaptemesdiZifinv.qua- uis nomen lud abufu quodam pro necromame  multis acctpiatur. Eram mm fapites * oceultaru rerugxari-.ex quibus futre Mi, qut uidetesjla in nau- uitaie Kedcptoris bumanigeneris:uhrl & prater natura ordin q opnm ip Rs cognituA dcmeflicH,ai { j}icatifunt(ut aquu erat)natu ahquc fuiffaqui m tura ordme, limites tranfcderet.Uinc moti a Perfide & regiombu orien- tis (id tamen quo ad ciuitat lerofolymitanam Bctblcbemtncam ) uencruntai adoradumpuerunt prodgio mirando, fupematurali demonfiratum.h emm qui magi dicuntttr,orimo medicina ftuduerunr.utjcirt qmd ad cboleram,qud adftegma,quid ad atram bilem expellendam comeniret: quidaicorepar,ud Jlomachumtemperandum, bumfmodi: Quod iumcUusfacerent,dftronomu addideruntytrbitrantcsinfirmitates, & berbarum,radicumque aq; alurure rum medienalim naturas,ex planetis, Jlellis,quibns > onuenumtjaalc duw dicari,ut Htrmxcmfecifecomprobamus.Et cum eo Zorodflrem, Cbarm- dam , Ojhnem , Zamolxen , Bracbmanas , Gymnofipbiflas , nmkbfque ter mdios, pofleros,q:iorumetiam (licet excelluerint)fama ob[cura efi.Vcru multis decaufis bic fubticedis (ne magis digrediamur qu deceat ) depdita elt naturaUs ordmis illius , cr rerum applicationis cognitio. Vnd damonesmhs ali) nommb-M dtuinis adiurarcftuducrc. Mij obfcani & deteflandt FJ* jos ddorMtes conjulere ttohtermtfiehu quidem omni muBd plelendum. Mi los autem cr immundos confuluerunt , quia potejlates munda , cT Juperiores nfjcilesftprabcr.fed cords muditid,uit fanftimoniamjuffum'q; ^lexpe- Bar. >pfa autem immudafacilesfe exbibct, falso fauces hominibu*,utfuo ajlu conducentes ad id quod optant eorum cultor es, obliuifeantur Dei,mo optnetur Ouid. idem; TONVS C^VARTVS. jj amones Mos maios diuinitate refertos .Abhuiujmodi itajue docentur ucrbs excantandi , (f ofdem citandipro libito ad condttcenda opera, quibus ueuti Vij apparentes y adorentur  lgo. Et ama mulieres maiushabent cum damoni busfymbolum^ leuiusiUuduntr.idevmulieribusfacilioresfeprabent: dua arte dt-menum uidentur facere ingentia t ut de Circe decantat Vocta. vrgt Cdrminibus Circe fociosmutauitVlixis, circe - Maufatas alio uidi traducre mejjes. Qud cf confirmara Ccero, Plhmu,& Seneca.Elementa quoque concuf\ l  fa, ey turbatas hominum mentes , atqueplxrofque inter empt os nonfuccis,fed *""* uerhis uenenofis decantat alius V.ates. Mens baujli nuUafinic polluta ueneni Incantataperit. Alius auoauVota. icn: Carmim Ufa Ceres Jlcrilem uanefeit in herbam, Deficitmt Uf carmine fornis apa. liicibus glandes, cantataque uitibu* m Deciditi? nullo poma moucntefluunt. E iterum inducitMedeam deipfa dicentem, Cum uolui ripxs ipjis mrantibu* amnes **montes: Et mugirefolumimauesque exire fepulchris : Tc quoque Luna traho. Et de quadam incantatrice alius JtrnUU f uxdijfe perhihet. Hanc ego de ccclo ducentemfydera uidi: ^^ Tluminis h dtque buiujmodiin rei ucritatefuiffenu non iuberet in plaut accelerantes y nelaugentes natura opuji % Soro*. k Ct - $ l Ucet(inquio)quid Zoroajlres magica anis inuentor (ut attcjlantur G tilium litera)injuis ordeulis inqutL Ne augeasfatum^ id eft non mdgis te exten pemi. das quam datumfit defuper^ut feries rer exigat , ut inter prs eius Gcmiflus Vktbon exarat. Et ijii magi ,fapientcs,aut ueripbilofepbi dicuntur . Sunt ena qui attenit ca>quct uires^ humanam cognitionem trajeendunu Er hi ca qucr applicare a&i- Iffi ua {>^is i ijfipiemes i aeriphilofopbi i 4ut magi duuntur , natu* SSB rffecreta&rerumjyroUrimames. Ncciftianimaducrfto- nc,ucl iniuria aliquafed omi uzneratione digni babendifunt: quos umucrfor Dominus tefics & fautores babere uoluitfuafcelicijSim* natimtatis. Cu autc maios damones confulunt eoru implor antes auxiliam ea cducant,qua nec ars ne bumanum ingenium patitur : tuc quacunquc eorum fauore pcrpetrantur, iUa non miraculafd prajligiafunt: quia autfecundum apparentiam tantum- modofiunt.aut inmaleficium eorum quifufcipiunt t aut qui ipfa perpetram. Ap parent enim afinquei equi,aut quceuis alia ammalia,uifi tranfmittati tantumm do ab oculisfafcinatis, illufis . Hinc mulier iUa,qua equa iudicabatur  uuU go,Hilarioni mulier uidebatur.ut eratMulta quidem comprobamus illata,aut remota impedimenta  Deo.angelis, dtmonibkr.aliquando enim culos af[n cienuum perturbam, aliquando mediumper quodaJjiciunt.Aftantenim d& uideruntfe eflein Samaria.Qluod ncqua\ in damnum Ajfyriorum petiit uirfanflusfcd in Dei fui gloriam. Nam cum rex Ifial uellet eos percutcre, dixit: Nequaquam: non enim ccepifti eos in gladio tuofedpone panem) aquam coram V,h eomedant & bibdnt, y uadt ad dominum fuum. Ecce quomodo ad orationcm bene cbordati uiri anela eft uift- ua ultra naturales trminos in puero : & diminuta in Ajjyriis & iterum refli- tuta.Sed redcamws und digrefi fumus. Ealajunt itaque fatidicis, & pra~ liigiofis,quocunqueuocabulocenjantur, aliqua miraculajcudum apparentia t BBB v. CANTICI TERTH mt praflieid neritb dicuntur . Aliqua quoquefa & funt arte ammtn, aut tYdwferentium>ut de mcfiibus dd dlios agros traduzis iam dmmur.Mt admo uentium atkiua pafiiuisfteuticxcdntdmibus nugis ?baraoms, edulafunt rd* na, & mfcaf&a * damonibus appropinquatione breui tcmporc t ququ*funtfupra natu ram.Kane cnimmufca&fanguis in maleficiumfuorum JEgypttorumfuere. Qua autem fupra naturamperpctratafunt,& m beneficm t uera miracula dt- cmwr. Mofes igitur Dei tujju educendo pediculos^uorunt non aderat matria appropinquanda, miraculam feciu Educendo infuper aquam de feira, mama P uM de calo, prcefemando populumab infirmitate, utcanit Vfalmograpbusi Etnon erat in mbubnscomm infirmus.Conferuatio quoque ueflimentorunune confu- merwr t & buiujmodi multa fuere uera miracula-.Quorum aliqud,&fim ma Icficiumjminpcenam incredulitatis JEgyptiorum, CT proteruutipforupcr* petratafuere , cejjerunt tamen in utilitatempopulihberatt . Vrafiigia autem JEgyptiori innuUiusutilitat fuere. Miracula fecit Elias,& Elifeus mortuos rnfcitantes t oleuttt, & farinam mukiplicantes,infirmosfanantes y crbmufmodi. Sedfuperomnes t miraculafeGbrifluspracipiens tanquamuerus Dominus rerum &fempcr in beneficiutajn maleficium autem nunquam. Et  nomme ip fias quidfccerint ajjcla eiuflemjam per uniuerfum orbem cekbrifama diw gatam eft&nosfupr tetigimus.lndc quidemdebaturin illis immdiatis,aut propinquis difiipulis ipfius ejfe uerum regnum Dei , quodfe daturumpromifc-  h r 1 r Yt : imo quod dcderatjum aihKegnum Dei intra uos efliEt iterum: Ecce de- * JV *' i uobis potejldtemfuper omnem uirtutem inimicans , & refiftentem uidehceti Ndm amicam uirtutem facil babebitis ad nutu.Hic igitur nobis reflituit perdi tum regnum : dummodo bene cbordati ipfius ueftigidy reflo  perfeclogfcf juprofiquamur. Bene cbordatus bomo exauditur ad uota de quacunque re petie* rit. Cap.Xl. IXtatfummaVeritas fententid . Qnicquid petieritis ?atrcitt t \fiet uobis.Sed quibus idfiet attenddum e%ait enim, Vbifuennt duo uel trs congrega in nomine meojbifum in mdio eorumf T r _ J (iea rubmfcrt.DeuacMKwe re confenferint, if uidelieetquicon* gregati comenerint in nomine meo ,fiet eis.Uagnum quippe ,  apertiftmm verbum . ColleSio " confenfio pramit debent ab bis qui impetraturt junt. Confenfio quidem non tantum duorum uel trium bominum: Sed (ut rettefetmt ^"8 e: Qrigencs)concordid duorum ejl animalis bommis cumfpirituali: concrdia au tem trium.eft uiriufque illorm cum Deo.Et boc eft illud tempcramentum quoi TONVS ^VARTVS; 3 g* rt qnirimsjm quod expc&dt ipfe Deus ab omnbusifi gratas^ fuaucs ara- xionesfufcepturusfit . Nam tunc homo qudft temperata citbara , omnem uocc, (ffonuin operis rcddit Deo iucundum , f fuauxfmum^ ade ut ipfe w mdio corum interfonans uim dique cnergiam praftctiut grata q* efficacesfint or- tiones paterno fonti omniumbonorum^ quo bauriuntur omniabonat * impe- tratur quicquidpetitur.Hic adeinualuitorao Mo(i>aut Mofes orans>ut di~ moci uinamfentctiam mutaueriuEt dicente Deo,dimittc me,ut ir dfeatur furor meu* contra eo$,y deledm ipfos ^faciamque te ingentem magnam.non curauit Mo- jes depromijja cxaltationejdm Deo concors zyumtutfed de ipfios glorid>un- d orabdt dicens.Ne ir djcdtur (ququibusiur4- jli per temetipfum dices: MultiplicabofemenueflrumjicutflellascceUj & uni- uerfam terrdm bane, de qud locutusfem dabofcminiuejlro: & pofidcbitis ea. Hincplacatus efl Dominus exdudiens preedntem Mofem, ueluti uerumfideleni & beneconfonumferuum^quizeldnsbo)wnm Dominipropofuit ca^ua gen- tes in iniuridtn Dominiadducete poffent , obiecitqie iufturandum iam prafti- tum,nemaliuo!i tdxdrcnt ipfum de infidelitate inpromijfo* Ettdntdm uim cum Deo bdbuithic bene chor datas cum eo,ut ipfum deuincereUne contra Mofijht tctidm } (? confenfempunire poffet rebclles.Hinc dicebatiDimitteme: Et quod mirum ejl^uenit Deus infententiam Mofijie dijfentiret ab eo> qui tabene chor datas erdt cum ipfo.Ver l faiam quoque intimauit EzecbU ntentiam iam U- t> tamjit dijponeret domuifu(f populo liberando ab Ajfyriis.Etqua uirtute (quafo)fr qui Laz^riiamfcctentis Utalemfentcntiam reuocans , uitam interrttptant in longius fyatium ptorogauit , effufa oratione ad Vdtrem  Ordt Pdtdws pro patientibus maris afludntis impctumfo db imminenti ndufrdgio libetdt y Domi no ipjicos domnte. Orduit Clemens^ aperuit Dommusjvntem aqua uiu* % omnxbus exijlentibus in infula % in qudm erdnt cum ipfo reega . Catbdrina ui- dens tormentum rotdrumjibipdratum , ereRis ad coclum iuminibus ttckc wa- irt TfcYH tit , ? moles illd chementiimpetucncuffd eft . Hoc ideo ,  quo nosjecum^tyipfenckifcum-iiontdnttim conuerfdmur ,fcd unimur edUtitia^ qud mdiorcxpcftdrinonpbiefl , Er ficutjummd triftid efi , cr tdrtdrcdrum drrbd peendrum iifsiderc feipfo , f confequenter a Deo :ftc uerdfcclicitds ?"-a* efi cum utroque coneordid.Qua dutem triflitidfit difsidenti, ty impio^Trifme giflus in ciam dd Ldtium expliedt dicens : Imptetas eft fili mi anima grduifsi- nwmfupplicium: Nec/ enim ignis dticuius ardeiitior fldtnmd, qum impietas: Nee dliqudfcrd morddcior itd corpus Uc erdtfim impietds.qua eft difsiden* tid d Deo (pfeipfo,ldcerdtdnima.Nme uides quot malis dnimus impiuspre- mdtur?Heufili,jic uociferdtur mdlus dnimus: Vror y dbjumor 9 quid dgam, quid diedm ncfcio.DeuordW memiftrum mdld undique confluentid . Kationcmau- jrocui tem borum tormentorum dfsigndt Proculus in de dnimd,(? damone dicensdm- probus fecum confentire nonpoteft, & repugndnsfibiipftcum dliis conftntire nequiuVndcxperturbdtd imdgindtione plurima ignordre conjldt ,fcumq*e difiidens torqueri. DecUrtboc peenitentid dimifsis perturbationibus uemes^ in qud erubefeit , qt torque%r in bis, qua dcieftdtione obcacdtus dum perpe- HierjsL trar* cognojecre ncquit. dddmillud Hieroclis in carmind Pytbagoricd: Stubi undique fuis uitiis^ 4Jj>tlu bonum^fxlicitdSyeflddhaTcre Deo . \dolum dutem fdei^qui vegleco Deo feipJum^dUtdliquidu^ius^cummdgMdlftomnd f difsipdto ordtne ddort t cum cx ordinc oriatur trdnqwllitds, edrens ordine edret quo que tranquilli- TONVS t^VlNTVS. 3 8j utc. fieienstddue idolum defeipfojHt de inferMits rcbus inuerfi ordtne, foditfibiciJlerMsdifnpatas^uanidUmaqjiam uer* dclc&ationis continerc pojJimt.Ad gloriam itairitus,non tamen babens corpus grof[um,tangibile,aut uifilej- xta illud fummx ueritatis: Palpate, & uidete,quiajj>iritus cantem, & ojfa non c H R I babct.Scd corpus illud fubtiliftimum eft,&facil unibile cum mente fi per iori, STVS ' (X diuino illo,qucd eft in nobis.Hinc qui diuini cfficiuntur communi, (j uulga riuocabuh dicunturfpirituales,quia eorumftudium efl deducere coypus in na turamfpiritus uergens ad diuinum. Aut quiaftudent mediante ei fpiritu re duci inipfum Deurn: Hinc clarconiiciturjpiritus differreab anima fuprema, qux mtellcttns 3 mcnsjux,& portio fuperior dicitur: c etiam dijferrc ab ani- maliza quafeparari docet Apoflolus per uirtutem uerbi Dei dicensi Viuus efl p4uIu * fcrmo Dei, & eftjcax, & pctictrabilior omnigladio ancipiti,pertingens ufque ad diuijionem anima, cr /piritus . Docet enim ucrbum Dei,uttotum affcclum rationalem,quiadfpirititmpertinet,remoueamus  concupiJcenta,(f oblefta- mento animaliip' reducamus in Deurn per illud fnpremum, & diuinum, quod Dei grana eft in nobis-.cum quo uniri debctjpiritus non tantum affeftu,fed re ipfa . Nccpotejl cumfuperiori uniri penitus , niji quatettus ab inferiori y fepa- ntun ficuti ignis procedem a Ugno,non unitur cum Juperiori , & aibe- reo igne,nififtparetur grofsiorifubieSlo . Quod autem frparatur,etiamdi~ jlinguitur. Et J? dicantfpiritum effe animam rationalem , damus quidem : Ndw el mdium quoddam (ut Plotino & academias placct)inter animale inferius, pi"'- , O- diuinum, quod eftfuperius,conneflens utruque, r cu utroque unibile.Sed A " dcm ' ne offendantur legentes,dum audiunt animam effe aliquid corporeum, dicimus ipjkm babere, uelfapere aliquid corporeitatis, dum eft in corporc,& corpore utitur,tanquam inflrumento fibi necejfario. Si autemjiparetur penitus  corpo re.unitur cumfuperiori tilo diuino,imo cum ipfo Deo,ab omnicorporeitate pe- nitus femoto: trabens tandemjcum corpus,quod glorificam, cuius immediata fornia extitit.? cum mdium fn ipfa anima deducens corpus in meliorem for- tem,necejfe eft ut utriufque naturamfapiat. Et boc efl quantum de fpiritu no- (Iro inprafenti dicerepojfumus. ^Qgotuplexfitfpiritus. Cap. 1 1 T quia non tanti in bominCifed in aliis quoque rebus fpiritus rep riuntur : ideo explicemus uarias naturas fpirituum. Eft enim fpi- ritus naturalts, caeleflis,damoniacusJ)umanus,angelicus, (f diui- nus. Spiritus naturalis esl t in maiori,quam in minori mundo m- dium illud,quo unum membrum in aliud operatur. Efl in h o mine u ir tus rwrfgi- CANTIGI TERTII mtina,uel pbantdflica in cdpitcjit moueat manum,ucl pede^fdm mouetun quamuisjatis dtflet d capite, ubi eft uis tila cogitatia . Vnd bocfit mediami- bus fbiritibus multiplicibus, quifunt inter capux & mani uel pedem. De quus (bintibw naturaBusfiue uitalibus multa pertrdtlant autbores medicina: qu* mfuis libris legendd relinquimus. Per ipfos enim unittir anima cu carne, & cor pore,und uiuit: & per ipfum corpus mediantibus illis ftiriibus anima opera- tur. E/ sodem modofpiritus multiplex in mundano boc corpore inferiori : per quos uns ves operatur in alia-ficuti mdgnes inferrum, attrdbens ipfum'. cr !*. pides multplices in bomines,Utificantes,roborantcs,& multplices dfpofttio- nesinducentes : & quodeunque inalio operatur non tantum qualitatibus pri- misinteruenientibus,fed ex uirtute(ut a\unt)occulta.Qu ipfos'queperfundit i exijlensignis,o' canalisper quem fluiu TONVS QVIN TVS. 3 g f Q&d agatfpirits in hominevltra animam. , Cap.lll 'Erumft Veripateticum dogma fequi -voluerimus , ex quo babel mus homineex anima & corpore tantumodo cofe&umjffici- le rit explicarc quidfit, er quid agatfpirits in bomne ultra PfWVjfffl animam, cum\terq; ab eis idem ejjecenfeatur. Siautem Mato- ptawr mos, Cf Hebraosaudiemus, quiilladiSlingunt,^plura inhomine collocat, * faale exarabimus quidfit,y quid agat fpiritusiVlotinus enim triaponit in fX homine,fupremUm,infmum, & mdium. Supremum jl lud diuinu,quod no- Jtriporttonemfuperioremvocant.bifimum efi,quod Paulus animalembomi- nemnuncupat . Mediumefl animarei friritusvtruque conneclens.Quatria Hebraiomnesdicunt.XQ} nn tMphesruahnejfamah.Qupdnos inter h,* pr et atum dic imus, animam } fpirit um, ^diuinum quoddam,cuius vocabulum accommodatius non habemus qporonemfuperiorem : vc/ vf traduftum ha- bemus in Genefifpiraculum,d Deo \idelicet\el afpiritu eius in nosfpiratu. 0toinybesjdeflanimaMU^ Vlotinus ratwnale uocat,&Hebr ai fpiritum,nolriautem animam exmi- vloa * ^onequamhabet.cumipfa.Supremumquoqucilludfemper deprecatur ai ptima nun$peccsfedpeccato & errou remurmurat.lnfimu i* maio 6r c* ^J^tiaj e mpermmngitur,iuxtaidquodaitaposlolus:Video gem m mebris mis repugnantem legi mentis mex,- ducere me captiuatum in legempeccatnita w non quod uolo bonum,bocfacio:fcd quod noto malum. Spntus uero medius,qm r rationalis anima  Vlotino dicitur,cu\troq; ad- Worii harerepotefi adlibitumMeretur autem adharensfuperiori^ inferiori co harns a Deofc aucrtit.llludverfuperius cunun^peccato affcntidt } nequae!utiqUa- do clauditurfene9hra,abit folar is luxf ptio remanente tcnebrofofic abcun- teluceillaremanet anima , r fpiritus detrudendus in tcuebras interiores, chrn cm addentur exteriores, iuxta illudfumma Veritatis dedamnandis teslimo S T v S ' mm:ltein tenebras exteriores.Et quia bifarium opusperagit homo media- teillofupcriori:Deum uidelicet intclligit, p 1 meretur iene operans:binc tilo abfcedete, nec Deumintelligcre y necaliquid mereripotejl . \taoncagitato,&tunc mal meretur: & adeodeprauatur  , vi idem ejficiatur  quod efl in hominc.Hinc difeipuli melius ueniebant docendi a SpiritufanSlofanq, a proximioripcrfond& habete exprefiiusjymbolum cu homine > q, ab Mo qui frvs diccbat:Multa hdbeo uohis dicere,fed non poteflis portar e modo } me uideli* cet docente.Sed cum veneritillefpiritus ueritdtis ,fuggeret uobis omnia > r docebit nos omnid>tdnqudm magis uobis domefttcus. Vndc non fine caufa Ste tcpha. phanus > dpofloli >  dicente orculo ad virginem concipientemSpiritus fanSlusfuperueniet in te,quo videlicet mdio & tu cocipies^fiet Xnio dua- rum naturarum.Dum itaquejpiritus nofler efl in corporejyabet dliquideor* }li WU i k preitatis :fed xnitus cum Deofcparatur a corporejndxim hoc corruptibi- f>0* grdui.NdmfecundumVldtonicos ducitfecum corpus athereum ex quin td(ut diunt)effentid confclum:quod anima vchiculum nuncupat: \n quopo- tefldnimdpdtormetuignis^ cum ipfotrildriffi gdudere demultis cor~ poreis > 5r appdrere uifibilts ad libitum. Sunt etiaex eis qui ajferdnt animam tadeab Mo cor por e itthereofepdrdrit&xniripcnitus cum Deo.Et id>quMo non tantuin primo ,fed in fecundo purgdtorio benepurjfi&tt*erit. Duplex e- nimpurgdtorium Mi effe opimntur: \n quorum dttefo expurgStur anitna d fordibttSyfi qu frelitto animali , & corruptibili furgent incorruptibilia ffpiritualia. Quod commerciu habedt homo cumfpiritu anglico* Cap.V. WCm fe^3f^^ T ? W^ dngchco* W30&5$Miniflerium enimfufcipimw db eis>qui (ut dit dpoiolu) faf funt omnes aiminiSlratorijfpiritusAn quo miniflerio labor ant,vt nos in Deu deducanttanquam medij & Dci,r noftram naturam fdpiunt.Ht cum infimi deducantur infuperiorcsp mdios y & medij infummum per fuperior es, inter fuprcmu & nfimos in Mu deducendos y funt innumerdbiles inter medij fpiritus: quifucccfliucurant hominem,qui dlium in uim XQNVS. eiinjf>emlofuperno. Etut indica nonwumjd muitos cjfehominiscuslodes, inqukVropheta : angelis d* 1 "* fuis Deus mandauit de tejrtculodiantte in omnibus unstms.Quad nonta- tum in Chrislofed in quocmquc homine(yt reclfentit Hieronymusjlocut* Hiero: habet. Nr tantummod funt fpiritus intermedij > f etfu Deifunt. Per quorum unumfafla efi denuntiatio uerbi di- ii unienditum hominejicuty per Mos immed iate reducimur inDeum. Quid babeat homo cumftiritu diabo ico. Cap. VI. QmoQAer curi tejle)ex omnibus potcft 'atibus conSlam } cumo- mnibus habet commercium : ex intellelu cumfupcrms '&> bo- M " : i ms:ex matria cum infemis onorumJj>irituum,'dicitHr habereprincipatumfupcr omncs a mmas iam expiatas,Q>  Deofufcipicndas: & malus dam/erpens antiquus ^XflX^Mkfmodeus^elquicmquefit^domimiscarnis^fanguims^ totMsJ\ominis 3 fi fpiritus infuamfortem(fipoffunt)dcducant:Sin autem, vi a- cepta a Dco } occulto nobis iudicio,poteslatc torquet:esfit,qui fummd vertias cfl, 6* reftitudo . Ualus dutemdtcmoncum naturdfitmendax,f oU4uus } prQJccrrore > & mcnda- cio difbonendumprocurdt.Nec aliquando hdbitaculumcordknobri Udcuum jaui. rclinqmturindm \no hofiitc recedentt dltusjldtimfubintrdt ,ficut de Saule in primo vokminc Kcgumdkitur:Spiritus domim rectffexdt  Saul,* exa itdbdtcufbiritus neqfd-domino videlicet demijfus^t rerum ordo exigebat; Luus ' Sieuti etiam bdbctur in euangelio,cui titulw cjifecundu Luccde lo obfejfo abirttu itmndo , quo cxpulfo fubmtrduitwudus.Hucrcuertcns expulfus \>rfubintrdrct,nequit quoufyp immunditid illdtdm dfepte fyiritibus ncquio ribusfugdrctur bnus hofyesQuofugdto ingrefifunt malt>Nec enhn Deus, anvcius^el dxmon in quopiam hdbitdt y aut aliquid fecum dgit,nift mediante uirtutrftifiruaLHinc Vauluspojlq. muttd mem\ncrdt>q* Dewldrgitur& operdtur nobffcufubinfcrt:Hac duteoperatur mus dtq; idemfcirttus . Qw tdtncn dliquando(vtfuprd tetigimus)diciturfpiritusVdtris^uxtdilludfaU ch * r. udtorisiScdfpiritus Vdtris uejtri qui toquitur in vobis.Aliquado diciturjp UuiJ ntusfitij.dcquoditdposloluscumCatisdgesMiftt Deus fpiritumjilij fui AUpo * in corid nojlr d. Alijando cjlfpiritus dcfpiritu:vt in A&ibns dpoSiolicis Ic- gin!Us:Rcptetifunt omnesfpiruufanSo:Qui tdtncn non difccfiit a dignit te,& deitdtc fuaifed uirtute quddam fpiritudli fdnflificauit , ff deificam fpirxtum aposlolorumquos perfudcrdt. Qtue confonantid conducatur inter fpirit um r animdm. C*p. VIII. ~ j - i tUf i ntro i HCdtur i n nos bnus fpiritusjfwedngeticus } ftzf imbibens primo nat* rdm auri,pojlcd deducit ui qudddtn mgenti , f vetocifiimd cterd metalld in aurum.Lt quid tranfmutdbilis eflfpiritus hominis in diuerfas ndturas > hinc cbidei. dtxerc Chaldaibominem effe dtJJolutorUndtune dnimtl, nutlahdbes deter mindtdm imaginem, fed dduentitias 0* cxtrdrias quamplurimas. Nam tranf tnutatur fpirit us nvnfolum in naturdmfuperiorem^ inferior em } quaf^nt inhominfdinddngelum>f Deum>ut tetigimus.Et cunt trfmu- tatus in welioremfortcmfccum inferius deducit y hoc per feipfumfubtiliat ,fi- cutfubtiltatur aurum dt dk&um per dngufttfimum fordmn : vf yclntifi^ lumfericum^cl lineu deducdtur dd hbitu,  quodforamenfignificat ,per quod tranfums corpus a- mmalcfitfyirituale>ut unitum cumfuperiori bcatificetur.Et hoc quando Jbt- ritus primo unitur cum illodiuino y &fuperiore.Siautcm decidens conglu* tinatur cum inferiorc,tunc per ipfumtanqper foramina cribridiflillat > & dcpcrditur quicquid exfupcriore deter ior ar ipotefi.Siigitur homo cupirfic- ri diuinus,necej}h efi>ut eiusjfpiritus conucniat cum illo diuino > quod efl in i- pfoyin quod tandem reducat ammamirferiorem 3 primoj^iritualem cjfeSlam. Confonantemautemfdcimusfyiritumcum illo diuino guando obediens adk& rctilli^uajjnderefis dicitur fcmpcr maio remurmurans,& adbonudepre- cans. Cui confentiens, ty nullatcnus diferepans fequitur in homine pax , f tranquilUtasfe inde latida cor dis>mentis iubilatio^ arrha beatitudinis: ut dicateumpropheta: Mibi autem adbxrere Dco bonumejl.Subfequitur c- DauiJ; tiam datatw cordis> (? adus curfus,atque uolatus uelocifitmus in bonum; ut ittrum dicat cum odemprophetatYiam mandatornm tuorum cucurri^u idem.; dilatajli cor meum, De conuenentiafuduifsima Ijominis cum Deo,ut ipfo hiefrui inapiat. 1[onusfextus. 1 \Qmo Deum nat ura  omnia facili per i* pfum hominem cum Deo conctliantur. Gfp.IIII. Cur anima in corpore taq infuforio uafe purgada collocatafit. Cap.V. Cur Deus hic collocauerit anima & mentem uertibilem. Cap.Vt l Quomodo homo a Deopeccato difsideat, Cap.Vll. Sicut homo per peccatuma Deo deficit > " difsidetiftcpcr peenitentiareduei turfe temperatur. Cap.VUL Sacramcntishomo redditur perfcHior infcipfo,$ cum Deo magisfo- norut. Cap.IXi Sacrificiiscxpiatur* Cap.X.  opportunum duximus repeterecum qua fui imagine ipfefummus opifex produxerit hominem: Ommbtts tnim iam triuiak eft hominem cum imagine deifaclu, X? ad ipfius ddttElumfimilitudinem. In quo aurem conflat bxc imago(vt cum hona "vnia dixerim eor mi de hacfcripferut) cum adhuc nonfit enucleatum y perfcrutemur.Vulgari cnm " anili doBrina dicitur y tres diuinas per fonas repta fentari in tribus potentiis anima y memo ria y intelleSlu y&voluntate. Nec quidem hacpotejl ?jci imago y cuius ejl re~ prafcntare totum } & omnimodum ejfigiatum^t theologis noftris perjf>i- cacioribus qum optimdecernitur:ve$ligij autmejl reprafentare nonpk- num imaginatumfed aliquam eius rationem y \elpartem.Et quamuis tota di- uinitas comprehcndatur in tribus per fonisfe et iam in ratione ipfa deitatis: plura tamen in Deo explicar ipojfunt y qua homo plenifim reprafentat in &~ scotift bis partibus y qumin pradiSlis tribus potentiis.Hincex nouitioribustheo- iogis aliqui acutiores y non contentiillafimplici afignata ratione imaginis, dicunt ipfam conjisere non tantum in illis tribus potentiis y vel(vt fuo more loquamur)in aSlibus primis folummodo : fedetiam infecundis.EJlenitn in nobis intellectus , memoria y atque voluntas : hecque eadcm tria in Deo rc- prxfcntant Ejl infuper uerbum ah intelleSlu nolro produlum ^ & amor  \oluntateemanans y quorum altero diuinum uerbum y altero autemfpiritus fana us > quiamor quidam ejl y refignatur.Intelleclus uer habcns obieElwtt prxfcns > & produccnspatrcm efftgiat:fednon minus deficit imago b&citt hominrabeffigtatoDcOyqum imago hominis pita decidat ab ipfohomine uero: Ver bum cnim in nobis produSlum y ftmiliter & amor y qut aBus fe~ cundiab ipfis dkuntur } in nobis accidentia funt : in Deo uer fubjlantis y & idem cum ipfo Deo: Et memoria quain nob^ ejl recordado pr atento- rum y in Deo ejlplcnifimus omniumpracedentium y prafcntium > pfuturoru contuitus :fcd adhuc cxprefiorem imaginem dei inhomineuenaripojfumus y . compar antes Deo nonfolum animam ^fed totum hominem y in quo relucet otnni modaipjius Dei imago:Ejl itaque Deus plena uita y omnia mundani corporis wtcmbraViuifidans. Ejlquoque in anima fons quidam *vita y afuprcmota- rnen? diurno mari emanans y omnibusque proprij corporis membris pro fu conditione uitam tribuens. Hinc infacra pagina dicitur : Et infpirauxt in nares eius jjtiraadum > aut animam uitar um: vt praslet corporiVitam TONVS SEXTVS* 388 \egetdtiudniyfenfudlem y rdtiondlem y intelleBiudm y dtqucdiuindm. Ejl deus SaIom: uirtutefud omnid continens: (y de homine inquit Sdpiens in concionefuaife- cit Deus hominempuluerem de terr*: &dcdit ei uirtutem continendi omnidi Cognouit Deus cunEld.Cognofccre quoquepotejl homo omnid cognofcibilia y cumproobietoddncque intelleZlus:fedhorum ejl dirige- rednimdlquod operatur : ficut Deiejlmoderdri mundum y cuius memora, funtfecunddria edufe operantes, cum huiufmodi dgitationibus&pdfiioni- bus . Necrcperitur aliqua in homine difpofitio y quin inipfit refulgedt dli- quid diuinitdtisjKC qmcqudm ejl in deo y quod non reprafentetur m homin; fed yenidmus ad figuram* ''*- ccc jj CANTiCI TERT1I Homo effgiat archetypum iri figura. Cap\ I. I autrn bomo neque ipfius Dei, neque rerum alqua- rum cceleflium : tmi neper idola lia adorarentur creatura vifibiles:tum uxa nc falso exprimeretur , quod effgiari nequit.Verum & fi nullapotefifign. ra dcduci,mc in rebus inferior ibusreperiatur aliqua, in qua dignofcatur dei fimilituo.aut effgies:mbilominus Dei tefiimoniofuffulti>in homine uenabi- tnur ipfius fimditudinem , & figuram faltem per analogiam quandam , epia quidem ipfc fummus opifexfibi eam afferibere dignatus efijicut partitio- nes, & membra humam cor por is omnia. Dixit enim fe babere dexteram ,fi. Dauid cut in Dauidico carmine decantatur: Dixit Dominus domino mco,fede  de- xtris meis.Habet etiamfinifiram, ad quam collocabuntur fiagitiofi damnai nouifsimo examine. Sedere quoque dicitur aliquando Velut homo , Vi in lfitia inqmt: Ccelum mthi fedes ejl : o> terra fcabellumpedum meorum. Ambuk- traiu re tldm i n Qcncfi dicitur ad meridiem , uel aduentum Diei .Er de itinenbus atermtatis eius inquit Vjmograpbus :Yiderunt ingrejfus tuosDeu$ } in-* greffusDciyf regismeiquiejlinfan^o.QmgrejTus , O 9 quafubfequuntur ; Et coma cdpi- Kaimut pf s tuificut purpura regisManus quoque funt cr.de quibus regius vates: Manus tua domine fteerunt me:& plafmauerunt me. Digiti : de quibus ite* rumcnitiVideboceelos tuostoperadigitorum tuorum. Dentes:vt incantuis camica. dtcitur:Dignum ejl uinum dilefto meo ad pot andam >& cibus lab\is > * den- TNVS SEXTVS. 3 8j> tibws illius adruminavdum.$unthumcri:de quibus ifaias : EaBus efi frinci- H? patusfuper humeros eius . Quibus etiam (vtw euangeho dicitur) portauit inuentam ouem.hr achia ctiam ei mirandafunt y dicente\faia : Brachiumdo- mini chi reuelatum eflfNam in bracbio extento(vtfapius infcnptura repc- titur) cduxitpopulum de Aegyptoftgnis, " portentis quam maximisfubfe- quentibus. Cor:fecundum quod m primo volumine Kegum dicitur inueniffe Dauid . Pelus: quo difcipulus dormiens ebibitfiue?ita euangelij. Dorfum; dcquoinleremiaiDorfum r non fadem ojlcndam eis in die perditioms eo~ icrcm; rum. E t regias vates in hymno , Pojleriora dorft eius in paliar e auri Pedes: Dauldi de quibus tdem vates in alio carmine: Et coligo fub pedibus eius.Penn r Volatus : de quibus in eodem carmine: Volauitfuper pennas vcntoru.Et in a- lie hymno dicit,ca:leli regi fuijje pennas columbee deargentatasiquasipfc propheta alibi exoptabat dicens: Quis dabit mibi pennas ficut columbtt t Et ahquando vefiitum uariis indumentisfefe nobis ojlendit opifex>non quidem u tctla ipfius membra uclutinoflra crnea protegantur afrigore:? ob ho~ neatem uckntur:fed cafunt hxc indumenta , in quibus > (fper qua Deuni  * ' fubtdia(inqmt Hicronymus)qui- Hicro; bus omyiiapenetralia difcutit. Dentibus optim contritum cibum multiplicem nobis tribuit: 6r nojlra opera tanquam edulium fufcipit conter rndum in no~ flrum incrementum & prouentum ficut deSamaritis couerfis dixitfilius dei: quoniam effecii erant cibus>qucm habebat ad manducandum aposlolis mini- cH r u mecognitum. Humeris omma por tat, yjunt peculiares filif Dei iuxta illud pauii/ & fceptri } st vs. C? ittdicij: ut ipfcn et attcjlatur dicens : Omne iudicium dedit mihi Pater. Krachiumejlvirtus, qua omnia mir anda fapius per petrauit } ? perpetra?- CCC v CANTICI TfiRTII Crde nos encrrim diligit, VeSiorefufcipit > tf charifimc nos compcflc- do confouct. Dorfnmrquod aliquando uertens fe indignabundumoflendit: tf aliquando fylendens m rcbus crcatis nobisfc contemplandumprxbet :fi- cuti ad Mofem ait^idibispofteriora mea. Vedibus affeEluum aliquando ad vos uenit: tf aliquando noflrisflagitiis exigentibus abiu Vennis celcrrimc yclatjVt nojlris nccefitdtibus oceurrat : quas optare debemus ,vt tf nos m ipfum kolarepojfimus.Eccc igitur quomodo Deus in ommbus fefimdenobU j>rabmt:imo nos fabr ef adens fxbi conformes e ff et inmembr is ,& figura fi~ qud efl in ipfo.LJi quippc y fed nuilis ter minis ar tat, nec lincis circumf cripta fedfontalis origo omniumptoprietatu &figurarum.Qupnra tf expo- liata matria* Cap. 1 1 1. Xplicduimus iamfupra,quam tontinnc mdteria potentiapurif fima primo credtd refpondeat Dco purifiimo aflui , oprime omnium caufa.Nuncexplicanda efl ed conuenientia, qudm habet homo confummatifimum dei opus, & omnium totius mundant tnaihina celebrrrimum cum ipfo Deo , iam omnes perfeftwnes , quafunt ad intr,uelextr(\t aiunt)induto.Nec perterreat quempidmhic apud theolo* gos noflros inufitatus loquendi modus de xeflibus Dei:cum habeamus feri- pturafacrdyomnium tbeologorum matre,& fonte, locupletifsimas de ipfisue Dauid ft&us atteTlationes.Canit Dauid in hymno nonagcjimo fecundo:Dominus rc gnauit , decorem iyidutm eflnduit^dominus fortttudinem , tf pracinxit fe yirtute, Hebrorum autem theologi\fq- addecem ueflimenta non fine fa- cr amento eymmcrant.Quibm non crederem , nifi dia eadem meftcrdfcripru ra doceret.Nudum nanque Deum djferunt : quando confidetdtur ipfe(bene- diftumnomen eius)infudfo!ttdrid naturdpenitus remota ab omnirelatio- nc(vraiknt)intrinfecUs,& extritfecus adueniente:& vi cflfummc hic.Quj, toUi. Vf wtclligitur fie remotusjoquitur in Ifaia dicensjtfo Wlllfl 0K Aw " d ~ dondi hufemi.Qupdnos inter prctdtum babemus: Ego Dominus , hoc cjl tio- men meum ,fed melius diceretur: Ipfum fedicet quod efl nomen meum. No;/ cnim illud \n\!\ hu efl relatiuum dliquid referensfed diflio importam ipfum, quod efljumm hoc.Qui \tfic > nullife commuHicdt , ideofequitur:Gloriani tnedm , qudmfcilicet habeo infumma vnitate mea, alter i non dabo . Ipfe igi- tur fumm bic , antequamfcfe increaturas diffunderet ,filiumgenuit , cum quoftmulfantlumfmtumproduxit. D^nitaque filium gencrare flatuit, TONVS SEXTVS. 3 p D induitprim am \eftcm:qude quo Pdulus: Excel for ccelis fdlusf Aut quid eflfuperius } & fu* blime Dei, nifi ille de quo idem dpojlolus:Deus conjlituit filium fuum fuper o- mnemprincipatum > & potetatem^ nrtutem>& dominatiuncm, & fuper omne nom en quod notninatur^nonfoluminhocfcculofedetiam in futuro: & omnia fubiecitfub pedibus eius\& ipfum dedit caput fuper omnem ecclefiamt Hoc igitur gcnito^quifupremum eius opus exisit, (f vera aqua fupramun- dana hab cnsuim ommum rerum generatiuam fecundam quamdiclum ejl: Vroducant aquceferpturam anima \iuentis:Et iterurt. Qmmaper uerbum faafunt:Tunc aquis inducus dicitur Deus: in quo idem ejl Pater >  \tcum Samarite loquem ait:Si quis biberit ex aqua,quam ego dedero>fictineofons aquafalientis in uitam ceternam^on mm de aqua hac clcmcntdn loquebaturjed de illafu* pcrexcelfa:in qua uenitflius dei } ut nos afordibus ablueret : & propinarei nobis poculum illius aqucefapicnti* falutaris. Quifiliusdei ueslitus quoque dicitur ucltmcntumregium. \n ueslimento (dit qui d diuinis fecretisfuit) infemore eius friptum erat:Kexrcgum> y dominus dominantiumSpiritus amem janelas in conJbeBufi- liorum fracl. llle igiturjf>tritus,cuius mrtute data cjlprifcis patribus ignea lcx } apoolis quoque apparuit inlinguisigneis,eos confouens y (faccendens ad cxplicandam legem lUam^quam impleturus uenitfilius DevEt de qua in no uijiimo carmine decantans Mofes inquit:Etiu dextera eius ignea tcx.Vojl //- Mete* Iam autem facratifimamfe mtrinfccam ,perfelaque produSlionem uoluit ipfumfummu bonin creaturasfefe diffundere : yndfumpfit (utaiunt)fe- trem alia uelimcnta, quibus nobifc ageret y & conuerfarctur.Horum pn- mumagnitudo dicitur mifcricordi 6* pietatis ,quo /e in alios dijfundit: r ipfos picntifim regir, ataue clemctifitmprxuemt, Uislificdt^ remuneravde quo in Apocdljpfi dtcituriEt ddtum ejl illi fedi- Ioaa: cr agno^J^onfefuce ecclefi* ? quamifcricordia defjtofauit, ut cooperiret CANTICI TERTlt f?byjSinoj]>lendenti & candidoSyfinum eniitt iusUficationesfanctorufunt, quxper Deigratkztit > & clementiam nobis (mediante Ctm$lo)communicdn- tur.Hdc igitur vcfe nobis bona impartiendo, tanquam byfno qxodam\c- Jlkur>Et quia clementia^ pietas immctfa, iuliticchbramine temperatur, ideodiud iuftitia vefnmentum ajfumit: quod nunefanguineum, nc lineum idem. infcrtptura dicitur.Veftitus enim erat (inquit loannes )\csk refycrfafan- guine y & \ocabatur nwnen eius ucrbum Dei: ucrbum utique illud per que d fatia fe reslauratafiait omma: Cui unira natura humana fanguinemfudir adplacandam dkinam iuikiam^quafanguincm exquirit,ubi contraftum efl peccatumper cafnem, &fanguincm. Quod veflimentum admir antes ange- geli(ut Dionyfio placet) dixerunt* Quare rubrumfalum ejl vcflimcvtum tuumjicut calcantium in torcularitln Daniclc atitem Gabriel, qui Cbrilum virgint illu concipiendum denuntiauitfe aliquando (nonftncmyflcrio) i~ pfius perfonamgcrk >uifusfuit ueflitus linco>facr amento forfitan alibi deda rando.Et cumfitfummumpulcbrumvmniapulchrifacicns , maxim naturam humanam, cui fui ommmodam imaginem tribuit: Hiuc aliud ueflimentu ajfu- mit > quod in plerifque Iceis feriptura facra , maxim in Dauidicis hymnis- rPKfin tipheret dicitur. Quod nos nunc decorcm>nuncpulchritudinem,nunc viagnificenam interpretatumhahemusiSed efl propri nome ' gloria fe puU chntadinis diuince:Quam multifariam in nobis commumeans inquit in E^f- izechi. chiele.Etueftiui te dij color ibusfe byffofe polymita:^ multa>quelarbor uil&f terra uiuentium; In qua terra etum fe nobis ucflkumpr nc confundamur a conJpeHu gloriar jua.Et dchoc Vestimenta in Ezechiele EzccHi; loquitur dicens:Expandi amiclum meumfupcr te:& operui ignominiam tua: lovqucfermotic profequttur vestimenta >quibus tcgit turpuudincm nofira: (f quibus omattyboncjlt rcperiafnur in cccleslibtts nuptiis.Veftiuit itaq;fe Vkus^t cum creatura agercti (f homini darctfui per fediam imaginem ; Et V hunc hominemuefliret diuinitate y feipfum induit humanitatem^ corpus hocpafibdeAn quo corpore exiflentc anima cum diuino illolumine,fiuemen~ te } aut intclleBu } habetbomo(ut fapientes quidam afferunt) exprcfioreDci imaginem qudmangclus:quomam corpus hoc or ganicumcummembr is, yp* ticulisjuis ea efl uejlis^er quam omnia Dei indumcntarcprxfcntantur. Hinc Deus (ui nuper tctigimus) dicitur habere caput, culos ,aur es, ty omnia memhra y ququ atque elementa,vf* que ad mater iam^cx quafabrcfa&um efi humafium corpus: Gf denique omnis qu& in ipfo continentur* Ncc tantum idfaBum effe credimus in homine , f natura dia particulari affumpta a uerbofed tdemfieri in omnibus,qui hofpu tes effiauntur illius y qui dixit : Ad eum veniemus, & manfionem apudeuni faciemus: Et in ommbus ,pro quibus txaudita efl dia cordialifima oraria, CH% qumfUus in eius rccejfu a nobis porrexit ad Vatrem dicensiKogo Vatcr>\t * x v i 9 ftcut ego r tu \numfumus,ita ? ifli unum fint in tc.Hic efi enimfinis bomi* w'>vf (latim dicemus:Etfinis y in quem tendunt omnia : Nw in Deum cuni* tcndunttad quem tandemper hominem reducuntur. CANTICI TERTII Qur anima m cor por e taq infufono uafe purgada cdlocatafit antequam . rcttertatur ad eum,aquovenit. ' Cap.V. Ed antequam ad hanc mitatem cum Dco reuertatur animajnclu- ditur in corpore } ut ipfumperficiat:  eorum, Varacletus non wnict ad uos. Qua quidem botia in lege antiqua fapius pra-figurata fuit; Et id quando obla- to facrificio ignis cxpe&abatur de cetlo , qui\eniens , & facrificium iam at* cenfum y iyinignemutatum,adfuHime unde uenra^maximo myfleriode* X3taUT ' duceret: & in ojferentes diffunderet igndlum } de quo in Deuteronomio dij (itur:Deus ignis uorans 3 aut comedms&confumens cfSicut enim comedes confumitcibumy&eiusfubflantiamimmutat infeipfwn :ficDcusfufcipics \erumfacrificium.debite{ojfercntU,pafcitur & facrificio,  ojfcrcmcpa- ducens utrunqiieinfeipfum. Ver um autemfacrificiunii quod nos offerrede* lemusfmul cum facrificio oblato fummo facerdote Cbrijlo 1 E S V,cfl, vt \nufquifque fecundum apofloltcum documentumoffcratfcipfum in boftiam Viuam i mmaculatam ^fanSlam , Do placcntem cum ratioruli obfcquto . Et fi non tantum anima afeendet in ipfum Deum:fed etiam corpus mortak,diuino igne confotumfurget y & fcendetfipiritualefimul cum anima y ab ea perfelum,& atraque aDeo y qui cjl verus ignis ardcns y cot?flans y & tranfmutans* Cur Deus hic cdlocauerit anima r mentem uerti- bilem. Cap.VL T cum anima fit in hoc uafe fuforio expurgandi y & perficiendi caufa y mxrantur nonnullxetiam inferiores y quorum fiudiumfcm- 1 per efifuis ipforumiuditiis y ? verbisferire maiores } cur Deu* 1 ipfam animam huc demtfcrit non tantum uertibilem y fed ab acer* rimofa&e continue impugnandam: Et quafi Dei confiliarios fefe procaci te- mer it ate conSlituentes > audent vefyertiliones fummam Incem y fummamque fapientiamineufare. Sederubefcatpuluis y f cinis y ue\ nominareillum:cuius decorisfheciesfplen detab ortufolis tfque ad occafum . Etfi (ex monumen- to fapientis)in mdio magnorum &fewm iuuenes conticefeeredebent : quid nos in confyetlu antiqmEimi dierum y er ulim^in quofunt omnes thefaurifa pientia^feientia abjconditifVoJJumu; nihilominus y non Vt ineufemus: Sed utilluminemur, interrogare:cur japienfiimus opifexnonfecerit hominent fiabilem y cr continue recto itinerepergentem.Kefpondet hic Anfelmus: quia Anfcjj : nonpotuit.Sed(vtmclius dicamus)non decuitf acere alium Deitiquifolw na- tura impeccabilis^ immutabilis efi.Cuius ditli rationes conatur adducere aict: Alexander:Quas loannes Scotus tanquam debilesfulcirefiatuit y cedens tam IoatL *3 tnagisfaritlorumfentetiis qpropriis rationibus.Has igitur tanquam inuali* das exproprij autor is iudiciojn tllius libris legendas relinquentes 3 confitebi- mur cum Augultno ad Volufianum y Deum multa pojfe , qu cognofcimus.Nemo quippe uiresfuas inpace no uit. Si enim bctla defunt uirtutum experimente nonprodcrunt. hnprouidus miles efl ,qui inpacefcfot tem gloriaturNemo enim qu vulgque non aptrmt facr ci- mentem: fedpaKcifiimis reuclauit.H r cajus qplurimu llle enim hoftisabducit,aut decipit eos,qui ueritatijtudet. Autfi dolo,&flu- diis nequiucrittuirilemgerit animam^quafublimium uigorem labefaBareco natur:objcuexatfe interficit:Et tamenut proflernit muitos: ficmultisuiftus>&proShatusdifccdit: Magna ejlenim hominisuis>magna ratio ymagnuqucfacramentum.Origenesquoq; infuode principiis hoc negociuprofequitur dicens :Si enim DcusdedijfetjUt nullo mo* do uinceremur:quaut pugna merucritftiamerendi ca conditio ejl,utindcpr qui potuittranfgredi, O* non ejl tranfgrejfus if acere malum , y nonfecit : Huius tandem jiabilienrur bona in Dominoiut ultra ab ordine,pace aquiete nullatenus difeedat* TONVS SEXTVS. m Quomodo homo pcccato difiidcdt. Cap.VlL ""1 Wm igitur homo a Dcofizpius recedat tunc errai )peccdt } ty dt Ificitdb ordine,quem tantifacit Deus:vt prudens Liccntius di- Lkemf cdtypud AuguSlinum in libro dt ordine:Vrater mdnifelum *- I liquid acciptoifed pratcr ordincmmbilntihificrividetHriTSldto fitcunfy rf Dco funt^rdinatafuntiQuadutem citra Dem, dutdbfq; Deo f fmeprater Dcum,inordinatafunt.Etconfequcntcr culpa^deordinatio^dif' fwycarcntid reBitudinis y defetlus 3 peccdti 3 ^ nihii Sed heu incluam intrd- mus teterrim y & horredam } defcribentesillud y quodnihileft: Etdecernctes malam ejje deordindtionem in co opificio:quod afummo modcrdtort omnid ar dinante regitur . Eft cuidem mala deordinatio^ * defe&us db eo quod eft: * quod bonu eft.Nec mdlucftfubjldntid: quia eius cjje eft effe in dlio.Nec eft de* adens :quid contrariatm bono,&  vitium uirtuti Nihil dutem non contraridtur dlicuiiquid qua co trdridntur^ dliquidfunt.Necbonucontrdridturfibiipfi.Eftitdqi malu.medi inter ens, r mhd^ns habesjn quofunddtur defeSlus ipfe exiftens d reSlitu- dine>qufed dbducens. Sicut homo per peccatum a Deo deficit, & difiidetcftc per potniten* tidm reduciturfis temperdtur. Cdp. VIII.  -. Eficiens itdq, homo d Dc,&difidensperpeccdt, dntidotum V- "1 nicumhdbet^trcuertdturfif couenidtcuipfo Dco.Etbteceftvc- rdpoluntari afjumptus y fed rcuerfio dd Deum,  quo recejferdt: \terymologid pcrfeSlioris linguoc indkdt : Dicitur enm panitaitia Hcbraic fCMefn efubd,quod rcucrfwncmfignificat. Multi nan- DDD  ANTI Cl TEKTII que dolente potnismdximis cntciantur ex delicio perpetr&to, nectamen liberdntur,neciuttificdntur:quidnon bdbent dntidotum peccdti, quodcfl re uerti ad Deum, quo difcejferunt s & conuenire cum Deo, a quo dtjfentiunt. Hirte femper ordculi uox ad peccantem intondUKeuertcre , aut conumere. * c1,lt  Conuertimini dd me(inquit in Zdcharia) & ego conuertar dd uos. Et per d- icrcmi. ^^ yatem . Tuautcmfornkdtd es cum dmdtoribus multis ,ueruntdmcn reucrtere dd me, o' egofufcipiam te. Et boc idem efi cum eo , quod fdludtor profunddmentofudrumconcionum iecit: Agite panitendm :&appropin- c H RI qudbit regnum calor um. Quid efi enim regnum calorummifi Deus } qm con- * T V $ ' uertitur dd nos : quando conuertmur dd eum f Ef quid tunc peculidn modo hdbitdbdt nobifcum,!? iam faciliorem inndtmdhumand ajfumptapra- bebdt nobis uiam nuertendi adipfumDcum, idco dicebdt: quomam re. onum cxlorum , & ipfe Deus, in quem tendimuspcr uerampunitntiam, bisappropinqudbat.Siautemadhdnccwunfionem^ud-prdfuppomtfecef- rum^icmmKmdbommillicitduoluptdreJequdturdolory&afliiclio-.idex dcdcnti,V non cxej[entidp(nitenti J^* Ifi reuerfw bac in Deumfatis temperai bominem cif>fi: mhh lominus refidt dliquid magis tcpcradum:cii magnu , imo maxim fit eum qui quafi ipfd naturd difidet,couenire cu tilo, qui natuu  ipfd concinnusefi.Difidet cnimbomo kprimordiis nafccnsplius ir &pcccatoobnoxius:& currculo uit non ejl in eo -ventas: qua- ejl \era conucntio, & concc- tuscumfumma \eritate.Deus autem cum fit prima regula contmgentium o- mnia moderam femper concinnus ejl:im tilud \*,& harmnica virtus:pr quam omitia qua conueniunt } concinna redduntur . Hincfitramcnta ordinaJ ufunttanquamreifacra,' diuinafigna:^ quodamodoejfeblrices caufa, Sittetiimfigna cfficacia diurna- gratia> ^fauorisiqi in ipfts praslatur ho- tmni,\>t conducatur ad debitum concentum cunt Dco.Quia ivitur homo nafci- turfilius ira apeccato diJfoms } pro eias temperamento datum cjlfacrame- tum haptifmi-.m quo abluitur, (f temperatur cum Deo , non tantum \>irtute, CT eficcia ipjius facramentijcdfauorc inslituentis:dummodofufcipicnsfit bene difyofitus.Difidet quoq; hom,^ deficit quotidiana operatiombus , in quibus nec tota mcns,ncc tota anima } nec omnes uires conueniunt^t iubtt lex: ideo dcfeclus, difonamia quotidiana.? cuius temperamento facramen - tumpanhentia datam ejl-.qua, r ratione coucrfwnis ad Deum (vr diximus) Wfacrawenti^tq; abfolutionis cjficaci a> diJfona coapttur. Et quiacotimis alimcntis inficimur,zy dijlemperamur.rdinatum ejifac:amentum cuchari. jlia:quo reparamus id quod ahis cibis infcSlum ejl:&> diftonimus corpus ou- mitatis nojlra,\t coaptetur r cofiguretur corporiclaritatisfua. Et quod inprolisgcncratione carnis lenocnio deturpatur , &> abfonumfit: idftcra- mento matrimonij] debite feruato reparatur. Adiudicata funt alia auofa- cramcntafttis opportuna-.quorum alter um ejl cofirmatio^el corroboratio e- ius,quodin baphfmatcfatlum cjlnhismaxim, quidcbili Virtutc^ullquc pojmua diftofiHonc illudfufccpcrejn prima \idelicct, & infantili atate. Alter um extrema xnSlio nuncupatur ,in qua abolere pratcndimusjb perfe- ftabslcrgercbominem ab omm contagione, er a cunt~la(ji qua relich ejl) dfidcntia.Extat & almdfacramentum , quohicrarcha in corporchoc viy- jltco mjlituituryCy in caput erigitur cum barba:cx quo , cjrpcr qucmfacrum chrifma omnia linicns } & omnia temperam , defeendat \fquc ad oram \csli- maiti tpfius corporis:vtin Dautdico carmine dicitur:Stcut\nucntum in ca- fite, quod defeendit in barbam J>arbam Aaromquod dcfccndit inoram\cfli- mcti cius.Qupd chrifina.aut qui influxus ,alia metaphora dicitttr ros Ucrmo id ejl lociillius } ex quo anathematizata ejl trislitia : Ucrmon enim anathema moer or is intcrprctatur } Qui ros primo defeendit in motem Sion, id ejl in eos y quipofuifunt injpeculafupcr alios:Et inde dijfunditur adtotam auitatem, ? colleSlionemfidclium.Vnd y/rr id chrifma ,aut ror cm demandatur c- tum bcncdiclioj- vitavfq; infaculum. DDD ij ti- DauJ. C ANTI Cl TERTI Saerificiisexpiatter* Cap.X. Ojlquamhomo temperam ejlperpemitcntiam,& adhxcplenio* riponoritate caidii&iK per paramenta jrcfit,\t per facrificU (oimqmbus etiam conuenientiam habet non modicam) pcmtiis, expiatus,dignus Deo inueniatur . Sunt enmfucrijki (vt Hera- ocu . . cMtnsait^deUqiMtdamammarumapummo medico insliMx:Vopidete- " nim mdus damon bominem(inqHtVrocuh*s) quouppie per facrificia expie- iur.Zt tunefugato maio damonejn Denm renertitur . Verum autcmptcrifi- ciumpurgans^emperans,^ vniens btfarium cjl.Alteruitt ejl tllud, quod oh- tuUtfmmmspontifex Chr&us In remiflioncm omnmmpeccatorum ,pdcifi~ (aJpcrPangHinmcrucisPuxfiue quain cslisfiuc qua interrUpunt. Qw paaficatiortdditbominem iamcxpiatumfummo comentuDco concordem, wfuauim modulantcm.Alter U mpacrificmmejl offerrepeipPum mmdm, immaculatum } atqiperfeBHmDeoinbomamvmcntm,{anBamDeopac e . Votth7 ' tem De quo Vorpbyrius quoque in de abslinerttta ab animam aif.Qokms Demftlentio^ra^relighne^ris^erisquedeeoopinio^ pfi a ^ m ilar h atquecumeocomungi:uitaquenonr Elecmofynis redime peccata tua.Et Raphal angelus in Tkobia.Ele- ThohL emoJyntdpeccatOytf a morte liberat. Ratio atuem mes ejl , quut (vt inqmt Rabi Simeon Benoi domns defuo.itafentit Deum infepientifimum^largijlimum du natorem:& tanto abundatius quanto ille^quierogat y munificcntior ejl. Hinc dixit ipfe munijicus rmunerator:Qentumpro yno accipictis> ? vitam ter- nampofsidebitis. VerfonathomoVirfotibus. Cap.XlL Blutusitaq;,Q> temperatus homo , atq; compofitis inSlrumentis 9 ; cupitconcintioireddert mdulos. Sed prima fronte difficultatem ?Ux ^ ^fentit:quia(vtVlato inquit)anima nofhra  Deoprouenies,?in ~ corporcinclufa dijfonantiampatitur.Pro qua coponenda data ejl harmonia  muftscqua motione$animqua vulgus oblcBaturfe qua ad uoluptate excitar 9 & ad ui- tia per uq;:fed lia diurna } qu iracundiafmi* lis auxiliarem fe rationi prxbeat . Porro hVirtutes enimfunt omnia opera exeuntia ab klrumeto bene chordato dkla quidem  viro . Vel quia concirna efl,fic a grammaticis diffinitur.Vir tus ejl animihabitus natura modo confentaneus.btea rationeautem,quaa viro dicitur, fie eam dcfcribuntiWirtus ejl affcclio animi conslans,conuemj* 'q;,laudabilesefficiens eos in quibus ejl:vel,Virtus cjlfcrertdorumfortis at$ inuitlapaticntiamam uir(vt aimt)fortem^e\fortitudinem innuit.Si autcm adfacrum,atq;propri idioma accefferimus,eamq\ denomiiiarc uoluerimus t obferuadum erit quibus \ocabulis inealingua dicatur homo,^ dicatur uir. Homo enim dicitur tflK EflJK & T3J Adam,enos,& geuer, diuerfis rationi^ buspro nuncfubticendis. Et hoc tantummodo aduertcdum, in quolibct illor nominum ejfe , aut unam,aut nullam literam diuinitatis. Vir autem dicitur tf> Ais, mquouocabulofuntdua Utera diuinitatis ^alcphuidelicet^i iod,ubt imiuunt hominem uirtutc praditum,bis ejfe diuinum: natura fcilicct qua continet imaginem Dei:& uirtute,qua tantinet fmilkudinem . Secund quod niyslerium,uirtus potejlfic diffiniruVirM ejl operatio afimilatis ho- ninem Deo,atque deificans. Aliud quoq; obferuandum ejl iit hoc uocabulo B-lx Adam duas ejfeliteras quadrarias ,% daletuidelket qua quatuor efD men,quaquadraginta importai. Ex quibus innuunt hominem exduabusyut draturis compofitum,(f aliquali dimnitat perfufum,denotataper ipjum^ Qupdfatis clar indicaturinuerbisillis . FecitDeus hominem puluercm de terraipro quo nos habentus de limo terra: ? infujlauit in nares eiusfpiraat- lum \itarum.Vbitria tanguntur,puluk,tcrra,&J}>iraculum: Terra enim  ejlex quatuor clcmentis inferior ibus unum,*)fy Aphar s quod nospuluerm dkimus,ucl tomos melius ,lendct,u>diuwitatem confeqmtur.Et quam* uis labor ftt in tribus privas uirtutum generibw. \fecundum quod dittt apo~ ftolus ad Timotheum : Labora ficut bnus mtles chriliiprtcipu tamer? in ci- PuIus * uilibuS) 6* moralibus eft labor nulla redemptus deleflatione : qua eft in aiis uirtutibusmelioribusNndnouitiis invia uirtutum pafim pnedicatur ar- duumeffe,& dijficile ipfarum nirtutum iter.lccirco Bafilius:Afpera primo y B3fi ^ (ppen muiafudorisquecontinui.ac labor u plena eft virtucis uia.Quaobr magna uis exquiritur propter arduitatAliustapefjed* ;nec a fc&anti face- ie efl adilliuscacumenafcendere.EtLaftantius: Adfupremum boniapicem^ Lian: nonnificum fumma dijf uultate:ac labore per uemtur.Nihilominus cumbomo txpurgariincipxttpraualet fcmpcr:at$ corroboratofpiritu, leuius fentit m diesvirtutumiter.Ethoc eft^quod ait apoftolus: Cuminfirmor , tumforor fum.Non enimloquitur deinfirmitattcorporea.ex qua nun\ yidi aliquefor- Paa2 * tiore:Sed yult diccreiC infimor in parte atiimali, eam debilitas au&eritatc xit &fyiritum corroborant.hUnc Vo- pina- turalium duntaxat^t arbitror:ut neque inconfultum h ipfa propinquitate aliquid ab to percipiat , velji- mlis illifiat, vel reuereatur ,-vt mbd audeat f acere , quimpatiens drgit, adfupernafempcr aff>iransyiamcxcujfa grauedine ad imapellete. Beati qui efuriunt,&fimntiuslitiam:nifcricordesycondolentes y & pij inproximum, quoniamipfimife- ricordiam,  pietatem confequentur.VerfeB denique purgatiyimo exorna- tipuritate,vniunditia introducuntur adprafentiam regis:\ndfequitnr: Beati mundo corde,quoniam ipfi Dcum uidebunt.Videbunr itaque uniu , O" concordes cueoyinpaa perfeita ,f omnimoda traquillitate, quaexpaceco- fcquimur:de qm[ubinfertur:Beatipacifki,quonidfilij Dei vocabuntur, iam adfublimem gr adueue&i, & perfeita charitatcmmiti,qua foras mittit ti- morcm.intreptdienim (ffecuri rdua quaq; apprehcndere audent: & ont- tdm, nia i at0 animo perpetiuntur adepto iaregno calor um: quod(fumma yentate doctte)mtra nos cjl.Hinc aif.Beati qui perfecutionem patiutur propter i- fiitiam } quomaipforu efi regnum calor . ifii itaq; per uirtutes cxeplares dci- JicanturyWaliisfilendent.Nec afererc auderem homines ad dcitate perue* TONVS SEXTVS. 3 , 7 nirepoffe> nifi lonties aperto fermone me doceret dteens: Dedit eispoteftate loan: filias Dei fieri.Sptendent autem iuxta tlludfummx verttatts: Luccatlux ve- jlra coram homintbus^t Vtdeamim ab eis:Candela emmvcl luermaccenfa srvs. nonfubmodiofedfuper candelabro ponitur, vtluceata;nmbus,qutindomo funt.Lucerna quippe accenfa,& fylendens eflille,qui adfummum apicem vir tutis lamperfeElus afcenditificut de \oanne baptijlafummo inter natos multe c h ju rumdixtt CbrislusApfe erat lucerna ardcns> tf lucensiEtfxcuti erat Mofes. l^J' cuius non tantum virtusjed fcies adeo fflendcbatjtt nonpoffcnt intender e filij ifracl in fadem illamfibfplcndorem uultw eius: Obtenebrati enim oculi ojfunduntur lcndcnti luce.Hwc multa conticebimus,qulendoribus y quiprocedunt ab tlltiperfclis>qui iam adyirtutes exemplares deucnerunt, dicerepojfemus. Le&tone imbibit und modularipofithomo. Cap.Xlll. ppurgatus fi ornatus 3 & concirnais facius homo debetiam coram 1 rege mtroduSlus ali quid compofit modular L d autem decanta - \dum occurrit,quod homo minim nouitjnfi difeat ab eo.qui co~ ^centum exqmritils emm cantiones omnes tbidcmrtcenfendas co pofuit^ nobisfacil legdas obiccit,quis obfcuras> & dxfftciles ^plurimas. Hon cjl(tnquit Baruck) qui exquirat atas Domini : ncq$ qui cxcogitctfem^ Baruc *? tas eius:Sed quifeit uniuerfa,nouit eas y Hic adtnuemt omnem uiam dtfctpli* ritiiO 3 tradidit eam y fcriptam uideltcet labacobpuero fuo , & ifraldilefto f uo:aper tens aliquibus oceuldf ima } y mirandafacramenta intpfa cotenta. Inter quosfuit tlle,qui ait:Keuela culos meos > $ confderabo mirabdia de d*utr adense andem difaplinam fub meltonformaiQuam ij quatuor conjcripfere qui Cbrtslofecretis aderant,ea tamen lege ffoi ma^t tuxta ocloris edtlu } non darcturfanElum cambus, nec margarite exponerentur chri pareis conculcandiZinon enimpropalanda funt alttfimi Regis arcana. Hinc s T v$ diuus citbarijla dccantatihbf condi in cor de meo eloquittua : Vf nonpeccem tibi.Etquia extrana^ non bene tnitiati in diuinis } &facris,ea capere ne*- queuntifed tanq, extranei audiunt loquente idiomate ipfxs incognitcfantque (Vf aiunt) tanq afini ad lyramdeo iterum decantat uatesiQuomodo cantabi- mus canticu Domim in terra altenafLocutu* eft igiturfapientifimus condo- chri nator nojler Cbrius ea lege,& ratione, uttantumodfecretiores dtfctpu* s T v s " // intellxgerent myslertum regm Dei:c obteclac*rne > & cute } pknaq; tnedullis.Ntc quippe - plicabilisejl medulla^ua pinguijlima continetur in ofiibus, & virtuteftcr* rumliterarum:quiddejl quaomne higemum hirtam tracendit^nec per ce^ ptibilismifi dc \nd concinamus omnia . abdita fjecreord canticd. Hinc igitur quarendafunt nobis cantionesua - uijlimt >de quibus dicitur.Quamdulcidfdubusmeiseloquia tudfupermel ori meocEt iterum:ludicid Dommiuera iuflificatainfemetipfis: dejidcrabilis fuperaurum^ lapidem prctiofum:& dulciorafuper vtel^fauumSunte- mm rela,ty confonantid infeipfis, & bine Utificantia cor > & illuminantia culos; & adeo totum bominem obleclanti } ut beatusfit qui in ipfis uerfatur: ficut dlibi canit idem Hdtes: Beatus quem tu erudicris Domine: pdeegc idem. tua docueris eunu Meditatione prxludit* Cdp.XlllI. C^pESKEx quidetn ffcriptHrdfanla beatificai, conuertit animas fe wL^^^^mfapientidmpralatparuulis, dummodo iegens in ea meditetur  idem, Ijj JlJwjliCr dtnittdtur tanq animal ruminam, & mundu,quod ojfiertnr ^gj^^jginfdcrificiunt Deoperfludiumfcripturafdcrce. Hinc in Dauidi- Co carmine pradicdtur beatas is, qui in lege Domini meditatur diede nofle: Et in alto carminc:Beati quiferutantur teftmonia eius.Quodnon tantlw- Tdm. dat y fed obferuatidum ait. Prauenerunt oculi mei ad te diluculo,aut anticipa- Dcuttro. ucrunt euftodias , vcl viglias oculi mei,vt meditar er eloquia tua : Ltid cjl quod in repetitione legis tubeturNerbd qu* egopracipio tibi hodie, trut in cor de tuo:& meditaberis ea fedem in domo tua : ? dmbulans in itinere,& dormiens,atque confurgens;&ligabis ea,\t nm^moueaniur db oculis tuis. Now quidcvincienddfuntfilo lineo,velferico,vtfupcrslitiofi legis obferui* torefdcereflebantyfed firma mentis tendcitate:vt femper habeas undeexei teris,& ducaris adfuauifiimum cocentum } quimultigenus t imoomnigenus co tinetur in eis. ibi emmfunt omnes thefaurifapientia T yfcicntice abf condiu, inde igitur weditaripuffumus^nde canamus nonfolum errantem lundmfo  Usa labor es;quor um alter tanqgallusgrauidat totum c nonfolu w Dauidicis hymnisfci ctiam a Vlatone^ui in Vhxdro ait> Diuims medita- TONVS SE3CTVS. $ 9 s tiotiibus quireSlutitur^perfeElisqi myjlcriisfemper imbuitur^perfeSlus. re yerafolus euadit.Ab humanis itaq^Hdnsfe^egatus^imnisqim piturkmultitudine quafi extra fepofttus:jedtpfe Deoplenusmultitudinet* latet:Et qu hb eo qui uirtktempofiidere cupitprccationibus infiftend efl> * crebro fupplicand> vt is eam itiftkat } qui omnen infe continetuirtutem } ffummumbonumejl:tt^ q; bomtds cuiufcunq; caufa^non tantum ferie, & fuccejfu quodam exijlens, fed mmedtat omnia producens,etiamfi uolucris mater idtn ipjam. Necab a~ hquo femouetur ,aut dijlat diuinitasfed ommbus ex aquo adejl : cum unam- quodque Dei munere exijldt,Ncc extra Deum ejl aliquid; cum ipfe omnia co- plcttdtHr^ comprebenddt:Et quicquid extrd Deumimaginamur > ejlpeni- tusnibd.Addttldmblicusprecumnecefsitatfuperomnemj^em : quia omnia i*n&>ti produlajuM,? culodtuntur  Diis ,iubentefummo.ldeo quifaluaricupit exor andam fibt ejl ad eos qui fdluantia quibus res feparari nequeunt: Nam omncgenitum diuulfum a parentibus, 6" r adice, ad non ensjlatim, & perdi- tionem dilabitur:ea maxim^ua quamuis infeipfaprocejferintjn parente ta menpermanent: utfunt cr cata omnia, qn * in ipfum deft- nent Dcumjecundum per fettr icem trinitatcm } qua a Deoproccdut 3 infeipfis exijluntfein ipfum Deumtendunt.Gyrum enim quendamereata omnia effi ciunt(ut de mente Vlatonis profequitur Vroculus) a Deo incipiemia, ? in i- ?(QCtlits pfum definentia Deum 3 ueluti circuli linea^ua ibi clauditur undincipit . Vt autem rcuertantur y indigcntfauore illorum y  quibus procefferunt:Eauor ue r impevratur precibus.quarum eflfuaderetum angclis> tumetiam Deo > vi bicfcdicet mbcat,illi cujlodiant tutela perpetua: 6* eandem r educai illuc,un- dc uenimus.Quid enim cjl(inquit) unaqua:q; res fine confenfu > %$ reditu ad Deum: (y fine confyiratwnc>quamfympathiam uocantlEt quamuisoratfb- ntbus neceffarid fitprgcipu tamen uiris probis ,cum applicatio quxamfn> CT coniunciw illorum ad Deum:Similenanq; fimili complicar i } & coniungi natum cft:Prvbus dutem,&integer, Deo fimilis ejl: bine cumipfo complican- do, ut auxilium impetret:quo abjlrahatur a c nquosfreauenter in em honor e* perjolu irocuiu. mus.Adillasautem cantilenas . rum:adquosillequiprecatur,accedit:Konenimpropnexpcditcq;acccdert porejl.quiilloruproprietatesignorat.Quamobremoraculum^mediuinare. JbonjaprimaminfacroruDeicultuiubti^isaccenfamefenotionem:QHoi i.uic. aMofaicis injlimtis acceptum cjfe non ambigimusMam in Leutticojummo ih tente orculo pracipiturgnis in altari meofemper ardebit.Vojlhanc jecun- dum obtimntlocum cognatio^ finitas^ nojbra ad Deum ipfum,fecundumo- mnifariam in nobisfynceritatem&purgationcm&fidelitatemin commifsis: . HKl i*xta illudquodfummusdo&or ait:QuifecerituoluntatemVatrismet } quim tvs. C alisejl^llemeusfrater{oror^materejl.Tertiuminordmeej{contaclus feundum quem diuinam tangimus ejfcntiam, ipfo animi fupremo capite, Cr ad am inclmati inniiimuuQwfcnfu(yt opinor)inquit loannes : Quodau- Io,nn,, diuimus& vidimus>& contrelauimus de\erbo uita.Sequitur quartoloco Did. applicatiofiueddhafio:ficenimillam uocat oraculum. Qupd&mDm- dico carmine exprcjs babemus , ubi dicitur : Mihi amem adharerc Deo bomm ejl.in orculo autemiMortalis igni adbanrens lmen diuimtatisha- bebitiHxc enimnobis magnamprabet communioncm,euidcntioremque par- tiapationem diuini luminis: b conducit per morum fimilitudincm ,& ajfc~ Bum intenfum.Vltimum ejl ynio qua mum illud quod in animo ejl , in Dei v- nitat c coU diuino maneies lumine:r ab ipfoingyrum cvr- cumplexi:Et hu ejl ejl jinis Optimus uerarumprecum, ut apphcet conucrjio- nan tpfam manfioni& omne quod ab mo Deoproccdi^rurfum in unocollo- cett&jiabtliat.HK quoq; ejl uerus,&confummatus concentus: quemjolum- modo uirprobus, r ver bnus habercpotejl. Hoc ctiam ejlfacile,& cx~ peditifsimum iter adfie!icem y beatam^ uitam,dm precationibus clcuamur t r inUeumconfccndimus. CHR. TNVS SEXTVS. 9$ Cvntetnplationcintrodtcitur. Cap.XVl* \hrum cum in oratione petamus,nondum habemus quod concu- nfcimusifed pofl exauditam orationem , r iam adepto optato nunereintroducimur adpenetralian quibus projfncere licet il fafyeftacula eterna pleno ammi obleEiamento. t h*c efl vera contemplai io.ficut in de arca mylita bcnc dijfinit Ricardo* dicensiContevh Ricar * pltio efl libera mentis perfyicacia in JbeSlacula fapientice cutn admiratione fufyenfa.Vulfatus enim Dominusprecwus aperit aliquando ex quamplurimis cubiculis aliquodnn q*odingrejfus collulratis oculis uidet fyeSlacula diui- nafapientia vulgo reconditifiima.Et quia in infinitumextenduntur > omnia penetrare neqmens remanet videntis mens cum admirationefufyenfa. Nam (vt in Ecclefiaftico dicitur) cxaltate Dominum quatumpoteltsimaior efl e- nim omni laude: Quis emm magnificabit eumficutiefltMulta abf condita funt maiorahis:Pauca enimvidcnt operum, r magnificente eius infinita etiam bcati y qui quamuis uideant cumficuti efl>non tamen quantas efliquia bic infi- nitusillli autcm determinatos babentfueSlu eius nu- brs tranfierunt agrando ,& carbones ignistEt intonuit de calo Dominus ,  " quando volueririno jolum in hac ingenti mundi ma china :fcd cum particulari homine agens ali- quando abfconditfaciemfuam ab eo,& aitiNonvidcbit me homo ^pviuet. Aliquandofacie adfaciem loquitur } nimis domcfticc agensiV nd precabatut rcgius propheta dicens : Oflendc fadem tuam } ^falui erimus.Quamfaciem oftcndit nobis Deus potifim inoratione y diccntelob de appropinquteDeo: iob. Deprecabitur Deum y & placabilis erif^ videbitfaciem eius in tubtlo.Ke- uertitur igitur honio ad Deum per orationem : Quo perueniensinquit Pia PlC * to in Pbcedro)filit equos:& cubiculumfympofij intrat:vbi pafcitur ambro~ fia > jpotatur netlare.Qux ambrofta efl mana illud>de quo dicitur:Dabo ei mana abf conditUm y quod ncmofcit } nifiquiaccipit.Neiar autem dludefl,dc quo c&leis doclor inquit in euangclio:Bibam lud nouum vobifcum in domo f barris mei.Hacenim(fcquiturVlato) efl Deor um y zffirlicinmbominumvi- $rv s. ta:ut circular imotuinDeumreflext eius cibis pafeantur , r xnipfocomer- \^ J% fl quiefeant. Kcclus efl emm (vt Dionyfio placet)progrejfus , quando fit a Do increaturas : circultris autem efl reflexio Jiue reucrfw creaturx in CANTIC1 TERTII Dcum-.qutfit completo uittc curriulo:& aliquando nonadbuc plcncfoluta aniw. corpore:Etid quando bomimdatur , ntamoto uelamiue, & reuela- tafacic gloriam Domimj^cxuletur } confcendens a claritate in claritatem. Et bac efl. nera contemplatio.Nam Ma excogitatio } qu quiabomnibus legibus efl abfolu tusyincptcdiccntcsfoiiti ad infinttum nulUm cffeproportioncmy&confcqu ternecunionem.lnfuper am Deus fit fimplicifimus nullam admittit unionem aut rnixtioicm^am ipfc efl unus >fimplicifmus in multis meliori forte ,quam ful,qui unicus efl in otnnibus locis illmninatis totius orbis terraru. Ef cum kc omnia illuminans^ calcfaciens y nullam admittat admixtionem: multo minus illc,quifimpliafiimus efl omnia per fundem > & omnia infe tranfmutans d libitum.Ncc mirum> quiafi igms bic infimus comburens lignum,dlud conucr* tinfcipfum nullapaticns admixtionmulto magtsfincadmixtionc comer- Dcutcro tit infeipf cos y quos accedit ille igni$,de cjuo in Deuteronomio dteitur: Dcus^ i?nis comedes elhComedcs enim ui tena & uitalixonucrtit cibum in natura comede tis. Ncc propor tio quatitatis ? aut uirtutiscxigiturinpnma catqaao omni legefub fecundar iar um caufarumpcmtus abfoluta y qualis exquirim in ipfls fecundis caufis legibus ipfarumfubie^Hs:llla emm prima caufa , quan- tas fit infinita: uirtutis, & omnium rer uni inferior um proporhonem excedes , tamen in quodeunque etiam minimumproducendum cxtcndirur. Quod et iam fibi unit ad \ibitum y quamuis vi infinttum cxccdat.Qu()denim cjl in rcbusin- ferioribus proportio maicris indequalitatis in agente >ul in prima canja cji o~ mmmodus exccjJus;Agens tamen efl ipfa prima caufa , fecundam ab ipfamet xi.^io. dctcrmhiatam uirtutem : quia libere opcratur(ut tota nojlra theologia pro  TONVS SEXTVS. 400 chmat) ty nonfecundum ommimodam virtutem y vtfdp ajferunt illi y qui o- p 1ii1o *- pinantur Deum necejfati agere .Tenet igitur lexproportwnk xn his y qua fant deter minuta uirtutis y f non in excellentifimo agente : qui omnem mm naturalem excedit:& cuius nutui omnidprxfiofunt:^ antequafmt,vtfiatx r pojlquamfaSlafunt^t iterum in ipfumreducantur : homo atitem potijii- mCyQui ipftus capdx ejl:&fuapte natura natus\niri:dumodo inter cedatuis illa amoris y q vnit amdntem cum amatotu^facit duo> non dicam in carnem Hnamjed infpiritum unum dicente Paulo: Qui adkqui prpria vttafcut iterum inquit apo- idtmi jlolus : Viuo ego iam non egoiuiutt ucr in me Cbrilus.Sed cum transforma tio ijlafiat non tantumper mentis ipjius collujlrationem y uerumetiamper v- mentem amorem y qui ignis quidam diuinus ejl y conjlans y vniens , & transfor- viansidc hoc peculiar 'cm tonum ceder e opportunum duxerimtqucm huicfub* ncclcmus. CANTICI TERT1I t)ianm* & cor paris hdrmonia mutdtd in mliusper ignctt> CP refurrt&ioncm. Tonus feptimuss. IN reftrre&iofitpofibilis. Anfucrit & futuranefit. An refurreBiofuturdpafiitprobari tdtio nibus. Quis primo dedtrit dditurefurre^imi^ | coucicter* Cdp. Qu* de rcfurrciiont hdbedmus dfdcris eloquiis referatd.Cdp. SialiqudccmicSlHrapofitdignof^udndohCcrefurre' Siofuturdfit. Cuius Vir Me rcfurrc&io conductut. Quidfit uox dtigelicd r Deitubd. Qu* mutdtiocorporumfitfuturd. Quifmtimmktdndife qmnon y f cur. Qud edrne^ quocorporefufcitdndifwtdorncntes. Quis capillus nonfttperiturus. Quibus membris gduifuri fimus* Qup igne confldndifwt botiu QuppdrtiatUrigne :remdndifint mali. Quo7nodo indli crucidndifint* Kcjbhitio dijficultds de hoc igne. Cdp. I. Cdp. IL Cdp, IIL Cdp. 1IIJ. '..Cdp. V. Cdp. VI. Cdp. VIL Cdp. VIII. Cdp. IX. Cdp. X. Cdp. XI, Cdp. Xlt Cdp. XII. Cdp. XIIII. Cdp. XV. Cup. XVI. Cdp. XVII. TONVS SEPTIMVS. 4 o *t>A N RESVRRECTIO SIT P O S- ytiiV. Caputprimum. t> I F E X illefwnmuS) cuius fpiritus omniu artifexfuauif fimus cflficktijumma confonantia in opus cxtuit, ipsmq> cum tranquillitate difyonit , %f mvderatur.fic tandem ad O perfeBnm, r conjummatum cocentum.frliciori (? p er- fefta forte deducet; idqueerit^ quudo depofita otmper- Jirepenti , * diffonanti matria , qufudpte natura dd dijfolutionem tendit } homo conjummatifsimum Dei opus, cum opific perfeftis modulis coaptabitur i mfimper ei debitas , c concinnas laudes rcddat # Miam etenim dijfonam $ horridam tttdteridm morte deponi* mus y ut eam in melioremfirtem comutatam refumdmus: (f liqudo ui quada fpiritus uebementiflima in melius commutemus : ut Enoc primo contigit, quicum Enoc; Vco perrexitmeq; deinceps uifus efljn carne uidelicet pafsibili,6c corruptioni obnoxia . Id quoque ajjccutus ejl Elias, qui curru igneo cueBus e/. l Mofes: Jj . cuius ddbuc in humanis dcgentisfacies,ex diurno confortio adefplendebau ut no pojfent intendere in ipfamfilij IJrael obfyldorcm ab ea ruttlantem. Qnod Jignum euidentifsimum erdt corporis iam in melius tranfmutati Hinc non uidit eorruptionem : nec. inter homines rtperitur , nec diabolipotcftatificut alia edr dducrdfcliElum cflftd tranfnutatum in ndturamfyiritusjuxta illud Apojlo- Pau ^ li % Semimtur quod animale, furgit quod fjtirituale . Ideo $ rcduttum innuitur  Tbadao in ditionem Michahs, quiconflitutus ejl princepsfeper omnes ani- mas, (fjpiritusjujcipiendos. Et bac ejl difputatio illd,w alter cdtio^qua db eodem diciturfala cumdiabolo decorpore Mofi. Sed cum bac tranfmutatio paucifiimis datajit , ideo per depofitionem tabernacnli buius , 0 igneam mm fummi arcbimufeiinrefurrcBionis opere adillam confnantiam nobis deuc- mendnme(i:De qua aliqualiter tanga Ambrofius , dum ait: Notum uobisfd- AmEwo; ciantrftti primitids rejurreftionis degu(larunt,quemadmodum organum corpo risdifsipatum^inpriorcmflatimneruorumrurjscodptduerit: imo in melius deduxerit fuauioribus modulis , & tanta concinnitatc ^ut nunquam dmplius diffohutur ifcdabjque ulla inter capedinc , continuis laudibus omnium artifi- cem benedicant & laudent.Verum antequam hunedeferibamu* co)tccntum> am mouendajunt d mtibus bominu uitulentd dbia, qua inficiuntfahttaria pabu- la ueritatis: qua deflatu, &fine nojlro continua meditatione  nobis ruminan dafmt:Omnis enim una fapientis^ feclicis eft meditatio w corprea mortis, C dijfolutionis buius noflri tabemaculifed mortisjanftori : quapretiofd ejl in confyeStn Dominr.fp per qu Deo kiuimus t atq; in melioretn forte trsfor- mati cam beatitudinquam expcttamuMewmaten*reumurtfcmqHodpuserat % confitM^ fiat difficultasje quadm(ut aiant) tertia entitate,quia tila aut mbd f/f, uelfi aliquid efl,non uideo quinpofi; eadem redire ,fi efi de bominis efienna. Si ue t accidens efi , etiamft non redeai,non obflat quin homo idem redeat. Qua- uis in rcjitrrettionc non tantum occurrat partiumfeparatarum reiterata mio, fed etiam tranfmutatio quadam in mcliorfort,ficutfemcn mortuu in berbl Deus itaq^utbuiujmodicunclationem & incredulitat de refurreftionc tugu- laret, multa quotidiana experimentanatura nobis prabuit contcmplandd. lf ft*i>,Mr tellus animantiaproferret quamplurima,atq\ inmmeras plantai, ti- lai}; iter ad reddendfcenus exerceri , ne cu iuffafueritproduccre mornos, impcrijnouitate turbetur. Si enim, qua dijfolutaerant, uiuentia corpora pro- fcrtjion illi iam nouum uidebiturfibominum cadauera cu ciu*forma,qua ma- fit, counicnda reftituat. Hanix quoquc \rabi* infignis anis it ultra amos cuingentos,& cum adjeneilam dtuenerit,coUeftis in rogum aromatum uirgu- lis,ad filem conuerfa, alarum applaufu uolunuriumfibi comparai mccndim: ut reuiuifcatpotius, qum ut moriaturSx ciusnaq; carne combufta{ut referi Ambrof. Ambrofius)autex medJla(ut Plinius ajjerit ) uermis fuauifsimus prodn-.qut PI ' W " aU emittens in auemformatur eandem. N V> i hz *ppeUdnt t in magnitudhie ciccris mundati y nulli igmjiulliqttc cor- ruptwniobnoxium,femperconferuaturicum animali noftro&el cura corpore ccclefti, ut Pldtonicis placet:in quod corpws voe pio. grduc y corruptibifecundumApofiolifentetiam tranfmutabitur. Necenim r * olu ** fex corporis , cgrofiior matria efi de hominis fubfiantia, ut ipft autumant. Quod comprobare pojfumus ex bis, qute contingunt in tranfmutationibus artifi cumiubi uidemus totam reifubftantiam,atquefyiritum,r uitam s in paruam re duttam materiam^ bane liquidam & raram.ac abfolutam afecali portione. Yonfecwsrelitlo , quod animale efi & feculentumrefurget(ut Apofiolus ah) idem. quodfpirituale efifufficiens quidem ad hominis integritatemjm rediturus efi homo longe meliori forte munitus } transformatusuidclicet inangclum cr i*f * fum Fihum D Aurefurreliofurit. Cap. I . | Edan rejurreclio aliqua hominum fatia fuerii>cumfit mer contin I gens,prcbarinequit>nifi tefiibiiS&fdfticuidentid.Cowplures etc j nimbabemus^quiattejianmr Qhrifiumrefurrexiffiex mortuis, at q; dediffefua uer ullo timore doloris.ex ipjis uulncribu* taBis pro- uenicntejntrcpidus obtulit contrettanda. Hinc ille Tboma clamor mxima ra Thvm tione obortus, quo ait Dominus meus , er Deus meus:Nunc(inquit) tefidclem j^onforem i cr patromm cognoui , dum prcemiumftdelibus militibus promijfum pro laboribuStW morte tui amore tolerataJemonfiras.Nunc te Deum cogno* fio > dum mortale &paf$ibile boc corpus, in immortale (f in impafibile com- mutafii^ bocinpignusnofiri quoque corporis cmmutanduQnod inde con- \\o % quxa uulnus boc tunnt recens (nutium prorfus dolorem tibi innouando) i- gitis ( ut iufifti ) contreSio : Talia autem prafiare , quia Dei tantummodo fn , bine te , qui bfurrcxit:r pracedet nos in GaliUam . Sed nc telatione mnlierum tantummodo attejlatio angclorum nobis innetefeeret: Pra- indeafeendente Cbriflo iidemobfiupefcentem turbam bis uexbis allocutifint* EEE if CANICI f ERTI Viri Galila i qui ddmirmm afpicicntes in eququ ab obcacatorum mentibus aufcrt.Omni (inquam)lege refurre- Mahum, Qw ajferitur^cum no modo Cbrifliana bdncfdtedturfcd Mabumeticd y f He Hcbr*i . y ra 4# N4 W Uebrtorum prrJmoti a com pauiuj mwnl tu ^  dK&MUYjd citra omne dubium ajferebant. Hinc Vaulus non em* buitfi pbarifium profiteri: & dogma ipforum e rcforrcRione mortuorumfit feipere . Vbdrifeus enim(inquit) egoJum t (f filiusphdrifeorutmdcdc rejurre- ftionc ego iudicor . Erant quippcpbarijeiantiquitus ueri Hebraorum religio- fi t r uulgo feparati d&ti a fchfl Vdraz , quodfparduitfignificat,qudm- uis rcmifsofyiritUj fferuore (utfapiJSim contingere folet) turbis commifce bdntur, pcYpetYdntes ea quafas non erau Sed cum CbYiflus uerut Vbarifcus,   mundo y dtque db omni quod in eo cfl penitwsfepdrdtusjpfos rcddYgucrct tanqudm reosfuaprofcfionis>@' nominis ; bine infurrexerunt in dottoYcm ue ritatis , qua communi lege odium pdrit . Qui igituY ex Hebrx is ipfis benefen tiunt , refunettionem pYofitentur , mundum uenturum expcZtant , (f ceie- bYant uolumimbus multis ijummopcYc magnifacientes eos , qui de peculo wca- turofoUcitdmcurdmbdbcnt* Necddducam quaMabumetin fua tbeologia de rcfuYYcftione a(feYt,cutn omncm,quampYofitetur ueritatemj Mofaica,ucl cuagelicdlcgc furto dcccpcrit. lllius tdmjeldddduccre oppoYtuni exifiima ui,c adpYttJens totum bumanumgcnus in bas treis Jeftas pr in ipfa oblcclatur t dummodo expurgatus exijlat. Num obtenebratus ueritatis lucemfufcipere ne- quitdiccnte lodnnefitencbraedmnoncomprebcnderunt. Cm expurgas igi i 0in : tur mentibus agentes , proponemus animam effe immortalcm , ut non modo le- ges ajferunt,fed omnes uerifapientes profitentur: & ratio fitadet, ut uidelicet confequatur cum finem, quem in btc peregrinatione nulo modo ajfequi potej\ utjpienter inquit Apoftolus : ^amdiu fumus in boc corpore,peregrinamur * Domino . Efl infuper anima diuini & aterni luminis particeps ,fwuti angelus: P  "* Ndm ipfe Dcus(dicente loanne)erat lux uera,qua illuminat omnem bominem: i oan . ijla utique lux,quaefl ucrbum,& filendor Patris : ad quattt etiam angeli (ut inquit Auguflinus) accedum , tanquam ad uitaf ontem. Et (ut ultra proceda- Augl . . mus)omnis qui efl particeps alicuius rei,eius natura femit , cuius efl particeps. Oculus enim buiusfenfibilis luminis capax , eiufdem natura cenfetur , etiam Ji aliquis minus,c aliquis magis,aiius uer acutius, alius obtufius uideat . No fecus efl in auditu,caterisqucpotentiis . Non erit igitur homo alienus  natura angeli,r Dei, cum omnes(quamuis diuerfogradu) eadem luce fruantur. & cum illi (int kcorrupti er immortales , proculdubio & immortalis erit anima, cum babeat cum ipfis communionemnd maxim, quoniam immediat ipfa anima trabtt originem fimul cum angelo ab illo intranjmutabili i & perpetuo parente, qutquicquidimmediatc\&:/ine alio adminiculo produxit,aternum proculdubio adiditiut docet P/ato, & confirmat Vlotinus. Vroduxit nanque ccelum^erram^ p/no. quakaternumJldt,bominemquoadammdm, er dracones magnos imm.dia- "'""'"' te, c abjq; adminiadojecunda caufa,uel prafuppoftta matria : qua omnia perpetua,^ permanentiafunt.Nec per drdeones hosfuper terra reputes m- tclligofcd utrofi]; angelos,bonos & malos-.utnonnulli fecretiores theologinon Plotinui co.o. meogrue mterprettur,jicut dlibi diximus. Nec obflatUludfumma Veritatis: chr" i Cd,cr terra trfibm-.qa trfitus ille eritfecudu aliqueeffeftu: uel erit trjf s Tvs - mutatio inmelioremfortemJincjiiideflruione.Eddemlcgc idea rerum, aut unmerfalia(Jqua re ipfafunt)fempherndfiint:quid immedidt, (ffine aliqua EEE iij CANTICI TERTII mercedente cdufdproductd . E/i itdq; anima hac immortalis, & perpetua: ut perpetuo frui pojltt fempiterno Dco,&'ipfius pdrceps effe: a cuius confortio peregrind z?fi dliqudndopcr negligendm decidtt, nec plen %$ purcfufcipit ipfumjnfc tdmebabetfeminarid quitdajindcfduetc ipfofupernofole repara- rc de rcuocdrc pofsit tprejfas uires: quoufq; pfcleius confequaturfimilitu- dincm^imaginem.atque cofummatam uroncm.Q > u * ** dedit prin cipimiut ipfw pleno fruatur confortio: fficictur enim tranfmutatum corpus, uelutifemen in umidam herbamjpfws bcatitudinis principis confors 9 & fercu. lumificut ipftfattus ejl panu uiuus, & in edulium nobis exhibitus. Et boc eft d A ? ocaL lud mutuum conuiuium.de quo ipfe cibus^ conuiua in Apocalypfiloquitur di cens:Ccenabo cum co,CT ipfe mecum . Ipfe quippe me manducabit panem uiuu, gr mana abfconditumiquo o* continue fuflcntbitm : Ego autem obleRabor i/- lo meliori uita injtgnito.atque effeBo mibi confimile:cui ego refurreflio y w- ta^itam illam meliovcm praflabo continuo . Neque bic nobis labor andum efl> in adducendisfcripturafacrafententiisxcum eademfides uni tantumodo pr& mortuijurgentincorruptu Oportet enim cor rnptibile boc induere incorruptionem^ monde boc xnucre immortalitatcm. tece qum clare refurreftionis arcanum^ modum detegit: cu quo omnes c- ucniunt, qui in eadem acddemiajunt edofti. Nrc defunt , qui rnnuant refurre- ttioncmprobaripoffc cx aflrisfidemonjlrarentur afpcBus.aclocaplanetari eadem ejfe , ficut quando fabricar us ejl mundus: atquefuperficies Mas ,fupcr quas aflra uoluuntur , non ejfe incommenfurabiles ficut diameter quadrati d coftamfedfywmctrdSyUt omnid tandem pofiint coucnireficut erant . Quod ta men nibil eji.cum uniuer falis mortuorum rcfurreBio non exquirat eandempe- uitus ajlrorum conditionem , quam tenebat mundus.quado a principio conditus cjl:quia tunc nonfuerefabricata humana corpora,nec faBa cum ipfxs animara unioifed in multis  fuccefiuis annorum curriculis . Vndc ueritas bmediantc illo^qui refurre chri lionisprincipium prscflitit ifcut ipfemet in euangelio > cui titulus eftfecundum s T Y $# hannem, exprimit dicens* Hxc ejl uoluntas Patris qui mifxt me> ut omne quod deditmibi Pater ipfe^ nonperdam cx eo :fed refufeitem iltud in nouifsimo die: Etiterum : Haccjl uoluntas eius qui mifit me: ut omnis qui uidet filium , $ credith eum } babeat uitam aternam:  ego refufeitabo am in nouifiimo die. Concinnum quippe /l, ut reparetur bomo per quemfuerat inflitutus : (? ficut per inferiorem bominem iumortdefcenderatjtaperfuperiorcm ad uitam co~ furgatJDebomine quippe terreno diftueft : Creauit Dominas Deusbotninem puluerede terra:& inaefubinfertunPuluis cs^ in puluer reuertcris^qnouf q; uidelicetjurgas meliori forte decoratus. In Jcundi autem bomints genitura dixit Gabriel angelus eius y quifuit utriufqi bomints opifex, ad matrjecudi bo minis tnoxfutur&Spiritusfanttus fuperueniet inte * (? uirtus alfsimi obumr brabit tibiilnde cocipies (? pariesfiliujio utiq\ terrem ficut prior fuit^fd coe lejie^diuinu^faluatorepriorisy $ totius buman&fobolisJriincfubintulix nu* tiusi\pfefaluufacietpopulufuum[quem uidelicet nouageneratione regenera* bit) peccatis eoru: & cojequenter a morte^qu indt cotraxerant . A terreno igitur bomine babemus,und cum ipfo reuertamur ad terram^ de quafumptus efl: A ecelefti autem^und reducamur ad coelum^ quo ipfe dtfcdit^ ut ijluc nos conducereLQuod cum feri nequeat c bac uejle corruptioni obnoxia, neceffe e%ut illa depojha induamur incorrupta \iuxta illud ApoJloli:Cum autem mor- pJl,L tale boc induerit immortalitatem^ corruptibile boc induerit incorruptionem^ tunefiet (utfubinjertur)fermoy quijeriptus ejl:Abforpta ejl mors in uicloria* Mors quippe, non modo illa qu tf in carne mea uidebo Deu Jaluatorem meumiln carne quidem non bac corrnptibifed in melius tranfmuta Manha. t j^ ^ yi^tha iam opmo Doclore tbeologa cjfe'cla( loanne referente) afferit dicens : Seio quia refurgetfrater meus in nouifimo die. ?aulus tf cum Thejfalonicenftbus tf Corimbiis agens, longo fermone Sc rei ueritatem expli- cat^atqueipjam probare nithur^modumque mxrisfacramens aperit dicesiSc* minatur qxicd animale^furget quod fyintuale: feminatur in ignobilitatefurgct mgloriafeminatur in corruptionefurget in incorruptione: tf extera , qua ibi c h r i co?nmemorantur.Qjiod tf Cbriftus ante docucrat in euangelio>cui titulus e/ s t v 5. p CMlc [ um Luoa^ dum ait: In refurrcftionc non nubent, neque nubenturfede- runt bominesfuut angeli Dei, incorruptibiles utdelicet^agiles jxobiles \ fyiritua* les, tf triumphodecorati:utnonulnJuccubant : imefficientur tf angeli.tf filij Dei fecundam tr aditam eis pote f\atem % ut loannes perhibet* Non igitmfme - caufajicque abfque facr amento ajferitjummus DoBor , hotnines futuros ficut Tbcoio. ngelos Deiquamuis dicat nouitiores theologi illos differrejpecie ab ijlit. Sed j>eri a: ? Momo ^ C Uf j^)^ 4 quaut ef- Pauii. jntiali . Qjtod nuUatenus uidetur ad mentem Cbrifti, cui etiambac Apojloh uerba aduerfantur: Mortale hoc & animale tnduet immonalitatem^tffurgct fyirituale. hfuper docet nos , qua rationetranfmutemur infuperiorem imagi- TONVS SEPTIMVS, 40J nem.qu* ejl ipfi Eilius Dei: Qjtam tranfmutationem nec docuerunt % nec uidc- runt y qui naturalcs philofophi nuncupantur. Hincipftmpr alia om- niajiliusfatcturfe  Vatre accepijfe.dum aiv.Omnia dedit mibi pater. Et ite* srvs* rum etiam de rerum cognitione ait: l\\ea dochina non ejl mea^fedeius qui mi- ftt me Vatris.Qjii igitur a Vatre luminumfunt edoli> aliqua poffunt prognojli cari de illo extremo examine , 7* rerum folenni mutationc . Inter quos ipfi fi- lius Dei,qui Apoflolis de re hacfcifcitantibus, quamuis tempus aperte non ex- idem, prefserit^aliqua tamenprxuia commemorauit dicens. Audituricnim eflis pri- mopr(? in tcrris preffura gentium > & praeonfuftont finitus maris & fiuilHum.arefcentibus hominibws pra timore, cr cxpcftatio- ne.quajuperueniet umuerfo orbi. N*m uirtutcs c celorum mouebuntur, ad exe* ucndd uidelicet quajupra omnem natura ordincmpafsim comingenu Verum cum multa buiufcemodi commemoretfibil de tempere innuit , nifi in uerbis Mis, qua ultimo fubintulitdicens : Ame dico uobis.quia no prateritgeneratio hac f doneepimiafiant. Quod uerbumfas obfcurum eft , cum diuerfimod intelligi pofsit. Uam pro illud generatio bac , interpretari poffumus gcnerdtioncm hu- mana: Scd n'omc (ugfluufuiffct de h:ma nogenere dicere y nc prateribitgene- rdtio itla , doneccompleantur ed.qua in ipfdgeneratione exequenda fu m ? Efl uoquegencrdocommmis bominis uitdficundum quod ftgnificatum HUfen* tentid minime locum baheticum uitd bominis  tempore duuij citr, infra f^a* um centum & uiginti dnnorum condujafit : o 9 iiritus carnem &of[anbabet y ficut me uidetis'babere: Qnodm bilfuijjet^nifi corpus eiusfufcitatum baberet carnem t (f offapdlpabilidi Veru intuam ejiifed mcorruptibilem carnem>& qua non pofsint minui offd, dd plad ti tdmen palpabile,& nifibiU corpns-.biam ad undecim difcipulos intrauit ia mis claufuyftodfieri nulldtenus pottffet.nififuiffet corpus illudprolibitoat- tenuabile, ueluti tientus  ftiritus . Nec/c us dum ageret cum hominibus per quadraginta dies pojl refurrettionem, nunc uifibikm & palpabilemjfe exbi- bebdtjimc contdftum  contuitumfugiebat bumanum>?ote(l iterumfe ad li- bitum precbere magnum ^fparuum.acjine aliqua loci circunfcriptione t t infa cr amento altaris contingit: quod omnes fapietes comprobdnt: quamuis dliqui id per miraculumfieri opinenturjremoto refreclupartium ad loctm,flante tamen relathne edrundem partium dd totum:Sed (nifallor)idfit ex natura ftiritus in quam refurgens tranfmutatus efl. Hutatio itaque borum corrupbilium cor por um erit in naturam corporum cceleflium^ Jpirituum. Quifintimmutdndiy&cquinon, cur. C4p.X. Kg ygaff i I dutem immutabuntur omnes., nec ne , minim dubitandum efl cum EL^IH habeamusc(cleflcmtubam aperte idclangentemi Omnes quidem PaUU ' *^31 refurgemus y fed non omnes immutabimur . Immutabuntur enim in '  naturdm cceleflem vj , qui corpored (? terrena peffundantes w/xf- runt ccelefles-.acregionibusceeleflbuspoturifunt. Cateri uerb,qui ultro ter* r*&ip(ius terra fecibusfe fubmittentei , infernis atque tartareis regiombus mancipati (mt ,in imum maebina centrum detrudendt-.ficarnem^orpfque ter- veum manfioni conforme retinebunt y abfoluti tamen ab ulteriori dijJlutione,ut TONVS SEPflMVS. 408 perpetuo lumne.&gratidDei dejlitut i, femper q ;  Dco auerfi tenebrofo igne in perpetuu crucicturjuxt Imperatoris cdfuja ab ipfo promulgatiiilte m- ledifti in ign aternu. llti igxtur tantumodo tutabutur in mdior forte, qu ul- tra bomines euetti Deoru codition, cr ipfiusfummi opificis adipifientur co' fortiutmc ovmes,qu45tribuuntghrioJis corporibusjo- tesiquas corpora accmodato uocabulo induere dicutur. Namficut corpus no Jlrii,ut nuditatecotegat^ afrigorefe defendat&eftealtcrius natura induit: pari modo ipfum corpus altcrws y c melioris natura cdionem uefiit: ut  labo re, o* pafionibus quibufcqi immunc meliori forte femper gaudeat. Efpcictur igxtur corpus agile atq> leuciut alfsimu ccelum facilcfcdere pofiit . Eritfub- tile^ut cunfta penetrare ualcau Erit lucidum tyfulgens tanquamjcintilla, imo tampam flella, ut dignusfit regionis lucis, cr filendoris babitator, Impafsibite quoq: erit.ut nibilfentiat quod beatitudinem^ plenum illudgaudiu impediat. Erit denique immort ale \ut femper gaudiis illis perfruatur xternis. Qjia carne, o* quo corporefujcitandifmt dormientes. Cap. X h T quamuis multa tetigerimus de corporis noflri tranjmutatione, CT qualiconditionerefurget, nibilominusfacicndumeft jas ali quibus^quifubtilkerinquirunt^an iftud idem corpus, f cum ed- I dem forma futurumfitpofl refurreftionem, quo in hacperegri natione utimur . Ukronymus enim cr RuffinusAquileienftsdebuinJmodire- "[$? pcrtrafttcs dicunt unicuiq: anima non confufum,aut extraneu corpus.fidfuu quodbabuerat t reparabitur y ut confequenter pofsit pro agonibus prafentis i- qudo is $ ab eofattus eft mu cfequx potefEt cu auri ejfe prpria utn,& ar ge^lia  mors illi tdtr non dominabitur . Quem utfequd* iob. mm , eifdem dotibus refurgent corpora noftra . Ncrc objlat illud lob , quo ait: Kurfnm circudabor pellc mta, & in carne mea uidebo Deumfaluatorem mu. Quia rfialia erit y tamen eritipfmsrefurgentis , ut unufquifque dicerepof- /ir: Hkc eft caro mea,? ctis mea. Quis capillus non periturus fit. Cap. X H* Ed cumfcripturafacra mentionfaciat de capillis, aliquidetiade ipfis percurrdii eft* Cbriftus enim aitiCAptlli capitis uejlri omnes Mmeratifunt.Supcr quibns ueibis Hieron. aitiperidet intigc- TONVS SEPTIMVS. 409 liam ecclefiaflicam in boc loca, qui carnis rejurreRioncm ncgat. quafi nos  ca fillos quhumeratifunt^ a tonjrc deciiomnes dicamus refurgcrcjumfaU uttor non dixeriu Vejlri capilli capitis omnesjkluandifintjcd numeratifunu Vbi numcrus eft,Jcientia numeri demonfiratur, non einfdem numei t confcru* tio.Quibus uerbis Hieronymus uidetur refellcrc capillos nos iterum rejumptu ros. Scd quid dicemus ad illud quod babetur in euagelio, cui titulus eftficund Lucanr.Capillus de capite ucftro non peribit? lccirco(nifallor)non de iflis ca- pillis^qui abfcifi pej]undantir.>dut igne comburuntur^ loquitur Cbriftus:Jid de mclioribus capillis, qui in Nazarciscommendamur: o* abfcindi prohibentur. Quibus inerat uirtits jpiritusfancii^adprofternendos alienigenas.ut benefen- tit OrigenesAienim capillijunt uirtutes animi^ multplices finjus^ui depo- >ti& tiori parte mentis de Apojl olor u capite producebanturJrlinc Nazareis^ a- liis Deo familiar ibns ^nonfolu erdt interdicla abfcijiioifed etiam ne nouaaa afecnderetjuper cdput eoruiut de Samuete^Samfone^ aliis legimus: quia i- fioru cogitaones non abfcindenda.jed conferuandajiint Ndm quacunquefa ciunt iujliiprojperantur&folium eorum non decidit. Vcccatoram autem apus cnrne^ommsfermoyotnnifque cogitatio tanquamala abjeindi , q* dmmoueri de- beuHinc in Deuteronomio iubetunutfi qua muUer ex alienigetsjdeflgcnti* Dq . litatis erroribus cdptiud ducaturjadat cafariemiueljlcut bdbet ueritas litcr& purpura: Vro quo in Uebrao babetur ^0^3 cbarmil.Nec enim bic de carmelo mote to* quitur^aut de ucrme generate pwrpuram:fed de ippt purpura, qua prprio uo cabulo in Hebrao pnK argaman dicitur. Yult igitur , ut comajdcfl cogita- tioncs y & opera fint ueluti purpura regxa^ditata^ refulgentia gratia,& m- rito fummircgisredcinptoris nojlri. Qua ut facunda Jint, eportetutiungan- tur camalibm illisjupernis cmananbus ab iUo fome omnia irrigante t de qu9 FFF Pfalm lerem. - CANTICI TERTII dicitur in pfalmo: Quoniam apud te eflfons uitx . De hoc Dominas per lere* miam inquh. Mc dcreli^ueruntf ontem aquarum uiuenum Dominga quo orn* nia irrigari debent,ntbona, ? facunda fint. Qj^ibus membris gauifurifimus. Cap. XIII. Ttjiper capiUos opera intelligutur,aut cogitationes, qualia eti eruntmembra omnia corporis huius innaturamfpiritus tranjmu tandi>percurrendu efl. tiec opinari pojfem,quoni ijfnturifim pedes,qui ojfendutur ad lapid,aut genua, qua ieiumo uel nitnm flexione dcbilittur. Nec mants erunt,qu tricum, quod contritum in unum colligi tur ad conjiciendum panem , coniunBionem ,  mionemjideliumflgnificat in TONVS SEPTIMVS. 410 zbaritatc co!lclortm,jicuti Cbriflat innuere uoluit (Paulo & Augujlino in- c H * ' terpretantibus)quado corpus fuu magnu charitatis injignefub (peciepanis tta rauiu..' diditnobis in cibunr.ut inde non tantum nos colligaret mutuo ,fed etiafccit uni- Al ' SllU ' ret:Quicibus charitatis omni Optimus uallari debet odoriferisrofis, p quibus noftra traduciio habet lilia,ut pofsimus dicere cu Apoftolo,Chriji bnus odor r.u.iu. JitmusManus qucq>d eft uirtuies operadi em urea, referia falicct ea cba ritatc,qua pedes ajfecluum:(te ca plenabyacimbisdeflgcmis meritori Cbri ftijine quibus opera noflra nihil ualcnt.Guttur uer , id eft organum exprimen di conceptuw erit fuauifsimu, utjmper Deo reddat concinnas landes . Collum ficut turris Dauid adificata cum propugnaculis: turris inqu Dauid non quid ex laferibus,aut uiuis lapidibu$,ucl mrmore fabricata t cum nunq in buiufmodi conjideret illc rex fanclifsimus, * uerus typus, atq,- peculiaris Meftiah proge nitor,cuio>deipfi peculiarispromiftiofaclafuit, Sedturr ; s,& refugiu,atq\ DiUliJ propugnacuhm ipfms ille erat.de quofepius in pfalmis repetit dices: Deus refu gium noftrum & uirtus : Etiterum : Dominas firmamentum meum, finis numerorii,utfitfn~ fus : Deus eflfeutum pendem, & imminens fuperipfm turrim,ut protegat, 0 defendat:Vndc mal traduflm eft, pendem cx ea:nam Deus non dependei ah aliofed feipfo:qtti eft uerumfcutum omnesjperantes inf perfeftifm pro- tegens:undc]quitur,quia eft omnis amatnra fortium . Nafui uer crit ueluti turris libani,qu propinam fanguinem - tcrpretattir . Etbac (nifallor) mbilaliudjignificant, nijiregnum mundi,car- nis, &fangukis cumfuis pefiimis turmis,quafunt concupifeentia carnis, concu pifcentiaoculorum^fuperbia uita:Quis enim eftfanguinembibens,nifi aua rus,quijugitfecundariumfanguinempauperum,pttjillorum , & artria non definunt micare quodam ignc o motu.Omnc rm que quod uinit , propter inclufum calorem uiuit. Indec olligitur^aloris natura uim babere infe uitalemjn mudo pafiimdijfufamjm ontnia ex ignefa&a ejft Zorot * atteftatur Zoroaftres.dum aitiOmniafub igne uno genita junt. Igni quippc tU pi*o. lo, quem Deus ignea effentia babitatot(ui Plato ait) inefje iufit matria ter- ra , o* cceli iam creata rudi y er informiiut uitamprafiaret r formam.Hinc illis produclis ftatimfubintulit opiftx. Sit lux : Pro quo mendoja ttaduclio >4- betfiat MX.Non enimfatta eft luxfed rebus adbuc objeuris communicata, qui babent coartatufn cor, o* indurtum ad bonum qufi lapide, q Z$ incudem malleatoris^O' tenebrofum effeBum (nam ipfiobtenebrati immani tatefcelerumfuorum diurna lucem caperenequeit)fit obfcurus^ cruciasifi- tut idefol t aut ignis indurat,ucl liquefacit pro uarictatefubiclor recipientiu lucentiV calorem illum.Qu* dottrina de eodemigncjjeatificante^ torqu- Dcutcr tc  ttan $ a ^ na *fi c  cloquiis. Quandoquidem tile ignis , qui in Deutero- nomio ditur comedensi&confequenter beatificans,(f transformam  & qui ** in xodo uijibilifiamma dedit igneam legem> gr quifacit ange\osfuosfpiritus % ir . C7* minijhos em ignent urentemjn Ifaia diciturflamma increpans^diiudicans^ CF punien$:Ait nim^pbetaiEcce Dominus in igne ueniet: Sc quafi turbo qu- driga y uel tribunal eiusjrcddcre in indignatione^uel excandcfcctiafurorfuum, C increpationc fua inflama ignis\quiain igne ipfe Dominus iudicabit: Quem ignwftisiO* ordinas parauit  conjlituone mudi inj^ldore^gaudiu^U titiamiSedparauit malis in tormentum^ty fupplicium, jic cxigetibus corumjla gitiis , o" mdladifyofitione tnduBaex multitudine  t$ immanitate fcelerum* Qui ignis beatificanseritperpctuMiexpurgans autem >breui (fflatuto tem- pore extinguetur. Sed crucians erit ipfe quoque rternus : ut babemus nonfol s t v 5.  uerbofutnmi ludicis dicentis; \te maleditti in ignern aternum; Sed ex uatici- Ifaus nio IfU^qui dum loquereiur de cadaucribu* corum>qui grauiter prauaricati funt in Dcum y ah: Vcrmis eorum non morietur: %f ignis corum non extinguetur. Quibus uerbis referat propheta damnatorum utrmque cruciatum , intrinfec Jciticet cr extrinfecumf ore perptuos. Quomodo cruciandifint malu Cap. XVI. ~~" Ed cum de igne cruciante fitis dixerimus y percurrendum ejl etiam quomodo illo gnefcclcfticruciabuntur.Qupd non modicam ajfert difficultatyprafuppondo igneillu effe corporeu(ut comunisfen- temia efl)& animas noflras,atq y malas intelligentiasjemotasejfe penitus  cor f ore . Et biclocus tanto oceurrit nobis difficilior , quanto plures Grc o * Mrios (? cenfores babet. Gregoriws cnim citbfe expediens cenfet illu igne crciare maios tanquam injlrumentu diuina iuflitUiSed quomodo fit in(lrum tumf an cruciatum inferatex prpria forma^ anab alio ducatur ficutjerra> ud maUeus^infeBionem^autpcrcufionem maior um t boc poflcris explicandum reliquit . Verum mirandum cfl , quomodo Gregorius in huiufmodi palpitauc- rit , cum alibi ajferat angelos , f dcemones habere corpora ifcd ade tenuia t ut comparatione nojlror torpor um dicantur incorporci.Vndc de negocio hx TONVS SPTfMVS. 4 ii nulla dcbebat apud ipfum cffe dificultas. De nouitioribus autcm tbeologis ali* Th0,. quhpinanturjceleftosfriritus, & animas cruciariab Mo igne corpreo , tan- quab obieclo ipfu dtfrroportionatifsmo , cr moleflo uebementenjicuti mo- Ufius e/i nobis afpeclus borridiferpentis: & id potifsmum,qnia ab inuifo illn, (f infenfifimoDeo ui detinentur detrufiin illo igne,cuius prafcntiam declina re ncqueum. Academia autemfacilius ab bac explicantur difficultatejun om Adem; ttesfaltem(ut aiunt)pedtbus currant in bancjntenti, quod mali damones om- ncscorporeifmtiquuSm confintit Bafiliiu&regorias Uazianzenus,  com cS^. muniter antiquido'3ores:A quibus nec Auguflmus diferepat, quifiper Gene- Jf* 1 ^* (imreddens raonem cur malijpiritus diuinent ait: Quia corporibusfitilio* ribas uigentiEt infequentibus inquit: Damones funt area atque gnea anima- UaQua cm acliua fmt.n dijjoluunturficut terrea % cr dquea animalia. Nec dejimt qui dicant non modo ipfes damones Jed etiam omnes angelos, atque ani mas a trreo corpotefeparatas habere atberea corpora. Si autem adfcboUm Vauli , qui in temo ccelo mflruttus fuit, accedere uoluerimus .facilbos nodot Pwllll dijfoluemus. Hicenim docet bellum inter fpiritum & carnem bdc lege indiclum ejfe:utqui uicerit detuiclo eius proprietates, & dotes: (f uiftus induat natu- ram uincentii. lecirco de bis quorum ftiritus uittor extiterit, ait : Cura autcm nortalebocindueritimmortdlitdtcm-.bt iterum : Seminatur quodanimaleifur get quod jpirituale. Atque eadecomrariorumdifciplina,anima a carne & cor porc uicla induetgrauitatem t ut ad infernas partes dejeendat: vfifeipietcas malas dotes corporis t quibus ueluti corpus patiatur ab igne corpreo. Sicut igi- tur anima induta natura cor poris torquebimr ab igne corpreo: fie corpus in- duens naturamfriritusibcatitudinemjimul cum anima fujeipiet ab eo,qui  Mo Mrf , feDcusjpirituum appellatus efl.Miud quoqueab Origene, amiquis acade o n ; mieis danatorum afsignaturfippliciumax deordinationc uideUcet , q confu- A " de ' fioneproueniensearupaniu\qua ordindta,& concirna effe debektui.Nji^ cutfolutis corporis metiris, atque propriis diuulfis compaginibusjmmenfi do- loris generalem cruciatumfintimusta cum anima extra ordinem uel eam bar moniam,qua ad bene agendum ,  utiliterfentiendum d Deo creata eflfucrit inumta i deordimtiorKlU,^confu(ionefuppliciumpatietur^pon:iuxta illud Augujiini: lufifti Domine,& ita eft,ut omnis inordinatus animusjibipx Augufti. nafit . Atque de boc tormento confequente ex deordinatione anima a fe ipft, CT * Deo , cuifemper concors effe debet , multa dicunt, nonfolum Ambrofiust Hieronymus , Auguflinus , mutque alij doftores catbolici: fed etiam externi Vroculus, Hierocles, & alij quamplurimi: inter quos Cicero in Catilinam ait: Ni ... r f> ' !  5 ~ i ... /- Ccero.' onne tmqmtates ma quajt furta ttk oceurrunt f Propbeta quoque itidemaf jerunt.Scito(inquit leremias)' uide,quia malu, cr amarum ejl te dtreliquif 1 ^ rilt fe Domint. Et IJias: Cor impij quafi mareferus, qS nuqua quiefcer: poteft: fed rcdundantfluttus eius in conculcationem & luum : quia non ejl pdx if- FFF iiij piulur fcNTICI f ERTII fiis dicit Oomnus: cce quomodo uatesdefcrit malorum penas conjcquftcs ex deordinationctf priuationc pacis^qua cfl retum tranquiUitas ordmis. \ni ma ifftur nonfenticns rationabilium motmm compagincm [ibmetipfi confina- rc % pcxnam,cruciammq;fuftincaz necejft ejl:atq\ difiidij inconflann*q\fiLt 7 ac inordinationitfentiatfupplkiu.Aliamquoq; tormhi rationSd^fcrbutilli^quos fupr memorauimus uores : quodcx maio idologeneratur^ammens.fiue ammus noficr in memoriam r capim ca,quoru infcmctipfifigna quatque formas ciipeccabat^exprefsitjyijloriam quadamjcelerumfuorii ante octdos ui debit expo fitam. Et tunc ipfa confeientia propriis jlimulis agitabitur , cogita- tionibus inter fe inuiccm(ut ait Apo(iolus)accufantibus: Vndc tormenta quada ^xipfis pefimis affctltbus generabuntunVnd etiamflamma mali incendij,(f obliqui amoris.ac indignattonis contra fcipjumfiue liuoris ignibua cruciabitur: ucl infana triftitia conjumetur.CXuam aliqui(dum adhuc remedium afferre pof funt)nonfer entes ,utab ipfa declinar eixt^mor tem ^ontancamfubier ura, tolera^ bitius exiflimantes mori.qumilla tormenta fuftincrc. \ttamen  tormento fa- cilcammouendo.ad perpetuam peenam prpria fttitia> & maio gnio decepti infccliciter tranfeunt. Vbi er ignis fciritualis cft eos intus urens , (f crucians % fed non confumens. Corpori quoqua applicatur ignis p erpetuo torquens: Et ii tujlo Dei iudicio* Naficut corporis mebris ade uitiatis , utfanarinequean^ applicatur ferru ? ignism fecus animabufcelejlis^queac corporibus, qux olim membra magni corporis ecclefiaftici cxtiterant>opprcjsis diuerforumfcc* lerumimmanitate^utjanari non poftint,adbibctur ignis in eorumfupplicium:(f utfempcr uranturjion tamen alia membra infxcere^aut moleftare queant. Rcfolutio diffcultatis de hoc igne. Cap. XVII. -" T quia per ea quajuprd dicla Junt innuimus , nunc ignem illum y qui nulos cruciat^Jfe corporeum y nunc autem cffc eundem ignem coartatum^f objeuru^qui dilatatus bonos beatos, & latos red ______ ditdeo oppartunum crit clarius cxplicarc>qualis illefit igis. Et cumomnesfer ajferantillumejfecorporeum\durumquidcmerit communi fintentia declinareiSi autem uoluerimusiam uulgatam opinionem profequijic- Ucm. que ctiam dijfentire quod cor por eus fit , quomodo idem crit fpiritualis , beans animas,^ cor por eus affligcns corpora ? Hanc controuerfiamfoluit Apoftolu* dicens Corintbiisi Diuifioncs operationumfunt> idem autem Deu*,qui opera- tur omnia in ommbus: ficuti cadem anima operatur omnia in omnibus membris corporis . Idco nemo dicat quod ibi Vaulus loquatur de operatione fpirituali> C7* interna: Naille qui nonfolum mentes bominumfd ccelum totum y & terra implet, omnia in eis operatur.? in otmtibus,queciem clettri rcfulgcntis:  rc- mbus uer deorfum in figura igms candentis. Ule utique Dominu efi , qui ccel Cr terram implensjn ccclofedet bonos Utificatir. In terra antcm(quafcabei- lum pedum cius efi) tenens pedes ignis candentis % bomines trreos & d ccelcfti- bus elongatos torquet^ er cruciai. Er niftfcripturafacra id me doceret,nullate- nusproferreprajumerem, quoniam idem Dominus nunc efl lux,(p ignis bea- tificansityf adens fulgere iuflos tanquxmfiellas , cr tanquamfcintlas ignis: Nttnc igitur efi ignis conflans^ purgansfilios LeuiiNc uer efl ignis confu- mens lignu^fiipulamiqua mole tdficaumustf deuorat,ac deflruit(ut loel ML ait)jpeciof defertijdefi quaque cpera^qu* glorioja uidentur perpetrata ab his^quidefertiuntagratia^infiuxucoelefli:Etnuncefi ignis torquens %f cremans.Hinc iterum loclaitiAntefaciem eius ignis uirau:\f pofi eutn exu- idem. rensfiamma. Quorum ucrborumjcnjits efi: Ipfe bis, qui dignijunt uiderefaci eius efi igms comedens^Sc tranfmutans infe ipfum-.ut jupr tetigimus: lllis au- tcm,qui dcrelicifuntin pofieriorumjdefi inferiorum ajfcEiuum deleftatione efiflamma exurens , f cruciam \uel per fie (quamuis infiipfo Optimus fit )fi~ cuteontigit quibufeunque mole difpofitisyquibuslux^inum^aro, q* buiufino- di bona corprea Junt nociua* Siue idfaciat per miniflros^quosfacit(tefle pro- DtuU pbctafigpem urentcmjid bonis in gaudium^malis autem in tormentum.Veliti- demfaciat per aliquod corporeum in torturam malorumfabricatuiutfiatfatis bis^qui contendunt ignem tllum ejje corporeum. An autem fit corporeus necne, Deus nouir.fid beneinuifibilis comprobatur ab Origene cx Apoftolicafcnten- orj#: tia;Ule(inquit)ignis talisfubflanti cum nibilfit inter nos magis crucians , quam bic uijibilis ignisiQjtcm cruciantem in aternumfideclinare cupimus, caueamui nefit in nobis mala difpofitio  * coeli ajiio effe nunqua D,lul deficicnt y quanquam quo ad motum * influxum(ut canit pfalmographus) peri bun\Suauiorem quoque concentum redempoms paucis(non dicam) menfibus, fed diebus confummauitimanet tamen perpetuo y apudeumcopioJa redptioima frvs. nt t( {\f ru R us aternus.Si quis(inquitRcdpior)maducauerit ex bocpane^in uc flram y uidelicet y redemption oblato, uiuet in atcrnumjruens ipjius atenue re~ dcmptionisfruSlu.Suauifsimu etiam canticu unionis , ex acquijitis per tmpora meritis conducere uoluit , perpetuis pramiis omnes ad ipfam per petuitatem at~ trabereftbtque cortemos facereftatuit. Uinc  temporanea fucccfsione abfol uet omnesy quos exaltatus  terra melioriui barmonia adfe traxerit y quaOr Amphl 5 pbeus y & Ampbion y collocans eosinmaJtonibusillisconfonantiJsimis y ubi(JiAu guflino illa aliquando fuauitate aUeclo credimus ) ctiam numeri y & barmonia corprea nunclatentes fimidcum aliis concentoribus in publicas laudes artifi- cis>& fummailliuspvcbritudimscircmfomreuide gentia feriba illi ccclejles utriujquc teftamenti > Ezecbiel>(2 > Ioannes y manftones l&s exaftifsimisfiguris y & confinantifsimis menfuris y * partitiombus y prout Ezcchi. cos Spiritusfat&us edocuit, dcfcripferunt. Yer Ezecbielmcnforas fabrica difpofitione y partitionepro tribubu$duodcms y facrif\cia y & nomen ciuitatis tan Xoin * tummodo dejcribit.loannes uer principi domeflicus, adficretiora penctraia admifus y fuauiora depromit cantica . V ter que tamen ea caligine obnubila y ut nifijupremusfol calorcfuo illius crafitudinc extenuet, pfua luce eiufdeex^ pcllat tenebras y nec audire quidem quod d'tcunt y nec uidere quod defcribunt y C?" mctiuntur y aliquatenus poterimusiinfenfibihbusenim anigmatibus obuoluta buiujmodi tradunt % aut ut cx bis qua animus nouit, ad incognitafurgere queat: TDNVS OCTAVV. 4 i 4  inuijibiiid ptt biufmodifenfibilia confiicerexaut quia, necnobisqui audi- mus.nec ipfis qui loquutur.nerba adbuc tradiderit, quibu* illa exprimi pofiint: ficut qui ipfa uiderunt, idpalam ajjirmant, qud non licet ca botnini loqul Aut quia trnMs adbuc corprea molis pondere pragrauata, ad bacfuprema confie dcrcne % Paulu *' jinec nos illafacramenta explicauerimus y ueniam dabitis : cum cafintpcrtra-* Sianda^ qua omneingenium nojlrum tranfiendunt : omnem memoriam fugiuntx omnemfacundiamjupcrant. Vnico tam auxilio fra^ boc arduifiimum o- pusaggrediemuncum babeamus duces.quibus Deus bac patefecitmt ide Pau- idebquefurorc repletus: ut diuinoru uatesfaceuajerit. Poftea  Patbmotia infida adcontinentemfupramunda- namjpiritu diuinofubdulu5 y nunc ab angelo, nunc afiipremo concentore Chri fio leju.nunc diuerfxs cireufonantibus edoSlus, tradidit nobis illa confumma- ta canticaimirandque artificio bincinde difeurrens, nunc confeendendo , nunc defiendedo , plenis mufca kgibusjmllum modulumfupramundani infirumen* ti t nullmquc noce mujica dijlributionis reliquit intaftam.?er uiginti enimgra dus difiingunt mujici totam ab eis inuentambarmoniamt quosfuper manurft col hcarunt^tindefacdiorpraxis^memoriatemciorbaberetur.Totidem m- dulos tangit loannes^in quibus tota barmoniafiupraccelejlis conjummatur . Et boc fub figura ciuitatis.qua tanquam citbara cceleftis proponitur > in qua tem- peratis omnibus bis uocxbis.qr fummo arebimufao taths> confinada illa om nes alias tranfiendens perficiatur. Gaudent omnes (inquit Dionyfius) mouen* D . te Patrc\J:ilius nanque organum Deifaftum efi.cum in ipjo rerum omniumfa- 10n/ ' bncatarum idea cxij\am:(f in ipfo omnes tanquam ftulacollocata(int y un- dfiquis in eo non manferit.nec utilejxec concinnum aliquid ajferre poieft. fia tus autem ejlfpiritus omnia replensiut in Itb. Sapientia dicitur: Spiritus Domi- Ja icn: ni repleuit orbem terravurn^ boc.quod continet omnia fiienam babet uocis. Vater ucr efiprimus^ omniii motor pracipuus, potijSim in illa ciuitateju- perna.in qua omnia ei correfpondent tan juamfiftulajtbra.uelmoduli inftrx- incnthQuos mdulos declarames,  in concentus dudentes loannemfique- tnur;& cum eo Ezccbielem pro uiribus comemrefaciemus. CANTiCI TERTII MODVLI SEQJ/ENTIS CANTIC1 Matria. Lux. lujhumcnta. Difyofitio. Varo. Ephbalamut. Menfur*. Hofiitcs. TriumphL StruStura. Spotfalitia. Vnemia. Ornatu*. Viflw*. Imprium* MODVLVS PRIMVS, MATJ V R dicdtur ciuits i\la adificata ex auro. Cur parietes ex idfpide. Qnidjbi uclint.xij.Upides infunddmcnto* Digrefio und lapides habeant uim. Qua fu uera matria jupcrna ciuitatis. Modulus Secundus t Difpojio. Dcgeneralipdrtitione Ezecbidis^ loannis. Curin quadro pofitafit bcec ciuitas. Ve portis eittfdcm ciuitatis. Qua platea tbijint. Modulus TcrtiuSybAcnfura, De tnenfura particularifecundum Ezecbiekm. De menjuraprimitiarum y aut decimarum* De mcnfura ciuitatis fecundum loanncm. Modulus QudrtMiStYuttura. Quis cdmflruxcrit. Qupmodo^^uo^uno compaRd^ unitafa* Cur nomina Apq/^?/orwm > o , tribuum in fundamento, tf in portis nomina an~ gelorumcdatdfmu Modulus QmntuSyOrnatm. Typicd orndtus defcriptioficundum Ezccbielcm. Cur loannes non exprimat ornatumjicum Ezcchiel Modulus Sextus % Lux. Quidfitluxingencrc. Qucefitluxgenita. Quomodo aluce omnia credtd proueniant. Quomodoillujlretlux. Quomodo ipfd lux acccnat^ excitet. Quomodo ifia lux amplificet>ty dilatct. Quomodo b %f famlia illa ccelejlis. Co. I* ?ax. Vmo. fvlitas. Omncbomm. SUcntium. RIA. Ccctusprimus. Con. II. Con. III. Con. I III. Con, V. Con. I. Con, II. Con. III. Con. II II. Con. I. Con. n: Con. hl Con. u Con. n. portis nc mna an- Con. UL Con. I. Con. II. Con. I. Con. II. Con. III. Con. II II. Con-, V. Con. VL Con. VII. TONVS OCTAVVS. De particular ibus manfiowbus y fffidiUbus beatorum. De Mcrcaudifwe tribunal* Dei fecundam Hebraos. Modulus OtldiUiHofpites. Quotfint ho frites illius ciuitdtis* De hofyitu angelicis. De bofritibus bumdnis. Vehofpitusdiuinis. Modulus Nonusfiponfdlitid. Qupmodo^ quando initidtumfuerit mdtrimonium inter Deu gr animam. Quomodofuerit contraSlum. Qualiter ratificatum. Qupmodo conjummatum. Modulus Decmu* % Viciu*i Quispanis paratusf in boc conttiuio. Qif od uinum. Quispdnis^ ty fuauita* ciborum. Modulus Vndecmusjnftrutncnta* Deprimo inftrumento quodeft coelorumglobus. Dejecundo nflrumento y quod c/l humana lingua. De tero inftrumento^uod efl corpus nojlrum. De quarto inflrumcntofiilicet lingua anglica. De menbus angelicis^ beatorum^une y ipfieinjlrumenta funt rejonantia. Con. V. Defiatupraftantcfonumomnibus iflis inftrumentis:fnfj>iritusfdnttuf,r uer bum dtuinum efl. Con. V I. Qmdfxbi uclint tila multa injlrumenta , quVnio De bcatorum unione cum Veo> Modulus Decimufo^auus^oelicitds. QMsfifcelix % & beatus. Jnquo confiftat felicitas. Quibus felicita* per feftadctur. Modulus DecimHfiionuSyOmne bonum. Quidf bonum^uod dicitur ucrurn^ fummum bonum. Con. I. Modulus VigcfimuStSilcntium. De Vaufa^uiete^fentio^ad quod dcuenitur adepto iambono, in quod ten- dimus. Con. L Ylymnus perfohendus in ftlentiofoli Deo , pura , y eleuata mente. Ca. II. Con, IIH. Con. I. Con. II. Co.' I. Con. II. Con. III. Con. I. Con. II. Con. III. Con. I. Con. I. Con. ir. Con. in. TONVS OCTAVVS 4 kT HPRIMVS M O D V L V S, MATEAIA Cr diV^fttr aWfct* illa adificata cx aura. Concentus primus. A C I E N S itaque Xoannesfiperm xdifiaj fundamen^ ttitojllnd dcfcribit cx auro^pretiofiscjue lapidibus confc- Bum. Aurum nanquc non tantum cftpro titbocolk ad pa I rictcs uefticndosfedpro cemento^f glutino dd lapidum y pro corpufculis^cf clauis coUigdntibus cedifxciumxht quod' mirandum ejl^ non ojfufiat aurum illud nitorempretiofo- rumlapidumjumpcrfeRa diapbaneitate gaudeat  Hinc concinnatoY nofler dicit^qud durum ipfomjimile eft uitro mundo:Lapides ati- tem pretiofifunt profundamente , pro pors y f pro totaparietumftruftura: ut & lapides > f glutinum pretiofifiimi fint probofyitio illo pretiojiftimo: CT imputrcftibilia pro manfioribus illis ceternis.ht penetralia aduntes, quan- tumfas crir, ; permittetur ab aYcbimufteo^percurremusjacramenta^Jeae riorcsfymphonidttfua: dejcrihunturfubtypo lapidupretiofoYU % & auYt y quod uitufignificat , iuxta illud fipientis: Antequ decurrat uitta aureaiquxuittOy s *p c ^ aut filum auYettm ueram uitam fignificat.Qjiod utfaciamus^percurred ipfum ujus minim deteriu Et PIiniuf mirum quippe eft: cp igni acrrimo vmnium cfumptore nullatenus ladatur ,c * Umeab eo liquvfiatjm quofepius ardeUfitpurius f perfetias>und obrizj diciuiY:quiafepenunieYo igne candefaBS^ cxuflumfiv confumptjd puYif fimuYeddituY .Beneficia autem ipfius multa conumerantur ab expcYtis.Coruc tificat,ulceYafenatimultisinfiYmitatibusprodeffe>mclt maximifom- m diftempeYameto inimicatUY^exfuofoYjttan temperamento, quogaudetfupev omnia mttallaiaut exutquad Pbcebea omnibus conferente J&dcte uer nemir P*gin*iien incotTtct*  dtM incorrct NF Z 43-120-12 lire PAGE au lleu de PAGE U\1 U\* , U\2 CANTICI TERTII %t*Luru igitwr xhd fl dimnafuefpiritudlis , uel cbaritds^u* ultaprafldx ^quddecordntut^lcnetA^uUbrefcu^ omnes boj])ites % c h r i y oncC ntors 'lLQmfi cdres^dudi drcbimufeu dicentem:Suddco tihi eme- 1 reamc durumigtm, ut locnplcsjus . ttoc properdnt&us ad manfioncs ittds dfmfu: quo quimtrant ahffr Md uefie y qua nuptidlis diciturjurpifiimc ex- pcUumur.Omes emm bofpites Mubc dured uefle cbdritdtis induti ejfe debt^ iuxtd illudj>pbeticu: In ucftk u dcdurdto. Hccc itaq; dured cbdritds fiquis extoVitur ,/iquis infdciem uos ctdit.Ceduigitur* quia inpdticntibus cbdritdte perfufis non murmur rejbnat* nem qucrimonut. i Tcn4cifimd tdmeejl: ut nceconfricdtionejtccpcrcufnGnedli uidjuum dimttdtmo in buiujmodi codlejcit . Nec corroditur  ruligine pec~ tti , nec db truginc maUtipbetd difeere pofamus, qui ipfd cbdritdte dmijfd ctrijtdtuS)dfiliSti, curudtu y cputrcfct,(y molejlid plenutn fe prtdicdUddeo ut nulldtenus gdudere pofsit. ?ro ipfd qHoq^undfibiladi |4t fitfofjnrdnssUmdnStdcprc cdtur. Kedde mibi Utitidtnfdlutdris tui,qndin pec cdtofwvd cu drttdteverdiderLSdndt ulcerd omnidfold pnefcntidiquidfccii " nullum iw peccati cchdbiure permittit ; cum peccdtum ipfumfit dcordindth Rus> & deturpdtio qu (2' hofJ)itesomnes.Qu#y>tiq; vestis ti par ie tum | hofyitum>non efl ad tegendumicum mbilfitfcedatum,?nbilpafiibile,ni- hilpudcndum^uodtegi debeat,ne turpe uideatur>\elfrigore crucietur,aut fuffundatur pudore.hr it igitur hac ueflis ornatus non tegens>fedtranfpar$ vt^ihil decorum occultetur^bi nulla adefl inuidia:mhilpudcndum cooprria- tur ,cum tur pando omnis ctffdueritiVdtena enim erunt omnia vmcutq; coei - uifuoyUt vnufquifq; amoreconfocijferuedtypulcbritudinegaudeat ; multiplicque uarietate > & nomine gtoriatur.Tradunt enim AaroH,Vlinws,Albcrtus, & altj nouitiores, qui de lapidibus feribunt, ao^ quodxafpxdum generaufque addecem &fcptem reperiuntur : quamuis Al- bertus de decem tantummodo mentionemfaaat. Horum autcmpr^ecipuus efl \iridis,&lucens,rubcas babem ucnat- Sequitur rubeus ad inSlar ignis,& tranjlucidus idlius uerb rubeus opacus:Hicpr Adr>Thctel > 2.enothemi$>Prnoldus > * Albertus tradunt ifcdfu- * h * '; per omnia fanguinemfijlitycajlum reddit ge?tantcm>& gr atum : pbatafma* Ar ; Ai - tibus inimicdturf concinentibus fauet } maxim poly calamos > utdiximus. Multaque alia profequitur Vlinius, ? apud eum Tbetel de iajj>ide } & quo- tnodofit genus lapidum expecldtifimum^qua omittimus. Conann itdque ni- mis cecleflis cancentor >concentorum hofyitium contextu dcfcribit ex iafpide utriufquefexus decore gloriante.cum lapides illi uiuiper hunedeferipti, ex quibus conflruiturcwitdstpfa y ex utroque fcxu coaaruemur: ut laudes depromant illius y qui efl (ut Uercunus ait) utnufque fcxus frcunditate M curi. plemfsimus y Decorque eius per bell decorem ommum riuium y & lapidum tllorum ignitornm figurat :Nonemm coram fumma pulcbritudine aliquid nifipulchrum^ r decorum aslare debeu Varictas injuper eius pretiofa, quam pulchtrrim* ciuitatis illius regiam pompam defxgnat y quxeinuma- miEla efl uarictdtc multarum rerum pretwftrum. Differt enim Cherubi - nus a Serdpbino : differt uirtus apoteslate : & angelus ab archagelo . Non fecus farickus a [anelo differt in glorid ( ut ?aulus ait ) quam [lella ftella Pati:uy . differt in daritate . Varid quippefuntgcnera iafpidum y una tdmenfyeaes GGG CANTICI TERTI1 omnium: fi gener plura in eadem fpecie conneriadmittantur >ficutgenu$ Gracorum>ltqui ca~ jlum rcddit f vtpofint o* ipfi cantar e illa cantica > qus decantabant ij , qui cum mulieribus nonfunt coinquinati >fine macula exigentes ante thronum s t v s Dci.Vel faltem > vtfwt mundati a coinquinaixone illa. Namfi(Cbrifti tefli- momo ) mundi cor de Deum uidebunt } qui non habuerint cor mundum > ipfum uidere non debent> Nec tantumper iafpidem mundi 3 y vifwnis capaces in- telhg i debentfed etiam Deo gratheum gr atum reddant portantem. Crati cmmfunt omnes illi hofyu es prncipi,& vnufquifque confociofuo:qmagra-~ Apofbo . t { a d c  c jl yita xterna: vt teflatur apololus ad lud hofj>itium contuendum aliquandofubuhclus.Verpulchradditur, qud inimicatur phantafmatibus ipafugayiSy ad denotandum > qud effugatis & deuiEtis ommbu s phantaf- matum occurfitaculis y hof pites l perpetua pacc^ feelicitatc lxtantur;tra- quillisqucconcionibus uacant.Quibus omnia cceleflia(ctiamparietcs)fauent: ideo deferibuntur conflruliexiafpide,qui r concentoribus fauet^ inimi- caphantafmatafugat. Qutdfibi velint duodecim lapides in fundamento. Con. III. Ccedcns loannes nojler ad fundamenta huius concinm hofpitij } /- ff pfx fundamenta duodena deferibit y ex duodecim lapidibus pre- \twfis:fundamentumprimum iafpis } fecundumfapphyrus y terum _ [chalcedonius >quartumfmaragdus ,quintum fardonyx ,fextum fardus.feptimum chryfolxthus > otlcuum beryllus y nonum topacius , deci* mum cbryfopaJfuSyVndccimum hyacinthus^duodecimum amethtflus . Vbi duo aduer tenda effe exijlimo antequam ulterius procedamus: alter um eft,quomo- do conueniat loannes nofier tnfuo progrejfu } cum proponat fundamenta ef- fe ornata omni lapide pretiofo , f eadeferibendo tantummdo duodecim c~ numeretycum tamen multo plur es ftntprctiofi lapidcs.Aherum vero , quomo- do conueniant in codem adificio fundamenta duodecim >\numquodque exfuo lapide contexJtum: cum unigenumfolcatfierifundamentum:& in coeftifiru Bum > de qua eflfermo , nemini detur ponerc aliud fundamentum , nifi qw pofitus eflChrtftus I E S V S :ut tcjlatur illc.qui etiam fupernam ipfm uide- rat ciuitatem. Vriori obie&ioui obuiare pojfumus dicentes, qudqxamnis fundamenta fint ex illis duodecim lapidibus tanquamprincipdilus , wter e&s i TONVS OCTAVVS. 418 tamen aderaM r alij lapides pretioji:Licet fiar denominatio ah ipfisprinci- palibus,ex quibws condir uBafunt fundamenta hd allegoriam autcm confce- dentes ,fecundum quam defiribitur dia conhruftio > adificata efi tila emitas fuper duodecim apotolispracipu(exi?lente tamen Chrilo firma ipfimpc* trd)confequenter uerb ex multis alns lapidibus, his apololicis cennexis , & ionnc* admotisiquicumfint quamplurimi numero Mo duodenario commixti , nefeio quo numero comprehendipofiintMimipfe loannespofiquampartusefiele- Slorum numeram ,  lapides Mos uiuos , ^f confignatos per duodena milia, fubiungit:& turba magna, quam dinumerare nemopoterat.Qu* tamen non auget,nec dtTlurbat partitionem illam duodenariam. Sed & aliud dicemus ad inferior a reuer tentes, qud non omnes lapides, qui  midanis ciuibuspre- tiofi exilimantur ,funttnpretio apud ciues cceleftes , vtadamas : quiritia y achates ,^fmulti alij , de quibusnonfitmentio in feripturafacra , neque d Mofe, quando deferibit lapides reponendos inpetloralefummifacerdotis,nec Bzecbic. ab Ezecktelejdum operimentumquodam foicifiimatyriex lapidibus pre- oan ' tiofis contextum deferibit : neque bic  nohro loanne: Adamas enim , qui in tanto preo efi apud diuites mundi huius > a uiris diuinis repudiatur: quiafor fitanrecipientibus mirt Sunt etiam qui ajferantlapidum inter pr et ationes non effe fatias ad veritatem lera: Ef inter alias QfVV quoi interpretantur xafipidem > contendunt aliqui , qud Adamantem figmficet : &fi hoc non placet aliis ,ratione praditla. Vndhacpratermittemus tanquam longa y C incerta, etiam apud ipfos Hebraos: & quam vtyslcriofus fit numerus duodenarius a Platonicis , necnon feripturafacra celebratifsimus : \t fupra tctigimus. Hoc enim numero elcfta Dei famlia in coordinatwne bellua, in dibributionepromijfie terra y in omm celebri progrejfu par tit ejLSumma quoque confonantia & Chrisli familia eo- dem numero complexa efi : cui T duodeni prncipes apololici prafcSli funt Qui inmtlitia ,tyrcg7io principes dicuntur: Infefsione vero ludi- ces :fed in fabrica Mius fuper na ciuitatis dicuntur fundamenta , non qui- dem primaria ^cum nem (tefie Paulo ) pofiit ponere aliud fundamentum, vw\u$ mfiquiiampofitusefiCHKlSTVS IE SV S.Defecundario igiturfun- damento efifermoide quo idem Vaulus fuper xdtficati fupra fundamen- ldcmt tumapofiolorum f prophetarum : apofiolorum inqham,quo adfamiliam GGC ij CANTICI TERTII hancChriJlianam,& veram : Vrophetdtum autem , quo adfamiliam figura- iiUduiL ifidfunt ergofundamenta duodena: in quibusfunt duodecim nomina tpoldorum y Cr agni : ad cuius dedardtionemflatim vememus. Sunt nan- que apoSloli fundamenta fecundar ia } cumeor um anima, &gradus eis dona- ti,fintflabilcs , & pretioffsimi,prctiofisque uirtutibus refertindeo deferi- buntur per lapides pretiofos 3 quorum conuenientiam aliqualiter per curte* mus. lajfns enim multigenus > cr rubeis guttulis conffierfus , quid almdfu gnificat ,nifi fidem formatam ^conffierfam charitate ? multimodam indi- petrui. Hrfisfidelibus>poti}limtamen ffuperomnes apoftolos inVetro omniunt eorum > &* confequenter omnium cr cdenum prncipe f Cui r cedorum da- nes funt pecularius confignata. In quod regnum primus introitus efl perfil der , diceyitc Cbri?lo : Qnj crediderit> y bapxatus fuerit ^aluus erit. tachai. Infapphyro autem ccdelts coloris > lacobi minoris> cognomento iusli,deno* tatur contemplado: qua totusfemperferebatur in cedam: adeo afsiduuspre- cationibus 3 vtgenua eius in Camelorum duntiam venerint: Etucrus Nin Deo manet, tanquam in ciuitate , & templo peculiar L Ver um infmaragdo adeo intenfa uiriditatis ,\t nec fubieSlus cuiquam lumini, aut radiis folar ibus, qmn potius omnem uiroremfupcrans >fudipfius uirtutetotum circuncirca Andrcasi aerem inficit } Andrcas denotatur : qui adeo uiridis y Viuaxfuit in myTlcrio crucis^t neefacundis Achiuis,ncc)henuo Koprafidi Egea unqua ccjferit, imo mor tens crucis uirtutem adeo diffudit : vf totam Achaiamfuo uirore co- plcuerit. Ejl etiawfwaragdus(vt xnquit Aaron> r ali] qui de lapidibus tra~ Aaron. }ant)confj>erfus notulis diuer for u color um : hincadeo delcblabilis , ut nula gratior oculorum rccrcatio.Efl etiam in cruce ab Andreapradicata^dcfcnfa, iaudat }  * dclctlabilius : ficut ait a* po 's:?Aihi autcrH abfxt gloriar ijtift in cruce Domini noslri I E S V Chri  fh. irofcquuntur de fmaragdo ,qud fatis conferat cognitiobus futuro* rum y dugc(ttfub?lamiam, motus lafctuia compcfcat^tempeates elimtnet, r? in caufis Vim eioqucntiapraslct.Qua omnia cruci ab Andrea noflro am* picxitceconucmunt.Ea etenim qui dcleclatur & gaudet, omnia profcua co~ ni-fcitifubslantiam fpirttualcm & merita auget > lafeiuiam compcfatja- vtonrs cr aduerfaspotcflatcsfugatfandqi copiam accipit.Hincven Chrijli TONVS QCTAVVS. 4 l$ concentres^m crucifixumregcm vbiq; pradicat" jantam haurtut/apientH (Paulo tcftejut mala maior. Ver Sardomu(mfallcr)MathiasdenptatHri Zfi VU cmm lpis ille compofitus ex fardo & onice } plurimumq; a cbalccdonia difkn* 8us,nonnun( trtbus iclmbM,fubtericio>nigro>&medw y cbakc caflumquercddt * EtMathiasprmodi- Mj{t ^ fcipulusjoftea apoftoluSyVtraqi dignitate refertus>& decoratus cbakedomo diuinx &fingularisfortis in eleftionefua. Trifarius quoq;fuitcius color ,p trina eiusprmilegia quibus excellebat. Dicitur entm cp eratprudcns in mft- lio.ammofapiensy^fermonefacundusiquaomnia nonfinc conuementiaper illos ires colores denotantur. Ad confilium enim fprudentiam Saturnus co* ducitxuifubtericius, velplumbeus 9 aut areusxolor attribuitur-Ad doquen- tiam vero Mercuriusfauet,qui cunt Saturno conueniens fecundus Saturnus dicitur :Sed htenon minus forfitan curiofa longa dimxttentes JuccmBum noftrum decurfumprofequamur.ln Sardio } quiacuit ingenia , mitemreddit, animuifr accendit ad gaudium/Thddxus accommodatdejcribitunde quodi- Thad*, atur^mdcumpradxareteuagelium Chriflieninferiori parte Vonti,natio~ nes quafibeluinis moribus fomentes fantlo euangelij dogmate mitigauit,* eorum ingenia excitauitad myleriaeuagelicUattb & natiui* tate inprincipiojdepradicatione.o 9 miraculis tnmedio,de paftone , morte > SfrefurreclioneinfinepertraZlat. Qonuentionemqnoquebabet cumvirtu* tibus ipfius iafyidisyde quo ditur,fjj>iritualibus conferat, & in auro liga- tusnotlumis obfiiat timoribus > ? pertufus fetisque afim infulcitus per- tcrreat&exagitet da:mones.Vndc enim maior euimcorroborandifyiritua- lia babemus quam ex cui7igelio y dummodo cius doftrina Ugetur in auro cha- ritatisfEt tunc nonfolum obfiiimus timoribus noflurnis latis  poteftati- bus tcnebrarumfcd ipfis(quodplus eft)timorewcu!ntus,promittenteprtn* cipe in euangelio>zy dicente;Lcce dedi uobis poteftatem calcandifuperfer-  h ri pats, ffcorpiones, hfuper omnem vtrtutem inimici: qux uirtus praftatur * cumptnetratafueritfetisafiniiquod forfitan fuperfiitiofum alicui uidebitur mmntelligentinaturam rerumfed dimittamus lapidem , tyeiusfecretafc- cretioribus philofophisipfcrutemurq: quomodo uirtus euagelica fetis afwi- nis iHfulciatur.qSquidtejlfcitufacilyfi intellexerimus 9 cur Chntus afina, Vfiliumfubiugalfolui lufferit in die palmar >vt bis infidens ler uf ale intra ret applaudentibus turbis,* pueris flernentibusq; ucflimcnta,& ramos o- liuarumut magno myslerioper 7+acbaria: oraculumpra:fcriptumfuerat:Bt ZkU: cur pater clementia Abrabam tantumodo(prout legitur)afinos equitauerxU GGG iij CANTIGI THRTI1 iicenimctcititnti tunc Cbrislus c*~ Mtbr*i .pfe cxercerejupremum apuspictatisjrcdimendo hummitem mori- busreddcSy ? ingeniubonuprafianSyBartbobmaum rcpr*fentat,qui in Al anho. b& cultioris ingcnij adpercipie dd euangelka myleria. Topacius uirore duri ad Vtriditatem tendente re~ fylendens ,fcruidamaquamtepidam reddit inedtn miffus:ut clara experic- ^^ tia comprobatum eft: diuerfasque fanam infirmitates Simonem Zelotem rr- prafentat } qui Dei Zelo feruidusfplendebatpallore urea charitdtis cum ui rorebonorumoperu.Vndc feruidos Aegyptios in mamona feruitute * cul* tu didbdiyuirtutc eipraflitia temperauit > tnadefaciens eos irrigua euange* li] pradicatione,abflergnfq; p aecendens ignefitpcrno> oppofito penitus i~ gni diablico; fanduit que eos ab animar um p cor por um infirmitabus . Sei per Chryjbpajjumab ndia uenientem & rarumjtnne clara luce intellige    mas repojfumus Tbomam, qui in ndia pradicauit rarus tyfolus, quo nullus a~ lius apojlolorum accepit? Qui lpis pallore auri gaudens > ipfum Tbomam charitdtefulgentem reprafentat: qua inflammatus > cumeateris apojlolis, vitam } &fangutnemfuditproamoreCkrijli > &hominfalutc.Dicitur etia conuenire hu lpis cum Cbryfclitho, per quejkpra declarauimus loanis cbs ritdtemfignificrijHydcintbus^uipracipua uirtus ejlprajlaregratiam ob- r* . ma . tmcn ^ x ca^quapetunturfine ulla repulfione,nnne dd vnguecum Ucobo ma- ioriconuemttQvi tantam grdtiam hominibus praftdt impetrdndi d princi* pcd quepetunt } vf ad relquias ipfius CompojielUm undiqi nedumprifcif tporibus yUeruetiam bac nojlra tempefiate magis de mdgis confludtur:wfd~ cil comprobdri pofiit >ipfum dperuifje dures clemncia diuina > & grd- dimpettdndi ootinuijjepetcntibus:neq; enim dd dliquefdnSlori itur tanta frequetia. AmetbyjluSyCui a ceelo datum eft(ut aiut)fo^cuddrejlerilesyorictd phiiippo teextingucre,& ucnenx mdlitiacohtbere y fuu?bilippoconueniatuidedtnus: Is enim jter em eunuchumfzcundfecit in vinca domini : Scytharumpoflea ebriofitat cxtinot.Lbrij enimerdntfenguine, " uitiis,fcdcosfa?ildpra- dicatione. cr virtute d ccrlopraflitdfdnduit.Vojl bacpropinatup totdAfid hbionitaru uenenu cohibuit:Ui enim djjerebdnt Chrifium oKdertq> duodcms tribubmfiguratiuis " ueris, quoru ctino- mina [cripta cnarrantur in eifdem portis.Et perbcll numeris primo crefce- tibusyalternisfuauitcr inter cinut ageli^pofloliy^ elett* tribus^quafi qui~ bufdam antiihetis cantante s^fuecent  antes in laudem,(f gloriam fummi o * pificis,c6tinu crefeunt. Hinc concentor nofler loannesfape repctit y q> tribos illa duodenal ij peculiar iter conftgnati cantabant indefefis uocibusante tbronumDeif agni } nunccahtica expreffa & publica, nunc canticafecr etio- ra y qu quamuis fapientes exiflant , la- pidum admir andas minutes contemplantur.Vnd magnesferri I attrahat:Adamasfuaprafcntia uirtutem magnetis tollat:Api~ \flos accenfus nuquam y aut uix extinguatur:Vnd etiaBalagius, j Gagates y tyfer omnes lapides pretiofi cofricatipaleam attrahat* Sueci- nit } aut eleShrum (vf Gr* ci dicit)non tantu paleam y fed folia ,& fmbrias uc- jlium trahiLCarbmichlus uerus in tenebris lucct y uencnic areu,& \aporo- fum fugat.Lipar is fuffitu omnes beftia dicuntur cuocari. Hicnia } quCblorite y quam magi ajferunt infyU la auis uentre reper ir i ferro inclufam adprdigiofa quada adhibent.Hclio- tropiu admixta herba eiufdc nominis , quibufdam etiam additis pretationi- bus>geretcm(ut nonulli ajferut)conjj>tct uetat.Ombna>quaalij notiauocat, in aras addita y ealtbameta coburinequeunt . Hcpiflkita y qu- Ao fequutur delapida virtutibus BocuSyAaron.TbetclyZenotcmis, Zoroaflres, qidc Hermes guantes rexArab,Diofc.am eorum ejfcitus , & virw cxtgit. Itaque conuenit for- ma &> uirtus lapidum cum idea } cum intclligentiis rcgentibus > cum ccclorum ajpcclibus dfpcncntibus } & cum ckmcntorum difpofitis complexiombus correfbondcntibus ccelorum influxibus,} quibus pfix dementa dxfpomn- tur. EJl icitur operatio huiufmodi in mundo hoc infenori per formas expref- fds,incalispcr uirtutes difponentcsjn intelligcntiispcrrdttoncs moderdn- tcs y in Dcopcr idcds } ffo, mds cxempldres.Ltftc conueniunt omnes tam ef- fcSluum executores } q tpfar um caufarum defcnptorcs, quamuis intclligcndo qucmlibct ipJorumpcrfeJmperfcBdm haberemus notitiamfedfi diBis diBa admoucdtur fipimdm cognitionem in huiufmodire & in dliis qudmplurimis confequemur. (liutfitucrdmdtcridfupernaciuitdtis. Con.V. Wum hueufq; ca,qu quod ibi no fit Pcn>itc." * , . , />-. ^  ^ j ci i t r r Alienou matria y quia bac ejttnpotetia cotradichoms ^ addiuerjas formas: cx quo Videretur ccdum ejfc corruptioni obnoxium y cum illa matria pjfet fufcipere aliam formam. Ar ijht eles verfolito more in hoc } ficut in alns rebus difficilli AriioteJ mii aliquid breuiter y & obfcuruix tangit y liincfentcntia ab eisfatis dbia reliBa eft:cum nec incorruptibilitatem cediprobaueritfed tantummodo opi- natifuerintinec deter tmnauerint y an matria pofiit dar i fornia admodume- ius quietans appetitum y Ht nulla ulterior cm appetat formam. Necetiampro- bauerintyan matria cedi fit eiufdem rationis cum matria rerum inferior um, &nanfmutabilium.Themfiusver y Simplicius y Akiccna y multque altjphi Tb.sim. lofophi infignes Jimul cum Tbeologis nofiris \elpedibus currunt in hanefen- ph. fh. tentiam y pluribusque inlocis atteflantur y q> in cedo fit materia.Qupd * Ari- jlotels innut dicens:Qui dicit hoc ccdum y d\cit mater iam, per quam \idelicet cctlumrationem indiuiduationis fufcipiat . Vnd maior dijficultas efidecer- nere y qua matria fit illa cor por um ccelelium^fifit in ipfis matria: quia no \identur habere conditianes compofitorum ex bac matria fubicSla tranfmu tationi y gcnerationi y %? corruptioniNnd Albertusfuos Ver ipat ticos fequs Aihctu dicit y materiam ejfe in ccdo y fed aquiuoca ratione dtfferreab ifia rerum traf. viutabilmm.Quodetiamfacilexfcripturafacra coniici potejl : Nam Mofes Mofe, cum rerum materiam defcriberet y quamuis eodem die vrranque nrateriam & cerli & terra cr e atam enarret y tamenfeorfum alteram dislinguit ab altera dicens:ln principio creauit Deus ccclum & terramjdefimatcriaccdif ma- teriam tcrra y vtfupr declarauimusQuamforfitah non inept aliqm vocat quintam cjfcntiam:cum fit dilincia a matria quatuot elcmaitorum colimo alter abilium y tranfmutabilium y h commixnbiliumadinuicem 3 & walterabi- lis. Vurior autem ommum efl matria cedi empyrci y & decww.quod fapit quo dammedo naturamjj>iritus y ut iam dedarauimus.Scd quia dementa reperiri in codis miti affirmanf.utfupra differuimusmon imucundum erit uidcre y ex qnopotifim demento coclifabricati dicantur.YndefifapientesHebraosfe- Hcbrxu qui uoluerimus ,dicamts } %funt cx matria aquca,& ignca:non quidemaqua & ignis corruptibiliS) o 3 alter abilisfed mclwris nota : Quod confirmam ex etimologia tiocabuli ipforidiomatis, in quo coeli dicitur 0>as?tt ijfamaim: ubi trs ultima litera y u\delicet D'0 aquasfine controuerfiafigmficant:Dua uerb prima, quafunt tf fl reucrtendo fl in xfecundum cor um regulas y ignem figmficant Cr fimul comunBa tila quinquelitera ignem  J aquam figmficant:. a quibus cedorum denominationem tanquam ex partibus componentibns de- duElatn aferuntScd cum Jlabilit atem quandam babcant y utfufiineant aquas fuperiores y uidentur etiam de terra participar c:de are quoque y ut ibi rcj]?i- ratio ficri pofiit.Vnd non fine caufa y Cf ratwnc per ifquc in locis Afironomi dicunt calor alxos ejfe igneos, alios areos y quofda trreos y & aqueos y quof~  GGG v CANTICI TERTIt am.Similiter rfigna oldU*j}>h*r qui non tantum Mo/i , Q* ? a  u f iu S . ? intellc- zo Ha Rtotlcmigicm , nonhabemem formam ^fedtraisformantemipfe quodeun- phecni. " que uoluerit, (? coaquantefe \niuerfis.K quo vno igne(vt Zoroaftri, " He f^phy! radito placet)oninia genitaTuntiqui ignis aloanne noftrodicitur lux.Sic (f in theobgia Vhcenicum(w Jcribit lulius Cafar)habetur >qubd ab ilk luce na- tura quide ttKorporea emanat corprea luxf ignis** quibusfublcuaripof- fumusaducemillam> ignetnque diuinum:Qui (itifiitVorphyrius)luxexi- Slens ignem ftbereuminhabitatytnagisftbiprcpinquosadeo inflammaxs , vf in ignem conuertatificut inpfalmo legimus.Qjifacis angelos tuosfyirilusfr mimTbros tuos ignem \rcntem } uel ignem cor uf cantem , autflammam ignis, utfonat litera Hebraa.Eliam quoquefuum familiar em miniflrum fujlulit in curru igneo: ftc & dcloanne admodumElierit4s: f"$ s \ lile erat inqmens lucerna^rdens^lucens^t omnes quos adfetrahcreprx- tenditffecum connetlere renouandos cenfet fpiritu & igne. Bine non fi- ne myftcrio Mofi,quem eleger at ad promulgandam igneam legem, apparuit in rubo igneo, & ardenti.Nfque aliquando tanq ignis uallat, & defendit ab omni aducrfapote?late,utper Tacharia ait:Lgo ero eis Deus murus igtteus ^^ incircuituficutiapoftolosy&difcipuloscuangelicispriusin^ ruditos fyiritu illuTlrauit.muniuit^ corroborauit,nedum os inflammans, fcdetiampoj}er0s,quiper eos deducendierant in igneam illam ciuitatcmfu* pernamiCuius fyecies apparuit aiquando nonullis expurgatis oculis > vr E- EzecUci. ^ ec fc/ c / inquitdcfyccie) quam uidebat acalos afpiciens.Hacerat Vifio di- feurrens y f]>kndor ignis >& de igne fulgur egr ediens.Quo igne calefaciatji- quefaciat,conflet^uein unum nos cumfan&ifima maieslatefua , cui honor, kms 9 (P gloria infieculafitculorum Amen. oannct TNVS OCTAVVS. 4ii ^MODVLVS SECVNDVS DISPOSITIO. De generahpartitiotoe E%ecbielis> cr loami?. Con. L \A)igetitesfecuhdkm modulam no$bra harmnica ciuttatisper* \fqnabim*s>CHrah Ezecbielcf loanekario modo uideatur par \tita iEzecbklenm prima partitiottediuidit fabricam intem- ) ptHm > CMtttem>& totampronuffam regionem:Et bane in duo- decim partesj>ro duodecim tribubus y cum duodecimportis.Sed & templum dtuidit tn Ve$ibulaytbalamos>atria>gazopbilatUyportw & alias partes ad coquinam y & peculiares ufusoannesyer templum peni- tus excludit:Templum (inquit) non vidi in ea. Concinn nithis & apt E%e- cbielfiguratiuxfamtlt* adificia deferibens includit templum cinccejfariurtt pro orationefcfacrificiisfaacndisoannesver domum & ciuitatem exa- rai Cbriliani ccetusiqui non indigent alio templo y qumfe ipfis iam extruBis in Dei templum fccundumapcftoudoftrinam.ldeo Cbrifiusadfamaritemil- stv% Iam inquitiVenkt tempus, & nunc efl>quando yeri adoratores adorabut Pa* trem non in monte boc y aut tcmplo:fedinfpiritu>& veritate. Et lie nos puri- ficatt hein uia ejficimur Dei templum ,ipj um fufeipientes per pictat 'em > mi~ diriam, hbonaoperaficut ipfe bofpes promittit dicens: Siquisfermoneni tneumferuauerit ,?ater meus ddiget eum, &> ad eum veniemus , & manfwne apud eumfaciemus.Quanto magis erimus nofipfi templum , quando videlicet fufcepti in dia eterna tabernatuta,perto ctuitufaci adfaciem, cr mutua confuetudine coutemur tanqiAdm emes illius fuperna ciuitatis tNunc au- tem domefiu fufapimus Deum bofyitem ytuncverbfufcipiemur ab illode quofequitur loannes:Dominus enim omnipotens ytemplum illius ejl y & agnus: Illius quippc ciuitatis )& ccetus bcatorum illuc confeendentium. Vortas qu- que deferibt, per quas omnibuspatet introitus: dummodo uclint audire in- uitantem* Eius eamj^lendorem^quo omnes rfluftrantur, deferibit : necnon fluuium aquiu & quadraginta* Nainpaffw.Romanus (vt. accipit Hieronymus) continet quindeem palmos ^l p in tamhumili hofyitio reciperentur totmdia elcBorum cum turba illa magnd ex omni tribu y O" cx omni gente, quam dinu- merare nemopotcrat.ldcofi Ezeckielem y & loannem explanar e *voluerimus 3 uocalis bic vumerus efl nobis neceffario relinquendus . Namfcriptura [acra Aueuft. (yt Augulinus retlfentit)  Vythagorici y atq; Academia de illopar cu- Atadc* rant y intcndentes ad proportionem ex illo refultantem y quam numerum natu- ralem^uclformalem uocant:& addiuimm y s&dfacramcntd inde emanantia. Qwd y nos obfcruantesfacil Ezecbielem y ac loannem cum aliis fapienti- EzccKi. bus y qui de immenfitate illwsfuperna ciuitatis loquutur y conuenirefaemus. Summa enim totius circuitus (prout Ezechiel deferibitf decem & oEo mili  bus calamorum terminatur.Vro cuius dedar atione notandum efi y qubd mile- narius numerus ad vltimum complementum per tine t y cumftt cubusfcfolidus numeri completi:qui denar ius efl y \ltra quem non datur ulterior y fed repeti- tio pr&ccdentium numcrorum.Nec y>ltrafolidum y qui crefeit in longum y latu y CT profundum, potefl numerus dilatar i . Hic igitur numerus confummatam perfeBioneniilliushojjitiijreftgnat. Ideo Ezechiel milemscalamismetitur ciuitatem J tcmplHm J o> totius regionisJ]>atium:Et loannes eandem auitatem Alro. loanneit TONVS OCTAVVS. 4 i } fnetitur duodenis milibus uirgis dureis: Qup etidm numero partitur elctloru " 2 multitudinem,millque annorumfydtium ajignat quieto fiatui.pofi calamitd- tesperpejjat : Vermilemrid et iam, y mille milia Daniel enumerat^ par- titur dngelorum exercitum-Quodautcmptr decem & aSlo multipluetur hk Danicl tnillendrius numerus dd bofpites bocpertwet.Qui dtuiduntur rn nouem cho- ros dngclorum,& in totidem choros hominum], quij um inter illos anglicos collocandi:unufquifque envm ad eum ordinem^el ccetum dngelorum >cmus r ndturdm>? ojficiumgefiit in uitd } conuolabit:\t ex Gregrio y & dlitsfapi- Grf S d: tioribus difeere poffumus.Comun&iuer ifli duonouenarij bofpitum ebori decem f oSoreddunt.Si autemdd duodenos tribusbunc numerum appli- edre uolueriwus,poffumus quidem 3 decipientes duodendrium > qui ad tribus Hlaspertinet 3 cuiaddemusfcndriumprimumperfeElum ,per quem mltipla cato duodcndrioftprudgint* duo infurgunt:Quo numero comprebendebatur fdpientes > &" iudices populi infiguratim illafamilid : r totidan difcipuh in uerd CbriHimihtia,iuxta numerum principum carleStium: vt habeturapud fccretioresthcologos:iuxta quem numerum >idiomata diuifafunt,afiigna- Theob; taque aperitis AJtronomisfenapro quolibet figno Zodiaci:fed dd loancm ue *""* mamas. Hic etiamper duodecim milia uirgarum aurearum quodlibetquadru exuitas dcfcnbit > complc&enstotum ambitum quadraginta Q^lomrcrdrum milibus.Altitudincm quoqj muriper quadratum duodcnarij yidcliceet cent & quddragintdquatuor metitur : H/c cmm utitur millcnario tanquam nu- mero per feEloyVltimd dilatatione profufo^ duodenario primo crcfccnte:Et hoc ad denot andam excrcfccntiam , & multitudinem cleSlorum in manfwne, Zrftatupcrfe&ifiimo denotatoper millcnarium . Qu^fumma exprimitur, 6' terminam in tf alcpb 3 qu* o 1 Dcum ipfum } & primum omnium principia CT 'finem impor tat>w quem omms multitudo reducetur tandem completo cur juabeo ipfi afiignato. Cur in quadro pofitd dicatur hxeciuitas. Con. I. Iguram buius ciuitdtis uterque quadratam deferibit ddfolidita- tem demonlranda^uce per figuram quadraria denotdtur^ &p quatemarium numerum^ quo lia figura dcdttciturcHic enim nu y|3; merus cjlfunddmentum cr radix omnium alioru numeror: v;/ - de & omnidfundamcntr tdm in artificialibus pn natkralibus,moralibus,& dminis quadrariafiunt: vt dlibt tetigimus. Hinc Flato dixit d fummo drtifi^ ?!*tfo-> lida eJfiet.TSlamfolida(vt ait)non uno Jcd duobus mediisfcmper copuUntur, inter qu partitur eamper quadratum numerumfolidum 6* concinnum: Natn in co omnis mufica confonantia contineri vidctur:ln quaternrio cnim proportio dupLjriplafefqualtera > ? fefquitera reperitur: vndcreful- tat dtapafon 3 bifdiapdfon } diapente, (? dtatejfaron, %$ etiam tonusfi quatuor fumanturtria 6* unum } qu&reddmt oBo^ itcrum 4.3.6* x.quafaciunt 9. quo numero ad 8.f/ proportio fefquioBaua y &facittonum:&fic ex eo omnis harmonia refultat . Sed \t adbuc concinnior fit , occentat in ea nomen magnum Dei quadriliterum;cuilibet angulo una litera pr^fidente^ influe- F4raI * tyiuxia lud quod habetur in verbis dierum : Elegi lerufalcm , ytft nomen Diuk\ meum * n ea - Cuius nominis fuauifsmi influxu excitati bofyites cotinu ipfum nomen Dei laudant , vi regius concentor ait: Laudate nomen domini y f\t wo- men domini benediilum exboc nunc f \fque infeculum . Laudant igitur in illa ciuitate eius opificem afira matutina , ty onmesfilij Dei: laudantviginti quatuorfeniores : %? centum gy quadraginta quatuor milia babentium no- men eiu$ y f nomen Vatris eiusfcriptum infrontibus fuis.Omnis denique tur idrm. ha in tympano & cborOyin ebordis & organo y in cymbalis > r tubis continue laudant Dominum : vtidem regius concentor infinefuorum hymnorum con~ cludit dices: Omnis fjtiritus laudet dominunwel vt melius babet ueritas Hf - braica fl> ^Vlfi fiEHMfl ^3 col aneffama tebdel lab : Quod ad uerb inter- pretastes duimus:Omnis aneffama } idt ft anima pur gata er fuperiorvcldi- uina effeca laudet iah , qued efi nomen innuens diuinam ejfentiam, ad quant intuendam introducuntur beati Hic circunloquufumus } quia non babe- musnomina ad^nguem exprimentia fignificata lorum verborum , iah > y aneffama y De por tis eiufdem ciuitatis* Con. III. Qrte ciuitatis noflrapro duodecim tribubus duodecim afsi- gnayitur tamab Ezeckiele,q, a loannc : Er trs in qualibet pia- garum } aut in quolibet quatuor laterumme credatur quod qua- ternitas illafu quid dxfferens a trinitatefumma.Dicit enim Io- anncs>$ a qudibet quatuor plagarum erant porte tres } vt ternarius intclli- gaturcontextusin quaternrio : quorum qmlibct multiplicai us per alter um duodenarium illumfacratifiimumtotiesfupr repetitum conducit  Sicut e- mm ter quatuor duodenarium faciunt :fic quater tria . Quaternarius igitur husfacratifiimi nominis > r aliar umacr ar urerum cocluditur in trtmtate lllafupcrexcelfx? trinitas in quaternano.E:: quibus deduciis in alterutru prouemt duodenarius ifecundum quem difhribuuntur cccleflia la omnia: E- leR&famihcetribus conjignati lapides fundamenti ^ngtlipnefidentes y & porte ,per quasfit introitus:Ver fanSlam cnim trinitatem ad regnillud in- '^yl trare nos oportetjdicente ipfius regmprinape;Nifiquisrenatusfucritcxa~ loannes, c:hr i s TONVS OCTAVVS. 41+ qua.id ejlfio(yt alibi declarauimus) &jJ>iritufan&o > non intrabit in regnu ccdorumfed nec adfiliu\emre quupoterit,nccp eu renafa, mfi Pater ccele- fiis traxcrit ei.Ecce igitur^per has ternrias portas fan&ifsimt baptize- CHRI turfe conftgnetur in nomine ?atris,(ffilij ffyiritusfancli.A quacuqi igi~ s t v S; tur plaga illnc \oluerimus ingredig has tr es portas trfeundunobis efhjiuc introamus ab oriete adolcfctiajiue a meridieiuuetutis y 6* \iriditatis:fiue ab ocdtefenetlutisfeu ab aquilone decrcpitatisiuelfiatintrottusab oriete fublimis bomtatis : aut d meridiepietatis, femper intra- turin quadrifariamciuit atem per ternrias portas. His autemportisprafi- dere dicuntur duodecimiangeli:quia fidemfanftifsim* trinitatis nemofufei- pit in ecclefia mihtanti y niftper mimficriumfacerdotis , qui a Malacbia dici* Maiach. tur angelus domini exercituum . Necin regno triumphantiumper fanclifii- m * confonanti uocefimul cum aliis kofoitibus principem ciuitatis lau - dant continue. QudeplateafmtibL Con. 1IIL Late 'cntis mei difapuli,& ciues fuprdmunddna ciuitatis,fi detiio- nbabueritis ad inuiccmAn cuiusplatea mdio {inquit loanncs) Lignum vi- ta collocdtum erat: & ex atraque parte ipfius lignifluuius y>it*fluens:\t in- telligamus hofpites refertos effe non tantum charitate Jed etidmfapientia, quxperfluuium dqua uiu quo faciliorfit aditus contendentibus ad eapcnettaiid>quod E^echiel incipit  diuino tribunati, (ypofl variam rcrunt defcriptionsmtadem definit in menfurat eorum,qua fatia funtjdnZj, effctlus ttimi cum primo per Mas menfurat coni ngendtfint . vniendi In principio itaque vifionis Deu,& tribunal eiui miro artificio ficcultq; myflerio propo mt:po$ledfubnomint fabrica multiplicisyhominem cum Deopropartionando metitur, necnon ed,qua ad ipfumpertinent.Sed antcq, arcana patcfaciamus, quafxt Md menfurd, de qud in contexufecundum literamloquitur, breuiter mfinuabimus.Etin manu uiri calamus menfurafex cubitorum,in cubito,$ palmo;Hocdd ungucm habemusinliteraquorum uerborumfenfus eJlCald- mus continetfex cubitot } quoru cuilibet additur palmus.Sed cum cubitus co- tincat palmos fcx,adito illo unoeruntfeptem:Etfupputata tota cdlamimen- furdperfeptiesfexpalmos,confurgitpalmorum numerus 42, . Et differt ifla fupputatioab ta Hieronymifuperius addutla,in qua nulld erathafitatio, q> decima a Deo fufceptacx numeris deucniunt admillenariosiquia adiunEla Deigratia y cui mlenarius attribuituryilla quaprius erant denariajiunt decetn milid y &fic de rcliquisllud quoque aduertendum efl y q> in calce wfwnis metiturper ma- leitas men furas > quod ante mcnfurabatper unitdtem y denarium , yviginti quinque. Necilludpr ater mittendum ejl } g?limina porta metiebatur calamo \7io , i&paklpoflfubiicitlimen porta efjedecemcufa cramentorum non ignarus uates y eorum mysierio dcfcnbcbat. Omnium enim menfuraftper vnum y quod principium denotai >& per denarium y ommunu- merorufimplxcium complementumiquia omnium remuneratio, ypramiuefi iUe^uiejlprincipium^finisiEthinceiiuredebenturprimitia , & decima. Deinde a dcnario tranfit y ddcentum y afigndnsdilanam inter porta y por tamper centenrios cubitos : quia dijfertpramium centenrio multiplicato corum y quiper \nam y & eorum y quiper aliam portam ingrediuntur.Ettamen deuenit ad millenarium y cubuuidelicetdenarij numeri copletidn quoomnmc furaclduditfe cofummat y quauis no plen exprimat: quinimo ingenuefate* turfe ta profundo plago immergiinam cum veniret aaoritem y \nd ejl ori- go omnium menfuraru y dicit y  uir \enicns ab oricnte(vbifons omniubonorum y quamuis comunicentur per virtutem dextera) cumfuniculo menfus e/2 mille cubitosiEt diSia aqua deue- ne-runt \fq ? - ad talos:Et menfus adhuc mille y ecce aqua vfque adgenua: Et me fus cft iterum mille , & traduftusfuitper aquam vfq; ad renes . Sed cum v/- terius progrederetur mentor, adeo creuerunt aqua y vf tranfire nonpojfet: quia aqua profunda nimis. Verum y \t de ar canis aliquid referemus(qmbdo minusfari liceat) quoufq; metiebatur metitor^quafunt animalis bomtnis, fiucfint taliygenua^el lumbi y aut renes y tranftre poteratprofunduaquarum fapictia y qua difyofitus comfuratusqi ipfe bo. Sed cu ulterius jpgrederetur, ad ea uidehcct qad inter ior bominfeSlat: no dabatur ei ulterior trafxtus. C igitur tat fint bac,ut jppheta humeripra onere fuccubuerint y mult mi nus noflritatufapietia nus fufiinebt; quia d homo fyiritualis eft y in ipfo ha bitat Deus,quicfl iiifimtus.Nacplcta mefura tepli^ciuitdtis^perfetlis facrisfubinfertpropbetai Et nomen ciuitatis ntS0 H1H' adonaifama y quod interpretatumfigmficat: Dominus ibidem , idefiinho7nineiamin ciuitatem TONVS OCTAVYS. 4 i & merijur*. Dcmenfuraprimitiarum } autdecimarum. Con. II. I Onpratermittendas cenfeo etiam menfuras y quibus vates me- titur pr imitias 3 fed(ut mehus dicamus)deamas offcrendas:qucum errarem ifilij \frael y ficut errauerunt & temta . Hic autem Zadoc (utfentit Hieronymus)Cbrilus cjlfaccrdos inaternum, f iusiusddeo dicitur y f~ Hicron cundum ordinem Melchizcdcc : quirex meus iujius interpretatur. Uc y de mfu- ris olei, * alior,qu tf [ palenoncxprimxt:quia nec ea,qua metitur, determinar i poffunt : cum bea- torum gloria fit circa obiecluminfinitum tf inter minatumjeplens continuo fufapientes ipfam pro eorum capacitate : & locus lefit immenfus nullaque menfwrauer terminabilis.Adduodcnatamen miajladiorumfua arundi- ne deducit ambitum illum: tf muros per duodenos cubitos quadratosfei- licet centum quadraginta quatuor milium >\ trunque magno my9lerio ahqua* ioji,n. k t ?rp e *MrrcndoX)icit ergo,q> ille, qui loquebatur fecum menfurabat meu- fura hominis^qudetfiangelvfed quanta fit, necetiam hocinloco declarat. In eotamen quod dtat,quoniam menfura bominis } tf menfura angeli,pr & merita eorum id exquirant. llla itaque menfura angelus > qui loquebatur fecum, menfus eftciuitatemyperfladia duodecim mdia : qu tf tanta tfi altitudo cius,quata latitudo y cu hqu " altttudine ,c latitudo dicatur duodecim miliujladioru, altuudo aute.m cubitoritatumodo, Qupmodo itcintelligedu, q> in quadro TONVS OCTAVVS. 4 i 7 fit extrucla y an qud in quolibet laterefint duodecim milia jladior um y 6* totus ambitusfit quadraginta oElo miu^adior:an \ero q> totus ambitus duode- '" cim milibus jlads confummetur y extenfo quolibet latcread $oo. milia jladio- rumfolummodo:Et quid infuperjladia y & quid cubiti adfupernilla y 6* di- uinam ciuitatcm menfurata illaarudine urea , cuius longitudo interminata diccbatur.Quibus obieclis y prout Dominusfuccurreredignabitur y faciemus fatisSi cmm litcr a faixar e uoluerimus y dicemus adprimu y aliacjfe altudine muror y & alia altitudinc ciuitatis: Murietenim centum quadraginta qua- tuor cubitis cofummantur , ut textus clarifim aperitfed altitudo ciuitatis, qu menfura loru duodecim mihujladiorum, facr amento jlatim dcclarando.Quadra auteejl la ciuitas(inquit loanes)& ioanncr in quadro pofita: quod fu (meo iudicio)i?itelligitur y \t quodlibet latus ciuita- tis fit duodecim miliu jladior um : r totus ambitus fit quater duodecim miliu, qux rcddut quadraginta 0B0 milia y cr non ex numero quadrato y \t aliqui decepti literam extorquem concludentes ambitu in centum quadraginta qua- tuor milibus jladiis y qux nonejl quadratura equiltera (ut opinantur) fed quadratura tantummodo numerorum y omifis milenariis> in quibus potijiimu huius metifura: jacramentum confiftit . hienimquadrentur duodecim milia, Jiadiorumper aream y rcfultahuntjladia. 144. w/7/ewd miliaSiuer dicantto tum ambitum ejje duadena nulia^ quodlibet latus tri milliu jladior um ta~ tummodo : tuncfi quadretur y rtddet ad unguem nouem millena millia. Qua utique menfura non eritillius ciuitatis \erufalem y in qua Chrilus pajfus ejl y cum illa y te?le lofepho y concludatur trigintaquinqucjladiis Jcdillius y in qua iofepii- nunc rcgnat y qu millenis y " millenis^ duodenis millibus dijlribuitur : ut fit accommoda y aptq; duodenis millibus ex quolibet tribu confignatis: Atque duodenis familus tamfiguratiug y q uera ?nilitiafummiimperatoris: Qu& et iam refpondeat magno nomini Dei quadrilitero in ea confcripto y yteius uir tute compaginatafit y ficut jlatim dicemus . Quadrataquoque y ficut * qdrili- terunome y effe oportet y cu rotunditate tamenjicut qualibet litera eiufdno* minis ar cular enumera impor tatfe f^hxric.Vrima cmm litera denarico- tinct:fccuda y & quarta quinar iu: ter na ucrfenariu: Quoruquilibet circu- larisejlnumerus. Totuautetnnomem reducitur adduodcnariumprcuolu* H , hrjcL tionem y qua Hcbraifirupb dicut y ut alibi diximusfecundu quas reuolutiones fr&ponitur duodecim fignis y quibus diuiditur totus ccclejlis ambitus^ ctui - tas tila fupna.Duodenar tus ucrbreducitur ad millenariunojhru } qui ejl pecu- liar is Dei y cui %x millefe alcph y ipfum millefigmficans attribuitur . jlaute aqualis latitude y lgitudo y atq, altitudoiquia quicquidejlin Deo y noeflmaius autminusfedfempcr equaleinec ejl uera Lttitudoa y aut logitudo in illa diuini tate y qua ubtq; fphfimilitudincf my?lcrio qua* HHH iij 2 3 Piginaiion irvcwrtct  d*f inoorrfcl NFZ 43-120-12 lire PAGE *-* au lieu de PAGE U- 3> 2_ CANTICJ TERTII dam dicuntur quadrata^tconueniarit quadrilitero nomini.Kelat modo de* clarandum y cur cubitis >aut Jladiis illaciuitas menfur et ur. Et hie breuiter di- cimus:quibus accommodarius diurna cxplicentur, non babe- nmspra mambus^ b&cnofira rebtts>qu opus remuneradum intelligitur.Et cumpramwmf gloria illius fupern cece geometri- camproportionem:yvitamatemam pofidebitis y ecce inter minatam men- fur am.Quia ajfcSius,^ opera crefperfafint acccptantegraa y $ Dei cha ritate complexa y ipfum Deum redolentiy ideogaudent mdlenario dlo diui- no:? er ipfum q; toties multiplicantur y quoties ipfum dminumncmen  quo ejl omnis uirtus y rcuoluitur. ^MODVLVS QVARTVS. STRVCTVRA. Quiseamextruxerit. Con. I. Vis hanc ciuitatem > r hofpitium nolrum connnumf omni harmonia ygaudxoqueplemfimum conjlruxeritjatis aperte de- claratloannes, dum ait: Vidi ciuitatem f anelam Xerufalem de- ioannes. |g jpyS^jl feendentem de ccdo y a Deoparatam y ficutfponfam ornatam vi- rofuo. Defcendit itaque de ccclo ipfa, & cius Calotechnms id ejl bonm ar- loinae* ^iteRus ^pifex^ ornator:\t nos in cam fufcipicns ad ipfum ccelumredu- F.cdci*. ceret.De fabrica enim dia loquitur loannes contextacxmuislapidibusjicut canitEcclefia:Vrbs beata lerufal dila pacisvifio: quxconslruiturin edis st v s. U ^ UIS cx lapidibusizy angelis coomata y vtfponfata comiteiMarata vtiq; ejl in mente opificis prim dummodo bene intelligamus cuiujlibet adificifnaturam y & difj>ofitione : quis hoc y quod nunc habitamus y fcculentum y $infimum: & illud ad quod tendi* mus expurgatfit & cxquifxfsimud etiam quod mediu ejl y $ cuius aufjti- ciis ad dludJupcrnumpropcramusfpiritualefit y domus Videlicet y & ciuitas ecclcfig in cuiusfwuvel ambitu^t cotineamur y neceffe cjl y jicirtutcm y omnidprofpicns. Qupmodoyf quo glurmocompafta&ynitafithccc fabrica. Con. IL Mniaplurd y qu& cute.Et aliquando lapides > & corpora diuerfa ui quadam naturali y non dicam > conglutinantur y fed wiun- tur:\>t dua arboresper infertionem: r o$lre & tota mundi maior is machina^erumetiam ratia- HHH uij Abel. Cain. Deutcr. CANTICI TERTII ndisy er humana fabrica efl illius nominis uinculp colligata:Nam cum huma- na famlia biuiutn faceret in Abel f Cdinin Abel emm dmina , r in Qain diablica famlia fabricatur)hicyquifecundum carnem, y diabolum erat, de more pei Jeques eum y qui eratfecundfpirityivtcrfetit Abehfedflatim repa- ratafuitinSetbyy multiplicar i eepitin Lnos ipfius Seth filio . Qux uteon- innBa effei debito nexUydicitfcriptura: Tunc cceptu ejl inuocari nome Domi- ni , quamuis mendofi textus habcant: ifie coepit inuocare nomen dominiunuo* catum enimfuitfe interpofitum tanquamnexus y ghtinum } y mnadumStc %X in DcuteronomiOypoftquam de Vinculo charitatis > quod baberc debent o* nines y qui Dei funt,facer dotes >lcuit* y feruiyaneilUyaducnnen Dei magniytaq, famlia ipfius afcriptOy Cfflemmate decorato. Scribitur " nome ciuitatis le- rufalem, non quippe illius adificata  Sem in terra Canahan y fed illius y qux defeendit  coclo erela uidelicet afilio Dei y qui de ccelo Venit: Cuius nomen ejl ler uf alem ficut & illius mater ialis qu iuxta illud AuguTliniM ifio efl tota mercs :Et hacfculpidicitur in beato y ut nunquam abco ammoueaturifed ipfam iure quodam peculiari iugiter pofsi- deatScribetur infuper ? nomen nouum y fcilicet I E S Vin quo nomina anti~ qua magno myflerio concludunturi$dicentur(ytnonnulliafferunt) cob&- redes I E S V Ckrili lefuanii? mrito y tum maxim y quia eodem utrique vinculo conneendifunt:vndabco tanquam nobiliori(vtvero fatiscofl- TONVS OCTA WS. +t 9 gruit)fict denominaria. Cht Sr nomina apoflolorum, & tribuum infundamentis y fed in por tis nomina dngelor um infculptafint- Con. HL ^ T/ nomina eleSlor um omnium infculpt a funt infncia Ma ~ c H R r Htate y utfummd ueritds perbibet dicens : Nomina ueflrafcri- s t v s. ptafunt in calis .Etfi unumquodquc habet fcriprum nome I E- S V., (fnomenVatriseius m fronte fuaiutfit eorum perfecla connexio. Vrxcipu tamen dicuntur inf cripta nomina aposlolorum , & tri- buuminfundamentis: Cr nomina angelorum inportis.Que infcriptio non tantum ad cbara&eresfyeElatyquia boi exigui ejjct momcntufe adlatentem uirtutem , qua in ipfu nomimbus Uiget } jecu?idum quam nomina ttnpofita funt elelis>db illotfii dixit noui teexnomine. Ver um depaucis habet ur ex- preffum nomen } quod os Domini nopiinauit:&fiomnibusflcllis y & homimbus perflcllasfignificatis nomind uocat-qua f incalisfcriptafunt:& fccundum ea ibi nominabimur-Quorundanibdominus exphcata nomina habemus a Dco illis impofitdyUtAbrdhdylzdhac.lfraelyledidiayloanes.l E S V.Abrahaemm AbradicebatuTyfed iuffu Dci(ut legimus in libro Gcnefcos )uocatusfuit A- braham adiuntla,uidelicet literal ,qua quinque in numero importai. Qui numerus quinarius additopriorinomini>quodficfcribitur D1I1K O 3 ^^l im portat in numero, cslituit nome } quodficfcribitur 0Pn3& C7 > eddit m nu- mero z4.ii.qu0t funt ojfa in humano corpore:& quot J unt pnccepta ajfirma^ tiua.ldco ibidem > cum adaptar e uellet nomen aditc 7\ s quod quinar mm im- portat ypremittit: Ambula coram me^efioperfcclus in uirtutibus uideli- cet C praccptis mis per ojfa figmficar is. Quem numerum quinar ium(ut fia ~ tim infert)abflulit a fyyt} J ara } qu^prius uocabatur nfcffarai, qfiin nume- ro quingenta r deccm importat 7 myjlerio alibi declarando : & remanfit cumquingentistantummodo & quinquc.Etficuthicfummotumeft a mulicre, y additum uirofic in prit/tisparcntibus acceptum efl a uiro,($ dacitmulie- ri>qu co~ ueniretpracu rfori legis gratia, ? clementifsimi legijlatoris nuntio. Filio au tem Dei quanta celebritate fuerit impofitum illud nomen I ES V, cum alibi tetigerimus ,idcobic alia profequemur .Nomina tgttur aposlolorum funda- HHH v CANTIC1 TERTII mctis infcriptafunt^itipfifundauerint ccdejiam in duodecim mudipartibus, fuper itlud tamenfundametumunuerfale,& unici, quipofttus eftChrilus Pauiun i  s v S>ut ait aposlolus Supra qucdpracipuu iaZlafunt fundamenta apo- Jiolica cum r ipfafulineat adifciiboc } ut xdemapojlolus ait:Supcradifica- tifuprafundamcntum apofloloru > & propbetarumSed cictn ciuitate hac no- ua>quam dcfcribimus ,pracipuafundametafuerint apololijdeo corunomi- na in eis dicunturdefcripta.lnportisautemperbellfculpta enarraturnomi- na angelorum:quoru officio incumbit^t nos in aula regia inductjtcut Deus Exodur inUxodo inquitiEcce ego mitto angelumeum^uipr^cedat te>& euflodiatin ^4,0* introducat in locu } qucmpquibus datiUp nocere terr\nter alia muncrafibidonata inquitiSuper muros tuos Icrufalcmpofut cu?lodes } idcjl angelosiut omnes interpretantur. - Mj :^-I Qui angeli non incongru dicuntur etiamfacer dotes :fcuti babemus in Ma - lacbiaiLabiafacerdotis cuslodiuntfcientiamMuia angelus domim exercituit efl ducens uidclicet r introducens indlamciuitatcm.Necabreprccfidctpor tiSy cum ipfarum claues a fummo prncipe fibifucrint coccjpe. Staitteduo- dccimprincipaksfuper^uodecim portas yticl duodecim angeli duodecim apo- flolorum:aut prncipes angelici eis correjj>vndcntcs>HcUpji duodecim apojlo- Iwqmfacerdotiofungentes , ? euangehcis clauibus utentes angeli officium rxerccnt:V>tdangduncrit dici pojfiintfiuc a? luxta pauki. ill u d apojloh:Primo quidem in ecclefia dcditfici aposlolos.Quj camfint c- Jiituti ludiccs duodecim tribuum afumtnoprincipe,ideo & nomina ipfarum tribnum ibidem dicuntur infcripta J unaqua:quefub fuo prncipe ,& apojloh y omnestamenfub imperatorefummo.Et cum quilibet eorumfit parsadifiaj, idco ait apoflolus cum Epbejiis loquens:ht uos coadifxcamini in habitaculum Dei in Sfiritufa>itlo.QujfiMul cumuirtute magm nominis Deitotuadifciu Viuificatyfaucliftcdt ,& communit. Suntigitur nomina aposiolorum mfun- damentisjan^ peculiar lum ipfius ciuitatis fundatorum,uirtutc tamen pr Sed nomen Dei eft in tot tdificio > r in fronte uniufcuiufque hofpitisJigans,vmens y confolidans^iuificans > r deifi- cam totum xdifiaum. MODVLVS QVINTVS, ORNATVS. Typica ornatus defcriptiofecundum Ezechielem. Coti. I. Knatus huius ciuitatis diffufc ab E%echiele defcnbiturjub typo j jJ>Q?ifieaDomwo exhumili gradu adpraclarumfublimate : qu EwcMc. loannes non exprimit^ed innuit , dum ait:A Deo par atam >ficut fyotifam ornatam\irofuo.Dominus igitur tnducitur ab E^echic- le in huiufmcdi uerbis conquerens de fiynagoga y qu& pofi tam nobdes ornatus ceciderat in muhajcclcraicx quibus ornatibusfub metapbora defcriptisfa- ede intclligcrc pooterimus ca ornamenta y qmbus uefiietur ipfafummo prwci- pi y & agno perpetuo dcfyonfanda iis quidem nuptiis y de quibvs inqmt loan * ncs y gaudeamus& cxultemus ^ demus gloria Deo:quia ueneruntnupxa- l &m. gm " vxor eius praparauit fc:Et datum ejlei y \t cooperiat fe byfiino fylen- denti y ? cndido y byfiinum enim lusificat tones fantlorumfunt . Nec ultra progreditur loamies de ornatu:Ezechid autem longo fermone enarrat qui- bus ornamcntis y & muneribus donatafuerit prior fyonfafynagogaafponfo: 6" quibus lamentis conqueratur de ipjius ingratitudine dicens : Multiplica- tam quafi grmen 'agri dedi te , quod uidelicct numerari nonpotefttficHt nec beatorum turba. Sequitur: Muhipluata es, & grandis cffecla^perueni- jli ad ornatum ornamentorum : pro quo tios babemus mundum mulic- brem; Ornatus enim ornamentorum pomtur temporc nuptiaru t Vberatua intumuerunt.da \tique ubera > de quibus m canheis .Duoubcr atua y fi- Camc cut duo hinnulli gemelli caprea y uel ecrua y qui pafeuntur inhhis , donec afyirct dies J& mdincntur umbra . Ccruonfi:s in canti- eis dicens:Soror nojlraparuula cjl,* ubera non habet.Bcati tgitur,qui ha- bent plena dia ubera y qu ego pr abe- re maximum amorispignus donans tibi meipfum, & portam [upa- me omnia federa tuafegens illa,ncdppareat ignomimatua,\r t dfcquttur:Expandt &fafta es mihifalicetfyonfafaftajjyonfionc in bapttfnate cx parte anima fed inple . rifq: hns euangelij expdrte fponfx diccti$:Ego uitam eterna do ouibus mis: Et qui manducauerit ex hoc pane } viuet in nifi lauetwr, 6" ometur:vndfequitur:Et Iam tcaquafuperna vi  dehcet de qua antea diximus:Et emundauifanguinem tuum ex te /d eftprt- ceptnmtuum^ opus tuum fecundumear -nem ,& fanguinem : a quo mfi quis mudetur.necj^onfo ciungipotefl,n?c ciuitas Da effici.nec in tilam intrare, if*u. V f Ifdias aperta voc tejlatur duensiSanclus erit omnis,cuius nomenfcript fuerit in libro Vita in lerufalem . Et bocfi abluerit Donnnus fordes filiar um Ston, ccat:qui infpecie ignis difapulis ap- * paruit.Pojl lotionem autem fequitur vnclio.de quajubinfcrt:Et\nxi te leo, cbanfmatum videlicet & dwnitatis.Adornatum uerbdcuemens primo ait: priJm f Et cooperm te flOpn riemab 3 id ejl dif color ibus>vel opere pbrygw,quod nos iuxta ucrnaculam hnguam dicerc pojfumus recamo >ficut & inpfahno legi- mus:ln veslitu deaurato/ircundata varictate. Multis quidem color ibus xc- flita fuit fynagoga > cui Deus dedit multigcnafacrificia y plurimaprdc quibus inquit apojlolus:\nduimim vifecra mifericordi bomtatis y hu- milxtatis y manfuetudinis y paentia: y c quibus lumbos pr&cingt: Cui byffo non aufim nifi loannis ex- pofitioncm accommodare y qui eodemf^mtu^uo Ezecbie^edocus erat:b& euangelijtEt compofui te ornamento pulchro } \idelicct infe } Cr fpon- Jx qpulcherrinuc accommodato.Ad particular ia autedeuenis inquit:Et de- di armillain manibus tuis td eji donatiuu } aut grana bene operandi fine qua mkilfit.Et dedi tor quedei corymbufuper peaus tuum injtgnuprincipatus, r dominij ,q & quopotiflimc ho)no dicitur pulcher- rimum Dei opus:Et efl gloria maiefiatis Dei:ad quam omnes tcndimus.Et hac coronxm expeBabat apuftulus ', quando dicebatdn reliquo repofita efl mihi co rona iujlitiCf gloriquo luxus illius apparatus y & thefaurifupermexprimipofint.Aurum enim(vtfcntit Wieronymus)do- H lC ron. na cordiSygratiarum^ charitatis fignificat.hr getum uerofonorum } dona intellecius ,er eloquij venuslate^ cocetk.Et vesliui te byffo y trichapto,vel Cnl i-, fubtilibus:& operepbrygw y auLpolymito:Quod qutdem no efl repetioih m fuperius dixerat.Velmi te vejlimtisfcilicet interior ibm>qu& leuh parati fent dihcntia, & folicitudine manta-* li } \>t anteqyemret ad ciborum delicias y nec in bis quidealiquid deejfe patere- tur.Scquitur igitur de cibo dicens:Simria, mel,f oleum comedisivuclperfe vwmquodque(\>tplerque cxi$limat)vel comixtione trium dulciorem innuit pane,qui decoelo dcfccndit,\t alij opinantur, alia y &aliafubflan- tiafityfed diuerfis rebus diuetfaspcrfonarumfigurentproprietates. Similia enim qu & commumens y at q; lumini nutrimentuprxbens y quoetiin tabernculo Deiugelucern* lmen accen~ diturfiatri luminumdicitur couenire.Haru itaq^ influenttdperfondrum y in vna tamen vnitarum effentia ver decoratur y %x pafcxtur omnis creatura ra- twndis:Qua fine illarum influxu egcflate y (y incdta inops eft , dcbilis y defor~ mis j* famlica. Ideo tat diligetia Deus in oblatiombus lia tria exquirebat, fimilafcilicet y mel:f ole y \t basfacramentarias oblationes accipies redde- r et diurna quedam apopbpreta non mdico eam auftario cumulatd y ficuti Cbrislus aquam petebat d Samarite illa y \t redderet de prpria prxjlate ui- taterna:Quocibo J x wfluxuabata y f pulcbrefacla anima y fequitun De- corafacla es mmis> & profecifli in regno:Et cgreffum efi nomen tuum in ge- tes propter fyeciemtua . Sicenimin quofcunq;prquia perfeEla eras in decore meo y quepofui fup te y dicit Dominus . tt quia defyn- agoga primo vaticinatur propbeta y in qua multipr jlupris > adulteriis y x de idolatriis ab ingrato illo populo per petratis: Vnd & cius jldgitium gra- niu* crnfet q Gomorrx^ Sodom&fcelus.Si autem veruomatueius fponfe, qu ionne*. c * in ca ciuitate^ perpetuo defyonfatisfjponfo ccdesli bac minim reperia- tur,dicentenof\ro loanneiNibiUoinquinatu y autimmundum intrabit ineajn tbalamos illos videlicctpudiafiimosfedforisfabunt impudici omnes y venefi- ci y bomicida > medaccs } & quoquo modo pvllutifuer int. Habes itaq } - ornatufa brica fuperius declaratumex auro y iafpide y $ dxuerfis lapidibus pretiofis: Habes zy bicmylua ornameta fauce ciuitatis y ex uiuis lapidibus fabricar^, feu ornamenta bofpitum ciuitatis ilhus;Nec modo vlteriorem ornatum nojlris uerbis expnmerepoffumus* Cur loannes non exprimat ornatum y fuut Hzecbiel. Con. II. . Ter que autem propbeta Ezecbicl & loannes comparat ornatum Ulhus ciuitatis ornatyi fyoft par ata virofuo y cu aceuratior appa- \*m Tatus 1U0 non reperiatuntu etia quia umo illius ciuitatis y aut bo- mmMjjntum cu prncipe y celebrit as qtusdam y Sr connexio nuptiarudi- tzeckk. citur y vt expref inquit loanes: Gaudcamus & exultemus y quia ucnerutnu- ptix agni y w uxor eiuspraparauitfc. Hunc autem ornatuprojequitur E^e- TONVS OCTAVVS, 43 i chielyloannes autemfubticuit:& hocquia illcdcfiguratwafyonfa loques y ab z und cultum illumfiguratmam defcriberet. Scd loanes>cum de ucrafyonfa ia ah umbffjiguris y (? anigmd- tibus omnibus abfolutapertrattet^ultoties uerba , & imagines nonfuppc- tebant y quibus uerumillum apparatumfe gloria deferiber et: quut mbil ipfipofit comparari . Hinc qut ipfam gloriam adcptifunt,filcrefatius exijlimarunt, q dimtnutloqui : yper inepta tanta rei exempla } nullu$ celebrior: nec dia coniunclwne mantali ulla magis in- trinfcca. Qu de quibusfiatim Deo du~ ce differemus. **MODVLVS SEXTVS, LVX. Quidfit lux ingcncre* Con. 1. Ofl ciuitatis ornatum concivn admodum dcluce pertraclatur: quamdcripofint ornametaipfaf afyicicntes dclcclari ineo y  quo omnia bonafufeipiunt. Sicut cmm (ut docent Vhcomccs in ifiutheologia lamblico referente) bona omnia corprea a luce ian-.ui. fohs abfquc ullo medio y autplanetis &flcllis > quibus ipfa lux Vhxbea comu- nicatur y fufcipiynus:fic in c&lcsli ciuitate quicquid bom kabentaues illifufci- jpiunt a Patre luminum^ ab illofole y qui ait:Egofum lux mundi : Aut afu- c H R r perionbus mcntibus, quifortioresilluminationcs  fupremaluce comparan- s t v s tcsyinferiorcspostca lumxnantiut Dionyfws arcanorum illorum cojcius tra dit de qua tame luce cum aliquid diccrefatuerim y primo intmtuperhorrefco: quia obfcurifimum ommum quid mihifefc ojfert y quod quidequo wagisjplc- det , eo etiam obfcuriori caligine contrahitur: r denfiori inuoluitur nebula: ut oculi non benc expurgati ojfendantur potius q illu?brcntur*Hinc Salomo- ni,prophetis y & ipfi Mojiin calivinc loquebatur illafuprcma lux y quoufque cor um oculi ab inferior ibus tencoris exeufi ipfum lume fuff erre poffent.Vn- de Mofes a cor poreis i?npedimctis aliquando expeditus > caliginemtranfccn- dens uidcbat f upr ema luce >& ipfam bonumfacie adfacicnuundc fcies cius adcofplendebaty ut non pofjcnt intender efilij ifraltn fadem ipfius (inquit Vaulus)obfplendorcm nultus cius:Dcfcendensenim de monte habebat ex co * CANTICI TERTII for tio divino faciemfplendcntenuquamuis traduElio nofira habeat comutam: Qut error exfimilitudine uocabuli ortus eft*Hebrai emm fplendentem dicuc Hft kara: h cornu pp qeren etfdcm quidem literis y fed uariatis puniis*Ke- deamus autem ad rem nfiramMultifunt y qui nequeuntfujferre illam Incem, ficuti &" ille vulgar is populus:vnd necejje ejl y vt intcrponaturvclamen: a~ lioquinfuistenebris offenfi non valentes comprebendere illam lucem, cu de ipfa loquiprafumunt y multa proferunt deliramenta.Dicunt enimahqui , & probare opinantur lucem non effefubjlantiaico q> alienando aliem accidit; & quia nonpotefi effe forma fyeafica alicuiusforma::(^epueruiafunt > (fliga- rcrioat. ta legibus Veripateticis : babemus cnim  loanne nobro : quod vita eratlux Au pio ^ominurnScd cuvita dicatur lux y infertur diflingueret y Cr collufiraret, 7ieQmniaconfufaJcddis}iniaejfent.Hmni , nifibc ih mundo alteando oru , 4 : Qucclux gemtafimhlcm ingenita opificcm mentem pcpcrit( inqmt Mcrcuyws ) id efi SpintHmfonclum t omnim artificcm produxjf. nt more no~* ^^ firo lqwmr . Bic mim calor e(l , qui 4/f^r ifikndoYcquc procedem exifiit O* p/c luxiNam trs dl* perfonfi>kndor , & calor Me diuinus, de qubus Iquimur : und tota ma, ? otmU cmanant. Qjtam lucem loannes paucis nerbis explicauit : ut moris eorum cft,quiluci ipfipropinquio~ l0Jwnfc n resfmt . Sicut enim lux quanto propinquior efi fylendcotiyX? diffundenti r tan to intenfior , (f minus dilatatur . Er quanto magis remot^ tanto magis da- tata , nnus intenfa .Vari modo ipfam edocentes , eandm que diffunden- tes quanto magis ei appropinquauerint , tanto intenfins intctiigunt ,  & cumfedentibu* in infcrioribusfubfclliis agentes >neceffc efi, utficutper plures radws ecm recepimus , pluribus etiam uerbis infcriorus nofiris eande explicemu* : ea tamen projequentes , qua  loanne admijjo ad lucis interna cu biculadidicimm paucis Jedfuauifiimis concentibus tradita >tam de ipja luce 9 qum de bis qux ex ea emanarunt, (? continuo emanam. * III CANTIC1 TERTII (^modoluce omnicreata prouenumt. C0t1.ni, j Vx itaque tila primognita mica ejl^umoquoque > tyjhnpli* eifiimo tnfeipfa u&rans radio utcam diurno culo offert ideam Scdptofnfcipicm mulplickdtc.mtigenaefjitur. Er qn* | to magis icfcendit , tanto plwes rdios babere uidetur . Qa* loannes oww * totnplcftens loannes nico turbo dicit.Ontnt quodfaftum cftjn ipfo m Auguii. ta crat>uita utique acatrix inquit Augufiinus. Etftatiinfubimgt : cphzc ma erdtlux,  qua omniafaHafumiquamalio uocabulo uerbum appellatSuntc- Mofet. tim qui exiflimant illud a Mofe prafiriprum ^fiat lux > ad angelos referri % tdnquam prima lamina a Dco emanantia;per quut Dionyfio plaect.lnfimorum autem unumquodquepermedium^aut media fthi conuenientia,quibus etiam rejpondent^utjupra tetigimus. Hominum autem uwifquijqucJHfcipit eam lucisfortem , cuius natura efi mdium cui obiicitur: ucl cnm quo conneclitur* Si etumper Strapbicai mtdUgeutias anima ab tila la cofuprema emanat 9 Jerapbica efficitur : e? adjrapbtcas manfiones (natura fyiciisfedinprimisfaucntc Dco &>attrabcntc)icucnirccontcidit. Siuer per cberubicas mentes fytcndorcmjcietmafufcipit animafamtiiaris ittiuplucis cjfetfd ad cberubicajubfillia dcucnbrijatagir.cuius naturamper tranjuerbe- rantem lucem iam induit : Sc fie de atiis quibujeunque ordinibus dicatur. Sicut enim lux nitra diucrfonm colorum pertranjicns difeolores etiam rdios dif- fmditfcosfcilicetpcrri&cumy uiridesper uiridem> albosperalbum  yfic de ctctcris dicendum. Pari modo intellecltufeu anima com naturam induit,per cuius diapbanum tranjit . Nccfpiritwdis lucis diapbanum aer efijdjpiritus^  h fc i & intclligenatqita pofiit itiamlucemjujcipcre ,  quibus deflinantur? Sed cumfuperins omnia inferior a aquauerimus cum ccrlir,* cccloscumange- lis , angelos uer cum luce iUafuprcmaifaeil intcUigerc pojjumm 9 quomodo ip fa omnia ab eadem luce emanent. Qualiter lux illuflreu Con. tt I L Vx Md in diurna mente omnem intetligctiamjupcrat: ade ut ibt Donr-  contincantur ea , qua latent etiam fummum ferapbinum , ut in- quit Dionyfms AndngeUcis autem menttbus diffufa , tyfccun- dum inteUigentUfufcipitis naturamfufcepta in uarios diuiditur TONVS CtAV^VS. 434 gradai, ontttes nMtnmuJupra ttrminosrdms * Irt* tcs dutem hminum demjfitralhnalisefl; f hacmuhipiex , dutpro difyoiuumccorporis(ut uo- lmtfripdtetici)UtproUbito edmldrgfas\qtdmdk fnguiispromutdtx 30? utfrJiinievrneUidi&K HmcSdfamonditi jprm- saiomon cipio foi ; : tus fum animam bonam ; Dcficndit deinceps kx ijla ad pbantafiam, jnprafaijm tmen : Adqucto tdtilm dinnh , itutxhtt dd {enfim oadorum, f luminria funt hmufarui muHdiiEtbocfit eaem per luceiftdm uifibdem diffufi^quam Orfbeus y VUnu*itfVroulu4 o^h: imnminm,CTTprofufumq;gdudiu:ln bominibus 9 perlucidus rationis dijeurfus^ rerudiuinarcognioxln cceleftibusfplendor uifibis y co- pia uiu^efficax propdgation igne^uitalisquidauigor  ccclcflibus mftusi In perfpicuis corporibus color , & pulebritudo retinens: In opdcis dut^uirtus qu& luce in dnim^metqi proceda^ anima a uitd^ mente alucefufcipitesytdmcin tenebrisfuafpote obuoluti mente per dut:& d- tumamdliquando &c detrujiintdrtareiscarccribus,  cxafludttte centro in- caidium crucians experiuntur y luccm dute benfica ncqudquaiideo dictur mif fidd tenebra* exteriores fa^i cr ipfi w&m  atqrforis in mijerrimas tenebrat. Catera uer animantia lucem bane , qttcc corpteis percipitur oculis ^fufcipiut tantumodoimeliore uero nequaquaMomines eaplUnar lume, id efl rationis dijiurjum adnnttut coniuetes ad lume III y ioa B . ufrif^t quibushmcy.Vfn* lux in mundum,& dutxirunt bonina m*- CHKl purgarefluduerunt ocdum ; s at *>* modo briflus , fed Plotms docet mjm w de ptdro i Vytbdgoras quoquc , Lyfides fytbdgorcu, Dernoantus, Hr^ Acide, da fiam , & comwmier acddemict afim* Hppofum oculum non poffe /- HtUut " cemilldmd(bicere.^ec dq uocempr!> ficri . Sei eisiqui nolucrunt HUm lucem ddmittere, inquit lob : \pfifuerunt re-, belles Uminis , cr tenor* effeZli : quorum cdput in rebellione illd,princeps te- nebrdrumdau*,vfd  magis dicitur babitare in nobis* * pemifceri nobijcum qum Filius,qui eflpropri lux.Hic enim Apojlolos do cnit^zf illujlrauit^ in cxlos afcendhdlle autem mijfus, f deflinatusab bac luce defcenditfubintransjnfiammansi ty permanente ut mus idem (piritus cum * his.quos inflammat,effiadtur.4ut ipfi idem cum eo. Et ft ad coei os ajeendit^non tamen nos deferit : fed nobijcum ejl ujque ad confummationem fieculi uiuifi- cans y gr Uluflrans.Ncc inde dicitur dijjufus in nobis >jicut Spiritusfanfius > de quo inquit Apoftolus : Cbaritas Deidiffufa ejl in cordious ue(lris pcrfpiri- U \^ tumfanftum> qui datus ejl nobis. Quod  injlcfatis perjpicaci Deifimula- ebro comprobarepojjumus: cuius lux nos illufbratjcdw nobis non diffunditur % jicut calor . Nam reccdemejle y aut ammoto bomine ab co,uelclauJafenejbra 9 lux ultra fylendor em non prlendor,ejl Filias Dei: qui uariis amigmatibus docuit^Sc excitauit antiquos patr es: & tandem clariori luce incarne je demonjlrauit. In ptria autem ommbus eritluxpatentij?ima 9 V continua fine aliqua imercapedine , aut obumbratione^ uel occtdtationejub tenebrofis palliis&t ideo inquit loan.Et nox no erat illie, quia lucerna eius c- ida*: rat Agnus.Vnd aliquando excitationem^ quafit in bac peregrinatione^ejjla- gitabat propbeta dicens: Excita gloria mea y excita pfalterium^ & citbara :pro Dau quo noshabemus: Exurge gloria mea^xurge pfalterium,& citbara f\\p Hur. enim excitarcjigriijcat> non exurgere . Precatur itaque lucem lamgenitam % quafuit pftlterium amiqui tejlamen y o* citbara euangelica , (f ommumglo- ria , u: ipfum cxteticum non aliunde excitemur : nec aliunde lucem babeamus excitantem. III nj CANTICI TERTII Qjtomodo iftd lux dmplificct 9 & diUteu Con. V I . Ira qmppe ijla lux efl , qua primo obtcnebrdtdtnfcfc offerc* bdtjedftdm  \. uerbctndo aUettdt t ui nequedm ab cd difeedere: ctiam g> non pofiim uel minimm eius portionem plen concipercAn cata n- que mdgnitudinem cor mcum dilatdt , ut recedere non ualcam : fed cogar Idxis bdbenis currere in uiam radiorum cius , cum dildtducrit cor, & mentem mea m Nec miru quidemjldmplificet lux iL*, 1 dildtet, cum color dlbu*,quiejl qucum lumrn cceli nonuidedm ? ttdc itdque luce dd- tdtumfuit cor, (f intelleZluA Salomonis^ut res ndturdks dfyiceret: (? difputd* ret d cedro Libdni ufq> dd byffopum^ni exit de pdricte.Hdc dildtatus Mofes dedit legem diuinifiimcefdpicntU. Hac dildtdtus Vdulus utditdrcdnd Dci,qu quo fyiritus (? uita luciftmillimd e- tnanat. Pater cnimommum(mquit Wierckrius)'MeUeRus y uitd y & figor exi- Mcrcur : flens.bominemfibifimtlemprocreduit^ucis uidelicet (f uitcc participem. Ideo redeunte homine adjioi cogndtdm foccm,gdudet multo magis qum illc,qui dm peregrinatus ddpropridm (y optatdrn patriam reuertitur.Et adefpiritus, (f mens nojlrd hei dmkdtur, ^r foce perfujd ipfd deletlatur: ut qudndo gdudet y cam uideatur emittereiut ficutfpiritus intus l iUud in cceleflem naturam couertat: y glorioJumJueidum>cldruque cfftciat. Nam oculi bedtoru omniumfam cor piris >quam mentis Jam in lucis na~ turaconuerfi,peruij i dtq> lucentesfolo intuitu intelligentia rdios infidos im- primut ialu illo in utrijque corujeantes: y boefidgente illdjuprema. luce tam bud^qumfceliciter incunBis^ftcuti Solifte infledis: (f multomagis:nbed- torumftelU in illiusjlis ndturam trdnfunt dicente Sdludtorc.Tulgebunt iufli f * * X ficut Sol in confpeSlu Pdtris corum.Vnd melior ibu (? cocimior mfcittr hdr monidit? gaudiu^quam oridturin ccelisex confonanti eori diftdntia 9 f ordi- natifiimis motibws^corridctibus ex debitd rddiorum concurfhnftellisiSuduio- re enim melodiam cencurrentes radij illi beatoru infaprema luce unitoru effi- ciunt. Kidentinfuper ciues illi,&r gdudent luce ipfa,omnid qxauit diuerjijimd colluflrantc: quia iam filij lucis effecli.mente^ corpore in lucem eand couerfi fant. Pukhrcfcunt quoqs omnia luce illatquce ade pulchrd eft, ut omnx deformi tdtefugata dele clationemmiri ficam ipfam djpicientibus ? fufcipientibus af~ fcrdt.beatiigiturjiunc inluce ld uefyertina tnplura difperfa, nunc in matuti- na collccla inuerboi omnes formas faauifima concrdia ibi collecias afpi- dum : Nunc dd illud unum in meridioMli luce refulgens Jefe conuertentes , i- linc quoque bauriunt , und Utentur , percipientes maxim in ipfa luce , unde omnidpulcbrcfcant y y barmonicafint : y undjit colorum y faporum , odo- tHm 7 animorum,& omnxurerumcoueniena (f barmonid. CHerftdtf reginafed quorunddm concubina: tf ddolefcentulafublimiori myJterio,qumfenfMaucrba refonet. Cateri 4u tem funt diflributi in totgfddus, ut nullo paRo dudea rei ferie pro~ fequi : Vauca tamen ab bishincinde excerpta , quifunt diuinis ordculis cdoli, ubneclemus. De particular ibus manfionbui,tf fcdiUbuibedtorum. Con. H # . jpjg^jl Rima igitur fedes fummi hnperdtoris eji , qua aliqudndo totiut icu,. Kj Kli  cer(ifunt faclis altquor propbetarumjncipicndo  Samuelefoft quem Uatam y Haid, Elids;Elifeus y Et ali} qudmplurimijloruere : Inter quos multi abfque dbio, quorum nomina (f fa&dfcriptd nonbdbentun&c qudmplurimi, qui dicebantur filij prcpbetanm. Succedunt deinde Euagelifl^quos afierctis delegit eo ordine y quo Vaulus nos injhruit. Quifgurabantur(ut Gregorio,&c plarifque dliis placct)per quatuor Grego. animalia plena oculisfenis etiam alis ferapbicis communita . Pleni nanqutfuc- runt oculis diuina luce colluftratis, ut deferiberent euangelia miro modo cum le ge confonanttd.adeb ut nullus apex^aut iotafit in lcgc,quod non mirando arti- ficio contineatur bt euangelioSed de bis non ejl dicendum per fingula. Habent quo que Jotas dlasfcrapbicdt: quia femper ignito amoreferebanturin enarran dd.Etala* extendebant in jex pdrtes fabrica illius, antejcilicet f retro.dex- trorfum^ fmijlrorfum furfum,(f deorfim.De quo inquit Apoflolus: Vtpofuwu fitis comprebenderc cum ommbusfanftis(potifim cum Euangelijlis, qui plen Jcripfirunt ca,qujcd explicatum a doftoribus , maxime in libro deformatio- AS.-aii. 'f^^Br^^l ^qui Abraha injcribituriAd quodpei tinerc dicut Opbaninos, ferapbinos .angclos minif\er'\j y ^ animaltafanclitatis.lux co quod in ujh non ftnt apud Latinos noftros, mlli dubium, uidebutur extranea nc dicam inepta, quid nibil triuiale penitusjapiunt.Nec tamen bine defiJlcdumputo f quin aliqus Jcitu digna perflringam, prater ca quafupr tetigimus . Ophamnos igitur di~ cunt angclos ejje.qbus curx efl matcrircru di{f>onerc> ut forma introduci pof jit.Nec enim materiafcipfam difyonit^cum nulla uirtutem acliuam babeauidea oportet>qud ab extranea ui difyonatur . Serdpb inos aut dicunt ealefaftorias uirtutesj quibus uita>& forma fhbminijlratur.Angcli uero minijlcrij multigc nifuntficut o eis credita minijleria.Sed animaliafalitaris quatuor ab E^c cbiclc,zp hheconcorditer mcmoranturJeofcilicet y uitulHs y uelbos>aquih,  bouo.Qjia autem b&c animaliafint (quamuis diuerfi diucrfafenferint injen- Hieron. fu allegorico & morali,ut Hicronymus in E^ecbte/em longx ferie recitat ) nos andgogicumfcnfumintcrprctantes antiquos patres profequemur dicentes y q> bxc quatuor funt , tanqnam reges quadrigencrum dnimalium . Inter armentx enim ? animalia domefiica bos cH rexnter feras ieo : In uolucribus aquildi Et inter omnia raiionalia bomo : qui etiam fuper angclos obtinetprincipatum, quo etiam ad utrumqucftxum.lnjcxu enim mafadeo Cbriftus eos excedit, di~ puius. ccntc p M l o: T M to melior angelis cjfeclus y qudnto dijfercntius pr* tllis nomen bqudfi omnia ab eo emanam , nbnne y onmiajuam dc- bem habere in illo imaginem, cr* ideam tyfcribi in libro computi fummi Dei? Itfamfi.ut in librisfupputationum regalium> ($ bene regentium omnia annota* tafunt^ bominesfc urbes^ rcdditus,  quicquid ad regnumpertinev.fic ZMuid O* w Uno Dei(ut inquitpropbeta)omncsfcnbcmr.Et ne contendam, cp ba- Toan* Daniel TONVS OCTVVS. 438 mines tantummodo ibifcrihamur y prquiJcmpcr ibidem in laudcmprinctpis concinant y diffinire ejl impopMc y dicentc loannciVidi turba ma- j^^ lgnam y quam dinumerarc nemo poterau Et defemine Abraba pro maiori parte [aluando dixit Deus ad ipfum Abrabam: Numera (lellas y f\ po- D E y $: tcsiSic critfcmen tuum y quod uidelicet egredieturde \zjibac, qui quidem non fecundum carnem(inquit ?aulus)dcancilla natus efi.fed de libera.Jcunduf^i pauiu*. ritum per repromiJsionem y quxfintper allegoriam difta. Hic tamen numerus (ut ait Dionyfius)facultatem bumanxfipputationis tranfeendens cognitus cfl Vl0n 7: i\lifoli>qui capillos capins omnes dinumerat. Opinantur nihilominus nomulliji adinuenijfe numerumangelorum y (f conjequenter eorum quifaluantunquos to tidem cjjc exiftimat y quot angeli. Dicunt enim in quolibet cboro y quinouemfunt 9 tot effe legiones , quot unitates legio ipfa complcftitur quadrando numerum Ic gionis.Legio aut ctinet(utaiunt)fex milliafexcentos tyfixagintajcx , Qm" numerus , fi quadretur * duratur injeipfim y reddit 44435556, ejunt quadragta quatuor mxlia miliu: zf quadringta (f trigxnta quinq\ tmlia>quin gti (f quinquagtafcxiScdcolleftiexonibus nouecboris eflct > $$92zooo+ quifint trecenta f$ nonagintanoucm milia mium , nongenta uiginti milia , o* quatuorijed bac relinquemus tanquamfundata in mera imaginatione. Alij at tem exijlimant numerumfipputajje ex uerbis Danielis , qui ait : Milia milium CANTICI TERTII mmfbrahnt et  deciet centena rnli dfifcbam d . Etfu erm m coputo ia fatio duo milia miU : %w quid de vwftris notfsims tbeologs aufit djjtrerc y uod dees centena milia plurafum qummilia mium : Quod ex omnimoda imperitU numerorum , & fupputationum procedk . A neimne tandem ijlorum pojfumus baberc ucrum computam angdorum aut beatonmiNam primipr Diiid de quibus>ut m pfalmo dicitur-Currus Dei decem mdihus mulplex milia Ut2 tium , Donunus m eis. Nobis igitur utrorumquc numeras , angelorum (fjn- Rorum relinquitur incgnita sino tus autem Mi cuipluuiagutta^ barenapul mfeuli agmtifunt,Trigencos autem effchofpites , diuinos fcilicet^angelicos & humanos non ambigimus. Verum primum loquemur de inferioribus , pojlea di~ ccmis quidfupremiilli m inferioribus concvmafuauitate operentur. De bofpitibus angelicis. Cem. 1 1 . Ipartita dicitur anielicct mentes jn afi(tctes>fcilicet & mimflra^ tcs.Vcrum aflant primo feptem fairitus, quibus credita ejl difpen I fano totius regni cocleftis , & infernhquod (ut aiunt)fub orbe /- tUcoo. ^*^^ nari efl.Hi cnim(ut dicuntficretiores tbcologi) omnia regunt uicif fitudine quadamborarum^dierum, ey annorum:ficutidcplanetis>quibusprie- u * nM 'fint i d citur ah aflrologis.Et de bis loquitur loamtes nofler , dum ait:Et feptem Umpades ardeiitesantetbronuDci,quifumfeptmDcifyiri'us,per quosjan quamper pracipuos miniftros,oma diflribump fuperiora^ qu ij*a. fatis clar innuit loannes^dumfiquitur: Vidi in mdio tbroni^ in mdio fenio- rumf quatuor animalium Agnumflantem babentem comua feptem , & ocm- los feptem y quifunt feptem fyiritus Dei mifii in omneterram: ideft uirtute quo- cunqueextenfty ut oculis uideant omrna y &> cornibusferiantcunR&ferianda: fiant enim in confpcciu Dei^ut audiant^ capefat omnia^qua iubet princeps. Mittuntur autem , o* uadunt y aut uirtute extendantur, ut ea^qua fibi credita funt , mandata exequantur perfil aut per inferiores minijlros ccelefiis militi* eorum regimini defignatos . Qjji (ut docet Mercurius) (latim pojl mentem^ jpiritusnumenfabricatijunt. Mens(inquit) Deus utriufque fexus fxcunditate plcn\fiimusiuita y f lux cum ucrbofuo mentem alteram opificem fabricauiuqnt quidem Dews.ignis^atque ftiritus numnt ejl. Septem dncepsfabricauitguber natores,qui circulis mmdumfenfibilem complcRuntur.quorum dijpojitiofatum Mercur. midfmuUcbrm ^A^^^mM.^ wi&b&fa hinc-'wfig*Hr u^defariptione m'^^^/c/ quibufcunqueregeMbusprcfidenttdtduefdcris interfunt. An- geU dutemfingulis bomimbns finguli faltem cvfiodcs dpfiunt.Sunt qMoqHepvt* cipesfeptuagintd duoje quibus dlis diximus. Sunt.etidnuiuibusddtum ejl w Sim Be CAKTICI YERTII m omnum E^j^ ji^/Nt^^/^^, ^ffctx hcutctt nt tios feitio cnrent $  ftbi demonfiratuntinfkmibub quodant uingci infiiere iucent miUaimmundorufnfpirituum: Et in Euangelio babemus^qud mimo tantm bomineTifobitbatlego: qui expdfi i Salfitore> ac eodem nen muito in porcos fe contulcrc corum imttdititfittijhwl&.Si igitur hfhmih**- lo imo t & in uno bamne tot mlta conchduntur^Hm innumerabilisftt mltt do rcUqwrum bine aliquo modo comiciantfapicntes. T^ehfpiubusbHmams. Con. III. 1 , Vm dtiMmiJUjuperexcelJciuitatebumnibofte^ tam titira- liit cbnfhnantia diflruti ,  collecU , ut qum uis ordinat rcgtu inferior a ne umbr atilem quidem ipfius referant imaginem Abi eniin 1 efi princeps totius creattr* rationalis y qui rcx regum * Dominus dominantium>& princeps regum terra mrito dicitur.lbi ca>queadem& mater fummiprincipis . Sunt (f patrespatrum , qui pamareba dicuntur : qui paires eorumfucrunt, quijuntprincipcsin noua Dei famlia juxta illud propbcui Vro patribus tuis mtifimt ttbifilij^onjlmies eos > * uiJ ' prncipes fuper ornnetn terramnter qnos parentes &filios ejl mutua^fiuU uifsimaquadamconfonantia . Stint & fundamenta utriufquefamilia:propbe- lauiiu. ** q w frifiam : (f Apoftoti, qui recentioremfundarun^ iuxta illud Apoflolu Supcrxdificdtijupra fundamenta Apoftolorum, & propbetarum . Et bijunt fuauifimo uinculo colligati,atque mirabi concentufibimuicem cc dealbatii flolis injnguine gni ' Seorfum du- tem bi,qui cum mulieribus nonfunt coinquinatt, uirghiestxiftentes cdntdt nouii illud cdnticum , quod nemo cantare poterat,nifiilld centum quddrdgintd qud tuor milia,qui illibatijquuntur Agium,quocuque ierir.fftne maculdjunt an te tbronum Dei. Habct nibilominus ututquaq; ipfirum cdterud fitas mdnftones: quxideo multa junt in domo atcrni Patris. De peculiaribus dutem quorumlibet canonusfuoloco (dutorc Deo ) pcrtraftabimus . Omitto tuybdmMdm ma- Um: gnam : quamficut nemo ( tejle ioanne) dinumerarcfotcfi,fieWtft*s eorundem officidj&manfioncs. De boftitibus diuinis. Co. 1,1 1 1.... I Xtdnt o diuini bofpites ^Iquibws ontnis concenms >'L*s , gto~ J rid>efje etiam ac uiuerc, & omnebonum: cr in quos ornnes bym- 3 ni, cr \dues diriguntur. A Vatre cnim bdbent , utfmt t qui Uu- t^ess^M dant: Afilio menjuras norunt, & ditem concinendi, r regulas, quibus mouant cor,manus,ling^ C omiajm ueras laudesxi in ipfofint re- guUomnia dirigentes: A ftiritufanfto uerfidtumattrabuuquojnoras red dant uoces. Spiritus enim in ed lingud , quafimtta dicitur,& efl proprtafacri clociuijjiominanturim ruab,quod uentum^fidtumfignificat.lpfe enim dedit c H R t pifcdtoribustr ommbus Cbrifliaffeclisflatum i uocem,c' copiam fiando Cbri st vs. fio id attefiantc,qui air.Ko enim uos efiis quiloquimini.fedjpiritus Vdtrh uc flri,qui oquitur in uobis. Hic enim repleuit puerum citbarcedum,(f pfdlmifidm fecit : pcrfuditpjftorcm ouium, cr legiferumfldtuit:impleuit paflorem drm- tariumfy cmoros uel(icdntem,cr propbetamreddtdiv.impleuitpifcatores, & Apofiolos,atque concentores effeciutetigit perfecutorem , o* dottorcmgentm conflituiti perftauhpublicanum , CT m Eudngcliftdm promuit. Vifitdtindies idiotdi,r fimpHces, & in dohres illumindtifiimos cuadunt-.ldem mm efl (pt ritus diuidensjmgulis.qui operdtur omnid in omnibus. Etjibos peregrinos rc- plens concentores Dei effccit,quidfaciet i\lis,qui w cc,& domefiia Da effc CANTtC! TERTII ttifnt ] nunquana loco, (ppifaitl tccejjuri*. N minus f&us mparwr continue defua plcnitudke , ut babeant undc crefeant ; aut faltem petfeucrent Dionj. in continuam laudm - E/ Pata ormmexubcrantijSimu* fons dat , ut rob- remwr , wo^^mur w pcrw,o* beetutrjuxta htdDionyfii: Gawfau omnes mouente Vatre . Sicut jgiwr QnwctbtatKqwcquid babent, ab tilo trijagiojujcir* pumufiem Hhm tcn4tmt,ema> tf ^/ptfiiflu tanquam linea ad cemum t a quo emiant^^acanMerfpinidip^l^uo procefjcrunt perfelum diapafen reddifi  ' .... ^MODVLYS NONVS, SPO N S ALITI AJ QMomocfo , o* quando initiatumfuerit matrimonium inter Deum xj animam. Concentus primus. Aximum quippe efi mptiarumfacramcnium , adeo ut perfeft fabrica , j\atim celebra- k tcefuerint nuptia: & d Deo ndiluw matrimonium primis p&- gj renttbus nojlris : Extremam nanque opifex fabrte* manum mponens, bominiiam cjfeclo dare decreuitadiutorium t quo Jlaret toramecopro quo textus nofler babet : Fecit adiutQmmfimdefLHinc immijfo foprtttin Adam , accepit unam de coftis eius , & formam eam in mu- \iercm y adduxhad Adam,afignauitque in uxoremiut (? bumanu genus ex dicente loanejnfinc pro pemodum celcberrima^ poftrema uijionis , dum cxultantium referret per-' fonam beatorum:Gaudeamus>& exultemus.quia ucnerunt nuptU agni.Et ic- c h r 1 rum : ^ edtnon quidetnjupcrudcantd ($ importu- na buiufmodifponfo^quinunquam in bis dcerit, qua adillas nuptias exquirun* tur . De plcnitudinc cnim eius(inquit loanncs) omncs acccpimus,omniajcilicet Ioannc *- qux in boc^f in aliis negotiis opportunajunt. Si cnim pro omnibusAd* debita foluit,fiomnibuspromcruitgratiam> y gloriam Ji omniumnuditatcm tegit y fi omncs (ipfe enimejl omnium patcr)rcgenerat, omncs etiam animas dcfbonfare foteft i cr darc ande concipidnt , y pariantfruttum bonorum operum^ut in- quit Apoftolti; Potens e(l autem Deus omnem gratiam abundarefaecre in mo- Pau lit ' bisiut abundais in omne opus bonum^ficut feriptum c/: Difeerfit^dedit paupe - DajiJ * ribw.iujlitia cm manct inpeculumftculuQm autem admintfiratfcmenjcmi- nany * panem ad manducandum prn#ttA hc dicitur : Abrenuntio dUbolo , mundo , & pompis eius , ut pemtusadba- reamfponfo meo Cbrijlo : Qui buiufmodi connubium etiam tureiurando com- e c wi p Y0 ], at t i uxu iHud Ezccbutis: Et iuraui ti , & ingretfutfumpaftummcum tecum , ait Dominus: vfa&a es mibi infponfam:fed quando? Audi quidfub- nettat : Et laui te aqua, cr tnundam fanguinem tuum ex te , 0* unxt te leo : Qut omnia in bapfmatefiunt . De quo , nulli dubium, loquitur propbetafub typo figumktftonpcqua&iofa lauabatur aqua:fednoneaperfecl& fe- dere indiflblubili , quod infringere nulli aliquando licet, neque potejl ,/me ex. - prego adultrio . Keque uer ullam aliqudo repndiauit uxorem, cfiacba- rifiimaolimconiuge fynagogammirum ingrata diuortiumfcccritjutinfigu- ra babemus de Vaj\bi,qunijt quatenusipfiftemnut CHRl ST.V Idem TONVS OCTAVVS. 44  adfielicifiimas nuptias ucnire.feu ipfts requentes , fine etiam negligentes bis intereffc, ut in Euangelio dicitur : Et qui inuitati fuerdnt , non eram digni. Vndc alij introducuntur , ut impleantur mptia , perfeuerante ftonfo in bac fcntentia , ut babeat banccongregdtionem in jponfam , nutlum ipfius ccngre- gdtionisrepudidns , nift quifponte uenire , dutpermdnere cotttempferit . Pn'~ rem uerjponfam ade repudiauit , ut neminem ex Mo ccetu ad nuotiat admit- tat , nift ingremium bum noua fponfa confugiat cbrijlianm epchs . Et ut a ficramentum primorum parentum redeamw , uocata fuit uxor protopU- fiis Virago.quid de uirofmptd erdt:& bac colleMo uocdtur Cbrijlidnd,quk deCbriflofumptd efi.lILde cofia >/, bac de Idtere Cbrifli :quo( in- quit Augufiinut) ommajdcramenta emandruntjmaxime bdptijmus: qui bdbuit A ^ ejficaciam ab fflofanguine, cr aqud-.dut ab j//o, quod importabdt lleftnguis, O* aqua. Et eum in baptijmo formetur ifia uxor, mrito dicere poffunus ,qud cxtrattajh de Idtere Cbrifiidormentis.Etficutilli duo, cr omnescomugati (tefic Euangelio) conueniunt in cartum unamfic Cbriflus,  eiusftonj uni- uerfalis^utparticularisconueniunt injpiritum unii dicentc Pdlo:Qjfi adh&c thalamos , quos Multplices diximuspr aparatos \ non cef fobimus  conforo ff>onfi\ quia tunc maior , e? perfcftior erit coniunftio>at~> que unio: $ bac perpetua , colligante illofacratifimo bymcneo , quijpiritus % CT nexus Dei ejl , omnes colligans ,  uniens , quos perfundit . Tunc crunt camca; ufa UTd jcuU , de quibus in canticis dickur: Ofiuletur meofctdo orisjuu Tunc amplexus caftifimi , (f janftifsimi amoris , de quibus ibidem dicitur: Laua eiusfub capite meo , (f dextera illiu* amplexabitur me , mettari quippe dextera ,  amplexu , qum bic bumanus  carnalis . Tunc fanftita* , & st v$. wmo ,n jj' uno : Pro qua rog^uit fyonjus dicens : Pro eis ego faritlifico meipjum^ utfint c ipfifanftificati in ueritate : Ndm uniu mecum^cumfuMu ficatusjim , o* ipJifanHifictur . Nf c ^ro r Mutaro rogo , fid pro eis ,  fujlenuns y uiuificans tf Utificans , quod tfi ukum ex pboehea naturajemper ccnferente,niji]ubieclum recipiensfn maldifyofum , autplus ajfumatur qui fuctit opportunu. ?ro bomke itidcm fyiritudiabumpraparauitjub fyecic tf nomke panis , quo nullum natura eduliumaccommodatius habetur^ciupojfet compararia ab\eo denomimrildeocceleflem HLmambrofiam,tf manafua- uifsimum modo abjconditum , tunc autem patens , abum utique omni fuauitate repletum , panem uocauit dicens : Egofum Vats uiuus qui de cco defcendi ,fi quis manducauerit ex hocpane , uiuet in aternum . Qum bcll, tf quam ac- commodatc ejl prxparatus partis uita infujlcntaculum, tf uitam membrorum Cbrifiiiut uiuant dcfyiritu , tf de uita Cbrifli : utfequatur illud,quod ait A- pa1u* pojlohis ; Vnum corpus , tf unus panis fumm omnes , qui de uno pane , tf de uno clice participamos . Sicut enim ex multis granis unus panis conficitur y fxc cx multis membris credentium efficitur unum corpus Cbrifli uiucns totum uita Cbrifli , imo iUa uita^qua ejl Cbriflus. Ideo dixit: Qui manducai buttc panem chri tuet in aternum . Et iterim : Qui manducai me % ipfe uiuet propter me. Et/i- ST vs - cut nihil melius, nibfacilius y nibiique aptius immutatnr in corpus noflruvt qui panis; Varimodo^utimmutemurin Cbriflum > datur nobis bic cibus^ quem qui tnanducat non mutat illum infifed ipfe mutatwr in cibim manducatum (inquit enim Auguflinus) ut in ipfo uiuat. Qjii uult ergo uiuere , babe t ubi uiuat, tf un Augoii. 1 d niuat:Credat,accedat y comcdatjncorporcturtrfmutatus, tf noua uita do natM , ut tandemeomedat cibum illum nouum : tf bibat ukum noum ; QwnecfyirituaHmorti deindefubiicintur.Et Me ejl uerus panis uit tffupra natura ordinem ex aquafecit ilUco uinu.tffolo iujfu: quod natura facit temporis interuallo, tf debitis rne- diis.Ne igitur nuptU M quodfiguratiua Ula tranfmutatio defignat  Si autem bydria plena funt tanttmmodo aqua inferiori , id eftgratiis 9 quas dicunt grtis datSyferueJcen- tc maio calor e concuifeentia conuertutur tnultotics in mnum y dc quo cum indi~ Mofei g nit * on  : De uineis Sodomorum uinea eorum, cr de fuburbanis Gomorrai Vua corum uuafcUis, & botrai amarifimut. fel dra- conum uinum corum , & uenenum afpidum infanabile . Quo uino Ma merc- trix magia , id cjl mundialis concupifientia potauit omnes gentes ; Ideo dici- tur uinu illud perueniffe de uineis Sodoma, q* de fuburbanis Gomorra: Qu* fKutexarfermtinconcupifccntiisf exarferunt ignedi* uina iuftitia . Et bac cfl uinea amatorm mundi* cuius uua , & botrus eftfd amarifimustqwaamarum e/l dercliquifse Dominum propter concupijccn- iem. { ia4 # vd  bis pLtngsndum efl dmar , ut ait leremias in lamentationus d populumfuum mundi affeftibutobuolutum : Luftutn imigenitifac tibi pkn~ Bxcchic, ^ ummfcccs autem peccatores tyimpy. Sed reuertamur adeos.quibibunt bic bonii uinum rejiciendi meliori & ccdefti. Vinum igitur quod bic bbere de~ TONVS OCTAVVS. 444 bemws eft duplex , cbaritatisjuidelicet^(ffjpienti, qui aderant* cos cffe tcmulentos . Ebrij utique crant , (ffpleni tilo utno , quod uerc Lctificat cor bominis^quod Grtcofcmoneparaclctus dicitur , id cjl conjolator . Quod uinum aliquantulumdeguftans Vetrusin monte Tbabor % adel#tusfuit y ut ci- ceretyDofHine bonum eft nos bic ejfe.Deguftatierat (ff Vaulus qui dicebat: Cu piulaj ' pio dijfolui , (ff cffe cum Chriflo: ut illud melius (ff nouum bibam in domo Va tris em . Libauerat quoque Stepbanus qumjuaue effet , unde ebrius lapides torrens y quibusUpidabaturjpftdulcesfuerunt. Haujrat (ff propbeta , qui Dauid * ebaechando clamatiGuflate (ff uidetc, quoniamjuauis eft Dominus.Guflaue rant Apoftoli, (ff martyres ornnes^ ut plena ebrietate atquefurore (ff ipfide- baechantes^ad mortem perniciter curreret^ut citius deguflarent iUud melius, ad quod animabantur dulcedine tflius mferioris . Vinum eft etiam fanguis Agni, quipro nobis effufus eftiAd quem bibendum ipjmet Agitas omnes muitat di- s t v s, censx Accipite (ff bibite ex eo omnes : Hic eft enim clix fanguinis mei* nota Sc aterni tejtamentu quipro uobis (ff pro multis effufus eft in remiftionem pecct- torum : Hocfacite in meam commemorationem , (ff inmemoriam uini melioris parati in domo Vatris ceterm . Ad quod bibendum ut capaces efftciamini , ecce verto boc uinum infanguinem meum plenumea uita , quamfimul cumfanguine tribuo :ut(ffuo$ uiuatis ea uita^qua pofitis illud bibere , quod nemo bibit y nifi qui uiut ccelefti uita.Et hoc eft quod dixin Ego dijponojcilieetp pafion mea> {fffangiiincm meum effufum , uobis regnum^ficut difpofuit mibi Vater : utper bane acerbam paftionem t (ff transformationem ad alium modum uiuendi , c- eedam ad illud fympoftum^ in quo bibitur uinum perfecia beatitudinis emanan tis  uer Baccbo, (ff uero SoUMine dixit Apoflolis petentibus federe fecum: ldcm Voteftis bibere calicem.quem ego btbiturusfumfSatis clarc inferendo,quod qui uult accedere ad conuiuium illud ccdcftejportet quod bibat calicem paftionis^ abnegando JcmetipfiM,(f transformando Je per uera crucis mortem t utfequ tur I E S V M per bane uiam cunte ad cuiui illudAfti igiturjiint clices j?ac funtuina nobis btcbibdafapientia,cbarita6 7 mortificatio> (ff trasfomao fui ipfius in cceleft uitaiutpofimus bibere uinum illie apponend^(ff celebrare uc ta baccbanalia^ (ff ducere uera tripudia, atq\ dare (ff reddcre ueros ample- XHsnuptialcSt ubi duo id cfl omnis beata creatura unietur in fyiritum unum ca Cbrifto (ff Deo cui adbxfiti quo diuelli amplius nullo modopoterit. Tuncli cebit uera ofculafigerc>(ff omnibus deixem perfrui impune jum nibil uctitufit $ mhtlprobibitu in bis quijunt ucra,(ffjanclijiima unione coiunfti: quia tbi nul~ KKK iiij CANTIC TERTII lum uitium, cui cedat , aut cuifubiaceat beatus , qui erit ( ut inquit Augufli- nus ) pacatifiima uirtute (ff condionc perfcRus. Quis paras ^(ff qux caro. Con. 1 1 1. i Vm de folopanefupr dixcrimusjxunc uidendum c/l, quotnodo panis cffcfttos caro detur nobis in conuiuio cedcftium nuptiarx, I jficuf dixit fyonfws: Panis quem ego dedero>caro mea eflprofa- j culi una . Et quid efl quod dicit , panis ejl caro ? Panis enim co- meditar , ut tranjmutetur in carnem , (ff c4ro cfficiatur . Cum autem ifle pa- nis ccekflis non tranjmutetur , fed tranjmutet manducantem , comedimos huc panem ut tranjmutemur in Cbrifli carnem (ff corpos , (ff efflciamur duo in carnem unam , ut dicat de nobis uerus Adam : Os nunc de oflibus meis y (ff ca* r de carne mea . Comedimus itaque huncp4ncm> quo transformemur in cor* pus (ff carnem Cbrifli , quando Jufcipimus eius do^\rinam } qua efl panis uitnifiadfitignis tile fpiritus fanai (ff amoris, quo decoquatur eibus dn- tequam accipiamus , ut non confuetudine > uel hypocrifl , cl alia quauis obli* qua caufafufeipiamus illumfedjyncero amorc (ff ajfeftu. Quo etiam igneju- fceptum cibum decoquamus , (ff digeramus : Tunc enim uera transformdtio Aca.Epi.  jp c i ctur i n no H s p CT ig nm amoris , qui ( ut academia , Epicurei (ff doclrimrum.Et bacomniaparantur inil Apocai. lo conuiuio comededa fl>onfi>(ff couiuis y ficut ipfe ait in Apocalypji: Ccenabo fecum , (ff ipfi mecum . Ccenare utique nobifeum deleclatur, non quod indi- geat bonorum noflrorum^fed ut comedens immutet nos infe y ut unum (ff idem efflciamurjecum ab ipfo efi , digefli , (ff in corpus ipfius uegetati . Vifces aut Utchi tangit Ezecbiel dicens: Vlurimajpecies crunt pijees eius ^fuut pifees maris ma gni : quia multplices erunt, non dicam tantummodjfyecies ^fedgenera horum fifeium , id cjlfpirituum (ff animarnm rationabilium : quifpiritus ajfumentur carmes. TONVS OCTAVVS. 445 i illud ccnuiuium uniendiftmul cumfponfo : Quospifees Chriflus non notni- nauit in Mo conuiuioparatofed pofl reJurrcBionem ajjumpta natura,^ con- dxtionc fyiritus de tpfis comedere uoluit^dijlribuens etiam difcipulis, ut narrai hannes dteens: Accepit lefus panem.tf dabateis^ pifcemftmiliter, Scd Lu [ u a . cos queque ait: Et cutn manducajfet partem pifeis afsi, $ fawm mdlisfumens relquias dedit eis dicens : Hacjunt uerba , qua ego loquutus fim uobis % dum dbuc effem uobifcum, Alins igitur efi hic pifeis, quem comedit I E S V S pojl refurreclionem 9 qum Mi qui nafeuntur in mari , cum( tefte Cbrifto) eius re- liquiafint uerba , qua ipfe loquutus erat cum eis y dum effet in bumanis: Ver- ba enim fyiritualia relquia funt ipjiusjpiritus , qua conferuare debemus muU tomaiori reuerentia qumfanciorumreliquias^inquibus exiam fuerunt eo~ rumfpiritus. De FruRtbus buius conuiutj. Con. 1 1 1 1. Oncentores nofln Ezechiel f hannes eamfruBuspro ifioc c uiuio pr aparatos enarrant : inquit enim EzccbicL In ripisfluuij, t2Ccbi ^ qui trfit per ciuitatem e/ omne lignum pomifrum : non defluet foliuex eo,W non deficictfirutlus eius. Perfingulos mefesajfe- rct primitiua, quia aqua eius defitnftuario egrediuntur. Et eruntfruftus eius incibum, & folia eius ai medicinam, loannes autemidem quod Ezecbielper- oann  fionatyfed clarim: quiaforfitan &c clarius uiderat.ls igitur aitiln mdio platea eius, o* ex utraque parte fiaminis Ugnum uita afferensfruHusduodecim^ f filia ligni adfianitatem gtntium. Magna funt bicfacramenta,Qfgrauiora qua nojlri imbecilleshumcrifujlinere ualeantmon mbil tamen(fauente Domino)di- cemus. Memoram primo concordes fluuium tranjeuntemper mediam ciuitxttaH de quo forte regius propbetaifluminis impetus latificat ciuitatem Dei . Yluuius Daiji ^ bicejl afiittentia omnium bonorum cmanans ab Alo indeficienti fonte,  quo om- nebonumtqui latificat ciuitatem ipfam Dei^tf omnes concites eiits.Lignnm au tem uita efl illud,  quofubminiflratur eis uita promiffa y aterna . Qjii uc- rb fmtfruclus i/li, quifingulis menjibus produci dicumur , O bon deus nifitu y qui arborempUntaflidoccasjxibil temer e auimaffirmare. Nrc mihiuidcntur illifru%usfpiritus,quQ$ meminit Paulus: quia ipfiuiatorumfiunt,nec apponcndi cccleftibus nuptiis . Etjiarbor Ma efl lignum uita.qui ejlfilius , aptius diceren- turfruRus Mifilij qulmfipiritus, quamuis vfru&usfpiritus dici pofjcnt: quia Jpirituales > ? eius uirtute producYu Efl nihilominus bac arbor ipfe Deus fi- lmam interrea carne plantata omnimodumfruclumproduxit, Sed deduode- cimpracipuisfruftibusfit mentio^quiafunt primarij^tf produSli dicuntur per fingulos menjes. Et ut intelligatur quid per wenfes,zf dies innuatur (cum in //- lajuecefione aterna nonbabeatur diftinclio annorum^dierum ,aut menfium) alius exquirendus eflfenfus,qumfonetlitra;in quo ucrificetnr menflrualis il- KKK v- CANTICI TERTII lorumfrucluumproiuffio. Dixims A ?o fidos duodecim prtfettos duoena famlia figuratiua & uerx, qua partitu: ad metam duodecim fignorum coc (Uum : per quorum fyatia decurrensfol difiinguit duodecim menfes . Sunt ita- que menfes m Mis aternis bofpitiisfecundum partition difiributionis , * no fecundumtemporum curricula , deferipti per has partitiones inferiores jan- quam caufx per effe3us,aut uerx forma per pifara* . Quia igitur prafide- bunt Apofloli duodecim Misfamihis , quorum fignati& pracipui difiinguntur per duodena trulia: hinc mmerantur pracipui fruclus buius arboris uita duo- decima menfirualesiquos primrios & peculiares fruclus produxit ipfa ar^ bor uita in cibum , o" piores totius famlia. In cibum quidem  edulium u princioem cxpoftumjimul & nos omnes effc declarauimus . Fofa autemdats infaniutcmgentiumfunt dli^ui in utditatem aliorum, CT f  inpropriufru- Bumpradicam,ut alias diximus: uelfuntfacramenta data infanitatem omniu uulneratorum,aut languenum per peccatum origtnale t aut attuale. Sunt nan- que folia quajiteimenta quadamin typumfacramentorii,quaexpurgantpec- eata , teguntque mditatem peccantium.Sed non poterant contegere nuditatem Ada Ma folia fiais ^quia non acceperant uirtutem abarbore uita: nec eram buiufce arboris folia . Num / acccpijfet Adam defoliis eius .forfitan texiffet nuditatem fuam.Sed probibuit Deus dicens^ne forte accipiat de ligno uita.quia nonerat aihuc tempus difirihuendifrucius eius, autfolia:at ubi uenitplemtu- do tcmporis,diJ\ribvtaftmtfoliahmus arboris,& difpcnfatafacramenta infit vitatemomnium languentium: dummodofmt difpoftti debita contritione, & . . reuerfwne ad Dcm , ut per propbetam inquit : Vi mederer contritis cor de, VW Quodfit femper uirtute Mins arboris, qua efi uita, lux,  uerbuje quo Vfal- Ucm. mo pafiKSdit:Mifitucrbumfuum,&Janauitcos.Etfubi(lisfrutlibus duode- cim connemur omnes al'\quicunquc fm ificutfupcr duodecim fundamentis(ut explicauimus) catera o::nia adificata funt. Etficut Ma duodecim fundamen- ta innituntur nico fundamento , qui efi Qbrifius I E S V S , fie omnes illifru- ftus emanam ab Maunica arbore uitx Cbrifio I E S V irrigata abaqua fiu- chri ente abiUofanttuaiio,quoomnedatumoptimum> teomne donum perfe- ,T v s Rum: cr  quo ipfamet ctrbor uitafatetur omnia accepijfe diens:Omnta dedit mibi Pater. Quibus fruclibus deleciabiturfponfusM^bmr & Pater fum-^ mus tanquam in propagme dileclifiimifilij . CongratuUbnntur etiam adinuic omnes fruclus Mi confideramesfe tanta arbore procefiiffe, & appofitos effc m tam cekberrimo conuiuioibi etiam(quod mirumefi ) nedum eruntfercula t ue rum etiam conuiua,nec aliqua ex come^ionefiet diminutio. TONVS OCTAVVS. 44* Qj* copid (fffoduitds ciborum, Con. V. 1 Ibi nequdqudmjufflccrentjiifi copio fu nccboni^niftJudues.Qua duo cUr rcferat diuus cubar ccdus ( utjenth Augujlinus) dum \ditMcrnoridmdbunddntutjU4uitdtistucc eruciabunt. Adeoc- * u ^ f I nim fones (ff dbundntes tlli cibijunt, 1 (ff tanta ingluuie deuordn- tunut non erubefeant conuiu quosfequitur Augujlinus . Ij sepm. igitur cibijuduifsimi t (ff abundantes comedendijimtin mdgttd copid,pojlquam cruftatio ex abundantia in commendationemedentiumprophetd decdntdtur. Qunimo dd ebrietdtem inuitamura cceleflium nuptidrumjponfo dicentein cdnticisiBibite , (ff inebriamini charifsimi,cum uobis uidcUcct ddtafit menfurd cawic*: bona, confertd , (ffjuperdfflucnsjit dicitur in Eudngclio , cui titulus eftfecun- dum Lucam. Sicutenimcraptdd ciborum corpordlium tdnquam fordida dam- tucA * ndturfic copid y cbrietas,(ff crdpuld ciborum fyiritualium tanquam decord, (ff digna laude commcnddntur , Hinc bcdti commendantur in HU regione comeden tes, (ff damnatur efuries^ficuti conuiuij illius princepsinlfaid loquitwr dicens: ^.^ Scrui mei comedent, (ff uoscfirictisiEccefcrui mei bibent>(ff uosptietis:Vos inquaqui egiftis mdlum in oculis mis. Er qudndo bitio relinquetur inabum puluis^ut dicitpropbctdiEtferpctipiduispdnis ciusjicuti ci ab initio diclum cjliVuhtere d*uL comedes omnibus diebus uiuc tua . Er quid regttdbit pdx perfe?ld,(ff umo cum prncipe^ exidtabit cuiuflibct noxij dnimantis ows malignitas, (ff omnis iufli- tia puniens: (ff ideofequitur : Nonnocebuntjicque occident in omnimontefon fto meo y dicit Dominut : fed gdudentes erunt in comimis (ff epulis illis * - ternis. CANTICI TERTII Y*MODVLVS VNDECIMVS, INSTRVMENTA. Deprimo injlrumcnto qui efi ccelorum globus. Conccntus primus* Va harmonia refonent ccelefies orbes Jas ia cxplieauimus: Sei hocaddamus>qubd conccntus Mi ccelorum afeendentes refonat m tota tila ccelcfti aula , ubifunt perfonatores, corum intelligcn- tU uideliect cos regentes , qu wfpeftato resfaciluis perciperent aftorum uoces feu hifirionum: quiprofiana uelfigge fiis Mis recitabant comcediasfiue quxeunque alia referrtiutficuti uidebantur ah omnibns 9 8c qni in orcbcftra,* qui in peripheria hcmicyclijcdebant^ftcatt direntur eorum uoces confonantifimajreboanbus uafishinc indc miro artifi- cio ad harmnicas uoces conducendas aptatis.Nam ars nonpotefl naturamfit perarcyimcamimitatury Q - longis pajlibusMelior efi igitur ccelorum concen tus qum fabrica & mflrumentahominum artificio condutta. Sedcitra omne ambiguitatem opinandum efi inter omnia opificia fummiarficis pulebritis o juauius effc illudjn quo refxdct tbronus eius: c fdilia ommum conciuium ip- pus: In quo nedum aliqua dijfonantU nonfentitur^Jd omnia confonantifsima t AHgufti. 0?mH ' 4 latayommafejliud^omnia iucunda.Clu in quibus ckmcntisfitfonitus^ 4ptius tamen in are)uidendum cflrfua aqua , quisue aerfit in regionc lafu- perccekflijn quo uoxfirmaripofit.Qjiod difficuher diffinictur ab bisrfui ele menta admittunt tantummodo in inferioribus^ quafuntfub orbe luna . Sed qui fatentur dementa etiam infublimiorus(utfuprd tacium efl)fdcilius boc nego Dauld * ciumdcterminabutAbi enimfunt aquce de quibus fapienfmus pbilojopbus Da Mafc * uiEt aqueceu* fupr a ccelosfuntjaudent nomen Domini.Mofeshocidem an- te docuerat effejcdicet aquasjupraglobum ccelorum diuifa ab cis.quafub eo fmtt. Et iam diximus etiam coelorum aliquos efje aqueos , (f aliquos arcor.Si Aftro li enim ccelum nonum (quodprimum mobile dicmtt AJbronomi % daqui autem ery- Jlallinum)aqueum eji^ordinemelcmentorumfequentes dicemnsfuperius ccd> ubijunt beatorumjedes.ejf acrcum> cumfoliditate tamen quada> utfirmdhtt beatorumjdilidyty thronus principis y prout cxiguntfcdcntes, cT bofpites om- ites iam glorificatu Ncc obftabitfolidita5,quin influda diaphaneitate fonus re fomrc pofsit ubque. Et quamuix dliqui diednt ccelum illud ejje igneum^ idebque dtclum empyreum, vlf enim ignis e/l, nontdmen dde igneum efl.quinjit etidm acreummndcalij dicunt q> denominttur empyreum ma^is a jplendore igneo, $ Theoio. a natura xpfius ignis. Sonus utiq\ ibi refonabit y utaliqui ex nojlris thcologis df- jrunt.Hinc uidcndumcftqud linguajei quo idiomate loquentur. Et proquan to ratio mibi perfuadere potcft,fialiquo idiomdte utuntur, ipfumefi HebraU in quo data cjl lex^pradicatum euangeliumd Cbrijh ,confcripti diuini bymni> C? 1 data omma oracula y dempta tantummodo illa reueUtione.qua Grac apo~ calypfu dicitur, Gracofcrmone tamexarata qum habita, Tum quia efi my- Jleriopfim lngua injiguris^punBis^accctibu^ numerisper lasliteras im- idem; portatis-.adc utjecretiores tbeologi ex rcuoluone literari ? apicum, f ex fupputdtionenumcrorumperliterdsfignificatoruomiudprortn^ Tum quia litera illa dicuntur [cripta infede Dei, quod ccelum cftiinftar cuius figurar um funt for mata litera ipfa, quibus prius ufusfuit Mofes in danda lege^ CNTICI TERTII ut menuni me uidijftifiawiquitati atteflantifides ahibenda cft. Tara demum* quid ut hacfuit prima lingua*cmanauitque  ccelo^fuk ante cofufionem i- guarum exortam in Babylonejta erit ulma extirpata confujione dia* qu&tfuauior.Qu& AuguH  ^Jl^^fj Augu. dicit effe nonfolum in bi$,qu? \ l^ggiss! menfuris coaptata *fed etiam in his-, ad quahwtnanu* oculus non pertingit) tanta numerofitate * confinantia condutla * ut nullus eam inuenire potucrit.quamuis diligentifimafuerh anatomicorum inucftigatio.De qua Boc- xius quoque ait: Wiuacitas illa raonis in corpore quadam coaptatione mijeetur uelutigrauiumjeuimque uocum in una confonantit tendens concentus. Quam condticlawhomo meliusjentiuqnam intclligat y iuxta illudZoroajlris: Exultat homo ob barmoniam^quam injefentit. Er quod magis admirandum efl, non ha TONVS OCTAVVS. 44 8 bet corpus humanam folumrnodo conjonatiam inter membrd>& humores adin- micem+ty inter animam atqucjpiritum rcgcntcmijcd inter diuina quoq; ffu pramundana.Vnd mximo facr amento ddtdfunt tot prquodfalumfuerit co tr prqu no fira lingua crnea duplicem adminiflramus cibum, corporalc uiddicct Mir.va. nobis ipfis , z$ ffiritualem catern . De prima adminijirationeinquit Marcus Varro y cp lingua dicitur quajibi ligans y ipfum enim circuuoluens dentibus con terendumprabet;poflea conglobam in uetremdcmittit. Deficunda manifejl eftrfualiter lingua prabemus cateris pabulu ucrbi Dei:Et quodfacit bomofen fibili uoce,efficnangelus imprimendo conceptum. Vndficut loaixes diclusfuit uoxjta Apofloli zfpradicatoresineo y quodrnanifejlantoccultu Dei ucrbumj dicuntur linguxxmo ^Jpiritus fanftus qui mouetlinguam > c? prtflat copt fandi> in hnguis igneis apparerc uoluit. Qupmodo autem angeli fnt lingua \6c loqutur^quauis occHltfitftcut & ipjiangeli^tam aliquomodo percipere po terimus, aduertentes queadmodu unufquifq\ loquatun Si enm proculefl, uebt mentiori clamore indiget : EaRus ucrb propinquus in audientis aurefujurrado fobloquitur.EtfipofJet cu audiente animo (ffyiritu copularifiullofono* pror jus cgcrctfedfermo eius mente conceptus nullopenkus fono audienti iUabcre- tur.Hoc quidanimabuscorpore egrefiis, ngelis , q* damonibus contingit: boserm ornes fine ftrep\tu(utinpluribu$)aduerfdri^ mui* tigena ciam nobis inferre bella. Sicnt enim acrprccfcntclumine colores, y for masfujeipiens traducit in illa,qtt tatiua uirtuteformaSyjiguraiy atq; cceptus in ipfum animal noftru tranjmittut> multai nobis lccebras inger entes formdfubindicantesfufcitantes iam pene fo pitas uoluptatcsfimulacbrapafionfrequenter concitantes uigilanbus.atquc dormientibus . Sed bi perturbam animas arte , atq,fopbiftica fraude: Angeli uer ep meliores mentes eode modo operantes alia , t$ bac quid meliorafug Arguiu. gcYimtfecuduelocutionem(inquit AngHft.)quamJubtimior DeHtbabetad eos per immutabe operationem^atq; dcterminationcius. Etb(tcn\babetfhrc pente fonum atq; trafeuntefed uimjempitcrn manente^ tporaitcr opnm tem,caufando in mentibus tllis quicqmd per eos decernitur obferuaduAdeo(ut idem, ibidem Augujlinus ait) cojulitur ab eis incomutabdis Veritas tanquam hx  refonantia. \- Conccn.V* Oflquamigiturfermo dliuspatri* ccelcflisfotiut mente qfono coducitur y erut r ipfic metes inSlrumta quadareboatia fua- uiorem cocetuq le y qui uocalifono e^ttur.Qucofonatiaca _ ieSlare pojjumus exhis , qua continua coprvbamusexperietia: Qgpdoenim manifeftatis coceptibus fentitur cocar dia inter colloqucntes y co- deleilatio quadamfuauitatc referta ex tila cfonantia refurgit:ficut horror , tedihmidifylicentia,& dolor fentitur ex dijfonatia uocu y & animorumprx* cipue y adeo ut ab buiufmodi inferniodor prafentiatur , ht Mo igiturfupra- ntundanothalatnOyVbifutHma ejje concrdia omniummentium tamdiuinaru, qfauniarum y $ angchcar ad inuicem y & omnum cum ipfo prncipe y fumma ft . omnino concipictur iucuditas y qua Auguftinus opinatur y r afferitbeatitudi- nis caufam y qejl in cofonati adbceretia cu Deojicuti mifrria caufaejfe diffo- natia ab eo.Et h&c effe uera confonaa mtis uidelicet, ad quaomms coctus uoca\\s y quifitp inslrumeta naturaliafiue ille quifit p adue titia j & arte co- feSia deferturfaquaad precpua injlrumttuomniulaudu. Decatat igitur in primis omniubcatoru metes opificis laudes fua uoce altifonaiquiaplura tyal tiora pojjumus mente cot emplari y qoreeloqui:Nelueret y ait;Confitebortibi domine in tot cordemeo. b. v; Er detfcra uirgo codesles cantiones iam infhruElaper uerbum quod baiulabat in uetre y intonuit:Magnificat anima mea Domina, & exultauttfpiritus meus in Deofalutari meo. Anima enim& fpiritu coiungit inlaudcmprincipis y LLL OH RI ST CANTICI ; TERTII . f]>onfi y nefio qua cdcbratifitina muftca yparuifacits alias ^dinuenta procdr dubiopUna&poti^imaLudetnnoftr^tdiconcentu. :i -> . Deflatupraftdntefonum otnmhm iShis infumenth y qui.SpwtM . >. fdn&us&uerbumdiwnumcft ' Con* VK . Xprafcriptis quippejn?kutnentis nuUumrefondret y nifi TVf2ft a g^)Tiyi nc g^ h0nSQ>O' buiufmodi. Quacum ex neruis lignis y met\i$ y tfhu\Hfmodi y pHxrf tender eyidetur^ literfonct.Opinatur hie Auguftinus onid illd inftrumetd referrt ad modu depromedt diurnas laudes y fic dicens : Sanei: in omnibus mu- ficis inslrumentis laudes diuinas myftic decatare dicitur.ln tuba cnim exccl- Icntiftmalaudis claritatoftedutAnpfalterio r cithard y per ceeleftid & ter- rejlrid laudat Deu y q,fecttxcdit  - terxaiVf alter iuenim afuperiori refonatt Citbra ab inferior i.Tympanfit ex corio exiccato & formo y vtfirmitdtcm TONVS OTAVVS- > 450 laudu } &laiidatoritdefigxet. Organunijicct dicatur quod per fistulas flan- tibusfolltbusfonetyboc tamvn efl generais nomen omnium uaforum mufieori, ut multigenlaudem innuat.Cymbalauero,quonfo:cum reliquis inquam > quaper chor- darum tcnfwnemfonant . Organum quafiturris diuerjisfiftulis fabricatum AU(Gr duElorinoflrof uinctitStfjtfonet .Qmittam^uce trerhk Augujlinusfire- goriHsf altj debmufeemodi inflrmncntis fcntiunt } & producemns ca } qux nobis ommminimisSanftus fyiritusfuggefiit.Tuba (facra feriptura doce* te)camlaudem y qua dederitt Deo inconcionibusfmsfe nunc referunt diuini cocctores,inuit:Ad quosp \faiadicitur\quafi tuba exalta uoc tua.Vfalteriu patres illos ueteris tcflamcti figmficat:qui per decalogi obfcruation merue- aias ' runt inter coccntorcs diuinos coputarijUirtute tamcn lius a quo omnisgra- tia y $ me^itiquia nemo(inquit Paulus)iuJ}ificdturperlegem & exhibttus in euagelica y ideo Vater eu duplici uocabulo in- terpellat pluries repetens:Exurge gloria mea\Exurgc pfalterium  q> boc uocabulum aneffama non babetur in ufu:fed magno myflerio ipfo utur feri- ptura>quando Deus animam infudit homini y yinfine hymnorum y vbt exci- tatur homo ad rcddcndam Deo perfcBam laudem: quam minimefolmt y nifi anima purificatapemtusfit, ficut erat quando  principio infufafuit. Et quo~ ufquefocditatcm corporisfentit y non mfmat, aut nejfama, quodidem cflfdici- tur in j cr ipt ura facra Hebraic fcdncphrs quodjtgntfcat animam aliquaa* nimalttarefccdatam.Ad primam igitur puritate rcuerti debet^fi Dci^utco ueniem efl) laudare cupit. Hcc tatum expurgata ipfa cffc debct y fcd zxpur* LLL ij CANTICI TERTI gajjc et iam debuit corpus >quod inhabitauit:ut *$ ipfum coueniatincelebre D.UJ. optficis Uudcs } \tfupr tctigimus.Quodpropbetapramiferat dues: Lauda* teeummcbordisy organo:Organum cvimpafiim dtcitur corpus nojlrum, per cuius ncruos , 6 venas , CF artrias anima operatur , tyjcntitur } ficut fonusperfislulas orgam injlrumentalis.Sicut emm mundus ( Dorylao Vytbs gerico tefle)ejl organum Dci.fic corpus efl organum ammctyCuius neruijnu- fculi,ojfa,& arterite omnes >nunc fisiuU > nunc chordee dicunturhuius cor* porei organi : ququod propri DjjM. interpretantes pojjemus dicere jpecies^cl genera : Gcnera videlicet mul- pltciutn arter lar um inter iorum,quas omnes diuus citharcedus in iaudprin- ctpis alibi funul cum anima excitat dicens:Benedic anima mca dommum,f o- mn\a quaut omnia interior a mca^nominifanElo cius. **MODVLVS DVODECIMVS, EPITHALAMIA. Quis epitbalamia cantet. Concentus Vrimus. Xpeditis omnibus muficis injbrumentis > rejlat 3 ut decantetur r- pithalamium.quod ejlfacer hymnus in nuptiis cclebratus,qu4s conciones nemo cngruas ejficere potejl } mfi duclores babeat ____ eosMiu afummoarchimuf y doftore huius acramennm- jiruclifuntnter jacra enim volumina quedam epitbalamia funt } fj> concen- tioncs>qucc obfuam excellentiam canca canticorum dicuntur>celebrata qui dem aSalomone,fcd a Spiritu f anelo diclataxHec tamen recepta tnfacro ca- none>neqi infcrta numero uigintiquatuor librorum vita } mfi caTligata O* ap probata ab ifaiaprophctajicut jide dignis & celeberrimis authoribus ba- bere potuiJNibil emm apud anquos Vatrespro autbhico babebatur> nifie- manar et ab officina vatum diuinorunuqui dieta >'& fententias omnes ad tru- unam arcanorum diuinorum rcduccrent y & cum eis quantum \eritatis conti* ncrcntfcdul podcrarcnt.Hinc epitbalana ilaf quia a Salomone aliqua~ do diurno fyiriturcpleto & quiaab ifaiaeminentifiimo \ate cribrata, & approbata)fufapimus tanquam diuina y & ipfa iniis concenbus y quos de rebusdiuims y & gloria cwlcsliperfolmmus y nnitabimur. Verumquia con- centus illorum carminum quo ad nmeros in traduclione noshraferuari ne- qut^olui ea qutdcat,rcfcrre Sit memor quantos patiar dobre s Eius amore*  Albus ejl autem mcw ille amiais, Acfimulfparfw rubeo colore y Eltgi quais ncqueat deccmde Milibus alter. d Eius ejl auriim caput, & comantis Vertici palma fimilis captllus, Kigraq; omnis cafaries fenis iam Aemula coruu Aequat y candens oculus columbas, Quafolent iuxtafluuios m tentes Lacteis nixe uolitarepcnnis Aerepuro* f Talis efl eiusfyeciesgenarum Areica rofarum khuefeit inter germina. i Inq; finugraci molles baferepapilU, Qualcs rcfident kinnuli: k Regina dccicsfex,oclogcnq;pcllex De te loquuntur talta* placito Patris delbatis: quia eius cibus eft,vt facit voluntatem Patris. _u~T M  t,* a Plchradicitur fpon&velutiuperna lerufalem^d quam tendit cumiprafymbolomna- bcnsWnd lerulalrm vtranque figu^ ^ fam vel collcctionem omnium fponfarwn,qu  defeendit de coclo t"iquam ponU ornata vw ro fuo,ncc cui accommodatius araicara compararet quicquam habebat. b One fie pukhra/aroen ob pudiciham & munitionetn virtutum^tque chanimatutn ter- ribilisert hofti,ficutcaftrorum acies. c Auertere precatut culos blandientis more, cnm nimium fuperbiat,vt glifeat fponfus inafpeu talis fpom, d Ornes iunt licnt gre- go cap rarum^on autera Uloru ha:dorum 9 qui dabantur in lortera zazel.: aut qui coU ?fr buntur in finiftra iudicandi,fed eortm qui pofiti iunt de Gilahad.i.qui ponuntur corauo ininoin cumulumteftiiiK>nii:HJusenim bnus, capaiinumerati idem funt^e^^^ cabulo Hebr*o cenferi poTunt. e Der.teseburnti funt innocentes,& mun* ,veiot oues af.-cndentesde lauacro. f Gcnarfuntfrgramalipunicipi^&ordinatx. / TONVS OCTAVVS, Quxnam ijla cjl mklier } quelut rdios plenis c cornibus tffert Quum lunapuro l&mine. m N une puto te hortus habet^a nuxfua brachiapades Inducit vmbramfrigtdam. n Ver um age verte gr adumjcq; huc conferre memeto Amplexitus reddens mcis. o Quam decet vt kutbusgradicns pcdibusfola tangis Ac Icnefersvcjltgium. 4ji g Vfflbilicmtumno dom i matris vtero euaHus efVficm cra- ter tornatilts capa cif fimuiad fufeipienda cceleftia alimenta :f- cuc per vmblicum nutri tur infans fan- guine decofto in uc* nis matris. h Venterfmilistr* ticojcxquo fitopti- mu omaium cibo* rum,adhucnonedt- tur>ficutpullus non dum cx oui corticc egreTus-.Nutritur e- nim puer in ventre matris cceprus Dei- fico femine ali meto videlicet feminis ip- fus gratise baptifma lis,quoufque genitus infans incipiatlacc cnpifcere, & tandem foliduin cibum : qui cibus nuper ccepti cum fapiat odorm cccleftis feminis, ic- circo dicitur rofif vallatns. I Compara oit vtnbi licum crateri,uentr tntico&roisrfedne exiftimetur aliquod fircundumearnen^vbera *quat hinnulis cernorum excclforum videIicct,quos prxparat Dominus in beneficium noftnim,vt inde reuelet coadenfa & abdita: ficu t prophrtis olun qui fuxeruntiila vbera,contigit. k Regina: funt fexaginta numero condudo per denatiirnicompletum&fenarium primo perfe&uni bona opera denotantes. Concubina: vero & pellices^d et,affeui rerura caele- hunvxpellentej affeus animal conducunturexodonario iuftrtia;,5cdenariocpJeto in ooginta.Sed iuuencularum^d eft^>cuItorum,5c de nouo pullultiura atleuum n et numerui:Nam *^Q^rlamothvtmnc$fign^ 1 Defcripto corpore per accommodatas tnetaphoras anima quoquedebitis gradbus procedenserTigiaturprimoauror*naturaIiluminJi:pofteaIunegi$,qua: plena fuit ia dicbusDauidSt Salomonis:Tanderafoli doirina: & fidei enangeficz,qu*Chrifto ro- gantenunqoamdeficit.QoaperfedioncdonaU anima omnium domina efficituf ,atque ternbilis, & ternficans hoftes humanigener is, veluti perterrent ini micas acres infignia prgijalentiuracatrortim. r m Qux etiam fKbeneinftirutadefcenderedicitar in hortura nuaim ,vtaliqualfs calus defcribatur,a quo nulla fponfacft penitus libera: qu ia omnes declinauerunt, & cadit qui- libet quamuis inftus,prarterUlum qui peccatum nonecit ,fcdaliommpeccatatuIit ideo defeendere dicitur, non quidem cadeni fed liberam cadentes ab amarrtudine, & duritie corticum nucis peccati : quod etiam continct bonum nucleum,dumraodo grana & men- to Chrifti deftruatur illicoamaruJ frangatur duros cortex,quia Tbiabiradamt deliSu, fuperabundauit Sc gratia . .... **I comub xum* llle Me in meafe conferi vbera: Quemmecumpardi xorret a fnor &face. Admotis labiis tunc cgofuauium Vinoomni melius iungere gefliam; Arreptumq; manuprotinus in mc7iciet. f CANTICI TERTII n Ia caiu ijitur re- S/ . dUtcm impliati ncXibus inuiccm pentns fpootam ab f /. - ... pfo camrcuocatdi- h Inter puicbra tborijirata cubabimus: cem: Reuertcre re- Quifbarfus uarusfraprat odoribus, uerttte folamtisjd -ri j  r  -i eft,pacificata^mcis l ^arcumdcacs fcx\igiUnt um: mertisperea, atoj TotUtn quifkpcrant Uiribus ifraci vdrix hoftmcU- ^ Uoxfcnfimaduanctlumimbusfopor tuta. Vndeipfiap- ' > > r plauddum cft>iuxta DijjHjus placidc tucmbraper omitia: idqdiequitur.Qni / Ncc qtufquamprccor y  3 nos pritifcxcitct. videtis in fulamite t . , r -i ' ' ' - r l ~ sifi choros cartror "'y/* crepitam .murmurcuc obstrcpcm: noniambellantium, Quant (bontc ipfa oculis (c dbripiat quics- fcdtripudfantiupr* ^ U U I t i o Erecta itaq; & dcbitis aptata morihus,atc| affeciibus,afpicicntes otnnes & cognofcentes ipfiusftatuaiuftum,indiicitin tantamadmirationemjVtdcamQuampoIchrifuntgref fustuorumarV.ciuum&operumin calciamentis^quibusvidehcct dcfcnduntur {redes, ne offendtur  maio lapide  tlia principisfSponfa enitn dictur Sc filia, a Afteciusvencnubi) caelelisomnipotsibili modo,myfticis exprimunur fermo- nibus. Reciprocas primo dcclaratur amor cum alter pro altero folicitut ofendiurjdum mutua fein amorefucipiunt,St inter vberanquidemmuiebria^edmeliora lia e* qui- bus propinatu r Iac^quod qui bibit feit reprobaremaIum,& eligere bonum. b Q^uohe paftiambo communt exardefeunt amore:Vbera enim in archctypo iunt fonte* rluentc propheticoi latices.Sunt etiam legales ibri prarbentes nobis verura lac ia- pieotiar, c Ad quas Tbera fug? nda deuer.itur p'ofcu!um,in quo moris mundo anima iolDeo vi- vn't,contenta lacte iUo,qjod eft omni vino iapientiatrerum inferiorum longe melius. Ve- rumaliquando etiam vinarafugimus abei fdem tbenbus-.de quibus quoquedicitur,erunt vberatua iuut botnv.neae. d Cato uaqs oteulo & hato Ia3",introducitur ad thalamutn nutris, non quidem huiu inftnorit & mortaI,fed potius llius mehoris qoac dicitur matr filiorum Jartans & gau- djn,in prole vid:licet fcecundiviimatx quircnafci nos oportetji volumusregnum cceIo- rummt.oircde quainc.u:: ApoIous,Illaquat fartum eft Ieruialem libera efi,qu* eft ma- ter nolka: In cuius thalamuauntroducunturquiiuiceperuntverum ofculum # & bonum illudlux.runt lac. e iiiuc quocj introduch anima fanrt merum,& nctar amoris editum cu fueco malo- rumpuiiicorjid eftvcra^charitatis^vt ab ebnetatelaiciuietis&obuqui amoris prfeniet, f Iilo itaq; *more calcnte* comuges deucniunt ad mutbo$St fancios complexus,per bra- ch;a vjrtuf.m ^ bonorunijqua; inverisamicisfolent eTe communia. g In otio amplexu Ixua,5 omna que ad eam pertinent capiti,& rationi fupponuntur-T- cutabqujndodemandatumtuerat.Subtcr teeritappetitusruus^qmiectdum fanguiner, & eQs natura fapiens:quod etiam in archctypo  lniftra fumit influxum^ed dextera amo- r s^oniniumfauftorum & linehtiominfluxuum ampleiugaudet. Q^J*duo ,tirnor vi- delicrt & amor vig:re folet inamantibu5,vthocincalcfcat fiproficiat ,1 lio vero caueat nc ofV.T,d;:t ) & inde rarcaturcondilemtSubcfieautemdcbet timor amori. h Quo amore ampleiatijconnexi,^ coniuni,tterq; iam adepto finecubare, & quiefeere d ;betluper lia pulchra& odorfera ftrata^ethorosveri coniugij ccclelu. Qjio fpona conlcendensdecantatjlnpaceinidipfum dormiam crequiefcara. i Vt i^itur fecur quiefcaturjcubicula&lcduhillicircundanturiicxagintafortibusn quibucuncf fedextortifsimisffraeljideflmilitantiuroDeoinmiIitia illa coeleflis exerc- tui Qj^idetigunturfexagenarionumT conduto exfenaro primo perfeo,& denario compK'to,addefignandam completam pcrfeionemcutodum-.Q^iomnestenent gldios ex iliji vticue de qjibus dicitur, Incbriatus eft gladiu* meus in caelcr.Suntcf edoi ad bella & mlitiam illam qua Michal prstliabatur contra draconem.Vnufquiin tabcrnacu- is illis fiduc*,5: feuritatis:vt nullo tcrrore vexentur. k Inquafecoritateadeo anima placide quietei t,in eo quoofculumaccepif,Yt n llofo* rorcconiiertaturinidipfum*,inquoquiefcit,&: vnus idem fpiritus cura codem cfficiatur. Gim igiturin fomnoilloe]eueturanima,& cfcendat inDcum,ideoadiuranturomnes conidaItf,neexcitcnt,nequeeuigiIarefaciant fie quiefccntem,quoufque fpiritus ,quieam a^ripuir,fomnumlllumprotraxL^t:dpotI(TIml , cumfpiret quando vulr,tic ft infaculta- te recipienth,fcd pfius fprariris & vementis,ideo contouenduseftquoufqueabierit.Kt quia in ipisamplexibus,& fmnopulchrefcitfponfa fupra id,q*jod patitur naturalisprogref- iusyi' humanura iudicium,in eam afpicientes admirabundi inquiunt : Q^ux cl irtaquara- feendit de deferto^mundi videhcct huius inferions , fcut virgula funnex aromatibus myr- rhx & thuris,& vniuerfi pulueri* pigmeu ta riiquac iolent eTc in horto volurtatit  in quem iam intraueritlponfa. Hscantdenis potius adumbrare voluidiuina mytcria,qua; in canti- eis canticorum continentur,quim uel minimum ipforum argumentum dccantare:de diui- nisfquidem nuptusibiagitur,qutbuscnarrandisomne humaniingeniiacununhebefdt. Hinc jgiturdiuinarumrerum immcnfum pelagus intuens,irtdever imbeciilitatem virium notrarum perpendens huiufmodi prouinciam nobis admodum imparem exiftimaui , tii temere Paulina illa fenenlia recedendum putarim,inquam omnesnotrxpotifsimum re- ligbnis fapientesconucniunt:ta!iaiciIicetac tanta eaeU bona>qua; Deniprarparauitdili- gentbuse,vtneocuIusquidemvnqi3mea viderit,nec auris audierit ,neciii cor homni senderint^antumabetjve quis ftyloquamuii erudito eapofsit corupleiquxad fcclici- tatem dignitatemj huius connubii fpe&ant . VoIuinihilominus>ne myfterium penitu eflet intacliin^haf odes ex iplts canticis canticorum excerpere,vbiSo!omon rcx il!c pacirlcusdi- uino jfflatusnuminejluipotiusnuptiascoDtraxir^quamprarfenTevidetur. Breuitatini- mirum iudui, ne regis fecreta r-afsim manifcftarenvquia & fi dirTicilIinium el,vt dixi> rem huiufmodi pertraare,nonnihiItamen Deodi&antf,dicerepotuifTeni,maximclwnter per- feito* tantummodo,qui ibhdo cibo vefeuntur data eflet d icendi facultas: memini quid Ori- genei de hoc fenferit:adeo vt Virgilianum illud non incongru dia pol>it. Per vrios caius f pertotdifcriminarerum Tendimus in latiurDjledes vbi fata quietai Oftendunt. NcceTe enimhabent qui ad ntica canticorum veIintconlcendere,firigula,qu3ein feri- pturiscontinentur cantica peragrarcEgrediinpnmis eosoportetex Aegyf to : cgrcTos mar mb rum pertranqre,vt primum canticum poi nt canere.Perambulent deinde fpiri- taliter vaft,& incultam eremum,donec dcucniar.t ad puteum,quem foderunt r:ges,vt ibi- dem alterumcanticum Domino 'perfolmnt. CumverciHud Moil cclcbcrrimum car.ti- cumaTumerepropofuerint.Atc.ide ceelum &loquar,Audiat terra verba oris mei ,con- ferantfead oram il!amfancfc* terra: cterminan^vt in lordanis ripa huiufmodi canticom jnoduL-ntur.Ca;teriiquoOpCJnticis,qt]x infacrisvolominibus reperiuntur ,concinnc 3c fuauiter decantatis t indeadaltioraconfcendant ,vtrec:>nditifymiim hoc canticum cum fponlbcanerepofsint. d procu'dubio animo flatu?ndumet,vt cummontrisfacniimis congrcdiantur,caojmagnanimitate herclea profligentjfiaugurtifsimlxLesconiugutn promererivoIuerint:Q^uod facile fiet,f fummo Itudiovoluptatisillecebrasdeuitarectc- dant,dcbellatif iurt pugnetur >no autem maU \>ltioms caufa. Si autem imperator nojlcr Chrislus habucrit iu?lam caufam in bcllo,quod ajfumpfit contra hoslem humani gene* ris } mamfelum ejl:cum tanquam prtdo immanifiimus antiquas illeferpens> qut efldiabolus, detineret ipfum humanum genus fub duri&imo > horridque iugoferuitutis:Quod quidem dolo , & fraude multiplui jubiecerat . Contra huncigitur Chrislus pugnans \>critatCjpictatquc,zelo etiam honor is diui- ? l h O* falutis animar um aquifimusfuit in bello . Et ne hoslis (licet xniquus) pojjet habere in aliquo lujlam querelam > inditlum cjl ei bcllum per antiquos patresprophetasq; } quibusvclutifccialibushocfuerat demadati.lnter quos regius propheta DeifoenmfSimuspr^coproclamauit dices ; Liberauitpau- perem  potente } Cr pauperem,cui non erat adiutormo y ipfemetprinccps chri publico proteslatus efldicens : Nuncprinceps huius cucietur foras > quiafe- STys - cum congrcjfurusfum: & quodplus cjl, ipfe hoflis adortus cjl eum } dum leiu- naret in deferto . Authontatem vero bcilandi habuit a Patre , qui ipfum a Kaiai. koc bcllu deslinauit lubes^vt cius \ulnenbus debellaret hoflemjicutper \fa - iam dixerat: propter peccata popuh meipereufi eum,idefl tradidtpcrcu- ticndumfa \ulnerandu:Nam in hoc nouogenerepugrut \icloria reportada erat\ulncribus: In quo quidc bcllo nulla fraus>nullusue dolus intercefiitjieq; malus \lcifccndianimus;ww pietas lber adi miufl oppreffos.Pugnauit itaq; ucritatc contra mendacem holc: puanauit %elo contra inuidunu bonitate co tra maliuolum, y fceleslum:manfuctudme contra fuperbum. Ad quampu- gnamfedul omnes ChriTli milites } qui cmjlipendium in baptifmate acccpe~ runcyaccmgidebentyficutifccerat lAichacl mmar um cuslos contra eundem hojlem^t narrat loannes diccns&Uckael & angeli cius prxliabantur cu dra- cone\Quam pugnam aggrejfusfuerat pro Chriflo prncipe^ eifdemlegibuf ivanou. quibus ipfc pugnamtiAit enim Euangelifla^cum multer (falicetvirgodei- fera) amicla fole Jdejl diuinolumine, babens lunamjynagogam uidehcetfub pcdibusfc coronata duodecimfl^UsM efl duodenarioiUodiuino^catlefli^ apojlolicoyde quofupra dixinms^ifa & oflenfsfuit in cceloparerefilifuurtt primo y \nigcnitum,qui reclurus erat omnes gentes in \irga frrea:^ qw daturus effet ommbus teatitudinem. Serpens ille antiquus & draco > qui efl diabolus jnxmia temeritateeUius noluit aChriflonafaturode \>irginefuf- pere beatitudinem :fed mente intumefeens ait: In calum confeendam fuper TONVS OCTAVVS. 4y + afira Dei , ideflfuperf anelos exaltabofoliu meum y ponam fedem meamad a- quilonemtfkafiflatts cx aduerfo illius y qui vcmtab auslro- Et Une adaqui- tonem fc ucrtit y undc omnemalumpanditurfa vnde omnis rtuna & cafus. Contra quempro Cbrislo wfurrcxit Muhacl& angelieius y fufciptentes . cdiclum lud a diuo concentorc decantato:t : t adorent cum omnes angeli cius. Quiomncs bcllumfufccpcrunt contra draconepro Cbrislo ^legibus Chri- fli:Pugnauit cnimfcrpcns contumcia y isli obcdicntia:\llc odio y ifh amor e:\lle wuidiasshzclotlllefuperbidyislipietateilllcpropnts utribus prxfumcns y i~ fli uirtute diuina fuffulti . Haciufhtia > & hoefauore prxuahut Muhael j* exercitus cius contra draconcm y tf fatclhtcs ipfius vfque ad cor um omnimo- dum cxrcr?mnium y tfirreuocabilcm cieclioncm  regno dlo y in quo Cbrislus rcx pacificas regnat inpacc. Viclus igitur draco > tf eicclus tripliccm contra nos direxit aciem y quxfunt viundiportcnta y cuius dracopri?iceps,f tjranus c ff c cius crat.Quas acies loannes meminit in epislola y & ommbus iam nota loann Cuiusfauore multoties vinatur a nobis. De larga xicloria habita a Chrifloprofc y F J pro militi- bttsfuis. Conccntus Sccundus. 3HR* N hoc bello imperator noser Chrislus adeo \>iclorfuit y ut nec mxnimum damnum y aut yulmcs potuerit ipfi inferre hofliSybinc lectus depromit: Venit enim princcps mundi huius y & inmc chr i non habet quicquam. Cuius uiclorix laus totaipfi debetad- 'u^ tku feribi y qui folus cum hojlc pugnamt y ficut in vaticnio ifaiadiclumfucrat, Torcular calcam folus } tf dcgcntibus non efl vir mecum. Et hac de caufa quandoVetrus ftriclo gladio uolebat in hosles extltrc 7 dixit : Vonc gladium tuumin uagina , non putas y quod pojfemrogare Vatrcm , & cxhibcret mihi plufquam duodccimlcgiones angclorum tfednolo y quia folus debeo hanc pu- gnam intrare. Hinc non fine admirationc audientium , tf attent confide- rantium in ipfo confliu clamauit ad Patrcm.Deus weus,Dcus meus ut quid dereliquifli mc-folum uideluct in duello cum acrrimo hofle. Quod arcano- rum Da confaus ?aulus inrelligens Qokffcnfibus facramentum cxplicauit PiuItl dicensiQumcffetis mortui^ depra:datipeccato i conuiuificauit uos C H R I- S T V S donans omma delicia } tollcns quod cr ai aduerfus nos cbirogra- phum decreti contrarium nobis : tf ipfum tulit de mdio y ff l g? ns $k erucvExpolians principatus 5* poteslates traduxit confidenter } palam trw- Ambro PauIus. CANT1CI TERTII fh ns illos infeipfo: Nnne hic Paulus facramentum & ordfnem totius bcllt> ^ vi&ori* Chrili de aducrfano bumam generis expofuit , r explicam tf Qjlcndit cmm>cur pugnauerit^t eriperetvidelicet nos de morte ,idcft ange~ lomortis,&depcccato retmttens debita >obqua eramus obnoxtj f/erui, delem cbirograpbum y quod feccramus dtaboloper manus mal operantesiEt^ qubdper crucemfoluerit debitam ditam nosf^olisprinapatus^potejlati tenebrarum: Et tandem concludit y qubd bane yiclor iam , illo quidemfacra- mento y quo omniaficjlatutafunt mala bonis aduerfantia'illis reielis non mc- dwcr teoria ad ijla deuemamus. Tnumphi gloria imperatoris r militum. Con. 1 1 L ~~ Arta itaq; uictoria y merit mneenti debebatur triumpbm y cum captiuos lber auent y f non modo ciuitatem unam y aut angujlZ domimum y uelregnum imbellefubiugarit y fedtotu genus bums { __ ni ^ num,& quodfmtinommbusretroaistemporibusysr^uod impojlrrum eritmo tomm mundumfu* ipfius ditiomfummifit, dute Paulo TONVS OCTAVVS. 4y5 cum Epbefiis : Vater conjlituit eum ad dexteramjuam in arlejlibusfupra o- nemprincipatufe potoftatem,& virtutem y & dominatwnem y $ omne quod c H R l nominatur y nofolum in hocfceculofed cam in futuro: f omniafubiecitfub pedibus eiusn quam gloriam intrauit bellando y maxim inpafionefua y \t i* pfemet tefiatus ejl in euangelw y cui titulas ejlfecudim Lucam dicens: 0/?or- tuit Cknjlumpdti } &itd intrareingloriamfuam.Triiiphare itaq; ccepit die, quo captiuos redimais gloriofusfurrexitfcd triumphum per fecit aquando fo Icnmapparatu confccnditadrcgnuficut canit Ecclefia;Datur tnpbusgra- onditdicens;Torcular calcauifolus y ? degcntibus non efl uirmecum : Calcauieos(contra quos ui- Ifaias, Zachar. T0NVS OCTVVS. 4 jff 4dicetjigladidtusfum)hrfvrre meo^ conculcduieos m ira me. Et ajjtcr* f#sm4tti iu cor um lber a - thncm^ofecunHS^Uusque omnestriUmpharepofftnt. * ' \ De triumpbo diuerforum ducumpofl Corisli reCeffum. Con. IIII. Vantuis alijtriiwipbdrknt (maxime duodem prncipes apololici)de duodecimpartibus munii,pcr uirtutem Spiritus fanB^qu eos repleuer4t,\dcQprt diximus)concludttur totum bumanum gentis* Necexduft'*fuaV*H~ lus,quiplus omnibus Idborduit.Nant & ipfe(vt patet) cum eis triumpbauit de multis auitatibus y (yprouinciis y quas deduxit in ditionem CbriflhDe An tiocbiacnim,Scleucid>Rhodo,PergenyPamphyl4 y (f Cilicia:ltemde Pbry^ gia^hilippis^Ucedontbus^ Corintbiis,Tbejfalonicenfibus ,Atkeninfi- bus } & Epbefiis>(f de multis infulis Gr  qua buius monitis fub imprio Chrijlt militar e ccepitiloanni de Afia : Tbomcoronasq; cum imperatore^ col- locari tanquam eim affefforesfuprdftdes duodecim, utprfuntcum Deo Abraba, DauiJf qui uiditdies noflri impcratoris^Cr gauifus efl.Et diatur Deus Abraba,quia eius aduentus primo Abrabte promijfusfuit .Deus quaque Abrabam y quia nouusquidetn bomo effeSlus , ut mutatumnomen illudmyflerium intclligen- tibus indicat jiou&familiig  redemptore regenerando Pater conTtitutus efl. Duodcni quoque prncipes adeo cum Gbriflo noftro Deo unitifunt^t de bis fubinferat propbcta: D/y fortes Teto autDij feuta y el protelares terra uehemtntcr eleuatifuntiquia exaltatifuper omnestribus terra y x^ollocati  . fuperpracipuas fedes gloria. Et de bis diuus Citbarardus in aliopfalmo con- cinit diccns:Gladijancipites in manibus eor>adfaciendam uindiBade bofti- bus deuiSUs^quipraualuerant cotra bumanumgenusfif cotra omnes natio- nes.Qgam uindiclatnfeeerhnt,& faciuntfimul cum eo 7 de quo inquit loanes: Ioaiincf> Quod exore eiusprocedebatgladiusi^utretqueparteiacutus^eofmular^ matifacint mduium confcriptum,f determinatumin mente diurna, Ugan- da hoSltles reges in eo?npedtbus,& nobiles cor um in mameis ferreis Mie igi~ tur triufnpbusdatus quamuis diuerfimodc nominatum . nam ipfe Deus ?ater * T v St theologis Hebrxis corona nominatur : Ipfe enim vtique corona ejl o* pre- miam noslrum.cumfitpotifimum ubieflum bcatitudinisyduentcfiUo : Hut cognofeant te Dcum Vatrem.Et quiafilius idem efi cum Pj trc 3 Sequitur: Et quem mifislifiliumeiusiQuj quidem efi uer aterra uiuen- tiumnobis promijfa } qua fiuxit , &fiuit lac diuina fapientia " mcl,idefi dulcedo r gulus rerum diuinarum $ qui efi rea uer um mana: quod mhila^ liudefidicere>$cibum quendam admiratiuum. Namvidentesfilijlfralci- bum illum angclorum , uelfortium mijfumde calo omnemfaporem in fe ha~ betem admiram es dixerunt aiimicem\^eff\ V}manku,quod interpretantes dicimus Qtnd boctlnde diElus efi le cibus man hu y fcd nos latine dicimus ma*> nanlla enim efipotius ditlio admirantis y quam nomen cibi Nam cum cibus illefatis tranfeendat captumimbccillium > ideodicitur cibus fortium, quam- uis no?lra traduSlio habeat angclorum. Et quia non potefi intelligere illunt autguSlare nifi cxpertus > duit Cbrislus in Apocalypfi : Ncmofat^ nifi qui acapit. Dicitur quoque boc pridefi ucrum y complctumprxmiumficut denarius efi numerus completus: Diur- nus uero ex illuslration obiceli, y clara intuitwne bcatorum* Dicitur etiam brauium>promijfumvidelicet currentibus in mer cedem . Efi igitur boc pr** TONVS OCTAVVJ. 457 tniutt (quocunq; uocabulo nominetur) bonumnunquam defeSliuum } necper commumcationcm wtnoratum.Ncc quia magis vwi q altericowmunicaturjo- cmn wuidiiC relinquit minus habcnti y cum omncs comublcnt de gloria y bon- que cohredum.Nam qui inuentifunt inuidi y ab dlofodalitio, & commumo- ne dlius prdcmij irreuocabiliter expulfifunt. Quod ludpramiumfit iucundum y Cf  mifericordia y gratia y f omne iucundum y r amccn.Qua dcleclatio erit ufque in finem y idcfl ater na y & indefeciibdis:Et hxc cx multiplia caufa refult atonia \ideluet obietlum ejlpulchrum iiifui y fenfuideleSlabile y gujlui dulce y & omnibus potcr*tiis per- fecl propor 'tionat um inter ueniente quoque pacio perpetua pojjefiionis. Ejl enim Deus illudpulchrum>a quo omniapulchrafiuntM bene fentiunt Vlato- nicijimul cum Dionyfto y & Hierotbco , quidicunt: Quodficut ummquodq; pj,, ron ^ dicitur borium , quiaparticipat de fummo bono : ty ens y quiaparticipat de  lon / fi - fummo ente : Ita ejl pulchrum participatione primi pulcbri y quod nunc dia- turry$i iaphitjiuttcym hadar y nuncj^^j!)tipheret:Quamuis diffcrant y fi hene \im vocabulorum perpendimus. lapbit enim pulchritudincm ueram ab intrinfeco aduenicntcmfignificat> Hadar ucr decorem y & pulchritu- dincmin ejfigiejubitu , ornato y ty moribus indicai. Ttphcretautem pui- chritudinem ipfam y atque maieiatcm intrinfecdm cum gloria quadam , & triumpho appareti rcfultantcm. Vocatur enim iaphit inpfalmo quadragcfi- vio quarto y vbitraducum babemus : Spcctofus forma prxfils bominum: In Hcbneo enim babetur D*1K &3Q HW i*pb Mphita mibent Adam. Quod traducendo aduerbum dicercmus:VuUbcr pulchritudine  } uelprx filiis A- da w. Hadar babemus inpjalmo nonagcfimo quinto s \bt dicitur: Confefiio y & pulcbritudo in confycclu cius } cum in Hebrxo habeaturfflzfo Ttfi 1 Tff| bodue hadar lepanau: Tipheret et ta babemus ibidem ItJTpOarnWtflW ho%uc tipheret bemtcadfo , idcjluirtus y f pulebritudo wfincluarw eius: Vro quo nos babemus yfanclimonia &* magmficentia infanclificatione eius: Qu CT 'nucnit in ipfo anno centuplum/ed habet ueritas Hebraica : Inuemt inanno Mo centum hordeos , &benedixit eum Dominu$ } ty magnusfatlus efl uir:& iuit proficiens 6* cr ef cens doneceffe* Wxoay. tiuseflmagmis ualdcMiratur Hieronywus, quomodotam magnuspotuerit ejficiper centum hordeos adinuentos.Veritas efl,%> profecit in lia influentix aquilonari indicataper wyffcharim^uod & hordeos > & alia multa figni ficatAahacob autemfixit tabcrnaculumfuum in mdio ^biefltipher et, idefi ' pulchritudo^ foi fupramundanus S>equo tabernculo ^auttabernaculisdi^ citur in ibro numerorum:Quant pulchrafunt tentoria lahacob > %$ temor ia, IfraeLldem itaque cji diccrc y fpeaofus forma prxfiliis hominum:hrat lux uc ra omnes Muminans. Infolcpofuit tdbernaodumfuuniKegnabit in domo la~ hacob in aternum:Et multafimilia,qu conueniunt y ut notum eft cis> quifeiut qu r obicFti noflrum^ confequenter deleSlabikfenfut tnterioriper diuinitatcmifj cx~ st vi ter*  per bumanitatem affumptam : ut ipfemet Qhriius redemptor,mcrces Peuut. * quies noftrd ait : Ingrcdictur falicet ad diuinitdtem , & egredietur ai aiud ' bumanitatem, & utrobiq^ pafcua inuenict. Ej? etiagului dulce yfuaue, ut inquit Pctrus:Si tamengujlatis , quoniam fuauis efl Dominus. Er Dauidin pfxlmo:Suauis cji Dominus uniuerfis. Ljl denique propor tionatumomnibus potcntiis>qudiuui$ infmtumfit omnes potentias excedes:quia Mo exceffu mi* mime cor rumpit ,fcdtantum tr ibuit Quantum potentid recipientis eficapax: Er hxccfi uera racunditas^quceex propor tione & couenietia refuliat. Quod gaudium,qua iucundiras^uxfuauitas^ux denique plena felicitas nihil ef- fet quodtmmodojiifi continua cumfecuritdte pofidcntis. Ideofummus im- sT v s. perator noflerjit certos nos reddcrct de hoc gudio nunquam amittendo, cfr- xit difeipulis >$ confequenter omnibus : Gaudcbit cor ucfirum } & gaudium uejirum nemo tollet d uobis. ^-MODVLVS QVINTVSDECIMVS, 1MPERIVM. De amplo princtpis imprio. Concent us Vrimus. "^5*^J! Ofl triumphum datum efl huic triumpbatoriimperium >cu fit PauluSt 3 ySgk JJI rex rcgum& Dominus dominatium.Quod imperium qudlefit y J ^SjEgl Pauluspaucis admodu uerbisfc expedit dicens : Quem conli- SJS&figp tuit bceredem uniuerforumNec ultra prorogaripotefl,cu uni* ifaiar uerfdfint ctfubicEla. De quo  cumfermonem de natiuitate ciusfa- ceret^udticinutus cji dicensMultiplicabitur eus imperium, &pacis eius non critfinisiquidprinccpspacis erit.Necturbetur quiffiamfibella multiplicia adhucfunt in regno inferior i 3 quod E ceie fia militantiu dicitur : quia nondum piuius. pofitifunt immici eius omnes fubfcabellumpedum eius } iuxta illud ?auli:Se* det in dextera Dei de c ater o cxpeSlans , donec ponantur inimiciciusfcabet- Mofei. DauM TONVS OCTAVVS, 4S g lumpedum ipfiusSed quado dabiturtempus,vtdeftruatur mmica mor s,tc pfeUapace gaudebxt in ommbus mbrisfuis.Sequiturpropheta:Supcr faliu Dauid> ffuper rcgnum ciusfedebit:Bcne quidem federe dicitur in folio Da- *"& uid } quifuitprimus rex, fvnicusDeo gratus exits,qm regnauerunrinto- McCS " to ifral.Etfuit de tribu lebuda } ququia rexfum ego:Kc quod ntyUeriofinnuitur in boc nomine fr\)ftilehuda } excuiusjlirpe ver  regia egofum.ln quo nomine con- tinentur omnes liter^magninommis quadriteri,auttetragrammi inter po - fita litera^{alct y ququ connctur in Tetragram??ioJ)abitu inucntafiuf- fe in corporc humano quadrario ex quatuor elementis y quibus compofuum efl. Qum igitur Mefia competat illud facr um nomen quadrilitcrum, &fucrit ve tus bomofacile intelligimus ipfum etiam ver um rcgcmfnpramundanum y ?* de vera tribu lebudaquamuis pro tempore percgrinationisfiue latucrit in quadrario corpore humano.Nunc autcmrcgia pompa reinai in folio coclcfli, cum qua apparebit infecundo aduentu ctiam mortalibus.De quo wfcmet ait: i Jcm. Cum veneritfilius bominis infede maie7\asfu%2i maiejhte. MMM // CANTCI TERTII Qumfit iuium huius printipis imperium. Cott. II. Ed cum imper atar iam ,aut regia dignitatem quis duplici iurefu* fcipiatyhareditariovidelicet r iufibelliiVideduccfeOyquomQ- do Chriflus imperator nofier non tyrannicjed vtroq; iure illud 1 fibi vendicet impcrii : Habuit enim in eo haer editar mm ius cum fueritfiliusfummiprincipis,cum quo & omnid y qua eifubiecit^fabrictuerat, Pai us. v dixit arcanorum referator ?aulus:Quem conftituit hceredem vniuerfori, per qutfecit ? fitculaSed hocparumfibi iuflumfuijjet,nifi virtute r arte militart(iufto tamenbello)inftgne imper Lm iterum comparaJfet.Vropofitunt nanque eft regnum inflar pramij currentium,aut decertantium > his qui in a- gonehuius mortalis vitehoftem deuicerint.Vro curfuftquidemgymnico efli- pfius uit& tartareos hoTxes y vtfuprk exph- cauimus y \n quo pr alio vexantur y & anguntur^quicunq, decertat y iuxta illud idem. apofiolicum:Oportet nos per multas trtbulationes introire in regnum Dei li de ut u,m fibi vnufquifquc inferat neceffe efl y ficuti imperator ipfe zp rex no- st* vs 1 fterproteftatur diccns:Kcgnum cedorum vimpatur, & violenti rapiunt z7- pauiu*. lud.Violenti quippe y autinfeipfos cafiigantes corpus, & inferuitutem redi- gentes,  bane vtiq; magnam y quam Vaulus comemoram ait : Santii vero hdibria (f uerbera experti>infuper y vincula^ crceres y lapidatifunt, feSlifuntytenratifuntyinocciftonegladij mortuifunt.Circuierunt in melotU, * inpellibus caprinis,egentes y anguftiati y affiili:quibus dignus non eratfnii simeon. dus . Tefiis efi & impei atrix^ui diSlum eft a Simeonepropbeta : Et tuam - pfius animam pertanfibitgladiusyddeo V dicant quidamfapientes, quodfue- ritplufquam martyr. Cladius Vtiq;\compafiionis y quafimul cum filio pr o uirili fuapajja eft: Gladms diuidens animam inferior em jj>iritu, vtperfcS deifi- ca cjficcr et ur.Tcftes funt omnes commilitones imperator is y quibus ipfe ait: *s t v s ^ yu ^ ucn * y c Pft w^negetfemetipfum, r tollat crucemfuam,& fequa turmeuimfibiipfiinferens y & decertans contra bofieslucis  efl utpto nohis debitumfolueret.fedflrenudimicanseripuit  manibus ini * miei tom humana genus * Cnaut redeptus  captiuitate(vtlegcs dectrmt) teneatur rcdimenti>idcodiuinofyiritu afflatusXacharias cecinitNtfine ti~ z *** more de manu inimicorum noftrorum liberatiferuiamus Mi infanftitatefe iuflitia coratpfo omnibus diebus no$bris.Etficfapientia lia diuina,qu quibusloquitur Pe- pet*. trus dices: Vos aute genus eleBu y regalefacerdotiu } gesfanSla y populus acqui fitionis.Voderandaprofeft ualde ejl illa coniunSiorcgni &facerdotij: quia dicitur regale facerdotiu, ad innuendu } quod quilibet Cbriiianusfulgere de bet utroq; regno uideluet & facerdotioM fit uerus miles illtus^fuitfacer- dos mater num fecundam ordinem Melchizedcckj qui rex iufus interpreta- twr.Tcslatur ergo^fuitfacerdos regiusficut & quilibet noflr ejfe debet. Nam ut uerus rex debet dominar i omnibus terrenis > & corporifuo y id(prout opusfuerit)rediges thferuitutc.Tanq autem uerus facer dos quilibet ojferre debet ipfum corpus fuum infacrificium Deo\Hcnti y ftcut docetVaulus dices: r * uIlls - Obfcro uosfratrcsp mifcricordiaDci^t exhibeatis corpora vcftra hoflia uiuentem^f anelam y eoplaccntemiCuifi addamus tertium,fapientiam vide- licct,eritperfelus bomoiut non triuiali doSlrina dicitur de Mercurio^qui e- Mcrcu ^ rat ter maximus>infapicntia ^facerdotiofe regno.Scd multo elegantius no- Jlerfummus pontifex Chriftusfylcnduitfapicnt ia, regno & facerdotio:Quf cu mitra eius triaria(qufdpictia>rcgni, Q' facerdotij.Nifi enim fitfzpies>nonpotefl ejjcbonusiquia omnisignoras malus, \t dicutVcripatctici.Nectantumfummus pontifex debet praminere doBri- Peripat na y fed quilibet epifcopusfic diFlus abepi^quod ejlfupja, ?fcopos>intcndcs, quaftfitfupr intendem plebi > ut hugutims interpretatur : vel afcopos y us u * quodeftfpccuUtiojtt aliis placehVnde intelligaturpr&latHsinfyecula pofi- tusfupergregefuum. Sed nec quilibet alius facer dos fapientia^atquefcient ia Cfc .. carere debet :quia per Ofee cominatur dominus: Quid tufeientiam rcpultfti, MMM iij Pflinaon incorrecta  d ioeorrect NFZ 43-120-12 lire PAGE 46o au lieu de PAGE t+ZL STVS l CANTICI TERTII st v l  S T P  ^ dm tcjiefaccrdotiofungaris mihi Hw dixit imperator omnibus Juis ajfecltifigo dabo uobis os > o 3 fapientiam; & loquem de Spiritvfan&o^ quem erat demijfurus,dixit:lllefugger et uobis omnia.Hx quibus colligimus, quod utdt fitos commilitones ejjcfaptetes-lubet et iam ipfos regnare eo regno quod diximus conftflere in uero contemptu terrenorum, y mortificationefui ipfiu,ideo dixit. Ni/i quis renunciauerit omnibus y quapofiidetjuppeditan- do ommd tanquam uerus rex,non poteft meus ejfe difcipulus. Quajapientia habita , ^f quo regno obtento/iubct afeendere ad uerum fiacerdotium,de quo ait;Quj\uulc uenirepojl me, abneget fcmetipfum ,& tolkt crucemfiuam, 0* fequatur me, offerens fcilicet r matlansfeipfum infacrificium uinumater- pauius. no VtfriiQupd clarius explicans apoftolus inquit ; Qui Chrisifunt,camem fuam cruafixerunt cum uitiis y 6* concupifcentiis . Er hoc efl, quod eonfcen-* [urus in aram crucis, ut offerret feipjum agmm immaculatum, indixit CHRI nobis . dicens : Hoc facite in meam commemorationem non tantum panem, Zfuinmn in memoriam cor por is &fanguinis mei offer entes ,fed uofmct~ ipfos hofliam uium in odorem fuauitatis ,ficut obtuli me Vatrtpro Vobis. Quam cruce meo animo tollenies , ut regi noSlro conformemur ,flatimuera fapientia,qm abfcondita efl in C H R I S T O I E S V crucifixo,potientur: quam nemo fepientum huius mundi adeptus efl: Ex qua confeendimus adre~ pauiu S  kfiteerdotium, &* regnum facerdotale. In quod regnum oportet nos (in- quitVaulus) introxre per multas tribulaiiones y ficut fupr dixerat impera- idem. tor:Ke?numc> *   (1   i r 11 [utaitaposlolus)uocauit:Cuiusianuastmperator nojter aperuit debellato diabolo in hrrido crucis certamine,ut explicai loanne infacratifiima uifio- ne dicensiNuncfa&a eflfitlus,& uirtusfe regnum Dei nSbri, fpote?lds Chrisli eius:quiaproielus ejl aceufator ,qui aceufabateos die ac notie in co (beElu Dei noflr: obpcccata, qmbus irretitum erat humanumgenus abfq; l- ber atore.Sed adeo cum in cruce debellauit , & eiecitforas , ut patefaSius fit aditus omnibus uolentibus illuc introire,ut regnare pofiint cum imperatorc, cuilaus & honor infiecula ,Amcn. %*MODVLVS SEXTVSDECIMVS, PAX. Quidfitpax. Concentus Vrimus. Ax quidem(ut reSlfentit Auguftinus) efl rerum 'tranquillitas ordmisiquiordo eflparium,diftariumqi reriifuaunicuiquetri bues diJ]>ofitio:N a omnibus ritordinatisfequitur traquillitas ^pax:quacunmltiplexfu,mukiplicidiffinitione explicatur. Jflenimpaxcorporis ordinata co)npofltioparmm,qua f anitos diatur. Vax irrafionalis anima efl ordmatus * quietus appetitus- Vax anima & cor- poris eflbrdinata uitaf harmnica unio,f operatio confentanea utriufq;* Au gtift TONVS OCTAVVS, 4  qu petulantta copar atis.Eaalimw ejl igitur dfice fim Au,ern: quo fine adiutorio labtur mor tales y adeo fiipfis y & ab ordinatc Dcofcim- i y & diffioni y \t nulla unquampace y nullatranquillitate potiri amplius ya~ leantQui uerb adfuperna habitacula tendunt y & adfuperdi auras: diffiicilc r arduum iter arripiunt y ita y \>tfine Dei numinc id per fiei penitus nequat,. attejlate ueritate infallibtli y qait:Sine me nibilpotcjlisfaccre.Sicutcmwflm MMM iiij CAHTICI TERTII f r v s mcntm * n( kg t moduldtoreyqui fibras dut fistulas dptcty& con fonas reddat % ypoftea debitdfonoritate modulcturfic quoque nos tanquam instrumenta (y vtinam oond)indigemus moduUtore,qui noiros aptetneruos (f fiSn* lds:qi * animam ta- t concordid conneit,'vt diffolutiones penitus refugiatfQuis mentem nofira ctm diuind aliquando codptare poterit , autfciet t Quis cngruo pleSbro di- uinatn voluntatempercutityVt in eumfonum deueniat , ad quem nofira quoq; nonfruHraaccedattSolusquippe h&cille efficitydequodtcitdpofiolus:Deus efl,qui operar ur in nobis cr ue\U> & perficere : Et iterum : Idem \er Deus, qui operatur omnia in omnibus . Ab hoc igitur data eftpax, f concrdia ani vice cum corporeiAb boc,cfi,vnd dnitndlis homofubiiciaturfyiritui; Ab hoc conueniena mentium humanar um adinuicem:quia ipfecfl> qui habitar ef a- cit unanimes in domo: ab eodem efi correfyondentia mentis nofir xtrif, dicens:\n rore cotli erit benediclio tua* A cedo enim defeendit per HermonindicatOy quod anathemd moer or is interpretantur: Et defeendit bic *>*md TONVS OCTAVVS. aSi tos inmontenSionJdeflin eos quipofltifuntfuperjf>ecula>& in regime alio- rum:Sionenimff>cculamdenotat. Siautemfecretiores theologos imitar iuo- ThcoI * luerimus,ros qm Hebraic fo tal dicitur,per uiam numerar um cognomcn im portttmagninominis reconditi, a qucfluuntomniaiEtflcper unguentam in~ tfd*w,qHd habeamus influxum nominis,quodpropri cfl unguentum effu- (um: ^f per ror em influxum cognominis : adeo, Vf mbil deftt habitantibus fi~ tnulinpace,& mitate.Et explicando clarius propheta fubinfert : Qupniam d^c illic mandauit dominus beneditlioncm, & uitam u/que wftculum. Scd quid ejl uita,nifl ne querenbus quietem: i&fcelitatcm ua- gandumfit rea multa.Hinc optim AuguPtinus ait:Quid uagarishomuncio Auguft. cirCd plurimafQufcd unitum.Lfl aurem ipfe unum nullam adfeipfum differcntiant babem y nequerurfus quantum ad ctterapertinct.Non enimapud eum, qui ficuidct y aliquidmouetur y nonira y nonappetitus alicuius inferior is y cum iam adexcelfxprofeSlusfit:Sed necyttio, neque intelligentia quadam y nequeo- vinino ipjemetfi modo id diElufas fit.Scd tanquam raptus y fiue a Deopcnitus occupatusyin tuto quodamfeceffu y babituque tranquillo } prorfusque immo- bili iam consiitutus cfl.Ab effentia quoqffua nullo modo dcdinat> neq; etiam rcafeipfum refieUcns y quippe cumpenitus conquiefcat in co quod uxdet y ^f pauim. quafi ipfe xamfiatus cuafcritiHucenim Vaulus adhucperegrinus deuenerat (ut opinor) quando dicebafrViuo ego iam non ego y uiuit uero in me Cbrilus. Qz r raptus aliquando in Deumfe uidiffe attes\atur y qua non licethomi- ni loquiMclius autem & fcdius ipfe y ^f a fy a d boc ueniunt y quado tau ai curfus metam applicuerint y & firma adbtfwne connexi fuerint illiuni y in quodfemper tetcnderantidc quibm idem VaulusiQui adbaret Deo y unusJJ?i~ uh m". ritus effitur cum eo. Dicunt erim tbeologi nofiri y quod beatitudo efi in uifio- Thcoio. n} &f ru itioneDeij4tq; firma ipfiusfdicitatis tetione y nec ultra progrediu* piotinus tur^xcuangelio autem>atq; Vlono y & aliisfapictibmbabcmus y qudetia dcuenitur ad unionem cum Dco uifo y cr dileo . Nam fi uidens idcmfit cum eo } qui uidetur(ut nuper dixerat Vlotinus) mclius Cr efficacius amans cum a* idem* matofit unum y dicente Dionyfio y ? fapicntibus quamplurimis : quod amor lony ' efi uirtus uniens amantem cum amato. Altius aut confccndcntcsjficutfpecula* tuta uirtus, aut contcmplatiua exuit multitudincm y fi unum cotplaridebeat, ita CF cffccliu in meltus permuta* tafuque iam adepto fine fedidas viuentia  hUceflenim (inquit Vlotinus) Deorum^hominumdiuinorumfoiciumque uita inferiores omninoncgli* viom * gete uoluptates,qu* inpluribus covfslunt^ fug^Jolius adfolum:Horum enim cogitado ad copulam prorfus innidturSed quomodo ad idpcrueniatur cum inta&um nonpratermittat,^ nos aliqualiter percurremv.s. Adid enim (inquit)prophetecum deuen?rint,pleni Deifyiritu docuerunt > quaratione zllud cernaturjed obfcurioribusfermonibus,adeo quod v/x intelligi pvftnt. Sapiens \erfacerdos(quinifallor)pr aditum>Qt ingrejfumprabuit dicens: Ego f um oftium ,per me c H R t fi quis introierityfaluabitur/^T egredietur,& vtrcbiquepafcua inueniet.Ad s t v s. hanc igivur uifxonem uiam aperwtfe ducatumprabuit dicens: Beati mundo corde^uoniamipfiDeum uidebunt . Cordis quidem munditia cxquiritur, Wvideamus,& contcmplemur illum^cuivniridebemus. Cum tpfoautemi- dim efficimur^quandomultitudirim exuimus,per ucrawtextertorkmfuppe* ditatioyiem^de qua iterumdicit:Beatipauperes fyiritujdeft nihil deextriori lus appettcs, quoniam ipforum cft regnum calor unt, quod ipfe Deus efi : Ad qued etiam conducit uera hominis animalis poffefio, r domimum :quia tunc paceperfelafruitur,dequafuhinfertar:Beatipddfi, quoniafilij Di uoca buntur> $ et um > ut loannesperhibct dicens :T>edit eis poteSlatemfilios Dei fierijois qninen exfanguinibus } neque fecundum uoluntatem carnis uiuunt. Sed cum ad id dcuenerint } ut iam inconeufi nullam illatamfentiant iniuriam, quafi his exterior ibusmortuijtuncfupr a homines eucftis^omniaque adeptis, nihil iis unquam appetendum cft-Et tjlifunt } de quibus in calce Ulius recondi^ tifiimce dbtbrinabis repetit dicens: Beati qui perfecutionempatiunttirpr^ pter iulitiam , quoniam ipforum ejiregnum ccclormvEt iterum: }kti eri+ tisycum malcdixerint uobis homines J& dixerint otone malum aduerfum uos mcnticvtcspropter me: r uirtutisamoretolerabtt^gdudete tunc>fcxul- tate, quoniam mercs ueSha copiofa efl in cerlis . Qfft mercs utique efi ilte, qui dixii:Ego ero mercs tua magna nimis:copiofa autmcjl, quando opiof d e v fefe diffundit^friBiusfecum unit amantes in HU atenua beadtudine , r faJiritatc. [oannes CANTICI TBRTIl *%MOt>VLVS DECIMVSCTAVVS FOELICITAS, QMsfitfliXjtybedtKs. Conccntus Vrimus. Mguft i. V/x auiancafeaturfelix^tq; beatus, uguSlims dijfinit di- cens:Beatus efi y quibabetquicquid uult.Vlatoautem in Vbikbo . ^~ ,  non rnultim difidt y dum aizBeatus efi,cui nibil deefl; Sed in E w- tbydemo am Augufiino confentit dicensiFcclicitas cfi confecu- tiorerumad votaSednullus rcs omnes y qudsappetit y pofiidct y mft qui adb a quoad Ubitum cunSla bdurire pofit&catus eft igiturfefelix^ui eflmitus cum Deojn quo ownia uidet, omniapoftidet y omnibusfruitur meliori forte y $in generc prprio perftpice- Ag'i!i. T e ; quamuis non denegetur illorum \ijio y quuriam declarautmus y dummodo omnia referantur in Deum ea rclatione y ty confonantta qu ficut ferapbxni illi y qui (ifaia rfrmtc)decantabant y Sa?i&us y fanBus y fanElus dominm Deus exercituum y plena eft omnis terra gloria eius.Quxftfylendet in cr ea tis, multo felicius in ipfof eleuatum:& alijnon pauci y quos recenfere perlon- gumj-Qrct^ne dicam impofiibilc. In quoconfldt felicitas* Con* II. Vamuis in primo uoluminc multas adduxerimus opiniones Mo- i  . ' . rum y qui dijfinire uoluerunt y in quo felicitas > y beatitudo co- ^f- ftPMyhktamenncgociurcfolut^^coclufiuc cimus q> nonpotejl ejfe felicitai y nifi in Deo y non autemin aliqua Atiftote. rer um exterior umfeut fapienter decernit Arifiotcles inpolitiis dicenstTe- fie Deo y non ejl felicitas in rebui exterior ibus y quia ipfc ejtfelix y y nulla re~ rum exterior um vtitur . HzV corruit Cicerofuo coneuffus arietc y dumponit cicerc. y catam yif m om i Hm rcrum yacationc:qu a quo nunquamdif cedentes, ipfum continue increatis contcmplantur. Naz/ci- gituripfius Dei oblc&antur \ifionc(qua meridionalis dicitur)nunc creatu- tas in ipfopercipiunt uifione matutina,nunc autem ipfum in cr eatur is uifio- ne uefyertina confyiciunt>ut diffuf cr aperte AuguJUnus fuper Qenefim dif- on>. ferit. Necminus profunde, 6* diferte Origenes infecundo uoluminc contra Au & UU * Celfumdifcutit ordine quodamrctrogrado cQuemprofequentes, dicimus q> homines aliquado a cor por eis legibw ,baras,\el globos cvlorum^bi cognofeunt cr ca , qua / bigeruntur,& cur ibidcmilla difyofitafwt. Et aliquando ultra tranfgrcfi st v s. IE S V Mfequttntur >qui calumpenetrauit dkcns:Vbifum cgojlhc & mini- p- " , "~ fler meus erit .ibi eram cognofeunt multa* manfioncs dijhntlas, cr vnitas, Cr qua fedes unicuique paratafujicut noutrat Vaulus,dc quibus dixit: (Jupru nominsfcriptafunt in libro vita.Tunc etiam ueram confyktunt racionem a - jlrorumjiue animantia fint,& inde opcrentur:aut undecunque hauriant uir tutem,\t infiuant in inferiora.lbifxlices intelligunt rerum caufas, quasfum waVeritas dileSlisfiliis, &fidtsminiftri$noabfconditSilipercipiut nonfo- lum quicquid unaquaque flella operetur,& quo loco fita fit,& quareab alia tanto dirimente fyatio fepareturjed etiam qua intelligcntia unicuique fy de- riprafxdcatif a quo loco archetypifufcipiat^nd inflcllas, cr per ipfas in inferior a influat.Tunc intelligit inpuro iam degens fpledore,qu\dfacerdos, quid leuita , r quid or dines eoru:quiquefmt or dines iubeorum ,fcptima* nar > annor > fejlorum,& feriar um , atque omnhim fcrificiorum rationes: quainpurificatione, atque expiatione animarummyjleriopenitusrecondi- tifiimoordinatafunt. Quainfupcr lepra diue*fa,& qua purgado carum, CT quid feminis profluuium.Cur iterum gibbi,hernioji,manci, torto autnu vtis magno ,uelftmo nafojlr abones, aut quacunque turp: macula fcedati ar- ceanrur ab altar LAgnofcunt quoque anglicas mentes, aut intelligcntiasfe- par atas fumma,^ nica mte:& quauirtutes, CT quapoteflatesfint bo- na,& quamala:quapropitia s & qua cotrariaXntuentur etiam quafit ra~ tio animar um , & unde unaquaqueueniat : CT quafit ,Cr eius perfeSlionis Piulu*. CANTICI TERTII grus, & gratia y atque donurum menfura: queque diuerfitas animalium & ferarum^f cur in tam multas fj>caesjingulagenerd diuidantur . Nec occuU tabitur qua rationc radicibus quibufdd y uel berbis dffocietur virtutes qu&~ dam mirando:: c? aliis econtrario berbis > ve/ rddiabusdepellanturnfuper (? dehis y qu y tam drdua y ut cam nonfolumfanSlorum, fedfortdfiis omnium bominum nec numerus quidem pratereat capillorum: cuiufqueproutdentia rdtioneproducatur y yfque ad cospdjfercs , qui affe ^cncunt y fiuefpiritudliter y fiHefccundum litcrampajferibus intelleElis . Et nc $* ien 1 u *fp* am h c exiflimetfdlfum y dut impofibile y ddducam etiam ed y qu medietatem\ncifitudineteporu, anni curfusftellarum difpofitwnesjidturas dnimalium y iram befiiarum y uim uenrorum y cogitationes hominum y dijfercntias uirgultorum y uirtutes rddi:u, . &qu aut illujlrcmur luceilldfupra* mundand y uelper exceffum mentis uehdmur infontem ueritdtis y qui idem ejl. j Auius*" Nmultum fruHum dffert, Mori enim necefft ejl mundo, 6* homini dnimdli ,fxquxs uelit Deo uiucre } c J cernereed y qu qu& \erds rerum indicant ejjhntias , C7* qtidditdtes- hd quod deuenerdnt prophctxfiduus^ ille y qui dixit: Quod dudiuimus y 6 contre&auimus de uerbo uifjtc dtmunriamus uobis:Et iterumiVidimus gloridm eiu$ y gloridm quaji vnigeniti  Vatrc.ln quo uerbo cum omnid fylcdednt, " ibi bdbcatfud exempUrid y confequenter omnid ibi confyiciuntur. Ver um hac uid dntiquis do mefticdy&etidm dliquibus^elpaucifimis noslri tempoi is cognitd , qui cum prophctd dicercpofjknf.Notds mib fecifti uids uitx:Vulg dutempenitus cjl obltterdtdy dddiclo\noquoque concupifcentia fucc y aut dolrw percvpta a fcnftbus y q:ti ddhuiufmodinonpertinguntpnitus ab ipfis aliena; bine ipfis ui detur durd y extrdnea y &" forfitdn d ueritatc exorbitdns & indccefibis (ut diunt)projldtu ijoAccirco nsfttis ejl cxpelarctepus,quo reformabitur cor pus noftrumgrdue>& conforme fiet corpori cUritatis Cbrtli:quod exfiimat cuenire tantummodopojl refurrelioncm y & injidtuglcr:*,non dttendentes quidfanSiperbibeant : & quomodo (ytfcripturd dutcnticu tefldtur)dliqui adbuc pcregrinieduiderintloqueutes cum Deofacieddfacicm:vt de Mofe, & de Idbdcob diturtf? dealtisper dl ia uerbd* Voflqudm igitur omnes con- fentiut) quod bacperfecla cognitio ddbitur his,qui dd curfus metdmfludiofc dpplicuerint>de ipfis etiam aliquidpercurrcmus. CANTICI TERTII QuibHsfoelicitasperfettddetur. Con. L Tfiinhdcuitddegentibu* dliqudndtfidtur introitusddpard* difum deliciar um y ubi uefci pojfumus omnibus ibidem cotlftis pjuii. W mJSSj drborihusfc delicidriin eo y qucm?dulus y & dlijfdpientes He- iP^S^o br (ti uocant ftculum futura ,nihilominus perfeBa cimpoffe- m . Rio datur bis, qui compleuerunt uit?idelicet y tuncui- demus etidmperegrini y fdlteminparte y ed qu cr ddpurum(ut ita dixcrim)fdcieddfdciem rerum cdufdsconfyiciet:\bicd in primis perfeftio- ncpotietur,qua in ipfum confcendit y ed deinceps qudpermdnct : cibos y quibus ucfcatur y habens theoremata , & mtelleclusrerum frationesque Cdufarum: Sicut aum cor por d noftr* in bac uitd ciborumprafidio y dumddhuc in iuue- mltbus anuis fumus conlituti continuo ddolefcunt y j>plenpcrficiuntur:fed cum natura congruis lincdmentis ea ddfuamproceritdtem dcduxerit y utimur abismam non ut crefedmus y fed ut uiuamus y & coferuemur in uitd per efeas Iti arbitror zj mentcm.etiam cum ueneritddperfeEtum y uefci tdmenf v- tipropriis 6* competentibus cibis inca mtnfurd y cui neque dceffe dliquid dcbcatyncqiicdbudare.ln omnibus autemcibus bicintclligdus efl thcoridfe Jrigc. Celft TONVS OCTAVVS. 4 proficiebatexperientia:quia ibide dicitur \ $>proficicl)dtfdpientid'Meq' } enimalujuado incongrukquiturfiriptura ipfa, niji ex trdnjlatoris uitio. Vroficiebdt kdque homo ilkctidtn cum Deo unitusfi- cut cr tncrebatur ufque dd eam plenitudinem , dd qua Vater praordinduerdt. Crejcia  iufli ufque adperfecliiid^qui eflmeridies, aatuifio meridionalis, fie  bedtorufoftatus, (fprofeftus: Sta tus quideft,m nulldtenus quis eoru cdderepofsit ; Vrogrejfus uerjufcmper NNN CANTICI TERTII ?carw. y)cq intmoresfiant^quoufq\ ide cu ipfo cfftciatunud et agcli(ficuti Vetrusin quit)defiderant m Deum profpicere: Defiderant quippe,quod non adbuc ba* bent,necfruflra defiderant^quia defraudarentur  defideriojuo,6c dolercnt % quod efl contrd rationem beatitudinis.Obtkere uidetur igitur aliquando.quod nonbabent^uamuis beatifinuVclfiaferitur (ut communiterfntiunt tbeolo* Thcoio. ^ qudbcatiflatim introduzi aduijionemillamreperiantur in termino iam prafixo,ut non ulterius progrediantur,aut intimioresfiant Dco,cum illuc intro ducli iam perfcttc bcatifint. Sed quonodocunquc fn, felicitas per fefta datut bis,qui iam deuateruut ad extremam metam fui progrcjfus, er ad plenam men furam pro eorum capacitate,ut amplius capere nequeant.Et boc efl , quod di* c h r i tur: \>ctitc o accipietis,utgaudiuru zeftrum plenuwfit. **MODVLVS NONVS. OMNE BONVM. Quidfit bonu,quod diciturfummu, & ueru bonu. Ccentus urcus. V M nlla pqfiitficri difyutao de eo , quod nonfubeflfenftbusl aut cSpofitis rationtbus^quiafimplicijSimum efljdeo de ipfofer* mofaciendus cflfimplexfoVoque diuino lumineedoctusfcuti ue rriih* gjgssBSSSi rifapictes nos injbruunt:N Trifmegiftus Mo quid lumine per* fufus ait:Deus ipfutn bonum cflftec aliud quicquam praterbonum:reliqua om nia ab ipfa boni natura fecretafunt : Corpus quidem * anima cum determi* nata (mt tocum babent nulum, quo bonum captam, qui tam amplum efl bonum quamexifientia rcrum otmii corporalii^ incorporaUumfwfMium, & in* telligibilwm,@' ipJum,quodeftfuper omncexiflet.aue igitur, ne quando di* xertsbud quicquabonumiVropbanus enimforet error, iuxta illud quqdfum* st* vV. nm doBor ait : Nemo bnus, nififolus Deus . Ne c dicendum efl Deum aliud quidem ejfe quamfolumbonum, quia in eandem impictatem incideres. Et qut4 bonum non ab omnibus intelligitur, ideirco Deus , qui ipfumbomm eiljtn co* gpojcititr ab omnbusiuerumpropter ignorantiam,tum deos, tum bomines boni %iem ' nominantdeo Cbriflus redarguem illum,qui ei dixerat,magifler bonejnquiu Qmd me dicis bonum? Nemo bnus j/ ums Deus,abfotut uideliceu ty pro* pri : f participationem aut aliquis potefl ejfe bo\ms,fick ide doftorfcjtnsjc quamoftim participare de bonitate Ma quo ad bumanitatem ,a\ibi dixit : Ego i^ i implebuntur konitate. Et b*c ejl uera bumilitas > (jr uera cognitio fuijnteligere fe effe purum nih,& omnia accepife  Deo>r bincejfe quodfun^cu tamum fie, quantum Deusfefe in ipfum diffimdit: Et quimagisde Dcopartitip4t>me- tior cfljurn Dcutfit ipfum bonw? pnhhnor ejl,cum Deusfit ipfum pulcbru. - 1 HM cnimcft(HtDionyfiuS)(y academia doccnt)ucr a pulebritud o ^participa- Dio y : tjcilicet defummo pulebro:  uera bonitas, parcipare defummo bonojicu ti efi ucrum ens^pto quanto participatde eo quod efl f^fummt^uttri* tijUtm babeturmommbusfcbolisiNdm(ut ide Dlony. ait) eo qpDeus cjlfifcf D{oiir ; Jlamiak bonu>ad omnia exifientia extendit bonitatjuam^ficutfol perfuu ef fe illuttoinat omnia>quutjintpro modofuapdcbrafinguUxEfficitq; pulcbru iftud reru ommcon gruentias^y amicitias>acjocictau$ipicbrbqi iftitquacjfccfa(fji ni omniucunfta cotmguf.Vulcbri enimgrati ornniafunt.Efl quo% cxepUr^fy - metM quadiffinitur omnia.Et idem pulcbru e(i & bm^ quodccla defxde rant>& quo omnia cognata jimt.quia nibil ejl infubflais rcrum: quod pulcbru y boni nonfit aliquatenus p&ccps. Et tum fit primarius & immenjusfonsj quo cunBajufcipere appetmt^ ideo omnia (utinquit magnus Tbeodorus apttd Theofc: Vroculum ) oram prater ipfum primim , quia omnia indigent : Et dum cogito* fiunt , quod ab illojujeipere debent ca , quibus indigent , ipfum rogant: Hhit fummws dottor Cbriflus docuit t titordtioncmdirigercmM inPatrem.qu stvY, omne datum optimum , & ornne donum perfcElum , dum ait : Cum oraueri* tis y dicite : Pater nofter , qui es in ccelis , Et fempernobis orandum ejl, quouf que compleatur menjura donorum , qu* nobis paratafunt , * quoujquc gau*  dium nojlrum plenumfuerit . Nam tmc nihilrejlat quod impetrare pofmos t uerum pro a\iis x ut adipifcantur,quod iam nos adepttfumus y ex cbarixate pre* ces cjfunduntur.Etidco ( tefle loanne) Sanfti orant y y ipjcmetfilius.X)\Si oaDri ? , > quisjnquit.peccauerit.aduocatumbabemusapud ?atrcm> I E S V M Cbriflu iuflu,qui eflpropitiatorpro noflrisjff pro totius mudipeccas y Gni adflipuU turVaulm diccsilntroiuitl E S V S in ipfum ccelu.utappdrcatutdtuiDeipro Pauiu. nobis>& taqua uerus mediator tanta omnia reducat in ipfum fummum bonum, NNN 9 CANTICI TERTII quntum  tpfo rcceffmtnt , f idcmfimtam eo per ueram monem yftcuh aammexempUri^krAtypahmh WMODVLVS VlGEStMVS SILENT1VM. t>c paufa , quiete , QrJUentio^a guod deucnitur adepto iam bonojnquodtcndimu*. V M igurdcuencrirm adprimum (fjutmnm, quiefiendi c/, nec ultra pragrcdicndum f cum nihil ultra jkmmum daripofitXx iercm. j&JfSf^l boc quod inquit leremiai x Sedcbitfilitarius cr tacebit^qma ele- uauitjtfupcrfe. Quibus uerbis declaratur quies in eo quod di- cit^Sedebitiexpoliatio  muhitudine^quia dicitolitanus,fcnum dumaivM cebitt & transformatio in Deutn in eo quod concludit : Et eleuabitfefuprajh Dauid. Namfupra bomxnem nihil efl^nifi Deus An cofonantiam canitpropheta dicenst In pote in idipfum dormiam o* requiefiam. Q30 diBcfeat , quia iam deuc- nit ad locuttiubifilentium eft, eo quod illie unufquifque huimus cffehsjit , Q* huimus cumfummo , adeo ut omnium exteriorum oblitus  atque ab omn&us iU UsfetunSlus , nullum babeat cutn quo loquipofiit conuerfinsfolummodo cm il lo y dpud quem firmo non cxquiritur>cum omnia intucatur. necnon quia ea pro- jpicitt & bis obledetur , qtuefi uelet etiam exprimere ncquirct. Hinc igitur fendnm efl y nifi quatenus ex mandato principis aliquid inferioribus pro capa* citatc recipientium ad ipforum utilitatem mamfeflatiut de angelis inqnk Diony Dionv, fius,q>Junt enuciaxiui dtuinifentijficut clara lumina inter pretatiua ciu$> quod c/l inabditisxQuod diumumjilentium , aut illud quodflcnducfljbonit&squip pe efl il/* ,er ptdcbritudo^Qf lux ade eminens, ut uerbis manifejiari non pof* fit ,fed percipiatur in ipfo codem lumme non manifejlato nifi oculis bene coU p&im. luftratis : Xdeo inquit Pfalmograpbu* :I luminc tuo uidebiwus fomen.ln quofa mine uidentur arcana , & abdita Deitfua(tefic Paulo)non licet boinini loquii Ideo dehuiujmodimdlimagis patet dicendi campus qum ignarisi NamfiiL la prciperc nequit nijiraptus in cxceffu mentis , aut transformam in eandem imaginem , qua eflfilius Dei.quomodo Cd, quxfo, explicabunt non e\eua y aut tninim transformat&Sileitdum eft itaque ecm fc, qui ea uideruntper excefr ttrcmiat j m mcn fjf : N^m cum Uremias(ut nuper diximusjageret defolitario, ? ele* uato in Deum ^fubintulit iuxta ueritatem HcbraicamiScdebit, quia nusjuper fipfiitrr. nus enim magnum impofxtum eflfupra bumeros cor um , quibus cre- iftUi ditajunt arcana principis , ut uidelicetjintfidetes^ gr feant. Hinc Ifaias cu ui deret in exceffu mentis ca y qucrexeelfi> ,  quo uenietjicut per Daiud alium propbetam dicitunln mari ma tua, yfemita tua in aquis muttis,(f ue TONVS OCTAVVS. 4& incapacibws Dei pretiofifima arcana. Adde quod aliquan- do obreuerentiam(ut Mercurius ait) prafttfdentiumfacundamprtfgnatione ueritatis.utjuoloco tanto efficacis, ffublimiusloquatur y qui conferuauerit arcana illa cum reuerentia,quanto magisfidelisjerunsfuerit in occultado.Gra ti quoque magis reperiuntur fdentio laudantes ineffabilc qnm indigne aliquid proferentesfallacia uer*e landi contraria maculati Anima itaque claufisjifi bus, qui coloribus>odoribus y Japoribusfonis y & pmritibus obleclantur y claHsb* que rationis difeurfu^cuius pabulum  ejea ejl ueritdstff cognitio reruminfe riornm.&c colleBa tota in mentis pice , cttius pabulum ty Jupramundanum w- menfct aliis: (? iUifoli quifummum & unicum bonum ejl uacans loquitur, (f laudes pcrfoluitiNos etiam(quoad panderefas ejl) hymnum Deo ptimo m- ximo perjoluamus. Hymnusfoluendus inffentiofoli Deo pura, rcdd. Tu nullo termino claufos y nulla ratione circunferiptus , & nulli peruius y omnia in te eontinenSiZ? omum caufa cxijlens, z?Ji in omnibus cxijlens ab omnibus tamenadcfemotus es y ut de te neefari , nec cogitar c pofiit humana mens , nifi qudntum tua lux eam perfuderit > Tu quidem uniuerforum pater, lux pura y  TufapiemUfons ex quo omnia,& ucrbum ater- N N N iij CNffcl TERTII num omUportans , hahittio ccnUa in rcbus , eff , uiu ^ fundamentem , (f principiam rerummmum et tcrmnus  THjknBusJbeticdi&u , ^/r Deu*4f~ tuuftgiUtm iform$irim y ncxu^ & nitammdi: b/lagnus t, o* corda iufio acfiwBifimo iuditio reddis unicuiq; fecmdumoperafua nil inultnm permiitensiTua efi pulchritudo^uerks^  ui tjmctrwin>& menfitrarerumJpeculumj^lendenSy inqao omma clarefcmt\& lux pu\cberr\ma y qua omnia pulcbrefiunt : Uunificus , & pius in omnibus jar- da irf ampla mifh teor dia. Tibi quodfuit^quod el, j quodfuturum efi idemfuntxln te cnim efi mta prajens y > fyfaaumfuturum , in quo (f omne t pw,& otnnis terminus concluditur^quia omniufinis es:Tu ncrus Deus fine mo~ tu afiedens ad tuamjublimitatem^ dejeendens ad nos> o 1 unio t gr cunftorum uinculum:Tu uniuerform rex^prm ceps mundifufiia^ regula cius,Dcus cleftorum i (p eufios eorum^atqw om lus onrnia uidensjhabitatio^ ^ bojpes in nobis fan&ifimus transferens te in dt masfanclas.ut es in tuam imagine transformam reducas ad id t unde ttencriitj <y otmxa tecum facete pofint. Et quifapiens efijhac intelligat.quia boc efi nuc na abfionditum.qnod nemo feit^nift qui aceipitumdc de buiufmodi fari minim UcctiHon enim hcec cx auditu uocati fercipiunturfd luminc illo aterno.quo f la concipiuntur eloqtrtiqua in cor de ocadtandajunt , ne ueluti infidi f indi- gni laud atores peccemus coram regem , cuins facramentnm abjeondere bonum efl:quodneque propalare pojfumus^quia ineffabile efiddeo cu uerba nonfup- petantifilemio Uudandwsefi^corde mundo&fcruido-.quia infilentio , iffpe eritfortitudo noflrajnquit oracidumxum quo maxim congruit illud leremiaz Bonum efi prafiolari cumfilenxio y quoujquefacie adfaciem uidentes eumficn ti cfiifoluatur uera nofira linguaindebitazlaudes^ficuti iterumfcriptum efi : Qm habitam in domo tuajnftculafieculorum laudabunt te . Amcn. F I N i S. 0ri9inal en coutair Uf Z 43-120-fi BIBLIOTHQUE NATIONALE CHTEAU de SABL 1985