Luigi Speranza -- Grice e Collini: la
ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale del naturismo -- naturalismo
e naturismo – scuola di Firenze – filosofia fiorentina – filosofia toscana -- filosofia
italiana – Luigi Speranza (Firenze). Filosofo fiorentino. Filosofo
toscano. Filosofo italiano. Firenze, Toscana. Grice: “If you love birds, you love Collini –
he loved ‘pterodattili,’ though and made nice drawings of them, as they fought
with ‘uomini’!” Discendente di una nobile famiglia, studia a Pisa. Si trasferì
a Coira. Collini venne descritto come scontroso, spesso in litigio. A lui si
deve la descrizione dello pterodactylus, un rettile volante, o pterosauro o
pterodattilo. Denuncia il fanatismo durante le guerre rivoluzionarie francesi
in Europa. Grice: “I often wondered why the conte would flee his family seat in
lovely Tuscany for the darker landscapes of the North – till I found out the
reason: he had helped one of his noble friends (Ottavio) to do some evil-act on
a nobile gentildonna (Malspina): so he had no choice!”. Altro Italiano non
ricordato dal Lucchesini, forse perchè assai più tardi aggregato all'Accademia,
è C. Narra il Denina che, mentre ea Pisa, aiuta a Domenico Eusebio Chelli, da
famglia civile di Livorno, nel ratto della marchesa Gabbriella Malaspina,
sicchè dovette fuggirsene. Dopo essersi fermato a Coira, va a Berlino
raccomandato da una signora M. (egli stesso non ne dà che l’iniziale) abitante
in Firenze, amica di famiglia e sorella della Barberina. Accolto da questa,
ormai signora Coccei, con molta benevolenza, attesea studiare, e con baldanza,
quando Voltaire venne a Berlino, si presenta a lui, che lo riceve amorevolmente
dicendogli, la Toscana è stata una nuova Atene e i toscani sono stati i nostri
maestri. Gli si raccomandò per trovare un'occupazione e n’ebbe lusinghiere
promesse. Ma il tempo scorreva e il conte ha fretta, sicchè pensa di valersi,
oltre che della ballerina, anche di una celebre cantante, l’Astrua, che gli
ottenne il posto di segretario dello stesso Voltaire. Stette con lui copiando i
suoi lavori e leggendogli la sera il Boccaccio e l'Ariosto – l’uno pienamente
con tento dell'altro. “Mon secrétaire», scrive il Voltaire al Thiriot, “est un
florentin, très-aimable, tres-bien né, et qui merite, mieux que moi, d'être de
l'Académie della Crusca. È compagno al FILOSOFO poeta anche nella sua fuga
dalla Prussia e nelle sue pe regrinazioni e vicissitudini per la Germania, la
Francia e la Svizzera. Ma nper una lettera nella quale scherzava su mad. Denis,
si separa da Voltaire, che tuttavia continua a volergli bene e a corrisponder
con lui; e sulle raccomandazioni del Voltaire passa al servizio dell'elettor
palatino, che lo fece suo bibliotecario e segretario dell'Accademia di
Mannheim. Scrive saggi sulla storia della Germania e su quella del Palatinato,
ma più ch'altro di mineralogia. È lodato anche un suo volume di Lettres sur les
Allemands, pubblicato anonimo a Mannheim, cui un altro dove seguirne sulla
letteratura tedesca. E là dove aveva trovato una seconda patria e una onorevole
residenza, mori nel 1806. All'Accademia,alla quale forse furono ascritti anche
altri Ita liani oltre quelli ricordati qui e più addietro,e cui è da aggiun
gere G. B. Morgagni (3), si riferisce questo brano di lettera del [C. stesso
nel suo Mon séjour auprès de Voltaire et Lettres inédites que m'écrivit cet
homme célèbre,ecc.,Paris,Collin, confessa la fuga dalla patria e dalla
famiglia, m a ne dà per m o tivo una giovanile vaghezza di conoscere il mondo e
gli uomini. L'esemplare tipo dell'animale ora conosciuto come Pterodactylus
antiquus è stato uno dei primi fossili di pterosauro scoperti e il primo ad
essere identificato. Il primo esemplare di Pterodactylus fu descritto dallo
scienziato italiano C., sulla base di un scheletro fossile, portato alla luce
dai calcari di Solnhofen, di Baviera. C. è il curatore della Naturalien Kabinett,
o camera delle meraviglie -- l'antenato del moderno concetto di Museo di Storia
Naturale -nel palazzo di Carlo Teodoro, elettore di Baviera, a Mannheim. Il
campione è stato affidato alla raccolta, dal conte Friedrich Ferdinand zu
Pappenheim, dopo essere stato recuperato da un calcare litografico nella cava
di Eichstätt, La data effettiva della scoperta e l'ingresso del campione nella
collezione è sconosciuto. Non è stato menzionato in nessun catalogo della
collezione, quindi deve essere stato acquistato nell’anno della descrizione di
C.. Ciò potrebbe rendere il fossile il primissimo pterosauro descritto. È descritto
una seconda specie chiamata Pterodactylus micronyx -- oggi conosciuto come
Aurorazhdarcho micronyx --- che però è stata inizialmente scambiata per un
fossile di crostaceo. Ricostruzione di Wagler su uno stile di vita
acquatico per Pterodactylus C., nella sua prima descrizione del campione di
Mannheim, conclude che si tratta di un animale volante. In realtà, C. non
riusciva a capire di che tipo di animale si tratta, ma lo accosta ad uccelli e
pipistrelli, per via di alcun affinità anatomiche. Più avanti lo stesso C. ipotizzò
addirittura che potesse trattarsi di un animale acquatico. Tale ipotesi non
venne avanzata su rigori scientifici ma su una supposizione di C. che pensa che
le profondità dell'oceano potevano ospitare animali stravaganti. L'idea che gli
pterosauri sono animali marini persiste ancora in una minoranza di scienziati
tra cui Wagler, che pubblica nel suo "Anfibi", un articolo che vede
gli pterosauri come animali marini con ali disegnate come pinne, ispirandosi ai
moderni pinguini. Wagler si spinse fino a classificare lo Pterodactylus,
insieme ad altri vertebrati acquatici (come plesiosauri, ittiosauri e
monotremi), nella classe “Gryphi”, tra uccelli e mammiferi. Prima ricostruzione
di uno pterosauro al mondo ad opera di Hermann. È Hermann che per primo dichiara
che il lungo quarto dito della mano dello Pterodactylus vienne usato per
sostenere una membrana alare. Hermann è allertato da Cuvier dell'esistenza del
fossile di C., che è stato catturato dagl’eserciti di occupazione di Napoleone
e inviato alle collezioni francesi a Parigi, come bottino di guerra. In seguito
alcuni commissari politici francesi sequestrarono i tesori d'arte e gli oggetti
di valore scientifico. Hermann in seguito invia una lettera a Cuvier, dove vi è
scritta la sua interpretazione del fossile (anche se lui non aveva esaminato
personalmente), dichiarando che l'animale dove trattarsi di un mammifero, e
invia anche una bozza di come doveva apparire in vita l'animale. È la prima
ricostruzione per uno pterosauro. Hermann disegna l'animale con una membrana
alare che si estendeva dalla fine del quarto dita fino alle caviglie e
ricoperto da pelliccia -- all'epoca il fossile non presenta ne segni di
membrana alare ne di pelliccia. Hermann nel suo schizzo aggiunge anche una
membrana tra il collo ed il polso, come quella presente oggi nei pipistrelli.
Cuvier d'accordo con questa interpretazione, e su suggerimento di Hermann,
pubblica questa nuova descrizione. In uno scritto Cuvier dichiara che non è
possibile mettere in dubbio che il lungo dito serve a sostenere un membrana
che, allungandosi all'estremità anteriore di questo animale, forma una buona
ala. Tuttavia, contrariamente a Hermann, Cuvier è convinto che l'animale fosse
un rettile. In realtà l'esemplare non è stato sequestrato dai francesi.
Infatti, dopo la morte di Carlo Teodoro, il fossile è portato a Monaco di
Baviera, dove Moll ottene un'esenzione generale della confisca per le
collezioni bavaresi. Cuvier chiede a Moll il permesso di studiare il fossile,
ma è informato che il pezzo non è trovato. Cuvier pubblicò una descrizione un
po' più a lunga, in cui l'animale vienne chiamato "Ptero-dactyle" e
confuta l'ipotesi di Blumenbach, che sostene che l'animale è un uccello
marino. Ricostruzione inesatta di P. brevirostris, da parte di Von
Soemmerring. Contrariamente a rapporto di von Moll, il fossile non è mancata;
fu oggetto di studio da parte di Samuel Thomas von Sömmerring, che tenne una
conferenza pubblica sul fossile il 27 dicembre 1810. Nel mese di gennaio del
1811, von Sömmerring scrisse una lettera al Cuvier deplorando il fatto che era
da poco stato informato della richiesta di Cuvier per informazioni. La sua
conferenza fu pubblicata nel 1812, e in essa von Sömmerring diede alla creatura
il nome di Ornithocephalus antiquus. Qui l'animale fu descritto come un
mammifero simile ad un pipistrello ma con caratteristiche da uccello. Cuvier in
disaccordo con tale descrizione, lo stesso anno fornì una lunga descrizione
nella quale ricordò che l'animale era in realtà un rettile.[24] È rinvenuto un
secondo esemplare di Pterodactylus, ancora una volta a Solnhofen. Questo
esemplare rappresentato da un giovane fu descritto nuovamente da von
Soemmerring, come Ornithocephalus brevirostris, per via del muso corto, avendo
tuttavia capito che si trattava di un esemplare più giovane (oggi si sa che
questo fossile appartiene ad un altro genere di pterosauro, probabilmente un
Ctenochasma). Von Sommerring fornì anche uno schizzo dello scheletro[9] che in
seguito si rivelò essere sbagliato e impreciso, in quanto von Soemmerring aveva
scambiando il metacarpo per le ossa del braccio inferiore, il braccio inferiore
per l'omero, il braccio superiore per lo sterno e lo sterno per una scapola. Tuttavia
Soemmerring rimase per sempre fedele alla sua idea dello Pterodactylus. Lo
avrebbe sempre immaginato come un animale simile ad un pipistrello, anche se a
seguito di alcune ricerche nel 1860 ammise che l'animale era un rettile.
Tuttavia l'immaginario collettivo dell'animale rimaneva quello di una creatura
quadrupede, goffa a terra, ricoperta di pelo, a sangue caldo e con una membrana
alare che si attaccava alle caviglie.[26] In epoca moderno alcuni di questi
elementi sono stati confermati, alcuni smentiti, mentre altri rimangono ancora
oggi in discussione. Paleobiologia Classi d'età Esemplare giovane
di P. antiquus Come molti altri pterosauri (in particolare il Rhamphorhynchus),
l'aspetto degli esemplari di Pterodactylus varia a seconda dell'età e in base
al livello di maturità. Le proporzioni di entrambe le ossa degli arti, le
dimensioni e la forma del cranio e le dimensioni e il numero dei denti possono
stabilire a quale classe di età appartiene l'animale. In passato queste differenze
morfologiche hanno portato a credere che si trattassero di specie distinte con
caratteristiche anatomiche differenti. Recenti studi più dettagliati e che
utilizzano nuovi metodi per misurare le curve di crescita degli esemplari noti,
hanno stabilito che in realtà vi è un'unica specie di Pterodactylus ritenuta
valida ossia, P. antiquus. Il più giovane e immaturo campione di P. antiquus
(da alcuni interpretato come facente parte di una seconda specie chiamata
Pterodactylus kochi) possiede pochi denti e i pochi che possiede hanno una base
relativamente ampia. I denti di altri esemplari di P. antiquus hanno denti più
stretti e numerosi (fino a 90).Tutti i campioni di Pterodactylus possono essere
suddivisi in due diverse classi di età. Nella prima classe, rientrano gli
esemplari i cui crani hanno una lunghezza complessiva che va dai 15 ai 45
millimetri di lunghezza. Nella seconda classe, invece, rientrano gli esemplari
i cui crani hanno una lunghezza complessiva che va dai 55 ai 95 millimetri di
lunghezza, ma sono ancora immaturi. Questi due primi gruppi di dimensione erano
a loro volta classificati come giovani e adulti della specie P. kochi, fino a
che un nuovo studio ha dimostrato che anche quelli che si credevano
"adulti" erano comunque esemplari immaturi, e probabilmente
appartengono ad un genere distinto. Una terza classe è rappresentata da
esemplari specie tipo P. antiquus, così come un paio di grandi esemLplari
isolati, una volta assegnati a P. kochi che si sovrappongono P. antiquus per
dimensioni. Tuttavia, tutti i campioni di questa terza classe mostrano anche
segni di immaturità. L'aspetto degli esemplari completamente maturi di
Pterodactylus esemplari rimane tuttora sconosciuto, oppure potrebbero essere
stati erroneamente classificati come un genere diverso. Crescita e
riproduzione Bacino fossile di un grande esemplare, riferito alla dubbia
specie P. grandipelvis Le classi di crescita degli esemplari di P. antiquus
mostrano che questa specie, come il contemporaneo Rhamphorhynchus muensteri,
probabilmente allevava i piccoli in determinate stagioni e questi crescevano
costantemente durante tutta la vita. Quindi la riproduzione e il conseguente
allevamento dei cuccioli avveniva ad intervalli regolari e probabilmente in
ogni stagione. Molto probabilmente poco dopo la nascita i cuccioli erano già in
grado di volare ma dipendevano ancora dai genitori per la nutrizione. Questo
modello di crescita è molto simile a quello dei moderni coccodrilli, piuttosto
che alla rapida crescita dei moderni uccelli. Stile di vita Dal confronto tra
gli anelli sclerali di P. antiquus con quelli di moderni uccelli e rettili si è
scoperto che lo Pterodactylus aveva uno stile di vita diurno. Questo
coinciderebbe con la sua nicchia ecologica, che lo vedrebbe come un predatore
simile all'odierno gabbiano, evitando inoltre la competizione con altri
pterosauri suoi contemporanei che in base agli anelli sclerali sono stati
giudicati notturni, come il Ctenochasma e il Rhamphorhynchus. Paleoecologia
Durante la fine del Giurassico, l'Europa era un arcipelago asciutto e tropicale
ai margini del mare Tetide. Il calcare fine, in cui gli scheletri di
Pterodactylus sono stati ritrovati, è stato formato dalla calcite delle
conchiglie e degli organismi marini. Le varie aeree tedesche dove sono stati
ritrovati gli esemplari di Pterodactylus erano lagune situate tra le spiagge e
le barriere coralline delle isole europee Giurassiche nel Mare Tetide. I
contemporanei di Pterodactylus, includono l'avialae Archaeopteryx
lithographica, il compsognatide Compsognathus, svariati pterosauri come
Rhamphorhynchus muensteri, Aerodactylus, Ardeadactylus, Aurorazhdarcho,
Ctenochasma e Gnathosaurus, il teleosauride Steneosaurus sp., l'ittiosauro
Aegirosaurus, e i metriorhynchidi Dakosaurus e Geosaurus. Gli stessi sedimenti
in cui sono stati ritrovati gli esemplari di Pterodactylus hanno riportato alla
luce anche diversi fossili di animali marini quali pesci, crostacei,
echinodermi e molluschi marini, confermando l'habitat costiero di questo
pterosauro. L'enorme biodiversità di pterosauri presenti nei Calcari di
Solnhofen, indica che quest'ultimi si erano differenziati tra di loro occupando
ogni possibili nicchia ecologica disponibile. Fischer von Waldheim, Zoognosia
tabulis synopticus illustrata, in usum praelectionum Academiae Imperialis
Medico-Chirurgicae Mosquenis edita. Schweigert, G., Ammonite biostratigraphy as
a tool for dating Upper Jurassic lithographic limestones from South Germany –
first results and open questions, in Neues Jahrbuch für Geologie und
Paläontologie – Abhandlungen, Bennett, S. Christopher, New information on body
size and cranial display structures of Pterodactylus antiquus, with a revision
of the genus, in Paläontologische Zeitschrift. Bennett, S.C., Year-classes of
pterosaurs from the Solnhofen Limestone of Germany: Taxonomic and Systematic
Implications, in Journal of Vertebrate Paleontology, Bennett, S.C., [Soft
tissue preservation of the cranial crest of the pterosaur Germanodactylus from
Solnhofen], in Journal of Vertebrate Paleontology, Jouve, S., Description of
the skull of a Ctenochasma (Pterosauria) from the latest Jurassic of eastern
France, with a taxonomic revision of European Tithonian Pterodactyloidea], in
Journal of Vertebrate Paleontology,Frey, E., and Martill, D.M., Soft tissue
preservation in a specimen of Pterodactylus kochi (Wagner) from the Upper
Jurassic of Germany, in Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie,
Abhandlungen, Cuvier, G., Mémoire sur le squelette fossile d'un reptile volant
des environs d'Aichstedt, que quelques naturalistes ont pris pour un oiseau, et
dont nous formons un genre de Sauriens, sous le nom de Petro-Dactyle, in
Annales du Muséum national d'Histoire Naturelle, Paris, Taquet, P., and Padian,
K., The earliest known restoration of a pterosaur and the philosophical origins
of Cuvier's Ossemens Fossiles, in Comptes Rendus Palevol, Cuvier, (Pterodactylus
longirostris) in Isis von Oken, Jena; Kellner,"Pterosaur phylogeny and
comments on the evolutionary history of the group", in Buffetaut, E. and
Mazin, J.-M., Evolution and Palaeobiology of Pterosaurs. Geological Society of
London, Special Publications, London; Unwin,
On the phylogeny and evolutionary history of pterosaurs", in Buffetaut, E.
et Mazin, J.-M., Evolution and Palaeobiology of Pterosaurs. Geological Society
of London, Special Publications, London, Bennett;2 Juvenile specimens of the
pterosaur Germanodactylus cristatus, with a review of the genus], in Journal of
Vertebrate Paleontology,Vidovic e D. M. Martill, Pterodactylus scolopaciceps
Meyer (Pterosauria, Pterodactyloidea) from the Upper Jurassic of Bavaria,
Germany: The Problem of Cryptic Pterosaur Taxa in Early Ontogeny, in PLoS ONE, Vidovic
e David M. Martill, The taxonomy and phylogeny of Diopecephalus kochi (Wagner)
and ‘Germanodactylus rhamphastinus’ (Wagner), in Geological Society, London,
Special Publications, Unwin, The Pterosaurs: From Deep Time, New York, Pi
Press, Brougham, Dialogues on instinct; with analytical view of the researches
on fossil osteology. Knight's weekly vol. Ősi, A., Prondvai, E., et Géczy, B.
The history of Late Jurassic pterosaurs housed in Hungarian collections and the
revision of the holotype of Pterodactylus micronyx Meyer (a ‘Pester Exemplar’). Geological Society,
London, Special Publications, C. Sur quelques Zoolithes du Cabinet d'Histoire
naturelle de S. A. S. E. Palatine et de Bavière, à Mannheim." Acta
Theodoro-Palatinae Mannheim 5 Pars Physica, Wagler, Natürliches System der
Amphibien Munich, Cuvier, G., [Reptile volant]. In: Extrait d'un ouvrage sur
les espèces de quadrupèdes dont on a trouvé les ossemens dans l'intérieur de la
terre, in Journal de Physique, de Chimie et d'Histoire Naturelle, von
Sömmerring, Über einen Ornithocephalus oder über das unbekannten Thier der
Vorwelt, dessen Fossiles Gerippe Collini im 5. Bande der Actorum Academiae
Theodoro-Palatinae nebst einer Abbildung in natürlicher Grösse im Jahre 1784
beschrieb, und welches Gerippe sich gegenwärtig in der Naturalien-Sammlung der
königlichen Akademie der Wissenschaften zu München befindet",
Denkschriften der königlichen bayerischen Akademie der Wissenschaften, München:
mathematisch-physikalische Classe, Cuvier, G. (1812). Recherches sur les
ossemens fossiles. I ed. p. 24, tab. Sömmering, T. v., Über einen
Ornithocephalus brevirostris der Vorwelt, in Denkschr. Kgl. Bayer Akad. Wiss.,
math.phys. Cl., Padian, The case of the bat-winged pterosaur. Typological
taxonomy and the influence of pictorial representation on scientific
perception", in: Czerkas, S. J. and Olson, E. C., eds. Dinosaurs past and
present. An exhibition and symposium organized by the Natural History Museum of
Los Angeles County. Natural History Museum of Los Angeles County and University
of Washington Press, Seattle and London ^ Wellnhofer, Die Pterodactyloidea
(Pterosauria) der Oberjura-Plattenkalke Siiddeutschlands. Bayerische Akademie
der Wissenschaften, Mathematisch-Wissenschaftlichen Klasse, Abhandlungen,
Schmitz, L.; Motani, R., Nocturnality in Dinosaurs Inferred from Scleral Ring
and Orbit Morphology, in Science, Weishampel, D.B., Dodson, P., Oslmolska, The
Dinosauria (Second ed.). University of California Press. Biografia Steve
Parcker John Malam, Dinosauri e altre creature preistoriche. Altri progetti
Collabora a Wikimedia Commons Wikimedia Commons contiene immagini o altri file
su Pterodactylus Collabora a Wikispecies Wikispecies contiene informazioni su
Pterodactylus Collegamenti esterni (EN) Pterodactylus, su Enciclopedia
Britannica. Pterodactylus, su Fossilworks.org.
Biologia Portale Biologia Paleontologia Portale Paleontologia Rettili
Portale Rettili Categoria: Pterosauri. Syncretism and Style
Hypnerotomachia Poliphili and the Italian Renaissance Garden. Most of the
history of Western philosophy and theology from Parmenides through H^el has attempted
to resolve the inherent contradictions between sensation and cognition,
\Tsibih- ty and ideahrt'. However, the paradoxes, antinomies, and incon-
gruities that arise in this quest f)erennially inform numerous paradigms that
underUe the history of art and ideas. This study promenade through the
landscapes and gardens, paintings and poems that have inspired meproposes a
sketch of the implications of such poh'semic and equivocal conventions as the\-
relate to the histor)' of landscape architectiu-e. The origin of modem European
landscape architecture vs-as contemp>oraneous with the rediscover)' of the
beaut)' of nature in the early Renaissance. In The Civilization of the
Renaissance in Italy, Burckhardt describes this paradigm shift in the perception
of the external world, the moment in which the distant Wew, the "land-
scape" proper, was first valorized: But the unmistakable proob of a
deepening effect of nature on tbe human spirit began with Dante. Not only does
he awaken in us by a few \-igorous lines the sense of the morning airs and the
trembling light on the distant ocean, or of the giandeur of the stoim-beaten
torest, but he makes tbe ascent of k)fty peaks, with the only possible obfect
of en^vying the viewthe first man, peihaps, since the days of antiquity who did
so.' This appreciation of natural beauty, couched in the poetry of the sublime,
was further instantiated in the work of PETRARCA, often cited as the first
humanist, indeed the first "mod- ern" man. His relation to the
landscape was intense and manifold, poetic and practical, as he was a gardener
whose favorite site of med- itation was his own gardens at
Fontaine-de-Vaucluse. He describes them in one of his letters: I made two
gardens for myself: one in the shade, appropriate for my studies, which I
called my transalpine Parnassus; it slopes down to the river Sorgue, ending on
inaccessible rocks which can only be reached by birds. The other is closer to
the house, less wild, and situated in the middle of a rapid river. I enter it
by a litde bridge leading from a vaulted grotto, where the sun never
penetrates; I believe that it resembles that small room where CICERONE some-
times went to recite; it is an invitation to study, to which I go at noon.^ Two
gardens, one for each side of his temperament, inspired either reverie or
melancholy; two gardens, one for each extreme of nature, extensive and
picturesque or protective and chthonic; two gardens, one leading towards the
empirical, the other towards the spiritual. For PETRARCA, as for CICERONE, his
predecessor in literature and garden- ing, the landscape was a major source of
inspiration, both literary and empirical; for while these gardens evoked the
great sites of clas- sic culture, they also constituted a rudimentary botanical
laboratory and collection, where Petrarch experimented with different varieties
of plants according to meteorological and astrological conditions, geographic
placement, seasonal growTih, and so forth. He also used these gardens to amass
collections of rare plants. As Gaetane Lamarche-Vadel demonstrates in Jardins
secrets de la Renaissance, such secret gardens, "appertain to the double
register of the fictive and the real, the physical and the mystic; they echo
with the adam- ic garden, the paradigmatic place and origin from which gardens
draw their spiritual energy. It is precisely for this reason that the study of
gardens necessitates formal, cultural, and psychological analyses: the symbolic
significance of any garden is derived from, yet surpasses, its formal
characteristics, and can only be grasped in relation to the artistic works that
both inspired and were inspired by the site. Petrarch's most celebrated
consideration of the landscape is the description of his ascent of Mont
Ventoux, recounted in a letter to Dionisio da Borgo San Sepolcro, written in
1336. In this text, he explains the reason for this difficult ascent: "My
only motive was the wish to see what so great an elevation had to offer."4
Though inspired by literary motivesspecifically, the tale in Livy's History of
Rome^zx recounts Philip of Macedon's ascent of Mount Haemus in Thessaly, with
its attendant viewsthe experience shifted from the literary to the sensory,
where revelation becomes visual. Indeed, the subsequent history of landscape
architecture often reveals mythical tales, literary inspirations, and pictorial
models behind the creation of gardens; here, Petrarch's visionis already
predisposed to concep- tual density by being couched in myth and history.
"At first, owing to the unaccustomed quality of the air and the effect of
the great sweep ofviewspread out before me, I stood like one dazed. I beheld
the clouds under our feet, and what I had read of Athos and Olympus seemed less
incredible as I myself witnessed the same things from a mountain of less
fame."^ The force of the poet's vision surpasses all previous literary
descriptions. Is it the poet's unique, hyperbolic sensibility, or the inherent
magnificence of nature, that is at work here? Or is there a third term that
mediates the poetic imagination and the natural world? The letter continues
with a detailed appreciation of the mul- tiplicity and uniqueness of the
natural world Petrarch witnessed, until the moment he realizes, in a flash of
intuition, that the ascent of the body must be accompanied by a concomitant
ascent of the soul. Thus, opening a copy of Augustine's Confessions he had with
him, he felicitously chanced upon the following passage: "And men go about
to wonder at the heights of the mountains, and the mighty waves of the sea, and
the wide sweep of the rivers, and the circuit of the ocean, and the revolution
of the stars, but themselves they consider not."^ This is the ironic
moment of revelation, where experience becomes allegory and visibility becomes
a metaphor for spirituality: I dosed the book, angry with myself that I should
still be admiring earthly things who might long ago have learned from even the
pagan philosophers that nothing is wonderftil but the soul, which, when great
itself, finds noth- ing great outside itself. Then, in truth, I was satisfied
that I had seen enough of the mountain; I turned my inward eye upon myself, and
from that time not a syllable fell from my lips until we reached the bottom
again. The three major realms that informed early humanist sensibility were
thus interwoven in an allegory of spiritual revelation: inspira- tion from
antiquity, sensitivity to nature, and salvation within Christianity. Certain
technical, mathematical, and financial consider- ations would be added to these
preconditions to localize and system- atize such apperceptions in the creation
of the Italian Renaissance garden. The consequent transmigration and
intercommunication of symbols and allegories would henceforth enrich all the
arts, radical- ly impelling some of them towards their modern forms.^ Within
these rubrics, the major influences on the Renaissance transformation of man's
relation to nature could be schematized as follows. The theological revolution
of Francis of Assisi redeemed nature's state of grace. His "Canticle of Creatures"indeed,
every act of his lifeexpressed a mystical rela- tion to a cosmos in which all
nature was a reflection of God; thus nature itself was the foundation of
spiritual values. As Cassirer explains in The Individual and the Cosmos in
Renaissance Phibsophy, a book that will serve as a metaphysical guide to the
current study: With his new. Christian ideal of love, Francis of Assisi broke
through and rose above that dogmatic and rigid barrier between
"nature" and "spirit." Mystical sentiment tries to permeate
the entirety of existence; before it, barriers of par- ticularity and
individualization dissolve. Love no longer turns only to God, the source and
the transcendent origin of being; nor does it remain confined to the
relationship between man and man, as an immanent ethical relation- ship. It
overflows to all creatures, to the animals and plants, to the sun and the moon,
to the elements and the natural forces. In this unscholastic "nature
mysticism" we find one of the origins of Western ecological and
environmental thought. (Indeed, Pope John Paul 11 proclaimed Francis the patron
saint of ecologists.) Yet, more immediately, he not only redeemed the state of
nature in a postlapsarian world, but praised naturespecifically the picturesque
and fertile central Italian landscape of Umbriawith a glorious and beatific
lyricism that has inspired those who would transform nature according to human
desire and volition into a new form that would become the "humanist"
garden. Yet the major paradigm at work in establishing new ways of experiencing
and re-creating the landscape did not stem from theo- logical transformations;
rather, they arose from the rediscovery of antiquity and the consequent
valorization and appropriation of pagan mythology. This is especially the
case insofar as such myths express a profound connection to the natural world,
as evidenced most notably in OVIDIO (si veda)’s Metamorphosis, Apuleius's The
Golden Ass, Virgil's Eclogues and Georgics, and the writings of Pliny, Cicero,
and Horace, with the latter's crucial notion of ut pictura poesis. The rise of
a new literary scenarization accounted for the expression of a spe- cific sense
of place within nature such that the genius A?a would once again have a voice,
as in ALIGHIERI (si veda)’s Inferno, BOCCACCIO (si veda)’s Decameron
(describing the Villa Palmieri near Florence), Erasmus's Convivium religiosum,
and especially in Petrarch, for whom, as Cassirer notes: "The lyrical mood
does not see in nature the opposite of physical reality; rather it feels
everywhere in nature the traces and the echo of the soul. For Petrarch,
landscape becomes the living mirror of the Ego."^° If one were to
formulate this sensibility in relation to the his- tory of landscape
architecture, it might be said that the new form of garden is no longer
delimited by either cloister walls or restricted cosmological symbolism (the
latter allegorically corresponding to the medieval hortus conclusus, or closed
garden), but rather by the limits of the imagination responding to the very act
of human per- ception. Rather than serving as a static allegorical form, the
garden reveals the dynamic, creative relation between humanity and nature. The
view shifts from the interior (the cloister, the soul) to the exte- rior,
encompassing not only the ambient scene, but also distant views; space is no
longer treated as metaphoric, but is revealed in its localized and
particularized reality. Nature incarnate, in its vast mul- tiplicity, offers
sites of pleasure and wonder, terror and aweprefig- uring the fiiture aesthetic
distinctions of the picturesque, the beau- tifiil, and the sublime. Coincident
with this new sensibility was the development of a system of pictorial
representationthe quattrocento rediscovery and refinement of linear perspectivethat
both drew upon and informed the multifarious Renaissance modes of appreciating
the landscape." The intersection of mathematics, technology, and aes-
thetics in perspectival representations constitutes a major structure that
articulates the reciprocal influences between landscape, garden, literature,
and painting, one that marlcs the subsequent history of landscape architecture.
Here, the varied and often incompatible beauties (ancient and modern) of nature
and painting interacted and enriched each other's iconographies. Specifically,
three works of ALBERTI (si veda) codified the intricate interrelations between
perspective and vision, pictorial representation and landscape architecture:
Delgoverno delta famiglia (c. 1430), a treatise on family life that celebrated
the advan- tages of country living, thus instilling a taste for gardens and the
landscape; Delia pittura (1436), which codified the system of linear
perspective; and De re aedificatoria, which, in establishing
"rational" architectural rules based on ancient models (notably
Vitruvius), necessarily dealt with the question of gardens and sites, with a
particular attention to and fondness for the Italian land- scape.^^ For
Alberti, the most important aspect of choosing a build- ing site was a sloping terrain
with open perspectives from which the countryside could be seen. Though the
view into the garden was protected by enclosures, the slope of the terrain
established views of the distant landscape. Furthermore, the garden was
conceived in direct relationship with the villa as a sort of prolongation of
the architecture, thus bringing the outdoors in, all the while linking the
cultivated garden with the wild spaces beyond to establish an archi- tectonic
continuity between the natural and the human realms. Such strategies, both
structural and narrative, offer a dynamic, com- plex synthesis linking the
constructed, geometrized spaces of habita- tions with the non-geometric,
organic realms of the natural world. Alberti's text proffers many of the
characteristics of the humanist gardens of the Italian Renaissance:'^ the use
of perspective in the deployment of objects and space, grottos and the
"secret garden," symmetrical plantings, groves, clipped and sculpted
plants (topiary and espalier), architectural details, and statues of mytho-
logical figures as invocations of ancient culture, surprise effects caused by
both perspectival and technical means, and especially the myriad uses of
waterfountains, pools, canals, panerres, troughs, water staircases and theaters,
hydraulic organs and automata, even artificial rain and water jokes {giochi
d'acqua). It was through the use of water that both illusion and motion were
introduced into land- scaf)e architecture, creating the sort of instability,
surprise, and evanescence that would become central to the baroque sensibility,
with its taste for motion, dematerialization, dissimulation, and
contradiction.'** This irmiijdng of artifice, theatricality, and nature was
well expressed in that epoch by the sixteenth-century philosopher JacofK)
Bonfadio, influenced by Petrarch: "I have done much that nature, combined
with an, has turned into artifice. From the two has emerged a 'third nature,'
to which I can give no name."'' Such a "third nature" might well
be a synonym of the garden itself, for how- ever "natural" a garden
may be (as in the ideal of the eighteenth-cen- tury EngUsh garden, where the
desire to dissimulate all artifice estab- hshed a simulacrum of wild nature),
its forms always evince aesthetic, even painterly, paradigms (even true for the
notion of "vir- gin" nanire in the North American landscape, as will
be explored in a subsequent chapter). Yet this "third nature" is
never a purely for- mal artifact: it is always enmeshed in both philosophical
and narra- tive systems, as exemplified by Petrarch's appreciation of the land-
scape. Henceforth, the history of landscape architecture will entail the
intertwining and hybrid histories of poetry, literature, philoso- phy,
painting, sculpnire, architecture, surveying, hydrauhcs, and botany. In order
to grasp the conceptual and cultural systems that influenced the sensibilities,
as well as the forms, that underlie the Italian Renaissance humanist garden, a
synopsis of the philosophical trajectory of the Platonic ACCADEMIA of Florence,
found- ed by FICINO under the auspices of the Medici, is in order. The
principal foundational tenets of Renaissance ontology and epis- temology were
expressed by Nicholas Cusanus in De docta ignorantia, the initial systematic
philosophical study that began to modify the relatively rigid and often
dogmatic closure and hairsplitting of medieval scholasticism. According to
medieval thought, the closed, ordered, hierarchical universe, that "great
chain of being" of ecclesiastic Aristotelianism, was one with a moral and
religious systemof judgment and salvation in which the role of epis- temology
was a ftmction of man's limited place in that system.'^ Though Cusanus's
writings never called the theological foundation of this system into question,
they did entail a radical epistemologi- cal shift, insofar as the relation
between absolute divinity and finite humanity was no longer taken as
dogmatically posited, but was rather analyzed according to human limitations.
This revision of the ontological ratio between the absolute and the empirical
implies an indeterminable conceptual relation to infinity. Cusanus's key
princi- pleexpanding on certain nominalist analysesis that there exists no
possible proportion between the finite and the infinite, thus loos- ening the
bond that had held together scholastic theology and logic within a homogeneous
system. As a result of this separation of realms (human from divine, relative
from absolute infinity), the syl- logistics of speculative theology and
metaphysics would henceforth become disciplines distinct from logic and
mathematics, prefiguring the materialistic quest for a universal
systematization of knowledge that culminated in the ideal of the Cartesian
mathesis universalis. The amor Dei intellecttmlis (the intellectual component
of the love of God, prefiguring the notion of "Platonic love" that
inspired the neoplatonism of the Florentine Academy) established a new mystical
theology. Yet, by strictly delimiting such mysticism to its proper the-
ological domainthe ultimately unknowable realm of the dens absconditus, the
hidden godthe ftiture development of the worldly sciences would not be impeded.
Theology and mathematics would henceforth proffer incompatible yet
complementary worldviews. Central to this speculation is the principle of the
docta ignorantia, a "learned ignorance" based not on passive mystical
con- templation but on active mathematical thought, revealing the unknowable
nature of divinity, which can only be expressed in con- tradiction and antithesis.
This results from the unfathomable nature of God, such that the maximal
ontological conditions of existence are constituted by a qualitative, not a
quantitative, determination whence the cognitive paradoxes that result from all
intellectual attempts to resolve the divine mysteries. All human thought oper-
ates according to finite determinations, generating predicable and measurable
differences; yet beyond any given determination, an absolute term can always be
postulated, even if it is not deter- minable. However, between the finite and
the infinite there is no common term, thus no possible predication. This is a
metaphysics of maximal contradiction, of complicatio, not explicatio. The
infini- ty of the godhead is unpredicable and inexpressible. Whence the necessity
of differentiating between the infinite and the indefinite, wherein the
mutually exclusive relation between the ideal, uncondi- tioned, indeterminable
realm of the divine and the empirical, con- ditioned, determinable realm of the
human. Where the axiomatic knowledge of mathematics fails, the limits of
comprehensibility end, and the realm of negative theology begins. Knowledge,
for Cusanus, was the progression of thought towards its incomprehensible
limits, in the attempt to understand the fundamental ontological contradictions
of existence. Whence the notion of the coincidentia oppositorum, the
coincidence of oppo- sitesthe very form of such ignorancewhich is the outcome
of this new metaphysical speculation, revealing the limits of the ancient philosophical
dichotomy of immanence and transcendence, thought and being. The infinity of
the godhead is indeterminable yet appar- ent to human knowledge precisely in
terms of our "learned igno- rance," which evolves an intuition of
what surpasses the limits of human cognition. As Jaspers explains:
"Speculative thinking must remain the thinking of the unthinkable, it must
preserve an unresolvable tension. The fundamental concept remains paradoxi-
cal."'7 Thus the docta ignorantia establishes a worldly, human domain of
knowledge, apart from theological speculation, differen- tiating the calculable
and operable mathematical infinity from the impenetrable infinity of God. Here,
knowledge becomes an active function of the dynamics of attempting to connect
the impercepti- ble universal to the sensible particular, with its attendant
concrete symbolizations. Not only did this system offer a foundation for modern
science and mathematical speculation, but it also estab- lished the grounds for
a new, "rationalized" aesthetics, as explained by Cassirer: The De
docta ignorantia had begun with the proposition that all knowledge is definable
as measurement. Accordingly, it had established as the medium of knowledge the
concept of proportion, which contains within it, as a condi- tion, the
possibility of measurement. Comparativa est omnis inquisitio, medio
proportionis uteris. But proportion is not just a logical-mathematical concept:
it is also a basic concept of aesthetics Thus, the speculative-philosophical,
the technical-mathematical, and the artistic tendencies of the period converge
in the concept of proportion. And this convergence makes the problem of form
one of the central problems of Renaissance culture.'^ In the arts, this is most
apparent in the relation between theory and practice in VINCI (si veda) and ALBERTI
(si veda), the latter of whom had direct links with Cusanus, utilizing
Cusanus's specula- tions in his own work. Yet while Cusanus was mainly
preoccupied with mathematical and cosmological issues, the philosophers of the
Platonic Academy of Florence were especially concerned with the role of beauty
as a spiritual value and so extended his studies into other realms. Following
Cusanus, beauty was deemed an objective value determined by measure,
proportion, and harmony. Beauty might exist as an intelligible sign of God, but
it is gauged according to human proportions, values, and limits. A year before
his death, Cosimo de’ MEDICI (si veda) wrote, in a letter to FICINO (si veda). "Yesterday
I arrived at my Villa Carreggi, not to cultivate the fields, but my soul.
"'9 This sentimentwhere inner and outer nature exist in reciprocal
symbolic resonancewas fully in accord with FICINO (si veda)’s philosophical
temperament, as it was in the Medici's Villa Carreggi in Florence where Ficino
founded his famed Academy. Here, the gardens provided a site of retreat.
inspiration, meditation, and discourse, while the villa ofifered a ver- itable
compendium of the arts, with its library, music room, and gal- leries of
artworks. This would suggest not only that nature and its aesthetic simulacrum,
the garden, played a major role in Ficino's philosophy, but also that a
consideration of his philosophical system might bear upon our understanding of
the landscape and develop- ments in landscape architecture of the period. On
the basis of an expanded model of the principle of the coincidence of
opposites, Ficino demonstrated the central place of man in the universe. In his
cosmology, the soul is the privileged midpoint between the intellectual and the
sensible world, mediating the higher and lower realms, dynamically embracing
the universe through the process of knowing and self-determination. The soul is
the means by which the universe reflects upon itself through a dynamic unity,
as opposed to the static hierarchy posited by scholas- ticism. Whence the new
status of the dignity of man, who is seen (following Plato's tripartite
schematization of the soul) to share attributes with both the lower and the
higher beings, midway between the cosmic mind and the cosmic soul above, and
the realms of nature and of pure, formless matter below. As the terms of this
hierarchy are emanations of God (following Plotinus's mystical read- ing of
Plato, and hardly distant, either intellectually or geographi- cally, from
Saint Francis's nature mysticism), all cosmic zones par- ticipate in, and
somehow symbolize, divine creation. All realms of existence are therefore
interconnected, and the cohesion of the cos- mos is reflected in the microcosm
of human intelligence. As Cassirer writes of a Ficino dialogue between God and
the soul: God says: "I fill and penetrate and contain heaven and earth; I
fill and am not filled because I am fullness itself. I penetrate and am not
penetrated, because I am the power of penetration. I contain and am not
contained, because I myself am the faculty of containing." But all these
predicates claimed by the divinity are now equally attributable to the human
soul}° As such, fact becomes truth, and the world becomes meaningful, through
the ^rf of cognition; symbols can be effectively derived from all facts,
objects, and events; thought is liberated to become a cre- ative, and not
merely reflective, activity. Inspired by the theory of love developed in
Plato's Symposium and Phaedrus, FICINO (si veda) places mystical love (in a
manner very differ- ent from that of Saint Francis's more immediately sensual
and intu- itive mysticism) at the center of his system, as a cosmological, and
not a psychological, principle. Erwin Panofsky elaborates: Love is the motive
power which causes God—or rather by which God caus- es Himself—to effuse His
essence into the world, and which, inversely, caus- es His creatures to seek
reunion with Him. According to Ficino, amor is only another name for that
self-reverting current {circuitus spiritualise from God to the world and from
the world to God. The loving individual inserts himself into this mystical
circuit.^' Whence the much misunderstood notion of ;he highest form of love,
"Platonic love," that "divine madness" which is the source
of poetic inspiration and genius as introduced by Plato, enriched by Plotinus,
Augustine, and the twelfth-century Neoplatonists, and transformed by Ficino.
Such love entails a desire guided by cogni- tion, which seeks as its ultimate
goal the beauty diffused throughout the universe. The contradictory and
oppositional totality of love is symbolized by the two Venuses, celestial and
natural, representing sacred and profane love: beauty as supercelestial,
intelligible, and immaterial, and beauty as particularized and perceptible in
the cor- poreal world.^^ Within this context, three sorts of love are possible:
amor divinus (divine love, ruled by the intellect), amor humanus (human love,
ruled by all the other faculties of the soul), and amor ferinus (bestial love,
which is tantamount to insanity). Love is the factor that mediates the higher
and lower worlds, transcendence and immanence, cognition and perception.
Cassirer stresses the import of this theory for an incipient humanism: This
contradictory nature of Eros constitutes the truly active moment of the
Platonic cosmos. A dynamic motif penetrates the static complex of the uni-
verse. The world of appearance and the world of love no longer stand simply
opposed to each other; rather, the appearance itself "strives" for
the idea. Love is both psychological and theological, human and divine, con-
templative and active, intellectual and passional; it achieves a central
epistemological status due to its vast, synthesizing function; it is
ontologically all-encompassing precisely because of its profoundly paradoxical
nature—a complex scenario that will be dramatized, in a manner crucial to the
subsequent history of landscape architecture, in Francesco Colonnas
Hypnerotomachia Poliphili, discussed later in this chapter. In this context,
the entirety of creation is an emanation of God, therefore the realm of nature
is no longer deemed evil, for only nonbeing is evil. Panofsky: Thus the Realm
of Nature, so full of vigour and beauty as a manifestation of the "divine
influence," when contrasted with the shapelessness and lifelessness of
sheer matter, is, at the same time, a place of unending struggle, ugliness and
distress, when contrasted with the celestial, let alone the super-celestial
world.^ The human soul is the site of the reflection and expression, if not
quite the resolution or synthesis, of these universal antinomies and
oppositions. The spiritual is present in the natural world, such that, a
fortiori, nature offers itself for human expression in terms of what Panofsky
terms zpaysage moralise {moraliTjed landscape). As such, the- ological and
cosmological symbolism is not at all obviated by the real- ism and
perspectivalism of quattrocento art. Quite to the contrary, it offers a
supplemental semiotic layer to imagery and allegory, adding the realm of
"perspective as symbolic form," as Panofsky stated it, to previous
symbolic systems. In fact, within this theological cosmology, all symbols and
objects are simultaneously moralized and humanized. This transformation of
vision and knowledge holds great promise for the arts, and especially for
landscape architecture, insofar as the benevolence of the natural world is now
theorized as a modality of divine love, and thus connected to what will later
be subsumed under the rubric of the sublime through the human act of
contemplation. In this theory of Platonic love, the artists of the Renaissance
found a system that expressed their most profound aesthetic con- cerns, notably
that the eternal values of beauty and harmony they sought need be expressed
through material forms. Thus the artist is necessarily a mediator of the
spiritual and the sensible realms. The very nature of artistic creativity, in
all its complexity, paradox, and multiplicity, was expressed therein. Cassirer
delineates what is aes- thetically at stake: The enigmatic double nature of the
artist, his dedication to the world of sen- sible appearance and his constant
reaching and striving beyond it, now seemed to be comprehended, and through
this comprehension really justified for the first time. The theodicy of the
world given by Ficino in his doctrine of Eros had, at the same time, become the
true theodicy of art. For the task of the artist, precisely like that of Eros,
is always to join things that are sepa- rate and opposed. He seeks the
"invisible" in the "visible," the "intelligible"
in the "sensible." Although his intuition and his art are determined
by his vision of the pure form, he only truly possesses this pure form if he
succeeds in realizing it in matter. The artist feels this tension, this polar
opposition of the ^5 elements of being more deeply than anyone else. This new
metaphysics of art was in great part based upon the notion of the representable
order of nature. The subsequent imaging of the world became a function of the
profound affinities between mathe- matical research and aesthetic production,
insofar as they both share a sense of form, based on the newly representable
order of the cos- mos. Cassirer: "For now, the mathematical idea, the a
priori' of pro- portion and of harmony, constitutes the common principle of
empirical reality and of artistic beauty. "^^ And as Cassirer insists,
regarding the primacy of form in the Renaissance poetry of writers such as
Dante and Petrarch, such lyricism does not express a preex- istent reality with
a standard form, but creates a new inner reality by giving it a new form:
"stylistics becomes the model and guide for the theory of
categories."^'' This claim may be generalized for the textu- al arts (philosophy,
rhetoric, and dialectics) and extrapolated for the visual arts. It was, indeed,
a model for the new nature of thought, where style is not a formal effect
bounded by the limitations of sheer representation, but rather where
representation itself is a creative act. Within this context, the garden would
no longer be conceived as merely a microcosmic or Edenic symbol, nor as a
theological alle- gory of the body of the Virgin. In a sense, every theory of
the micro- cosm is a theory of mimesis, of levels of representation.
Henceforth, there would be a reciprocal relationship between the mimetic activ-
ity of art and the perception of nature, such that, concurrently, art would
attempt to represent nature, and nature would be seen according to the work of
art. Consequently, mimesis would play a decreasing metaphysical role in the
light of the new theories of human creativity and productivity. Mediating this
reciprocity, the garden would be a "third nature," simultaneously
patterned upon the idealizations of art and reinventing the way that the
landscape was experienced. This aes- thetic was summed up by Giordano Bruno in
Eroicifuroi: "Rules are not the source of poetry, but poetry is the source
of rules, and there are as many rules as there are real poets. "^^
"Nature" had always been, and would always be, invented. But now, the
verity of this perpetual reinvention, its cultural inexorability, was
recognized and thematized as a function of artistic creativity. The ultimate
extrapolation of this mode of philosophical specula- tion was achieved by
Giovanni Pico della Mirandola (1463-94), a disciple of Ficino who joined the
Florentine Academy a quarter of a century after its inception. ^9 Xhe radical
aspect of Pico's thought was the reversal of the relation between being and
becoming or acting in the cosmic hierarchy, aproblem predicated on the role of
freedom. In the scholastic universe, every being, including the human being,
had a fixed place in the cosmic hierarchy; the sphere of human voli- tion and
cognition was strictly delimited and conditioned. For Ficino, to the contrary,
though man's role in the universe was to rec- ognize and celebrate the entirety
of creation, human difference and dignity consisted in man's role as a
metaphysical mediator between the higher and lower realms. Pico radicalized and
potentialized this mediative role by positing the entirety of the cosmic
hierarchy as man's proper place. Thus man, endowed with no essential particu-
larities, no longer had a fixed place in the cosmic hierarchy: the placement of
each person within the cosmos was a function of indi- vidual activity, so that
man could degenerate towards the beasts or ascend towards God, according to the
value of his acts. Human nature consisted precisely in not having a predefined
nature or form. In this proto-existentialist philosophy, man's being is defined
as becoming; man's essence is constituted by the unique trajectory of each
individual existence. In this system, where existence precedes essence,
coincide the roots of both Pascalian anguish and existential optimism; the
origins of both a theological anxiety at the eclipse of God and the joys of a
radical liberation of the human soul. Though the system still operated within a
Christian ethos, it established the preconditions for a secular realm of
thought. This openness towards the world implied that human volition and
knowledge must traverse the entire cosmos in order to achieve individual
spiritual fiilfillment. As Pico wrote, concerning the creation of man, in his
Oration on the Dignity ofMan, At last the best of artisans ordained that that
creature to whom He had been able to give nothing proper to himself should have
joint possession of what- ever had been peculiar to each of the different kinds
of being. He therefore took man as a creature of indeterminate nature and,
assigning him a place in the middle of the world, addressed him thus:
"Neither a fixed abode nor a form that is thine alone nor any function
peculiar to thyself have we given thee, Adam, to the end that according to thy
longing and according to thy judgment thou mayest have and possess what abode,
what form, and what functions thou thyself shalt desire. The nature of all
other beings is limited and constrained within the bounds of the laws
prescribed by Us. Thou, con- strained by no limits, in accordance with thine
own free will, in whose hand We have placed thee, shall ordain for thyself the
limits of thy nature. We have set thee at the worlds center that thou mayest
from thence more easily observe whatever is in the world. We have made thee
neither of heaven nor of earth, neither mortal nor immortal, so that with
freedom of choice and with honor, as though the maker and molder of thyself,
thou mayest fashion thyself in whatever shape thou shalt prefer. Thou shalt
have the power to degenerate into the lower forms of life, which are brutish.
Thou shalt have the power, out of thy soul's judgment, to be reborn into the
higher forms, which "'° This self-transforming, metamorphosing nature is
ever-changing, establishing no fixed form. In the aesthetic realm, Pico's
theory of total potentiality and mutability justified a renaissance of artistic
cre- ativity, with a newfound juxtaposition and inmixing of forms, styles, and
symbols. This metaphysics of action and creativity is at the ori- gin of an
aesthetic lineage leading to the baroque and culminating in romanticism. It is
interesting to note that Pico's philosophy was dramatized by the Spanish
humanist Juan Luis Vives (1492-540) in Fabula de homine (c. 1518), where the
full mimetic powers of protean man are acted out on the stage of the Roman
gods. After imitating the gamut of natural forms, man achieves a
quasi-apotheosis: "The gods were not expecting to see him in more shapes
when, behold, he was made into one of their own race, surpassing the nature of
man and relying entirely upon a very wise mind Man, just as he had watched the
plays with the highest gods, now reclined with them at the banquet."^' But
this theatricality did not end with the allegori- cal staging of theology in a
mythical setting; Vives also considered the implications of this apotheosis,
entailing newfound powers of human creativity in relation to the observation of
the natural world, claiming, all that is wanted is a certain power of
observation. So he will observe the nature of things in the heavens in cloudy
and clear weather, in the plains, in the mountains, in the woods. Hence he will
seek out and get to know many things about those who inhabit such spots. Let
him have recourse to garden- ers, husbandmen, shepherds and hunters ... for no
man can possibly make all observations without help in such a multitude and
variety of directions.'^ This protean ontology was not lost on the natural
sciences. The specificity of landscape would be determined with increasing
preci- sion following the development of the new sciences of geography,
astronomy, meteorology, botany, zoology, etcetera; furthermore, the physical
sciences would increasingly serve the arts, with all their the- ological and
metaphysical symbolism, however archaic or obscure. Already in this epoch, the
hortus conclusus, the enclosed clois- ter gardens of the medieval monasteries,
gave way to the secret gar- dens of the Renaissance, and later to the more
systematically orga- nized botanic gardens, initiated in Venice in the
fifteenth and sixteenth centuries, with their increasingly open collections of
in- digenous and exotic plants. When the first public botanic garden was
created in Padua in 1545, the secret garden gave way to the pub- lic garden. As
explained by Gaetane Lamarche-Vadel, The secret garden henceforth became a
laboratory of minutious observations of all the states of plants' growth, of
their reactions to the seasons, climates, and adoptive soils. Petrarch already
gave himself over to such scrupulous experimentations and annotations in his
gardens at Vaucluse, The attempts at transplanting pursued a century later
accelerated and changed in scale: the '' exchanges were no longer local but
intercontinental. Unknown roots from the New World arrived to be planted in the
ancient earth of the Old World; new names of plants abounded; exotic herbs,
spices, and produce transformed cuisine; old maladies found cures; the eye
received novel pleasures. What arrived to incite mystery and wonder slowly gave
way to knowledge and order: the notion of the world as a closed microcosm was
replaced by the con- cept of an infinite universe, open to sensory observation
and increas- ingly rational classification. Each new botanical discovery
demand- ed a place on the cosmic great chain of being; as the examples became
more and more numerous, and less and less coherent with the previously
contrived system of botanic knowledge, the old cate- gories became insufficient
to the task, forcing both a new system of classification and ultimately an
entirely new conception of the cos- mos (coherent with analogous discoveries in
the other sciences, notably those of the great Copernican and Galilean
astronomical revolutions). Under the stress of an increasingly heterogeneous
empirical field of objects collected, beginning in the fifteenth centu- ry,
from the corners of the earth—including all the orders: animal, vegetable,
mineral—the old system of classes was subverted and transformed. These objects
decorated both cabinets of curiosity and gardens (living, outdoor cabinets of
curiosity), radically transform- ing the order of nature—including the
aestheticized reordering of nature that is the garden—in a scenario of
hybridization beyond any adequately totalizing knowledge. Hybrid species gave
rise to hybrid thoughts. However, as this process of demythification was a slow
one (evolving over the centuries), each epoch bore a particular ratio of the
inmixing of myth and science—a ratio that would remain crucial to all aesthetic
representations and transformations of the landscape. Ficino's notion that all
of creation is divine and beautiful opened the way for the historicizing of
knowledge, which is one of the key tenets of humanist thought, no longer
restricted to the Christian limitations of scholastic scholarship. For if all
cosmologi- cal levels of the universe participate in divine goodness and
beauty, then by extension all historical moments of thought participate, albeit
partially, in universal truth. The result was a new syncretism, most
immediately effected by Ficino in a reconciliation of Platonic and Aristotelian
systems, but also extending to the positive recon- sideration of such thinkers
as Plato, Moses, Zoroaster, Hermes Trismegistos, Orpheus, Pythagoras, Virgil, and
Plotinus. Further- more, the implications of this intellectual openness and
mobility were vast for both philosophical historicism and a theory of natural
religion: the fact that consciousness must survey the entirety of the universe
implied the necessity of discerning the truth value of every system of thought.
Christian or otherwise, insofar as they all partake of a vaster universal
truth. Pico's syncretism was even greater than that of Ficino, including not
only Ficino's sources but also the Greek, Latin, and Arabic commentators of
Aristotle, as well as the Jewish Cabalists. Furthermore, and crucial for modern
hermeneu- tics, Pico went beyond the medieval scheme of interpreting scripture
at four different levels—literal, allegorical, moral, and anagogical according
to a hermeneutic centered on the master narrative of the Bible. Rather, he
argued for a multiplicity of meanings to scripture, as heterogeneous and
polyvalent as the complexity of the universe to which they pertained. In Pagan
Mysteries of the Renaissance, Edgar Wind discusses the implications of Pico's
conceptual revolution for art and aesthetics. The notion of the deus
absconditus, the hidden God, implies that no single symbolization of God can be
adequate, for God is fundamen- tally nonrepresentable. Witness Cusanus's
discussion, in De docta ignorantia, of the many names of the pagan gods: All
these names are but the unfolding of the one ineffable name, and in so far as
the name truly belonging to God is infinite, it embraces innumerable such names
derived from particular perfections. Hence the unfolding of the divine name is
multiple, and always capable of increase, and each single name is related to
the true and ineffable name as the finite is related to the infinite.^'* As
Wind suggests, "Poetic pluralism is the necessary corollary to the radical
mysticism of the One. This polytheistic, or at least poly- morphic, vision of
the deity achieved the reconciliation of theologi- cal opposites in the hidden
God, necessitating an application of the intellectual syncretisms of Ficino and
Pico. Yet those irreconcilable opposites, w^hich previously could only have
been united within God, could now be provisionally reconciled in human
conscious- ness. But insofar as this central theological doctrine could only be
stated in the form of a paradox, its manifold expressions, whether conceptual,
symbolic, pictorial, or ornamental, needed to share the conceptual and
ontologicaJ equivocation of its foundation. This would be the source of a new
iconographic richness in the arts. Pico was intimately familiar with the
ancient pagan mystery religions being rediscovered during his time, as well as
with the role of initiation in the acquisition of knowledge; indeed, he had
planned to write a book on the subject entitled Poetica theobgia. He discerned
the various formal levels of these mysteries—ritualistic, figurative, and
magical—all of which were continuously intermin- gled during the Renaissance.
Within these systems, truth was always hidden, to be revealed only to the
initiated through hieroglyphs, fables, and myths. The dissimulation of truth
was a protection against profanation; revelation was thus a function of
disguise, dis- simulation, concealment, equivocation, and ambiguity. Wind's
analysis of the much-admired Renaissance maxim, ^^- tina lente (make haste
slowly), which originated in Aulus Gellius's Nodes Atticæ, is a concrete case
in point. This oxy- moron simultaneously sums up, at a poetic level of
understanding, the metaphysical principle of divine totalization, the
epistemological principle of the limits of human comprehension, and a certain
eth- ical principle for regulating one's earthly existence. Here, the meta-
physical is reduced to representable (and thus apparently compre- hensible)
oxymoronic hieroglyphs or emblems—such as a dolphin around an anchor, a
butterfly on a crab, an eagle and a lamb, and countless others—all intended,
"to signify the rule of life that ripeness is achieved by a grovi^ih of
strength in which quickness and "^*^ steadiness are equally developed.
Metaphysics is thus expressed in the realm of popular imagery by reducing
philosophy to the emblematic. The result of this reduction of the cognitive to
imagery is that while aesthetics always implies a metaphysics, metaphysics is
no longer the prime guarantor of aesthetics. This is apparent, for example, in
a seminal^'' book in the his- tory of Western gardens, Francesco Colonna's
Hypnerotomachia Poliphili (The Strife of Love in a Dream). Here numerous
versions oifestina lente are illustrated; each one provides a unique nuance to
the idea, specifically attuned to the demands of the narrative. As Wind
explains, these emblems in fact serve as part of the initiatory mechanism of
the allegory. The plan of the novel, so often quoted and so little read, is to
"initiate" the soul into its own secret destiny—the final union of
Love and Death, for which Hypneros (the sleeping i,rosfuneraire) served as a
poetic image. The way leads through a series of bitter-sweet progressions where
the very first steps already foreshadow the ultimate mystery oi Adonia, which
is the sacred mar- riage of Pleasure and Pain.^^ The coincidence of opposites
is revealed through sundry conjunc- tions, such that not only the marvels and
miracles of the world, but also its most commonplace objects, reveal human
destiny. Needless to say, if basic imagery is thus manipulated, the most
complex forms of expression—the arts, including landscape architecture—^will
bear witness to similar metaphysical formations and deformations. These
techniques lead to the realm ofwhat, as Cassirer reminds us, Goethe referred to
as an "exact sensible fantasy,"^^ where science, nature, and art
coalesce in an empirical realm that utilizes its own standards, paradigms, and
forms; where abstraction and vision merge; and where fantasy and theory,
literature and metaphysics, share a com- mon ground of expression. If poetry
and images were but a veil upon the truth, they nev- ertheless offered an
alternate entry into the theological system, a means of circumventing the
obvious social restrictions of a more the- ological approach. This syncretism
was reciprocal: "An element of doctrine was thus imparted to classical
myths, and an element of poetry to canonical doctrines. Thus there obtained a
hybridization of elements within imagery; theological connotations were granted
to secular figures, and, conversely, sacred scenes evinced secular and
contemporary truths. What Wind termed a "transference of types'' was in
fact more than a stylistic feature of Renaissance art; it estab- lished an
epistemological overture that indicated the metaphysical foundations of a major
lineage of subsequent art and aesthetics. This syncretism was not lost on the
arts. Though earlier hybrid works were evident in both pastoral dramas and
mystery plays, the first Gesamtkunstwerk proper, in the contemporary sense of
the term, was the opera, developed at the end of the sixteenth century, with
the appearance of Peri's Euridice created in Florence in 1600, and Monteverdi's
Orfeo created in Mantua in 1607. Monteverdi utilized all the resources of the
art, ancient or new. This distinc- tion between old and new, most honored
around 1600, held little value for him. Thus on every page one finds archaic
connections of tunes, traditional procedures of writing and orchestration, as
well as modulations, dissonances, enharmonics, and chromaticisms engendered by
tonality, by Greek metrics, and by the rhythmics of declamation. But what
pertained uniquely to Monteverdi was his knowledge of gauging, choosing,
blending, and ordering all these elements to create a moving and animated work
with great lyrical inspiration."*^ Beginning with Orfeo, Monteverdi
established a musical synthesis of court airs, madrigals, recitative, canzone,
and arioso; this entailed a corresponding scenographic synthesis of the varied
arts. As the Cartesian mathesis universalis sought the synthesis of the
sciences in a unified theory, so would the opera syncretize the arts on the
spatially homogeneous, but stylistically heterogeneous, stage of baroque drama.
And yet, structurally speaking, it might be argued that the humanist garden of
the Italian Renaissance is the major precursor of the totalizing artwork,
insofar as it already served as the ground, synthesis, and scenarization of all
the other arts. “Hypnerotomachia Poliphili” of Colonna was published in Venice
in 1499."^^ The tale consists of the phantas- mic quest of Poliphilus,
presented as an initiatory erotic drama couched in the form of a dream,
recounting the protagonist's expe- riences and tribulations as he searches for
his beloved Polia. Beginning in the anguishing soHtude of a wild, dark,
labyrinthine forest, he finally emerges, by invoking divine guidance, into a
beau- tiful, sunny landscape of absolute perfection. Here he discovers a world
filled with gardens and palaces, containing enigmatic and emblematic monumental
sculptures and ruins representing the arts of the ancient cultures of Egypt,
Greece, and Rome, such as pyra- mids, obelisks, and temples, all evincing a
perfection lost in the con- temporary epoch. The archaic is brought into the
service of the arcane. The allegory then thickens as Poliphilus continues his
Neoplatonic quest towards love and truth, encountering five girls representing
the five senses, a queen symbolizing free will, and final- ly two young women
symbolizing reason and volition. After visiting the palace, guided by the
latter two women, he is taken to the three palace gardens, which are ultimate
expressions of human artifice: gardens of glass, silk, and gold. This passage
is worth quoting at length, as the descriptions of gardens in the
Hypnerotomachia Poliphili are of inestimable importance in the subsequent
history, imaginary and practical, of landscape architecture. When we arrived at
the enclosure of orange trees, Logistic said to me: "Poliphilus, you have
already seen many singular things, but there are four more no less singular
that you must see." Then she led me to the left of the palace, to a
beautiful orchard as large in circumference as the entire dwelling where the
queen made her residence. Around it, all along the walls, there were parterres
planted in cases, intermixing box-trees and cypresses, that is to say a cypress
between two box-trees, with trunks and branches of pure gold, and leaves of
glass so perfectly imitated that they could have been taken for nat- ural. The
box-trees were topped with spheres one foot high, and the cypress- es with
points twice as high. There were also plants and flowers imitated in glass, in
many colors, forms and types, all resembling natural ones. The planks of the
cases were, as an enclosure, surrounded with slides of glass, gild- ed and
painted with beautifiil scenes. The borders were two inches wide, trimmed with
gold molding on top and bottom, and the corners were cov- ered with small
bevels of golden leaves. The garden was enclosed with pro- truding columns made
of glass imitating jasper, encircled by plants called bindweed or morning glory
with white flowers similar to small bells, all in relief and of the same
colored glass modeled after nature. These columns rested against squared and
ribbed pillars of gold, sup- porting the arcs of the vaulting made of the same
material. Underneath, it was trimmed with glass rhombuses or lozenges, placed
between two moldings. Upon the capitals of the protruding columns were placed
the architrave, the frieze, and the cornice in glass, figures in jasper, as
well as the moldings around it, golden rhombuses with polished and hammered
foliage, such that the rhombuses were a third as wide as the thickness of the
vaulting. The ground plan and the parterre of the garden were made of
compartments composed of knotwork and other graceftil figures, mottled with
plants and flowers of glass with the luster of precious stones. For there was
nothing nat- ural, yet there existed, nevertheless, an odor that was pleasant,
fresh and fit- ting the nature of the plants that were represented, thanks to
some compound with which they were rubbed. I long gazed upon this new sort of
gardening, and found it to be very strange.^^ The brilliance and genius of this
pure artifice invokes Poliphilus's admiration and wonder; the inherent
artificiality of mimesis is revealed. While this garden was never imitated in
its totality, it established a certain sensibility, and many of its elements
have served as models for both details and major elements throughout the his-
tory of landscape architecture—as well as in the subsidiary art of pastry
making, with its parallel history. Poliphilus's discovery of these artificial
wonders continued: "Let us go to the other garden, which is no less
delectable than the one which we just showed him." This garden was on the
other side of the palace, of the same style and size as the one made of glass,
and similar in the disposition of its beds, except that the flowers, trees, and
plants were made of silk, the col- ors imitating those of nature. The box-trees
and the cypresses were arranged as in the preceding garden, with trunks and
branches of gold, and underneath were several simple plants of all types, so
truly crafted that nature would have taken them for her own. For the worker had
artificially given them their odors, with I know not what suitable compounds,
just as in the glass garden. The walls of this garden were made with singular
skill, and at incredible cost. They were assembled with pearls of equal size
and value, upon which was spread a stalk of ivy with leaves of silk, branches
and small creeping runners of pure gold, and the corymbs or raisins of its
fruit of precious stones. And, equidistant around the wall were squared
pillars, with capitols, architraves, friezes and cornices of the same metal,
resting upon it as ornaments. The planks that served as slides were made of
silk embroidered with gold thread, depicting hunting and love scenes so
surprisingly portrayed that the brush could not have done better. The parterre
was covered with green velour resembling a beautiful field at the beginning of
the month of April. 45 They then enter a third garden, in which is located a
golden trian- gular obelisk, decorated on its three sides: Logistic turned
towards me and said: "Celestial harmony consists of these three figures,
square, round, and triangular. Know, Poliphilus, that these are ancient
Egyptian hieroglyphs, which have a perpetual affinity and conjunc- tion, signifying:
'the divine and infinite trinity, with a single essence.' The square figure is
dedicated to the divinity, because it is produced from unity, and is unique and
similar in all its parts. The round figure is without end or beginning, as is
God. Around its circumference are contained these three hieroglyphs, whose
property is attributed to the divine nature. The sun which, by its beautifiil
light, creates, conserves, and illuminates all things. The helm or rudder which
signifies the wise government of the universal through infi- nite sapience. The
third, which is a vase full of fire, gives us to understand a "4°
participation of love and charity communicated to us by divine goodness. The
Neoplatonic resonances are worth noting. Continuing his quest, Poliphilus is
confronted with three doors, representing the major paths of life, leading
towards either the glory of God, the plea- sures and wonders of the world, or
love. As Poliphilus chooses the last—justifying the text's extreme
voluptuousness—he is led to the most perfect garden of all, Cythera, residence
of the goddess of Love (and historic site of the Greek cult of Aphrodite):
"That region was dedicated to merciful nature, intended for the habitation
and dwelling of beatified gods and spirits."47 The description of the gar-
dens of Cythera is so complex as to escape precise visualization and defy
synopsis, yet it has inspired much of the Western imagination of landscape
architecture. Here, the new Renaissance sense of nature combines with the
contemporary exigencies of the arts: cosmic symbolism is reflected in
architectural detail, the fecund sensuality of nature is circumscribed by the
most rigorously geometricized geography, and the beauty of the landscape is
accentuated, or even simulated, by the most refined artifice of the artisan's
craft. Each aspect of this site inaugurates a type of perfection later to
become stereotypical. The island is circular, with crystalline earth, beaches
surrounded with ambergris, and its circumference is defined by ordered
plantings of cypresses and bilberry bushes trimmed to perfection every day. The
island's river has a shore adorned with sand mixed with gold and precious
stones, and banks planted with flowers and citrus trees. The island's major
divisions are mathemat- ically organized and separated by porphyry enclosures
of artificial foliage and knotwork decorations interspersed with marble
pilasters; each of these divisions delimits a different sort of planting: oak,
fir, shrubs formed into figures representing the powers of Hercules, pine,
laurel and small shrubs, apple and pear, cherry, heart-cherry and wild-cherry,
plum, peach and apricot, mulberry, fig, pomegran- ate, chestnut, palm, cypress,
walnut, hazelnut, almond and pista- chio, jujube, sorb, loquat, dogwood,
service, cassia, carob, cedar, ebony, and aloes. In what appears as a
prototypical version of Michel Foucault's "Chinese
encyclopedia"—where the introduction of fantastic ele- ments shatters
empirical taxonomy—the animals to be found there are no less diverse, so as to
maintain the Utopian aspect of the site: satyrs, fauns, lions, panthers, snow
leopards, giraffes, elephants, griffins, unicorns, stags, wolves, does,
gazelles, bulls, horses, and an infinity of other species (excepting only those
that are poisonous or ugly). Furthermore, the decorations within the sundry
orchards, prairies, and parterres offer nearly the entire gamut of what shall
become the standard features of Western landscape architecture: trellises,
bowers, altars, decorative bridges, topiary, sculptural and architectural
features, and fountains. There are herb gardens con- taining a variety of
medicinal plants as vast as that of medieval clois- ter gardens, including
absinthe, birthwort, mandragora, fiimitory, devil's milk, sumac, betony,
calamint, lovage, St.-John's-wort, night- shade, peony; and also aromatic and
edible plants such as lettuce, spinach, sorrel, rocket, caraway, artichokes,
chervil, peas, broad beans, purpura, pimpernel, anise, melons, gourds,
cucumbers. chicory, watercress, etcetera. The flowers in the prairies, whose
description evokes the millefleurs backgrounds of medieval tapestries such as
the unicorn cycles, are no less varied, and the parterres, plant- ed with
extremely complex, interlaced, and varied patterns of flowers and other plants,
have become classic models for subsequent gardens. Finally, there is the
veritable "source" and destination of the quest, the mystical
fountain ofVenus (which, most tellingly, remains unillustrated, but for a
schematic ground plan), with columns made of precious stones, detailed
carvings, and zodiacal and mythological symbols. The source of the water could
itself be seen as an allegory for the "third nature" that
characterizes the art of gardens: The cover of this marvelous fountain was made
of a rounded vault like an overturned coupe without a foot, all of a single
piece of crystal, whole and massive, without veins, flaws, hairs, kerfs, or any
macula whatsoever, purer than the water spouting from the solid, artless, raw,
unpolished rock, just as nature made it."** The Italian Renaissance
produced copies, however flawed, of certain aspects of these gardens.
Henceforth, mathematics and mythology would join within the art of landscape
architecture. Yet, however imperfect the imitation, an entire worldview was
evident in these gardens. As Gaetane Lamarche-Vadel remarks, The visions freed
by the reveries are not always images of paradise lost; they also sometimes
prefigure models of a perfection yet to come. The island where Poliphilus ends
his journey is one of those: Venus, in concert with mathe- matical reason,
conceived the plans for this garden. Fecundity is allied with order, measure,
and proportion."*? The metaphysical allegory is always upheld by the most
extreme sen- suality and preciosity. Indeed, one of the inscriptions on the
foun- tain may serve as an epigraph for the entirety of the Hypneroto- machia
Poliphili: "Delectation is like a sparkling dart. No synopsis of the
Hypnerotomachia Poliphili can satisfy, for it is precisely due to the
eccentricity of its quasi-encyclopedic char- acter—through the heterogeneous
allusions and evocations of each object, and the symbolic interrelations
between these objects—that the nature of this synthesizing, moralizing, and
aestheticizing sym- bolic system appears. The heterogeneous enumeration
shatters the effects of mimesis, giving rise to art as an activity of the
autonomous imagination. Such a pluraUstic mode of Usting and narrative para-
taxis operates as a conceptual expansion of horizons, utihzing pre- vious
symbols, forms, and taxonomic schemes retrospectively to recreate their classic
origins; proleptically, they create a modern aes- thetic.^' Here, a vast
syncretism rules the combination of botanic (Egyptian, Cypriot, Greek, Syrian,
etc.), architectural (ancient Greek, Roman, Italian, Gothic, monastic, etc.),
and textual (Pliny, Virgil, Dioscorides, Theophrastus, etc.) elements,
establishing a totality imbued w^ith the most extreme, and fruitful,
anachronisms. And yet, it is perfectly coherent with the Neoplatonic
metaphysical speculation of the epoch; for all classicism is inherently
revisionis- tic, transfiguring ancient forms according to contemporary motives.
It is precisely here that we can appreciate the allegorical weight of ruins in
landscape architecture: signs of an ideal and ide- alized past now disappeared,
symbols of a creative consciousness that recuperates and transforms, indices of
an aestheticization that combines and refines. Hypnerotomachia Poliphili thus
offers not only specific details and general models—based on a synthesis of the
contemporary arts—for the subsequent history of landscape architecture; it also
proffers an aesthetic of complexity, contradiction, and paradox that will
inspire, both consciously and unconsciously, the most profound garden
creations. Its style, plot, and characterizations are complex and
heterogeneous; ancient, medieval, and Renaissance objects are contemporaneously
juxtaposed and overlaid with both sacred and profane symbols; multiple discourses
interweave myth and rational- ism, erotic drama and mundane description,
fantasy and utility, nature and geometry; varied, often contradictory, ideals
of beauty are interwoven. Furthermore, the metaphoric dimension of artifacts is
always apparent, revealing the landscape itself as an emblematic, symbolic, or
allegorical space parallel to the mental state of Poliphilus, in 2i
psychomachia that organizes the dynamic principle of the narrative, as Gilles
Polizzi explains: "Such is the book of Colonna that—in the problematic
conjunction of its books and its subjects, science and desire, the Apuleian
weave of its mysteries and the experiment with natural hieroglyphs—it opens to
a polysemy that makes it a world-book or a monster-book. Crucial for the present
study is the fact that Hypnerotomachia Poliphili stresses the central
importance of narrative in establishing the structure and significance of
gardens in general. For not only is the garden a reflection of mental states,
but its allegorical structure is based upon the active, and not merely mimetic,
aspect of vision as a creative, dynamic, mutable process. This pertains to the
garden's visible and mathematical forms as well as to its visionary and mytho-
logical dimensions. Thus the "objective" geometry and sciences behind
these inventions, the "third nature" realized from combining artifice
and nature, are instantiated or activated, as it were, by the narrative
phantasms of those who created the gardens, and subse- quently by the phantasms
of those who enter them. In Hypneroto- machia Poliphili, the garden is
literally a dream; the real gardens of the world, conversely, are sites that
evoke reverie. The liberated plas- ticity of the imagination—a major
consequence of the new meta- physical system elaborated by Cusanus, Ficino, and
Pico—corre- sponds to the historic relativity and alterability of truth in its
manifold and often contradictory manifestations. For the conditions of the
possibility of any work of art include not only the material and spiritual traditions
of the period, but also all the conceivable phantasms, misreadings, variants,
and heresies—all the paradoxes and paralogisms—of the arcane and often unstated
traditions that are foundational of an epoch. Contradiction, complexity, and
paradox are fundamental principles in both the genesis and the structure
ofWestern landscape architecture. The coherence, formalism, and stylistic
closure all too often sought by historians of gardens in fact dissimulates the
inco- herence, heterogeneity, and conceptual intricacies that underlie most
great gardens. The organic, dynamic, chaotic space of nature is always at odds
with the geometric, static, mathematical space of conceptual form. "Worked
through by the Demon of Time whether in its human and historical manifestations
as narrative, fan- tasy, and destiny, or in its natural manifestations as
seasonal change, growth, decay and death—the garden is a fortiori a dynamic,
syn- thetic, syncretic entity, escaping all formalist definition. Syncretism
and Style 1 Jakob Burckhardt, The Civilization ofthe Renaissance in Italy, vol.
2, trans. Middlemore; New York: Harper et Row), PETRARCA, Lettres familihes et
secrkes (Paris: Bechet); cited in Vadel, Jardins secrets de la Renaissance :
Des astres, des simples, et desprodiges (Paris: L'Harmattan), This book is an
excellent study of the secret garden, from the medieval hortiis conclusus
through the Italian Renaissance giardino segreto to the jardin hermetique. 3
Lamarche-Vadel,Jardinssecrets,11. 4 Francesco Petrarch, "The Ascent of
Mount Ventoux," n.t., in Introduction to Con- temporary Civilization in
the U^if (New York: Columbia Petrarch, "Ascent," 562. 8 Two classic texts
on the trading, inmixing, and syncretism of symbols are: Baltru^aitis, Le moyen
dge fantastique: Antiquites et exotismes dans I'art gothique (Paris:
Flammarion); and Rudolf Wittkower, Allegory and the Migration of Symbols
(London: Thames and Hudson). 9 Ernst Cassirer, The Individual and the Cosmos in
Renaissance Philosophy, trans. Mario Domandi (; Philadelphia: University of
Pennsylvania)
Asthisisprobablythemostanalyzedtopicinarthistory,alonglistofreferences would
here be both inadequate and superfluous. As an introductory note, consider
several classic texts: John White, The Birth and Rebirth ofPictorial Space
(London: Faber et Faber); Pierre Francastel, La figure et le lieu: L'ordre
visuel du Quattrocento {?2ins: Gallimard); Samuel Y. Edgerton, The Renaissance
Rediscovery ofLinear Perspective (New York: Harper et Row; and Hubert Damisch, L'origine
de la perspective {Vaus: Flammarion). The most recent translation is Leon
Battista AJberti, On the Art ofBuilding in Ten Books, trans. Joseph Rykwert,
Neil Leach, Robert Tavernow (Cambridge, MA: MIT). For example,theVillaLante (Bagnaia),theVillad'Este(Tivoli),theBoboli
Gardens of the Palazzo Pitti (Florence), and the various Medici Villas (Rome,
Castello, Poggio, Pratolino, and Fiesole), only to name some of the most
typical and famous. The literature on the Italian Renaissance garden is vast.
For a fine introduction, see Catherine Laroze, Une histoire sensuelle des
jardins (Paris: Olivier Orban; Terry Comito, "The Humanist Garden,"
in Monique Mosser and Georges Teyssot, eds. The Architecture ofWestern Gardens
(Cambridge, MA: MIT Press); and John Dixon Hunt, Garden and Grove (Princeton:
Princeton University Press, 1986), especially 42-58 ("Ovid in the
Garden") and ("Garden and Theatre"). Among the many fine
illustrated books and guides, very usefiil is Judith Chatfield, A Tour
ofItalian Gardens (New York: Rizzoli). Cited in PUPPI (si veda) Nature and Artifice
in the Sixteenth-Century Italian Garden," in Mosser and Teyssot,
Architecture ofWestern Gardens, 53. 16 This section on Cusanus is based on
Cassirer, Individual and Cosmos. On the great chain of being, see Lovejoy, The
Great Chain of Being New York: Harper et Row). 17 KarlJaspers, Anselm and Nicholas
of Cusa, trans. RalphMannheim(NewYork: Harcourt, Brace, Jovanovich. The present
essay presents only the broadest schematization of these complex philosophical
issues—^just enough, it is hoped, to situate their interest in relation to the
development of the Italian Renaissance garden, and thus to inspire the reader
to further investigations. Cassirer, Individual and Cosmos, 51. On the
extension of these issues as they relate to aesthetics in the
seventeenth-century debates between the Cartesians and the Pascalians, see
Allen S. Weiss, Mirrors ofInfinity: The French Formal Garden and 17th-century
Metaphysics (New York: Princeton Architectural Press), Cited in Raymond Marcel,
Marsile Ficin (Paris: Les Belles Lettres) Cassirer, Individual and Cosmos,
190-1; see . On FICINO (si veda), see also Kristeller, Renaissance Thought and
the Arts, Princeton. Panofsky, The Neo-platonic Movement in Florence and North Italy,
Studies in Iconology, New York: Harper et Row. Cassirer, Individual and Cosmos.
Panofsky notes that the vast influence of the notion of neo-platonic love is
effected in both direct and indirect manners, much in the manner that
psychoanalysis is influential for the history of modernism in the arts, even
when inadequately understood. This idea is useful in considering the relations
between theoretical systems and artistic production, where partial readings and
misreadings in no way obviate the efficacy of influence or affinities. Bloom's
The Anxiety ofInfluence, Oxford, remains the most subtle analysis of the role
of misprision in artistic creation. In relation to the experience of the
Italian garden, Hunt, in Garden and Grove, makes a parallel claim, referring to
a study by Bruno of an allegory of art and nature in the Villa Lante. Iconographical
studies usually consider, as does this, only meanings inscribed in an art work,
rarely how such meanings is read by a later visitor. The great value of Hunt's essay
is that it accomplishes both feats. Cited in Hauser, The Social History of Art,
New York: Vintage Books). See Kristeller, PHILOSOPHERS OF THE ITALIAN
RENAISSANCE, Stanford. Pico, Oration on the Dignity of Man, in Cassirer,
Kristeller, and Randall, THE RENAISSANCE PHILOSOPHY OF MAN, Chicago Vives,
Tabula de homine, in Cassirer, Kristeller, and Randall, Renaissance Phibsophy. Vives,
cited in Hale, The Civilization of Europe in the Renaissance (New York:
Athenaeum), Lamarche-Vadel, Jardins secrets. On the transformations of
epistemology, natural classes, and botanic knowledge, the locus classicus of
the subject remains Foucault, The Order of Things, New York: Vintage. Cited in Wind,
Pagan Mysteries in the Renaissance, New York: Norton. Perhaps the most familiar
contemporary example of this dictum is Alls, float like a butterfly, sting like
a bee. The erotic poetics of the Hypnerotomachia Poliphili speddcaWy justifies
the use of this adjective. Cited in Cassirer. Roux, cited in Roche, Monteverdi
(Paris: Le Seuil/Solftges. Although the identity of the author of
Hypnerotomachia Poliphili is not absolutely certain, it is now almost always
attributed to COLONNA (not to be confused with COLONNA), a dominican friar of
the monastery of SS. Giovanni e Paolo in VENEZIA. There is one theory that “HYPNEROTOMACHIA
POLIPHILI “ is written by ALBERTI (si veda), which, whatever its veracity,
reveals the profound affinities perceived between the two philosophers.
Hypnerotomachia Poliphili is published, with illustrations, in Italian in VENEZIA
by Manutius. An abbreviated translation by Martin appeared, published by Kerver
as “Le songe de Poliphile” (Paris: Imprimerie Nationale, ed., and prefaced by
POLIZZI). Another translation, “The Strife of Love in a Dream”, appeared in
London. The contemporary Italian edition of Hypnerotomachia Polophili is edited
by Pozzi and Ciapponi, PADOVA. On the influence of HYPNEROTOMACHIA POLOPHILI in
France, see Blunt, The Hypnerotomachia Polophili in France, The Warburg.
Blunt’s is an important early study flawed, however, by a less-than-
rudimentary comprehension of Renaissance philosophies. The importance of the
engravings in the HYPNEROTOMACHIA POLOPHILI for considerations of the landscape
are briefly discussed in an essay that is, in its breadth and depth, a model of
scholarship on gardens and landscape: Schama, Landscape and Memory (New York:
Knopf. For an idiosyncratic and suggestive allegorical reading, see Gomez,
Poliphilo, or The Dark Forest Revisited, MIT. We find here the origins of
Astroturf. Lamarche-Vadel, Jardiru secrets. On the epistemological problem of lists,
see Weiss, The Errant Text, The Aesthetics of Excess (Albany: University of New
York). Such usage evokes the sensual and critical aspects of Rabelais (who was
directly influenced by Hypnerotomachia), the phantasmic and non-utilitarian
inventions of Roussel, and the simulacral metaphysics of Borges. Polizzi,
"Presentation," in Colonna, Songe de Poliphile. Abram, The Spell
ofthe Sensuous: Perception and Language in a More- Than- Human World. New York:
Pantheon; Adams, The Education of Adams. New York: The Modern Library; Adams,
Nature Perfected: Gardens Through History. New York: Abbeville. ALBERTI (si
veda), On the Art of Building, MIT. Amrhein and Conley, Robert Smithson. New
York: Pierogi Gallery. Apostolides, Le roi-machine: Spectacle et politique au temps
de Louis. Paris: Minuit. Aragon, Le
paysan de Paris. Paris: Gallimard/Folio. Bachelard, LAir et les songes : Essai
sur Imagination du mouvement. Paris: Corti, Ballard, A User's Guide to the
Millennium. New York: Picador/St. Martin's Press: G. The Terminal Beach. New
York: Carroll et Graf. Ballard, Barthes. Sade, Loyola, Fourier. New York: Hill
and J. Wang, Barthes, Sur Racine. Paris: Le Seuil. Bastide, The Little House:
An Architectural Seduction, Princeton, Bauduin and Weiss, Lieux et liens. Paris:
Editions Lahumiere, Berque, Les Raisons du paysage: De la Chine antique aux environnements
de synthhe. Paris: Hazan, Bonnet, Careme, or the Last Sparks of Decorative
Cuisine, in Allen S. Weiss, ed. Taste, Nostalgia. New York: Lusitania, Bras, Le
livre. Rodez: Rouergue, Bryson, Looking at the Overboked. Harvard, Buchler,
Introduction to Contemporary Civilization in the West. Columbia, Buci, La folie
du voir: De I'esthitique baroque. Paris: Galilee, Burckhardt, The Civilization
of the Renaissance in Italy, New York: Harper et Row, Camus, Le Departement de
la Lozire. Paris: PO.L., Careme, L'Art de la cuisine frangaise au xixF sikle.
Paris: Carvallo, Robert, ed. Joachim Carvallo et Villandry : Merits et
temoignages. Jou^-L^s- Tours. Cassirer, The Individual and the Cosmos in
Renaissance Philosophy, Philadelphia: University of Pennsylvania,Cassirer,
Kristeller, and Randall, Jr., eds. The Renaissance Philosophy of Man. Chicago, Chandes,
Herve, ed. Azur. Paris: Fondation Cartier, Charles, Closes sur le
Ryoan-ji." In Closes sur John Cage. Paris: Union Generale d'fiditions,
1978. Cohen, Michael P The Pathless Way: John Muir and American Wilderness.
Madison, WI: University ofWisconsin Press, 1984. Colonna, Francesco. Le Songe
de Poliphile {Wcnice, 1499; Paris, 1546). Ed. Gilles Polizzi. Paris: Imprimerie
Nationale Editions, Comar, Philippe. La perspective enjeu : Les dessous de
Timage. Paris: Gallimard, Comment, Bernard. Le XD^ siecle des panoramas. Paris:
Adam Biro, 1993. Dali, Salvador. Oui, vol. 2. Paris: Denoel/Gonthier, 1971.
Damisch, Hubert. Theorie de nuage. Paris: Le Seuil, 1972. Dams, Bernd H., and
Andrew Zega. Pleasure Pavilions and Follies in the Gardens of theAncien Regime.
Paris and New York: Flammarion, el-Khoury, Rodolphe. In Visible Environments:
Architecture and the Senses in Eighteenth-Century France. Ph.D. thesis,
Princeton University, 1996. Etlin, Richard A. The Architecture ofDeath: The
Transformation ofthe Cemetery in Eighteenth-Century Paris. Cambridge, MA: MIT
Press, 1987. Felibien, Andre. Les Fetes de Versailles. Paris: Editions Dedale,
Maisonneuve et Laroze, 1994. Fox, Stephen. John Muir and His Legacy: The
American Conservation Movement. Boston: Litde, Brown, Foucault, Michel. The
Order of Things. New York: Vintage, 1973. Fuchs,Elinor.
TheDeathofCharacter:PerspectivesonTheaterAfterModernism. Bloomington and
Indianapolis: Indiana University Press, 1996. Gillet, Philippe. Le gout et les
mots : Littirature et gastronomie. Paris: Payot, 1987. Hale, John. The
Civilization ofEurope in the Renaissance. New York: Athenaeimi, 1994. Hauser,
Arnold. The Social History ofArt. Trans. Stanley Goodman. New York: Vintage
Books, n.d. Hunt, John Dixon. The Genius ofPlace: The English Landscape Garden,
1620-1820. New York: Harper et Row. Hunt, John Dixon. Garden and Grove.
Princeton, NJ: Princeton University Press, 1986. Hunt, John Dixon. Gardens and
the Picturesque: Studies in the History ofLandscape Architecture. Cambridge,
MA: MIT Press, 1992. Jaspers, Karl. Anselm and Nicholas ofCusa. Trans. Ralph
Mannheim. New York: Harcourt, Brace, Jovanovich, Jardins contre nature.
Traverses 5-6. Paris: Centre Georges Pompidou, Jellicoe, Geoffrey, Susan
Jellicoe, Patrick Goode, and Michael Lancaster, eds. The Oxford Companion to
Gardens. Oxford: Oxford University Press, 1991. Keeney, Gavin. Nobk Truths,
Beautiful Lies et Landscape Architecture. Masters the- sis, Cornell University,
1993. Krauss, Rosalind. The Originality ofthe Avant-Garde and Other Modernist
Myths. Cambridge, MA: MIT Press, 1985. Kristeller, Paul Oskar. Eight
Philosophers ofthe Italian Renaissance. Stanford: Stanford University Press,
1964. Kristeller, Paul Oskar. Renaissance Thought and the Arts. Princeton, NJ:
Princeton University Press, 1980. La Fontaine, Jean de. Les Amour de Psyche et
de Cupidon. In Oeuvres Completes. Paris: Gallimard/Pleiade, 1958.
Lamarche-Vadel, Gaetane. Jardins secrets de la Renaissance : Des astres, des
simples, et des prodiges. Paris: L'Harmattan, 1997. Laroze, Catherine. Une
histoire sensuelle des jardins. Paris: Olivier Orban, Lever, Maurice. Donatien
Alphonse Frangois, marquis de Sade. Paris: Fayard, 1991. Louis XIV. Maniere de
montrer les Jardins de Versailles. Ed. Simone Hoog. Paris: Edi- tions de la
Reunion des Musees Nationaux, 1982. Lyons, John D. "Unseen Space and
Theatrical Narrative: The 'Recit de Cinna'." Yale French Studies. Marx,
Leo. The Machine in the Garden: Technology and the Pastoral Ideal in America.
Oxford: Oxford University Press, 1964. Mosser, Monique, and Georges Teyssot,
eds. The Architecture ofWestern Gardens. Cambridge, MA: MIT Press, 1991.
Nerval, Gerard de. Aurelia (1855). Paris: Flammarion, Newhali, Beaumont, ed.
Photography: Essays et Images. New York: Museum of Modern Art, Oettermann,
Stephen. The Panorama: History ofa Mass Medium. Trans. Deborah Lucas Schneider.
New York: Zone Books, Panofsky, Erwin. La perspective comme forme symbolique.
Trans. Guy Ballange. Paris: Minuit, Panofsky, Erwin. Studies in Iconology. New
York: Harper et Row, Pascal, Blaise. Pensees (fidition de Port-Royal). Paris:
Le Seuil, 1962. Perez-Gomez, Alberto and Louise Pelletier. Architectural
Representation and the Perspective Hinge. Cambridge, MA: MIT Press, 1997. Petrarch,
Francesco. Lettres familieres et secretes. Paris: Bechet, 1816. Petro, Patrice,
ed. Fugitive Images: From Photography to Video. Bloomington, IN: Indiana
University, Poe, Edgar Allan. The Complete Tales and Poems ofEdgar Allan Poe.
New York: Modern Library, Revel, Jean- Francois. La sensihilitd gastronomique
de I'Antiquiti a nos jours. Paris: Editions Suger, Roger, Alain. Court traite
du paysage. Paris: Gallimard, Roger, Philippe. Sade : La philosophie dans le
pressoir. Paris: Grasset, Sade, Donatien Alphonse Francois de. Juliette- Trans.
Austryn Wainhouse. New York: Grove Press, Sade, Donatien Alphonse Frani^ois de.
Justine,Trans. Richard Seaver and Austryn Wainhouse. New York: Grove Press, Sade,
The 120 Days of Sodom, New York: Grove Press, Sade, Voyage d'ltalie. Paris:
Fayard, 1995- Saint-Amand, Pierre. "Morale du jardin." Critique
"yj^G. Schivelbusch, Wolfgang. The Railway Journey: The Industrialization
of Time and Space in the 19th Century. Berkeley: University of California
Press, Scully, Vincent. The Earth, the Temple, and the Godsm New York: Praeger,
Smithson, Robert. Robert Smithson: The Collected Writings. Ed. Jack Flam. Los
Angeles: University of California Press, Starobinski, Jean. L'Invention de la
liberti- Geneva: Skira. Stevens, Wallace. The Collected Poems. New York: Vintage.
Thomas, Chantal. Sade. Paris: Le Seuil, 1994. Thomas, Chantal. Sade, I'oeil de
la kttre. Paris: Payor, Thoreau, Henry David. The Maine Woods. Boston and New
York: Houghton Mifflin, Thoreau, Henry David. Walden and Other Writings. New
York: Modern Library, Tiberghien, Gilles A. Land Art. New York: Princeton
Architectural Press, Venturi, Robert. Complexity and Contradiction in
Architecture. New York: Museum of Modern Art, Verlaine, Paul. La Bonne Chanson.
Paris: Gallimard, Vidler, Anthony. The Architectural Uncanny: Essays in the
Modem Unhomely. Cambridge, MA: MIT Press, Vidler, Anthony. The Writing ofthe
Walls. New York: Princeton Architectural Press, 1987.
Weiss,AllenS.Flammeetfestin: Unepoetiquedelacuisine.Paris:EditionsJava, Weiss,
Allen S. Mirrors ofInfinity: The French Formal Garden and 17th-Century
Metaphysics. New York: Princeton Architectural Press, Weiss, Allen S., ed.
Taste, Nostalgia. New York: Lusitania Press, Wrede, Stuart, and William Howard
Adams, eds. Denatured Visions: Landscape and Culture in the Twentieth Century,
New York: Museum of Modern Art, Wind, Edgar. Pagan Mysteries in the
Renaissance. New York: Norton, Wittkower, Rudolf Allegory and the Migration
ofSymbols. London: Thames and Hudson. Grice: “Measles is natural, dying from it
is not! Dahl’s daughter died from complications of measles – unnaturally so –
poor child – God bless her soul.” -- Il conte Cosimo Alessandro Collini. Keywords:
naturalismo, naturismo, pterodattilo, filosofia, pisa, Firenze, nobilita,
coira. Pterodattilo. Polemica filosofica, Domenico Eusebio Chelli, marchesa
Gabbriella Malaspina, Voltaire e la Toscana, “Firenze come una nuove Atene”,
Collini su Ariosto e Boccaccio, Collini makes fun of Voltaire’s daughter. Refs.:
Luigi Speranza, “Grice e Collini” – The Swimming-Pool Library.
Luigi Speranza -- Grice e Colombe: la
ragione conversazionale e l’implicatura conversazionale di Galilei – Aristotele
e la stella nuova – scuola di Firenze – filosofia fiorentin – filosofia toscana
-- filosofia italiana – Luigi Speranza (Firenze). Filosofo
fiorentino. Filosofo toscano. Filosofo italiano. Firenze, Toscan. Grice: “If
you love stars, as any philosopher must – vide Thales! – you LOVE Ludovico who
refuted Kepler’s idea that the thing next to the serpentary’s foot was a ‘star,’
never mind ‘nova’!” Noto per essere stato uno strenuo avversario di Galilei. Non si sa quasi nulla della sua vita, ma
restano diverse sue saggi, nelle quali difende la dottrina aristotelica con un
particolare disinteresse sia verso le nuove osservazioni sia verso la coerenza
logica. Scrisse un discorso sulla nuova
stella apparsa sostenendo che si tratta di una stella non nuova, ma esistente
da sempre. Scrisse un discorso Contro il moto della Terra. Per conciliare le osservazioni di Galilei
sulle irregolarità della superficie lunare con la concezione aristotelica della
perfetta sfericità dei corpi celesti sostenne che le valli e gli spazi tra i
monti della luna sono colmati da un materiale perfetto e invisibile. Contrario
all’idrostatica archimedea recuperata da Galileo, nel suo Discorso apologetico,
sostenne che il galleggiare o l’affondare dei corpi dipendesse dalla loro
forma. Nella conclusione del discorso usa anche una metafora di questa teoria,
affermando che le ragioni dell'avversario per essere troppo argute e sottili
vanno a fondo senza speranza di ritornare a galla, mentre quelle di Aristotele,
per essere di forma larga e quadrata, non possono affondare in nessun modo. Sono
rimaste anche lettere tra C. e GALILEI che stima pochissimo il suo avversario,
che soprannominato “Pippione”. Vari accenni a questo personaggio sono nella corrispondenza
tra Galilei e i suoi amici. Dizionario Biografico degl’Italiani, Amici e nemici
di Galilei, Milano, Bompiani. Aristotelismo. by Drake DIALOGO
DE CECCO DI RONCHITTI Da Brvzene. IN PERPVO Sir O
De La Stella Nvova. Al Loftrio e Rebelcndo Scgnor
Anruogno Squerengodegneriflemo Calonego de Paua, so Paròn. C&n
alcune ottave d' Incerte, per la medejlma Stella, centra Arjlotel^. ls3 *9 «3 te te te In
Padova, g£Ì Apprcflb Pietro Paulo Tolzx. M.dc.v. H ikSk tk^s
skfjh «^EsS*«JbJU (?X:§(s P AL LOSTRIC. EREBELENDOPÀUO EL
SEGNOR Antuogno fquerergo Dennett fimo Calone o de Vjua, Vedifleo,
RebelédoSegnor Paròn, s'a vee&è on voftro puouero feruiore,que
no fé me altro, che la boaria, e'1 mefticro de pertegar le
cam pagne, ade-fio, que el la toleflfe co* vn Dottore de quiggi da Paua,
per via de desbuta ? no ve pareraela na botta da ri re ? mo oncaièj
e lì Tè vera, "j a mentre fé conto c'hò fatto con fèquellù, che le
mef fé la vefta, que n'iera foa,per parer elio dottore. L'è vera, que
inchinda da tofatto, ci A 2 me nuTnfaua el me {naturale a~guardare in
cito, e fi a g'haea gran piafere desfeguranto la boa ra, le falce,
i biron, la chiocca, e'1 carro,con tutto ; mo gnan per quefto a no ghe
n'harae iTapiofaellare, s'a no v'haeffe fentù vù mille,
emilliantabotteadire mona confa, mò n'altra a ftoperpuofito • E fi de fta
Stella nuoua, que dà tanta fmcrauegia a tutto el roeflb mondo ; per
conto de dire on la fea, a ghe n'hì, per muò de dire, fatto lotomia
j faellanto, edesbutanto co quanti difea, che la n'iera in Cielo
que fé ben a no ve n'adaui,mendecao a me ve cazzaua in le cofte mi, efia
vefentia,efi(femiga a n'ho vncelibrio fpelucatiuo,com 5 hà de gì akri)a tegnia
mcn te a zò cha difiui. Tonca mò, per que adef
foagihòfmeffiètutteavno in iti fcartabieg gi, fé conto cha m'ho mettù el
voftro gabban, fe'l parerà bon, a ghe n'harì vù Thanore. ma fé, pre mala
defgratia, el ghe foeffé qualche fcagarello(cha no'l crezo) que olefle
sbregarmelo,el ve toccherae mo anche a darme alturio,fipiato che l'è
voftro. Caro Paron habbieme per recomadò,cha prieghe lè pò fempre
an rni, Domenedio, que ve daghe vita longa, e fanitè. Da Paua a
l'vhimo de Feueraro, del mille > e fie cento, ecinque^.
Seruiore della voftra Segnorra Cecco di
Ronchitti, Quiggi, che Rafona. Matthio. Nale. Ootta de
chi me fé 5 mo que feccura, que brufamento e que fio ? a sè> che
no vuolpiouere mi, bon ctt aqua. Mo no difegi, que a le Vegniefìe
l'è a man a manfute le lagune? Penfeue^elfe ven ape inchin da a
slarilafofina. <td pojfon ajpiettar de belo, que i fromintinafcira. i
nafcìra condife zJldafchio. N A. a dio, a dio, Adatthio.
quefaellamento el to ? iejliefl sì fora de ti an\ MA. ben ve gnu Naie 5
mo caro fretto > a no se mi. a m'andafé a lambì canto el celtbrio, per que
no pio uè mi, que fin parfefire de Ht timpt? gtiè pligoloy che gi
ardere del Gordon fé rompa % rompa, per le pine ? NA. Ver
canto de quello, l'è ongrétn dire y que tant ciòtte el s'ha veZjU
nunole "pìoììolèX^itagr Ò ba da,e fi gi è torne indrio fenz^a
bagnare el fabbton gnan tanto co harae fatto on pijfar de rana. //
evèrtè < que fé l <và drto così a feron al finimondo mi I p> è
e tutti brusè y le campagne fecebe a muo noffo \ tanto que a longo
andare, nu elbe Hiame a nopofsonfe lome farla m alarne tre. MA.
Tirate on può fottofla vogara 3 in t* agno muo el gtie pi dvnhora a fera,
da quecrito mo cheU fprociedafo fccume an ? NA. mo nheto vezju quel
la Stella, chesberlufea la fera \k tn mifi, que laparea nogio de z^ostta) e fi
adello la fé <vè la mattina con fé <và a bri*. fare, que la fa on
[pianare belettfèmcì no t'acuorì^to, che la xè vegnua da fre(co ? e que
no la s*ha velati a me pi inan%o d adejfo ? mo tè ella cafon de
Hefmera uegie, e de Hi ficchi ^fegondo.che dtfe ori \ dottore da
Paua. AIA. Cu in feto ti, que la no shablne me pi ve&ua ? NA,<*si
fen- % ^fentìf altro dial^o vrió,che lez^ea on certo
slibraT^uolo.efiel dì fé a, que la fé fornente a desfegurare lomè a gì
otto del me fé d'ottubrwpafsc. E (i quel librai^ zjtolo el l' haea
fatto on lettran da Panai chel contatta, pò afe con fé. MA. *Doh cancaro
a i fcagarieggi da Patta, faosfìy per che cjuefììt no l'ha ve&ua ello
> il vuole, che tutti ghecher&a, que me pi la noghefuppifta
? -Guari mi a n ho mi *vezM le Toefcarie, e fi leghe xe. NA.
Jidopre conto de quello, el me par pure aria mi, che la fé a nuova. AIA.
qlA no dighe a ì incontragio mi^ tè, che 3 1 so rnuò de fae Ilare
ne ben \fe miga elfoejfeper gramego, NA. ^4 fé confagòn tonca, que
te nuoua. AIA. Sì, mofeando tanto lunz^i el no pò faere &g que lafippia,
per dire, che la xe ella, que no laga pione re. NA. ^liedio, lim^i, la
n'è gnan fora a la Luna, per quanto dfea quelli- braz>z*uoia. À4A. Chi
eloquellù, e' ha O] fatto l ItbraZjZ^uolo ? elo pertegaort^ ? NA. Nò, che
te Filuonco. <&1A. Lì Filuo Fituorico ? e ha da far e
lasoflluorìa col mefurarc ? No feto, que on z>auattin no
pòfaellar de fibbie ? El he fogna crerc a gi fmet amatichi^que gi è
pertegaore de t aire,fegondo y che an mi a per t ego le e a pagne,
e fi a pofjò dire, a rafion 3 quanta le xe longhe 9 e larghete così an
iggi. NA. El dìfea ben aponto quel libraz^T^uolo 9 che ì
Smetamaticht ere, que lafippia elta de bebi ma che i no l'intende. A4 A.
mo per que no l'intendegi? me truognelo, o me falò l'amore ? NA.
Eldtfi, que i Si f^ maghina, chel Cielo fea fiorrotttbele, e
z^enderabele in quato a onpuoco a la hot taf e mtga elno poeffe gender ar
fi, e fior romper fé tutto in t'vn fio. quefegi mi ? MA. On
faellegt de fiere fon tfmet ama fichi an ? S'i Ftà
lomefulmefurare>quc ghefa quello a igg* fi'lfuppi? z^enderabi
le, ò nò. Selfoejfean de Polenta,nopo m raegi ne pi, ne manco tuorlo
definirà ? mo el tne fa ben da rire, con Hefuò sba *~T già fari. NA:
Ah te bella, que e Idifi confi de Ha fatta in pur afise luoghi de
quel quel libra^ZjUolo.sZMÀ. Que vnctu mì>
^*jj cha ghe faghe mi, fé l'è \oene ? Uga cheH " p " u
s'in caue la vuogia. NA. Eldifea,que fé lafoejfe sbenderà da nuouo in lo
C/c lo, el boqnerae anche, que rì altrz Stella, o qualcl) altra
corifa fé fo?fje fcorrotta in so fc ambio liueluondena, h
vefinaqueL la 5 e fi no fé ghe ve negotta de manco. Ai A. TV
parfeche'l faelle con gifmeta rnatichi ? tamentre l'è tanto
fcapu^ZjUa, cha no poffot afere, mettamofegura>que onpuoco de
Cielo chiue, e n altro puoco li uè, s'habbi combino a vno^ el
s'acuorz^era elio on el manche ? quando fé fa le nu noie, e le piozje,
onfevèelfegnale, que le fé a He tolte per mettrele wfembrefmo
digamo de la [Iella, on s'è (chi ano L*agie re, perche el "vuole,
che lafappi incende ra line elltk? Epos'imaghinelo (la ferae ben da
dire al preue ) que tutte le felle che xè in Cielo fé pofia vere r el ne
pos fibule. Eperz^uontena chi me tèn, cha no pvjfa dire* que trè>o
quattro, e ari pi [ielle de quelle menore, che no fé <vea,fe xe
B amucchìh e sì gi ha fatto Ha bei) a <iran~ de? No porae an
efifere,que la fé foejfe penderà in Papere, e pò, chefempre pi
lashaejje alz^a ì tamentre a no vubdi^ refie con/e, per que la ne me
firefesfion, no me ri mudatomi-, bafia > que gnan elo noparlaben.
N *d. E fi el 'vuole polche quefiofea el neruo de la rafon de Stotene.
MA. Toncafipiando così me fero el neruojutto el so Zjenderamento.e
fcor rompimento ander a in broetto. NA. S'i nìeruìe sì debole, la
carne fera benfroL la. Eldife, quefe'lfepoeffe Xepderare in Cielo
de le ftekenuoue, el befognerae y que da tanti befecoli m qua/ in foejfe
fcor rotta qualcuna de quelle >che fempre me xe Ha vez^ue : que
gì è : a no m arecuordo quante : bafagt eparegie\£ fmoghin manca gnegima,
que el lo difettatene. MA. Pìivh, mo queHa firen%s benfen l^a
penale, chi diambarne ghkndttto che Jìa Bella nuoua fea na [iella He Ha ?
Ce ben on fpianXare, mo no na [iella. E fi mt a thè wchtndamo
chiama [itila > per que que la in par e, fé
ben la rì e, corri e le altre. NA. One eia torte a ? zZ^lA. Que fé
gì mi ? bafa.che la riè na [iella purpiamen. e file altre fi elle
no fé xè me ftorrotte,per que vi è [Ielle, e fi el Cnloghe riha debefogne
dt f Atti fuo : mo no de quefìa, che fipìanto vegnua, l'è anche ti
deuere,quc la vaghe via. E per conio de dire, que no s'ha me ve&uHelle
afeorromperfe^ re [pundime on può. La terra ( che xè menoredele [ì elle )
s* eia me flramua tutta in fona botta ? NA. Mo, copeforinfe la
terrafefeambiafea Ho muo^ riandaf fangi tutti a fca&z>afaJfo ì
<£WA. ^A cherXo ben de sì. tamentre apuoco,a può coel
fefa,efiporae effere,che'lfefaeffe anche de le [ielle, que xè [ielle.
Pure > a domanderae enti era a queliti dal librai z^uolo, a
comuo el sa, que gneguna fella no fé fa mèfeorrotta de fatto, che per
di re> que nogh'è me fio homo, che fé rihabli ado, e (jue el Cha ditto
Stoterte $ le me par noellemi. NA. el dife>cjuefefia [lei T „ rf t
x làfoefje m Cielo>tutta la fluori fnatu- cap ' r C 2
tale raleferae na bagia $ E que Statene ten \ que arZjOnz^antofe na
Bella in Cielo.no l porae muouerfe. AIzA* Cancaro, l'ha bìo torto
Bd Bella, a deroinare così la filuorìa de que fioro. s'afoefiè in iggi a farae
e et aria denanz^o al Poe fio mi, e fi a ghe darae na quarela
depujfefsion tmba t a, e fi a torrae na cedola reale >e per fona
le incontra de ella, per que te casòn, que f ?&c ni " e
Cielo nofemuoue^ tamentre quello Te manco male^ che el ghe nepancchiie
an di buoni) que cricche* Ino fé muoua.lSlA. ^j; Mo rì altra,
con que re fon (difelo) quei Cielo de fora xelo da manco de gì altri
? que elvegniraea ejfer da manco fipiandofcorrottibele,e naffan doghe de
le (leU lenuoue, e no in gi altri, eh* è pi baffi. IAA. Cancabaro,
da quello a zi altri, el gtie defenientia, per conto de macre, pt %
che né dal monte deB.ua a on gran de me gio ; ep?rz*>ontena elio
fipianto sì grande^ el pò haere de le altre Belle da nuouo^mo nò fi
altri, que gì ha afse dcvnapervno>e phfclghe nafajje anche in iggi
quàl che che flelletta, s'ìmaghinelo, que tutti la verde
defatto f 'o te cottora. NA. Eldi fé, que per fare el mondo Fptefetto,
bogna> che ghefuppì qualconfa incenderàbete, e incorrottibele, e fi la no pò
e [fere altro, chel Cielo. <z7l y fA. El Cielo ? per que mò cosi
el Cielo ? E mi a divenne el Parafo, che xe defora dal Cielo, xe
elio così puro, co 3 ldife 7 Ho dottore. JSfA. La ghepar na confa
imposfibole^que na biella così gran de tifj^e ma poffa de fatto borir
fuor a in tvna preuifta. MA. E a mi nò. Quando na Vacca fa on Veello,
alt» hora % che te lomenafìi, te maored'vn ^Agnello que fé a crefsu
inchinda in cao. per que mo? per que la mare delVeello, don
belpeXzjatto, tè maore, que riè na Piegora. Fa mo tò conto, che Uà
Stella despetto a tutto el Cielo, no ven a ejfere gnentepì, con
farae onLion^ò n jn Lefan te defletto ala terra, te parfe mò, que
tè nagranfmerauegia ? N<tA. zslAofe tè così, a comuò calelajn pè de
crefcere, la Bella adejjo? AIA, ^dcherXo.quela e p.
4. qjavhe maghe dagnora pi in su mix, e que % l para] che la
cale, per que la ne <va lun&i.NA. Pian, che el libraÌQUolo
df>que i primi di, che la fé vele la crejcè on btlpuocofe
l'andejfe in su, la no ghe porae tntrare $ per que fempre la ferae cala.
MA. &4l l'hora quella dal libraz^z^uolo difea ef fere fen&a
occhiale. Perche mi a se, que la prima botta eh a la <vitila me par
[egra denijjema, e que fempre la xè cala, per muo de dire de grand
eXz^a. tamentrefie refon no me per du fé ami >e fi afaello,per
che quellu dal libral^uolo va majfafuo ra del fentiero, e fi a ora pure
tcgnirloin carezza. Orbentena>fìnti an quella. eldìfe,que no fé pi)
z^enderargnente in lo Cielo, per que {di feto) el befognerae, che'l
ghe foeffe di contragi, e che ino ghe pò e fere, f piando que tè ria
quinta /una ^t, òfoHantta\ quefegi mi? A1 A Mo sì ceole. gi è de
quelle boi te de S toetere quefle> edifuo bri^hente ; ch'i ?io sa
s'i feaviui,e fi 1 1 noi fat Ilare de Culo. A cher%o,que in Cielo
ghe fuppi cosi ben cai do de, e fé r do, e mogio, e fn?o %
corni an chine mi. per que? no fé ne, eh ci gh'è del fi e f fo,e del
chiarore dei Inferitele dei feuro? che eggi quìggi ? i né tutti vnfi a
l'inco tragio de l'altro ne no \ mo vuotutà? Ha [iella ghe poca
cffere,e fi no glfiera, e fi adeffo la ghe xe. ri eh rotfso quejìo
? moa, l ar uè la boccale fi laga egmrftora quel, che 7 vuole. E pò
elio el fa conto de desbuta^e confi f net amatichi,e fi \ar lega de
He re fon ? on fita halo catto, que onmefuraore vaghe Jfelucato
sufìenoel le ? chi ghe l'ha ditto a elio ? NA. Mo cane aro, el gti
arz^onz^e, que fé in Cielo ghefoeffe terra, aqua, aire^e fuogo elno
fé porae Hrauete con fé fa, franto, che el doenterae tyejfo, e f curo.
AIA. Si fé qui leminti foejfe della fatta di nuofiri $ mo gì è pi
[prefetti,fegondo, ch\i fentì na botta adire al mèparon.que el difea.che
Tianton eldifea. N A.Ei dtfe anche 3 que a fio muo,el Cielo noporae anar
a cerca <via>fianto, che i lemìnti r oa tutti in sii, in
z>o, mo no attorno. <±7ldzA. E fé mi a diejfe Io
di C nico a àiejfe a rincontralo, que ìvaanthe attorno ? El
gh' amanca i sletranique di pinfon ~y£j
terra [e <vol\c a cerca,con fa na ^! pe " muoia da molin.
penfate mo ti de gi altri con la va a faellare, tutti sa frettare > NA
Eldife pò, que la fi ella xe ape la Luna, ma de fot toghe-, e che Ime el
no che pò efserfuovo.1 A..L'ha fatto ben adire* que no gh'èfuogo,
per pi re fon. NA. E così el tèn, qùe'l fipìa air e, quello, che lecca ci
culo (a vuos/idire, el Cielo) de la Luna. <&MA. moa> moa,elpoea
ben dire an quejìasì. NA. E (diftlo) el u Cielo no pò e fi ere de
fuogo,per que fan to così grande el bruferae tutti gì altri leminti. MA.
<z5fy'lo me vegna e l morbo, che queTiufeanto dottore fe'l fé caejfe
la yeti a^el parerae ri homo, dime oupuc^na fa! tua fola no
bajìeraela a tmpigiare on paviaro, e pò anche a brufare quanto levitarne
fé catta ? NA. A cher%o de sì mi. MA. E fi quante fornafexe atmen
do, le no porae brufare on Cecchin, che foefje d'oro, per que mò ? feto
per quei mo que loro no fé pò brufarc. e così anche fé gì altri
lemintipoejfe brufarfe, baJìeræ onpucco de fuogo, f?r e far l'effetto-, fenXa
tanto co Idi fé elo. NA. Lavhe va la, quanto de quello 5 mo crito pò
ù fremamèn, chel Cielo fea fuogo? AIA. oA no dt eh e così mi.Uè
che'l dottore ciga alturio fenica perpiiofuo ; e fi el le dife fenz^a
metreghe su volto, gnefale. NA. aPklo finti ti altra, que la ne miga
da manco no. El difè ì que i fmetamatichi ha de boni ordigni, e de
le re fon freme y ma i no le sa u onerare^. ^IA. <*A comito fé ri elo
adb elio ? feraelo me fr elo de la t or dal Bo? aldime mi. fé on
fmetama fico egmra chiueluondena^e fi el fedirà: Naie, mi a vub
faerte dire quanto gh 'è per aire da lì a nogara a l'arare; e fi el
lo mefurera co ifuo ordigni fenz^a muouerfe 5 e col l* babbi me furo, e quelite
/'babbi ditto y an ti te 9 l mefureriefì co'vnfi lo, b a qualcti altro
muò, e [ite cattertefi que tè così 5 no che r de reto, che Vvouere
ben ifub ordigni ì NA. Alo sì mi, que C cade ? cip. r.
p.l C. tap.f.cade ? MA. Perche toncaquandoel me fura na Bella
(per muo de dire ) ogiongi dire y quel no sa fare ? e pò fé 7 falla,
chel falle de millanta, e de milion de me giara ? fe'l dteffe
donpuoco,confarae a dire, quattro dea, b na fpana,a taferae. mo de
tanto ? l'è maffagnoca. N A. Setopo, querefon de i fmetamatichi^el ven a
contare? MA. T>ì mo. NA. Vnaxè de tagiar via (di fé lo) on peX^o don
cer cene, e que la Stella, così a no la pofsan vere, per pi de
mezjhora. E n altra de anarghe fottoapiombm, caminantoghe al ver fa
vinti dìt me gì ari. e fi ti dife.que le no fa aperpuofìto, fianto>
che gì è amo frare, que la fella fea pi in su de diefe amegia-y e
fan elio di fé, che l'è on belpezZjO pi elta. zZPIA. Cane aro, l'è
aguti*Zj>o dal cao groffo 5 mofelcrè,floChriBian, que la Bella vaghe pi in
su de diefe megiarì, e fian quelle refon eldife^ tè fegnale que le riha
da far con elio 5 perche tonca mettrele fui so slibr aiuolo, e pò dir e ^
que le riè a perpuo/ito ì Ste re fori jfo# Ufo fatte (per quanto ì
dìfea a Vaua 7^k buoni di) con tra on inasprente di filuorichi de S tot e
ne, que althora tegnta duro, e fremo, che la rìiera pi alta de die
fé amzgta 5 e perz^uontena queliti dallibraZj^uolo die a lagarle Ilare > que
le no ghe daea fall ilio. NA. orbentena, ghe ne pi? diJJ'e que lù,
eh e e attratta iporcieg gi. an, sì> sì. gianduJfa>mo elgh'e on
brut to intrigo de Prealajfe, e de vere, e de Luna. que fegimt ? p
rifate, che quellù, che le\ea la diffe 9 e fi la defehiarè p\ de
tre botle.efi gneguno no l'intende. Ad A. £1 die haerla intriga a polla
elio, perpa vere n homo da 2^0, e da palo, e fi la fera pò a n
altro muo, perche a se ben mt,que de la Prealajfe el no pò haèr rafon.
che l'è on muo de me furar e per agiere,maffa feguro. NA. Lagame mo
vere sa me rìarecuordejfe onpuoco. eldifeprimamen 9 che no fé pò guardare
de meXpfuora a na lì e Ha 5 e que fiaganto così da /unzji, el
nèposfibole e aitar ghe elme%p,masfimamentre,per que t 'è na confa, (ondale
que. e 2 ma. cap, *7ldA. c Fafi 9 tafìonpub 9 che te ghe
ne ditto pareggie in fon groppo. chi è quel lu, che cherZja de
poerfmirare de me%o via a no, ftella,fianto> que l'è tanto grof
fa? che cane ab aro de filatuoriefe vaio a imaghinare ? gh' in falò de pi
belle ? que Ha fera lacrima. V altra, a comuo e attenevo miegio el mez^o
d’vn criuello j mettantoghe gi voce hi ape > ostarganto^
iTb" d et te on belpitoco? NA. zZkfò, fagan toghe E b uctc et t' ^ a
lttnz>i>per que s'aghe foejje a ve sin, a no porae gna desfegurarlo
que flejfe ben. MA, Guarda mo toncafe tè el vera 9 que no fé pofa
cattar el melo^ de le Ftelle \ per che gièlun^i ? %A l'altra. in che
dariflo pifremamen in lo mez^o % con na occhia Jn quel d*ona ballalo d'on
gamiero? NA. CancabxrOi aona balla iper que co a l'effe giti fi a
infdhverfò, la férae giù fra in tutti. M A>E pure elio el dt fé a l tn
con tr agio. NA. Mo elgh'arZjOn&e que gi è {al noffro parere) majfa
pècchemneyper cattargheel meZj0.MA. sì> el dtfe an §uefta ? e quattro
tonca, in) t'onboccon. dime onpuotì. a comuòportfto fallar pi > a dar
in mez^o Confondo da ttnaz^ZjO, o d*on taglerò ? a dighe de
mofìrarlo. NA. Fotta, a por ae fallar don belpuocopì in f ti fondo da
tinaXr z^o, che in t el tagiero. A4 A. Efielbon dottore dal
libraz^z^uolo dife a l'incontra, gio. Va modriOy de fa Trealaffe.
NA. Aio no fé podanto fmirare de mtXof r uora a le. fi elle, no fé pò
[aere on le fìppia ( dif lo) perche no fé ve elluogade drioghe.
esPI<*A. Ste mettisfi elto gabban fu ngraile de la me fiala da manie
chel lo f con d effe tutto ffaertfo e at tarme su quale elfoeffe?
NzA*Poo,tè Qn granfa re. a fiomenZjerae a dire 3 vno, e du, e
tr)> inchinda > chafoeffe Ime, e quando heffè ditto, con far a e a
dire 9 nuoue> e e ha veeffe 9 che in su quell'altro ghe foffè el
gabban, a dirae, que l'è fui die fé mi. no vaia così ? AdoA Mo la no pò
efsere altramen ella, e così anche fi vena far e in lo CielOifeben
quel letr anello non s'in sa adare. Uè benpìgrofso, che né
elto raT^Q cap. tf. «ap Cip. 6 razzo de Cremona vè$
che ì dtfie> que l'è • s\grandentfisemo.N<tA. Quando aguar don in
la Luna, el noflro vere fé ghe ficca entro (dtfielo) e perz^uontena ho fé
pò fare la prealafiftLJ. <&dA. Chel me fio che elio (fqua
fio eh a thò ditta) a veefiskn te Belle de fora, chelfiarae on pia/ere,
fé lafioejfe così. NA. Pian, e ha novorae fallare, el me par pure, che'l diga,
que no fé pò vere mela la Luna, negna mele le He Ile, filanto, che le xe
grande % e'I noflro desfegurameto tira mafifaftret to, fie ben
elfie va pò slargamo. <&14A. ^yPlade imaginete pure 9 que
chiappela da che cao te vuofi, l'impegola. che me fa mi quello, fé
mtga a no pò fio vere tut ta la Luna, ne gnan tutta na Bella? no
bafla eh a la vegga on puoco, e cha la me fkrefegondo quello? NA
Aloafìomuò> te na bagia la que fi a. doh mal drean$ el fie
fafiea pò bello, d'haer catto na fpelucation fiottile per fiarghe Bare i
fimeta mattchi. IMA. Seto que le na confia > che no gtìì me fio
penso ? mo per la mare re ib. T' re di can, que inchinda on Veelo
thàfk pia inanXo yfegondo ch'ha gh'hò fentu a [X. dire ajfe botte
al me paron. E fi el no fé %'"££ riha te gnu tanto in bon. NA. vuotu
y ' 1 ;. i ctì andagamo inanXp ? <^/aA. Sì y di \ 28 ° Fr ' NA.
F rello te te fari s fi fcompifso da rifo y Whaisfi fentio vn batibugio, que
ghe Xèy de <lA> By Ny Oy ^ figì liti f Ì >afl ^, 1? »»
talea offerire, che la Prealaffe e bona, mo i fwetamatichi no la sa
vouerare ; que flaghe ben. <&14A. Elnodie intendere gnan elio
zj> y cheldifi^. Tirate on può in qua mo 5 vito Hofalgaretto y
che apèfiofofsà ? NA. Sì mi. MA. *Uito mo quell'albaray che xe lialuon
detta vefin a tar&erz_j ? N<tA. Quale? la grande, la pigola ? MA.
Lapec chenina. N$A. Sì mi eh a la "veggo. MqA. Orbentena,
guarda mo benderto $ qual te pare, che fea a bo da man de Ho falgaretto, e de
queltalbara ì NA. Staganto così, el me pare mu que talbara egnirae
a ejfere a bb da man. M$A» Tirate mo da ft altro lo. NA.
ave a njegno. M<tA* F remate chine, e ade/ fi ?
N<tA- Mo cane abaro, a jlo muo el fato aretto farae elio a bo da man,
e l' aibara a bo da fuor a. zsllzA. ^rue te fa mo a ti 3 fé miga te no
<vi de meZjOfuora el falgaro, ne l'albaraf e que danno te da,
-per che te nopuofivere anche elio de drìo, de tutti du ? N$A. ^Mo gnente,
per que afmirofegondogi *vri de le fiorz^e mi, e no figondo a quello, cha no
veggo. <&dA. Elfi fa così anche in agiere <ve, e que Ha xè na
forte de Prealajfe. Torna mo chiue on a fon mi. NA <±A ghe fon
<vegnu mi. a^kttA. Cjuardanto de cima via aflo
falgaretto.puotuvere queltalbara, cha te difia, fi ben la ghe xè
per mie ? N<tA. Lagame mo guardare.pùuh$ mono mi. AlzA. Stefuùfl mo
tanto lunl^, che guardanto de cima fuor a alfalgaretto, te credlsfi
definiràre derto a mez^alama.e te t o facuorz^tf fi d'aliar gì vogi 5
qual diritto y che fot fi fi pi elto de /li du. N<t/1. $A fi ietta
cha ghepenfe on puOco : %A dirae defatto, que t albata foejfe
pi baffa> t*l falgaret io pi etto mi 5 per que el me parerae così*
anche no /tanto elvera. Ad A. Fa ori può ri altra con fa. va su fi a nogara,cha
fagiere mi. NA. One vuotufare ? zZl'IA. vaghe, e Po te fenttnefi.
NA. <td gtiandere, fda che te vttò così. Qt&fA. Pian, chete
no te f aghi male. NA. Ta de mi; mo a mefongifquafo fcapogio
riongia> e mondò vn z^enuogio. Ai A. G hefìto ancora ben fremo? N
A. Sì mi. que gtie mo ? ^PIA. Torna a fmtrare quell'albara, che te
guardaci an chi de [otto. NA* E pò ? <&dA. S mirato a quella
dertamen,puotu vere ftofalgaretto > co te fafìui flpiato de fot
to ? NA. Mo nò mu efìsafoejfe da lu Xi. così a telta> a dirae,
queelfalgaret tofoefepì bajfo mi. Ad A. Vie tonca locha te contere de
belo. NA. E l gif è puocafatga a f aitar z^ofo. Al A. S intime mò.per que
quando te gì eri ab affo, elfalgaretto tepareapì elto delialbara\ e
ftpianto su la nogara, el te parea a T> l'in
'tincontragìo j perXuontena àn queHo xe ri altro muo de Prealaffe^j.
que Prealaffe ven a dire, con far ae a dire,
defenientiadeguardamento. Fa moto conto, che fé t'andiesfìsìt quel
moravo, che xe Ime, elfalgar elio tepareraepì baf fo dei'albara,
eabo da man 5 ettetorniesfipo da IV altro lo,elfalgaretto te ve gnirae a
parere pi elto de l’albata., e et bo da
fuor a. e an. queHo xe ri altro muo de Prealaffe ^fegondo, che me
defchiarlna botta el meparon. ttntindito mo? NA. Pootta, mo Te pi chtar-a
% que riè on gratto da vacche, a me fmeravegìo a comuo quelli dal
IibraXZjUolo,ri ha fapio faellay e lome d'ona forte de Prea laffe
> Jipiantoghene tre mi A4 A. Elfa •rae Ho anmafa, fel, ri keffe fatilo
con fé die. Orbentena ?fa mo to conto, que fé la He Ha nuoua,e la
Luna ne foeffe ve sin co èflofalgaretto,a por non, le fisi le de
fora nefarae don bel peXzjOpilim ZJ> cheriequell'albara. e fi farae
popibolo >que no ghe foeffe da ì Spagnaruolt h ci e i
Toifcbì, ei Ptditani^ deferitemi de guardamento ? e pure tutti la *ve in
lo rftèdìerno luògo, api k quelle [ielle, che i ghe di fé. quel da
la baie [Ira > o che ghe fita del bolzfon : q ne fé gì mi ? NA.
A/lo el tòfaellamento rièbon,perque nepof Jìbolofaerc quanto la
Luna fé a lun\i $ che elio di fé anquellu dal libralz^uolo a AIA.
Nò al so muò de elio, el no fé pò faere. mo i fmetamatichi chela
catta, beri gì. NA. oA no fé qui d'irte mi,fe lome, che the refon
da vendere. MA. Crito mò,chequellu d al libr aiuolo di rae cosìan e
lo ? NA. Se'l lo diefe elfa raeben 5 tamentre elporae efjere tanto
depinion, queeltegniffe duro. cinque in vin. Ad A. Che'l tegna pur fremo,
e chel metta a me conto. NsA. ^A no se miga,a comuòfea Ho
posfibole, che'l diga (l'altra, que te fentirè adeffo. ino no Ic,m
dtfelo, che in gnegìm luogo,fe tome, on el ghe xè fora dertamhì > e
apiombw,na fepòfare lafcoridaruola del Sole? a thò purvezjua mi,
eh' al so. MA. Si'O/tu 2) 2 brio, IfrOTCII,
apèrto, che ven (fé i cuorui no ghe magna gi vogi) el fé por a chiarir
e,che, per yuan to a he fentìt a dire, la fé farà. Aio con que
rafonfaellelo a Ho muo ? NA. La Luna fé va volz^anto (difelo) e
filano fé pò vere dert amen dome quando la xe in Z aneto.
<&14A. Tornami) adire. NA. El dife elo, che nofipianto la
Ltt na in Z aneto, no la pò fondere tutto et Sole. ^MA. c Doh
giandujfa, fio puòuerhomocrhque la Lunafea nafritag già elio. Con cane
arOychefìanto ella reo da 5 quiggi, che Ha in Zaneto, gtitnpò
"V ere pi de nu ? ghe ne d altre ? NAl Sì. que vuol dire Grafalta?
&WA. eA comuo, Grajfalia ? NA. El di fé elio, que l'ina nuuola
a muo latte, vesin a la Luna, e que la ne altramen in Cielo. <£WA. Oò,
a tendendo adejjò. l'è laflrà de %flwa. NA. <*An sì sì, la fra
de Roma. sOMA. Efìeldife 3 cjue la ni in Cielo ? N$A. <£Mo, no,
difelo. MA. Con cane abaro ghe dijjangi tonca nù P Hra de Roma, che
vuol dire, Hrk del Par affo, fé la no foefse ti fufof ]
NA. Cjuarda ti. e sì elfapo delle sbraofarì contra onFUuorico(eben
an divieggi) che no crea,quelafoeJfe in Cielo, per che ellodifea
Stotene > che la gh'iera. Ad A. Ofsu andagamo inuerfo e a, que
te fera, in f agno muo a pò fon benfael larecaminanto sì. NA.
Vapurlà.cha ve gnomi, pooh, el ghe ne que Ut puoche ancora. el di
fé, che la ftella nuoua la trema>per que la fé va
suentolato,quan do la va a cerca. ^lA. Ghe'lcritotì? JMA. <*A
ghe'l crerat,fe'l noghinfoef fé paregte delle flette, que va a cerca,
e fi no trema mi. e fi el trema tome quellechexe elle, elte>perque a
nopofsonfremarle de vifta, che paghe ben. e anque fi a Ir emanto la de
efler li uè. aPkfdd: Àdò va, che te sì on Rolando. NaA. Tamentre
que, nofapianto queHù, on la fé a fi a Bella > elnopo gnanfaere comuo
la flpia incenderà 5 e sì le venaej fere tutte filatuorie, quelle, che 3
Idi fé a \flo perpuo/ìto 5 ne vera ? <z?J4A. Ala el ni elle
fogna ben > que la fea così. NA. Orbentena, avuo^cbaft togamo
onpuo dt Fpajfo con gifuo fprenuoBtchi mi i loren. ^ ^/^. $,
q Ue dlfcio ? NzA* El dìft, que la Beila durerà afte s afte, /e
s'imbatte j, che L Sole no la desfaghe, elio. At^sL El poca an dire, que
la durerà inchinda, que elio va a romprela 5 in t* avno rnub, con
la (e a anda via, el para tegnir fremo, que te fio eilo>cbel'hà rotta.
N<t4. <z?tfo gbe vegna el mal drean $ quejìa farae ben de porca ! El \
di fé po> eh e* l fera abondantia d* agno confa, e que l'è na Bella de
quelle bone. J\d<zÀ. Inchindamb la va ben, quanto de quello,
mofe la tegmffe mo fremo con Bi ficchi 9 a que ftjfangi ? crila
purea tomuo. NtA. T>e gihuomini pò? quel le puoche con fé.
M<t4. Con farae a di ^; re ? NtA. Con far a a dire^ quei
doentera inz^egnofi, e facente-^ e quei fé testura a la verite. AisA. Vete>
che'l se fchiano el fyrenuoBìco inelo.no vito a comno te agnino \
el ne amposfibolo % chel cup. li. chel viua, habbìanto tanto e
dibrio da Xoene^j. N^4. T^e me sbertez^à nero ? dì pìprefto, que el
fprenuoUuo è Ho ve ro in nìi, que a s'haon tegnu a la verite, fé ben elio
voi e a archiaparneght^j. zTkfo/l. T'irà, che f he vento. iVW. El
dife pò anche * que Ha Bella ca7z, \ ra via le giottonarì, le rabbie 5 quf /igi
mi ? oJldtA. Sì >Sì, così noJìejfcle in perorare, le nuollre carte
> mo ano me fmerauegio difuofprenuoHichi,que tutto el so libr
alinolo me pare onfpre nuoflico mi 5 e que fempre el fraghe a indiuinare^.
N^4. El dife ben, che el ghe nha vn altro per le t tra da far C1F '
[lampare^. zsì4<iA. Che l foghe preflo,per que feanto vesjn Li
^Marefèma-, e l farà bon da qual confa an etto.ftgon do, che que
fio n ha fatto rire adejjò y que l'è da Carleuare_j. N-*A. E quelìlt,
che le&ea diffe, che'l creapurpiamen, que el l'haefje fatto flambare
per venderlo, e gu agn ar qualche marchetta eU lo M$A> Che'l U&re
tene* a tfazy Zjargi, Lorerc cap. f.
6. sgargi, e fé ghe nauanZjeffe qualchuno, chellofagbe
in fon reuoltclo y e chelfel caXjZjt, on fé ca%z^è Tofano le Jp tette
3 che l farà ben meffo in conerà. N<tA. Lagoni a line, àfebn a
cà. <vuotu Rare a cena con mi ? a fin dare ontiera ve. Alzs4.
<$Al so, mo a nopojfo^ue la Afe nega rri afptetta 5 tamentre a fin
def grati. AV/. $A T>io tonca. MzA. sA 'Dio. IIMII
asS a£$5 * 1^/7 >" r»1 ; <rli u TU
1 JL a. Grice: “If I had to choose between Colombe-Aristotle to
Galiei-Plato, I chose the former!” -- Colombo. Colombe. Ludovico delle Colombe.
Ludovico Colombo. Keywords: the irregular surface of the moon is filled by an
invisible substance, the earth does not move, the ‘nuova’ stella is a misnomer:
it has always existed; bodies float or sink according to their shape.
Aristotle’s reasons never sink because they are square. Refs.: Luigi Speranza,
“Grice e Colombe” – The Swimming-Pool Library. Colombe.
Luigi Speranza -- Grice e Colombo:
l’implicatura conversazionale dell’idealismo toscano – scuola di Milano –
filosofia milanese – filosofia lombarda -- filosofia italiana – Luigi Speranza (Milano). Filosofo
milanese. Filosofo lombardo. Filosofo italiano. Milano, Lombardia. Grice: “I
love Colombo as I love Wilde – I mean, the sponsor of the Wilde Lectures on
Natural Religion! Colombo wonders, ‘can ‘theologian’ be written under
‘profession’? Surely, like me, Colombo distinguishes between theologian and
philosophical theologian – if there is no such distinction, and I’m not sure
there is – perhaps there shouldn’t be, Colombo would say, the ‘philosophical’
in my ‘philosophical eschatology’ is totally otiose and anti-Griceian!” Insegna a
Milano. Si è occupato di antropologia, metafisica e la filosofia italiana --
Rosmini, Martinetti, Volpe, ad Aosta. Altre opere: “Senzo e atto” (Studium,
Roma). La morale communitaria (CUSL, Milano); “Pietra angolare: l’chiesa
d’Inghilterra” (CUSL-Centro Toniolo, Milano-Verona); “Antropologia” (Massimo,
Milano), “L’immanente e il trascendente”; “La correttezza del nome nel Cratilo
– il nome corretto -- in L’origine del linguaggio (Celestian Milani), Demetra,
Verona; Il ri-ordino dei cicli scolastici, in "Quaderno di Iter",
“Filosofia come soteriologia: L'avventura di Piero Martinetti (Vita e Pensiero,
Milano); “Il giusto prezzo della felicità, -- reasonable or rational? --
Edizioni ISU-Università Cattolica, Milano); “Antropologia ed etica (EDUCatt,
Milano). Forme e modelli del pensiero filosofico. Introdurre alla comprensione
e uso dei linguaggi e degli strumenti specifici della metafisica,
dell’antropologia, dell’etica;- all’acquisizione di abilità critiche e
analitiche per comprendere le dinamiche del vissuto, della società edella
storia contemporanea dell’uomo occidentale. Salute e salvezza dell’uomo. Il
senso della cura e dell’educazione. Una sfida per la ragione e per la
fede.Valutazione critica del rapporto metafisica-antropologia-soteriologia in
tre momenti della storia dell’Occidente. Il mondo antico-classico greco-romano.
Il mondo nuovo Cristiano. Il mondo moderno e post-moderno. C., I Greci e
l’amore incerto: grandezza e aporia dell’eros platonico: il Simposio,
ISU-Università Cattolica del Sacro Cuore, Milano, Kierkegaard, La malattia
mortale (qualsiasi edizione, purché completa): ai fini della prova d’esameè
richiesta la conoscenza della sola Prima parte: La malattia mortale è la
disperazione; J. p. Sartre, L’esistenzialismo è un umanismo, Armando, Roma (o
altra edizione, purché completa). DIDATTICA DEL CORSO. Lezioni in aula,
ricerche e percorsi personalizzati. METODO DI VALUTAZIONE. valutazione di
eventuali elaborati scritti o relazioni orali. AVVERTENZEIl docente è a
disposizione degli studenti per ogni chiarimento didattico e contenutistico,
per l’assegnazione delle tesi di laurea e l’assistenza necessaria alla loro
elaborazione.Il docente riceve durante il periodo di lezione presso lo studio,
Cap. I. AIIO A. AoxdZ (loi ikqI iov jtw&avtt 1ft$ ovx d(is- 17i kiztjTos
slvca. xcd y«Q lxvy%av ov tcqcoijv sis u6zv o foco- 4 oh <s3 poi* Stallb.
Facit, inquit, Plato Apollodorum inter epulas versantem et convivis narrantem
ea, quæ hoc libro continentur. Sed neque epulæ commemorantur, nec convivæ Apollodori,
ut sane mireris, Stallbaumium in re dubia et incerta certum iudicium
exhibuisse. Platonis voluntatem declarant verba. C., quæ primus Sydenh.
corrupit. Eius couiecturam cum codd. auctoritate probatam reperirent
ceceutiores, ad unum omues “taUta” pro “tautA” ediderunt* Verissima autem
lectio vulgata est: “ovxoa 8rj iovreS apa xovS AoyovS itepl avt&v
lizoiovpE$a y dkxs,oitEp dpxopevoS EtnoVy ovh ape- Æ xtjxodS d ovv 6 « nai vptv
6i7]yij<5a6$ai, xavxa XPV 7toutv”. Apollodorus nimirum cum domo relicta Athenas
proficisceretur, sermones in Agathonis convivio habitos ei repetierat, qui
ipsum tum temporis comitabatur. Brevi post redeuntem, ut videtur, ex urbe cum
alii rogarent, ut eosdem sermones ipsis repeteret: accinctum se paratumque ad
rem ostendit ita, ut qui vellet, quando iuberent, quod brevi ante fecerit, idem
nunc facere, h. e. inter eundum narrare. (p. 178. C. “ovtoo 8? IoyxeS apa xovS
AoyovZ TtEpi avroov ItcoiovpeScx”) TtvvScivEd Se. Vulgo additur “nun” quod nec
codices habent exceptis paucissimis, nec FICINO in conversione agnoscit, neque
vero sententiæ ratio exigit, merito omiserunt Belck., Stallb., alii. Præ ter
codd. optimorum fidem “notheias” suspicionem movet ipsa sedes “nun” particulæ,
qua sede effcitur, ut nescias, ad antecedentia pertineat, an ad sequentia
temporalis particula. Schieierm. relata ad “itwBdvetiBE” particula verba
convertit: Ich glaube anf das, wonach ihr ietzt fragt, nicht unvorbereitet zu
sein. Hoo quoniam dici nequit nisi respecta habito alius temporis, quod præ
senti tempori opponatur, otiosam particulam ietzt censebis rectissime. Nam
priori tempore non exegisse viæ comites sermonum [“Sttv avicbv (frahjQo&sv.
twv ovv yvaglfiav tig oM 6&sv xatiduiv fis xotftfa&sv ly.uX.t6B, xal
xaLfcav a (ice ry xXy6tt, '0 <PaX.ijQtvg, k<py, ovrog, uXoXXoSwqos, ov
xbqi-“] narrationem, cor disertis verbis indicetur, caussam non video. Nou
rectius alii cum Wolfio: letet bin ich vorbereitet, euerea Wunsch zu erfullea.
Quid euim? Tempore aliquo non præ meditatum Apollodorum fuisse ut per se
intelligitor, ita non erat verbo posito indicandum. Ceterum, ut clarior fiat
totius loci ratio, tenendum est, *in medias res* lectores abripi, ut, cum
Apollodori comites dixisse fingantur: Narra, si lubet, Apollodore, orationes
illas nobis, Apollodorus contra respondeat: Videor equidem mihi ad rem, quam
exigitis, optime instructus. $ a\e poS ev. Phalernm navale Atheuiensium fuit
haud procul ab urbe distans. Aunotat Schol. ad h. 1. $d\7jpoy 6ijpoS AlavriSoS,
IB, ov AnoWo&GopoS, Quia autem, inquit Hiickertus, ad mare situm Phalerum,
ex veterum more dvikvai positum est de eo, qui in urbem tendebat, uti ex urbe
Piræ eum petens xccxapaiyeiv dicitur, cf. Plat, de rep. I. init. xal itai?,GDV
dpa ry xXjjdei. locum queudam inesse verbis insequentibus, addito itaigcov participio
declaratur. Variæ autem doctorum hominum sententiæ sunt dubitantium, ubi iocus
lateat. Wolfius in festiva (paXypevS vocis pronuntiatione iocum deprehendisse
sibi videtur, Schiitzius de formula judiciali cogitandum censet, quæ addito
pagi nomine conspicua allocutionem festiva quadam gravitate ornaret. Sed non
efficitur nisi superaddito patris nomine formula judicialis, v. c, ^ypod^EYTfS
JijpoCSivovS, TlaiaviEvS, quo exemplo usus est Sebo), ad Plat. LEONZIO (si
veda) Adde Aristoph. Nubb, v.134., M. xls £d$’ 6 xoipaS tt/v Bvpav ; 2rp. #
siScovoS 1 v\oS 2rpeif)id8?fS, KiJivvv6$£r. Non minus a vero aberrat huius loci
interpres in Scbilleri Nova Thalia T. II., p. 170. # quem Stallb. laudat: Ile
da, gestronger Herr, Biirger und Ziinftcr von Phaleron. Satis lepida hæ c sunt,
sed ab interprete ficta, non facta a Platone. Ordo verborum mutatus est, atque
hominis nomini nomen, quod a demo derivatur, præ positum; scin’quam ob caussam?
Plato cum scribere debuisset ^TroAAodeapoS" ovzoS o $a\7jpEvS, illum
verborum ordinem exhibuit, ut, qui Apollodorus vocandus esset proprie, idem
a7roAAodc*>pot; epitheto, quod hominis opportunitatem exprimit, ornaretur.
Scribendum igitur est: 6 <Pa\7jpEvS, Eqxrj, ovros, obroAA od&pof,
commate p6at ovrof posito, ut nominis per iocum dati potestas elficacius
eluceat. OvroS enim in allocutione cum nomine proprio coniungi solet, ut in
Protag. 193. D., quem locum Stallbaumii industriæ debeo, scribitur: onat lyco
ttjv tpoavrp' yvovs av-TOV 'imtOHpOLTlfi t Iqxrjv, OVTOf, pi) n vEODtEpov ayyzXXziS;
Sed I more Homerico nunc disputamus, r STEpov npoTEpov, Quin statim revertimur
ad explicandum, qui in ficto nomine proprio latet. /isviig; Kayu bntixag
niQii^uva. Kal og, 'AitolXodcoQS, S<prj, xal fiTjv xal Evay%os as Itfpcow,
fioviofievos 8uatv&i<S&<u xi}v 'Ayu&uvog Igvvovoiav xal Za- E
iocnm lepidissimom? '0 $>ot\r)pevi rectissime ut cpaXijpiS pronuntiandum
censet Astius, non, ut calvitium carpatur Apollodori, quod nullum fuisse pari
iure contendimus nos, atque luisse Astius suspicatur, sed ut vana Socraticorum
morum imitatio notetur. Consentaneum nimirum est, et verbis probatur ov
XEpipEVEif, Apollodorum ad Socratis modum festinasse, corporis habitu pedumque
positu e longinquo ( [nopfico Sey') conspicuum. Ut igitur Socrates ob incessum
(IpivSov in-star fipEvSvedSai dicitur Aristoph. iN ubb. v* 361, et Syrap. B.,
ita Apollodorus $aXrfpis appellatur, quæ vox eiusdem fere significatus atque
fipivSoS, avem aquatilem denotat altissimis pedibus superbam. Sine dubio autem
multo iucuudior erat, quam Astianum illud calvitium, Apollodoro anoXXo^oapov
epitheton, quando quidem ipse Socrates, cui ille aimilliuius videri gestiebat,
datum se donatumque civitati a deo præ dicare solebat, cfr. Apol. Socr, p.30.
E., iav yap.ipk anoXTEivrfZE, or> jup&UoS aXXov toiovtov Evpr/dETE
aTEXVGof, ei xal yshoioTEpov einely, npoSxeLpevov xy noXei vno tov Zeov x.t.X.
ov X E p l fl£V ElS. Ilæ c est Stephanianæ lectio editionis, quam Stallb. in
textum recepit, Bekk., Dind., Riickert. nepiplveiS ediderunt ex auctoritate
codicum. Utraque lectio bona eat i utra verior sit, alii videant. Unum hoc
certum esse puto: in interpunctione et in accentu codicum fidem perparvam esse
aut nullam. Futurum tempus in textum recepi sensu quodam veri ductus, non
ratione. Ad idem fortasse recurrit, futurum an præ sens tempus probuveris,
neque est, uisi pronuntiatio verborum, quæ alterutro recepto tempore
iminntatur. xal prjv xal £v ayx 0 ^ ^post pr/Y in vett. cditt. omissum Platoni
redditum est e codicibus. De voculæ veritate
consentiunt viri docti, de eius explicatione non item. Riickert. xal ErayxoS
esse censet neu 1 i c h sch n, xal prjY autem, inquit, ne quem offendat in
orationis principio positum, non esse moneo in principio, sed respicere præ
cedens membrum ov itEpiplvetS, hoc sensu: Tu non exspectas? Et tamen ego nuper
iam te quæ sivi. Quid? Tu non recte explicas, Riickerte, hanc particulam? Et
tamen ego cius significatum ium diu quæ ro. Satis est, exemplum laudasse unum e
multis, quo exemplo Riickerti explicatio reprobetur. Protag. 310. A., 22. navv
plv ovy . xal XapiY ye siti opan, lav axovi/re. Et. xal pijv xal rj/ieis daX,
iav XiyyS. Stallb. xal pijv xal ad notissimum comparandi genus revocat, quo
utrnmque comparationis membrum addito xal augetur, e. g. xal ivayxof de
i&jtovv, c osnep xal yvv de %7]TG). Dubito, num recte. Ut exemplo utar
Protag. supra laudato, certum est, amici non hanc sententiam esse: Uti tu
no-XQazovg xal 'AlxifittxSov xal zwv nV.ov tav toti Iv r a Owditxva
auQaysvojiivav jrfpl zav Iqcouxuv 16yav, rivis z\Octv. «AAog yag zig (ioi
diqyiizo, «xijxo ag •bolvixos zov 0Mx aov‘ £<pij di xal Os lidivai. cllkcc
yaq ovdlv el%B Oarptg iiyuv. Ov ovv (ioi
St^ytjOak' bis, ita nos tibi, si dicas, gratias habebimus. Sed ipste
videtor sententiam suam mutasse Stallb. ad Protag. 309. B., 2. ev Vpotye
ido&v ( sc. SiaxeitiSai d 3 AXxi(5id8r}S itpoS i pe) ovx rpaSta 6e xal xfi
vvv 7 ) pipa • xal ydp 7toXXd vTikp ipov ehte, ftorjSaov i pol, xal ovv xal
apxi an baivov £pXO/iai f convertit enim rectissime: und duher komme ich aoch
eben erst von ihm. Videtor igitor xal ZvayxoS, xal qpels, xal apri cett. in hoc
genere loquendi cum gravitate quadam dici, quæ cum affirmatione coniuncta sit.
Prius xal autem in initio positum particulis pr/v, pev t dr/, ovv, xoi ita
inservit, ut easdem ia initio enuntiatiouis ponendas, quoniam per se non
possunt euapte vi exordium enuntiatorum esse, suffulciat atque quodammodo in
principem locum orationis in ducat. Exempla permulta huius xal expletivi
reperiuntur, cfr, Symp. C. xal p7fy 9 eo 3 Epv~ £>ipaxe, ehteiv x ov 3
ApiSroq>dv7j t aXXy yh tctj iv vqj 2xgo Xeyeiv x. r. A. Ibid. 199. C.
xalpjjv t o o (piX e UydBoav, xolXgA poi £$o£,a$ xa$T/y7/6ad5ai xov hoyov. Adde
220. D. xal ydp SipoS xoxe rjv y quo loco cum gravitate caussæ indicium in
prima sede enuntiatiouis positum est;< die Ursache vnr, es war damals
Soromer. Contra in verbis 220. A. beivol ydp avroSi x ei M c »vif. vis epitheti
quoniam caussæ gravitatem superat, ab initio Setvol positum est. Cratyl.. B.
itaXaid itapoipia, oti x d xaXa Isxiv dity $X £t paSelv • xal 8j} xal xo itepl
x tav ovopatGDv ov dptxpur xvyxavei ov pa$ypa. Iam nostri loci verba
convertenda sunt; Und er sagtet Apollodorus, in Wahrheit, bucIi neulich schon
suchte ich dich. a\\oS ydp xis poi 8trjyeixo. H. e. Alius mihi iam fuit harum
rerum narrator, quem Phoenix edocuit, Philippi filius; te quoque rem compertam
habere dixit; verum euimvero nihil certi narrare potuit; iam tu igitur narra.
Proprie ita disposita singula membra exspectaveris: drAAo? ydp xis poi
fterjyeixo aXXa ydp ov6lv elxe 6a<pls Xiyeiy t<pr\ de xal 6h eiSivai tfv
ovv poi dvfyrjdat. Invertit, ut videtur, Plato ordinem enuntiatorum, ut
Glauconis audiendi studium et festinationem vividius exprimeret. dixaioxaXoS yap
el . Minus apte in conversione FICINO: te enim interest sermones amici tui
narrare; neque Stallb. satisfacit convertens; te eniih maxime decet, amici h.
e. Socratis, magistri tui, sermones referre. Verba sic reddam potius: Convenit
enim tibi in primis, qui Socrs- Sixonbtaxog yag tl zovg rov balgov Koyovg
anayyllluv. ngbttgov 6e pot, ij 6’ og, tini, Ov avtbg nagtyhov tjj evvovela
zavzrj fj ov; Kaya tlnov, ori II uve a- C nctoiv Iones eoi ovdev
diiyytie&ai ecupig 6 Sit]yob(iE- vog, d vmazl qyet vtjv Owove lav ytyovivai
tairtjv; tis, amici tui, sermone» referas. Ceteram ut snpra <pa\rjpis et
deodatns Apollodorus vocatur, ita nunc kxaipoS 2 ah xpccxovS audit. In verbis
insequentibus r/ d* OS legitur; non male. Aptius fortasse est f/6o$, de quo
Schol. ad Piat. Phæ don, a.v. 17 6* 'Eav plv, inquit, # dvo piprj A oyov, Hsxai
£<p?j oSy xovxiSxiv £<pi] 81 ovxof. oi Sb Xeyovdxv, ort auro pavor
drjpaivei xo £<p 7 /. iav $ £r pepoS XoyoVf tsxai <pi\ot f aif f
ASrjvatoi t r) u<pe\oS rir Aiyi- vffxaix. T. A. Bekkerus e contraria ratione
205. C. oAA* opd>S 7/6?/ scribendum vidit pro oAA* opcoS 7} 6* ip oddkv
diijyet 6$ai. Ficin.: Revera, inquam, certi nihil retulisse tibi ille videtur.
Cum emphasi dicitur diijyeid^ai ac non sine acerba irrisione eius, de qno supra
dicitur » diTfyeixo. 9 Nimirum cura Glauco dixisset: oAAo? yap xiS pot dujytixo
t Apollodorus ovSlr St ijyetxo dacptS satis malitiose responsurus erat, quod in
orat, obliq. conversum audit: £oix£ 6ot od&v di7fyEi6$ai. Riickert.
infinitivum præ sentis dtr/yetd^ai censet, malim imperfecti iuterpretari.
Exempla si requiris infinitivi imperf., cf. 176. A. l<prf da 'avddt xe
6<pds Ttovrf 6a6$at xal $6 arx as xdv $eov xal xaXXa xct vopiZopeva z pine
6$ oct npds xov notor, quo loco quæ momentaneæ actiones eunt, aoristo, durantes
imperfecto tempore descriptæ sunt. Adde 174. D. xoiavx*
axxa 6<paS £<prj dia Æ xSirra? Uva* et q. seqq. Ceterum addito
6a<p&S adverbio indicatur, Phoenicem narrasse quidem, sed narrationem
non ita instituisse, ut res narrata penitus ab auditore percipi posset. Ilinc
paullo supra dicitur fiovXoperoS dia 7tv$iti$a$ b. e. cupiens rem omnem,
quomodo gesta ait, accurate descriptam audire. De præ positione did cum verbo
composito vid.174. A. jpks yap avxov diifpvyov h. e. heri fugi ipsum ac vitavi
feliciter,SIS. C* aAAa diepijxocvifda), onatS ..., sondern du setztest es
durch, dafs Phæ d. 97. C. oot apa vovS Isxiv 6 diaxodpcov xe xal navxw alxioS t
ubi diaxo tipdov est: omnia excepta re nulla exornans. iyroye drj . Bekk. in
textum recepit £y& drj annotans, in quinque codd, iyaye S 1 ) reperiri*
Videtur igitur vir doctissimus codd. auctoritate motus esse plurimorum, ut lyco
di) reciperet. In servanda lectione vulgata nobiscum consentit Riickertus, in
explicanda non itera. Ph dij enim, inqoit, quod caute
et cum restrictione affirmat, ut Phæ dr. 242. D, Theact.
p* 145. D. cum maxime h. 1, aptum esso censeo. E Ruckerti eenijv IqukJ. 3,
togrs xal Ifii xagaytved&ai. Eyeyys fli}. Iloftiv, >)v 6 J lya, ta
ttavxcjv; ovx olaft, on xoA,icov iroav ’AyaQ ov Iv&aSe ovx Ixidedqfirjxev ;
dtp ov d’ iya 2 .'oxqutei GvvdiatQlfia xal inifuA.es XEXoljjpat ixdattjs
rjptQas tldzvai 8 n ctv Xiyy y nQcctry, ovSeneo 173 tQuc izi) larlv. n qo toti
6e utQirQt%uv oxy Tv%oifu, 1*1 • tentia scriptam esse debebat rfyov fxal ye Stj
ovxgjZ. Contra iyooyt 6t) sc. ?}yovpai ovxooS } cum gravitate quadam, quam
vocare indignationem possis, affirmat: Nun freilich dachte ich, aucb da seist
dabei gewesen. 7Xo5ev cd rXavxcov ; Stallb. distinguendum esse docet a
Glaucone, fratre Platonis, Glaucouem hunc, de quo Apollodorus 173. A. ita
iudicat, ut divitem quidem hominem fuisse, sed a philosophiæ studio
alienissimum recte coniicias. ixoScv cum vi negandi ita semper adhibetur, ut ad
præ cedens verbum finitum referatur. Dixisset igitur, explicatius si loqui
voluisset, Apollodorus: TCoStEV r/yst 6v, rjv 6* iyco f eo rXavHcov, atque sic,
li. e. explicatins, Plato locutus est ia Cratyl. 398. fin.: 6v ix^S elneiv;
EPM. it o$ev, do 9 yo&b, Uxoo; Adde Menex. C. M. vvv fibreoi ol/iai iyoo
xov alpeSsvxa ov itavv evitoprjCeiv 2. zoZev sc. olet . . . do ’ya$E ; iitid e
Sr/pr/xev. Scbol. s. v. *Ay<&<ovoS xal npoS lApx&aov xdv fja6iXea
gj*£to, coS MaptivaS vEooxEpof, Verisimile est, ut Stallb. ad h. 1. annotat,
Agathonis in Macedoniam peregrinationem hic tangi. Quoniam apud Archelaum
tyrannum tam laute vivebatur, ut qui cum eo essent, lautitiis quasi
sepelirentur, tectius quidem, sed iocosius, ut solet, Aristoph. in Ranis v. 83.
idem poetæ apud Archelaum diverticulum notat: *H. UyaSaoy dbxov 'fxtv; d*
oacoTancdv p anoixexoci. 'H. 7Coi yfjS 6 xXrjpoov; J. is fiaxapoov evaoxfxcS.
Errarem quod attinet Glauconis, qui rEGoSxi celebratum Agathonis convivium
arbitrabatur: facillime potuit, cum multos iam annos Agatho abesset, vel obiter
facta temporis computatio meliora docere. Sed non curasse videtur homo
Xpyp<xn£ TIMOS virorum illustrium sive absentiam sive præ sentiam, nequo
studiose secutus osse nisi quæ divitias manifesto augerent. iiei pe\\s it
eitoirj pai. Sensus est: Seit ich aber mit Socrates verkehre, und es roir zum
Gesetz gemacht habe, jeden Tag zu wissen, was er irgeud spricht oder tlint,'
sind noch nicht drei Jahre verlaufen. OTCXf xvxotpt. Scriptam exstat in aliquot
codicibus otcoi t. Sermo est de eo, qui, quo veniat errando, nqn curat. Hinc
convertenda verba sunt: temere, ubicunque versarer, oberrans. Minus recte, ut
videtor, Ficinus, ad cuius conversionem Stallbaumiana comparata est : antea
vero, quocunqua continge i xa\ olnfitvig rt itoniv, a&luoligos 17 orovovv,
ol>x rjctov y <Sv vvvl, olofuvog Sslv navia. (t/Mov xqutthv ij
<piXo<Soiptiv. Kai fig, Mi] /Sxibjct, tqitj ' uXX’ ilxe (to i, nate
lybvtx o r) 6vvov6la avrrj. Kayixt thtov, ore JlaiSav ovtcov Tftiav Iri, ots ry
tCqixtt]} igciycoSlq iviKtfitv 'Ayatiav, ty vCxiQulq y y r a hnvUux. &!vtv
bat, oberrans, cfr. Piat. Pbæ d. D. toiyapioi rovroiS ptv \alpnv clxovres
avtois, coi ovx eiSodiv, 0X7} gpxortat. aSXicor e pos r\ orovovv. Schol, ad
Gorg. ap. Bekk. 847 s, t. a^t]\arovi aSAiof o xdSt6iv dvtjxistoiiivujxopcvoi. Pro 7jv
volgato o codd. auctoritate 7/ Platoni restituerunt recentiores editores. Eam
lectionem scholion Bodl, cod. comprobat s. / : 'Attlxov roveo, axo tov ta
(Swypypirov • dj/paivt i rd (a rd vxf/pxov ' Iu ydp axo tov TfV Tiara
SiceAvtiiv ‘icoyixjjy * "OpTjpoS • rj rore xovpoS la, vvv 5’avri fle
yrjpas bearet. Do 7/ et ijv discrimino Herm. egit ia præ f. adS. Oed.
T. VII* jt a id cov ovx cov rj pcov it i. Inverso ordine vulgo hæ c edi «olent
rtoddeov r)pcov orreov hi* Recte fortasse. Ceteram ambigue hæ
c verba dicta sunt,, ac non «ine magna Socraticæ disciplinæ laudatione. Nimirum
itoudctS vocat h. e., non pueros, sed homines pueriles Apollodorus cos, qui
Socratica disciplina non imbuti huc illuc eircumferantur., Verba igitur TCaidojv
ovxcov j}pcov hi de eo tetnpore intelliguntur, quo expers fuit Socraticæ
disciplinæ Apollodorus. Et quoniam tertius annus erat, ex quo Socrati «ese
ndiunxerat, tempus convivii definit ita, ut qui his proximis annis tribus
convivium Agathonis celebratum neget. Definitione hac non sufficiente neque
accurata Apollodorus pergit: ore ry 7tpcdxy zpaycodiit ivlxrj6ev ’Ayd%cov ry
vSrtpaUr, rj y rd imvtraot l^vev avtuS ts xal ol x°~ pevraL. ore t y rt pcdxy r
p ay codice. Riickert. ad h. 1.: Non integra trilogia, sed prima e tribus
fabula; nam singulis etiam fieri poterat, ut quis victor existeret. Recte. De
tempore, quo prima tragoedia Agatho victoriam reportavit, vid. Alhen. Deipn. V.
p, 217. ore ydp UyaScov ivixa y IlXarcov tjv 8exate66dpoov iteov 6 p\v ydp litt
d pxovzoS Evtprj fiov S ecp ccv ovtcii ArjvaiotS. h.e. Olymp, 90, 4. Hoo
temporis indicium perutile quidem est inprimis iis, qui in vitam Agathonis
inquirant et in historiam rerum, quod solertissime fecit Fr. Ritscbl in Comm.
de Agathonis vita, arte et tragoediarum reliquiis, llalis Sax.: frustra eo
utuutur lectores in opusculo Platonis, qui ipse pro scripti sui cousilio nullam
eius rationem habuit. licivixia USvev. Solebant poetæ
victoria reportata festum diem parare iis, qui susceptis chori partibus, ut
populo fabula placeret magis, effecerant. Quo die quoniam diis sacra fiebant ob
victoriam, factam est, ut ad euni significandam Græ ci formula uterentur td
iitivixia Svav. avios tb xa l o t yogivtuL Tlaw, i<pt], aga naXai, wg 1
'oixtv. dkku rlg 601 diyyeito ; fj cevrog Zkaxgdrrjg ; Ov (icc xbv Ala, i)v 6’
ly <a, akk’ vgxig <Po Ivixl’ ’Agi&c6di](iog r\v rig,
Kvda&rjvcaBvg, Cfuxgog, dwxoSrjros de l' itagayeyovec 6’ iv ry Ovvovela
2k<axgdxovg tguCTijg wv iv zolg (idhora tav zort, tog i(ioi doxei. rj avrds
2. Unus cod. Vat, ?/, quam lectionem merito reiecerunt editores.
Schleiermacberus 7/ part. potestatem non satis assecutus convertit: etwa
Socrates selbst? Quamquam eadem vox manet, sive y sive ? f scripseris, tamen hæ
formæ inter se discrepant vehementer, y posito omissum cogitatur alterum
enuntiati membrum a Ttorepov particula instituendum v. c. notEpov dXXoS xiS 7/
avxoS 2coxpdxyS; et quoniam in huiusmodi enuntiato bimembri, ubi ab indefiuito
ad definitum transitor, loquentia ludicium simul involvitur, consentaneum est,
omisso quidem, sed subintelligendo membro priori quæ stionis alterum vi quadam
augeri, quam verisimilitudinem vocari licebit. Igitur y non tam corrigendi vim
habet, ut Stallb. et Hiickert. iudicare video, quam probabilitatis. Contra
quando 7/ exhibetur, prius illud interrogationis membrum prorsus evanescit, ut,
quoniam neque huc neque illuc interrogationis momentum declinare possit,
interrogatio admodum temperetur. Igitur 7/ particula qui utitor, suum iudicium
ab interrogatione secludit, et sive negarit sive affirmarit, qui rogatur, ad
utrumvis audiendum paratissimus est. Exemplum ut afferam, fiunt enim leges
linguæ luculeutiores exemplis, legitur vulgo in Platonis Menon. 71. B. 3 py
oiSa, itais&v, oitoiov yi xi, el&dyv; y Sonet 6oi olov te eIvcu, oStiS
Mkvcovct py yiyrcStixEi, xonaparcav osxis isti, tovtov eldivai, eUte xaXoS 7 i.
t. A.* Viderunt interpp. scribendum esse y Somei, eorumqne iudicium codd, aucto/itate
probatur. Nihil enim certius est, quam Socratem ita instituere interrogationem,
ut simul indicet, Menonem non posse negare rem interrogatam. Ad nostra verba ut
revertar, Glauco, cum Apollodorum htaipov 2<*mpaxovS indicavisset 6upra, y
avxoS 2ao xpaxys dixit admixta probabilitatis notione: am Endo doch wohl
Socrates selbst. Iam patet, opinor, cur tanta gravitate, quanta potuisset,
Apollodorus responderit: ov pd xov Jia. Graviora enim negatione opus est in
responsis, ubi ita instituta præ cedens interrogatio est, ut quæ vera non sunt,
ea vera putare, qui interrogat, videatur. Kv6 a 5 yvaievS. Vulgo legebatur
KvdaSyvsvS, quod Fischeri industria correctum est. Steph. Byz.: KvdaSyvatov.
SfjpoS ryS riaydioridoS <pvXyS' o dypoxyS KvSa&yvatevS. Eandem formam
reperies apud Aristophanem, quem ad h. 1. laudat Riickertus, Vesp. tiptxpoS,
arvicoSytoS a ei* Hæ c epitheta commemorantur eo consilio, ut quibus ov fiEvtoi
alka xai ZkoxQartj y£ ?vta ijdi] avtjQoptiv m> Ixsivov ijxovda, stat' (io i
(ofioloyu xa&axtQ Isceivog dttjyeito. Tl ovv; Etprj • ov diqyqaco (tot;
sravrog tj odog V £t’s atfrt» fautqSda n opEwoftsvotg stat Asystv stat dxoveiv.
Orna di] lovteg a(ta rovg Aoyoug Jt£gt avtav Aristodemus tanqnam homo Socratis
amantisaimus indicetur* Nempe solent ita iudicare imperitiores, ut ab externo
habita corporis ad ingenia concludant* 2 pvxpoS est, quod nos dicimus :
untersetzt. Apud Xenophontem Aristodemus pixpoS audit M* I. 4. 2., ibique deos
esse negat. Festis diebus blautis Socrates usus, est, ut videre licet e 174.
A., Aristodemus ut semper ctyvTCodtftoS fuisse censeatur, addito atl edicitur,
quod in ahi ex plurimorum codd. auctoritate Ruckert. mutavit. Utrum recte
fecerit, nec ne, alii videant. iv zois pdXisra rc ov Ture. h. e. Convivarum
illorum, qui Socratem maxime amaverint, acerrimus amator. Latiore significatu
verba tuiv rore Schleierra. accepit* der war bei der Gesellschaft zugegen
gewesen und einer der eifrigsteu Verehrer des Socrates damaliger Zeit, wie mich
dunkt. ov yievtot aXXa. xai, Adhiberi hæ c dicendi formula solet, ubi
commemoratum est, quod iam satis videri possit ad rem, quæ paratur. Apprime
respondet LATINORUM: nihilo minus tamen. Interdum xai omittitur, quo omisso
edicitor, ut id, quod ante commemoratum sit, minus probari iodicetur aliudque addatur
illo multo probabilius, cfr* Piat» Meuen. 86. B, n dw ptv ovv* ov pkvxoi, gj
2&>HpateS, aXX’ iyooye ixelvo av r/dLSta, Zltep TjpOflTJV
TOTtp&JTOV, Hai Cxetpaijxijv xcti dxovdcujn. Eodem plane modo
xai omittitur in formula dicendi ov fiovov dXXitj de qua vide sis, quæ annotata
sunt ad p* 180* A. ovdiyyr/cco poi. Ut Græ ci, ita nos:
erziihltest du mir das nicbt? quod ita dictum est, ut explicandum sit: scio te
nolle narrare, quaro exorandus es mihi. Alia plane ratione Stallb* hanc dicendi
figuram explicat: Ilæ c interrogatio, inquit, alacritatem qtiandam animi et
aviditatem sciendi indicat, fere ut LATINORUM: quin tu mihi narres? Alia ratio
est Verborum 2 12. D. rtaiStf, $<py t ov tixeipetiSe, ubi ad lectionem codd.
trium (SxeifsadSe Riickertus annotavit: Aoristum ut non admittendum, ita non
omni ex parte spernendum duxerim. Male. Vid.annot. Ceterum T i ovv ab
inseqncntibus verbis maiore interpunctione disiunxi, nam non possunt, ut
videtur, in una cademqne interrogatione ri ovv ov couiungi. - itdvxoot 7 } J 6
o f. particulam, veritus Bekkeri auctoritatem, e textu semovi, quamquam
Riickerti exemplis edicitur, ut certum iudicium de eadem edere dubites. Laudat
enim ille Piat, de Legg. I* 625.^ A. ftposdoxdi ovx av dt}8&> rjpd? C
irtoiov(ie&cc, i vgte, otcbq ccQ%o^evog tfotov, ovx dfistezrjxcog I '//a.
el ovv dei xa l vfilv dirjyytiacfftac, ravra ^937 iioielv. xal yaQ fyutys xal
dXXag, otav [Uv twag % egi <ptXo 6 ocpiag Xoyovg rj avtog nouafiai y ccXXcov
axovcoy flebis tov 0 ie< 3 ftca tocpeXelti&at, vTteQtpv wg cSg %ccIq(j'
otav 6 s aXXovg zivag, aXXag te xal tovg vfietBQovg tovg tav itXovtilcov xal
xqtjimxxlGxlxcov, avxog te a r&oiiat, vpag te tovg ixaigovg l?.eco, on
oceG&e n D Ttoielv ovdev % OLOvvteg. xal icspt re xoXireiaS xd vvv xal
vopcjv xrjv 8iaxpi/5?jv XiyovxaS re xal axovovxas apa nara Trjv nopdav
rfonjdetiScti. 7tavtgX 6 9 rj ye ix KvooGov odds oo$ axovopev, ixavtj x.x.X .
Adde Apol. S. 33. D. xi ptj avxol ySei-OV, xgjv olxeioov xivds tqjv ixsivcov,
itaxipaS xal adeAcpovS xal aXXovS rovZ itpoST/xovraZ, eiitep vn ipov xi xaxov
litEitovSEfSav avxdtv ol olxslot, vvv pEpvijdSaz. TcdvtooS Se 7tdp£i6iv ocvxqdv
tcoXXoI lvxavSoi, ovS iyco opta x. x. A* Ceterum convertenda verba DOstra sunt:
Wie nun? sagte er, wolltcst du mir nicht erzahlen? jedcnfalls ist der Weg in
die Stadt gecignet fiir eine gcgenseitige Unterhaltung wiihrcnd dea Geliens.
Picinus habet: apta quidem via est, quæ ducit iu urbem, et ad audiendum pariter
et ad dicendum. xovSXoyovSrtEpl ClvxgSy, Nota vim articuli, quo absente ecnsus
existeret hic: Sic igitur inter eundum de his collocuti eumus. cfr. 207* A.
xavxa X8 ovv Ttdvta iSldadxi p£, oxoxs nept xc ov iptDXixdjy Xoyovf nounxo x .
A. Addito articulo sententia hæ c est: Sic inter eundum, quæ verba fecimus, de
his Icag av v[ie lg i[ie yyeiti&e fecimus, cfr. 216« C* aAAa di pov
dxovdzxxe t aoi opoioS xi iStiv ols iyco eixa6a avxov xal xrjv Svvapzv,
Savpadiav lx?i h, e. et vim, quæ ipsi est, quam admirabilem habet. ei ovv Sei
xcqieiv . De his verbis vide quæ annotata sunt ad 172. A. Docet autem hic
locus, qui dilferaut Sei et Xpi}, de qua differentia verborum jam a Ruckerto
est ad h. 1. 'annotatum.
dei necessitatem exprimit, XP 1 ? voluntatem necessitati inservientem, cfr, Æ
sch. Or. c. Tim. 29. 6 vopo^ixijS aTtadsi^Ev, ovZ XPV 6rjp7jyoptiv xal ovf ov
Sei Xiyszv iv xaa dijpoo h. e. Manifesto legislator declaravit, qui velle
debeant coram populo verba facere et quibus orationem habere non liceat. v iC8p
cpv&S co S xalpv* Orta est hæ c dicendi formula ex vitEp<pvGjf x a ip°°
et Xatptof quod cum non intelligerent, qni describendis libris occupati essent,
factum est, ut coS sæ pius omitteretur. Seusus est totius loci : lam si etiam
vobis narrandum est, volo equidem, quod feci nuper, idem nunc facere
lubentissime. Namque æque nunc atque alias sive ipse instituam, xccxodaifiova
slvai, xal oto^icu vfiag dhjfrij oi&tJ ' iyco [dvtot vfiug ovx olo/uu, uiX
tv olda. Cap. II. ET. 'AH ofioiog st, tn 'AnoXXodoQB' ail yag 6ctvtov rs
xaxt]yoQUs xal rovg dXl.ovg, xal Soxng fioi aTE%v wg ndvtug d&Xlovg
tjysi6&ttL xlijv EaxQccrovg, ano (Savrov aglifievog. xal ono&cv aozl
rav tijv tfjv vive narratos audiam philosophicos sermones, præter quod augeri
me scientia puto» impense etiam lætor» Xprj paxi^x ix gjv. Stallb.ad h. 1, a
Vulgo XPWonrti&v- Illud aptius hoc loco recte indicavit Fischerns. Præcedit
enim n\ov61gov.» Recte xpVf £0LTt StixtaY receperunt editores non satis recta
de caussa» Licuisse enim contendo Græcia dicere: ol it\ovdioi xal XPV paziSxad,
ut Latinis licuit fures ^et malefici dicere, neque dubito, quin lectio vulgata
B. xovS q>i\ov$ xal x ovS itoXtpiovS recipienda sit» Nostro contra loco, quoniam
non de certo quodam hominum genere sermo est, h. e. de foeneratoribus, sed
homines indicantur quovis modo lucro inhiantes, XpTJpocTtftiXGov unice verum
est. l6ooS av vpeiZ, Schleierm» convertit: Vielleicht nuo haltet ihr wieder
eurerseits (lafiir, dafs ich iibel daran bin, und ich glaube, ihr mogt ganz
richtig glauben, ich aber glaube es nicht von euch, sondern weifs es.
Oh6Sai> aXtjSf} . o letiSat ( opSd SoZdctsiv) eldivai, vocabula Socratica
sunt, quibus Apollodorus uti videtur li. 1», ut Socratis discipulum se probet. Ceterum laudaro Plauti versus lubet petitos c Cas. initio: Clcostr» Face,
Chaline, certiorem me, quid meus me vir velit» Chal. Ille edepol videre
ardentem te extra Portam Metiam, Clcostr. Credo ecastor velle. Chal, At pol'
ego haud credo, sed terto scio. dei o fio io S it\r)v 2? X p dtx O v?» Vario modo hæc verba ab interpretibus explicantor. Wolfius Iv
pbv yap xoiS XoyotS dictam esse censuit pro aX \d yap iv xotS \6yoiS . Frustra.
Astius convertit: unde tandem nomen pavixoS acceperis, non perspicio: namque in
dmnibus tuis sermonibus tantum abest, ut pavixoS sis h, e. nimius et vehemens
in laudando, ut et te et alios præter Socratem cum acerbitate quadam
reprehendas. Apoll. Et merito pavtxoS a vobis audio, de me et vobis
ita sentiens. Hanc conversionem nemo probabit. Nam neque usu qnodam loquendi
probatur, pavtxoS inprimis de laudatorum studiis valere, neque ex kxaipov
verbis colligitur satis, pavixov nimium in laudando significare. Quid dicam de
responso Apollodori, quod ex Astii conversione iit languidissimum? Pessime do
fitavvfiiav UXafltg, ro /icevtxog xaXiUs&ai, ovx oida sycryt ' Iv /jiv y«Q
rolg Aoyotg «fi roiovzog fi' tiav roi T6 xai zolg aXXoig dyQiatveig xXt)v Zaxgcczovg.
ATIO A. * Si q>lXzccz£, xai dfjXov ys dij, on ovtw diavoov(iBvog xai xeqi
Ifuctrcov xai x£qI vfuav (ictCvo(icu xdt xaQaxcaOi nostro loco meritu. est
Ruckertus, qui, cum non posset, quid kratpoS sibi voluerit his verbis,
intelligere, scilicet e codd. yahaxoS pro jxavixo? in textum recepit. gUnde
tandem mollis appellatus sis, equidem non intelligo; in sermonibus enim semper
talem te exhibes : et tibi et aliis succenses præter Socratem.» Hæc ut pugnant
cum sequentibus, ita ut ne pugnare videantur, Riickertus, in verbis Gqlvxqj re
xai roiS aWoif dypicdveiS insaniæ latentem notionem deprehendit, ad quam
respiciens, quamque augens in maius per indignationem Apollodorus dixerit: o5
<piXtave, xai dfjXoy ye 6rj x. r, A. Artificiosa hæc suut, non vera, Neque
Plauti auctoritate nunc movemur, qua uti Riickcrtus potuisset in re sua.
Legitur nimirum in Menuechra. Both. Insanit hic quidem, qui ipse maledicit
sibi. Nam tu quidem berclo certo nou sanus satis, Menæchme, qui nunc ipsns
maledicas tibi. 8tallb.,
quoniam Apollodori ingenium ad morositatem proclive fuerit, etiam pavixoS de
ingepii * tristitia et morositate intelligendum indicat. Deinde supplendum
ccnsfet opS&S 6h doxeis Xapeiv avTjjy ante verba iv plv yap totS XoyoiS æl
roiovroS ei. TotovroS autem interpretator /um xof> tristis et morosus. Ut
libere dicam, quid mihi videatur, Apollodorus et ad tristitiam et ad
hilaritatem propensissimus erat ita, ut sive tristis sive hilaris suarum rerum
modum haberet nullum. Nimium ia tristitia Apollodorum icperimus Pbæd. p, 117.
D. in risu atque in mærore Phæd, 59* A. in vitnperio Symp. 178* C.etD.» et quo
animo hominem in magistri laude fuisse censes, qui præter Socratem omnes
mortales infelices indicabat? Ia quo indicio ut ro fjLcrvixov eluceret magis, Plato
dypiaiveiv verbo usus est, quo verbo animi summa commotio exprimitur. Idem
cadit in uvccfipvxqGduevoS participium, quod quo exquisitius, eo aptius est ad
turbas animi exprimendas. Iam patere arbitror, fxavixoS h. 1. neque de immodica
laudo neque de nimia morositate dici, sed de laudis vituperiique immoderatione.
Rectissime autem Stallb, vidit, ante verba iv y\v yctp roiS A. aliquid
supplendum esse. Solet enim yap particula ita adhiberi, ut sententia quædam,
quum facile e cogitationum serie supplere possis, omissa indicetur. Stallb.
supplendum censet op^djS 81 doxeis \afieiv avrjjv. Nobis placet ei /i?} lx rcov
A oycov. Totius loci conversio hæc est: Immer bist du derselbe, o
Apollodorus, Immer klagst do ET. Ovx a£iov xig l r ovtcav, a 'AxoiioSags, vvv
IqI&iv' di A’ Sxeg ideofieftu <Sov, (itj &iiag xoi-qffjjg, aiid
diyytjdtti rtvsg tj6av ot ioyoi. • AIIOA. r IJ<Sav tolvvv Ixuvoi roioiSs
tivk g. fidiiov d’ UdQZVS v/uv, dff ixeivog diijyeito, xcd lyw xu- . gadofiat
dirjyrjdaa&au, 'dich and die andern an, and scheinst mir ohne weiteres,
aufser Socrates, alie fur ungliickselig za halten, indem da mit dir selbst den
Anfang maclist. Und woher da in aller Wclt den Beinamen da hast, dafs man dich
den Tollkopf netfnt, das weifs ich nicht, Ermufstedenn aut deinen Æufserungeu
herstammcn. In diesen zeigst da dich wirklich so; da ziirnst dir
and den andern, und zollst allein dem Socrates ein unmafsiges Lob. o3 (piXtate
7tapa • naico. His verbis, quæ de f ia vi xoS nomine annotavimus, confirmari
videntur perpulere. 'Ezcu~ poS nimirum cum non nisi to jaclyihoS xaXiitiSai
commemoras se t, consueta vehementia usus Apollodorus paivopat xal 7tapaitaioa
dixit. Hæc verba optime transtnlit summus Schleierm. : 0 Liebster, so ist es
jaklar, wenn ich so denke von mir und euch, dafs ich toll bin and von Sumen.
Inest tamen aliqaid his verbis, quod male me habet. Nimirum amicas dixit: E
dictis tuis illud cognomen ortum est, aut eius originem et caussam ignoro. Ad
hæc verba nnm quadrare tibi videtor Apollodori responsum? Quid quæris ? res
acta est scilicet, sævio et mente captus sum. Si quid video, ol
pavixoi at exaggerant res, ita rixari amant, ad utrumque nutura ducente. Ad
rixas autem se compos^js se Apollodorum etiam verba amici docent: ovx a£>iov
nepl tovtgdv, 'AtcoXXoScopE, vvv ipi&iv. Quid multis? Posito post
napaitaico signo interrogandi verba convertenda sunt: O Liebster, ist es denn
nqn schon so ausgemacht, da fs ich toll bin und von Sinnen, wenn ich so denke
uber mich and euch? toioiSs rivi?, Additur indefinitum pronomen, ut indicetur,
sermones non verbo tenus ab Apollodoro referri. Recte Stallb. ferehuinsmodi
convertit. Sic paullo infra 174. D. roiavt arra <5q>dS i(p7j SioXexSevra?
Uvau Schleierm.: so ohngeflihr ... Adde A. Adyov roiovtov rivo? xatdpxEtv. 180.
C. &ai8pov fikv roiov rov riva Xoyov £q>rj eItceIv . MaXXov 8i eius est,
qui ipse se corrigit. Habet FICINO (si veda) ; immo vero a principio eodem
ordine, quo Aristodemus retulit, vobis ipse nunc recensere conabor, cfr. 188.
D. ovra. ) jroAA?/V xal fiiEyctXrjv, fi.aXXov 8h nd6av Svva/nv x. t . A. adde 193.
E. Vva xal rd>v X oixcov dxovdajjiev ti ExaCroS ipely pdXXov 8h rt kxdtspo ?
* UydSGor yap xal 2aoxpdr7]S Xoiitoi. 194. A. si 8h yivoio, ov vvv iyoo tlpiy
yaXXov 81 i'8a>? ov Stio/iai x t r. A.*Eqsr) yuQ of ZkoxQcm) ivrv%m>
leXov/ibov ts xal tag (Skavrag vxoSeSefdvov, a Ixtivog bliydxig biolti, Mul
iQt6%cu avrov, onoi fot ovta xcdbg yByEvrjiiivog. xai rbv datlv, oti 'Em,
delavov dg 'Aya&covog. yaQ avrov ddcpvyov roig huvixloig, ipofirj^ilg rbv
Zyhov' 6fiol6yri<5u d’ dg vifoiEQOv mQiGttiftai,. tavta $ij $q>7) yup ol
Scoxpatif, E nostra cogitandi ratione verba si spectas, scriptam exspectaveris
: lepr) yap 2cDxpdt£i Ivtvx&v. Illud genus dicendi ex objectivitate enatum
est, qua pro ingenio suo Græci utebantur in narratione. Eo autem efficitur
dicendi genere, ut Socratis loti calceisque ornati imago oculis obversans
lectorum, ut Apollodoro, ita quæstionem moveat lectori l oitoi tot ovtgj xaXoi
yeyevTjplvoS. Sexcenties hoc dicendi genus reperias apud Græcos scriptores,
unum exemplum ut laudem, cfr. 174. E. ol phy yap evSvf nalSa riva SvdoSev
ditavzr\6avta ayetv n. t .A. taS fiXavt a£. Schol. habet : v4t o 8r} par a.ol
fiXavtia, 6av8dXuz l6xvd. Satis notura est, Socratem perraro calceis usum esse,
id quod nostro loeo colligitur e verbis a ix£ivoS oXiyaxiS iitoiet. Quod raro
fecit Socrates, ut calceis uteretur, idem Aristodemus nunquam fecisse
perhibetur 173. B. *ApiStoSrjpoS yv nSj Kv8a$7]Yai£vZ i dpixpof, dvvxo Srjt oS
a e i. X^^S yap avrov 8 iir tpvyov . De 8iacp£vy£iv verbi potestate vide quæ
annotata sunt ad 7* Ceterum brevius quidem Socrates loquitar, non item
obscurius. Sententiarum ordo hæc est: Iam heriAgatho me vocavit, sed non im
petravit a me, utfaoerem, quod juberet. Odiosa enim erat concitatiorum hominum
turba strepens. Promisi autem ei hodie ad coenam, tavta 8i } ixaXXcon rtdaprjv.
Rostius V. Cl. %d verba ixaXXoDTtiddprjv, Iva £g a annotat: ornavi me (et nunc
orna tns sura) ut accedam. Vide Stallb. ad Piat de rep. V. 472. C., qui laudat Rost. Gramm. §. 122. not 4. b. Herm. ad Viger. p
850. Buttra. 126. i. Tavta 8ij interpretes positum esse censent pro 8ia tavta 8
t} } de quo usu loqueudi vid. Matth. Gramm. pl. §. 470. 7. 873* Rectius opinor,
tavta de ornatu intelligitar, ut verba convertenda sint: Hoc igitur, quem
miraris {ovta» xaXof y£y£vr/p£vo$), ornata ornavi me et nunc ornatus sum, ut
pulcher ad pulcrum accedam, Si dictam esset supra ortoi for VJ/pepov ovteo
xctXoS ysyevTjp^voS, unice probaremus iuncturam hanc: promisi autem ei hodie ad
coenam, atque eius rei gratia ornavi mo cet. TtpoS t 6 i$&\eiv dv livai a
Stephani hanc emendationem, inquit Riickertns, librorum lectionis aviivai a
Bekkero, Dindorho, Astio, Sommero, Stallbanmio receptam, admodnm dubitanter
retinui. Quod enim in sequentibus simpl, Uvat po9 ixaXAaxiodfitjv, ivu xaXog
xaga xakov ia. t?A<la Ov, tj 6’ og, ntUs H £l S XQog t 6 l&iXuv dv livai
axhytog Ixl B Sslnvov} Kciyco, Itpr}, th tov, ori Ovrag, Sxwg dv Ov xtfav]jg.
"Ex ov rolvw, fqpi?, Ivu jc «1 rtjV xagoifilav Siarp&dgafttv
(itra^dXXovrtg, ag aga xal dya&iov liti Saltas laOiv avtoparoi aya&ot.
"0(irjgog (itv ydg xivsitom *st, «t eo non «equitor, ut etiam h* 1.
debeat. Imino si locus, e quo Socrates cum Arislodemo profecturus erat,
inferior fuit quam is, ubi Agatho habitabat, nonne tum primo loco poni licuit
aviivai, sufficiebat in seqq, simplex verbum?», Hia verbis contra eos
dispotatum est rectissime, qui e sequentibus { a6iv et Urat de dv levat
iudicarunt. Atqpe sic Stallb. iudicasse miror annotantem: Codd. et vett.
editiones omnes £$i\eiv aviivai, quod de Stepbani contectura mutavimus præeunte
Astio et Bekkcro, JSimirum sequitur deinde la6iv et livai de eadem re dictum .
Cæcutiisse videntur interpretes, ubi scriptor verborum positu studiose fecit,
nt clare videre potuissent, *Enl deinvov et ad livai pertinet et ad axXrjXot)
nam ut xaXeiv ini deinvov recte dicitur, ita axXrjtot ini deinvov he ne habet;
rursum livai arctius cum dxXrjxot coniungendum est, et est in hac coniunctione
enuntiati acumen. Verba convertenda sunt: Konntest du dich wohl entschliessen,
obgleich uneingeladen, doch zu kommen zum Gasttnahl. lam concedamus necesse est
Riickerto, aviivai ini deinvov recte dici, si in altiore loco Agathonis
domicilium fuisse constaret, non recte dici aviivai axXrjxot Ruckerti æquitas
concedet nobis. C. axXrjxov inoirjdev i X 5 d v x a tov MeviXeoav ini xrjv
Soivrjv, ubi rursum indicare licet e posito verborum de scriptoris voluntate.
Adde 174. D. iyoo plv ovx dpoXoyrj6cn axXrjxot tj x e i v, aXX' vno 6ov
xexXr^pivot. Ceterum ndot Mystt npdt x 6 iSiXeiv dv verba respondent
nostratium: Wie steht es bei dir mit der Lust ... pro Hattest du wohl Lust
diopat vpcov dxovdai, nd)S fet npds td ipfi&dSai niveiv 'AyaS gjv. Iva xal
tijv napoipiav pex aftaXXovx et» Socrates haud raro poetarum versus immutabat,
ut mutati contrariam sententiam funderent. Tangit liuuc morem Appulei. Flor, 6.
ed. I. Bosschæ: Nec ista re cum Plautino milite congruebat, qui ita ait: Pluris
est oculatus testis unus, quam auriti decem. Itnmo enimvero hunc versum ille (sc. Socrates) ad examinandum homines
converteret: Pluris est auritus testis unus, quam oculati decem. Editores fere
omnes e codd plurimorum auctoritate pexaftaXovtet receperunt. Prætulit
pexapaXXovxet Bastius, quod et codd, nonnulli iique melioris notæ exhibent.
Couveitit Stallb. mutatione corrumpamus, participio in 2 dvvivst ov (iovov
duttp&eipcu 9 aXXa scccl vpQldat e!$ tavvfjv rijv rcaqoiplav. noirjdccg rov
'Aytqdpvova C diacptQovTOG ecyadcv ccvdQa substantivum converso, quo
substantivo temporum discrimen velatur. Unice rectum est pxxctfiaXXovteS. Nam
qui mutat, eo ipso, quod mutat, proverbium corrumpit. Vides igitur, 'eiusdem
actionis esse et 6ia<p$sipe iv et fterapdXXetv, cuius actionis et obiectum
et effectus h.l. commemorantur. Hoc autem videtur doctis viris' fraudi fuisse,
ut putarent, de duplice actione, quæ temporis discrimen in se susciperet,
Platonem egisse, eo £ dpa xal dyaScvv. Schol. ad hnnc locnm : avtoparot 8*
ayctSoi 8«Ac3v ini dcnraS la6iv. xavxtjv 81 X iyovdir tiprjtiSat ini 'HpaxXei,
o$ ott kfStidovto ro3 Kj/vxi £,lvoi iniCxrj* KpaxtvoS 81 iv IJvXcda jiEtaX*
Xti%a$ avTtjv ypdtpti ovtoof. otd’ av2r’ ijpnS, w? 6 itaXaioS A Jyot,
avxopdxovS aya&ovS Uvai xoptpdjv ini douxa 3 eaxav . xal EvnoXiS iv Xpvtitk
3 yivtu E schol. verbis facile colligitur, vario modo hoc proverbium immutatum
fuisse a Græcis, vid, Athen. Cal, De primaria autem proverbii forma, quam
Schol. indicat, Schleierm. hæc disputat in den Anmerk. zur Uebers. Eiu
sonderbarer Gedanke ist es von* dem Scholiasten, dass er uns an das zweite
Spriichwort des Athenæos verweiset, welches von Tapfern und Feigherzigen
handelt (aya$ol SeiXgov), wahrscheinlich in dem kriegerischen oder feindseligen
Sinn, dass dic Tapfern ungeladen erscheinen und, die Feigherzigen vertreibend,
sich selbst an die ra scoXffUxa, xov di Mtvt Sehiisseln setzen. Sondern
Socrates meint aya$o\ dyaSajv ini Scuraf, und aagt nor acherzvreise, sic
wollten es durch eias Umdrehung eiumal verderben, iudem sie niimlich den
Agathon und seine Gnate ayc&ovf nannten. .... Der Homerische Fall lrisst
sich auf das ayaSot ini 8 e iXoHv gar nicht anwenden, weil, wenn nur eine
Anwendung uberhaupt da sein soli, Agamemnon rousste ein 8nXoS sein. Sondern
«ras Socrates dem Homer vorwirft, ist, dass er auf das Spruchwort, ais sei es
alter, anspielend den Menelaus einen ayaSoG nenn». Hæc subtilius, quam verius
disputata sunt. Primaria proverbii forma ea est, quam Scholiasta laudat, quæ
quomodo mutata sit et ab Homero et a Platone, iam videamus. Nam etiam ii
interpretes, qui Schol. formam ut primariam proverbii agnoscunt, de mutationis
et corruptionis ratione male indicarunt. Legitur apud Homer. II. /5, 408.
ctvxoparoS di oi ?/A3« floTjv ayaSoZ MtviXaoS, de quibus verbis Plato ita
videtur iudicasse, ut fiotjv aya$oS voce non virtute fortem interpretaretur,
idqne verbis ayaSov ra jCoXejxixa ac. ipya opponeret. Assumto deinde
Apollinis iudicio, quod legitor II. p f 588., aperte eloquitur! ignavum ad
fortem accessisse &xX rjxov h. e. invocatum. Proverbii primitiva forma si
est, nt diximus, avxopocxot 8 9 ciya 3oI8£iAcJt' ini daitai iadtv, facillime
agnoscas licet homcricæ hov fia}.9axov alxfirjrtjv, Qvalav itoiovfiivov xret
tOruovrog tov 'styafisfivovos axhjxov ixolrjatv IX&ovxu rbv Mtveltav Isi
t>)v Qoivtjv, %dga ovr a Isi rt)v xov « yeivovog. poeæoa superbiam, qaæ
iisdem verbis eodemqne usa verborum ordine sententiæ innocentiam ita pervertit,
nt proverbium audiat : avxoparot 6*' dya^cor 6 et Aoi ini Saltat ladiv* Iam
quod Homerus fecit, idem licere sibi, ut proverbium corrumperet, Socrates
putabat, Neqæ tamen pro SeiXdiv, quod in primitiva proverbii forma legitur, ad
Agathonis nomen alludens dyaSdir scripsit, ut Stallbauraium judicantem video, r
forma enim proverbii elficeretur hæc: avtopatoi 6* ayaSoi dya^av, qui verborum
ordo non reperitur nostro loco, neqæ xai part., ut Riickert. censet, hoins
mutationis indicium facit, pertinet enim vocula ad totam enuntiationem, eoius
exemplum habes Symp. 193, C, ei Se rotiro ctpt6tov t dvayxalov xai zcov vvv
naporroor ro xovxov iyyvtdtca dptdxov elvai. Adde 206, A. dtp ovr, iq>rj,
xai ov povor elvai, aXXa xai dei elvat, sed Homericum SetXoi in ayaSoi mutavit,
minus, ut videtur, Agathonis nomen (dyaSdiv), quam Aristodemi laudem (ayaSol )
respiciens ; avxopaxoi 6 * ayaSdtv dyaSol 'ini Saltat fadtr. Comprobatur hæc
explicatio nostra perpulere Aristodemi modestissimo responso : IdoDt pivrot
xirdi ryevdod xai iy o> ovx tiv Xiytit, <w 2oSxpaxet, aXXa xa%’
"Oprfpov cpavXo t oSv ini dotpov avSpot Urat SoirrjY dxXrjto t, Ceterum ad
Homericam illam proverbii corruptionem, non ad primariam formam eius Socratem
a. Platonem respexisse, etiam ex ordine verborum colligitur, qui est apud
Platouem. Homerum enim ex avropaxoi 6’ ayaSoi SeiXcov fecisse consentaneum est:
avxopaxot 5* dyaSdiv SeiXoL nihil mutata verborum sede, et tamen mntata sede
subiecti. Iam servato, qni apud Homerum est, verborum ordine Plato scripsit:
dyaSwr avxopaxot aya~ fiaXZaxov alxjiTfTijr. Fortem et strenuum bellatorem
Menelaum fuisse, e multis Homeri locis colligitur. Semel apud eundem vocatur
paXSaxot alxprjr/fS II. p f v. 588., ad quem locum Platonem respexisse multi fuere,
qui annotarunt. Utitor autem illis verbis deus Græcis infestus atque rerum
bellicarum minus peritus, Apollo, non, ut ignaviam Menelai notaret, sed
Hectoris euimurn nt excitaret et augeret. Si displicet igitar, quam supra
commemoravimus, malitiosa fiotjY aya$ot verborum interpretatio, (licere autem
interdum poetarum versiculos psr iocum falso interpretari, quis negabit}:
quibas tamen displiceat, iis dictum esto: Menelaum paXSctXOY appellari, ut
Agamemnone inferior, non ut' ignavus ffcisse indicetur Quid, quod Aristodemus
paullo infra dicit 174. C. "I6&S pevxoi xiv$v~ yevdco cpavXot axv ini
6o<pov dr8p dt Uvai Soivijr dxXrjxot, num revera hominem nequam 2 • Tavz
uxovOaq ilitnv £<pt]' *I<Stas pivtot xivSwivOu xal iyd ov% ag 6v Xtynq, a
ZdxQare g, aXla xo&’ " OfiijQOV, tpctvkoq m> ini <5o<pov
avSQOg Uvai tooivrjv D KxXrjtoq. atj ovv aytov (ii ti axoXoytjGu; uiq lyto fiev
ox>x b[io).oyTj<Sa axXr t roq ijxeiv, a/U’ vxo aov xzxXttfd- foisse
putas, aot ita moratum, ut qui ipse tpavXov se esse confiteretur? Si quid
video, nihil aliud indicare Aristodemus voluit addita tpavXoS vocula, quara se
cum Agathonis sapientia comparatum Agathene inferiorem esse. ovv aytov pe
naxoXoyrjdei; Verba difficillima sunt ad explicandum. Faciendum igitur est, ut,
antequam sententiam qualemcunque nostram aperiamus, quid alii de hoc loco
consuerint, videamus. Levissima accentus mutatione Astius scribendam coniecit :
dp* ovv aytov pe ti aitoXoyjfdei. Sed duplex interrogatio ab hoc loco
alienissima videtur. Creuzer. Leet. Piat, ad Plotin. de pulcritud. 5l8. ay
aytov coniecit, quod sæpissime scribarum incuria in ayccv mutatum reperies. Ea
coniectura Stallbaumio probatur, qui verba convertit: Nam igitur aliqua ratione
excusare poteris, quod me adduxeris? Addit autem, non quærere Aristodemum, ecquam
h abiturus sit excusationem, dum ipsum adducat, sed num futurum sit, ut possit
excusari aliquo modo, quum ipsum ad epulas secura duxerit* Non male. Nihil coniectura opus est. Ut rectius verba intelligantur, ab Aristodemi
responso exordiendum est, quod legitor 174. B. ovttoS ( sc. 2x?> ) OTttoS av
Cv neXevys h, e. ibo, manebo, prout iusseris. Hæe eo consilio dicuntur, ut
Aristodemus, quod invocatus veuisset, a nemine posset, utpote qui vocatus esset
a Socrate, rusticitatis accusari. Socrates contra, ut. hominem ad suscipiendum
iter dulcedine quadam pelliceret simulque itineris suscepti excusationem a se
amoveret, Aristodeme, inquit, dic, si placet, Agathoui, quod Homerus fecerit,
at verba proverbii corrumperet : avtopatoi 6* dyaSok o 6eiX<uv ln\ daitaS
iadiv, idem te experiri voluisse, atque eius rei gratia ad ^AyaSt&v Saltas
venisse avto patov d y a3 6 v. Aristodemus autem quum vereretur, ne q>ax>XoS
potius ad normam Homerici proverbii, quam dyc&oS ad Agothonem profecturus
sit, a Socratica proverbii mutatione adventus excusationem petitum iri negat,
atque iturum se fastidit, nisi a Socrate vocatus esse dicatur. Iam quo facilius
hominis animam obfirmatum perspicias, aytov scriptum est non ay aytov in
interrogatione, quam nunc interpretaturi sumus. Nimirum præsentis temporis
participium eam vim habet, ut de Socratis actione intelligendom simul
Aristodemi voluntatem involvat manifesto: ei ayoiS pe. Sensus est : Wenn i c h
mich von dir fiihren lasse d wollte. Spreta autem dulcedine illa, quæ in
Socratica proverbii mutatione continetur, et vog. £vv te dv, iq)tj y
Iq%ou.Ivg3, tcqo 6 tov fiovXev dujlt&u 0 XI iQOVptV. ctiX t&piV. Toiavx
arra (Upccg Itptj dtalex^tvvccg livai. tov ovv ZkoxQUxrj iatrup it&g
stQogtyovzct tov vovv xccra ti/v o6ov itoQEvsti&cci VTtoteizopevov, xal
stEg^aivovtog qua dicitur ad bonam accedere invocatus ayaSof, aliam iam exigit
excusationem uon sibi, quod accesserit invocatus, sed Socrati, quod se
vocaverit* Hæc verborum explicatio sequentibus verbis perpulere probari
videtur. Schleierm. convertit: Wirst da inich also uuch etwas entschuldigeu,
weun du mich einfiihrst? Rectior verborum conversio hæc est ; Num ig>tur, si
duci me a te patiar, aliud quid habes, quo possis to, quod me vocaveris,
excusare? Quod ad me, ovx dpo\oyi} 6 a) anArjxoi ?jxttr, aXX viro 6 ov
H&HXrjfJL&voS. Tl pro rl aXXo positum reperies haud *aro upud
scriptores Græcos, cfr. Piat, de rep. I. 8S2. C. atXXd t i oiei ; £<pij. Sed
quid aliud tu censes Mallem tamen b. 1. legere olKKo tl olti ; Adde Piat. Crit. 50. C. cap. XI. fin., ad quem locum Stallb. laudat Lanib. Dos. de
Ellips, 27. ed. Schæf. Ut unum locum o Latinis scriptoribus laudem,
apud Terent, legitor Heuut. Act. I. 8c. L v. 17« Nunquam tam mane egredior,
neque tam vesperi domum revertor^ quin to in fundo conspicer fodere aut arare
ant aliquid facere denique, <jvr tl 8 v, seqq. An notat Stallb. ad h. 1.2 a
Alludit ad II. X. v* 224.," unde suum hausit Ruckertus scribens satis
negligenter: Hom. II. x • 224. Pro Xpo o tov, qua^iFischeri confectura est,
libri exhibent ad unum omnes itpo ddov, 'O tov antiquitus disiunctim scriptum
cui% seriore tempore coniunctim, ut lit, ederetur, ad mutationem aapte figura
pellexit. Ceterum Xpo o tov nou debebat Stallb. convertere alter altero melius.
Socrates controversiæ pertæsus, et sibi et Aristodemo excusatione opus esse
concedit. 'Sibi, quod invitaverit, illi, quod audiens luerit vocauti. Sensbs
est: Inter eundum tu milii, ego tibi, quid otrique dicendum sit, prospiciamus.
naxa xijv o 8 o'v iroptvEoSai. Habet Ficinus: Socratem cogitabundum lento nimis
passu gradie ntem exspectasse sæpius, tandem iussisse Socratem, ut præiret.
Enarratio hæc est, non conversio verborum. Ficini verba qui accuratius
examinaverit, mecumj& ^a\ suspicabitur fortasse, Græcira po -3 verbis oliro
infuisse, quod O r/J ce uti orum cura sublatum, magna»? ;& ££ molestias
Ficino excitaverit. i it e 181 } Sh y evs 6 $ Stephanus iyiveto scribendum
coniecit, Wolf. do ellipsi 6 vvi{Stt verbi cogitavit. Ut irttidr?
yevidSai, ita panllo infra ei&vf 8 * ovr &>> I 6 etv. Hæc
structura virtus admirabilis est Græcæ orationis, qna efticitur h. 1., ut et de
prioris narratoris vivaci- ^ tato, et de alterius narratoris • >* ov xeXevuv
ngoiivai tlg to XQoOdev. htubr t ds ytvlo&ai hd t)j olida rrj 'Ayaftavog,
dvcayfuvt/v xatæ Xafi flavetv xrjv &vqciv, xal u Mtpij ccvzo&i ytloiov
naftuv. ol (llv yag tvdvg naiSa uva IvSo&cv dzavti/ fide, aliena, non sun,
exhibentis, lector admoneatur. Exempla huius
structuræ plurima iuterpp. ad li I. laudant v. c. Piat, de rep. X. 617 . D. d
(paS ovv, iiteidi/ d<prx£d^ai, ev$vS 6elv ikrai itpds ttjv Aaxtdiv. 619. C.,
620. D, 621. B. Ceterum in tota hnc enuntiatione infinitivi imperfecti 'et
aoristi alternant ita, ut aoristicum tempus actiones momentaneas, imperfectum
durantes actiones denotet. ol p$v ydp. lloc legitur in Bodl. aliisque codd. non
paucis. Inceptæ stmeturæ potestatem, de qua modo dictum est ad ijteidt }
yivkdScti, misere turbant rov plv verba, quæ olitn pro ol yiev edebantm. Facere
autem non potnit Apollodorus, ut, cum Aristodemum paullo ante loquentem
induxisset, nunc desubIto ipse in sc reciperet illius orationem, id qnod X 6 V
piv scriptura efficitor. Recte igitur editores ol piv Platoui vindicarunt, quod
et Photius præbet in Lex. s. v. ol. Habet enim: ol itepidTt&fi&vcoS
dvrl t ov kccvxdr dZvTuvcoZ di ouroz* dvpTtodiov ol plv ydp ev S vS itaibd riva
luv ivSor (?) ujTocvtijdetvta. xal xaxaXapfidvetv. tToc loco ne quis cum Ruckerto
arbitretur, quod in antecedente orationis membro obiectum sit, Sn hoc subiectum
esse yiaraXapftdvsiv verbi : aytiv abso1ute positum eat. Structura verborum hæc
est. ?.<prj ol ditavxj)riavTa «ruida dytiv, h. e : dixit, puerum, qui obviam
venisset sibi, ducem fuisse udeurn locum, ubi ceteri cousedissent, et £<prj
xaTaXapfidveiv t/Stj Ceterum solebant Græci verbi transitivi infinitivo, qui
idem snblectum habeat, atque verbum fiu tum, e quo peudet, subiectum nou addere
ea fortasse de caussa, nc dupliciter posito accusativo (subiecti et obiecti)
ambiguitas oriretur sententiæ, atque ut facilius obiectum aguosceretur. cfr.
Enrip. Piioeu.
v. SI. TCudiv ittUtoi TEhiir, ubi non addi potest pronomen personale, quiu
ambiguitatem sententiæ efficiat. Huius loquendi normæ adeo severi arbitri Græci
eraut, ut ne in intransitivis quidem verbis, quæ e dicendi verbis penderent,
accusativum pronomiuis casum iuiiuitivo oddi paterentur. Ubi autem pronomen
ponendam erat necessario, ut in Piat. Parra, 127. 1). nominativum posuerunt,
nou accusativum : .at>roV re ETteifeXStir $<prj o IloSodupoS xal rov
ILxppevlSrfy. evSvS 6* ovv. Mtv et 6e particulæ ita plerumque adhiberi soleut,
ut duorum verborum, quibus apponantur, mutuum relationem iudiccnt. Relatio hæc
esse liequit nisi inter verba, quæ suapte natura possont alterum ad alterum
referri. Adhibentur itaqne, ubi nomen nomini, verbum verbo, particula particulæ
respondet. Igitur nostro loco scriptum exspectaveris, quoniam ol vocuU nominis»
proprii locum obtinet xrMnozioM. 23 ilavxa cfyuv au xaxixuvxa oi aMoi, xai
xutakaujia vuw y8rj (ittlovtas deutvBiv. tv& i>s 6’ ovv tog Iduv tov
’Jya&a)va, tpctvcu, '^iQiaxuSyfis, elg xa/.ov yxeig, Zlxeog evvdunvijOjii'
sl 8’ aXXov xivog evexa yX&ig, ei ulv xur Si 'AyaSava. DeIlex isse autem
scriptor a consueto harum particularum usu videtur, quod enuntiatio itu
conformanda «rut, ut non solum ol responderet sequenti xdv 'AyaSuvct, sed «tiam
evSvS ad sequens tv$vS referretur. Duplicem hanc relationem indicare tantummodo
scriptor potuit, revera exprimere non potuit. Scripsit itaque ol pkv U'3 vS 6£.
Sed quoniam hac di«endi ratione nou sublata quidem et prorsus deleta, sed turbata
tamen atque imminuta est vis relationis utriusque ol pty roV 'AyaSooya et
rvj&vV ptr r— tvZvS 6£l ne singula totius «•nuntiati membra dissoluta
viderentur, OVY particulam scriptor adiecit, quæ ut contiouandi part cula est,
ita membrorum hiatum explet commodissime. Simili ratione scriptum reperies
Apol. 8ocr. init, ott p\v vpeif, oj avSpeS ’A$7/vatoi, xexovSaxs vxd xc ov
£/i6jv xaxr/ydpav, ovh ol6a * £ y o> 6’ ovv xat avxo$ xnt auioov oXiyov
ipaviov £xeAxxSopJfy. Qno loco non vptlS ptr £yoj 8£ Plato scripsit, quod
inceptæ enuntiationis ratio «tiam o xt ptv dsivotaxor 8t flagitabat. OvY priori
particulæ additum reperies Symp. 176. B. £y co plv ovy \£yoo vplv dxt reo ovxi
rtdyv jtfÆ*rcJf 1'xo* vxo x ov xoxov y* a$ 6iopm dvaipvxy* xtvuf, olfiat 6* xa\
vpaiv tovS «roAAoirf, quo loco chiasmi ratio, qui plerumque in Uuiosrundi locis
reperitur, iyoo non ad A iyes docet sed ad ^aAtTrciiS’ ^gj referendum esse.
interdum ovy particula omittitur in hoo dicendi genere de industria, ut
repugnantia quædam voluutatis exprimatur, verboruraque relatio minus sibi
respondentium deuotet id, quod apud Homerum Cst Ixc Jy atxovxl ye Sv/igj. E.g.
Piat. Ep. VII. $25. A. TtaXiv 61 fi p a 8 v x ep ov plv,El\x8 8 £ pe ojucof 7 }
7iip\ xd TtparxEiv xd xoiva >t<x\ noXixixd txiSvpla. Adde Soph. Oed. C.
v. 521. i/YEyxoY xax6xax\ (u B,ivot, ijveyxov, dxaov plv, $£C>V ioxeo,
xovxgjy 6 * avSaipETOv ovStr, quo loco Reisig. axojy pav scribendum couiccit,
Dubito, unm rect'. Pessime autem alii docuerunt, supplendam esse post ukgov ptr
IxaJy 6k oi/. Ceterum huius structuræ exempla permulta rcperiuntur, quibus
ellectura est, ut scribæ interdum 8 * ovy ponerent, ubi y ovy a Platone
exhibitum est. E is xaXov 7/ X EI S, d X G0> 6vy 6et7tY i/ 6y$.
Fortasse e Dawesiana illa lege, quæ cum couiunctivo aor. I. vetat oXgjS
couiungi, Bekk. v* tivvSet XYt/dEiS coi rexerunt. Frustra. Stallh. nnnotut ad
h. 1.: Vulgatum dx coS 6vv8ti7tvrj6ff> mutari, non quo coniunctivum aoristi
primi soloecum putaverim, quæ fuit Grammaticorum quoruudaro opinio, sed quod
luturum rei ipsi m a g i s accommodatum sso videbAter. Continet «eim klgccvft
ig AvuftccAov ' cog nccl %$zg {tytcSv (Jfc, i-va xctAadccifu, oi?£ olog ** ^
Idslv. aM.cc IkaxQcctr] 7j(iiv icdig ovtc aysig; Kal lyu\ iq >rj
fisra<5TQEq)6pEvog, ovdafiov uqcS UaxQatT] iitofievov. eItcov ovv, ott xal
avtog Utra UcoTCQatovg ijxoifju, xXrj&elg iri Ixrivov Sevq Ini
cohortationem Aristodemi, ut epulis iuteresse' velit, adeoque indicat,
Agathonem persuasum habere, hoc ab eo factum iri. Nam in invitandi formulis
Qræci sempcr post O7CG0S iuferuut futurum tempus, nunquam coniunctivum aoristi.
Scripsit autem V, D. elS xaXov fjxetS* oxqjS 6vr&£i7tv?j6EiS. Efficitur
autem hac verborum disjunctione, ut Agatho, ceteroquiu homo elegantissimus,
parum honeste nunc egisse videatur. E Stullb. sententia convertenda sunt
Agathonis verba: Schon, dass du gekommen bistj •peise nun mit! Hoc non tam est
vocare aliquem ad coenum, quam exprobrare alicui tecte adventus temeritatem;
quasi non per se intelligatur, eum, qui advenerit, una couvivari. Rectior
explicatio hæc est : Du kdmmst gerade noch zur rechteu Zeit, um mit uua zu
essen: hoo modo præposteræ invitationis odiosa commemoratio vitatur feliciter
et rectius simul verba explicantur : Hi xaXov rjxeiS. Scidas habet: ds xaXov '
evxaipaS. Recte, cjS xal Urbanitatem Agathonia ex his verbis coguoscas licet.
Sensus eat: Si alius, rei gratia huc profectu» es, in posterum di f fer; idem
enim et ego facere coactus eram heri, cum te quæreiem, ad epulas ut‘lnvitarera,
te nusquam terrarum conspiciens. ovx olo S t ij 18 eir. Stallb. addito
verbo nullo f\Y edidit, quæ vulgata lectio est, pro rf . Acute Ruckertus:
confirmare V lectionem videntur etiam libri i»» qui plane omittunt verbum, quod
fieri non potuisset, nisi v abesset, ut interire rf in sequente r posset. Vide
quæ annotata sunt ad 9. dXXa Swxpdtij &yeiS, Rogat propterea, quod scit,
eum semper cum Socrate esse, R iickert Vide ad 173. B. quæ annotata sunt. Ut
illic ex epithetis, ita h. 1. ex Agathonis interrogatione colligere licet,
Aristodemum Socrati amicissimum fuisse, xal lyv,l<prj fieradt pe<pu
pevoS, X, t. A. Comma potu i mas post peraCfpetpoperoS, delevimus, quod in
omnibus edi* tionibus exstat, post i<prf, quo deleto sententiæ vigorem
auctum habebis, et errorem Aristodemi descriptum vividius. Sensus est : uud
ich, sagte er sich mndrehend, / sehe nirgends den Socrates mir folgen. Si qui
snnt, qui post Hqtff interpurfetionem flagiteut, /iiprjpacToS gratissimi severi
osores, non repugnabimus quidem: hoc certam est tameu, nostra interpunctione
lepidiorem Ari»todemi orationem fieri. Ceteium lineolam post pe%adtpe<po
ETMI10EI0N. dst Jtvov. Kctliog y', %<p?l, nouov <Sv ' «Aia srou Itiuv
ovzog ; Om6&bv ifiov &q n dgyu. alXa ticcuud^a xal avxbg xov av eti].
Ov axitpu, H<pr), itai, cpcivai 175 zbv 'Ayaftava, xal tlga^BiS Saxffavtj;
Ov 8’, rj 8’ os, 'AQiazvdrftis, 7ta(j 'Eov&tiaxov xaxaxllvov. peroS
ponendam cnra?imns, nam per aposiopeain xal iyco verba posita sunt. Dicturus
nimirum' Aristodemus erat: xal iyoo ijxco avxoS pera ScaxpdxovS, converso autem
ipsi inter loquendum, quoniam Socrates nusquam comparebat, præ stupore lingua
hæsit* Paullo post animo resumto, ut orationem interruptam expleret, xal iyco
repetit ita : ehtov ovv, oxi. xal avxoS //era 2co~ xpaxovS rjxoipi h e. : ich
sagte nun, dass ich ja anch gekouimen ware, ich rait Socrates* Male Stallb,,
quem Riickertus secutus est, xal avxoS verba arctius coniungenda censet atque
convertenda : dass ich j a e b e n mit dem Sotrates gekommen ware. Ceterum aikxo-S pexa 2arxpaxovS h. 1. dicitur, ut sexcenties alias v* c.
in Xeuoph. H* Gr. 2. 2. 17. scriptum legitur: psxaxavxa ypi$Tf npedfievxtjs is
Aaxedatpova avxoxpdxcapfd exaxoS avxoS. Numerus ordinalis, quem vocant,
StvxEpoS nou additus est nostro )oco, quod addito Socratis nomine plane otiosus
erat atque inutilis. xXijSelS vit ixeivov . Facit Aristodemus, quod facturum se
esse indicaver.it 174. D. ooS iyoj phv ovy opoXoyijdta dxXrjxoS ijxeiv dXXd
vito do v xexXrj pkv oS. xaXcoS y\ £<ptj, rtoitov dv * aXXa x. r. A. Octo
Bekkeri codd. yi omittunt; qnf qno sunt melioris notæ, co studiosiores editores
in expungenda purticula fuerunt. Fi particulam Platoni restituit doctissimus
Stallb., quem Riickertus secutus est, motus Uterqne constanti usu yi particulæ
in hac dicendi formula apud Platonem. Lundat Stallb. ad h. 1. Charmid. 156. A.
xaAcSff ye dv, ipr 8* iyoS, ir otior. Hipp. M. iuit. xaXcoS ye dv voplZoov.
Lnchet. 192. B. op-\ &<oS ye dv X iyajv. Theæt., D. o p$coS ye XeycjY.
Lysid, p, 204. A. xaXtoSy, tjy 8*iyco f itoiovrxeS, quibus adde si placet
exemplorum congeriem, quam addidit Riickertus in edit. Symp, 17* Convertenda verba sunt: Bene quidem, inquit, factam a te, sed
abigentium est ille? xal avtoS. Addito xal iudicatur, magnopere mirari etiam
Agathonem ( aXXd nov edxtr OVXOS ;") absentiam Socratis, Minus igitur
placet, quod in uno cod. Paris, legitur aAAa xal $avpd$a>, neqne videre
possum, cur id in textum receperint Astius et Reyuders. . Ficinus habet . *
quare ipse qnoque miror, nt eundem legisse suspiceris < aXXd xal avxoS
SabpaZ co-, quod cum correxisset, serior manna xal avxoS ponendo post SavpaZa>
f factum est fortasse, ut 4 xal remaneret ante $avpd?,ca. ov dxllf>€l.
Futurum cum Cap. III. Ka\ 2 fiiv Scprj dnovltuv tov aalSa, T va xaxaxloito'
aV.ov is uva tajv naiSav tjxuv dyyUkovta, negatione iu interrogationibus
adhiberi solet liaud raro pro imperativo, Potest adiuncta esse huic dicendi
formulæ indignatioliis* iræ, clementiæ notio, prout verba pronuntiaveris.
Servitutem clementem apnd Agathonem fuisse servis, verba docent p, 175» B.
itccvTcoS icapaxi^ETt oxt av ftov XrfOSe, iytstdctr ns vuir MV ifpeSttjxy • d
iyv ovSencdxoxs iirobj6a et q. sqq. Verba convertenda sunt igitur nostri loci:
Wil 1 s t du nicbt einmal nachseheu, •agte er, habe Agatbon gesagt, and den
Socrates hereinfiibren ? xrrl J?jukr x.t.\."E p£v Bastii cprrectio
præclara scriptnræ Vulgatæ xa\ ifif, quam hodie nemo explicabilem indicabit.
Probatur his verbis, quod supra annotavimus 22., ad evitandam ambiguitatem
Græcos personale pronomen omittere solere In transitivorum verborum
infinitivis, qui e dicendi verbis peudeant idemque, atque illa, sublectum
habeant. Efficitur autem hæ loquendi norma h, 1., ut puer Aristodemum abluisse
dicatur, non vice versa puerum Aristodemus, quod Græce audiret; xal leprj
axorifieir ?ov Konda. Puerum li e. servum quod attinet ; fitallb. toV itaidct
videlicet, inquit, quem antea compellaverat. Riickert. : 6 itaiS est h. 1. is
6errus, a quo supra Aristodemum introduci vidimus. Neuter satis recte h. 1.
articuli vim rnlerprtUtar. 'O raif «t petius servus, cui pedum
lavandarum officium mandatum erat. SVa xax axioix o.
Modus optativus cum particulu finali couiuuctus satis demonstrat, duoruteir non
præsentis tempuris, sed præteriti infinitivum esse. Vide ud p/ 7. quæ annotata
sunt. Imperfecti participium habes 174. E. &•£oxal t ur (>£ iva xaXcdtxifji
x. r. A. In vett. editionibus scriptum exstat ira 7Cov xaxotxioixoy quod nullo
modo lcrri potest. Depravatiouia fontem felicissime Stallb. indagavit. Cod.
nimirum Flor., littera a apud Stallb. insignitus, 0 7 tov. habet ty a
xaxaxeotxo. i r x gJ t cor ysixor o»r npoSvpu). Vitruv. Arcli. libr* VI. 10.
7Cp6$vpa, inquit, Græco dicuntur, quæ sunt ante ianuam vestibula. Addendum est,
itpdSvpcc non nisi privatarum ædium vestibula esse, publicarum ædium vestibula
TtponvXaia Græce vocari, Minus apte igitur Schlcieriu. npdSvpor con vertit :
Vorhof, quo verbo npoTtvXaia indicantur. Narrationem quod attinet Aristodemi:
Socrates inter proficiscendum meditatus, cum prius itiucris, quam cogitationum
fiuem reperis— •et, ad vestibulum vicinæ domus deverterat. xapov xaXovvxoi. Ilacc
est vulgata lectio. Codd. non pauci xal 6ov habent, Eekk. ex optimorum
auctoritate codicum edidit xen or>j caiot patt«eini«na ot* SmxQcttTjs ovtos
«vajjopjJtfas Iv xta xiov yutovav ZQofrvQip tOtrjxe, xaftov xukovvxog ovx
i&tte tlsi&vtu. "Atoxov y', s<pi], kiyug ' ovxovv nutes uvtov
xul (tri utprjGBis; Kal og 'iqirj tlittiv, MijSufica s, ukX iuts uvtov. B
suscepit !n Epliem. Litt. Ienens. Jul. 1852, N. 1SS. censor Riikkert. editionis
: a Fragt es sicli, ob hier g er ad e Red e odor abhan£ i g o besscr sei, so
ziemt die Jelztere mehr darum, weil sie das i 11 den Vorder- und das iu den
Ilintergruud der Uuterhaltung Gebdrige schon abstuiend die das Gesprach der
lJuuptpei*soueu unterbrecheude Meldung des Sclaven glcichsum episodisch
zuriickstcllt. Und gleichwie diese Form auch iu dem Uebrigeu hervortritt,
indein 'kein H<pjj einfiilirt, so sprechen fur xa\ ov, aul' welches wir
schon durch innere Griinde hiugewiesen werdeu (?) i auch enlscliieden dio
besteu llandschriiten, welcben llekker mit Ilecht gefolgt ist. Dcnn auch das
Einzige, woran cin Vertheidiger des xdfiov sich konute halten wollen, das ovxoS
bei ^LtDxpdcxrfS vertragt sicli auch mit ungerader Rede : dass Socrates hier iu
der Niihe stehe.w llæc speciosius sunt, quam verius disputata. Quid, si ipsa pueri
verba scriptor exhibuit, ut, ad quæ omnes convivæ aures arrexisse consentaneum
est, eadem jm»e ceteris etiam emineant? Non dispiciendum est autem, quid
obstet, quominus xa/iov scribatur, præsertim cum hac scriptura totius loci
vigor augeatur incredibiliter. Iluc accedit, quod Agatbonis verba atOTtov y\
&<pr}, Xkyttt et q. seqq. ipsis nuntii verbis apprimo eoaveniant. Verba
conrertenda sunt: Eiu anderer aber von Agathon's Sclaven sei gekommen und habe
berichtet: Socrates der * steht beiseit am Hofraum des Nachbarn, und ich rief
ilin mehrmals, aber er will nicbt heroinkommen. ato*or y, £<PV> XeyttS*
Suut fortasse, qui scribi iubeant axoitov yk xt, E<prj, XkyuS. Utrumque
geuus dicendi in usu erat Græcis. Iu formula axoxov yk xi y l<pT), XkyuS,
XkytiS verbum transitivum est, ex ecquo xl pronomen exaptatur, cui aroXoy est
additum. Omisso t\ pronomiue atoxov adiectivum adverbii vices obtinet, XLytii
absolute pouitur ut nostratium sprechen; exempla si quæris huius usus, vide sis
Indices. Eadem dicendi formula explicatius perscripta audiret: axoitov y,
2<p V, Xuyov Xiyetf, Felicissimo Si hleierm verba convertit : Wundorlicher
Bericht! habe Agathon gesagr. ovxovv xaXetS aifrov * xal fu) a(pi/ <$iiS ;
Vulgo male xotXel legitur, paoci r.odd. etiam soloece exhibent u<pi]6yi pro
aqtijOEiS* Ovxovv vocem quod attinet, usu loquendi factam est, ut iu
interrogatione non ovxow, qnod ratio exigit, eed ovxovv scriberetur. Igitur
interrogationi conclusionem additam habes, quæ voluntatem iubentis certissimo
describit. Ceterum non possa I fdos y&Q ti tovx' X%u‘ Ivioth dnoOtag, Znoi,
3v rvffl, itSTtjxtv. $u Si avxixa, cog fyw olpcu. fir) ow nivtite, aAA’ lare.
’AkX ovxco %VV mas huius dictionis nisi hac ratione assequi potestatem, ut
convertamus: Du rufst ilio aiso uud lasseat uicht ctwu von ihm ab. Mi/
particula quopiam non ea, quæ revera fiunt, sed rei alicuius nonnisi
possibilitatem, veuia sit verbo, cogitatam negat, additis nicht etwa verbis
commode redditur. Recte Hermauuus ad Soph. Aiæ. /at/ sic positum dubitativdm
esse docuit. l$o? yap xt tovx* Cave otiosum censeas x\ pronomen. Priscian.
XVIII. 1208. costro loco exemplo utitur, quo demonstret, Atticos scriptores
interdum x\ pronomen abundanter adhibuisse Iu Platon. Hipp. M. V* 287. B., quem
locum Stallb. laudat, eandem enuntiationem reperies verbo immutato nullo. Facit
inprimis ad agnoscendam xt additi potestatem Thuc. 1. 132. *ApyiXio? Xvet x ds
inidxoXa? vnovof/da? xt x oiovx ov TtposeitedraXSat x. r. X % h. e. Argilius
cum suspicaretur, harum rerum aliquid imperatum esse et q seqq. Adde Pl. Syrop.
191. A. fX<AY XI TOlOVtOY OpyUYpY, olor vl dnvxoxopoi. 194. E. onoio? di
xi? av roV oav xavra id&pi/daro. Gorg. 472,C. idxi pbv ovv ovxoS xt? tpoito
$ iXiyxov, ei? 6v xt olet nat aXXot noXXoi . Hom. II. 9. . 11. xovxo xl /tot
xaXXidxav M <ppedlv eldexat tlvat. Verba nostra convertenda sunt: dat ist «o
teiue Art; okoliIv, il <Joi Soxu, (pavas ort ot av rv XV H. e. d« • istens
interdum, ubicunque locorum est, ibi consistere solet. Quando iudelinite
loquuntur Græci, cum' verbo finito quietem significante, non quietis sed motus
uotiouem coniungere amant. Ut igitur de certo loco dictum supra est
Sdfij7<EY lv rcJ TCOV ytlXOYt&Y 7CpOSt Logo, ita nunc, quoniam certus
locus Aristodemi animo non obversatur, Znoi non Znx/ rectissime scribitur.
Illud meliorum codd. auctoritnte confirmatur, hæc vulgata lectio est, quæ etiam
rvxp habet pro rvxot. Ali. ratio eat verborum c, I. 173. A, X po rov Se
xeptrpexuv oxy rvxpipt («c.. xepirpixuv ) ubi posito rvXOipi sc. xeptrpexuv,
verbo motum significanti admugitur notio quietia. Adde Piat. Phæd. 113. B. ov
hcA oi fivotxf s anoOxdSparadvacpvSuSiv, ot iy av rvxarfi rrjs yyS, quo loco ad
Tvxatdtv supplendum est e præcedente verbo finito participium motum in aliqnem
locum sigivJA ficans ararpv Purus. Aiioch. 365 C. artioxet 61 SioS :n ti
otfpypopai roSSe rov <puroi xai ruv dyaSur, ætSti/S te xa l axvPtoS dxoixote
xeioopai Orproftevos, eis evids nat xruSa.la perafiaMuv. de repi IX. 589. A.
uste t^xeOSai oxy dv ixdvuv oxorepor dyp. Ibid, VI. 492. C. qtepopivtjv nata
(Sovv, y av ovro s <pepy. prj ovv xivelxe, aAA’ iaxe avrd v. Valgo xivffte
exhibetur, quod Grammaticorum tov 'Aya&ava. ukX fjpccs, eo xaiStg, rovg
aM.ovg £< Jtt « T8 ‘ Ttavtas xccqcitI&stb S u ixv ffoviija&s, Ixudav
t ig v/iiv fifj hpte vtjxu' o iya ovSeikoxotb ixohjoa. vvv, præceptis repugnat.
Aristodemo* autem cum supra dixisset aAA* idxe ccvxov, eadem verba nimo repetit
cuqj vi maiore, quod servos Agathonis, dicto heri audientes paratos adhuc ad
vocandum Socratem animadvertebat. Ceterum e xtrnr verbo facili negotio Socratis
meditabundi imaginem lingere tibi possis. AftreidScn nimirum dicitur, quod
ipsum se non movet. Ad Socratem adhibitum, hominem ostendit sine motu dantem
atque rerum externaruimoblitum, qualem, descriptum legimus infra 220. C. cfr.
218. C. xal eheov xtrt/daf aVxcrr, quæ verba de eo dicuntor, qui sine motu
iacet atque somno quasi sepnltns. Adde Pl. de rep. I. 829. D. xal iyoj aya6Se\s
ctvrov einorxoS ravxa, fiovXo piros hi Xkytir avxor ixirovr xal ditor x.x.X.
Consentaneum est, Cephalum^ finita oratione, rem, de qua dixisset, secum
reputantem, sine motu sedisse, qua propter ixivow avxor Socrates ait. a XX
ovrct) XPV • v *d. 9,, ac annotata sunt 12. Addendum est h. 1., discrimen, quod
ad p.* 178. C. inter XPV et cx ” stare annotavimus, non dbique apud Platonem
exemplis probari. Reperiuntur enim loci, obi Sii pro XPV et vice versa XPV pro
6sl adhibetor. Ne igitur Prodici sophistæ instar nimia sedulitate usi esse
videamur in indagando verborum discrimine: hoc certissimum est: nusquam
reperiri in una eademque enuntiatione verbnm ntrumqne, quin alterum
necessitatem exprimat, alterum inservientem necessitati voluntatem denotet.'
navtcoS it apaxiSets. * IlapaxiSedSai dicitur de cibis et mensis, ut Lat.
apponere monente Stallbaumio in annot. ad Piat. Pol. 854. B. In aliquot codd.
reperitur xovS aXXovS idxiaxe ndvxaS xal itapaxi$ixc % * quod, Thierschio,
Reyudeisio, Ruckerto, probatur. Male. Nihil enim languidius xovt aXXovf ndvxaS
verbis } correxerunt autem olim ita, qui de narxoaS vocis explicatione
desperarent. IJdrxaiS 9 inquit Riickerlos, habet, quod offendat. Quid enim sibi
vult ly 1. omnino, iiberhaupt? Cogitatione arctius couiungendum est izarxwS cum
oxi ar fiovXv6$£ f ut respondeat nostratium; Thut ganz, wie ibr wcllt, setxt
vdlJig vor, V.U3 euch beliebt. iieeiddv xi s vp.tr pif iipedxtjxy . Satis colligitur e lectiouis varietate, doctos homines iam antiquitus do
huius loci explicatione admodum dubitavisse. Vix commemorandum est vpir, quod
in aliquot codd. reperitur pro vpir: gravior varietas est in verbo
i<pEdxt}xy. Pauci sed optimæ notæ codd. iq>idtrjxei exhibent, tres
atpe6xtfX7f, unus itpetdxijxu, alius itpidtrpiE commendant. Stallb. convertenda
verba censet; quum nemo vobis præpositus sit, id quod ego nunquam feci, In
Scliieierm, conversione 30 ijaatqnoz ovv vofitgovxis xal l/ii v<p vficov
«fxX fjo9ai ixl dtZC xvov, *«l rovgSs rovg u/J.ovg Qtgaxeutts, iva viiag
httuvaftev. Mtxu xavxa iqyrj oepcic; (iiv dunvtlv, rov di ZcoxQocnj ovx slgdvau
xov ovv 'Aya&ava ita/j.uxiq xilivetv aaaxlii^ttOdM xov ZtoxQtxit], X di ovx
iav. legitor 889.; trogt aof, was ihr wollt, wenn euch doch Niemand Befehl
erthcilt, was ich noch n i e • mnis g e t h a n habe. Riickertus verba
convertit : Apponito quæcu nque vultis, quam nemo vobis est præpositus.
Ficinus, cuius maxime conversio probabilis: Ceterum vos, o pueri, aliis epulas
afferte, et, quodcunque lubet, apponite: vobis si quidem nullus præsidet. Sed
nmn credibile est, herum, qui revera neminem servis suis præposuerit, dixisse:
si quidem nemo vobis præsidet? Plato scripsit fortasse iitt i, 'r av, x\S i '
ptv MV t*P E ’ tSrjjxp h. e. nam, pueri, aliquis vobis ne sit præpositus. Atque
ne cui maior videatur huius s'cripturæ audacia: scriptum exstat in omnibus
codicibns 174. D. itpo odov, ubi manifestum est, Platonem vtpo 6 xov
exhibuisse. Ceterum pro ppdtii cum vi ponitur h. 1. r\S jJ7j ita, ut r is per
euphenismum dicatur. Sententia est: diros aliquis homo vobis ne sit præpositus.
vvv ovv vopi£ovteS seqq. Laborat hic locus ex interpunctione mala, quam ut
ceteri editores, ita huius libri iaterpres celeb. Schleierm. immutatam
retinuit: Denkt also, auch ich wiire von euch tum Gastmahl geladen, so wie (?)
die Andern, uud bedient uus so. Commate post xovS aXXovS deleto et posl ini
Selnvcv posito sententia verborum hæc est : nunc igitur me quoque ad coensm
vocatum existimantes, me et ceteros, voa ut laudare possimus, curate. Ac ne cui
mira videatur ijti pronominis omissio, dicturus Agatho erat: vvv ovv
vofiigovxsS xal ipk v <p vpavV%KexXrj6$ai ini Setnvov Sepanewxe sc. ijifc
Sed quonium non tam se, quam convivas servis commendaturus erat, ea dicendi
ligurii utebatur, quæ omisso ipi pronomine inprirois convivas curandos ostendet
et. Haud dissimilis est nostro loco Piat, Pol. I. 329. D. xal iyoo fiovXupEvoS
Exi Xi~ yeiv avx 6 v ixivow xal tutov x. x. X.£ 61 ovx iav. Bekk. ex aliquot
codd. d intextum recepit, qua lectione oppositionis ratio turbatur, vid, Malth.
Gramm. pl. f. 536. 1054. annot. Ut hoc, ita t spernendum est, quod non recepisse
in textam frustra Bekkerum piguit. Equidem Ruckerti iudicio subscribo, qui in
aunotatione ad h. 1,; Egit, inquit, de hoc ignoto nominativo pron. pers, Buttm.
Gr. pl. I. 291. T. II. 413. seqq. allatis testimoniis grammaticorum, quibus id
quidem edicitur, ut vix liceat dubitare, quin exstiterit ea forma apud Atticos
scrl- fytiw ovv avtov ov nokvv xqovo v, cag da&n, HuccqIipctvtcc, dlka
(iah6xa 8(pa$ peOovv dHitvovvtag* xov ovv 'jiyafravcc, tvy%ccvuv yccQ
£<fyarov xazaxei[iBvov t (iovoVy sdtvQ, %(pij q)uvcu> ZaxQccreg, 7tag ips
xatdxBuJo, tvu xal tov fSotpov [ajtxofuvog tSov ] c#oAav<fo, o tfot D
ptores, Ternra nt recipere liceat alio loco, ubi codd. desit auctoritas, non
efficitur. Quare cum in tot scriptis Platonis ne uno quidem loco, quod sciam,
ullo in codice hæc forma occurrat, haud scio, an recte inde colligatur, ab hoc
certe scriptore eam prorsus alienam esse. Ad verba izoWaxiS xeXtvetv annotatum
est ia Symposii ediiione Wolfiana Lips. 1828, 13.2 TtoXXdxtf xeXevur xnuss vom
bJossen Wollcn genommen werden, wie das Folgende zeigt. Male, Sensas est:
Agathoa habe wirklich oftcr den Befehl gegeben, den Socrates herbei zu
scbaifen, er aber habe es nicht gestottet. xov ovv’AydS<avct, rvyXceveiv ydp
x. r. A. Haud raro apud Græcos scriptores ea pars orationis*, quæ caussam
continet alicuius rei, ei orationis parti præfigitur, qua res ipsa continetur.
Huius usus exempla ai quæris, adi Mattii. Gramm. pl, $. 615. 1242. Exemplo est
etiam hic Jocus, quo prius commemoratum est, cur Agatho Socratem vocaverit,
quam id ipsum dictum sit, Agathonem ad se Socratem vocasse. Nollem tamen huius
loquendi usus severior art biter exstitisset Riickertus,* qui ad h. 1. hæc
annotat: c Quod nemo, cui vehementiorem dederit natura animum, non, ut ego opi*
nor, experitur, scribendo exprimere omnes verentur, Græci, quorum nondum
regulis esset adscriptas stilus, licere sibi putabant, nt inchoatæ sententiæ
aliam insererent mediam, qua illam vel explicarent vel probarent priusquam
totam legisset audivissetqne, ad quem dirigeretur. Quamquam apud Herodotum,
apud quem exsurgens prosa oratio nullodum freno tenetur, frequentior hic usus,
quam apud seriores prosarios scriptores. » Quem, quæso, nostratium offendet
Platonicorum verborum conversio hæc : • Agathon nun denn zufal liger Weise habe
et allein am letzten Tische seinea Platz gehabt hatte gerufen: Hierher, o
Socrates u. s. w . Hdxatov xat OLxtiptv ov 9 pQYOV, Interpunctionem ponendam
curavimus post xatocxttps.yoy, ut, qui ultimæ mensæ accubuisse dicitur, idem
significantius* solus fuisse perhibeatur. Festis diebus pluribus mensis utebantur Græci, singulis autem non nisi ties
convivæ accumbere solebant. Hinc nomen triclinium ortum. Iva. xal tov 6o<pov
[aitto pevoS Oov] aito A pcv 6ao, Ia paucis sed melioris notæ codd. v, c. in
Bodl. omittuntur verba ctittoptvds 6ov, quibus negari nequit, orationem paullo
rigidiorem fieri atque incomiorem. Nam duobus geni- jrpog&frij totg
jrpoO-upoig. djjAov yap ott tvpsg auro KKt i^Etg • ou.yap «v nQoaxiattjs. Kal
rov EcJXQiaij xa&t&6&at xal ilitslv, on Ev uv fyoi, tpavox, m
’Aya&cov, tl xowvtov rfij rj Gorpla, togr’ bt rov nk^oiortoov lis tw
xivwtQov quv •fjfibv, lav ciTtzojju&cc akh)Xav, tivis divertas relationis
inita positis facile fiet i possit» ut verba falso construantur: tov do<pov
dntdpEvoS dov ano • Xavdoo. Omuia bene haberent, ai scriptum exstaret: tva
anxopevoS 6ov tov dotpov anoXavdco, o doi nposidxy x. r. A. Videlicet Agatho
dnxEdSai xivoS tropico sensu h. e. de sedis vicinitate intelligeret, Socrates
autem verbum premeret pro more suo satis festive, atque de contactu materiali
intelligeret. Fortasse anxopevoS dov verba e Socratis responso huc translata
sunt, atque in sede minus apta posita. Uncis eadem compegimus, ut quibus
deletis Agathouis sententia plane non mntetur, et flumen orationis minus
retardetur. Verba convertenda sunt: Hierher, Socrates, zu mir lege dich nieder,
damit ich zugleich der W e i • -heit froh werde, welche vor dem Hofr&um
‘der N a ch b a rs chaf t dir beikam. Iam quo sapientiæ laudem in Agathonem
converteret, Socrates posito pro xaxaxEidSai napct xiv a verbo dnrsd^ai rivos,
respondit, ut Fiemus quidem verba convertit: Bene se res nostræ haberent,
Agatho a si sapientia talis esset, ut in vacuum hominem ex pleniore ipso
contactu proflueret, quemadmodum «qua ex pleno calice io vacuum per lanam
influens. Si enim sapientia ita se habet, permolli facio, quod apud te se* dto,
repleri quippe abs tc uberrima et præclara sapientia puto. oti yap npo anedxyS.
Sensus est; non enim ah eo investigando abstinuisses prius, quam id reperis se
3 .^ Supplendum igitur est: y EvpeS avxo, non ut Stallbaumio visum. est, ei py
EvpES avxo . Negari nequit, interdum npo præpositionem comt veibis consociatam
temporis rationem eum indicare, qua aliquid prius fiat, quam aliud quid
evenerit, cfr. Piat. Gorg. 454. C. onep yap Xiyco y tov k%yS Ivixa nspaiysGSat
tov \6yov i pando, ov dov ZvExa y aX A* Zva py ZSiZojptSa vnovoovvxeS npo
apnaZeiv dXX.yX.cov td Xtyopeya x. r. A. Possis hoc modo explicare etiam
notissimum versum Hom. II. a, $. noXXds A* ixpSipovS iftvxaS dtdi npotaipev
?}poocov, quo loco npoidnxeiv significet aliquem prius, quam exigat natura, in
Orcum demittere, validum florentemque ætate necare. Vides, quam bene huic
notioni conveniat Z(p$ipoS epitheton, quod proprie ad ypcooov referendum est.
Adde II. XI., 55. f noXXaS ltp$ipovS xe<paX.aS a£6t vpoidipeir- Priore versu
usos es,t Luciun. in epigr. 24» Anthol. Gr, lacobs. T, II, 25» medicis :w $
&SMQ zi Iv zaig xvh!-iv &8 g>q zoi (5«? zov IqLov Qtov lx ttjs
irbjQSiStsQas eis tfjv xtvarsQav. d yaQ ovzcog fyu xal tj Gotpla, nollou
ziuiofiai r rjv xaQ« Coi xazct- E X/UGiv’ olfiat, yaQ fie naga Gov noli fjs xal
xabjg Go~ tpiag nXrjQa&rjGEG&ai. rj fitv yaQ ifiri tpavltj ztg av
illudens adeo festive, ut mihi non obtemperem, quin totum epigramma hic
perscribam: 9 Iijtrjp xi i i pol xov lov tplXov v\6v IrCEjnpEV, coite pa$elv
nap' i pol xccvxa x d ypapparixd. c oS Sfc to pijviv æi8e noti aXy&a pvpi
HSrjxev lyvco, xal xo xpitov xoi68 9 axoXovSov Inoi, noXXai 6 * ItpSipovi ipvX
a S et 'i 6 i n potarfi ev, ovnhi piv nipnei npoi pe paSrjdopevov. aXXa p idcjv
6 narrjpj 2ol plv Xapiij einev, hraipe • avxap 6 notii nap e pol xavxct paSeiv
dvvarai • xalyap iyoo noXXai rpvxdi didi npoYantaj xal npoi xovt ovdev
ypappatixov 8iopai . e ii xov xev ojxepov. Hano Wolfii coniecturam nonnullis
codicibus probatam editores receperunt ad unum omnes excepto Itiickerto, qui
eli xo xevcoxepov retinuit, annotans : Platonem non de homine, sed de hominis
mente cogitasse, ut eli xo x % ifpGov esset id, quod inanius est in alterutro
nostrum Artificiosior est quam verior hæc explicandi ratio, qua nemo non videt
nativam orationis pulcritudinem corrumpi» 8ia xov ipiov fi io v. Horum verborum
explicatio recta Geelio debetur, qui hæc annotat in Bibi. Crit, Nov. T. H. p,
274.: a 8ocratcs filum laneum significat» Nam verum hoc eat, quum duo pocula
sibi proximo adiunguntur, quorum alterum aqua repletum sit, alterum vacuum, ac
filum laneum madefactum contiguis horum marginibus ita impouitur, ut pars
immergatur aquæ, pars in vacuum fundum immittatur, fore, ut aliquid liquoris
tanquam per canalem transeat. Hic lusus institui non potest nisi cum poculis»
Hinc apta eius mentio inter convivas. Eundem lusum scriptor noster in animo
habuisse videtur Menon, 70. B. J fl Mivcov t npd xov plv QextaXbl evduxipot
jjtiav iv xoii n E7iXv6i xal i$avpagovxo icp * \nnixy xe ?cal nXovxcp, vvv 81,
coi ipol Soxei, xal ini docpia. iv$d8e 8e 9 co tplXe Mivooy, xo ivavxioy
nepiidrrjxev • doin e p avxpoS xts xiji dotplai yiyove, xal xiv 8vv evei
ixtdov8e tgov xoncov nap 9 vpai oixedSai tj 6o<pia. X 7fv napd 6ol xataxXi
<$tv. Pro xaxaxXi6ii alio nomino scriptor usus esset, eoque quidem a
xaxatxeidSai verbo derivato, si id in liogua Græca exstitisset» Comparata enim
nostra verba sunt ad Agathonis adhortationem nap 9 ipe xataxeido, quæ, quoniam
contrario seusu Socrates % l tYt] xctl, tjg xl 9 ovaQ ovda' t] de <Srj X
auTtQti *£ y.cd jtoXXrjv laldodiv %oi>o«, rj ye naga dov viov ovtrog ovtcj
GepodQU i^tXaiupe xcu exepuvtjg iyeveto TtQtonv Iv (i£.qtxhH tcSv 'EXXtjvav
icliov rj TQigfivgioig. 'rfctdTrjs li, a<pq, m ZaxQtnes, 6 'Aya%av. dXXcc
ravta fitv xul dXiyov vcStiqov diadixadofie&a lyio ts xai 6v xsqi rrjs
dcxpiag dixadrtj %Qtxi(itvoi rep Aiovvdta • vvv 17C <5 e xqos to dtlnvov
ngoxa xgizov. ntinc cxliibet, ippiitr/i vocator putillo infra 175« E. oluat ydp
pe itapa dov nXtf pcaSy <fed$ ai* Scriptum exspectaveris ex lege grammatica,
de qua supra dictum est 22. olpai nXijpcD^yded^ai 'itapa. dov. Interdum
tamen additur personale pronomen oppositionis gratia, quæ nostro loco manifesta
reperitur. Socrates enim ad Agathonis adhortationem respiciens, quæ p, 175. D.
legitur, dicturas erat: ut ego a tc, non tu a me accipias adinirabileni quandam
sapientiæ abundantiam, cfr. Symp. 175. fi. xov ovv *Ayd5a>va icoWiimS
xeXeveiv peta7t£jJipa6Saz xov 2(a>xpdxy, 'i 8 l ovx iav, Adde 220. E. fin.
avxoS izpoSvpoxepoi iyivov xcov dxpaxyydov iph Xafielv y davxov, qoo loco avxoS
pro davxov scribi etiam præcedens avtoS non patitor. 223. B. xov plv ovv 3
Epv&ipaxov —o *Apidxo ftyuoS oixed^ai diciovxaS, e Ztcvqv Aafieiv xoii
xaxadapSeiY x. r. A. 6oq>laS. Wolfium audi ad hoc verbum laudantem Sydenh.
annotationem: Den Ausdruck docpla braucht Platon sehr oft, und in »wei
verschiedenen allgemeinen. Bedeutungen, lOTOn die eino znr pliilosopbischen
Sprache ge— hnrtj und da bedeutet docpla dio Wissenschaft von der Natur und den
ersten Grundursachen der Dinge. Io der andern gemeinera heisst es iede
Vortrefllichkeit in irgend einer besonderen Wisænschaft oder Kunat, irgend eia
vorziigliches Talent, Kenntnisa, Geschicklichkeit, wie es hier vom Agathon dem
Dichter gesagt wird. S* Piat. Theag. vom herein und Arist. Eth. ad Nicom.
VI* 7* iv papxvdi xcov *EWyYcoY.y h, e. coram spectatoribus. Satis nota est hæc
signikcalio iv præpositionis, quæ unde orta sit, facile intelligitur. Ut Latini
dicunt in oculis versari, esse in conspectu alicuius, ita etiam Græcos arbitror
primitus dixisse: iv oppadi papxvpoov, deinde cogitasse tontumraodo ita,
scripsisse autem iv papxvdiv . Sic reperiea sexcenties iv orjpoo, iv dixadxai
iv 3 eoiS, alia* 7tep\ xyS docpla?. Delevimus comma, qnod post docpla? in
omnibus editionibus reperitur, non ut verba arctius coniungantur nepl trjS
docpla? dixadxy Xpcopevoi diovvdu), sed ut XP°^~ pevoi 8. d. ad præcedens
8ia8ixadopeSa pertinere clarius in Cap. IV. Mera zctvra, Sq>t), xaraxhvlvrog
tov EaxQaroyg xul HeinvrjGavrog xul xav aMcov, GjtovSdg te G<pug
nocfoaG&at, xul aGuvtug tov &tov, xul ralla tu voptgofiEva, TQtnsGftai
XQog tov Ttorov- Tov ovv ITavCuvlav £tpij loyov xoiovrov tivbg xuraQxsiv. Eltv
} uv- dicetar. Tlepl rr/S dotplaf autem verba explicando xavxa pronomini
inserviant* Sensas est .* Hieriiber wollen wir nach einer kleinen Weile
entscheiden, ich tmd du, narolich iiber die Weisheit, nnd Dionysos soli Ricbter
sein. Continetur his verbis festiva adhortatio ad bibendam, quod quo fiat
iucundius, rerum seriarum, curæ Bacchi indicio subiiciendæ esse censentor» xai
x 66v aXXav ac. d«7tV7]6avTG)V, nam ad alterum participium xaxaxXtvkvxoS hæc
verba non referenda sunt. Habet Ficinus; Post hæc, inquit Aristodemus, Socrate
simul et aliis discumbentibus, libare invicem et degustare vina sacrificantium
ritu. xal xaXXa x a vopiZofjLBva . Magna est horum verborum difficultas. Sive
spectas structuram, nescias, quid id sit, ad quod verba referas xal xaXXa tol
vojiiZopEva, sive ad significatum animum advertis, voluntatem scriptoris
explicata difficillimam reperias. Astius scribendum coniecit Marce xa
vopigopsva. Censor in Ephem» Littcr. Ien, Iuli 1832. N. 52. xal &6avxaS xor
$edv xa YOjj.iZ6jj.Eva commendat. Audacias uterque, ut videtur. Stallb.
absolute posita verba ceoset hoc sensu: et quæ alia suat usitata. Non male.
Melius Riickertus participium aCavxaS ad accusativum utrumque pertinere
contendit, nt convivæ et hymnum in deum et quæ præterea cani soleant, cecinisse
dicantur. Restat, ut explicemus, quid sit id, quod præter hymnum
in deum cecinisse convivæ perhibentur. Pro adsiv alind verbum ponitur in
Sympos. Xenoph. II, 1. G oS 6’ dep%peS?j(jav ai xpa xtEZai xal idTCeitjavxo xal
in aiavitiar, kpxexai ns h. x . A. Adde Athen., qui ad nostrum locum respexit.
&S7tEp xal nXdxoDv <pvXa66Et ieaxd x 6 dvjixodiov pexa ydp xo bmtvrj6ca
tfitovSdf xk cprj6i itoirjtiui xal xov Seov xaicovi6avx aS xois vopiZojikvoiS
yk padiv. Colligi ex his locis potest, verba xal xaXXa xa vojuZopeva addita
esse a scriptore, ut a8eiv vocis simplicitatem explerent atque notionem
efficerent itaiGoviZEiv verbi. Paullo infra legitur 177. A. aXXoiS pkv Xi6i
Segov vjjvovf xal 7tutu>vaS tivat X. T, A., ad quæ verba schol. hæc annotat:
xaiavaS * tj xovS XEyojikvovS 7taidvaS f vjjvovS eis UxoXXojva iirl xa 3 *
SQtg, <puvcu, riva tQoitov qu<Stu xiofiefra ; iya jisv ovv Xtya vfiiv,
otl ra ovci navv %aXeitas £z a vito tov ^i>£S izotov, xal deocca
dvcaln>xijs tivog, ot(iai de xal B vfimv zoiig noXXovg. xaQrjte yccQ yfitg.
axomtO&e ovv. ranavdei Xoi/tov’ y Tlomjora tdv tcov Sediv iatpov * rj nauo-
vaS t coi vvv, cJSaS ini evtvxip xal vlxy, 8id tov gj, iB, ov xal nauovl^Eiv.
Est in hoc scholio, alienam manam quod prodat, hoc tara^n certum esse reor,
naiGovigeiv significare et hymnum in laudem Apollinis aliusve dei canere, et
carmen canere ini £vtv~ Xia xal vixy. cfr. Xenoph, Hell. IV* 7. Bdetder 6 $eof
xal 61 jJ.lv Aaxedaijiovioiy apZapivGOV toov ano dajiotiaS, navtsS vjuvrjdoev
tov nepl tov IlodEidco naiava. Alterum verhis expressum est adavtaS tov Seov,
alterum in verbis continetur xal taXXa ta vopi^djiEra. In conviviis igitur
primam libatio fiebat poculis, ut Schol. lluhnk. habet, tribus: ixipvdovto yap
iv avtcdS ( tais dvvovdiaiS') xpatypeZ tpeiS * xal tov plv npGDtov Jids 9
OXvjiniov xal Segov ’OXvjtni(ov iXeyov • tov 51 Sevtspov 'Hpcooov' tov 61
tpitov 2a)t?jpo£. Libatione oblata illud facere solebant, quod naUkJvL2,£iv
vocatur. Hoc rite peracto vino se invitabant» tpinedSai npoS tov notov .
Præcedente tempore aoristo infinitivas imperfecti positus est, ut esset, quo
possent momentaneæ, quas vocamus, actiones, a duraturis discerni» Tphcsd&ai
enim npoS notov ipsam bibendi actionem exprimit, quæ ad multam usque noctem
extenditur. Ceterum articulus additas est, ut certa quædam potatio, ad quam
convivas poeta invitaverat, denotetur. bIev, av8p£S, (parat. Schol. ad Politic.
annotat: eJbv ay£ 5rj' rj dvyxatdSedtS jikv tcov ElprjfiivGQVj 6wa<p?) 6'e
npos ta piWovta, rj ava<panrt]jia ofioiov tov aWa. Utnntur hac voce ii, qui
aliis facile aliquid concedunt, quo facilius possent, illis pacatis, quid ipsi
sentiant, aperire» Iam qui assentituc, is habeat necesse est, cui assentiatur»
Igitur dicta alicuius præcedant necesse est elsv voci; quæ quoniam non
comparent, supplenda sunt. Videtnr autem Agatho dixisse : aWa tpenGQjieSa vvv
npoS tov notov, quæ adhortatio Agathonis .facile eruitur e verbis dcpaS
tpinedSai npoS tov notov. Agathonis dictum Pausanias cum audisset, bene hoc
quidem, inquit, o viri, hoc dictum ab Agathone, - sed qua ratione bibemus
suavissime? Ut nostro loco, ita etiam in Phædon» 117. A» supplemento quodam
opus est ante eiev. Verba hæc sunt : xal 6 nais iHeASojv xal dvyvov xpuvor
diarptyaS yxev dyajv tov jiiXXovta dcodeiv td epappaxov, iv xvXixi epipovta
tEtpijifj&vov. I8z>v 61 d 2?coxpatyS tov avSpcjnov elev f Utprj, d> f
SeXrtdte, dv yap rovrojv inidtlj/icov • ti xpy notEiv Patet, hominem cum
poculum afferret, virus a se parati vim laudasse ita, ut eius haustui
celerrimam mortem adseriberet. Respondit tlvt tQoTtcp kv c5g QaCta xtvoiusv.
'tov ovv 'AqiGzotpavrj ihttlv ' Tovzo fiiinoi ev Ityus, ca FlavGavla, zo xavxl
ZQOTtcp mxQaGMvdGaG&ai qccGuovijv uva zijs Jto Oecus- sc u\ yag avzo$ Eifii
tcov z&es @E(icaizc0/iEvav. Socrates: Gnt, o Bester, das xnasst da ja wissen.
Was muss ich non thua? vide quæ annotata sunt ad 204. C. cap. XXIV. init, . fi
a 6 x a itio /ie$ a. Hæc est optimorum codd. lectio, quam in textum receperunt
Bekk., Stallb., alii. Vulgo 7/8i6ra ntoofie$a exhibetur. Bene Riickertus od h.
1, Futurum, inquibj propterea h. 1. præferendam est, quod non, quid debeat
neri, Pausanias rogat, sed quomodo, quod futurum sit, fieri possit
commodissime. Indicativum habes etiam infra 21 4. A. tov 6’ ’Epv%l/iaxov, Uc 5?
ovv f cpavaij <J * A7oafiid8r\, Koiovfiiv ; ovtcof ovte ti Xeyofiev ini tf/
xvXixt ovt indSofiev, » a\\* atexv doSrtep ol 8n}>d)vtES itiofie^a ; Ceterum
Schol. ad h. 1. fiadta r 6 ?j diota ivtavSa dTjpalvet, quæ verba laudo, nt
facilius intelligatur, unde vulgata lectio rjdidta fluxerit* lydo fi sv ovv \eyao.
Proprie dicendum erat: Xiyco fiev tjjjIv olfiet i 6i. De addita ovv particula,
qua Jliv et 66 particularum positara excusatur, qnæque minus sibi respondentia
orationis membra, quoad eius fieri potest, inter se conciliat, vide quæ
annotata sunt ad 22. vfi&v tov S noWovS sc. S£id^ai dvaipvxyZ* Prorsus
eodem modo cap. IV* initio neti t6jv dWoov positum reperies. Laudat Stallb. ad
h. 1. V). Apol* Socr, £5. E. tavra iyco doi ndSoficn, oj Ml\r}te f olfica 81
ovde aX\ov dySpooitcov ovdiva ac. iteidedSai Coi. Eutyphr. S. E. a) Wa Cv re
vara vovv dyaviei rr)v 8lxr\v, olfiat 81 xal ifik tijv i/irjv ac. dycov induat.
7ta padxeva dad ^ai.Belk., quem Riickertus secutus est, e codd. non paucis in
textum recepit itapadxevdB,ed^ai. Recte fortasse, quamquam etiam aoristi infinitivus
habet, quo se commendet. Ceterum ne quis forte seri-, •bendum censeat
itapadxevadad$at 8eiv atque cum Riickerto convertcudum : Hoc recte dicis, omni
modo esso parandam commoditatem : Aristophanis voluntas hacc est: Das erachtest
du in der That ganz recht fiir nothwendig, dass man namlich sich auf allc Wcise
das Trinken angenehm zu machen suche, Nimirum in huiusmodi enuntiatis verba
Xeyeiv, fjyeidSai, Soxelv, dB,iovv, vo/ii^etv al. significant: æquum ceosere,
suadere alieni, necessarium putare, vid. Ilcind* ad Piat. Prot. p* 346, Stallb.
ad Phæd. 95. B« et ad Polit. VI. p, 504. E., ubi laudat Ilom. II. IX. 626. ov
yap fiot 8oxiei j,iv$oio teXevtrj rySs y 68 (y npaviedSat, xal yap avtoS. Valgo
legitur xal yap xal avtoS. Bodl. uliique codd. non paoci alterum tcai omittunt,
omiserunt Bekk. Stallb. alii. Ac Stallb. qoidem, Videtur, iuquit, 7tal additum
esse ab iis, qui nat yap non solum 'AxoviSavra ovv ttvrav £<pij 'Ego^liiaxov
rov 'Axovfitvov, *H xafaos, tpavai, ilyftt. xal t'n hos Siofiai vfiav axoveai,
Xcog fjrei xgog r 6 t§§&09ca ittvsiv ’AyaC 9av; OvSapas, <pavai, ovd’
ccvtds tooatiat. "Egfiaiov av tb) rifitv, q 6’ os, »s htxs, i(ioi rtjtai
'Agiaxodqfuo 0ten!<n, sed etiam nam et, nam etiam significare ignorarent*
Non repugnandam est codicum auctoritati, minus tamen Stallbaumii sententia
placet existimantis xal yap h* 1. esse nam et. Id nimirum si exprimere
voluisset Plato, scripsisset, opinor, tuxi yap iyco el/n, uti scriptum exstat
apud Homerum lliad.IV, 58. xal yap iyoo tlfu h. e., denn auch ich biu eine
Gottin. Nostro loco malim xai putare expletivum, cuius exemplum infra habes
198. C. xal yap pe ropyiov 6 XoyoS drepipyyjdxev, ofere x. x. A. Eodem modo
interpretor verba Pl. Pol. V. 468* D. ’JAXct pijv xal xa$* r/ Oprjpov xolS
xotoisde dlxaiov xtpdv tcjv yLcov 0601 ayaSoi . xal yap "OpilpoS x . r.
A., quo loco, quoniam præcedit Homeri commemoratio, xal yap^OpjjpoS verba
significant: nam Homerus. fiefi anxi6 pkv Conve nit perfecti temporis
participium cum præcedente Pausaniæ dicto: tcolyv ^aAfTrooS* Ex& vito xov
tzotov. Beftanxi6pevodv verbi significatum explicat Iacobs* ad Eueni Epigr. XV*
v. 6., ubi legitur : ftaitxiZei d’ vrtvcp yeixovi tgj Savaxo ) . tt Clem. Alex.
Pæd, II. 1 82. 29., V7CO p&ijs (5a TlTlB,6ptVOS tlSVTZYOY. fia7CTi<>£(5$at
enim et ii dicuutur, qui se largius invitarunt vino. Lucian. a Iacobsio
laudatus habet T. III. 8t. 41. xaptjfiapovYTi xal fteftanti6pivcp loixev . Apud
Plautum Ps. V, 2, 7* reperitar: madide madere* xal Exi IvoV* Ficinus in
conversione exhibet: Probe dicitis, atque hoc insuper a vobis audire desidero.
Rectius Schleierznach. : Nur von e in em nuter euch xnochte ich noch horen, wie
er bei Kraften ist zura trinken. Ceterum idveiv hoc loco idem videtur esse
atque tcoXvv niveiv olvov, quod paullo infra positum reperitur; respondet
igitur nostratium zecheo* " E ppatov dv eZrj yj piv ei vpets yvv
aTceiprjxaxe . Ein unverhoflter Gewinn wiire es uns, wenn ihr, die tapfersten
Zecher, dieses Mal das Trinken im Ernst aufgæbet. Nescit nimirum Eryximachus,
utrum ioci caussa, au serio Agatho ante locatus sit. Indicat autem illatus post
optativum cum el part. coniunctum indicativus, de obiectira alicuius rei
veritate agi, quam verbis exprimere solemus: im Ernste, wirklich, in Wahrheit.
Exempla si requiris huius structuræ, vide Stallb. ad Apol. Socr. c. 12,
annotationem. Adde Symp. 177* D. el ovv Zwdoxei xal vpiv, ykvoix dv i)piv iv A
oyoiS IxavtJ Siaxptftif Apol. S. 35. A. ei ovr xjpcHv ol Soxovvxe?
6ia(p&peiy ehe tiocpLqi etx8 avdput ei'xe dAAp xal &al8pa xal tolgde,
ei Vfiets ot 6vv'm<&taxoi it Lieiv vvv diieiQr\xctxe' ijfiei 'g (ilv yag
dei advvaroi. StaxQttttj 8’ lt,aiQC3 Xoyov ' Uavog y«(J xal dp.rpuxtQa, agt
i^ccQxetisi avrta qxoxeq av itouofiev. ineidrj ovv fioi doxei ovSeig rmv
itaQovxcov itQodvnag %%eiv xgog ro itokvv tfnviovv (Sorpiit roiovroi S6ovrat,
al6xpoy av sfrf. b, e. Wenn nun die anter ench, welche fiir weise, tapfer oder
soust tugendbegabt gehalten werden, wirklich s o sich zeigen sollten, so ware
daa aller Verachtnng werth. iB,aipw Xoyov, Vulgo i^cdpoj rov Xoyov legitur. Articulum plurimi codd. omittunt, quem ut minus desideremus, exempla
faciunt Phædr. 242. B., de Rep, VI. 492. E. alia, et similium locutionum
analogia. Legitor v. c. in Rep. PJat. L. II. 357. A. o oprjv Xoyov dnrjWdxScLi,
quo loco articulas in uno tantummodo Paris, cod. comparet. Neque seriorum
scriptorum auctoritatem nunc curamus, qui articulum addiderunt; hoc fecisse
constat, qui nostrum locum imitatus est, Aristidem Orat. II. Tom. II. p, 269.
TlXatcjva 8* lt,aif)oo rov Xoyov ixecvoS yap apupotepa. Articulum addidit, quem
non abesse posse putaret, xcd omisit, quod non intelligeret. Kal autem ita
positum est, ut indicium primitivæ conformationis verborum ait: ixavoS xalrovro
xal ixava, pro quibus verbis cum per compendium loquendi dixisset Plato
dp<p6TEj}a, xcd remansit. dist ££> apx e6 ei avT(p. Stallb. rectissime :
ut satis habiturus sit, ut ei satisfacturum sit, utrumcunque faciamus, ovSelf
rcor xaportcor. H. e. Nemo eorum, qui hio adsunt in convivio. Admoneor his
verbis de loco quodam Apol. Socr. p 22. B, c. 7., quem hucusque nemo videtur
recte interpretatus esse. oXiyov avr cov anavTES ol icapovisS av fttXnov UXeyov
xepl gjv avrol inenoripiEtiar. Convertit hæc verba Stallb.: omnes, qui aderant,
melius istis de carminibus solebant indicare, quæ illi ipsi composuerant. Addit
autem, non sine vi repetitum esse pronomen avtol, quo graviter significetur
poeta» ipsos de suis ipsorum carminibus peius iudicasse., quam alios homines,
qui illos carmiua recitantes audierint. Melius in explicandis his verbis versatus
est WoIUus: a Nam prope dixerim omnes pæne, qui hic adsunt, istis meiins
dicerent Ue iis, quæ isti composuerant; « quamquam ne hic quidem Platonis
voluntatem agnovit. Non verisimile euiin, homines fiavavoovS, qui nuuc arbitri
sunt iu iudicio, melius potuisse de carminibus iudicare, quam poetas. Sensus
est totius loci: Ich schame mich nnn, ilir Miinner, ench die Wahrlieit zu
sageu, Dennoch muss es heraus. Alie, die hier anwesend sind, wurden fast
besser, ais jeue uber ihre Werke, uber das sprechen, vas sife irgend selbst
gemacht hiitten (h.e. si qui ex sua qnis f itlvuv qIvov, l'dog av lym tcbqI tov
(U&vtixeQftai, olov D ictiy raXri%^ Xiyav rjtrov av eirjv ajjdtjg. ifiol
yccg di] tovro ys oiuca xcctadrjl ov yeyovivai ix tijg Icctqlxijg, ott %ateitbv
tolg (iv&QcoTioig 7] (ilfhj loti, xai ovre ctvxbg bxcqv rivca xoqqqj
l&riyfiaitu av iti&iv, ovxs akkco qtxt arto aliquid fecissent, vid.
Matth. Gr. pl, {.599. 119S.) idcjS av ifri ~ 7/ xx ov Av eiijv. Repetita est av
particula in eadem enuutiatione non negligentia scriptoris, at olim multi
arbitrabantur, nequo explendæ orationis caussa, sed at loquentia modestia
elaceat magis, qui sperat fore, ut de ebrietatis natura quæ sit, si verum
dixerit, minus fortasse molestus convivis videatur. Tari cuuctatiouo et
modestia, quæ tum io verborum modesto significatu, tam ia singularum orationis
partium dispositione cernitur, Cie. de oificiis loquitur L. I. Nam
pkilosophaudi scientiam concedens multis, quod est orationis propriam, apte,
distincte ornateque dicere, quoniam in eo studio ætatem consumsi, si id mihi
assumo, videor id meo iare quodam modo vindicare. ort xaXeirov 7 / JIES 7 /
idxty . Adiectivom haud ruro neutro genere poni seqoente substantivo, ad quod
pertinet, femini masculinive generis, satis hodie notum est. vid. Matth. Gr.
plen. §, 437. 815. Sed non perinde esse, utrum genus nominis in se suscipiat
necne, ndiectivum, Rdckertu» ad h. 1. docuit. Puto autem, inquit, nd7 4oetiva
sabiccti genus tum sequi, quum res aliqua, qualis sit, quæ que attributa
habeat, describatur, omnino quum do certa re certi quid pronuntietur} contra
neutrum locum habere, quoties vel de certa re, cui generi adnumeranda sit,
prædicetur, vel de re in universum cogitata aliquid pronuntietur. Equidem sic
statuo! Adiectivum substantivi genus in se suscipiens substantivo subiungi ita,
ut, qnod singulæ alicui rei conveniat, significet, contra nentro genere
positum, substantivo non subiunctum esse, sed ad idem æquiparatnm. cfr, Lach.
192. ovh dpa zi)v ys roiavtyv xaprepiav drdpiocv opoXoyi)otis elvat, bceidfptep
ov xccXij idttv, 7/ avdpia xaXov idttv . Adde Ilipp. Mai. 288. B. StjXsia imtoS
xaXr) ov xaA ov; Ibid, p, 288. C. Xvpa xaXrf ov xaXov; xvrpa xaXi) ov xaXov ;
kxcov elvai, Addito infinitivo hominis alicuius liberrima voluntas significatur
ita, ut simul coerceri posse atque minui libertas illa indicetur, cfr. Phædon,
80. E. idv phv xaSapa (sc„ V fax ?}- ) dnaXXdtTJftai p?/6lv Tov doopatoS
i(peXxov6a dre ovdtv xoivGjvovda avxai iv rea fiUp kxovda elvat; utpote quæ
nullam suscipiat, quoad eius fieri potest, quantum in eius potestate est, cum
corpore cdmmercium. Addendam hoc est atque beue tenendum, non adhiberi Ixojv
GvfifiovXivScani aXXag te xal XQcuTCaXaivra tzi hi rijg TtQOtiQciiag. ’AXXa
[irjv, Hq)ij cpuvai vTtoXa^itvta (balSqov tov MvQQivovelov, eyays Ooi sia&a
xti&eodca aXXcog te xai cczz’ av mqI IcaQixijs As/?;g' vvv 6’ av fiovXovzcu
xal oi XomqI. Tavzcc drj axovSavzag Ovy- E I tlvai nisi in iis enuntiationibns,
quæ actionem quandam contineant sive revera additaxn, sive mente supplendam.
Idem cudit iu omnes figuras dicendi, quæ nostræ consimiles sunt, v. c. to vvv
elvai. cfr. Lach. cap, SI* fin, zo 5h vvv elvai ttjv dvv ovdiav SiaXvdGJjuev h.
e. wir vrollcn aber fiir jetzt, d. b. vas nns fiir jetzt uur zu th uu iibrig
bleibt, nns treuneu, Finitus nimirum dies erat, noctisque adventas in proximum
diem differri disputationem iubebat;' quare Socrates aXXct Ttoir/doo, inquit,
gj Avdtpaxe, tama, xal tf £<0 Ttapd. dl aypiovj iav Seo* i&4 Xy. Male autem Mutth. in Gramm. plen. $. 546. 1071. g liuc trahit Piat,
Protag. p, 317. A. eycj t ovtoiS dnadi xaxa rovro elvai ov B,vji<pkpojiai,
neque recte, opinor, Stallb. verba convertit in Protag. ed. p, 45. : mihi yero
cum his omnibus, quantum quidem ad hoo attinet, non convenit. Kata tovro
eodem prorsus modo h. 1. positum est, quo in Apol. Socr. 17. B. legitur: el
jtev yap tovto A eyovdiv, opoXoyoiyv av lycoye ov x at a rovro vs elvai
fitjzcap. Itaque certum esse reor, Protagorara dicere 1.1. i mihi vero cum his
omnibus hac ratione sophistæ esse non conducit* Explicatius paullo infra S17*
B. eandem sententiam Protagoras prot fert : iyco ovv xovtgjv xrjv ivavxiav
aitadav oSov iAh/XvSa, xal o^ioXoy gj xe docpidxrjS elvai 7ial xaideveiv
av$pGJ7tovS* x. r. A. dXXcoS xe xal xpantaX&vxa £xi. Exspectaveris XpantaXojvxi, Infertur interdum post dativum casum
accusativas augendæ gravitatis caussa. Nam vis quædam est in anomalia habetque,
quod præter exspectationem fit, proprium suum acumen. Ceterum nou poni solet
dativo præcedente accusativus, nisi infinitivus adsit ut nostro loco Ttieiv y
cura qno arctius coniungatur. Similiter iu Pl, Criton. p, 51. D, ofiojS
Tcpoayopevopev xgj i£ovOiav TtETtoupiivai f A$7jyaLcj v xco povXojikvcp,\ . .
igeivai Xafiovxa xd avrov aitievai OTioi av ftovXr/rar. Lex nimirum Attica, quæ
cum gravitate h. 1. laudatur ajti$i Xapojv xd ddvrov x. X. A. audisse videtur.
Symp. p, 188. I). ovroS (sc. o"Ep(&S') xyv jiEyidXTjv 8vvajuv kxei xal
nadav y/dv evdcxipoviav 7tapadxevd?,ei xal dXXyXoiS dvvapkvovS oj.uA.elv xal <pi\o
elvai x. x. A., ad quæ verba vide annotationem. lyooys do l el&Sa
xel$ed$ai. Interpunctionem post 'XefædSai vulgo positam expungendam curavimus ;
verborum enim dXXojS xe xai ea ratio est, ut antecedentia cnm sequentibus
arctissime coniungant. Eodem %toQtZv mxvrag firj Sia iil&rjs
itoir]<Su<s9ai zrjv l v tm itaifovri OvvovUtav, aXX’ ovta, xivovza g XQog
iidovtjv. Cap. V. ’Exh8t\ tolvw, cpavca rov ’EQvi,liitt%ov, tovto fiiv
deSoxtai, xlvuv '6<Sov av ixaotog (Sovfojzca., Ixavayxeg modo in superioribus
comma delevimus post 6 vp( 5 ovXev 6 aipi et post itielv, ut ne esset, quod
obstaret, quominus xpainaXarvxa participium ad infinitivum præcedentem
referatur. Ceterum recte Stallb. monet, art * av XiyrjS cum gravitate dictum
esse pro iav rl XiyyS. vvv 8 * av fiovXovxai xal ol A oixzol, Vulgo post av
legitur ev, idque probant codd. plcriquc. Pro av noa paucis in codicibus av
reperitur; tredecimcodd. ^ovAcj^tarihabcnt. lia.stius cum intelligeret, ol AorJ
rol non de iis intelligi posse, qui assensum suum declarassent in præcedentibus,
neque vero ad ceteros convivas relatum, commode cum insequentibus verbis
conciliari : xavxa 87} axovSarxaS tivyxcoptlv navxas x. r, A., scribendum
coniecit Spec. erit, 12.: vvv 8’ av iv fiovXevGovxai xal ol Xontoi, hoc ut
esset : modo ceteri quoque bene sibi consulant. Eodem fere modo
Ficinus in coiit. : nunc si militer, modo ceteri quoque consentiant.
Tliierscli. in Spcc. edit. Symp. Piat. 8. vvv 8 * av ftovXotvx * av xal ol X
olito i verbis locnm sanare studnit. Astius vvv avxa (iovXovxai xal ol X ontoi
exhibuit. Orell. ad Isecr. de Antidos. maluit 324. : vvv 8* el ftovXovrai xal
ol Xontoi. Wyttenbach: vvv 8* opa ei vel vvv 8' av et fiovXovxai, quod
Reyndera. In textum recepit. Riickertus Platonem scripsisse suspicatur : xal
vvv 8* av, iav fiovXovxai xal ol Xontoi: Consueri in omnibus tibi obtemperare,
quæ dicis de arte medica, et nunc quoque (sc. tibi pbtemperabo) modo velint
etiam reliqui, Stkllb. verbis nihil mutatis nisi quod ev post av positum
omitteret, hæc exquisita, inquit, brevitate dicta sunt hoc sensu: uunc vero
rursus idem fiet, quando quidem etiam ceteri^convivæ volunt. Quam exquisitam
boc loco Stallb. laudat dicendi brevitatem, equidem licentiosam appellare malim
atque insolentem. Sed pone, verba vvv 8* av jiovXovXat significare posse nunc
vero rursus idem fiet, quando q ni dem volunt, num verisimile est, Phædrum
dixisse : Soleo tibi credere cum alias, tum potissimum disserenti super rebus e
medica arte depromtis, nunc vero rursum tibi credam? Nihil coniectura opus est,
ut rectissime Stallb. censet, neque quicquanx præter ev vnlgo post av posi •
tum expungendum. Indicat autem av prægressæ alicuius rei actionisve
repetitionem, manifestoque declarat hoc loon, ftovXovrat per prolepsin pro
itei&ovxai positum esse. Verba convertenda sunt: Nunc vero rursus etiam ce-
Si yrjSiv iivut, ro fi era rovro tlsrjyoviuu rr/v fiiv agri tlgeX&ovSav
avlyrgtSa %algeiv tav, «vlovaav lavry -rj, lav /JouAijt at, raig yvvai^l raig
tvSov, yyag 8's Sue Aoj/cw «AAijAots (Svvuvcn ro ryyegov. xal Si oiav A oyav,
tl (iovAca&E, l&tXa vy.lv slgyyySaS&ca. &avca teris (fidem
habentibus tibi) libitara est (sc. quærere potatio-* uis qu and ara
moderationem.) Hoc dictum ut intelligatur, quam bene cum insequentibus verbis
conveniat : Phædrus verba vvv 6 * av fiovXovxai xal ol Xoiitol dixisse cogitandus
est vultu ad convivas converso quasi rogitaturus: Rectene loquor atque de
sententia vestra? fi 1 } did Nota huno usum dia præpositionis. Optime
Scliieierip* convertit: Ilier au f also waren alie iibereingekommen, es bei
ihrem diesmaligen Zusammeusein nichtauf den Rausch anzulegen. Paullo infra
p.176. E. eodem modo 8ia Xoyav d/ 1XijXoiS dvveivai. Apposite Stallb. laudat
Piat, de Legg. I, 640. B. 1.6X1 8£ ys xoiavxrj <Swov6ia, tbttp tdxai Sia
2r}$, ovx dSopvfioS. Plura exempla si quæris huius dicendi usus, adi Klattli.
Gramm. plen. d XX* bvx a, 7t lv o y x ai jxpos ijSovrjv. ctXX* ovxa sc.
Ttotf\6a65ai. Ceterum ovxa accuratius definitur verbis inseqoentibus itivovxaS
7tpoS ySovrjv, Male Stallb. coniungenda censet ovxa itpoS TfdovTfy. nur so zum
Vergniigen. cfr. Symp. 193- C, oxi ovtodS av rjpav ro ykvoS evSaipov yivoiro,
tl £xx eX& tiatpev rov £ para x. x. X. Adde 215. A. 2 coxpaxTj 6* iya
htaivetv, cJ avdpes y ovxcoS ticixtipytia. Si bIxqy av . Exempla huius dicendi
usus plurima reperiuntur, quibus possis adnumerare quale reperitur in Alcib. I.
105. cap. 4. oxi avxov 6£ Sei dt>Vadxevsiv £v ry Evpdiry, quo loco
indefinitum avxov præfigitur accuratiori indicio £v xy Evpany • Ad nostrum
locum ut revertar, Ttpo S' ?}5ovijv apprime respondet nostratium : nach Wohl-#
gefallen. Probatur hæc verbi notio verbis sequentibus : nlvtiv o6ov dv txa6xoS
ftovXi/xai, bcavayxeS 6 e prjdlv elvai. £tz dv ayxeZ pySlr tlvai. Solebaiit
regem (tftyi7C06iapxov') eligere convivæ, qui bibendi leges daret, quibus
convivæ ad bibendum cogerentur. cfr. Symp. 213. E. apxovza ovv alpovpai zijs no
6egqS y taC dv vpuS IxavaS Tityre, ipavxov *ro perci rovro yovpai. Tope ra
rovro cum gravitate dietnm significat: quod attinet ad id, quod post hæc
sequitur. Recte autem annotatum est a Riickerto: verba hæc nunquam temporis
solam consequentiam denotare, sed ubique internum aliquem nexura inter
præcedentia et sequentia designare. ElSrfyovpai verbum quod 177 bt] itavtuq xcd
flovXiaft ai xat xsltvuv airov elgijytL6&cu. Elnslv ovv zbv ’Egv!;ltitt%ov,
on 'H (ih> ftot aQyjj tov f.oyov lari xara rr/v EvqmISov MtXavlitittjV ov
yaQ ijibs 6 pv&os, tt/U« <PuldQov tovSs, ov fitiZa attinet, Hcsycli.
interjpretator elft]yeldSai • dv/ifiovXtveiv h. e* suaclere, censere, aliquid
faciendum esse. Apprime verbo respondere videtur nostratium : etwas zum
Vorschlag bringen, x i)v yev • av Xrj x p iS a Xaipeiv lav, Tibicinam dimitti
Eryximachus iubet, ut 8id Xdycov aXX?jXoiS dvveivai convivæ possint. Notari
autem h. 1. Xenophontem, qui in convivio suo tibicinæ locum dedisset, hominum
quoruudam liodie satis explosa opinio fuit, vid, Boeckh, de simultate, quæ
Platoni cum Xenophonte intercessisse dicitur 8, seqq. cfr. Protug. 347. C,
Tiocl ydp 8oxei poi xo 7Cepl 7Coir]decoS diaXtyeCSai opoiuxarov dvai xoiS
dvpitodloiS xoi$ xgjv q>avXa>Y TtctL ayopaicDV dvSrpGJTtGDY. xal ydp
ovxoi, 8ia ro pj) SvrctdSai aXXj}XoiS 8i iavxcZv tivv&Lvai iv tg5 itoxco
pr}8\ 8id xijs kavxcov (pcovijs holi xoov Xoycov xcoy kavxcov vito
ditaiSsvtiiaS, xipiaS noiovdt xds avXrjxpidaZ, rcoAAov piOSoiytEvoi aAXorpiav
cpcovifY xijv xqjy avXaiv, 7ia\ 8id xifi ixeivaov qxxvifi aXXijXoiS dvveidtv.
onov 8e xaXol xayaS ol dvurcoxai xal TCuraihtvpirui elo \v, ovh dv l SotS ovt
avXr r xpidai ovxe opx*/dxpi8aS ovza ipaXrpias, «AA* avcovZ avxolS \xavovS
ovxaS dvvtivai dvtv xu)v Xi/pav xe xal ItlXlhlddV xovxcov dia xijs avx&v
(pwpS, A lyovxaS xe xai dxovoyxas Iv pipet lavxojy xodplooS, nav 7tdvv itoXvy
oivov itioodiv. Perscripsi hunc locum, quo non Platonis sententia Socrati
adseripta contineri videtur, sed ipsius Socratis iudicium exprimi, ut clarius
intelligatur, etiam in minutioribus rebus Platonem ad Socraticos mores
scriptionem suam accommodavisse. xait yvyaiZi talZ Ev8ov, cfr, Corn. Nep. præf.
$. 7. Neque sedet (ac. mulier) nisi in interiore parte ædium, quæ gynæconitis
appellatur. Ceterum ut paullo supra 8ia pi$TjS, fla nunc 8ta Xdyojv positum est
adhærente, ni fallor, notione temporis, quasi dicere voluerit Eryximachus: 8ia
Xuyor 8iax pipeiv xtjv tj ylpav . ei p ovXe 0% e, i^iXoo. Differre inter se
videntur hæo verba eodem modo, quo inter se differaut verba et XPV* Nimirum eam
voluntatem i$£A eiv verbum denotat, quæ cousilio nititur atque intelligentia,
PovXedSai contra adhiberi selet, ubi aliquis impetu quodam animi fortuito
abripitur. D. avAovday kavtij, rj, lav PovXrjxai, xaiS yvvat £,Lv h • r, A. h.
e.,' oder wenu sie Lust liat. Adde 179. B. xa\ p?/v vjrEpaito$V7}dx£iv ye povoi
ESlXovdiy ol ipaovxeS. Symp. 190. A. lito pEVETO 8t> Op$6v, GjSTZEp YVYf
uTtorlpcjdf povXjfSeitj h. e. nach welchcr Seite es ihn hintrieb, cr Lust
liattc. Igitur conMysiv. OaiSpog yuQ sxætots xqus (t£ aynvaxztSv Xeyzi • Ov
8uv6v, (prjGiv, u’Eqv^m%e, kXXol g [iiv ruti &iav vfivovg xal ncamvag sivca
vico tiov itoirjtdiv kejcoirjjiivovg, ta di 'Eqciu, rijXixovtcj ovu xal
xoGovtto vertenda snnt verUo nostra : Mit welchen Reden wir non den Tag
hinbringen wollen, bin icb, so ihr LUST habt, each vorati schlagen
entschlossen. Prorsus eoden# modo Syrap. 199. A, a\Xd rd ye aXrj$i} % el fiov X
b6$e, iSiXoj linetv xar ipavrdv. cpavai drj rtdvra? seqq. h. e. Es hatten nun
alie ja gesagt und sie urollten es and hatten in ihn gedrungeft, er mochte
ihnen die Eroflnung machen. Coacervatis verborum infinitivis satis vivide turba
describitur' convivarum strepenti clamore sermonum materiam exigentium. Ttard
r?}v Ev ptniS ov MsXav innyv. Versus Euripideus est: ovx i/ioS 6 pv$oS, aXX’
ipij? pi/rpo? Ttdpa, ad quem alludens Eryximachus dicit ov ydp ipoS o' pv$o?,
aXXd $ai8pov rovSe. cfr. Alcib. I, 113. C. rd r ov EvpiniSov apa ZvpftaivEi, co
AXxifiiddtj, dov rade xiv8vv ev ei?, aXX 3 ovx ipov axrjxoevai, ov8* tya/
eij.il d ravra Xkycov, aXXd 6v. Adde Apol. Socr. 20. E. xal poi, a> avSpe?
’A5?jvaioi, jn) SopvfirfirjrE, prj8\ dv dd%Go n vplv /xkya Xeyeiv, ov ydp ip dv
ipcd rov Xoyov x. r. A. Ad amovendam dictorum invidiam hoc Euripidis versu
veteres usos esse sæpenumero, et ab interpretibus passim annotatum est et
exempla docent, quorum ex numero Apol. Socr. 20. E. Nostro loco Eryximachus
versum Euripideum laudat, non quo dicti magnificentiam excuset, aut sententiæ
insolentiam, qoibus invidia auditorum interdum excitotur, sed suum cuique
tribuendi studio. Initium orationis, inquit, ad Euripidis Melanippen
accommodandum est, nam non mcasant, quæ dicturas sum, sed Phædrus, qui hic
assidet, eadem excogitavit. vpvovS xal Ttai co v a Tlaidva? codd. nonnulli
habent et scliol. Verba schol. laudata 35. in hunc modum restituenda sunt
fortasse: rraidiv aS' ij rovS Xeyopkvov? naiavas, vpvovS Ei? 'JnoXXava htl
xaranavdsi Xoipov. [rj Ilatr/ova r dv tcov $£gov iarpdv •] 7} naicova? 00? vvv,
cddds ini evrvxia xal vtxy, 8rd rov &j, i% ov xal natcoviSjEtv. Verba rj
Tlanjova rdv rcov Seiuv larpov uucis inclusimus, quod aut abaliena raauu addita
sunt, aut casu quodam a sede sua in alienam translata. rrjXtxovrtp ovrt xal
ro6ovrcj J Ficinus habet: tantum talem ve deum, Ast. verba convertit talem
tantum q ne. Stallb. tam multorum bonorum auctori et tam potenti. Exhibet in
conversione Schleicrm.: dem Eros aber, eiuem so grossen und herrlichen Gotte,
Optime Riickcrt. rrjXixovro ? essa tam vetustus annotavit. Addit idem,
Eryximachum querelam B &£a, firjSh £W ndxoTE toCovtav ytyovotov xoiijrdv
jttTKnrjxivca (irjdiv iyxco/uov; tl d£ fiovlu uv axi$a6&ai tovg ZQijGrovs
tiotpxitas, 'IlQuxktovg (iiv xtd uklav Phædri referre, qtil in oratione sua hoc
ipso nomiue vel maximo honore dignam amorem prædicet, quod omnium deorum sit
vetustissimus. Iloc igitur ei indignum videri, quod Hercules quidem, recens
donatus immortalitate, laudatores repererit, Amor autem, omnibus ipse prior,
suis laudibus careat. prjSlv iyxwpi ov. Valckenar. Diatr. iu Eurip. Reliqq.
157. scribendum coniecit prjSk iyxooptov 9 quam scripturam ut ardori loquentia
apprimo convenientem probaremus, si lyxcopiov verbum latiore potestate careret.
Complectitur autem iu se vfivovj xal TtaidSvaS, ut Ilgen. ad Scolia XXXVII*
docuit. Queritur igitur Phædrus, quod, cum in ceteros eosdemque Erote multo
inferiores deos poetæ hymnos composuissent et carmina pro salute et felicitate
suscepta, e tanto eorum numero ne unus quidem in Erotem carmen conscripserit. sl
SI ftov\et av tixlipa65ai dvyyp d <pei v. Ficiuus habet : atqui, si vis,
inquit, o Eryximache, quærere, invenies profecto Sophistas disertos soluta
oratione Herculem aliosqne laudasse, quemadmodum peritissimus Prodicus,
quamquam hoc minus alicui mirum videri debet, sed etc. Hac conversione motus
Stallb. Platonem scripsisse censet : EvprjdetS 'HpaxXeovS plv xai aXXxay i
ivyypdtpeiv (sc. avt ovS.) Dubito, num recte. Nam illud invenies additamentum
est, ut videtur, Ficini, qui concitatioris hominis verba apta brevitate reddere
desperaret, Riickert. interpunctione post doxpxdxaS deleta et posito post
6x&rpadSai commate sensum vetfborum ait esse; porro optimos sophistas.
Etenim formula, inquit, ei Se ftovXst, cui plerumque non ndditor infinitivus,
quem h. 1. appositum videmus, ita adhiberi solet, ut novum inducat vel exemplum
vel argumentum. Accusat. rovS <So<px<$xds propter hanc, quam
indicavimus, formulæ vim nou putem obiecti casum esse ad tixhpatiSau, quamquam
supplendus hic ipse erit ad hunc infiuit., sed subiecti ad seq. dvyypdtpeiv.
Inde patet, usque ad SvyypacpEiv omnia pendere e verbis ov Seiyov. Displicet
hæc interpretatio tribus de caussis. Primum tl Se ftovXet nusquam reperitur cum
infinitivis verborum coniunctum, ut novum exemplum commemorari denotet; deinde
mireris post 6xtif)a6Sai interpunctionem, qua efiiciatur, ut xovS XPV^ ^ovS 6o~
xpidtds non cum dXEiftadSoct conjungatur, ad quod verba illa supplenda sint
tamen. Postremo verba tovS xpijdtovS dotpxdxds e præcedente ov Seiyov apta
tortuosam atque hiulcam sententiam efficiunt. Si quid video, Phædrus diettirus
erat: si 8h ftovXei av <5xiif>a6$ax rovf XPV~ 6rovS
6o(pi6rfx?yHp<xxXEOvS ptv xaldXXa>y iizaivovS (sc, avTovf) xataXoydSrfY
6vyypd<pe3Y> tZsxoxahoyaSriv tivyyQacpEiv, 6 pUufStog Tlgodixos xai tovto
fisv ytrov xai ftavfiad rov alX kyaye ?jdrj nvi lvttv%ov (hpttcd ccvdQog
Cocpov, Iv (p ivrjdav ateg i iCEp O fttXtltftOS Tlp6SlX0S?E p G>t oS 8h ov,
tovz ov 5 a vy fiadx (Sx axov ; Facit nobis* cum in hac reFiciuus, qui paullo infra
addit in conversione: cui non gravissimum videatur? Sed cum nondum ad finem
enuntiationis pervenisset loquendo Phædrus, . in mentem ipsi venit salis quædam
laudatio» qua minus etiam mira Herculis aliornmque encomium indicari debeat.
Igitur suppressis verbis "Epc&ti dfc ov, xovx ov Savfioc dTGnaxoY,
statim pergit; xai tovto puv ytTOY xai Savfia(Stoy, aAA’ fycoys x. r. A. xovS
XP ydTovS. Ironice hoc dictum esse y ut mox 6 /JeAxtdtoS ITpodtxoS, Stallb.
docet. Sohleicrm. verba convertit: und willst du dicli auch untcr den edlen Sophisten
umsehen, dass sie auf den Herakles und Andero in ungebundener Rede Lobschriften
verfertigen, vie der vortrelfliche Prodicus. Riickert. ad h. 1.: XpydToi,
inquit, sunt boni, optimi, die guten. Adhibetur enim hæc vox iq derisione. TovS
xpyfaovS 6o<pi6raS nou Socratis verba sunt Sophistis infestissimi, sed
Phædri, hominis a studio sophistarum non alieni, ut laudatio Erotis docet
sophia stica arte composita 178. seqq. Vehementius autem quam iu poetas,
Phædrus in sophistas invehitur, utpote qui, cum siot rerum utilium laudatores
strenui, inprimis Erotem laudare debuerint. Sententia est totius loci ♦ Ist es
nicht achreck licii, dass andere Gotter von den Dichtern gefeiert werden, dem
Eros abfcr, dem altesten und segenreichsten Gotte auch vou koinem der vielen
Dichter ein L«ed dargebracht worden ist? Willst du nuu aber die praktischeu
Sophisten ins Auge fassen : dass sie uber Hercules uod andere Lobschriften
abfassen, wie der tuchtigate uuter ihnen, Prodicas und das ist weniger noch xu
bewundern, aber mir kam sogar eiumal ein Ruch zu Handen, in dem der Nutzen des
Salzes auf bewundernswerthe Art erhoben war. xa\ tovto filv yTTOY xcl\ S av pa6
T ov. Unus cod. Vindob. et Vatican, liber alterum hoc xai omittunt probantibus
Bastio atque Thierschio. Sed recte servant illud ceteri codices. Pertinet autem
ad ?/ttoy, ut sensas hic sit: atque hoc minus etiam mirum est, quam hoc, quod
in librum qu*udam incidi etc. Nec mirum est 7/ttoy præmitti voculæ, quum t
ovcodtY habeat. Quam* quam non in promtu sunt alia huius collocationis exempla,
Stallb. Iy cj ivrjdav aA,£f, Apto comparari iubet Stallb. Isocr. Helen. Laud.
304. tvy fily yap TovS /5oppv\tovS xa\ xovS aXaS' xai xd xoiavxa floyXySivTtoY
iitaiveiv ovdeis 7too7fore XoyaY T]7c6p7jdEY. Cic. Brut* $. 47. Singularum rerum
laudationes vituperationesque cou* scripsit, quod iudicaret hoc lora* C
titaivov davfiuGiov i'xovres xqos w(fi/.uav • y.at aXXa Toiavta (5v %va XSoie
Sv iyxexMiuaGfieva. r 6 ovv xoiovrcov fiev ittQi noXXrjV GxovStjv
itoirjOaG&cu, "Egma Se Hijdtva Tta av&Q dxav ter otyiyxivca tls
ravxrjvl xrjv tjpi toris esse propriom, rem angere posse laudando
viluperandoque rursus affligere. Vid. Wolf, Prolegg, ad Demostii. Lept. XXXV*
Restat, ut indicemus, cur Prodicus Ceus hoc loco fiii lr idxoC audiat. Multam
operam posuisse perhibetur in verborum discrimine explicando, quæ 8iaipfdtff
rcov ovopdxcov vocator Prolog, 358. A. Iloc studium acerrime perstringitur
Prot. 337. A., D. et C, laudatur Piat. Lach* 197. §• 26. Hæc StalpedtS quamquam
summopere a Prodico exculta, tamen Phædro tanti esse nou potuit, ut fiiXtidrofi
Prodicum appellandum esse putaret. Satis notum est, Prodicum lucri caussa
Epicharmi versum in ore gessisse: d 81 X £ ^P tc * v X&P a viP,£i. 8oS n
xal Xapi n. vid, Axibch. 366. C. Sed ne hoc
quidem satis caussæ est, cur fiiA XidxoS appelletur. Videtur potius, ut ita
piAxiCxoS de eo valere, qui rerum laudem non nisi ex earum utilitate exaptat.
Prodicus autem ne a diis quidem rationem utilitatis cohibere solebat, ut videre
Jicet e dicto eius servato apud Sext. Empir, adv. Mathcm. 9. 18. i/Aiov xai
defajnjr na\ Ttoxapovf xal xpTjvaS xat xaSoAov itdvta r d cocpsXovvxa xov ftiov
rjpwv ol itaAaiol Seov S ivo puSctv 8ia X7}v ait avxcOv coepi- Anav f KciSditEp
ol AlyiJitxioi xov NeiAov t xa\ 8id xovxorov Mtv dpxov Ji/prjxpav vopidSijvat
xov 8h oivor Jiovvdov nal x d 8h vSaop Ilodsidcova, to 6h TXu p n Ilepaidxov
xal ehee rcov evxprjdovxcov ditavxa. Addo Cic, de N. D* I, 42. m Quid Prodicus
Ceus, qui ea, quæ prodessent hominum vitæ, deorum ia numero habita esso dixit,
quam tandem religiouem reliquit?» Iam quod Prodicus fecit, ut iu deorum
laudatione non deos, sed rerum utilitatem laudaret divino nomine insignitam,
idem fero iu Erotis eocomio a Phædro factum. Nou in indolem inquirit atque iu
naturam dei, sed rerum, quarum auctor Eroa esse perhibetur, utilitatem exponit
j quo maiorem illam videt, eo maiore honore deum exornat nullo veritatis
respectu habito* Non mirum igitur, si Prodicum maxime laudandum Phædrus
censuit, ad cuius exemplar ipse laudationem Erotis composuit. Ceterum quod
Herculis laudationem attinet, Riickertum audi ad h. 1. annotantem: Herculis
laudationem scripserat (sc, Prodicus) in libro, coi oopai titulus, ex quo
notissimam de Hercule in trivio fabulam mqtuatus est Xcnoph* Mem* II*, 20.
Prodici quippe admirator usque adeo, ut, quum in Boeotia vinctus esset, quo
tempore ibi sophista versabatur, vade dato ad audiendum eum o carcere prodiret
auctore PJiilostr. vit. soph. I, 12. ro ovv x oiovtov seqq* Vulgo post
-dpvij<5<xi comma positum reperitur, punctum post Wyttenbach* Qttv a^ltog
i(twj<Sai - ukX ornag tffilbftcu toGovtos S-eos ! Tavxa 8tj poi SoxtZ ev
tiyuv ®ccZ8qos. eyui ow Int&vfico a fi a (ilv tovra iqctvov elgeveyxeZv xal
^txQiSao&cu, afict de tv tc3 xccqovti itQ&nov jioi 8oxeZ Bibi. Crit.^T.
I. YoL, ra. 10. oti ante ovxcoS inferciendam cenanit ; Steplianus coniecit a\\’
ovxcaS TjpsAijdSai xodovxoy Seov. Non mirum, lumines doctos in verborum
structura admodum hæsisse, in qua componenda ipse, qui loquitor, impeditum se
atque implicitum sentiebat, Addita ovv particula manifesto indicatur, verba
superioribus annectenda esse; sed quoniam omissa sunt illic, e quibus hæc
exaptari potuissent, xovx vv SavpadxaSxaxoy; factum est, ut quædam structuræ
ambiguitas oriretur, et dicenti, et audienti molestissima. Ex hac structuræ
difficultate ut se extricaret Eryximachus, dissecto inceptæ structuræ filo pro
infinitivo indicativum posuit. Hinc bene habet exclamandi * signum, quod post
&eoS positam est ab interpretibus, minus probem post vpvijdai, Verba
convertenda sunt: Dass, sage ich, an solche Dinge viele Miihe verschwendet
wird, den Eros aber Iceiner noch wiirdig zu feiern versucht hat, sondern so
vernachlassigt wird ein so segenreicher Gott! a^icoS v pvrf dat. Wolfiu» ad
verba tc3 6b "Epooxi ptj6bv iyxoopioy annotavit: Man muss annehmen, und
dies scheint mir das wahrste, dass Platon vorsatzlich seinen Phædrus etwas
sagen lasst, das nicht gegrundet war. Viro doetissimo concedimus, Eroti
laudatores vix deesse potuisse ; sed cavendum est, ne Phædro aliquid imputemus,
quod nec cogitavit nec dixit. Negat tantummodo repertum esse adhuc, qui laudem
deo dignam ediderit, non negat, prorsus neglectum iacerc atque contemtum a
poetis sophistisque deum, Iam quid sit laudem deo dignam edere s. dB,iooS
vpvijdai (roV Seoy), infra paullo explicabitur. ipavov elfey eyxetv h, e.'
symbolam dare. Non caret lepore in symposio philosophico hæc dictio, de cuins
tror pico usu conferri iubet Stal». Casaub. ad Theophr. Charact, c. XV. xo
dpijdai xov Seov. Minus qusfcrendum h. 1. est, quid omnino xodpEiv significet
et aB,iooS v/ivelv, quod paullo supra legitur, quam qua significatione hæc
verba adhibuerit Phædrus. Socratem ipsum interpretem sume 198. E. x 6 dk apa
(sc. ro iyxcopia^Eiv') ov xovxo jjy xd xa\co$ ixaivEHy oxiovv, aAAcz xo aZs
pkytdxa av axt$ iv at x ai itpaypaxi xal co S xdWidx a iav x e y ovxgdS iav xe
prf' el dfc TfiEvdrj, ovdbv ap yv izpayjxa x. x. A. Atque eodem fere modo ipse
Eryximachus 177. D. Soxei yap poi t inquit, Xpijyai txadxov ypoSv Adyov eItzeiv
Inaivov *EpooxoS cJ S av Svvyxat xaWidx ov. v rj ptv iy \6yoiS . Wolf*
convertit : eine reichhaltige, weit 4 tlvui rjuiv toig xuqovOi xoOfiijtiai rov
&tov. tl ow D £ vvdoxei xai vfilv, ytvoiv’ civ rjfiiv iv koyoig ixavi)
dictTptfir). doxei yaa fioi yjirjvca Zy.utirov i^fiwv kbyov tiiteiv htaivov
"Eqmos 1% i dsha wg av Svvtjrai xakkidrov, a$yuv 61 QcuSqov icgtotov,
inudrj xai arpsJrog xaraxuzai xai 1'tiuv cifia xarr/Q rov koyov. OvStlg Coi, o3
’EQv£lntt%£, (favea zbv Eoxqcizi), ivavzla iprjcpitilauftige Materio zum Reden.
ypiv iv X oyotS idem fero est, atque yperipoiS Ir A oyoiS. Sensus est.* Wenn nun auch euch wirklich so diinkt, so hatten wir in
aasern Reden sattsame Unterhaltung» De structura huius enuntiati vide ad 176.
C. Minus probabilis Stallb. ratio explicandi est hæc: tl ovv %vv- xai vjuiv,
ovtco Ttoicoptv yevoiro yap av ypiv iv Aoyoi$ ixavy biarpifty. i tz\ btB,ia.
Sic Bekk» Stallb* alii; Riickertns veterum editionum lectionem imbLB,ia in
tettum recepit usu Homerico nixus, quem Plato haud raro imitatus sit* Vid.
F»uttm. Lexil. 173» seqq. Fortasse recte habet iitibiByia^ ubi narratur, quo
ordine aliquid factum sit; contra quo ordine aliqnid fieri debeat, ubi
indicator, rectius ini 6e%id exhibetur, v. c. in Piat, de rep, IV, p, 420. £.
xai rovS xtpapia? xaxaxXlvavraS t inibi%ia Ttpoi ro itvp btanivovrds Tt xai
tvcDXovpivovS H . T. A. De xPV y Cct verbi potestate J es miisse wolleu,
vide annot. ad 176. E. narrjp rov Xoyov . J7anyp vocis insolentiam Stallbaum*
leniri posse arbitratus est addito exemplo Phædri 257* B* &aidp6s re xai
iyco Avdiav rov rov Xoyov nazipa alxioo pevoS. Fortasse EryxtfBachus rursus ad
Euripideum illum versum respexit ovx ifioS o javSoS, aXX* ipffS jirjrpo S napa,
atque a se quidem profectum sermonem negat: patrem eius Phædram esse contendit*
y ra i p anxa. De his verbis vide Commentat. de Piat» Symp, Certissimum autem
esse existimo, Platonem his verbis lectoris animum ad futuram Socratis
orationem tanquam ad caput libelli dirigere voluisse. Ceterum ne mireris, cur,
cum Socrates ra ipoxixa initizatiSat dicatur, Aristophanes Bacchi Venerisque
cultor nomiuetur, Agatho et Pausanias indicio addito nullo ad Erotis laudem
celebrandam promti perhibeantur: Schoi. habet s. v, f Aya$QDVoS rpa yaSt ini
paXaxia zaby . yv b* ovtoS ... itaiSj 'ASyvaioS .... naibixa JJavbaviov rov r
pay ixov, x. r. A. Qui mutuo amore se complectebantur, iis nihil iucundius
contingere potuisse consentaneum est, quam laudationem Erotis. Non commemoratur
autem h. 1. Pausaniæ et Agathonis amor mutuus disertis verbis, quod tum
temporis notissimus erat. ovbh pyv 9 Api(StO(pdvTjS. ovbh fiyv illatam post
ovre ap t rta. ovts yaQ av xov lya c<ito<p>j<5aiui, og ovdiv gtijyt
alio IniGtotGxfai rj ra Igatixa, ovts xov Aya&av xal e ITavUuviag, ovds
yrjv ’AQiOTu<pdvr t g, a xsqI AwvvGov xal 'AtpQoSktjv xdoct tj diatQcjli),
ovds allog ovdelg tovtavl av lya oQa. xal r oi ovx l| iGov ylyvstai 7jy.lv Tolg
vGtcctoig xataxstfdvoig ' ali’ Idv oi xqogQsv txavu g xal xal wg sYxaOiv,
IgaQxtGst r}yZv . alia tvxu prime respondet Latinorum neque vero etiam, quibus
verbis res quædam induci solet, quæ maioris momenti est, quam res paullo ante
per simplex neque commemorata. Igitur cum gravitate Aristophanes totus
perhibetur cura Baccho et Venere occupatus esse. De Baccho liquet, nam res
scenica, inquit Stallb., Baccho erat sacra, vid. Casaub. de Satyr. poesi 9. ed.
llamb. Venerem autem commemoratam h. 1. censet Riickertus, quod plenæ sint ve n
eris Aristophanis comoediæ. Wolfius ad h. 1. annotat : In wiefern er mit der
Venus zu thun gehabt habe, bezieht sich vielleicht auf einen Umstand, der der
Gesellschaft bekaunt sein konnte, fiir uus aber verloren gegangen ist,
vielleicht auf die Sitten ' des Dichters. Aliter nobis videtnr de hoc loco
statuendum esse, quamquam in hujusmodi tenebris quis clare videre se audeat
dicere? Ilaud raro Socrates nomina propria facili quadam litterarum mutatione
corrumpere solebat atque ita immutare, nt nomen existeret, quod aive laudem
sive vituperium exprimeret. Exemplo est 198, C., quo loco Gorgiæ Gorgnsque
nomina inter se conferuntur lepidissime. Adhibita accentus mutatione in
’Ayd$oov et dya~ Scov nominibus ludit 174. B. Quid, si etiam hoc loco in
Aristophanis nomine lusit? Significat 9 Api6xo<pd.V7}S cum, qni optimum
prodit. Optimam autem, veteri proverbio, vinum et venus est, quod Græce audit:
dptdxov diovvdoS xal *A(ppo~ dlXTf . x ai x oi ovx i B, Id ov —<*AA.
Magnopere se torquent in huius loci explicatione, qui xal xoi conianctim
exhibuerunt. Ut gravior esset xoi port. affirmatio, vocula ex scriptoris
sententia initio enuntiationis ponenda erat. Id quoniam vetant fieri linguæ
leges, xai expletivum præpositum est, do quo 6. diximus. Latine reddenda
sunt verba: Pol non æqua couditione, qui ultimi consedimus, utimur. Quæ
sequitur aWa particula, ita commode explicatur, nt omissum cogitetur, quod
facillime suppleri potest: 7 j/ieiS ovv ovx ipovfiev^ «AA* idv iBiapxidei Locus
nostro simillimus est Parmenid. 128. C. xai xoi GJSnep ye æl Adxatvai dxvXaxeS
ev pexaSeiS xe xal IxveveiS td \£X$ivx a. aXXd npuxov fiev Ce xovxo Aay$dvet,
oxi x. x. A,, quo loco ante aWd facillimo suppletur ovx zvpeZ xrjv afa/Seiav. 4
* ! aya9y xaTaQ%itto OtauSpog xtu lpta[HCc£ha rov "Egona. Tavta S>) xal
ot nXHoi xaw Eg uqu £ we<p«<Sav t e xal 178 helevov axtg 6 Zuxqkti] g.
ndvrav ylv ovv a exadros tfotev, ovre navv 6 'AgiOroSyyog lu.iy.vyto oirt av
tyto « helvos Ueye mxvtct. « ydliGta xal av l<5o£e fioc d^ioyvrjfiovevtav
sivca, tovttov v/iiv iga exdtStov xov loyov. tffiiv to iS v6tdx 01 $ xax an
eipkv o tS. Dictam supra est 175. C. xov ovv 3 'Ayd Saova, x vyxdveiv yap
kdxotxov naTaxalpevov, povov * Jevp cpctvai, oo 2ooxpaxeS f nap iul xaxaxeido. Sunt igitur ol vdxaxoi xataxeipevot Socrates ct Agatho. xv XV dyaSy.
Formula erat, qua feliciter succlamare Græci solebant iis, qui aut navem
conscendebant, ant ad bellum proficiscebantur, aut aliud negotium suscipiebant,
cuius incertus eventus esset, cfr. Griton. 43. D, dW\ gj Kpitcov, xvxy aya$y.
navxeS dpa £vvk<pa6 av. Wyttenb. scribendum coniecit dpa pro dpa t
qua contectura efficitur, ut omnes uno ore consensisse dicantur. Hoc
consentaneum est convivas fecisse. Sed quoniam non sine turba et clamore hoc
fieri poterat •* nt quietius convivæ egisse viderentur, dpa non dpa Plato
scripsit. De hi^ius particulæ significatu vide Heisigii annot. ad
Oed. Coi. Enarr. CCVIH.
Ortum dpa est ab apeo, soletque adhiberi, ubi ab argumentorum enarratione
oratio ad finem tendit, h. e. ad conclusionem. Et cum singulos convivas
Socrates nominasset ita, ut simul, cur ad laudem Erotis prædicandam parati
essent, caussam adderet: ' om nes igitur consensisse perhibentur. Minus apte Schleierm. in conversione: Hierrait nun stimmten dann anch die
Uebrigen alie uberein, ovre navv 6 *Api6t o et 1 J' poS. De horam verborum
fine^ vide quæ dicta sunt in Commentat. de Piat. Sympos. Minut placet, quod
Stallb. attulit ad ad hunc locum: Caute, inquit, hæc interposuit, ne legentes
in eam inciderent opinionem, ut has orationes revera habitas, non ab ipso
cuiusque ingenio convenienter fictas esse putarent. a^topvypovevtcov elvai.
Codd. plerique a£,io pYTjpovevxoY j Bodl. omisso elvai 00 habet
dZtopvrjpovevxov; in Paris, uno, Vindob. duobus pancisque aliis
d&iopvijp6v£vta exstat, quod Bekk. in textum recepit, quem Stallb,
Riickert. alii secuti sunt. Videlicet docti viri negant,
a^topvripovevxovS oratores vocari posse, atque non nisi orationes illo epitheto
recte Insigniri. Aliter nobis de hoc loco statuendum videtur. Verba xovxoov
vpiv ipoo kxadtoy xov Xoyov ad præcedentia referantur drv UoB,k poi dZiopvypovevxcov
elvai: verba a pa\idra nihil habent, quod ipsis 9 I Cap. VI. Flgarov (ih>
y«Q, Cstuq Xiya, Irpi) &ui8qov aQ^dftivov tv&ivdt xo&tv ktyuv, ori
filyag &tos ut) 6 ”Equs xal fravfiaatos Iv av&Qthitoig re xal
&Eolg, sroA Aa%jj fiiv xal aXXy, ov% rpiMtd de xatd rtjv yivEdiv. rd 'yuQ
Iv tolg XQtafivzcccav tlvcu tbv &eov, tlyuov, ij 8’ os' tex/iq- B
respondeat. Igitur dubitari nequit de xai voculæ potestate, Kctl nimirum auget
corrigendo sigoificatque atque potius. Exempla si
requiris huius usus, vide Stallb. ad Apol. Socr. 23. A. Convertenda autem verba
sunt: Was mir nun am meisten oder besser, welche Redner mir am wichtigsten und
merkwiirdigsten zu scin schienen, deren Keden will ich euch einzelu darstellen.
Proprie
dicendum erat oi E8o£dv poi p <x\i6xa a.B,iopvjjpovevxoi elvai, xovxarv ....
Genitivi e præcedente d exapta ta sunt, quod xai addito quoaiam pæne evanescit,
infra positum habes xovxgov vplv ipdb kxa6tov xov Xoyov. Ceterum ex his verbis
iodicnri licet de Apollodori ingenio, qui orationes non tam ex orationum
rationibus, quam ex auctoritate et celebritate oratorum indicabat. Simili
ratione paullo infra 180, C. non orationum, sed oratorum oblitus esse dicitur
Apollodorus his verbis: $al8pov p\v xoiovzov riva \6yov Z<pij tinuv, pera
$at8pov aAAovS’ tivaf, (li. e. oratores non orationes,) elvat, ojy ov jtavv
dispvt]liovev ev. icp&xov p\v yap. Phædrus demonstrare studet, Erotem deum
antiquissimum et honoratissimum esse, atque summorum bohorum, virtutis atque
felicitatis benignissimum auctorem. Vide Comment. de
Piat. Sympos. Ceterum de Phædro, Pythoclis filio, quem Socratis æqualem fuisse
negat Athenæus XI, p, 505. F., et qui in Protag. 315. C. inter Calliæ convivas
memoratur, rectissime Stallb, m Erat inquit, homo mollis ac delicatus, <Soq>oS
T a ipGDZixd vid, Phædr. 227* A, Sectatus autem rhetores Siculos, iuprimis
Tisiam et Lysiam, mirifice sibi placebat in oratione comenda et calamistris
ornanda» vid. Phædr, p, 227.» 273** al. Itaque oratio, quam Tlato hic ab eo
habitam facit, habet nescio quid fucati coloris et ornamenti, ut facile
appareat, hominis ingenium et mores ut ceterorum convivatum, q Platone ad ipsam
veritatem esse expressos. rd yap iv xoiS iep£6fivr xaxov. Sic optimi codd.
Legebatur olim iv roiS TtpetipvtdXoiS sequente elrat xc ov Segov. Non dubium
est, quin dixerint antiquitus Græci iv xoiS itpstipvtdtoiS Tipedftvtarov et iv
raiS nps6pvrdxaiS itpstipvtaxr\v\ sed usu loquendi factum paullatim est, ut non
solum iv xo U ltpE6fivtaxoS dicaretur, sed qiov de tovtov' yovijg yc<Q "Eoatog
ovz elolv ovre ktyovrcu vtc ovdevog ovre ISiutov ovre TCoitjzov, aAA’ 'HaioSog
xquwv filv %aog yeveO&ca (ptjOlv, ' avtdp inerra etiam iv Toi?
rtpedfivtdry, Videlicet ea amplitudine verba £ v toi? esse voluerunt, ut quæ
generis discrimen non suscipiant, quasi dicas, omnium rerum, quæ cogitari
possint, antiquissimam, maximum, pulcherrimum. Exemplum huius structuræ est
173. B. napayeyovei 8* iv ry dvvovdine 2ooxpdrov? ipetCrrj? cov iv toi? paXidra
tcor rore. Adde Symp, 178. C. iv xoiS 7tpedftvraro? elvai. tifiiov, i / 5* o? .
In upo Vindob. exstat eido? pro y 8’ d?, ex qua scriptura, dupliciter posita
rifiiov vocis syllaba finali, rijiiov ovetSo? effinxit Creuzerus ad Plotin, de
Pulcritud. p, 146. Consentire videtur nobiscum vir doctissimus, tlpior verbum
hoc loco "admodum frigere, neque nilo modo præcedentibus dei epithetis
^avpadro? et piya? respondere. Exspectaveris potius superlativum, qui exstat
apud Aristot. Metuph. 1. 3. rifUQora* rov yap rd Ttpedftvrarov, Non mutandum
est y 8 1 5?, quibus verbis ipsissima Phædri verba premi manifesto indicatur.
Phædrum nutem dixisse reor: r o yap iv rot? nptdfivrarov eivat rdr 3coV ov
rifuov . Addita negatione et interrogatione instituta efficitur, ut"
orationis vigore vis superlativi compensetur. Ceterum eo facilius scribæ passi
sunt negationem a præcedentis verbi syllaba finali absorberi, quo minus
iotelligerent, interrogandi signo forte, ut fit, oblitterato, qui possit non
honorifica esse laus antiquitatis. T EXfltf ptov 8 £ TOVTOV. Hacc verba si
abessent, a nemine desiderarentur, et facilius suaviusque flumen oratiouis
procederet. Cui euim non arrideat, enuntiatorum iunctura hæc : rd yap iv t 61?
7fp£(jpvraxov elvai rov Stov ov xt/uov; ?/ 8 9 u?, yovy? 8e,”Eporo? x, r.A.
Cave tamen otiosum additamentum T exuypiov tovtov verba cen seas. Nimirum
orationis continuitatem ita intercidunt h. J., ut gravior fiat caussæ
commemoratio; simulque indicant, quoniam oratorum, ut videtur, propria sunt,
Phædri orationem verbo tenus referri,# Huius rei, h. e. accuratissimæ
repetionis, iudicium sunt etiam ?/ 8 ds verba, quæ Apollodorus posuit, ut
clarius indicetur, iuitium orationis non nisi Phædri sententias, Aristodemi,
non ipsius Phædri verbis descriptas ( ap^dpevov iv$£v6e itoSiv') contiuere,
nunc autem ita pergi in repetenda oratioue Phædri, ut etiam ipsa eius verba
repetantur. Ceterum perraro xexpypiov 8i, paprvpiov 8i, similia ponuntur, quia
in subsequentihus yap part. reperiatur, v. c. Plat, de Legg. VII. 821. E. r
expypiov 8i, iycd tovtov ovre vio? ovre itaXat axyxoa depov. ovx eld\v ovte
i.iyovtaiy II. e. neque sunt revera parentes Erotis, neque esse a Vat
£vpv6xspvo?, Ttdvtcoy e8o? a<5(paX\? aiei f ’H8’ "EpoS. &rj(Sl
{ietcc ro %aog 6vo rovta yeviti&cu, yrpv re 'Aoi "Eqch tcl.
IIccQpsvldr ( g 8e trjv ttvttiiv liyzi, quoquam perhibentur. Non esse revera
parentes Erotis, non probator; non dici a quoquam ita tantummodo confirmatum
liabes, ut allatis versibus quibusdam, quid Hesiodus et Parmeuides de Erotis
ortu tradiderint, edoceare. Notabis igitur, quam Plato carpit,
levitatem argumentandi. ovxe i 8 1 cozov . ’l8iarr?]f latissimi significatus
verbum est, quod plerumque ex opposito accuratius definitur. Igitur non placet
Ficini conversio: Id autem ex eo c o 11 s t at, q u o d parentes Erotis a nullo
vel poeta vel alio quovis descripti sunt. Nec prosarium scriptorem cum Stallb.
interpretari velim Idiooxi]? vocem. Antiquiores enim philosophi, ut Parmenidis
exemplo docemur, prosa oratione non usi sunt, cfr. Olympiod. ad Phædon» p, 65« E*
izoiTjxaS XeyEi ( sc. o JlXd ro ov) llapjiEvL8?fv f 'EpTttdoxXiot, *Entxappov*
ovxoi ydp x. t\ A. Consentaneum est autem, philosophos et poetas ibi tangi, non
poetas et prosarios scriptores, tibi in Erotis originem inquiritur» Convertit
Schleierm.: von irgend cinem Dichter oder andern Erzahler» Exempla si quæris
IduaXTj? vocis ex opposito explicandæ, legitur infra 178. D. ovxe tcoXiy ovxe
ISiqjxtjy h. e* vreder ein ganzer Staat nocli ein einxelner Biirger. Prot. 322.
*C» ei? Ixooy laxpixijv itoXXoiS IxctvoS l8icoxatS x* x. A. tprjdl pexa ro x^oS
x a i ”E p m r a. Hæc verba quoniam cum autecedentibus nullo modo consociari
possunt, Ileindorf., quem Schleierm» secutus est, post Iloio8oS pronomen
relativum o? ponendam ceusuit, Wolfins <pij6\ 67 scribendum existimavit.
Ileynius, Astins, alii, verba glossema censent, quod iudfcium Riickertus
probaret, si Socratis hæc verba essent, non Phædri hominis inepti* (?) Sed
ipsum audi Kiickcrtum: In Phædri, inquit, oratione nihil decerno, quæ tota tam
inepta ei/, ut ii tollere velis omnia t quæ displiceant, haud scio, an nullum
versiculum sis incolumem habiturus . (!?) Plato poetarum versus laudare solet
duplici modo» Aut nudos versus afiert, aut commemorat aliquid, quod idem in
sequentibus versibus continetor iisque comprobatur. Atque huius quidem rationis
exemplum occurrit p, 195. D. n OytjpoS ydp *Ax?}v Seoy xe <pj]6iv ejvcn xa\
ditaXr/v' xovt yovv 71 6 8 a S avxij? dita~ Aou? Etv at, XlycoY Tij? piv$'
djraXol TiddeS* ov ydp iit ov6eoS niXvatai y aXX’ apa 1 ) ye xax* dv8poav
xpdaxa fiaivei. Prioris rationis exemplum est 197. C. Nusquam, quantum scio,
poetarum versus laudat ita, ut prolatis ipsis eorum prosariam explicationem
addat. Fortasse cum Riickerto foedidam quandam Phædri sedulitatem Platonem
notaturum fuisse contendis. Audio, / f » npoitititov pkv * Epcora Itetur
pijritSato xavrojv. C Htitodu 81 xal ’Axov<slk ag ofiokoyti. ovta
itolkct%6&tv neque probo tamen. Nam hoc certe negari nequit, Phædrum recte
loqui potuisse, ut non credibile sit, eundem hoc loco balbutientium instar
locutum esse. Scribendum videtur esse: dAA’ 'Hdlodof xpturov plv xdoS tp?j6l
yevidSat avtap Ixeixa tpj]6l yai’ ev pv 6t epv oS, nav tcov 28oS adqxxMs alsi
rj 8 * "EpoS. Repetitum tprjdlv est, quo magis pateret, ab obliqua
oratione ad ipsa poetæ verba trausiri. Factum autem videtur esse casu quodam,
ut tprjdiv a sede sua in eo loco, quo id codd. exhibent, collocaretur, ubi
ansam dedit nescio cui sciolo Hesiodeos versus prosaria oratione explicandi. De
tprjdi verba ipsa poetæ indicante A. $al8poS yap b«xQTore itpoS pe dyctvcottoov
Aiyet* ov 8eiv6v, tprjdiv x.r. A. Adde p, 202. C. Tcal iyco eluor, TtCOSTOVTO,
2<pTjv, \iyeiS. Alcib. II, p, 142. c. 8. A iyei 8i xooS tu8i * Zev
fiocdikev, r a plv a, <prj6i, xai evxopivoiS Ttotl avevHTOiS ctppi SiSov,
rcc di 8eiva xa\ evxopivoiS axaA dB,eiv yteXe-vei. Tlap pevidrjS 81 tcov, Hæc
quoque verba sunt, qui expungenda censeant. Omisit ea cum superioribus tprfdl
pera ro xdoi 8vo zovzgo ' yevidSai, yrjv re xal " Epcora, Stob. in Kclog,
phys. I. 154. Verba sanissima esse iam colligere possis e præcedentibus verbis
ov8l idtturov ovre icotrjtov, Quibus ! commemoratis et poetarum et
philosophorum certe unum exemplum laudari debebat ; si Hesiodum solum Phædrus
laudare volebat, philosophorum mentionem facere non debebat. Verba sanissima
esse etiam e rectius explicato TevidecoS verbo patebit. Sic statuo: Duæ sunt in
Mythologia Græcorum Veneres, quarnm altera maior, altera minor ætate, Atqne
minor quidem dea, *Aq>poSirrjS nomine insignita, a poetis celebrabatur, a
populo colebatur. Maior natu dea, quam numen rectius voces, iis tantummodo nota
erat, qui omne studium in coguo&cendis rerum caussis ponebant, b. e. viris
philosophicis, Factum autem videtur philosophorum inter se dissentientium
industria, ut plus minus divinæ dignitatis dea maior nata particeps haberetur,
et cum vario modo spectaretur, ne certo quidem nomine insigniretur. Tivediv eam vocarunt, et $i\lav f et XaoS ; æque, qui fons est magnæ
confusionis, ab A<ppo8l r rjS nomine abstinuerant, quin maiori illi deæ
interdum attribuerent. Sic Plutarch. Erot, 756. F. UtppoSityv posuit pro
Tevedet, sed addita Ipycav voce, qua nominis mutatio satis excusatur: 8io
IIappevl8ijS plv axotpcdvei r ov "Eptura rtuv ’AcppoSirrjS ipycov
xpetifivrocrov iv zy xodpoypacpia ypdtpcav * xpoSzitirov plv * Epoota h. r. A.
rive 6iv autem Parmenidei versas subiectum esse, etiam Aristotelis verbis probatur
Mctaph. 1. 4. xal ydp ovroS (sc. fla p pe opoAqgtirtu 6 *Eqc>s iv rofe
XQE<S(Svtatos tlvai. XQtaflvtorros ol tw ptybSxsov &ya9mv ij ftw a?ttos
itfrtv. ou viSrfS) xctxadxEvdZoov rrjv tov navxoS yivediv' npcvxidxov p&v,
tprjdiv f "Eparxa Sevtv pr/xldaxo ndvxcov. Notasset enim, si revera
abesset, sabiecti absentiam philosophus. Satis notus autem Græcismus est» quo
dicitur trjv Ovediv Xiyei nptoxidxov x. r. X, pro Akytt * npoSxidxov ptv rj
rivEdiS *Epooxa Segqy pTjxidctxo ndvxoov. Iam patere opinor, Hesiodeos versus
cum Parmenidis testimonio optime convenire. Nam quod Xaos apud illum est,
ttyedis Parmenidi vo catur, Igitur nullo modo probanda est ea evplicandi ratio,
qua Phædrus callide dicitur subiectum versiculi reticuisse, ne quod testimonium
pro sua sententia afferat, quod idem contra ipsum testari nimis manifestum sit.
Verendum nimirum erat, ne quis convivarum, qui Parmenidis versum memoria
teneret, erroris atque fraudis loquentem accusaret, aut, si non teneret, e
vestigio subiectum rogaret. Ceterum quod terram simul Hesiodus commemorat,
(videlicet ut esset, quo incedere Eros posset), id ei non officit, qui deorum
antiquissimum Erotem probaturus est. Addere placet Simplicii ad Arist» Phys. 9.
revidecaS definitionem. Indicat nimirum, Parmenidem habuisse $eg5y alxiav
Scripovct iv pido» ndvxarv, T] navxct Hvftepra, quam 3 Avdyxrjv s. xrjy
xAydovyov Stallb. minus accommodate interpretatur, xal *Axov diXe uf o /iodo y
e 2. Suidas habet; *Axov~ diAaoS, Kafia vlof 9 ‘ 'ApyeioS ano KepxdSoS noÆaS,
ovdtfi AvAiSoS nXrjdiov, IdxopixoS npedftvxaxoi * iypanpe <5£ yeveaAoyiaS ix
6iXx oov ds XoyoS evpelv tov naxipa avxov opv&avxd riva xonov xrjS oixiaS
avxov . Hinc de Clem, Alex, testimonio iudicabis, qui Strqm. VI, 629. A.
Acusilanm nihil nisi Theogoniam Hesiodeam in prosam orationem convertisse
docet. Phædrum Acusilai auctoritate temere usum esse contendit Stallb. Habet,
inquit, hominis oratio, ut iam supra dictum est, nonnihil sophistici acuminis
et tumoris. Aliter nos, atque fecit Stallb,, de Acusilai testimonio indicamus.
Videtur Acusilaus Argivus non Hesiodi solum mythos collegisse atque in prosam
orationem convertisse, sed etiam aliorum poetarum narrationes addidisse, ut
fecisse constat omnes eos, qui Logographorum nomine insigniuntur. Iu tanta
autem, quanta erat antiquitatis farrago mythorum, critica abhibita sedulo
caverunt, no discordia etinter se pugnantia colligerent. Fieri igitur poterat,
nt Acusilaus interdum ab Hesiodo discreparet; igitur illius testimonio Phædrus
uti potoit satis commode, cfr. Otfried Mulier ia den Prolegg. zu einer
*isseuschaftlichen Mythologie 13.: Iudcssen hatten sie (die Logographen)
zugleich die Absicht, die Mythen zu ordnen und io Zusammenhang zu briugen,
woriu ihnen auch schon die kyklischeu und geueslogischen Epiker vorangegangen
wareo. Bel diesem yuQ %yay typ tlxsiv o zi fieltov louv ccya&otUtov&vs
vtco uvzt, ij iQætijS * Kt tQCKSzi] ncadixu « yag Ordnen mussten natiirlich oft
Mythen vorgezogen und aufgenommen, andere zuriickgestellt und iibergangen, es
mnsstc eiue gewis.se Kritik geubt werden. ovtcj 7t oWaxoSev opoXoy eiTai.
Parmenidis Tersum delere dubitarunt interpretes non pauci ideo, quod ridiculum
e&set, solo Hesiodi et Acusilai testimonio laudato ita pergi : ovzca
xoXXaxfaty opioXoyEitau Hæc verba num excusabiliora censes testimoniis allatis
tribus? Speciosius quam verius annotat ad h. 1, Wolf, : Er braucht, wiewohi er
nur drei Gcwahrsmanner on-gefiihrt Hat, TtoXXaxo^EV, weil em jeder von diesen
das Haupt einerSekte war, au deren Gruudsatzen sich eine Menge anderer
bekannten. Quid tandem? Num ad Phædri confugiendum est sophisticum illum
tumorem? Non, placet. Ovtgd seiungendum est a tfoXXaxb$EY verbo, non arctius
cum eodem coniungendum, quod interpretes ad unum omnes fecisse video. Ovtcj
est, ut alias sæpissime, hac, qua dixi, ratione, hoc modo. Scbleierm, verba
convertit: Von so vielen Seiten her wird dem Eros zugestanden, unter die
altesten zu gehdren» Phædri hæc potius mens est: Auf diese Weiao wird noch von
vielen andern zugestanden, dass Eros der alleralteste i st. Ovtcj vocis sic positæ si exempla quæris, cf. Piat. Menex. 240. A., ubi
commemorata Persarum regum felicitate hæc leguntur: ai di yvwpai dedov- i
Xcjpivai a7tocvtcov dv&pujecay ?]dav • ovtcj noXAd xal peyaXa xal pdxipa
ykvij narotdEdovXojpkyrf t/v Tf TJtpdcoy dpxrf t h. e * hac ratione factam est,
ut multæ et magnæ atque fortissimæ olim nationes Persa- 4, rum potestati
subiicerentur. Adde Symp. 188. D. ovtcj KoXXr t y nat piydX?jy, paXXov 6£
itdtiav dvvapiv ix Et HvXXt/PSrjr p\y 6 7CaS "EpojS, quo loco e» sententiarum
nexu patet, ovtcj esse hac ratione, hoc modo. itpEdftvTaToSdecjy peyidTcoy ct y
a $ gj y ijplv aftloS IdtlY, Ficini, ut videtur, horum verborum conversione
motus: Cum vero talis sit, maximorum bonorum nobis est caussa, Bastius
scribendum coniecit: irpoS dfcrouro» tmr % peyidtcov h. t. A. Frustra.
Transitur his verbis ab altera oratiouis parte ad alteram, h. e. ab ætatis ad
beneficiorum commemorationem. Non omni ex parte Græcis verbis respondet
conversio Stallb. ; Quem ad modum autem est deorum antiquissimus, ita idem
nobis est auctor maximorum bonorum. Est enim, quam ille non reddidit
convertendo, species argumentationis verbis admixta, quam sophistarum
sectatores captare solebant. ov yap iycoy noti ipadxjj tc aiStxd. Riickertna ad
h. 1. annotat: Non accurate hæc disposita sunt; quum enim esiet dicendum:
nullum est maius bonum homini, XQrj ctv&Quxoig yyEi6&ccc itavros rov
(Uov toTg t-dlhivGt, Aul cos (hmOst&ttt, tovto ovte fcvyyivsuc ola re
tfinotuv quam A PRIMA IUVENTUTE probus AMATOR, et postea AMANTI PUER similis,
sic eloquutus est, quasi otrumque ad verba evSvS vico ovxi esset referendum,
Quod fieri non potest, nec voluit cogitari orator. Notandum hoc duxi, sicut
alia multa in hac oratione, quo magis fiat perspicuum, quam multis ea vitiis
laboret in omnibus, quæ ad sententias earumque cohærentiam pertineut. Quod quum
perspectum fuerit, qua cautione in textu talium locorum castigando utendum sit,
plane iotelligetur. Cur de uno eodemqne homine accipienda sint hoc loco, non DE
DUOBUS HOMINIBUS MUTUO AMORE se amplectentibus, vioS et ipatitijs verba,
equidem caussam nou video. Ruckerto non rectius Sdfileierm, verba interpretatas
est: Dean ich meiues Theiles weiss nicht zu ssgen, was ein grosscres Gut ware
fur eiuen Iiingling, ais gleich ein wohlmein en der Liebhaber oder dem
Liebhaber ein Liebling. Ad xaiStxa repetendum interpretes censent jf/aj/dta.
Minus apte, ut videtur. Nam nihil melius esse iuveni quam probum amatorem,
Phædrus ita profert, ut iureni opus esse indicet homine aliquo, cuius præceptis
et exemplo melior fiat. Non potest autem is, qui melior reddendus est, eius,
qui meliotem reddit, h. e. AMATORIS epitheto ornari. Si igitur XPV& *oS
nomen repetendam est, ad ipadty referendum est, non ad kaidixa. Ceterum
Riickerto assentimur de structuræ molestia querenti, qua et ad AMATOREM et ad
amusium verba non referri non possint: ev$vS vico ovrt, de lectionis veritate
non assentimur; sedulo enim cavendum est, ut nimio studio servandæ alicuius
lectionis ne iniusti simus atque vitia v alicui imputemus, qui nulla commisit.
Ne multis, scripsisse Plato videtur: o v yap iyooy &X& sIxeiy, oxi
pst£ov itixiv dyaSov ev$vf vico ovxi, Tjipadrrjs xal ipadtjj, (sc.
XPV&&) V ^ou6txei 0 Sententia verborum hæc est: Denn ich kenne kein
Gut, das eiuem gleich von dea friihesten Iahren an dienlicher ware, ais ein
verstiindiger Liebhaber, und das diesem ( dem verstaiidigen Liebhaber}
dienlicher ware, ais ein Liebling. avSp cotcoiZ rjyzi6$ ail De jjyEidSai verbi
structura vide sis Indices. Ceterum interpositis verbis pluribus a verbo, ad
quod pertinet, seiunctum est xoiS piXXovdi xaXdoS fttQo6E62ou, ut vis maior
esset enuntiati. Sensus est: deno was den Menscheu ein Leitstern sein muss des
ganzen Lebens, nam licii denen, welche recht zu lebeu wunschen, cfr. p» 198. E.
ro 81 apa, (gJs’ Hoixey, ov tovto rjv x 6 xa~ XcoS iit ot.iv eiv otiovv x. T.
X. f ad quem locum vid. ann.ad 202. C. tj xoXprj6aiS dv tiva. pij <pavai
xaXov x e xal svdaipova $ Eooy elvca ; tovto ovtE Hvyyivsia x, t. X. Pro
Hvyyiviia Wyttenb, Epist. erit, p, 9. evyiveui D ovta jeaAros ovts tifial ovts
nlovtog oi W «AAo ovSiv (o S £qo S . tiya 8's 8rj il tovto ; rijv iarl fisv
totg cdaxQocs al6%vvT[v, Ixl de totg xaloig tpiXoufilav. ov yuQ Zauv avtv
tovtav ovts ttoXiv ovts Idiatqv (isyaA.cc xal xcda %Qya QtQya&GSai. tolwv
lyio avdgcc ostig Iqcc, scribendam coniecit, quod fuerunt, quibus magnopere
placeret* Stallb. gvyykvEiav gratiam esse contendit et auctoritatem, qua quis
propter hominum potentium affinitatem apud alios valeat. Rectioris
explicationis gloriolam mihi præreptam vides a Riickerto, qui B,vyykvEiav de
ipsis necessariis accipit, de eorum disciplina, maxime autem de pudore, quo
horum cogitatio iuvenem afficiat. l)icit enim, Riickertus ait, in sequentibus,
nec matris nec patris tantopere, si quid peccet, pudere, quam eius, quem amet,
pariter que AMATVM AMATORIS AMANTE AMATO. Conferri iubet præterea Legg, I. 627.
C, nxeo vtgjv jj.Iv xoor itovifpdjv {j te olxia xal 7} B,vyykreia avrij 7ta6a
ytrcov havtfjS Xkyoix av. V, 320. B. itoXiv te xal <pi\ovZ xal B,vyykvEiav,
Adde Alcib. I. 105. cap. V, xal ov t inixponoS ovte dvyysvijf ovte aAAoS'
ovdels IxavoS rtapaSovvai ttjv dvvapiv x., T. A. Restat, ut de verbis dicamus
ovtco naAoiS, quæ a viris quibusdam impugnata sunt ac permutata, Reyndersius
nimirum pro ovtcj xa\<jj£ scribendum censuit ovte xaWoS infarcto ante
IpitoiEiv verbo ovtcjS. Iacobsius legendum proposuit : ifutottiv ovtcjS 9 ovte
xaXAoS x . r, A. Ovtcj xaAcjS verba Phædrus addidit, ut indicaret, aliquid
conferre ad corrigendos mores tara parentum admonitiones tum honorum
divitiarnmque faturam possessionem : sed his maiorem esse atque validiorem
amorem. Igitur mutationi non locus est, neque satisfacit Stallb, dicens.;
quamquam pulcritudinis mentio in talibus frequens est, tamen non ita necessaria
videtor, ut libris invitis aliquid inferciendum sit y præsertim quum addantar
hæc: ov t aKKo ovSkv, quibus verbis cetera | quæ vulgo bona habentur,
significari manifestum est. Verbis ov x aAAa ovdkv amicorum favor, gloriolæ
dulcedo, alia hoc genus subintelligi possunt, pulcritudo non potest. Patet
enim, non nisi de bonis sermonem esse, quæ recto vitæ modo servantur
augenturqne, cadunt malo. Polcritudo autem non metuendam est, ne malefactis
imminuatur; igitnr ea non movetur, qui pulcher est et malus, malos mores ut corrigat.
Igitur ab hoc loco pulcritudinis commemoratio alienissima est. Bene FICINO: hæc
natem nobis neque genus neque divitiæ neque honores præstare citius ac melius
quam amor possunt. \kyta 81 81} ti tovto; Scriptum 'est in aliqnot codicibus: A
kyo 81 6jj ti tovto \ quod Bastius recepit. Iniuria. Sententia enim foret
nostro loco minime conveniens: Num est aliquid id, quod dico? et ti al<S%Qov
itouov xcadSijlog ytyvoixo rj itdoyav vito tov, di avavdQiav (irj iqivvoyitvog,
ovt av vito itaxgog offntivxa ovrag dlyijiScci ovts vnb halpuv ovts vit ailov
ovdtvog ag vit 6 itaidixiZv. xavtov Ss tovto xal E xov iQcofiivov oQajisv, Btt
SiatpeQovtag tovg tQu6tag aut demto interrogandi signo j Est autem revera
aliquid, quod dico. Sexcenties apud Platonem rcperies mediæ orationi
interrogationes interseminatas, quibus efficitur, ut ad rem, quæ proferatur,
lectores attentiores reddantur. Vid. A st. ad Piat, de P* 29. Heusd. spec.
erit, 87. cfr. Sympos. 206. E. itavv pkv ovv, £<pj / • xi 8 ?) ovv TTjS
yevvtjdeooS; Ceterum Stallb. hæc verba explicat: zi de 8?} tovto idxiv, o
XiycD, Commodior videtur explicatio hæc, ut, cum primitus dicatur A iyco di)
tovto, interposito interrogandi verbo ti, verba illa immutata maneant Xiyco 8?)
- ti tovto. Ad huius dictionis exemplar verba Phædon, p, 73. C. emendanda sunt:
ap ovv xal to8e 0 // 0 A 0 yov/iev, dzav ixidn/pr/ itapa yiyvr/rai rpoxeo
toiovto), ava/ivi/div alvai ; Xeyoj 8e tiva Tpoxov tovtov . In codd. aliquot
bonæ notæ riva pro tiva reperitnr. Stallb, scribendum vidit esse Xeyco dfc riva
Tpoxov; Tovtov*, neque tamen ipse sibi satisfecit. In verbis, ^juæ
interrogationi præcedunt, cave credas, Tpoxov verbum ita positum esse, ut quod
in sequente interrogatione qxplicandum proponatur. Scripsisset enim Plato, hoc
si, edicere voluisset, A iyco 6h Tpoxov tiva tovtov; Scripsisse videtur autem:
A iyco 6} riva rpoxov tovto; sc, t 6 dva~ pvr/dw eivai zo Ixidn/pr/v i
totpayiyvEdSca. <prip\ toivvv iy<o . h. e. Meino Meinuug ist
also nun. Quæ brevius ante dicta erant, ea nunc a Phædro referuntur
explicatius. In sequentibus cum Astio et Riickerto comma ponendum curavimus
post vxo tov, ut 8i avavSpiav artius cum pi/ apvvopevoS couiungendum esse
indicetur. Verba ovt av vxo xarpoS o<p$evTct Ruckerti explicationem £,vyyi~
vtiav præcedentis confirmant. MV a fivv opev of, Nam viri fortis esse potabatur
iniuriam acceptam ulcisci et punire. Stallb. zavtov 81 tovto. Duplicem
structuram hæc verba admittunt. Aut enim absolute posita cogitari possunt, aut
ab in- equente opaopev apta. Prior explicandi ratio
rectior. Sed audi Stallb. annotantem ad hunc locum: In his, inquit, tavtdv
Tovto absolute positum est. Cf. Phileb. 37. IX pdov ovx op$rjv ptv do£av
ipovpev, av dpSoTrjxa itixXh tovtov 81 7/8 ovr/v; ubi Tavrov 8i absolute
accipiendum: pariterque voluptatem. Cratyl. 404. E, tavrov 6h xal xspl tov
'AxoAAgq. Protagor. 344. D. xal yscopyov x&tenv &pa ixeXSovdat
dpr/xavov av Seir/ xal laxpdv zavzd tocvta. Menon, 90. D, «2 ai<fywET«i,
otav 6(p&y iv cdtixQV tLVl et v - d ®w %avrj rtg yivoLto, cagre noXiv
yeveg&ai xj axgccxoxeSov tQaOxav Ti xal nui8ucdv, ovx k'<Sxiv oitag av
cc/iavov olxfcsiav xxjv sccvtdv jj axE^uficvoi xiavxav xdv aia%gdv xccl
xpdounovpevot xgdg dMqiovg. xul (iccxoftivoi y av ovxovv xoc\ 7txp\
CCVfofySeOOf xal ruv aWaov ravxa xavxa icoWi / avoict ItiTiv, ftovXajiivovS x.
x.X. Demosth. Midian. 526. extr. cd. Reisk. fæiS* 6 nXrjyeif ht&voS vito
xov TIo\v$i/\ov ravto xovxo iStoe dtocXvodyeroS ovd’ elSijyays tov IIoXvZijXov.
Loquendi genus tum alibi, tum hoc loco viros doctos fefellit. iv aidxpfi ttvt
cov. * Ev a . X. eIvoci est defixum ^sse in re turpi, versuuken scin im B6sen,
im Argen seinj hoc dicendi genus breviloquentia quædam est, supplendumque mente
verbum est, quod cum iv præpositione commode consocietur. Pro iv oddxpd* xtvl
a)V primitus di xisse videntur Cræev iv al6xp<fi rivi xtijuevoS, ut iv
fiopfiopu) xeidExoci legitur Pl. Phæd. 69. C« De similibus dicendi formis : iv
olva> £ivai t iv xy x iyyy elvai y iv itoztjdEi ylyvedSai ai. vide Matth. Gramm. pien. J. 577, 1140. el ovv p7jx av V Xl * Y&voixo . Sensus est:
Wenn es sichnuumachen 1iesse, dass ein Staat entstunde oder eine
Kriegsgesellenscliaft aus Liebhabern und Lieblingen, so konnten sie ihren Staat
nicht besser verwaltea, ais owenn sie sich alles Hiisslicheu enthielten und ei
ner dea an dem zam Best cn aufmunterte. His verbis aliquid iuesse videtur, quod
minus cum sententiæ ratione conveuiat. Etenim civitatem non melius administrari
posse, quam si a turpibus abstineant chrcs, bonis studeant, hoc non tam in
amantes et amasios cadit, quam in homines universos. Debebat potius ita loqui
Phædrus: neminem, si civitas existerct AMANTIVM AMANTE AMATO, melius civitatem
administraturura esse, quam AMANTES AMANTE AMATO. Non dubium est, quin vitium verba contraxeriut, quod ubi lateat, quis
audeat, codicibus tacentibus, fidenter dicere? Videtur nobis apEivov vox
tanquam scioli additamentum expungenda esse, qua deleta verba convertenda sint:
Wenn nun ein Staat von Liebenden und Geliebten entstunde: so konnten dies e
deuselben gar nicht an-» ders verwaltea, ais so, dass sie das Hassliche ver
abscheueten und das Gute rait gemcinsamer Anstrengung zu vollbringen s \\q h t
e n . Iam admireris licet MVTVI AMORIS utilitatem. Ut enim nunc in civitatibus
multa pessime geruutur, turpia laudantur, honesta expelluntur, ita in civitate
cx amantibus composita Eros efficeret, ut cives ne possent quidem male aliquid
agere, sed nt optime h. e. malarum rerum fuga, bonarum studio, civitatem administrarent.
(itr aXXyXmv o l xovovxoi vmcoev av, okiyoi ovrsg, cog &rog BfouZv, itavxag
dv&Qcort ovg. bqcjv ydg dvr/g vnb TZcadixcov oyftrjvca ij Xiticqv xa%iv q
OTtXa a7tof}(tffl>v r\ txov av dtjrtov Si^acxo rj V7to Ttavrcov xcov aXXcov,
xal 7cgb xovxov x i&vdvai av TCokXdiug ikoixo * xai (irjv ly • 7tct\ /jotxo
fiev oi y*. ITæc propter antecedens ?/ 6xpar6ize8ov adiiciontur, quo effectum
etiam est, ut in præcedentibus additum habeas xijv tavTGov; nam verbis his uou
opus erat, si alio loco posuisset aut prorsus omisisset rj 6xpax6Tt(.8ov verba
scriptor. Ceterum certam 'quandam txcnpiav Phædrum in mente habuisse, v. c.
sacram Thebanorum cohortem, haud credibile est propterea, quod antecedit el ovv
pi 1X av V tl y yivotto. Significant autem hæc verba, poni, aliquid fieri
posse, quod revera aut nequeat fieri aut quod adhuc factum non sit dtS litof
Etieeiv. Phædrus ne nimius in laudando videatur esse dicens, paucos facile
superaturos esse homines omnes, cdS titoS eItceiv addit, quibus verbis vis
iudicii paullisper imminutur. Pertinent autem non solum ad 7cdvxaS
dv5pc>SjtovS, ut Stallb. iudicantam video, sed etiam ad d X.iyovf, ut alteri
verbo addatur aliquid, alteri dematur. Vide quæ de £icoS eiiceiY verbis
annotata sunt ad 215. I). Xiitriv ait o ftaXoov . Nam \EiitOTa£,ict turpissima
.habebatur., Lex Attica, cuius meminit Lysias Or. xaxd <Pl\covoS Compadia?
T, V. 887. ed. Rcisk, et Demosth. adv. Neær. T. II. 1353. roy kiicovxa tijv
td&iv d7C£Xrt$ai 4 ayopaS pijxe dxecpctvovdScn prjt eISiIvcu sl$ t d Ispd
ra St/poxEXtj. Nec minor erat infamia eorum, qui arma turpiter nbiecissent: de
qua re fuse disputavit Klotz. ad Tyrt* 10, 27. cfr. ’de Rep. B., de Legg. XII.
945. Stallb. Adde Arist. de Morib. V. 3. TtpOSXGtXXEl l) YO/IOS, Xal ra rov
dvdpeiov Ipyct icouly, olov pi} XeiitEiY t i/y rdt,iv, /irjSk tpevyELY, pr/61
filxtnv xd oitXa .1 } vico 7t d yt oo v rcov aAXcjy. IIctYTES ol dXXoi inprimis
parentes suut, fratres, amici, vide ann. ad 178. C. tovto ovtE ZvyyivEia ola te
ipnotEiv ovv oo xaXdoS ovte xipai ovte nXovxos eqS ZpvS. JJpd xovxov sc. 7t po
rov 6<p$fjvai V7CO iroadixdov. t e$ v dv at dtv TtoXXdmS, Schleierm.
convertit: und dafiir wiirde er lieber oftmals sterbeu wollen. Græci ut nos : und dafiir wiirde cr lieber hundert Mal todt sein wollen.
Videlicet adeo invisum omnibus est ro oraro$vr}dxEiv, ut pro eo Græci te Svavai
dixerint, nostrates dicant todt sein. Huius temporis usus ita iuvaluit, ut id
adhiberent Græci etiam, ubi proprio præsens tempus ponendum erat. Sic Criton.
init, legitur: if t d icXmoY a<pixtai, ov 8 eI aq>t - 4 xopkvov Te$vdvai
ps, Vide Stallb, anaot* ad Apol. Socr, Ixardbxiiv ys r a xaiSixa i} (iij
porj&rjOai xivSvvevovu oi3d£t$ ovta xttxog, 3 vtiva ovx av avtog 6
"Epag Iv&iov xotrjæio itQog uQitijv, ugtB ofiowv dvai tu B fhji6tip
xpvOu. xal aTi%vag, o tqn) "OfiijQog, (itvog iftjcvivaca Ivioxg tnv yQauv
rov &tav, tomo 6 "Epug tolg IquOi naQijtt, yiyvofitvov xaQ avtov. SO. B.
Igitur non asseutiendum Buttmanno ia Gramm. pleo. j, 114. 161. «D«* Streben
nach Nachdruck hat deo Perfektbegriff ale entechiedener uod gewisscr Jautcnd au
dia Stella des Præsens gebracht.» xal pt/v iyxaraXixeiv y e. Non sine magna
animi commotione hæc a Phædro proferuntor, qui vix cogitari nedum fieri posse
contendit, nt AMATOR aut deserat amasinm, aut periclitanti auxilium non ferat.
Hac commotione animi, quam indignationem vocare possis, factum est, ut
aposiopesis orta sit, quam oculis legentium addita lineoia indicavimus. Non
nliter Astios in «nuet, ad Convers. Symposii 279.: Der Text ist unverderbt; xal
yt/v yt ist ja auch, d. h. in diesem Zusamxnenhange v o 1 i e n d s, und die
ubgebrochene Rede, die mit einem allgemeinen Satze endet ( OVOllS ovia xaxoS x.
r. X . ) charakterisirt treffend deu Phædros ais leidenschaftlichen Erotiker,
den der Gedanke, dass der Liebhaber den Geliebten verlassen und ihm in der
Gefahr nicbt beisteben solite, empdrt und fast ausser sich setzt. Ceterum xal
pr/Y yt particula» Astius, ut modo indicavimus, vo lien da, Schleierm. gar
converterunt. Apta oobis visa est »d Phædri exprimendum ardorem utriuaqua vocis
coni unctio, nt verba convertenda sint: \ olleuds gar den Liebling im Stiche
lasseu, oder ihm nichl bcispringen in der Noth. cfr. Symp, p 196. C. xal fitjv
eis yt aySpetay ’ Epcort ovSi “jtprjS avSioxaxai. Alia ratio est particularum
202. B. xal pi}v, T)V S tyoo, opoXuytirai ye napa xdvxooy peyaS StoS tivcct, ad
quaa verba vide annot. xtvSvvevovti »c. av reo. Nimirum xaiStxd verbum non nisi
unum amasium significat. Laudat Ruckert. Phædr. 2S9. A. ovre 657 xpeixxa ovtc
ItSovptvov Ixtuv ipadxrjS xat&ixu aveSexai, rjxxa> 61 xal V7IOStiiSxtpov
ad dxepydderat. Phædr. 240. A. • Ixi roiwr ayapoY, axatSa, aotxov on xXtitSxov
xp°yov xaiStxa ipadxrjs evSatxo av ytvtaSot. Vide sis de generis mutatione
Theæt. 146. B. a\Ad xwy fittpaodcov xwa xtXevt dos dxoxplredUca. Prot. 315. D.
xxjv 6’ ovy iSear xdvv xaXoS, ubi papdxtov præcedit, avxo S <%E P gj S.
Phædrus neminem adeo mala indole cen' set esse, quin ab ipso Erote ad virtutem
propelli possit. Quæritor, quid sibi velit avroS pronomen hoe loco? Fischerns
commode explicari censet, si opposita existimentur præcepta virtutis, leges,
educatio atque quæ Cap. m Kai fftjv viriQcoto&vrjaxuv yi fiovoi
l&iXovGw ol tQavreg, ov (lovov ou &vdQsg y dUa xal cd ywaTxeg. præterea
ad virtutem adducere possint. Hac explicandi ratione num minas otiosum pronomen
censes $ Stallbaumio visum est ita frigere, nt corruptam censeret atque in ovxgdZ
immutandum; verba convertit idem : Nemo adeo malus est, quem AMOR non possit
tanto incendere virtutis studio, ut vel optimo nihil cedat. Sed ipsi huic
sententiæ inest, quod admodum displiceat. AMATOREM AMASIUM periclitantem
deserere posse Phædrus præfracte negavit. Eius rei argumeutum nura credibile
est eundem Phædrum hoc addidisse: Nemo adeo malus est, quem non possit AMOR
tanto incendere virtutis studio, ut vel optimo nihil cedat ? Dicendam potias
erat: neminem adeo malum esse, quem AMOR non revera incendat. Nihil mutandum
est, et omnia beno habent. Abstractum pro concreto positum est, h. e., dei
nomen pro re, cui ille præpositus est. Sensus est verborum. Nemo, QVI AMAT,
adeo mala indole præditus est, quin IPSO AMORE suo fortissimus fiat atque iis
simillimas, qui optima indole gaudent fortissimique sunt non amore, sed natura
ad virtutem docente. Annotat Riickertus ad h. 1.: ttvtoS o"Ep<oS f ipse
Amor, h. e, hoc ipsum, quod amat, etiamsi sit alioquin ignavus. Virum doctiss.
in huius loci rectiore explicatione nobiscum consentire magno cum gaudio
vidimus. Ceterum monemur hoc loco de verbis Alcib. II. 1 88. B. : Ovxovy doxei
<5ot sroAA^f 7Cpop7]$daS ye 7tpoCdti65ai y uncos pjj XrjtSet xis avtov
eijxopevoS ptydXa xaxa, doxoov 6 ayaSa ; oi £fol tvxgoGiy iv xccvxy ovxeS xy
££ei, iy y diSoadiv avxol a xif evxopevoS xvyxdvei; Frustra Buttra. ad h. 1.
libenter, inquit, carerem voce avxoi . Sensus est: Nonne igitur magna cautione
tibi opus esse videtur, ne forte aliquis bona precari opinatus, maxima mala
sibi expetat? diique ita morati sint, ut qui ipsi, h. e., nullis precibus moti,
faciles, mittant, quod quis sibi expetat? o Uqnj "OprjpoS* Laudavit Fisch.
ad h. 1. Hom. II. x. 482. r&5 6’ tpnvEvtiz pivoS y\avx£>*A5Tjv7j. et II.
o, 262. cj $ tirtaor Hpjtvevtie pevoS pkya. itoipkvt A ocoSy. Iu sequentibus
Orell. ad Isocr. Or. Ttepl arxtS. . 825. ob præcedens ivioiS xqjy yptooav
scribendum coniecit toiS ipcodi ita6i i tap£x et * Frustra, Non enim quæritur,
utrum omnibus an paucis quibusdam hoc præstet Eros, ut fortes fiant, sed de
ratione agitur, qua ad virtutem AMANTES impellantur. Neque verum est, omnes
AMATORES ad VIRTUTEM [andreia] impelli AMORE etiam ii AMANT, qui natura
fortissimi sunt, tovtov 6's -mu tj lltXiov dvyarrjQ "JXxtjUne Lxavriv fiaQ
ut illo Erotis impetu lucile indigeant. y ty v apev ov rcap avtov. Omisit hæc
verba Schleierm. in conversione: Ia gewisa was Homeros sagt, dass c inige der
Helden eiu Gott mit Muth beseelte, das leistet Eros den Liebenden. Neque aliter
FICINO: hoc AMOR AMANTIBUS efficit. Verba non otiosa sunt, indicant euim, eam
vim esse atque potestatem avxov tov ipdv, ut ignavos virtute augeat. Pertinent
uutem ad præcedens Tovto, a qua voce scriptor eadem seiunxit, ut eorum vim
augeret, vid. ad. p.,178,- C* d yap Xprf av 5 peon 01S ?}yeb 6Scn navroS xov (iiov
xolS piXXo vtil xaXaiS (iicStie6$ai> Adde Pl. Cratyl. 423« fin. el xiS avxo
xovto pipeitfSai Svvaito, kxaCxov t^v ovdiav h. e. venn jemand es selbst
nachabmen konnte, ich mei ne, die Wesenheit von iedem. Convertenda verba nostra
sunt : Das gewahrt Eros den Liebenden, and zwar unmittelbar aus sich. xal pyv
vn epan o%vy 6xeiv ye. De nat pyv yk particularum
potestate supra dictam est ad 64. Solent eædem adhiberi, ubi commemoratur, quod
aut præter exspectationem accidit, aut qnod fidem superat hominum, aut in rebus
summæ gravitatis* Apprime igitur commotiori animo conveniant Phædri, qui has
maluit, quam consequentiæ particnlas adhibere, quarum usum orationis
conformatio flagitare videtur. Debebat nimirum Phædrus, laudata Erotis vi, sic
pergere proprie; Hinc £eri solet plerumque, ut soli AMANTES. clXXcl xal ai yvv
atxeS . Hanc lectionem, quam verissimam ducimus, Clark, exhibet aliique codd.
non pauci. Satis notum est, Græcos substantivis duobus, quæ pariter definita
atque per ov povov a\\d xal, ovx oti aXXa xal sim. coniuncta sunt, aut addere
articulum duplicem, aut demere. Sic in Protag. 342. D. legitor! eidi iv zavxaiS
xaiS noXediv ov povov avdpef ini naidevdet peya tppovovvxes, aXXa xal ywatxtS
h. e. ut viri, ita mulieres «... scribere etiam potuisset Plato nullo sententiæ
discrimine ov povov ol avSpeS aXXa xal ai yvvaixtS. Xenopli. Mem. II, 9. 8.
ovx^oti povoS 6 Kpixcjv iv 7/dvxia rjv, aXXa xal ol qjiXoi avxov. Ad huiusmodi
exempla H. Stephanus respiciens, cum legeret aXXa xal al yvvaixeSy nostrum
locum hoc modo emendandum censuit: ov povov oi avSpeS, aXXa xal ai yvvaixtS,
qua coniectura sanissimus locus corrumpitur manifesto. Sive addis sive demis in
huiusmodi locutionibus duplicem articulum, eiusdem dignitatis, pretii, ponderis
substantiva esse indicantur, quæ per ov povov, ovx oxi aXXa xal coniunguntur.
Sed quoniam feminæ viris multo debiliores sunt, Phædrus, quo gravius vim Erotis
extollelet, feminarum nomen pondere prævalere hic voluit ita, ut non viri
solum, sed quod mirere magis, feminæ quoque dicantur voluntariam mortem
oppetere. Hoc efficitur addito ai articulo. Eodem fere modo alteri
substantvqiclv inlg rovds tov A oyov etg xovg "EX tivo articulas additus
est, omissus in altero Alcib. I. 104. B. cap. IV. iav 6* ivSdde piyi6xoS y ?,
xal iv xols dXXoiS n EXX7/6iv * xal ov pdvov iv "EXX 7 / 61 V, aWa. xal iv
x 01 S fiapfidpoiS, 0601 iv xy avxy 7 /ptv olxovd iv yneipcp. Amplissimas
terras barbaros habitare, satis notum erat eo tempore, quo Alcib. I.
conscriptus est. Ut igitur regnandi cupido, qua Alcibiades teneretur, validius
emineret, præcedentibus iv "EA\r\6iv verbis barbarorum nomini articulum
scriptor adiunxit. Sensus est: Wenn da aber in Attica der grdsste warest,
meintest du es auch uuter den iibrigen Griechen zu werden, und nicht allein
unter Griechen, sondern was noch viel mehr sagen will, auch unter deu Barbare»,
rfb viel deren mit uns dasselbe Festland bewohnen. Adde Ælian. Var. H. II, 41.
181. ed. Abr. Gronov. KXeigo, cpa6iv, eis dpiXXav lov6a ov yvvaiBX povaiSy aXXa
xai xois dvSpadi ro!> dvpitdxaiS detvoxdxr/ itiziv 7/v xai ixpdzei itdvxcov
h. e. Kleio, wird erzahlt, konnte ausserordeiitlich trinken und wetteiferte
hierin nicht blos mitWeibern, sondern, was weit mehr sagen will^ mit Mannern,
die mit ihr dem Zechen ergeben waren, und ubertraf sie. xovxov vitip xovde xov
A oyov, Schleierm. convertit : und dessen giebt una schon Alkestis». die
Tochter des Pelias, hinlanglichen Beweis fur diese Wahrheit ... Recte V. D.
verba servavit, quæ frustra sunt, qui expungenda censent. Heind. ad Protag, * locum sic interpretatur: ut huic dicto fidem faciam.
Heindorfio Stallbaumius assentitur. Riickertus ad h. 1. Nos sic, inquit,
statuimus, si Socratis hæc oratio esset, intolerabile hoc additamentum nobis
appariturum; quam Phædri sit, ineptum quidem esse et languidissimum, attamen
consulto posse a PJatone adiectum esse. Si scriptum exstaret xovxo di xai 7 }
TleXiov Svydxr/p x. r. A., sedulo interpretes tantum non omnes annotarent:
inceptæ stru cturæ Phædrum oblitum esse/ liuiusmodi confusionis exempla plura
reperirij Platonem h. J. satis eleganter non præmeditatæ orationis indicium
edidisse. Ao possit sane commodius rotrro explicari, quam xovxov l sed etiam
xovxov bene habet. Revocandum nimirum hoc dicendi genus est ad oratorum
consuetudinem post apodosin prægressam protasin repetendi. Vide quæ annotata
sunt ad p, 186. B. Ut v. c. in Apol. Socr, 20. C. dicitur: ov ydp di/nov tiovye
ovdiv xcov aXX&v itepixxoxepov itpaypax ev opiv ov, inetxa xoCavxrj tpt/pr/
xc xolI XdyoS yiyovEv> e I xi £ 7cpaxteS aXXoiov fj oi TtoXXoiy ita nostro
looo quidni liceat oratori xovxov præcedens verbis interpositis pluribus ita
repetere, ut simul accuratius definiat anctiusqne exponat? Verba convertenda
sunt: Hiervon giebt auch des Pelias Tocher, Alkestis, einen hinlanglichen
Beweis liber das eben Gesagte. Ceterum non nisi oratoribus, quorum interdum
oratio altius exsurgit, neque vulgaribus prosæ dictionis re- 5 • JLijvasi
i&sh}(Ja(la (lovq vniQ tov avvqg <xv8qo s anoC &uviiv, ovxav ccvta
nccrgog te xal firjtQog' ovg ixrfvt) toOovtov vxBQtficdtTo ty tfiXLq dia tov
"Equxcc, iSgre anodilgai avtoi/g allotQlovg ovtag tgj viti xal ovognlis
tenetur, hoc loquendi genu» largiendum, a ceteris scriptoribus prorsus
seiungeudum est. *AXxif6ttf* Schol. ad h. 1. ?} nepl rrjs * A\xrjdxi8oS
vnoSediS TOUXVTTf T is idttv • 'AxoXXgoy pxrjdaxo napa xcov Motp&v, onatS
d' v A8ppxoS xeXevxav peXXcjv napadxp tov V7ilp tavxov 1x6 vr a xeSvrjiiopeYov,
ira idoy xgj npoxipa) xp6vov &i6Q' xal St) v AXxijdxiS 7] yvn) xov x ov
ineScoxer kavxt/r, ov8e xepov tcor yoricov SeXpdavioS vix ep xov naiSoS
dnoSavelv. Stalibaumius laudat Senec. ad Hei 7. c. 17. Nobilitatur carminibus
omnium, quæ se pro conioge vicariam dedit» eis xovS "EXArjvaS. Vulgo ad
sequentia hæc verba trahuntur» Male. Pertinent ad præcedens papxvpiav . Ceterum
non assentimur Stallbaumio ad h. 1. annotanti: Neque vero eis pro iv dictum
putari debet, sed cum vi pro dativo positum est, ut Latine reddi possit coram.
Nimirum eis præpositio quoniam motum indicat ad finem qucndam, cum verbo transitivo
primitus coniuncta, id agit, uth.l, actionem simul involvat eius, qui clarus
esse dicitur. Sic inidffpoS elS Stjpov eum denotat, qui se clarum insiguemque
coram populo fecit, contra inidrjpoS Iv Stjpat is est, quem clarum populus
existimat atque laude dignum. Hinc intelliges, h. 1. de actione Aleestis
sermonem esse, quæ dou tam populi laudibus inclaruerit, quam voluutaria morte
immortale virtutis testimonium ipsa populo dederit» Exempla si quæris huius
usus, e Stallbaumii penu depromam hæc Menex, p 239. A. noAXa 81 xal xaXd ipya
dne<pt)vavxo elS navxaS drSpainovS xal idiot xal Srjpodiqt, ad quem locum
vid. Engelh. anuot» ed. 260. Protag. 312. A, dv 8± ovx dv aidxvvoio eiS rovS
"EXXrjvaS avxov dotptdxpr napeX&v i Gorg» 526. C. eis 81 xat navv iXX
oytpoS ytyore xal eis xovS a\XovS "EXXrfvaS ’Aptdxei8ijS 6 Avdipaxov, quo
loco yiyove cum eiS præpositione coniunctum est eodem modo, quo 8id præpositio
cum dvveivat verbo coniungitur 176. D, ijpaS 81 8ici Xoyatv aXXrjXoiS dvreirai
pro rjpaS 8 i 8ia Xoyatv Siatpifirjv noieid^ai. vid. ad 43. aunot* l&eXjj
dada povrj . De ISeXeir potestate verbi dictum supra est ad 44. De re ipsa cf.
Eurip. Alc. v. 15. narras 8* iXeyZaS xal 8ie£,e ASgdy tpiXovS naxipa yepaiar 7
} dtp irixxe prjxtpa, ovx evpe nXrjr ywaixoS, yriS 7/$eXe Saveir npd xeivov . »
rp tptXiqe, 8ia w Epoora. Perperam minuscula littera exhiberi solet ipeoxa. Hoc
enim AMANTIBUS Eros præbet idque Bigitizdd bfCjodgFe : pati povov
itQosrjxovras. xal tovx’ iQyaOaflivrj x 6 Zoyov ovxu xctkov i'So£ sv IpyatSati&ai
ov fiovov av&Qcbjtoig, akku xal Qeois, Se t£ itokkSv nokka xal xaku
tQyaCapivav EVttQi&nijtoig di \ ritiiv tdoGav xovxo ytQU g oi quidem ex «e
profectam, ut soli mortalium alter pro altero voluntariam mortem oppetant, quod
neque %vyy£veicc efficere potest, ut Admeti exemplo docemur, neque honos et
divitiæ, quarum summam facultatem regi fuisse, quis negabit? Restat, ut de <piXiqt dicamus, quæ vox non nisi feminis convenit et
amasiis. Epav dicuntnr omnes non feminæ, sed VIRI, qui amant. Feminæ contra, ut
alias, ita in amore viris debiliores habitæ, et amasii, ætate iuniores, quam
AMATORES, tpiXovdt tantummodo, capi se ac teneri patiuntur. Sic Antig. Sophocl.
t. 523. ov x oi Gxxvki&eiY aXXa dvpqnXeiv itpvr • Amasii qnXlaS si requiris
exemplum, 182, C. legitur oyap jipidtoyeiroYOS £pooS xal rj \ Ap /xoSLov
<piXla /UficaoS yeropivTj TtareXvdey avr&v xr\y apxV v * Adde 183. C.
xal xu ipav xal x 6 q>lXov$ yiyvedSai xolS ipadxaiS. AMATORIS esse to ipav
patet e verbis 180. A, Al6x v A oS 61 (pXvapei qxxdxaoY faiXA ia UaxpoxXov
ipar, 0 * r\y xaXXicoy x, x. A. oj$xe artodeiZai avxovt dXXoxpiavS, Ut
ostenderet, illos n fflio alienos esse et nomine tantum cogn atos, h. e, ut
efficeret, ut flHftiderentur tantum esse cogtlJPPfacta comparatione eius
umorft, quem ipsa illi probavisset, et cognatorum, qui noluissent pro eo mori,
t» t ai 1 b. Iuvat laudare Scolion incerti auctoris, quod in lacobsii Anthol.
Gr. T. I. 90. reperitar et quo iuvenis admonetur, ut non nisi forti amatori
sese tradat: \A8pijtov XoyoYj cJ ’xaipe, paScuv [tovS]aya$ovS <p(X.ei,
[teUv] 8eiiA 6’ dxexov yvovS oxi 8eiXoiS oXlytf x a P lSt xovxo yepaS. Articulum
addiderunt Fischerus, Wolfius, Astins. Frustra, Tovxo sublectum est, yepaS
prædicatum, cfr. Apol. Socrat. 18. A. 5xxadxov plv, yap avxrj aperi}, ptjtopoS
81 xaX.ij$ii Xeyeiv. Piat, de Legg. p, 683. B. vvv 81 8rj xttdptij xiS rjfUY
avtij itoXif, ei 81 fiovXetiZe, &voS ?/xei xaxoixiZdperoy. Ib, VIII. 829.
D. rovro aTio8i8dvxQov avtois yepaS. de rep. I. 331* U» ovx dpa ovtoS o poS
Idxl dixaiodvvris x. x. A, (3 ST s 7toXXcjy itoXXcc x, r.A. Rursum habes
oratoriæ dictionis exemplum, quod^ prosæ orationis leges h. e. ad logicen
examinatum summopere displiceat. Scriptum enim exspectaveris: Atque hoc facinus
cum patrasset, adeo pulcrum visum est non solum hominibus. sed etiam diis, ut,
quod alias npu uisi paucissimis, qui præclaras res gessissent, tribuerent honoris
loco, idem admiratione commoti facinoris huic concederent, # Sed si sententiæ
Otol, ii "AlSov TCahv uvtlvai ttjv 4>v%t]v, aXX.a zqv Ixti0 vr/s
aveiUav dyaO&ivze g Ttp ovra xal &eoi xr/v xcsgl x ov "Egena
Gnovbijv re xal agexrjv (laXiGxu ufiaOiv. exprimendæ ratio, quæ Phædro placuit,
cum lodicis regulis minas convenit, habet contra, e rhetorica arte rem si
iudicas, quo se vehementer commendet auditoribus, Cave igitur, hoc loco
quicquam mutandum censeas. Pro alpyadpEvtoY, quæ vulgata lectio est, codd.
melioris notæ ipya Capkvtov habent, quod a Bekkero, Stallbaumio, aliis receptum
est. Recte, Aoristicum enim tempus perfecto tempore multo aptius hoc loco. dWa
xrjv ixeivrjS avet6av, Vulgo post aAAa legebatur xal, quam voculam ex XXII,
codd. auctoritate recentiores editores omiserunt. Addidit autem eandem aliquis
olim, ut loco mederetur, quem uos quoque corruptissimum censemus. Quid enim?
Censent dixisse Phædrum: X)eos paucas quasdam animas ex Orco remisisse honoris
loco, sed Alcestidem remisisse cum admirati o affari n oris ? Quid diiferuut
inter onoris loco et eam admiratione facinoris, re- misisse et remisisse? Neque
satisfacit Stallb, ad h. 1, annotans: Ipondus huic sententia a addunt verba ay
a6$ £vxeS xp Epyto, ut tota verborum comprehensio possit explicari sic: Hoc
facinus eius diis adeo '. probatum est, ut cum non nisi paucis quibusdam cx
inferis redire concesserint, huic non solam tribuerint hoc beneficiam, sed cum
admiratione tantæ animi magnitudinis concesserint. E duplice vitio
locus laborat, sed facillima mutatione utramque emendatur. Alterum vitium in
avewai latet, pro quo dvikvat scribendam est. Sensas est: Paucas animas passi
sunt dii ex Orco redire, sed Alcestidem ex Orco remiserunt, Alteram iu
dya6$ivreS participio reperitur, quod, verissime annotante Ruhnkenio ad Tim. L.
V. Pl. p, 9, si nostrum locum excipias, nusquam apud Platonem cum dativo
coniunctum reperitur. Scriptum antiquitus erat aveitiavavayxatiSivTeS, Syllaba
nltima aveitiav verbi cum sequens av absorbuisset, editum esse videtur: aveldav
ayxaCS&vxeS, ex quo enatum est aveidav aya CSlvxeS. Haud absimili ratione
Phædon, 78, A. cum'scripsisset Plato 5xt av svxatpdxEpov dvaXldxoixe, scribarum
incuria exhibitum est dveyxaipoxepov et dvayxaipdxepov. Serior manus ut uostro
loco x, in hac forma p expunxit, habentqne Bas. 2. Bodl, Tub: Venet.
avayxaiQxepov, Ad nostrum locum ut revertar, sensas est verborum : Wenigen, die
viel Schones vollbracht hatteu, gestatteten dieGotter, um sic za ehren, das,
dass sie wieder insLeben % zuriickk e h r e n konn t e n, a b e r diese
sendjjfepn sie, gezwangen d^Rn ihre herrliche That, an das Licht zuriick.
Avayxa65kvx& confirmari videtur schol. verbis! 'HpaxXiovS lni8r}pr]6avxoS
Er ?1 OQ<pla di tbv Olayoov ArtXrj aitintpiiav Zrfitiou, <p<x(S[icc
dellzccvteg zrjg yirvaixog, l(p ijv ipav> ccvzijv 61 ov dovztg, o ti
iKtXftaKi&dftcn tdoxei, ars av xi^agadbg, rg GertaXla SiaGcS&rat fiia6
ap iv ov xovS jfioviovS $eovs ned depeXofievov xi)v yv~ vaina. Nimirum Phædrus
hunc mythum pro consilii sui ratione interpretatus est ita, nt Alcestidis
virtutem cum Herculea virtute compararet, alteramque alteri substitueret* ov t
o nal Seol. Convertit Schleierm, : So wollen auch die Uotter den Eifer und die
Tiichtigkeit in der Liebe vorziiglich ehren. lloc foret ovt cd nal ol $£oi, sed
nusquam articulus reperitur. Sensus est potius: Sic etiam ipsi dii summo honore
virile studium amantium dignum censent. 1 Optpia 81 xor Oldy pov. Stallb.
annotat ad h. 1.: Etiam iu hac narratione de Orpheo quædam insunt a vulgari
fabula discrepantia, quæ Phædrus aut ipse pro consilii sui ratione immutavit
aut repetiit ab iis, qui rem ita memoriæ tradideraut, ut facile omnia possent
accoihmodari præsenti disputationi. ndXitir a T ifioS 6 iv, nam^ ut cum
Terentio loquar, quod habuerunt summum, pretium persolveruut illi. (p u6 fi a 6 el&avT£$ xijS yvv aixoS. OVIDIO (si veda) Metomorph. Hanc
simul et legem Rhodopeius accipit heros Ne flectat retro sua lumina, donec
Avernas Exierit valles, aut irrita doua futura Carpitur ucclirus per muta
silentia trames, Ardnus, obscurus, caligine densos opaca Nec procul abfuerunt
telluris margine summæ. Hic, ne deficeret, metæns,
avidusque videndi Flexit amans oculos: et protinus illa relapsa est Bracliiaque
intendens, prendique et prendele captans Nil nisi cedentes infelix arripit
auras. i q> tjv f/nev. Abest a codicibus longe plurimis, c^uod vulgo legitur
hxoov post dtp i/v positum. Qui factum sit, ut iu textum irrepserit hoc verbum,
aliis indagandum relinquo. dxe dSv hi$ apa>8 6 S. Cithara non paucarum
chordarum instrumentum nativa hormoniaram varietate aures audientium permulcere
quidem putabatur, sed animorum robur paullatim infringere atque quasi colli
quefacere. Igitur quod de arte tibicinum dicitur iu Piat, Gorg. 501. E, xijv
ijSovtfV porov Sidtneiv, aAAo o Jdb' q>povxi2,eiv, idem io citharam cadit. Qua cum
usus esset in Orco Orpheus, Nasone teste Metamorph. 10, 41, Exsangues flebant
animæ, nec Tantalns undam Captavit refugam, stupuitque Ixionis orbis, IJec
carpsere iecur volucres, urnisquo vacarunt Belides, ioque tuo sedisti, Sisyphe,
saxo. 1 xcd ov roAfuev Evtxu xov "Egenos djto9vrjOxuv, ogafp
Alxt]<SXig, ulla 6iu[iTi%av&6&(H £<»v tlgiivcu elg "Aidov.
xotyagtoi 8uc xuvra dtxqv avrtS tntftsclav, xul InoiTjaav xov ftavurov avxov
vxb yvvaix wv ytvt(S&cu, ov% d>gmg Tum primam lacrymi* victarum carmine
fama est fcumenidum maduisse genas, nec regia coniux Sustinet oranti, nec qui
regit ima, negare. Igitur non mirum, paXSaxlge6$at visum esse eum, qui citharæ
adhibitis sonis alios delenire maluit, quam ipse fortis animi specimen edere
atque Zvtxa x ov "EparcoS mortem oppetere. Ceteram maiuscula littera
Erotis nomen scribendam curavimus, nam ut supra 179* A. ovziret ovx av avroS 6
"EpcoS ZvSeov XOtTjtiete x. t. X. abstractum pro concreto positum est, ita
non intelligitur, cur non idem in nostrum etiam locum cadat. xiSikvai eis n Ai8
ov. Quoniam qui in Orcum se conferunt, e superiore loco in inferiorem
descendunt, pro eisitvai positum exspectaveris eundi verbum cum xata
præpositione coniunctum. Sed miuus h, 1. 1 regionis ratio habetur, quam versus
proficiscuntur, qui Orcum appetant, quam xei, quæuxn veteres Orcum comparare
solebant. Petita nimirum a sepulcris imagine, quæ ædes sunt mortuorum, Zv
" 'Aidov sc. Sopois et eis r Aidov sc. dopovS dixerunt. Ædium autem
notioni tiSikvai et ZS,ikvai verba apprime conveniunt. Igitur nostro loco nulla
ratioue habita regionis subterraneæ tisikvoa dicitur fis Aidov sc. dopovS.
Simili ratione paullo supra legitur areXrj ait Zite pip av Aidov sc. 66pcov ;
contra. C. Z& a Atdov dviivai reperitur et dveitiav sc, ZB, n Aidov. Adde
Piat, de rep. I. 527. xaxkfiijr aiS Ileipaid, et paullo infra 7tpoSEv%dpevot
anypey itpoS zq a6rv. xoiyapxot dia xavxa. Hæc verba ita posita sunt, ut sive
xotyapxoi sive dia ravra omiseris, sententiæ ratio prorsus non mutetur. Cave
tamen prorsus otiosum alterutrum verbum existimes. Nimirum Græci accuratiori
alicuius rei indicio præmittere amant verbum latioris significationis, tum
orationem ut expleant grata quadam ubertate verborum, tum, ut adsit, cui
facilius sequentia annectantur. Verba convertenda sunt: Dahcr legten sie ihm
denn also wegen dieser Schwache eine Strafe auf. Idem dicendi genas paullo
infra reperitur 184. A. ovrcj df/ vito xavtijS xrjS xtixiaS, . xai Zitoirjdav
xov $dvaxov. Nota vim xov articuli, de qua supra dictum est ad 12. ovxgj Srj iovxeS
dpa xovS XoyovS itepl avxdjv ZitoiovptSa. Noluit dicere Phædrus, deos morte
poetam puniisse, sed tantummodo effecisse, ut eo tempore, quo tempore Orpheo
moriendum esset, poeta a mulieribus interficeretur. Rectissime Schleierm.:
Deshalb haben sie ihm Strafe aufgelegt, nnd veranstaltet, dass sein Tod durch
Wtiber cr £itif e a£y ^CTu *A%i Xlka rov tijg Qitidog viov ItlprjfSav xal elg
fiaxagav E i rijtiovg aitETtEprpccv, ort jtETivtipEvog itaga tijg {irjtgog, cog
ttttofta.voZto aTtoxTELvag "Extoga, (irj %ou]6ag di xovxo o”xccd’
iX&cov yiiQcuog xeXsvrrjGot,, ItoXprjdEv Elt<5&ai folgte. Addo Symp.
195. E. iv ydp 7 }$e6iy xtjy oixrjdiv ZSpvxau ovx <vfit£p *Ax^XXia i xi p 7/
6 a y . Hauc brevilo quentiam, quam vernaculo sermone assequimur, Schleiermach.
aspernatus est in couversione : 9 Deshalb anch habeo, sie ihra Strate aofgelegt
nicht ihu, wie den Achilleus, deo Sohn der Thetis, geehrt und in der Seligen
Inselu gescbickt. Recte Stallb. orationem hoo modo explendam esse censuit :
aAA* ovx ixtprjdccY avtoY £>S7tEp ^zAA^or, dv xal ei f paxapcov vijdovS
dnirrepipav, ori x. r. A. Legitur paullo infra p, 189. C. ipol 8 oxov6iy
avSpooitoi SvtiLaS dv rtoiEiv pEyidxaS, ovx coSnep yvy rov tqjy ovSey yiyvsxai
itepl avxov. Exempla plura huius structuræ Stallb. collegit ad h.
1., Heind, ad Gorg. 592. A. et ad Frotag. 841.
A. eis paxdpGov vydovf* De insulis beatorum vide Hesiod. "Epy. xal 7/. v.
170. xai xo\ piv valovOiv axrjSia Svpov UxOYTtS iv paxapoov vi]6o%6i rtap
'Elxia YOY fta^vSivTfY oA fi tot rjpoJEf, zoloi peXi tjdiat XCLpTtOY rpiS SxeoS
SdXkovxa (pipet SiDpoS apovpa Multi fuerunt, qui in insulis beatorum Achillem
versari narrarent. Aliter Hom. Od. XI, 487., obi Ulysi felicitatem Pelidæ
prædicanti respondet Achilles: pr} 6rj poi Solyccxov ysrtapavSa, <pai8ip
'O6v0dev, fioyXotprjv x indpovpos Igov STfXEVEpEY aXXcp ecvdpl rtap* dxXrjpcp,
co pr} filo* xoZ izohvS eItj i} itadiv yexve66i xaxacpSipivoi6i
olv&6<$eiy % Ad hos versus ætate Phædri haud dubie notissimos ille nunc
non respexit, sed aliorum testimonia prætulit, quæ rem suam melius probarent.
rtsitvdpivoS 7tapd x rjS prjXpoS. Hæc cum Homero conveniunt, vel ex eodem
potius depromta sunt^ cfr. Il.. ojxvpopoS 8rj jxaiy xixoS, iddeai.
oj^dyopEveis* ocvxtxa ydp xoi Actito. peS* n 'Europa 7tdxpoS hxolpoS. p?}
rtoirjdax 8b xovxo. Hæc est lectio vulgata, quam ex VIII. codicum auctoritate
in pif artoursivaS Sb xovxoy immutarunt Bekkerus, Astius, Stallbaumius. Hoc
certum est, verisimilius esse, ad explicandum p?) noir/daS dk xovxo margini
adscriptum, post in textum receptum esse pr} drcoxXElvaS 8b Xpvxov f quam vice
versa ad hoc explicandam glossema fuisse pr} itoirjdaS dfe xovxo. Fidenter
igitur vulgatam lectionem in textum recepimus. fiprjSr)<$a$ fw ipadxy Jlax
po x\<jp xal Xtpaprj 180 (SoqQqiSas no tQaOTij TlarQoxkw xal rifiUQTjaces
ou! ftovov vxEQUxo&aveCv, ulXa [xal] inaxoftavuv titeÆvtijjtor i. o9ev St]
) ud vxtQayttO&Evug oi frsol St-atpiQotncog 6 aS, Wolfias ad h. 1.
annotavit: Es kann fioySydaS nicht vou einer wirklichen Hulfe in der Schlacht
verstandeu werden : deim da Patroclus umkam, war seiu Freund noch nicht wieder
ira 8chlachtfelde, uud er erfuhr die Nachricht davon erst durch den Antilochus.
Recte. Kai igitur ante xipOJpljdaS explicativum est, cuius exemplum paullo
supra reperitur. xoiydpxoi Sia xavra 8ixyv~ avxcp ineSevav na\ ixoiydctv n. X.
A. Adde p, 179. E. ovx doSxep *Axi AA«x tov xyS GixtdoS vldv ixipydav na i eis
pandpcov vrjdovS aniittpipav. Nostra verba convertenda sunt: indem er dem
Patroclus beistand, d. h. ihn rachte. Argutius quam verius de his verbis
Riickcrtus iudicavit exsulto Phædrum (ioy$EtV verbo usum esse censens. Quum
enim, inquit, non tulisset opem Achilles, quamvis prope abesset a certaminis
loco, ne quid probri iude videretur in ' eum, quem laudaret, redundare,
abducendi erant ab hac cogitatioue quantum heri posset auditores, id quod hoc
ipso verbo factum esse puto. dXXd na\ iitcritoSccvetY» Vitii aliquid hæc verba
contraxerunt nat addito, quod nullo modo explicari potest. TitepanoSaveiv
adhibetur, ubi aliquis pro aliquo eoque vivente moritor, ut Alceste mortua esse
dicitur pro Admeto 179. C. &$e\y6a6a povy vitep tov avxyS dvdp6*i dnoSav
ilv . ETtaico^aveiv est : mori pro aliquo, qui iam mortuu*, est. Ficinus verba
convertit: nec pro illo mori solum, sed et peremto illo interfici. Igitur
utrnmquc fecit, et mortuus est pro Patroclo superstito Achilles, et mortuo illo
morti se dedicavit. Phædrum aliud quid dicere voluisse certissimum est. Expungendum est nat, quod uncis includendum curavimus nimiæ audaciæ crimen
fugientes. Est autem ov povov aXXd eius, qui alterum membrum orationis, quod
per ov juovov commemoratur, negat, alterum probat se ipsum corrigendo. Sensus
est: non dicam vitepa itoSavetv, sed potius Inarto Savelv. Vide 11. de ov
pevroi aXXd et ov pivxot aXXa nat .cfr. Alcib. II. 142. A. 61 61 apidxa 6onovv
xeS avxoov rtpdxxeiv, 6ia 7roAXqjv mvdvvoov iXSuvxeS ncA yjoficjy, ov pov ov iy
xavry xy Cxpuxyyict, a A A*, iitei eis xyv tavzajv naryXS ov, varo xgjv
(SvnocpavxGbv rtoXiopnovpevot itoXiopniav ovSiv iXaxx a> xyS vrto xdov
rtoXepiaav 6ie.xeXetiav, vSre n. x. A. o2e v 6?} na l iitoielto. Hæc verba si
abessent, nemo opinor desideraret. Nihil enim coutineut aliud, quam præcedeutium
verborum meram repetitionem. Sed de industria hæc repetiit orator, ut quanti a
diis æstimetur virtus amatoris, durius eluceret» Eadem de caussa, atque ut
exemplo demonstretur, avtov Irliitjcsccv, oti xov lQaOtr\v ovtbj xbqI itoXXov
ixoiuto. AlCyvXog d's cplvuQU cpcctSxav ’A%Mtcc JJoxqoxAou iquv, fig r\v
xaXtiuv ov (iuvov IlatQoy.Xov, aXkce amasiorum quam amatorum virtutem maioris
æstimari, paullo infra dicitur 180. B. : dia. xctvxct xcti tov *AxiMict xrjS
'jJbtrjtiTiSoS paWov ixLptjOav, eis paxccpav vrjtiovS dnonepiltavxeS, ovtco
itepl rtoXAov. Dupliciter ovzcj vocula in huiusmodi euuntiatis adhiberi solet,
atque aut præfigi præpositioni aut eidem postponi. Nou perinde est, utram sedem
occupet. Præpositioni ubi præmittitur, aut ad præcedens dictum respici significat,
quod eandem rem, quæ nunc commemoretur, enarratam contineat, aut hominum
opinionem tangit memoriamve auditorum, qui bene/ teneant id, da quo nunc
agatur. Sic nostro loco ovxcd nepl noXXov explicandum est: quod amatorem, ut
supra dictum est, tanti fecisset. Adde Piat, de rep. III. 391. D. fiy toivw, 7
/ v 6* £ya), p^re rade neiSaopeSa, pyx' idjpev Xiyeir, qjS QrjtievS Uo6ei6wYoS
vlds IletplSovS te JioS (SppijGav ovzcoS ini deivcis apitayaS x. r. A., quo
loco ovxaoS manifesto significat: ut hominum opiuio est, ut vulgo putant. Minus
recte igitur Stallbaumius ad h. 1. annotasse videtur: ovzcoS ini 6eivds
apitayaS h. e. i<p ovxco detrds apnayds. Non aliter explicandus est tovus
Xeuoph. Cyrop. II. 2. 13» fin. opcoS ovzcoS iv TtoWii dzipia ijpdS ixeiS, ubi
ovzgoS convertendum est: ita, ut nunc facis, ut facientem te videmus, cet.
Contra præpositioni postposita ovzcoS vocula proximum verbum ita extollit, ut
additamento opus sit, qno illud accuratius definiatur.AitixvXoS cpXvapei .
Phædri oratio ad eum finem tendit, ut Achillis allato exemplo probetur, deos
amasii amore magis delectari, quam amatoris fide. Factum autem tragicorum
fabulis erat, ut homines illo tempore Achillem amatorem non amasioui Patrocli
putarent. Priusquam
igitur eo, quo tendebat, Fhacdri oratio pervenire poterat, illa hominum opinio
corrigenda erat et emendanda. Hino verba Aidx^XoS. 6e "OprjpoS necessaria
ad rem censenda sunt, /ruslraque fuerunt, qui ea expungenda
censuerunt,Valckenarius ad Euripidis Rell. 13., Wolfius, Beckius, alii. xal iri
ayivetoS. Pulcherrimum omnium Achillem fuisse discas ex Iliad. p, 673. NipevSy
ds xaXXiGzoS avijp vno "IXiov tjASe Z(2v aXXcov docvaoov, per dpvpova
IhjXelcova, Patroclo iuniorem verba indicaut Iliad. A, 787. x ixvov ipoy, yevey
p\v vn apte poS idziv 'AxiXXavS, TtpeGfivtepoS 61 6v l66i, ' Adde Od. A, 469.
AXotvxoS oS dpidzoS itjv eidos re Sipas re rcov dXXcov davadiv, pex apvpovcz
IbjXeloova . Imberbem adhuc fuisse "nusquam apud Homerum indicatam repe- M
xal t(ov fjQcbav ccjtavxuv, xal ta uytvuos, Ixtita vttaTEQOS Itolv, <3g
CptfiLV "OjllJQOS. ctkKu yaq xcj ovxi (iukiOta (itv ravxijv xi)v doeri/v
ot 9col UficSoi zijv xeqI B xbv "Eqara, fid/J.ov fttvxot ftuviux^ovat xal
ayavxat xal ries. Hinc factnra est, opinor, ut Riickertus lectionem vulgatam
revocaret atque in textum reciperet d\ X dpa xai. Colligebatur enim, inquit,
magis ex Homero, omnium pulcherrimum Achillem fuisse (atque adhuc imberbem)
quam ut disertis verbis ab eo dictum esset . Sed facile dpa voce caremus, quam
optimæ notæ libri non agnoscant. Efficitur enim verbis (*>S <pr\6iv
"OfirjpoS, quæ cum præcedentibus htEixa vearcepoS itoXv arctius
coniungenda sunt, ut Phædrus non nisi de ætate Achillis poetæ testimonio usus
esse videatur, pulcrum autem imberbemqne eum vocet ©x artilicum statuis
indicium capiens. Hæ statuæ imberbem, ut constat, Achillem repræsentabant,
barbatos heroes ceteros, v. c. Hectorem, Agamemnouem, Ulixem, alios. Ceteram ne
otiosa verba censeas xal Ixt dyivEiof; amasius non nisi imberbis pulcher
habebatur. Verba convertenda sunt: Æschylus aber faseft, wenn er sagt, dass
Achilles der Liebhaber des Patroclus sei. Er war nicht blos schoner, ais
Patroclus, sondern auch schoner, ais alie Helden, und noch bartlos, dann um
vieles jiinger, wie Homer es ausdrucklich bezeugt. % aWa yap rcu ovxi.
Rectissime Stallb. monet, verbis deletis Aldxvtos, di Owpof, non aXXa yap, sed
xal yap ponendum fuisse. Indicatur autem aAAtr yap particulis, Æschylum ne ita
quidem Homericam narrationem pervertisse, ot Achillis laudem augeret facinusque
eius clarius redderet. Nam deos laudare quidem et admirari virtutem AMATORUM,
magis tamen admirari et laudare amasios, qui pro AMATORIBUS mortem voluntariam
oppetierint. 1 r i)v Ttepi t(jv w EpGoxa. Haud raro accuratiores definitio*ues
verborum a verbis, quæ definiunt, seiunguntur plurimis interpositis verbis
augendæ gravitatis caussa. Vide quæ ad 66. annotata suut. Convertenda verba
sunt : Dic Gotter eliren diese Mannhaftigkeit ganz ausserordentlich, ich meine
die, welche der Liebhaber zu haben pflegt ; cf. Piat. Hipp. M. 294. A. 7/pEiS
yap nov ixuro igrjxovjxev, go n dvxa xa xaXa. Ttpdypaxa xa\a t itixiv, ooSTtep
c5 jectvxa ta peyaXa itixl pxyaka> xqo v7C£pix oyr u $av paZovd i x al dy
artat xal ev itoiov 6iv sc. xavr rfv xrjv dpex-qr tijv 7tepl xor "Epwxa.
Ceterum ayadSai ita a SavpaZEiv verbo differt, ut admirationem cum laude
coniunctam exprimat. Bene Schleierraacherus in conversione verba t reddidit •
weit mehr jedocb bewundern und loben und vcrgelten sit es dyarttji . Quoniam in
sup«~ zr Ninos ion. 77 IV xoiovdiv, orav 6 inwatvog tov iQa<St)]v uyanu i}
OZCiV 6 BQCtOTTjS TU XCUdtXtt. &SIUXBQOV yccQ (QUOTTIS Ttcadixmv ‘
iv&eog yaQ ion. dia xavta xal tov 'AydXia tijs 'AXxrjOndos palXov
itifir^av, ds (luxaQav Mjtfovg an o rioribus de significata verborum diximus
ipav et <pi\tiv, iam videamus etiam de notione aya rtav verbi. Mediæ est
autem, quod vocant, significationis verbum, maiorem quam (piXEiv, minorem, quam
ipav potestatem habens. Hinc raro adhibetur, ubi de vero amore sermo est.
Legitor autem apud Xenoph. Mem. I, 5. 4. x a S” TtopvaS dyanoovxa pdXXov t)
xovS kxaipovS. Piat. Dion. 4. 175. itpiXt/daXE CtVXOY <*)$ TCCttEpOC xal i/
y a 7Cij doct e gjS ev e p yijxrjv. Symp. 181. C, ro <pv6ei ipficopEYEdXEpoY
xal vovv paXXov %x ov dyan&vTE?* Videtur ayaitav verbum circumscriptum esse
iu Simonidis dicto, quod legitur Piat. Protag. 345* D. mxvT aS 81 Inalvrjti i
xal tpi\hx> irtwv oSTtS f.pSy /vjSlv al^xpov. Nostro loco Phædrus hoc verbo
usus est, quia neque <pi\eiv neque ipav ad ntruraque enuntiati membrum h. e.
ad AMATOREM et ad amasium referri poterat. $ siot e pov ydp ipa6tyj S
itai8txd>v. De neutro genere StiotEpov verbi vide quæ annotota sunt ad 176.
D. ott XaXEito v xoiS dvSpcoiroiS 7/ idxlv. Sententiam quod attinet, cfr. 179. A.
ov8e\S ovxod xaxoS, ovxiva ovx dv avtoS d "EpoaS ivSeov itoirj6Ete xpoS
dpETtjv, dpoiov slvai tc5 dpidxcp <pv6ei, quæ verba in amatores tantummodo,
non item in amasios dicuntur. Ce terum otium nobis fecit Riickerti unnotatio ad
h. 1., ed. 46. : Phædrus sic est ratiocinatus : qui amat, non suo, sed divino
impulsu agit, est enim ZySeoS; contra qui amatur, eo caret, Iam qui alieno et
quidem divino impulsu agit, ei facilius est, magna perpetrare, præsertim
amanti, qui non potest non subvenire amdto, quam ei, qui huiusmodi incitamento
caret . Atqui quo difficilius cuique est præclare agere, eo maior virtus est,
si fecerit i igitur qui non amat, maiore dignus est admiratione, quam qui
artiat * Sola enim caritate facit id, quod amatorem ut faciat, vis divina impellit,
tov 'AxtXXea xrjs 'AXxi]6xi8o$. Interdum ipsas feminas Erotis auxilio gaudere,
cap. VII. initio Phædrus docuit. Recto igitur scripsisse nobis videmur 179. C.
ovS ixElvtf xo6ovxov vnepEffdXexo xy ipiXint 8id xov w Epoora, c oSXE x. X. A.
Alcestis enim et ipsa UvSeoS. Minoris autem a diis Alcestis habebatur, quam
Achilles, nam illa Erote ad mortem ducente mortua est, hic pietate erga
Patroclum motus, mortem oppetiit. ovxoo Srf HyatyE. Aliquot codd» habent ovxui
81 ) xal fyooye Mple. Iu sequentibus ter positum est xal, ut epitheta Erotis,
quæ dei laudem efficiunt, significantius extollantur. Comparari potest cum
nostris verbis 180. B. paXXuv pivxoi $avpd%ovd7 jr i[i4'avTeg. o vtco drj
iycyys cprjfu *EQ(oza %mv xccl ttqeC^vtcctov xal r ipidt azov xal xvQudtarov
uvai slg aQETrjg xa l Bvdatjioviag xr rjow av&QaTtotg xal £c5oi xal
zeÆv%r}<Sa(Siv. xal ayavxcn xal ev iroiovdiv . Sensas est: Hac igitnr, qua dixi» ratione equidem contendo, Erotem et
antiquissimum deorum esse ct honoratissimum et ad virtutis felicitatisque
assequendam frugem et viventibus et mortuis auctorem potentissimum. Sed ipsa
hæc verba mirum est, quam male cum præcedentibus conveniant. Etenim Phædrus cum
dixisset : maioris æstimandam esse virtutem eorum, qui nullo Erotis auxilio
adiuti fortes se præbuerint, quam quorum virtus non nisi divino quodam
instinctu quasi excanduerit, num recte ita perrexit: ovxco 87) iycoyi (prjpi n
Epcoxa $£gov xal npedfvxazov xal xvp iGoratov elvai eis a pexi} 5 xxrjdiv x, x.
A. roiovroV xiva Xoyov. Vide ann. ad 15. Sequentia verba aXXovS xivaS tlvat
convertenda sunt: nach Phædrus wiiren einige andere an der R e i h e gewesen. Pactum
nimirum erat, ut eodem ordine, quo sederent, convivæ placita sua proferrent,
cfr. 177. D. 80xel poi xPV vat exadxov \6yov etostr inauror "EpcoxoS ini
8eBtiu apxeir 8\ <Pai8por npcoT or. Sed non verisimile est, inter Phædrum
Pausaniamque locum habuisse omnes eos, quorum orationes ab Aristodemo
prætermissæ sunt, vel quas Apollodorus, quippe memoria non dignas, oblitus
erat. (cfr. 178. A. nav Tcav pkr ovr, a ZxacdxoS elnev, ovxe navv 6 *Apidxo8ij
fioS iyiyvT^co, ovx 9 av lyco t o IxeivoS iXeye, Ttavxa). Igitur Riickertus in
uberiore expositione convivii §61. quæsivi, inquit, doctus videlicet nihil
negligere zn Eia tonis libris, in quibus haud raro res gravissimæ ad
perspiciendum scriptionis consilium ex istiusmodi minutis vestigiis eruendæ
sunt, cur hoc loco omissionem Aristodemus indicasset, ceteris reticuisset . Et
olim quidem mihi risus sum reperisse, aliter tum etiam statuens de ipsis
orationibus, in quibus temporis quendam ordinem observari putabam, quo singulæ,
quarum placita proferret, sectæ sese excepissent philosophorum . Post, mutata
sententia rursus eo deductus sum, ut nescirem . Commode possis hac ratione hanc
rem tibi explicare, ut Aristodemus quidem, qui Symposio interfuit, accurate
locos indicaverit, quibus locis et aliorum et suam ipsius orationem omiserit,
ut Apollodorus autem satis habuerit memoriæ mandare, quid convivæ dixissent,
nou item mente tenuerit, quo loco quorum orationes ab Aristodemo non
repeterentur. Ut tamen aliqno modo commemorandarum orationum paucitatem
excusaret, Phædri relata oratione alios quosdam fuisse nniversim narrat, quorum
orationes Aristodemus non retulerit. De sua ipsius memoria tacet, quamquam
panllo supra 178. A. in minatis rebus debiliorem confessas. Cap. VIU.
#>«[(5(301' fiiv toiovtuv riva Ivyov hfn) tlxuv, fi Era c Ss 9 uISqov aXkovg
uvas iivca, uv ov nciw die^vtj^i tuv ov itavv 8 1 tfivi; fi 6vevev. Comparari
cum his potest Piat. Lacii, p, 189. C. iav 81 fiitaB,v dXXoi Xoyot yiv
covxaiyOv ndvv jiiyvTjycn, ad quem locum Engelhardtus de oi3 itayv vocularum
potestate disserens h. e., inquit, plane non recordor. Sic ov ndvv sæpissime}
cfr. Theæt. 156. C., Phædr. 228. E,, ul,, nec non in responsis, v. c. Xeooph.
Mem. S. III' i, 12. Eodem modo latinum non sane sæpe idem siguificat, quod ov
ndvv i. e. plane noni de quo vide Heindorfium ad Horat. sat. II. 3. 138., S04
Ov ndvv xi autem non satis, non sane multum explicandum esse videtur, cfr.
Locian» Contempl» I, 506. elni pot, Ct8?/poS tpvExai £v Avdiot ; ov ndvv xi i.
e. non sane multum. Piat. Eutyphr. init, ovd avxoS ndvv x i yzyvcodxco, to
EvSveppov, r ov av8pa i. e. neque ipse hominem satis novi. Pronomen indefinitum
quod attinet, certum equidem esse reor, xi in huiusmodi enuntiatis non ad ov
ndvv pertinere, sed ad verbum finitura. Quis enim neget, ut ad Eutyphronis
locum modo laudatum revertar, Græce dici yiyvdrfxEiS xi x ov avdpa, ut rectius
Platonis verba convertenda sint: ne ipse quidem magnopere usquam hominem novi.
Luciani verba ov ndvv x t converterim: non sane usquam sc* reperitur.
Rectissime autem Stallbaumius io annotat, ad verba ApoL Soc^ 41. D. 95. ed.:
8id rovxo xal £ph ovSapov dnixptipe x 6 tiijfiEiov, xal Hyaoye xoiS
xaxarl>r}(pi<jajAbvoiS pov xal r oiS xaxtjyopoiS ov ndvv X a ^~ natvcd h.
e. haud sane, non magnopere, nicht eben, qua formula nos qooque cum Elpcoviict
loquentes gravius negare solemus. Hæc, quam Stallbaumius laudat, ov ndvv
vocularum uotio apprime ad nostrum locum quadrat. Apollodorus nimirum alios
quosdam fuisse narrat, qui Erotis laudationem edidissent, factum autem esse
illarum laudatiounm mediocritate, ut earum non magnopere recordaretur, Earum
autem prorsus oblitum ne fingere quidem tibi Aristodemum possis, qui Phædri,
Pausaniæ, aliorum orationes memoriter recitarit. Restat, ut dicamus de Lachetis
loco supra laudato, qui sane docere videtur, ov ndvv significare prorsus non.
Verba sunt hæc : iycj ptv yap xal iniXavSdvopai 7/6 tj xd noXXa 8ia xrjv
rjXvtlar (Zv dv 8ictvo7j^d> £p£6$aij xal av d dv axov6a). iav 81 ptxat,v
aXXoi Xoyot yi - * vgoyxoci, ov ndvv pipvrjpau Nonne frigidissimam conversionem
censes hanc: Ich pflege namlich Alters halber immer das meiste zn vergessen,
was ich im Sinne habe, sie zu fragen, and so auch, was ich hore (h. e., was sie
antworten)* Falleq aber noch qndere Erdrterungen dazwischen, so erinnere ich
mich vevev * ovg TtccQELQ tov Jlavdavlov Ao yov dirjyeixo. slitelv d’ av toVy
ot l Ov fcaktog f 101 6oxtl y o5 <&ai$QE, XQOpEpXijO&cu 7jgiZv 6
nicht eben leicht des Vorigen? Multo nptins lectores censebunt Lysimachi verba
converti: Fallen aber noch andere Erdrterungen dazwischen, so ist es mit mei
nem Gedachtniss g a n zlich aus. Sed neque Hæc conversio recta est, neque omni
ex parte Platonis verba recte exhibentur. Maior interpunctio post axovdco poni
solet, pro qua si comma posueris, optime sibi respondentia verba habebis
irtiXav^dvopai ra itoWa et ov itavv fiipytffiat . Lysimachi sententia hæc est:
Denn ich vcrgesse Alters halber das Meiste von dem, was ich im Sinne habe sie
zu fragen, und erinnere mich wicderom nicht an das, was ich hore, d. h. was sie
auf meine Fragen antworten, besonders wenn anderweitige Gesprache dazwischen
fallen» tov JJavdaviov Xoyov. Phædrum, qui iracrj/p tov A o; yov vocatur,
Pausanias vituperat, quod nihil accuratiore definitione usus Erotem laudandum
proposuerit. Etenim ut duplicem Aphroditen, ita Erotem duplicem esse, ut
Phædrus, si recte atque ordine habendarum orationum materiam edere voluisset,
anto indicasset, uter Eros laudandus sit. His præmissis Pausanias in utriusque
dei naturam inquirit, ac Pandemum quidem h. e. vulgarem minus laudabilem
iudicat, contra summis laudibus extollendum Uraniam existimat. Idem iudicium
optimarum civitatium legibus, quæ sint de AMORE, probari censet. Athenienses
enim et Lacedæmonios Erotem per se spectatam neque laudandum censere nequo
contemnendum, sed accurate semper cognoscere studere, virtuti» an voluptatis
studio AMATOR AMASIUM AMET, AMASIUS AMATORI se tradat, atque eum solum AMOREM
admittere et probare et laudare, qui homines ad virtutem impellet. De Pausania
paucissima sunt, quæ scimus. AMATOREM Agathonis fuisse Pausaniam e Protag.
p.S15. E. colligas. Adde Xenoph. Symp. c. VIII. §. 32. Scholiasta, cuius verba
laudavimus, Agathonem amasium fuisse tradit Pausaniæ tragici. Ælian. Var. Hist.
II. cap. 21. narrat, Pausaniam una cum Agathone apud Archelaum regem vixisse :
tls *Apx £ Aaou icotk ctcpixovto o te ipadtrjs xoci 6 iprifiEvoS ovtoi ; de quo
diverticulo vide annot. 8. Dixit autem Ælianus 1. 1. eIs *Ap x £ Xaov eodem
dicendi compendio, quo eif *Ai6 Ov dici solet, quæ ratio dicendi Aristophanis
ætate ^ fortasse usitatissima ansam dedit comico diverticulum illud eludendi
Ran, v. 83- Ceterum non minus, quam Agathonem, Pausaniam mollitiei atque
luxuriæ deditum fuisse, ex eius apud Archelaum tyrannum diverticulo coniicere
possis* r 6 «jrAca? ovtu) yt . r. A. b. e. definitione addita nulla, tam
simpliciter, sine ulla explicatione accuratiore. Quæritur, stru loyos, ro
ecxAag ovra xceQyyyel&ai lyxmfuaguv “Egcora! fl filv yaQ tlg yv 6 "Eq0
g, xaXug av sl%s. vvv SI ov yag louv tlg- prj ovzog Se Ivog, 6q&6z£qov Ioti
ctnram verborum quod attinet, utrum nominativo an accusativo casu posita hæc
verba rectius accipiantur. Ut verba vulgo exhibento?) nihil certius esse reor,
quam nominativum casum unice probari posse. Efficiunt enim X 6 anXcoZ ovtcoS
verba præcedentium verborum appositionem: Nicht gut scheiut mir, o Phædrus, die
Aufgabe gestellt zu sein, namlich so schlechthin aufzuge1 ben, den Eros zu
loben. Neque probaverim accusativum casum, qui Riickerto placet» Caussam enim,
inquit, proponit, cor non recte proposita dicendi materia sit, quatenus cet.
Nimirum hac structuræ ratione frigidiorem orationem effici censemus atque
sedatiorem, quam quæ Pausaniæ, homini inprimis ipcoxixfi, conveniat. Fortasse
hoc modo Pausaniæ verba scribenda snnt, ov xaXc jS poi Soxei, gj $alSp £,
7tpofi£ft\f/6$cti ijjiiv 6 XoyoS • ro anXoaS ovtoo napr\yyiXScci iyxcopia^eiv
" Epcoxa ! qua verborum distinctione quantopere vi augeatur totum
enuntiatum, sponte apparet. Habes enim vituperationem Phædri coniunctam illam
cum indignatione summa, quam per me licet etiam irrisionem interpretari: Wie
kann man nur so schlechthin die Aufgabe stellen, den Eros zu loben ! Atque, si
quid video, hæc natis malitiose a Pausania proferuntur ita, ut ad præcedens
Phædri dictum comparentur, C. io ovv xoiovtov phr itkpi TtoXXjjv (xxovdrjv
noirjtia- 6$ai y"Ep(oxa&k pT}8ha ita> av - SpQOItCDV TEToXflTjxlvai
tfe XCCVTtfvl xrjv rjpkpav aZlooS vjuvtj Coa! Ceterum iu aliquot codd* non malæ
notæ ovtgo? exhibetur, quam formam h. 1, unice probamus» Sed fusius de ovrvt et
ovtgdS formis infra disputaturi sumus. vvv 8h ov yap l6xiv sis* Hæc verba sunt,
qui nno tenore pronuntianda censeant; v» c. Engelhardtus ad Apol» Socr* 83* B.
221. ita iudicat, nt nullam prorsus omissionem verborum Græcos sensisse
statuat» Sed neque hoc indicium probaverim, neque vero iis accesserim, qui vvv
dh ov yap verba lineola apposita disiungunt, vide licet ut esset, quo legentium
oculis «aposiopesis* indicaretur. Aposiopesis enim non nisi in iis locis
reperitur, in quibus aliquis ita commoto animo loquitur, nt pauca verbis
exprimat, cetera legentibus divinanda relinquat. Non igitur aposiopesin
agnosces in verbis : Hoc vidi, neque vero illud, æd omissionem præcedentis
verbi finiti, quod, quoniam facillime e præcedentibus suppletur, ne nimia
abundantia oratio laboret, lectoribus supplendum relinquitur, Idem in nostrum
locum cadit, ubi, cum præcedat xaXcoS av £?££, facillime post vvv da suppletur
ov xaXcoS $X ei - I an * quid differat aposiopesis ab omissione verborum, quam
'ellipsin vocari licet, statim apparet. Aposiopesis reticentia P •xaotEQOv
xgo^QTj&rjvai vxolov det Ixcavuv . lya ovv nu» p«(Jof(«t tovto
ixavoQ&uOaO&aL, xqutov fiiv "Egara eorum est, quæ aliquis
additurus rebatur potius, uter eorum laucrat, sed propter ammi comraodandus esset,
quam qualis esset tionem disertis verbis non ex- is, quem laudari oporteret. R
ii Impressit; ellipsis contra elegantem kert. verborum omissionem indicat,
inavopSudatiSat. Huquæ in præcedentibus leguntor, ius yerbi potestatem Ficiui
conet quorum repetitio foedam quau- versio non satis assequitur: hoc dam
abundantiam dictionis eifi- itaque emendare conabor, ceret. Ad nostrum locum ut
re- Ea nimirum ini præpositionis vertar, lineolam post vvv 8e cum verbis
compositæ vis est, verba ponendam curavimus, ut ut aliquid post aliquid fieri e
præcedentibus verbis aliquid significet, cfr. 180. A. oti supplendum esse
clarius indicetur. nenvdpivoS napa tijS prjxpoS Simillimus nostro loco est
Lachetis ais’ dn o$ av olxo ixoXprfp. 200. E. el fikv ovv iv xols tfev •— ov
jiovov vnepanoSaSiaXoyoiS xols apxi iyco plv veiv aXXa inanoS av elv, Itpdvqv
elSooS, xooSe 81 p?) quo loco quid differant anoelSoxe, Sixatov av rj iph / ia
- $av&65ai et inanoSctvtiv, Xidxa ini xovxo x 6 ipyov na - sponte
intelligitur. Adde Protag. paxaXeiv' vvv 81 opoicof 328. E. vvv 81 nbteidpai *
ydp itavxeS iv ctnopia iyevo- nXr,v dpixpov xi poi ipnoScdv, pe$a, quo loco
post vvv Se o 8f/Xov oxt TlponayopaS (ictsupplendum esse ratio loci docet:
8la>S in ex 8 18 dB,ei, ineiSi} ovx ig>dv7fv eISojS. nal xa noXXa xavxa
it,e8l 7t poxepov n po ij - 8a%ev. xal yap el piv xiS vai . Hæc. verba ex
abundantia nepl avxdov tiityyevotxo oxojovv quadam posita sunt, quam etiam xdiv
Srpirjyopoiv, xa% dv xal Latini adamarunt dicentes : prius xoiovxovS XoyovS
axovdeiev ij præfari. Simili modo supra IlepixhiovS i) dXXov xivoS xoov p* 177.
D. dicitur: apx £ ^v 8h Ixavcov elneiv * el inave4?al8pov n pdixov, neque no-
poixo xiva xi, Gjfi tep (iifiXia strates ab Jmiusroodi diccudi ge- ovSev
i'xov6iv ovxe dnoxpivanere abhorrent. Quem enim of- 6$ai ovxe avxol ipidSai,
aAA* fendat conversio hæc: Phædrus iav rtS xal dpixpov inepta hahe zuerst den
Anfang gemacht? Xrj6y x i xtav prjSivxtav, Ssnep Nostra verba Schl ei erm ac
heras xa x a hxela nXrjyevxa paxpov convertit: dasi zuvor bestiramt rfx £ 1 xdl
anoxeivei, iav prj werde. Græcis verbis magis re- imXdfirfxai xiS, xal ol
fiijxopeS spondet: dass zuvor vorausbe- ovxta dpixpa iptaxrjS ivxes 8ostimmt
werde. Xixdv xaxaxelvov6i x ov Xoyov. 6 nolo v 8 el in aiv £iv ., Perscripsi
totum hunc locum, ut Nondum licebat oitoxepov dici, lectores e vestigio de
Stallbaumii s quia quot Amores essent, nondum sententia iudicare possent. Jn
erat definitum ; accedit v quod, his, inquit, vereor, ne vitium alietinmsi
esset, tamen non id quæ- quod lateat. Quum enim in av t i ' i (pQtzGcu ov 6tl
Inaivtlv, insita Inaivioai a^tcag tov &sov. navzss yag Zapsv, on ovx isziv
civiv "Egazos p £ 6% a i sit interrogare aliquid præter illa, quæ ipsi
oratores dixerunt, haud scio an deinde parum accurate dicatur In e p cj Ti) 6
Tfl. Equidem scriptum malim av EpGDtrj dp, h, e . interrogando denuo attingat,
Quamquam codices veterem lectionem tuentur omnes. -Nihil mutandum est, et omnia
bene habent. f Enav£pid%ai est alienius rei, de qaa paollo ante dictam sit,
caussam et rationem sciscitari. Enepcoxdv contra eius est, qni audita quadam
oratione alicuius sententiæ sire repetitionem sive enarrationem flagitat.
Sensus verborum est: lefzt aber glaube ich es, Nur eine Kleinigkeit ht mir noch
im Wege, die Protagoras ^ gewiss nachtraglich recht gut beseitigen wird, da er
iiber so Vieles mir Belehruug gab. Wenn freilich Iemaud iiber denselben
Gegenstand mit eiuem der gewdhnlichen lledner sich bespriiche, so mdchte er
leicht solclie Reden horen, sci es von Pericles oder von irgend einem andern,
der zu reden versteht. Fruge dagegen Iemand nachtraglich nach Grund und Ursache
irgend eines Satzes, so haben sie, wie die Biicher, keine Antwort und bleiben
stnmm ; biito Iemand aber um die Wiederholuug nur eines kleinen Satzes, so sind
diese Redner vrie Erz, das lange klingt und tont, wenn man es nicht anfasst,
und geben ia solcher Weise (vide ann. 58, nam ut illic ovxgj noXXaxoSEV,
Protag. loco ovxco dpixpa positam est) auf eine kleine Frage einen unendlichen
Sermoo» Ad nostrum locum ut revertar, verba convertenda snnt : ich will nun
versuchen, diesen Fehler nachtraglich zu berichtigen. npootov 'jtlv " E p
coxa. <p p a 6 cci . Ne quis forte xoci particulam desideret, qua hæo verba
præcedentibus commodius annectantur: Sol ent Græci, verissime notante Stallbaumio
ad Apol. Socr. 22. A., eas sententias, quæ aliis sub iiciuutur explicationis
causia, ita addere, ut particularum et conjunctionum vincula omittant. Effici
autem videtnr hoc asyndeto, ut gravitate quadam oratio augeatur, quæ addita xai
particula prorsus evanescat. Hoc dicendi genus tam simplex est atque omnis
expers artis, ut non mirum, idem iam apud Homerum reperiri, cf. II. a, 504.
seqq. coS zco y dvxifiioidi pax^ddapeveo inktddiv dvdtT/tTjy • Xvdav 6 *
dyopt/v napa vsvdlv Axaiar. IJqXeiSqS psv ini xXidiaS xal vijaS ildaS rfie, dvv
re Mtvoixiu.br) 7ca\ oli Ixcepoidiv * 9 Atptibr)i 6 * upa vija $or)v aXabe
npoipvddtv, is 6* ipirai i-xpivsv x. r. A. Adde Phædon, 91. B. XoyiB,opai ydp,
oo <piXe Ixcfipe. xal Sioedoa gjS nXeovexTixtiS • tl pev tvyxdret dXrjSrj ov
xa cc Xiyoo, xaXcoS 6t { xo nei dSrjvai* eI bl prjbbr idxi xeXttrxijdavxiy dXX
ovv rovxov yt x ov xpovov avxdv tov itpd tov Savatov ijxxoY xoiS na-6 * .
’Aq>Qo6ltt]. (tiag (ilv ovv ovGtjs ttg av Tjv “Egag' hct 1 dt 8q 8vo Igtov,
8vo dvayxrj xal "Eqqhb tlvav. xag 8' ov povdiv u7j6i} 5 Idopoa.
odvpoptVOf. c tB,loo S tov 5eov. Hæc verba vario modo interpretari licet.
Possunt de elegantia laudationis intelligi, de sinceritate laudatoris» de
laudationis veritate cett. Sed horum nihil Pausanias in mente habuisse videtur.
’A£UgjS tovSbov esse: ita deum laudare, ut nihil omittas eorum, qnæ deo
conveniant atque ad prædicandam eius laudem pertineant, verbis indicatur 180.
E. a 8 ’ ovv huctrepoS eTlKtjxe, itEipaxkov Elireiv. TtdvTsS ydp tdpEV* Omne s,
inquit, s c i m u s, Aphrodite n' non esse sine Erote. Sed quod omnes scire
dicuntor, idem fieri interdum potest, ut scire se opinentur tantummodo, revera
non sciant. Eandem igitur argumentandi sive levitatem sive audaciam habes hoc
loco, qua Phædrus in oratione sua usus est 178. B. yovijs ydp KpcDToS ovt sidlv
ovte Xiyovxai vit* ovSevoS ovte iSicorov ovte noirjTov f ad quæ verba vide ann.
55. Cur Aphrodite sine Erote non sit quærentibus variæ caussæ se offerunt,
quarum aut una vera est aut nulla. Eas nunc recensere eo facilins omittere
possumus, quo minas ipse ^Pausanias de caussis rei cogitasse videtur, quam rem
omnes compertam habere narrat. Ceterum ut TtdvtES ydp Idpsv h . t. A. Pausanias
dicit, ita Socrates dissimulato ingenii acumine 202. B. neti jnjv, inquit, ?jv
6* iycd 9 opoAoyeirai ye napd ndvxoov pty/US etvai. « ptciS p\v ovv ovdtj S*.
Veteres editt. habent TavrrjZ 8\ pia* phr ovdrjS, quod fuerunt, qui probarent.
Sed non dubium est, verissime notante Stallbautnio, quin id grammatico alieni
debeatur. Bekkerns e codd. non pancis piaS p\v ovdtjS edidit, quod sane habet,
quo magnopere se commendet. Tantnm enim ponderis enuntiationi, quæ quasi
fundamentum eat totius disputationis, infert, qnantnm eidem apprime convenire
videtor. Sed codd. optimorom auctoritas respicienda est, qui coniunetivam
particulam exhibent. Probatur eadem nobis etiam propter duplicem relationem,
quæ hoc loco manifesta est, et de qua fusins disputavimus p, 22. et 2$. Proprie
dicendum erat: pia? p\y ovdrjSf sii av ijv^Epwg' Svolv 8^ 8r) ovt o iv, 8vo
dvayjcrj xal EpcoTe slvaiy sed eandem enuntiationem etiam hoc modo cogitari
Pausanias voluit, E i p\v pia Tfv, eU dv t/v^EpcoS- insl <$?/ 8vo idTov, 8vo
dvdyxrf v.a\ "Epare elvai. Duplicem hanc et nominum et particularum
relationem mutuam indicare Pausanias tantummodo potuit, non item disertis
verbis exprimere* Indicatur autem ea, pkv vocnla ad prius nomen apposita, 8s
autem cura posteriore particula coniuucta ptaS p\y iitEi dL Sed hac scribendi
ratione repugnantia quædam exoritur singularum orationis partiam, quæ addita
alterutri sive nomini sive particulæ ovv particula mitigatur atque lenitur.
Riickertus ad h, I* ita disputat, ut Pausaniæ 6vo Tio &ea; rj (iiv yk loti
itQEOjivztQa x«l afi^rap, OvQavov &vyutr]Q, tjv Srj xal OvQavlav
l%ovo(iatfiiiiv ' Teri) a corruptissima ceuseat atque non nisi verborum
mutatione sananda. Videtur enim, inquit, hæc ipsa varietas, quod alii tavTTjS 8
i, alii ovv addiderunt, argumento esse, antiquius hic vitium latere, quod
variis modis sarcire stpduerint librarii. Itaque in mentem mihi venit olim,
essetne Platonis manus hæc ; *Aq>po8ixrf % j]S ytiaS plv ovdTjS, Cui si
quando accidisset, ut negligens librarius pro *Aq> poSitjj ?fS scriberet
*Acppo~ 6 It rj S, Jieri postea non potuit, quin ~6 abiiceretur, quo facto
alias coniungendi verba rationes iniri oportebat, quarum ad nos duæ
pervenerunt. Perscripsijhæc verba, ne deesset, quibus nostra displicerent, quo
commodius Pausaniæ verba explicarent. 7t 65 i 8 * ov 8 vo x oo $ ea. Vulgo xa
$ed; sed miuus usitatum hoc apud Atticos ex præcepto Grammaticorum. Eodem xnodo
reperitur rcJ 68 co in Piat, Gorg. 524. A» Plura huius
loquendi usus exempla Matth. congessit Gramm. ampl. $. 456. 1. 812. Ceterum hæc
interrogatio ex eo genere est, de quo diximus ad verba c.VI. 60. Xkya 8tf xi
xovxo; Mediæ orationi interrogationes immisceri haud raro, ut vigor orationis
structuræ mutatione augeatur, satis notum est. Hoc vigore, quem oratorium
vocare licet, Pausanias ita utitur, ut argumentorum absentiam obtegat, quibus
duplex deæ numen probandum erat, ?} pkv yk itov Ttptd flvtkpat, Riickerto yk
particula videtur non argumentationi, sed expositioni ante dictorum inservire.
Frustra. Quod modo annotatum est ad præcedentem interrogationem, optime cum
huius particulæ vi, quæ est vis argumentationis, convenit. Rectissime Buttmanni
præceptum ad Dem, Mid. 46. laudavit Stallbaum: Quum quis uno argumento,vel
exemplo aliquid probat, potest hoc ut suiliciens afferre : quod fit particqla
ydp ; potest etiam significare, plura quidem posse desiderari, sed hoc unum
satis grave esse : quod fit addito yk, certe, saltem. Restat, ut de tcov particula
dicamus, cuius potestatem non satis recte Riickertus interpretatus est. Annotat
nimirum ad h. 1.; Addita part. itov urbanitatis declaratio est, ' qua speciem
exhibet qui dicit ' etiam de re certissima dubitationis atque ad lectoris
assensum provocationis . ' Non aliter Buttmannus de eadem vocula
indicat in Indic, ad Piat, Dial. IV. Berol. MDCCCXXII, Sed quam hi urbanitatem
dicunt, equidem in Pausaniæ oratione arrogantiam interpretari malim. Nimirum
7tov vocula e dicendi genere ov xl Tt ov depromta est, atque iu interrogatione
positum significat, mirari atque indignari eum, qui interroget, si quis aliter
atque ipso de aliqua re indicaturus sit» IIov vocula igitur non tam wol
convertenda est, quam doch wol, doch sicher, doch gewiss. Usu loquendi factum paullatim est," ut nov particula significet,
notissimum aliquid esse ita, ut de eo dubitari nequeat. 5ic in ij 8e vecotIqcc
Aioq xai Aicovrjgy yv 8% ITavdrjfiov xæ Xovusv. avayxaiov 8rj xai * 'Eqcotcc
tov (iiv ty hijpqc jfrvSQybv IIdvdypov 6 q$ ag xcUsid&ac, zov di
Ovq&vlov. Alcib. I* 129. C. 'O di XP°^~ pEvoS xai (L xpip ai °vx aXXo ;
TIgoS A eyeiS ; "fhSTtEp tixvtoxojioS xipvei itov tojjeI xai d/it\y xai
aXkoiS opydvoiS. Adde Criton. 44. A. IIuSey rovro TExpatipg ; EyoS Coi ipaj.
x\f yttp ttov vCxspaia Sei pe ditoSvijCxeiv, if v dv Z\$oi to tcKoiov h. e. den
Tag darauf mus» ich, wie du weisst, sterben, wenn das SchifF zuriickgekommen
sein wird, xai Ov p avia. De Venere Urania atque Vulgivaga secundum
Platonis sententiam disputarunt Apulei. Apolog, 281* cd. Oudend., Io. Lydus de
mentibus 89. seqq. Alios laudavit Astius ad h. 1. Qudd autem illa dicitur
dprjxcap 7 pro magna deorum laude haberi solere, quod alterutro parente
careant, docte demonstravit Wesseling, Obserr. II, 10, p, 177. seqq. De Venere
Vulgivaga ex Iove et Dione nata v. interpp. ad Cic. de Nat. Deor. III, 23.
Elmeuhorst, ad Apulei, 328. seqq. et quos laudat Bach. ad Xenopb. Symp. VIII.
19. Ceterum vix est, quod moneam, totum hoc argumentum a Pausania ita tractari,
ut fabulas de Amore et Venere pro consilio ano mutaverit eique accommodaverit.
Stallb. iit aiv eiv piv ovv det itavtaS SeovS. Vario modo sollicitarunt hæc
verba interpretes. Bastius scribendum couiecit inaiYEiv pkv ov dei itavxa (sc.
w EpGDxa ). Orsilius ad Isocr. de Antidos. p.326. iitaiveiv juv 3cod
5* expungenda censuit. Riickertus Astio assentitur, qui vel superstitionis
caussa vel propter metum verba addita esse iudicat, videlicet ne Pausanias deos
contemnere videretur. Stallbaumius, ne Pausanias sibi contradicere rideatur,
facto inter litaiveiv et iyxajpidpEiv discrimine verba convertit ; Omnes deos
cum honoris significatione commemorate pietatis est; non autem omnes encomio
digni haberi possunt, Hanc verborum interpretationem cave probandam censeas.
Non yerum est enim, quod Stallbaumius inter hcaiveiv et iyxwpidpEiv discrimen
statuit, neque idem scriptorum locis probatur, cfr. Piat. Menex. 235. A.
yorjxevovdiv T\pdtv ras ipvxaS xai xrjv ito\iv iyxoopidpovxeS xaxd itavr aS
xpoxovS xai xovi texeXevTTjxoxaS iv x<p noXipw xai TovS TtpoyovovS ?}pcjv
dnavxaS tov f ipitpoCSsv xai avxovf TjfiaS xovS Zxi ZrivxaS Ijtaivovvxss x. r.
A., ad quem locum Engelbardtus verissime annotavit 241. ed.: irtaiv ovvr e$
nihil est nisi repetitio quædam præcedentis iyxcopidP,ovx eS ob enuntiati
longitudinem adiecta. FICINI conversio, ne verbo tenus quidem facta, audit :
laudare quidem deos omnes decet, sed utriusque AMORIS opera distinguenda
Pausaniæ mens hæc estx Male ’ Enaivilv yh> ovv dei fiavtag ftsovg' « et ovv
txattQog *’i hj%B, XBiQceriov tlitilv. Uda a yag ngd^ig <od’ fyti' aixrj hp
avtijg figar- Phædra» nihil definitione nccuratiore usus Erotem laudandam
proposuit. Duo enim sunt Erote». Duo igitur (ovv) nunc Erotes laudandi sunt,
quoniam omnes dii, ut dii, non possunt non laudari. Ea laudatio ut recte fiat
atque digne deis, quid utri** que Eroti datum sit muneris, iam dicendum est.
Pausanias igitur, quod in laudatione Erotis a Phædro proposita duos E rotes
commemoret, alterum Ovpdviov, alterum ndvSypov, eius rei excusationem petitum
iri putat et a negligentia Phædri, qui Erotem laudandum propovicrit dei naturam
duplicem non respiciens, et a pietate quam diis omnibus mortales præstare
debeant. Restat, ut de ovv particula dicamus, quæ h. 1. dupliciter
posita est. Prior part. continuandæ orationi inservit, de ulterius potestate
dictam supra est 22. et p, 84, o(vt fj i<p avtyS itpatropivy. HpatTopevy
participium adeo suspectum visum est hominibus quibnsdum doctis, ut tanquam
inutile additamentum expungendum censerent. Neque his assentimur, nec
Stallbaumio credimus, quod annotat ad h. 1.: Poterat omitti participium,
fateor: et omisissent fortasse alii, qui non haberent Pausaniæ ingenium, Ficinus
in convers.participium non expressit, cuius tamen parva in huiosmodi rebus
auctoritas. Quid?
quod Gellius, verba græca laudans N. A, XVII, 20. participium edidit, idem in
latina conversione omisit. Participii vis hæc est: itatict yap itpct%iS c o6 9
ix*f avty avtrjS TtpdB,iS o v 6 a ... h, e,. Mit • aller
Handlung verhiilt es sich so: so fern sie an und'fiir sich Handlung ist,ist sie
weder gut uocli^ schlecht. Haud raro Græci scriptores verbis transitivis
utuntur ita, ut addito obiecto nullo, non aliquam actionem denotent, sed meram
verbi notionem exprimant. cfr. Symp. p, 184 . B, av t eu epyetovpevoS eis
XPVpara. p y nata<p povij 6y h. e,, wenn er in Beziehung auf Geldgeschenke
oder auf Befdrderungen im Staatsdienste s e i n e Verachtung niclit zeigt. Pl.
Gorg. p, 489, D. y olei pe Xeyeiv, idv CvpqtetoS 6v\ Xepy 6oi> Xcov 9tal
7tocYto8ot7td)V avSpcoitGQV pySevoS d£,ia>v rtXyv iocj? tc 3 dajpazi
itixvpfcaOSai, xal ovroi <pd>6 iY t avia tavuc elvat vojptpa; in his
verbis, cum prægnantem, quam vocant, g>dvai verbi siguifteationem non
perspicerent, Heindoriius, Buttmannus, lleusdius, ad coniecturas ingenii
confugerunt, xal ovtoi <poo6iv est: und (wenn) diese das Wort nelimen, ihre
Stimme erheben. Protag. 384. D, coSicep ovv dv el ItvyXOLVOV VltOXGDtyOS cov,
<5ov av xP 7 } yai t tlnep epeXXis /tot diaXkZetiBai, pelP t ov cp$tyyeCSai
y itpoS tovS dXXouS, ubi pei2,ov positum est pro pdA181 TOfiivtj ovzs xcdrj
ovzs ale^Qa. olov 8 vvv tfftus holov ptv, nlvsiv Tj aSuv rj duxkeyto&cu,
ovx i'<J n zovzay, > avzo xafr’ ccbzb xaXov ovSlv, ai. A’ Iv zy sipaiju,
a ; av nqayfiy, tocovtov «jrifJij* xcdas (itv yaq nqaxzb fiivov xal oq&w s
xcdbv ylyvszai, prj OQftas de alctyQOv . ovza 8rj xal zo Iquv. xal 6 “Equis ov
nas eOn xaXbi; ovdi agto<; lyxujiui&<5%at,, aiX b xaXw$ nQOZQtnuv
Iqcxv. Aor, ut esset, quod verbis q>$oyyov itapexeiv (b. e. tpSiyye 6Sai)
conveniret. Adde Apol. S. 80. D. idv ipl ditanteivrjxe ovx ijj.1 pel^QD
fiXaifrete rj vpaS avzov$ t quo loco ad utrumque dicendi genus respicitur. Hac
significatione verborum prægnanti factum est, ut multa verba cum genitivo
couiungi soleant, ubi quartum casum exspectaveris cfr. Protag. 851. E* itorepov
ovv, rjv 5* iyc et, tfti fiovXei ijyepovevEiv (h. e. 7jysjj.Gov elvat) xrjs
dnhpeooSy rj iyco ijydopai ; JixaioS, £<prj f 6v TjyeiG$ai' 6v yap xal
xaxdpx xov Xoyov. Ne præteritum pro xorcdpXEtf exigas, sensus est; da bist ia
auch der Urheber der Rede. Menex* 237* cap. 6* xijS 8* Evyereiaf icpcoxov
vxrjp^e toiSSe i} tgoy Ttpoyovaov ylve^ 6i$ tu T, A. h. e. war die Ursache*
Adde e latinis scriptoribus, apud quos rarior hic usus, Plaut. Asia. v. 256.
Both. Ætatem ego velim servire (h. e. servus esse), Liburnum ut conveniam modo.
roiovrov ditiftTj* Tropum aliquetn in mente Pausaniam habuisse, certum est*
Fortasse proverbium erat, ad quem allusit: talem farinam prodire solere, qualis
in mola parata sit* ovtoo 8ij xal to ipav. Post ipav nulla interpunctio
reperitur neque in codicibus uequ s in libris editis ; graviorem posuimus nos,
qualem sententiarum ratio exigit. Pausaniæ mem hæc est: ut quævis actio per se
spectata neque turpis est nec pulchra: sola ratioue agendi cognomentum accipit:
ita nitiii in se habet % Q ipay per se spectatum, qnod veli vituperes vel
laudes: ex sola amandi ratione indicatur. Quod sequitur xai non mera copula
est, sed fortiorem significatum habet, quo apud Latinos poni constat adhærento
consequentiæ notione atque pro atque igitur* Verba convertenda sunt: So verhalt
es sieh auch mit dem hieben, Und ist also nichtieder Eros schon und eines b
esonderen Lobes wiirdig, sonderu nur der, welclier auf eiue schone Weise zur
Liebe treibt. ooS dXySooS Ttav 8 rj jio Quid sibi velit goS «A?;3o3s', a nemine
demonstratum video. Significat autem, propria potestate adhiberi, h. e.
adieotivum esso non nomen, 7tdv8rjjioS. Recte igitur aliis in locis mihi videor
K t 'O (Tsv ovv Ttjg HavSy/iov 'AcpQoStzrjg eos aArj&cog JtavSrifiog eOzc
xul itiegya&tai o xi av xv%y xal ovxog B lozt/v, ov ot tpavAoi xmv
dv&Qtltxcov igatiiv. £ga( H 6s ol xoiovxoi ngdhov (iiv o&% fjxxov
yvitcaxav i} itaiSav, IWf hxa, eoi/ jcal tQcoGi, zov Gufiuzav puAA ov xj zav
m«inscnla littera UdvSyfioS «eripsisæ. iZepyagexat 3 xt «Y xvxy^ Vett. edd. pro
xvXQ exhibent xvyoi, Male. Ad xvxy •imple* verbum e præcedentibus repetendam
est, uon compositam i&pya$Qp£YQf, ut visum est Stalibaumio, Sensos est: und
was irgend noter seine Hande Itomnrt, das henutzt er oh ne vr e i ter es fur
seinen Zweck. Huius structuræ exempla permulta reperiuntur. cfr. Phædon. P- (
64, C. 6H(ij!<ti St}, <J dyaSl, £av apa xal dol %w8oxy, aixep Xal £fio\
(ac. doHtl,') Pari modo affirmativum verbum repetendum est præcedente verbo
negativo Platon. LEONZIO (si veda) <ft A' iav Ttepi zov dfupidftnxtjdatdi
xal prf <pfj o exepos x ov Sxe(>ov opS/wS Aiyuv fj fit } o'atptaS JC.
tpy, Sententiam ipsam quod attinet cfr. Piat. Prot*g- P- 353. A. xi SI, o! 2aS~
HpccxcS, §ei ?) licis 0xoixei6$ca T?jy tgm* 7toXXcov Sdfcctv ctv~ Spomtaiv, o'{
oxt av xvxoodi, xovxo Uyovdiv, Adde Piat, Criton. p, 44, O. xal ovxoS idxxv, ov
x. X, A. Pausanias si brevius loqui voluisset, verba audirent xal tovzov
ipwdtv, Illam oratoriam dicendi figuram etiam infra reperies 182. A. ovxot yap
cldiv ol x. x. A,, 186. C. xal xovxo idxxv, fi ovofia %o iaxpiHov et alias
sexcenties. Ceterum ipdv coniunctum cum quarta essu verbum transitivum esse,
cum genitivo, prægnanti, quæ vocatur, potestate adhiberi, ut idem sit, atque
amatorem esse alicuius, supra annotatum est 88. Hinc nostra verba convertenda
sunt; und das ist der, welchen die minder Gebildeten unter den
Menschen lieben. Liebhaber aber «ind solebo zuerst, nicht minder
von Weibern ais von Knaben, cos av Svvatvxai avotjxoxaxoov. Stallbaumii
ad h. 1, annotatio hæc est: Tribus partibus ait constare
diiferentiam inter asseclas Amoris coelestia atque vulgivagi,
primum sexu, qui ametur, deinde parte, quæ ametur, postremo amandi
modo. Itaquo mutavimus lectionem vulgatam avo7/XQxdxa>Y
Schiitaio obsecuti, cuius coniecturam firmant codd. aliquot non malæ
notæ (Paris, et duo Vindobb.) Satis speciosa est, neutiquam tamen vera hæc
verborum interpretatio. Tantum euim abest, ut temeritate tanquam
argumento Pausanias utatur, quo tpavAovS il'v%ibv, htuxu m g
av Svvavtai' avorjxoxazmv, jrpog ro ' diangdl-aO&ai fiovov fi
/.{novies, a/eel ovvteg de xov xaAcJg ij [trj. o&ev 6rj %v[ifiatvu avrols o
rt, av xvfjaGi, xovxo ngdxxuv, opotcos pev ccya&i>v, opoias Si
xovvavC riov. laxi yag xal ano xijs &eov vecoxega g xe ov6t]S nolv rj
xijs exigas, xal pexe%ov<3ris Iv rjj yeviæi xal I •
tu>v avSpcdnoDy Pandemum amaro quam pueros, deinde corpus magis
probet, ut potius allatis argumen- quam animum amant, postremo tis
tribas Pandemi amatores te- natu minores» mernrios esse doceat intempe-
icpdf x 6 Siart pd£,a6Sai. raritesque atque eorum, in quos* Ut paullo
supra i^epya^ed^at, cunque inciderint, ineptissimos ita hoc loco
dianpaB,ad%ai verbi corruptores. Nullo enim, inquit, di- latissimo
significata turpissimæ scrimine facto etmulierum etpue* rei notio
obtegitur. Schleierrn. rorum AMATORES sunt, deinde sire in conversione
habet: indem sie mulierem amant sive puerum, cor- nur auf die Befriedigung
sehen, poris quam animi pulcritudinema- unbekiimmert, ob auf sebdne
gis delectantur, postremo, quain Weise oder nicht. Ceterum perfieri maxime
potest uum i ne- pulcre hoc additamento explicatio p tis simo m od o
Pausaniam di- nostra dyoj/xotdxcjy verbi proxisse censes? quid ineptius in bari
videtur. Ætate enim pro amore cogitari potest, quam cor- vectiores cordatique
homines haud pore magis quam animo delectari? facile ab iis corrumpi
possunt, K evocanda lectio vulgata est avorj- quos temerarios
libidinososque ToxarcDYy quam Riickertus quoque amatores esse
intelligOnt. Contra, in textum recepit, minas tamen quorum ætas prudentia
caret, recte verbom interpretatus. Avorj- quo facilius fraudi obnoxia
est, j oraro i enim h» 1. non stuleo cupidius ab illis tissimi
sunt, sed infirmio- Edti ydp jcai ris ætatis. Hinc verba ex- 5 eov. Cave
Riickerto crcda» plicabis 181. D. xp V v dk xal annotanti ad Jianc locam,
davo/iov tdvctt pyj ipay it a i 8 cov t riorem omissionem verborum esse
fya pjj eis adfjXoy tcoAAtj dirovdi/ o "EpGOS ovtoS, nulla videlicet
arrjAitixero ' x. r. A., ad quæ in proximis præcedente Erotis verba vide
annot» Quid? qivH, mentione. Brevior Pausanias esse quæ his verbis præcedunt,
no- maluit atque, quæ facillime supetram explicationem apertissime pleri
possint, eadem -audientibus probant: aXX* ovx i^anarf/day- supplenda
relinquere, quam oraxe£, iy aq> p o dv y y Xaftov - tionera exhibere nimia
verbositate x eS cis* viov x. T, A» Pausa- laborantem. Proprie euim dtniæ
igitur voluntas hæc est: cendum erati eidi ydp xal and Pandemi
amatores non nisi e ge- xovxov rov "EpaxoS, oS idxtv nere
temerariorum hominum sunt; and xi/S Seov x . T» A. Similiter quorumcunque
ipsis potestas est, Pausanias brevitatis studio dixit eos Amant, non
miuus feminas 181. C. ol ix tovxov xov oppetitur. and x ii
s ahjtaos xal aQQtvog. o 61 tijg OvQccvtag tcqStov ftlv ou
(izxzyovdijg &t]A.sog, a A A’ ctQQBvog ftovov xal Igxlv ovtog o tojv
italdav Eqco g 1'sr utk itQEGfivttQcig, yfigcag CC(lolQOV. 0&BV
6tj iJU tO UQtjBV TQZTCOVXai 01 £x XOVtOV rov “Ego rog Mxvoi, ro
<pv6e i iggauBvzdtzgov xal vovv fiuMov Myov ayuTtavttg. xal ng av
yvotrj xal tv avry EpGDToS hnnvoi pro ol ix tovTOV TOV^EpcuroS tov
<X 7 CO xavTtjS rijS iitiitvoi. Cetcrnm ne mireris itoXv voculæ
post comparativum posituram, ita loquuntur interdum Græci, ut sedis
insolentia verborum potestas augeatur» Exempla huius locutionis non rara
• supra reperitur 180. A. xal itt aykvEioS, hcEira VEooTEpoS 7to\v,
<2s <prjdiv "OprjpoS. Adde Piat. Gorg. p» 488. E. ol yap
xpEixxovf fisAxiovS itoXv xaxa rov dov 4 \ 6 yov. Plura exempla
Stallbuumius laudavit ad h. 1. ed. 50. xal ^rfX^os xal a?/3/5eYOf,
Ilis verbis explicatur, qui fiat, ut TlarSjJpov asseclæ et femineo
et masculo sexu delectentur. Hoc quamquam disertis verbis non
commemoratum est a Pausanid, tamen colligere licet ex iis, quæ
paullo infra leguntur: aW afifisvof povov xal idxir ovxos 6 xwv itaiScjv
"EponS quæ verba immerito tanquam glossema expungenda
censuerunt Wolfius, Schiitzius, Astios. Sensus est: und darauf beruht das
W e s e n der Knabenlicbe. OvxoS autem pronomen positum est e
generis haud rara assimilatione prorotiro. vfipscoS a/ioipov
. In his asyndeton improbantes Astios et Orellios alter xk
inseruit, alter apoipoS scribendum existimavit. Frustra.
Solent addita eopola nulla ens partes orationis enumerare Græci, quarum
suam quæque pondus habet, cf. Symp. P 17 3. B. ’Apt<5To8t//toS
7/y xiS, KvSaSijvauis, apixpoS, dv vnoSijroS dei. 175. C. rov ovv
AyaScava, xvy x dvctv ydp ?d X arov xaxaxclperor, yiivov. Ceterum vfiptaS
d/ioipos Urania dicitnr ita, ut simj|,* 0 P a „demon Aphroditen oratio
dirigatur, cuius Swepyos perfidos et cavillatores asseclas reddit, cf. 181.
D. aAA^ ovx iSoxaxijCavxeS, iv dtppo6vvy XapoVTtS cjV viov,
xaxayeXddavxes oi x ji d £ d $ ct i ije \ccX\oy djzo xpi X ovx£S x. x. A. oSev 8xf trixinvoi.
Hæc accuratiori explicationi inserviunt præcedentium xal Hdxiv ovxos o
xtiv itaiSov *Epa>s. quæ verba quoniam ita exhibita snnt, ut pro
concreto, quod vocant grammatici, abstractum positum sit, nostro loco
concretum ha^es h. e. masculi generis amatores in abstracti nomiuis
locum substitutos. Cave igitur h. 1. de inutili præcedentis «licti
repetitione cogites, "Exixvoi vocem qnod attinet, cfr. Piat. Menon.^p. 99.
D. cpaipiv civ Seiovs xe tLvai xal IvSovtiidZetv, inlTtvovS ovxaS xal
xar£ X opevovS ix xov Seov. Adde etiam Phædri verba. Br xal dxeXvdiS, S
£<pi) ” Opi/pof, pivoS Ttj muSigatitla tovg tUtxgivcSs vno
xovtou tov * 'Egatog D oQiirjfdvovs. ov yag igmat nalfa iv t «M* ix$Ldav
rjdq i/iitvevdai Mot$ xgjv ypcocjv TOV jSfoV, TOVTO 6
"EpGOS T OlS i paxSi Ttapixei yiyvo/ieyoy itap
avxovx tq cp vdet ififxu/isyidTepov x. r. 'A. cfr. Piat, de
rep. V. 455. D. ovdb' dpa idxir, c 5 <pi\s, imxtfSevpa tgov
noXiv dioixovvTGDY yvvaixoS Stoxi yv vy), ov8 * avdpoS 616x1 dvtjp,
aX A* 6/1 oie os 6iEditap/iEvai ai cpvdtiS iv a/jypoiv xoiv
Z&oiv, xai icdvroov plv pexexsi yvvrj faixjfdevpdtGrv naxa
cpvdiv, irarxGJY 6 l ayijp, in\ icadi 6h adSevidxepw yvvjj
avdpoS. Ceteram came h. 1. Pausanias dyanwvxeS participium
exhibuit, tie forte aliquis, si ipcovXES dixisset, rei iutelligentiam
perverteret explendæ voluptatis notio* nem simul adiungenx.
nat tiS av yvoiij xal iv avxy xy icai8 spadxia » Inest his
verbis, quod male me habet. Nullum in codicibus vestigium est
deprationis, igitur commendanda tantummodo lectoribus, non item in textum
inferenda scriptura hæo est: xai tiS av xai yvotrj iv avxf/ ty
izaidepadxioc K. x. A, Nihil frequeutiua apud scriptores Græcos dicendi
genere xai T\S xal, xal Tivef xal, similibus. Unum huius dictionis
exemplum nt commemorem, in Piat. Criton. p,4$. A. legitur; ZvvrjSrjS.
JjSrj jaoI idxtv, <y 2 &lx parces t 6id xo jr oXXaxiX Sevpa
q>oixdv’ xal ti xai evepyeretxai vk i/iov, quo loro Stallhnumia
rectius Buttniauuuf edidit evepyexelxat, ille evepyhrjxca in textum
re cepit. Sensus est; Er kennt mich scliou, o Socrates, da
ich oft hierher komme \ dann uud wann bekommt er aufch etwas
von mir. Ad nostram locum ut revertar, certissimum esse reor,
Platonem non scripsisse xai far aruxy xy ica\8epadxla. Satia enim
erat dixisse far* avxy xy itaiSepadxlq. aut addita xal vocula xa\ iv xy
TCcaSepadxla. elXixpiy dt X k Etymol. M. 298, 56. Sylb..
elXixpivrjS' 6 xaSapoS hqi\ d/Mtfifc kxepov. icapd xo eXv, 1 }
Sep/iadia, xal xo xpivGOy q iv xy £Xtf xexpi/ævoS. Alii aliter hanc
vocem explicare studuerant; nobis, unde hæc vox depromta sit, quærentibus
sponte se obtulit salia comparatio, quod coquendo purius fit et clarius.
Salinatoribus igitur vox antiquitus propria fuisse videtur; deinde,
ut fit, ia quotidiauao vitæ consuetudinem ita abiit, ut propria
eius significatio prorsus evanesceret, cfr* Symp. 211. E* xi 8rjxct,
iqrq, olopeSa, el xoo ykvQixo avxo xo xaXov 18eiy elXixpivls,
xa$ a pov, a/iixxov, dXXd. /xi} avaicXecov dapxcov xe av$ p coTziv-ojv
xal xpGopdxGov xal aXXyS itoXXi}? <pXvaplaS $vrjxrjS, aAA* avxo xo,
Seiov xaXov 6vvaixo jaov o$i8hS xaxi8e\v ; Adde Piat. Menex. 245. cap. 17^ 8ia xo eiXixpivdoS elvca h
£X\7/yeS xal dpiy&ls fiapfidfiGJY. Sunt igitur, Riickertus inquit, ol
eiXixpivcaS vico Xovxov xov "EpooxoS capptjpivoi, qui pure,
sincere, ab hoc Amore aguntur, nec admistum habent agxavtcn vovv
”6%uv • roxho Ss itlijOuc&i t< 3 yivuadxuv. XKQBOxsvccOfievoi yuQ,
olfiat, tlalv ol ivrev&tv agxu/iE qnicquam de viliore illo et vulga
ri.^ ov ydp i p oj 61 it ai8 cov, «AA* ineiSav x. x. A. Hæc
est librorum omnium lectio, quam H. Stephaniis primus ita
immutavit, ut aAA’ iitsiddv verbis 7 voculam interponeret. Ea scriptio
tum aliis tum Stallbsomio adeo probabilis visa est, ut eam in textum
reciperet. Constat autem, aAA* ?/ voculis duplicem rationem, quæ proprie
non nisi duabus enuntiationibus exprimi potest, in una euuntiatione
coniunctam indicari. Sic nostro loco dicere possis ov ydp
(npoxepov) ipcodt naidcov 7 iiteidav jjSrj apx&vxai vovv $6X
£lv t dicere possis etiam ov ydp ipcooi izaldGov, aAA’ (ipu>~
6iv avtoov) insidar 7/67 apX<&vt ai vovv 1 l6x £ iv ’ His enuntiatis in
unum couflatis dicendi genus efficitur hoc : ov ydp ipdodi
nalScov, aAA* 7 / iiceiSdv X. t. A. Hoc per se spectatum, cur
reprehendas, non habebis. Nam quod Riickertus ad h. 1, dubitare se
ait, num recte jral8tS dici possiut ii, qui iam pubescant, eo quidem
argumento lectores non admodum movebuntur. Quæritur autem, an Pausanias
ita locutus sit. Certi quid equidem statuere non ausim, verisimile tamen
mihi videtor, Pausaniam, cum paullo ante AMATORES nominasset, qui eo
delectentur, quod validius natura sit atque intelligentia emineat,
nostro loco non nisi oppositionis rationem habuisse, Ttald&v
nomen autem ita posuisse, ut idem sit atque dvorjxoxdxav. B.
reperitur. Eodem SIGNIFICATV paullo infra dicit: XPV y ^ vopov elvat jn)
ipav naiS 00 v ( h. e. pueros immaturos ), ivct p7) elS dd?jAov
iroAAr) freovSt/ dv7]At6xEro. xo ydp xdov n acida) v xiAoS aSr/Aov, ol xeÆvtcc
xaxlaS xal dpexi/S. Ceterum ellipticam enuntiationem habes, quam
cave per aposiopesin explicandam censeas. Expletior enuntiatio audit: ov
ydp ipcodt icaiScov, aAA* ineiddv ?/8 tj dp Xcovxai vovv l6x £iv y r dxe
ipdj6iv avxGJV. Sensus est: Sio sind nicht Liebhaber von noch
unausgebildeten Knaben, sondern zeigeu sich ihnen erst dann ais
selche, weun iene anfangen Verstand zu bekommcn. Schleiermacheri conversio:
Dean sic Heben nicht Kinder et q. seqq., ea -de caussa minus nobis
probatur, quod illud nomen de utroque sexu intelligitur, h, 1,
antem non nisi de masculo sermo est. Noluit autem Pausanias dicere: orAA*
7/67 vovv {(Sxovxcov, quia significantius indicatura» erat, amato ies
id agere, ut ea ætate, qAMASIOSua
intelligentia efflorescere posset, omni studio excolerent, consilio
adiuvarent, exemplo meliores reddereut. Hinc apx £ <S$ctt verbum
appositum habes temporis momentum significans, quo tempore amasiorum
ingenia excoli possint, atque 7toXAy 6itov8y amatorum, quæ<, 181.
E. commemoratur, erudiri, porro iireiddv finali particula Pausanias usus est,
tardum maturitatis proventum depingens, x g 5 yeveidtixeiv. Ne
hoc quidem, inquit Stallb., Pausaniæ roi igav cog tov filov Szavra
gvvetfofitvoi xal xoivy OvfijiiaOofisvoi, alf! ovx t^cczccrrj 6 avrig, iv
dtpQotivvr/ J.ajiovzig wg viov, xazuyiluGavtts olxrfitQ^ai lz’
aliov ingenio indignam est, quod ætatem illam adolescentium
diligentias indicat, qua perveniant ad maturitatem quandam rationis,
et qua iam liceat veris illis, quos dicit, amatoribus eorum uti
consuetudine, Nimirum pubertas est {/fit} ^nyjzetfrnr//, ut ait Nom.
Od. X. 279. De hoc loco vid. Comm. de Symp. Platonis.
itape6xEvct6 pivoi ydp, olpat, Eidiv seqq. Verba hæc
Stallbnumius convertit: Nam qui inde ab hoc tempore amare
incipiunt, ii se ita comparaverunt, ut velint per totam vitam cum amasio
suo versari, non quum eum, quippe quem deprehenderint iuvenem, imperitum
et imprudentem fefellerint ac deceperint, cum risu et contcmtu ad
alium aufugere. Participia igitur ita posita censet Stallbaumius, ut ad
præcedentis participii explicatiouem sequens fucer® existimet. Sic iv
dfppotivvy A afidvTEf toS viov. quæ verba Orellius in £zr' dtppo6vvy
XafidvttS mutanda censuit, ovx iB,anati}6avTES verbis explicaudis
inservire arbitratur. Nostro arbitratu non dubium est, quin
i^axarrj(javTcS participium verbis supra lectis tcov datpdtcav fiaXXov v
T&jy rpvx&v, iv drppo 6vvr? XafiovtES o oS viov, intifbc cjS dv
dvvGovtai dvoTjzoTarajv respondeat. Igitur hoc loco participia propriam
ac suam potestatem habent, id quod Orellius Eix pro iv scribendo
indicaturus erat. Verba convertenda sunt: Deno entschlossen sind,
meino ich, die, welche das mannliche Gesclilecht von diesem
Alter aa zu lieben beginnen, die gauze Lebenszeit mit ihm zusammen
zu sein nud ein gemeinsames Leben zu fuhren, nicht Betrug an
ihm zu dben, nicht es in seinem Iugendunverstande zu iiberlisten,
nicht mit Hohn davon zu gehen, indem sie zu einem andern
abspringen. Ceterum participia cu mulari solent vinculis nullis colligata,
quando loquens inducitur, qui est animo commotiore, cfr» Gorg. 471.
B. favidaS xal xarapESvdaS avrov re xal tov viov avrov ’A\i%av6pov,
dveifnov avrov, cfredoV r/A ixigjttjv, i p fiaXodv e 1$ ltpaB,av 7
vvxrcop i^ayaycjv ani6<pa£,Ev x. t. A. Adde Symp. 2 1 0 . D . xal fiXiiearv 7tpo$ noXi)
7/677 ro xaXov, prjxin r 6 itap Ivi
dyanuv x. r, A. i 71 dXXov dxor p i x° y T E S.
Aliquo modo hoc loquendi genus vernaculo sermone assequimur quidem, sed
repugnante plerumque dicendi usu. Aliena enim a nostræ linguæ
indole illa facilitas est, quam felicitatem vocare possis, qua scriptores
Græci complurium actionum rationes in una enuntiatione coniunctas
exhibuerunt. Schleicrmacherus habet in convers.: und von ihm zu einem
cmdern zu entlaufeu. XPV v ^ xal vdpov tlvat x . r.A.
De XPVVU 1 verbi notione supra dictum est 12 . dncrtQiyovtu;. XQ, 1
V vofiov ilvai firj igdv mxiScav, ivcc fitj tls aSrjkov xolfo)
Onovdij dvr t liaxtxQ. zo ydg zwv e Ttaldav zti.og udrj?.ov ol Tlievza
xaxiag xal ctgctqs Significat autem: Debere aliqnem aliquid
facere ita, ut, si id omiserit, officio suo defuisse censeatur. Imperfecto
eiusdem temporis exprimitur: Debuisse aliquem aliquid facere, quod revera
non fecerit olTicium suum male exsecutus. Iam nostro loco quoniam
non comparet, cui male servati officii crimen imputare possis, verba
hoe modo convertere licet ; Eigentlich hiitte, wenn es nach Fug und Recht
gehen solite, ein Gesetz da^seiu miissen etc. Ceterum cave av
particulam XP*j y verbo adiungendam censeas. Ea enim si adderetur,
particulæ potestas esset, ut, quod olim fieri oportuisse dictam sit, idem
nunc non opportere fieri indicetur. Sed oflicii quovis tempore
eadem conditio est, ut nou possit aliquo tempore officium esse,
quod idem alio tempore non officium ait. Alia ratio est Selv
verbi, quod quoniam necessitatem indicat extrinsecus illatam h. e. certis
quibusdam de caussis ortam, £8ei dv commode dicere possis ita, ut
cedentibus iliis caussis vetere proverbio effectus cessisse cogitetur; 18
ei dv autem significat, olim necessarium fuisse, nunc autem non
amplios necessarium esse. Et quoniam sæpissime contittgit; ut non
amplius necessarium videatur præsenti hora, quod olim maxime necessarium
fait, non mirum est, $8ei av crebro opud veteres scriptores reperiri ;
contra XPV V nusquam, quantum scio* occurrit apud veteres,
coitis rei argumentum est, quam supra commemoravi, officii
constantia. tva ut) eis aSrjXov avTj XioxET o. Codices aliquot
dvaMoxoixo exhibent, quæ lectio bene haberet hoc loco, si Pausanias non
nisi de possibilitate, quam vocant, xov dvaXi -' tiHEdSca ageret.
Indicaturus autem ille aperte erat, sæpe iam factum esse, ut AMATORES
AMASIOS frustra ad virtutem propellere studerent, ut unice rectum
censendum sit avtjXLoHETO . Optativi modi exemplum est Alcib. I. p„
105. E. YEGOXtpGD filEV OVV OVXl doi xal itplv xodavxrjS iXxidoS
yipEiv, gj £ ipoi doxEiy ovx sia. 6 5eoS diaXayeoSai, iva prj
fxaTTjv StaXey oiprj v. Optativo autem modo Socrates hic utitur, quod
revera non expertus erat, ut in erudiendo Alcibiade frustra operam
consumeret. Adde Menon, 89. B. ouff TjptiS dv TtapaXaftovxEf
ixtivoov djzoepijvdvxcDV icpvXaxTopEV Iv dxpotcoXei ivot pij8 eis avxovS
8lE<p$EipEV, aXX ETtElS)} dtpLXoivxo eis xijy 7/Xixlav xp*jCipoi
ylyvoivxo xals itoXtdiv. Plat. Criton. 44. D. ti yap dxpEXov f cJ
KpitcQV, oIoIxe eivat ol noXXol x d piyi6xa xaxdf.£ep~ yd&CSau
tv u oloixs i)6av xal aya$d xd pkytdxa. vid r Rostii Gramm. §. 122.
12. to yap x&v 7tai8wv xkXoS x. x.'X. Duplici significata
TtaiSajv nomine Pausanias utitur, ut id aut masculum genus denotet cfr. 181.
C. xal idxiv 4’vxrj s te jrtot xal 6ca(iaros. ot (uv ovv ccya9ol
rov vopov tovtov avtol avrolg exovteg ri&Evraf x9V v ^
ovtoS 6 tcov itai§Gdv w EpcoS oSev 8 rj
ini to afifiev tpinovtat x. t • A., «ut veootipovS significet, ut hoc loco.
Schleiermacheriis hæc verba convertit: Denn bei den Kinderji ist
der Ausgang ungewiss, wo es hineus will, ob zur Schlechtigkeit
oder Tugend der Seele und des Leibes. Ut V. D. convertendum
censuit, h. e. virtutem a vitiositate disjungendam, non conjungendam cum eadem,
ita Græca verba scribenda sunt; nullo enim modo ferri potest, quod
in omnibus editionibus exstat xccxlaS xal apErrjS . Constat autem sæpissime
xal pro r/ et 7} pro xal exhiberi in libris, ut non audacias agere
censeri queat, qui sensu flagitante verborum alteram vocem in
alterius locum substituat. Scribendum igitur h. 1. puto esse xaxiaS r/
apEtijs. Genitivos quod attinet xaxiaS et apEtrjSy qui e præcedente
loci adverbio pendent, vide Matth. ampl. $. 324. 632.
avtol avtols %xovxeS tiSEVtai» Media forma Pausanias usus est
TtSivat verbi, quod qui legem scribunt, iidem illi legi sese
subiiciunt. Eodem modo apud Xenoph. Oecon. 9. 14. scriptum
reperitur iv tatS EvvopovpivaiS noXsdtv ovx ap* XEIY SoXEt TOtS XoXltaiS,
7 JY vopovS xaXovS ypa~ if> cjy t at, quo loco Pausaniæ
verba abundantia quadam exhibita esse doceare. Satis erat dixisSe r ol
plv ovv dya$ol tOY YOpOY TOVtOY ixOYtES tlSevtai. Addidit autem
avtol avtolS 9 ut æquitas illorum ama torum clarius eluceret, qui
ipsi nulla necessitate nrgente, sed liberrima voluntate {biovtES') illam
legem scribant. tovtovS tovS itavStfpovS ipadtaS, OvtoS pronomen
nominibus præponi solet ita, ut significet, de aliqua re sermonem
esse sive landanda sive turpi, quæ alias iam innotuerit* Igitur et
laudis et ignominiæ exprimenda* notioni inservit. Ac nostro quidem
loco non obscuram esse potest, quo significatu pronomen accipiendum sit,
et recte Stallbaumius annotat, ovtoS cum contemtu dici. Exempla
huius usus ubivis obvia sunt. Laudat Stallbaumius Piat. Criton. 45. A. ovx opacS tovtovS x ovS
6vxog>dvtaS coS EvTeXeiS, quilus verbis occasionem datam video,
de Sycophantarum nomine quid mihi videatur, aperiendi. Admodum enim
displicet, quod Schol. annotat, ad Piat, de rep. I. apud Bekk.
Comment. Crit. T. II. 397* dvxotpavTTjS
XkyEtat d iffEvSddS ti xtv oS xatTjyopdiv. XExXijdSai 8* ovra>
nap ./ISi/vaiotS TCpdrtov EvpESivtoS rov t pvxov rtjS dvxtjf, xal 8ta
tovto xgoXvoytcjy iZayeiv ta dvxa, tc ov dk (paivoYtGJV tovS
i£dyovtaS dvxoq>avtcoY xXr]^h'-~ TGJVy dvviftrj xal t ovS
6na>So\jr xarrjyopovvtaS ttvurv tptXane X^TfpovooS ovtoj
npoSayops->j $ijvai % Duplex schnl. eat ad Aristoph. Plut. 37. Alterum
ctim Platonico convenit, alteram hæc habet : Xipov yEvopivov iv r
y 9 Attixy tivls Xa$pp taS dvxxS taS atpiEpcopivaS toiS SeoiS
ixapicovvtOy pera 8h rav:at xui rovtovg tovg navdrjfiovg tgatixag
itQogavayxa&iv to roiovrov, wgittQ xal tc5v
EvSrjviaS ' yevope vtjS xanjyopovv TOVZGDV rivis, xcti £xel$ev
dvxocpctvrai Xiyovzai, Mæ narrationes non dubium est, quin fictæ
sint, qnibus 6vxoqxxvr&v nomen explicetur. Percit schol. Aristopli,
evpijrai 61 itepl tovto v xcd hvepct Idropia itavv ipvxpd, Sed ipsa
illa schol, explicatio admodum friget, 2vxo<pavTcov nomen a
6axxv<pavT7jS descendit, dc qua voce Pollux habet X. 192. otav
drj jLiodS&vrjS Eiitrf GaxxvcpdvTaS, rovS itXixovraS rctiS
ywcnBX XEXpvcpaXovS axovovdiv, Hoc genus hominum consentaneum
est loquacissimum fuisse et curiosissimum nequitiaque refertissimum, atque in
omni re tonsoribus, obstetricibus, aliis simillimum, Factum est autem usa
„ loquendi atque, ut in Piat, Cratyl. est p, 421. C. dia ro navraxy
GrpicpedSai ra ovo para, ut nomen 6vxxo<pdvnjS audiret, ex quo
6vxo<pdvTi\S enatum, it poSav ay xd2,tiv to roiovrov .
Pauci libri pro t d roiovrov habpnt rdHv roiovroov. Exspectabas, inquit
Stallbaumius, oldyitep idrl tovto, ori xal ro ov iXEv^Epoav y . it .
avtovS p?) ipav. Sed nihil mutandum. Annotat Riickertus ad h. 1,:
Spectat pronomen ad snpra lecta verba pyj ipav itaidoov. Neque habet
duplex accusativus huic verbo iunctus quicquam, quod offendat. Alia
ratione nobis hic locus explicandus videtur, Pausanias nimirum cum
prædicasset eorum amatorum iustitiam et æquitatem, qui^ipsi tibi lu
ite v&igav ywaixav xqos beatissime illam legem imponant, nunc id
agit, ut non cogendos Pandemi AMATORES AMANTE AMATO censeat, ut
eandem legem sibi scribant, atque ab immaturis pueris abstineant, sed statim ad
rationem cogendi abit, modumque indicat, quo modo viles isti AMATORES
AMANTE AMATO ab immaturis retineri possint. Sententia igitur verborum hæc
est. Die guten Liebhaber legen sich dieses Gesetz aus eigenem Antriebe
aufj non muss man eigentliph auch deo Anhiingern des Pandemos dieses
Gesetz aufdringen, ganz in der Weise, wie wir sie nach Kraften
nothi gen, freigebornen Frauen ihro Liebe nicbt zu widmeu.
Pronomina generis neutrius cum articulo coniuncta haud raro sic adhibentur, ut
absolute ponantur atque adverbii vices obtineant. Sic in Piat. Phædone
legitur 65. B. olov ro roiovde XeycD, quo loco to towv6e
absoluto positam est, vehementerque differt a verbis, quæ leguntur
Eutyphr. 13. B. olov toiovds se, Xiyco. Symp, 178. E., ad qnem
locum vide annotat, 61., t avrdv 6e tovto xcd rdv ipeo pevov op&fiEV,
on x. T. A. ubi T avrov tovto est : ganz auf diesflbe Weise. Adde Piat,
de Tep„ X. 605. B. t avrdv xal rdv piprjrixov itotfjrr/v
(pyjdopev ipitoieiv x . r. A. Prorsus eodem modo ro roiovrov
positum est nostro loco. De plv ov v Si particulis vide aunot. p,
22» r qoy £Xev$& pcov ywai xgjv prj ipav. Liberæ mulieres ex
hominum conspecta quam heri potuit maxime remo 7 182
avayxatofiev ccvrovg, xa&’ 5 Oov dwapi&a, fiif igav. ovroi yag
tlaiv oi xai to oveidog ntnoirpimtg, ujtftt rivas toAj iiav kiytw, co$
aloxgov jjK(x'£tC0ai IgaOralg. X iyovai 5a sl$ rovrovg unofiXbiovns,
ogwvrig avrdv rrjv axuigiav xai ddixlav' htd ov Sr/ xov xo6(Uas yi
vehantur, cfr. Symp. 176. E. tals yvvailA raiS IvSov, ad
qnera locum Nepotis præfat. $. 7. laudavimus 44. Mens Pausaniæ
hic esse videtor: Debete, si heri posset, pueros immatoros domi manere
absconditos, ut liberæ mulieres domi maneant, hominum adspectum fugientes,
ne amatorum prava sedulitate corrumpantur. ovxoi ydp eidiv oi
xai x* t. A. Pronomen sequente articulo cum contemtu positum est,
ut supra tovrovS r ovf TtavSifpouS. Sic 181. B. non sine adhærente
ignominiæ notione dicitur xai ovtoS idtiv, ov ob cpavXoi rcov
dv^pcditcov ipdodiv,, Kal vocula hoc modo explicanda est: Isti enim
cum aliorum malorum, tum etiam auctores illius rumoris sunt, quoad quidem
nonnulli dicere non dubitant, torpe • esse amatoribus gratificari.
Pro < Sire TivdSf quæ optimorum codicum lectio est, vulgo tuSre
rtvd legitur. Sed singularis numerus minus aptus hoc loco, non
quod sequitur pluralis numerus Xiyovdi 81 x. r. A., sed ne forte
lateat lectorem, non certi cuiusdam viri, sed populi rumorem hic
tangi. Ad to oreiSoS Riickertns annotavit: Græci, quamvis frequentissimus
usus sanxisset quodammodo hunc amorem, tamen ut probarent eum, nunquam
induxerunt animum, immo turpitudinis nota erat, non quidem amasse
pueros amatoribus, sed pueris amori eorum satisjecisse . Aliter,
atque Riickerto visum est, super puerorum amore iudicarunt Græci. Vide
Commentat. de Symp. Platonis. avrcov tTjy axaipiav xai
aSixiav. cf. 181. D. i&aKazrjdavreS, iv dtppodvvy XafiovreS coS
viov, xatayeXadavtts olxytfedScu iit aXXov dnotplxovxES. Ibid. 1. B.
itpoS to 8ianpd£>ct65ai pdvov fiXeitovTtS, dpeXovvteS 61 tov xaAcuff
?/ firj et q. seqq, i x el ot) Srjxov yi . Hæc est optimorum
codicum lectio; vulgo male ov Srjitov re
exhibetur, ri ad verba pertinet, quibus appositum est, et conditionem
indicat ita, ut apprime Latinorum si quidem respondeat. 8tjxov voculam
quod attinet, supra de itov particulæ significatu dictum est ad 180.
D. Eius significatus vis 8tf accedente, cui ironica potestas est, ut in
Piat. Menone 86. D. iireiSij 6h dv davxov pkv ov8' imxetpeis
apxtiv, tva 8 rj iXevSepoS tjS, maximopere augetur. Ficiuus verba
convertit satis frigide, ut videtnr: nihil autem, quod n\odeste
etlegitime fit, vituperare decet. Verba convertenda sunt potius:
Dena es ktnn doch offenbar wol irgend eine Handlung, wenn anders
sie mit Maass und Fug unxai vofilfiag orwvv Ttgayucc nQuvcbtitvov i poyov av
Sixaiag tptQoi. Kul 8rj xal 6 xcgl tov tgcoza vvfiog iv fiiv ra
is ctM.cug itoktGt, vorjecu gudiog' anXag yag SquStcu ' o 6’
iv&dds xal v iv AaxtSulyiovi TtoixUog. iv "HXiSi B
ternommen wird, tiicht mit Recht getadelt werden. Prorsas eodem
modo dicitor in Apol. Socr. notissimo loco 20* C. o v ydp djfrtov dovye
ovdev xcov aAA.Gov nepixxoxepov npaypaxevopivov, t7TF.iT a toGavxij
tprjpTj xe xal AoyoS yiyovev x. r. A.., quo loco interpunctionem
post dovye delendan^ curavimus» Sensus est: Denn es hatte doch
offcnbar wol, vvenn auders du nichts weiteres gethan hiittest, ais
die andern, eia solches Gerede und Geschwatz nicht entstelien
kdnnen» xal 8?) xal . Harum particularum notionem Sehleiermacherus
in conversione non reddidit, neque Ficinus easdem convertendo
expressit. Exhibet enim: lex utique de AMORE et q, seqq. Biickertus
ad h. 1. hæc annotat Particulæ coniunctæ xal 6r} xai ibi locum habeut,
ubi a generaraliore sententia ad specialem transitur, h. e., quum id,
quod in universum disputavimus, etiam de certa aliqua re valere
dicimus, quo in nexu semper aliquid conclusionis est. Habet igitur
harum vocum quævis vim suam nativam; quarum prima copulat cum
prioribus, altera vel conclusionem indicat, vel rem pro certa ponit, quam
particulæ 8rj vim velim ostensivam appellare, tertia adiungit, fierique
subsumtioriera docet» Negari
nequit, xal 8rj xai particulas interdum ita a scriptoribus
adhibitas esse, ut iis transiri significent ail ea, quibus, quæ
antea in universum dispntata essent, probentur. Cave tamen, omuibus in
locis hanc particularum SIGNIFICATIONEM VERAM habeas. Ac nostro quidem Joco
Pausanias ad novam rem, b. e. ad civitatium leges transit ita, ut,
cum coramemorusset p 182. A. duplex de AMORE iudicium Atheniensium,
quorum alii ipsum laudent, alii vituperent, aliorum civitatium
iudicia annectat, et quomodo inter se differant, exponat. Ad eum rem
commemorandam aditum patefacit 8rj particula, quæ quo magis emineat,
initio enuntiati ponenda erat, atque eidem xai expletivum, quo
suffulciatur, præfigendum, vide annot, 5* an ydp <2 pitixa
i. E recta ditA&S vocis explicatione sequentis verbi itoixiAoS
recta explicatio sequitur. Illud denotat actionis reive alfeuius
simplicissimam conditionem, qua efficitur, ut facile possis et quasi
primo obtutu, quid sit actio sivo res inspecta, cognoscere. Jlot. xi\oS
contra de plurimarum rerum inprimisque de colorum compositione valet, quæ
ita comparata est, ut nequeas dicere statim, cuius coloris sit id,
quod noixiXov vocatur. Hinc ad hominem relatum noixiXoS eum
significat, quem non tam versicolorem, quam varium appellafiev yaQ kcc I Iv
Boiorolg, xal ov firj docpol Alysiv> ca tAiJg vEvqfio&itrjtai
xalov eo %aQl£E6ftcci Ipatiraig, xal ovx av ug tlxoi ovts veog ovts
itcdcuog d>g alti iQQVy iva, olfiat, ^XQaypcn? t%atit Aoyco «stgi»rnnt et
versipellem ROMANI. No //oS"; iroixiXoS est igitur lex, quao ex
ambiguitate sententiæ laborat. Eius ambiguitatis in Atheniensium et Lacedæmoniorum
lege Erotica exemplum explicatius enarratam habes 182* D. seqq.
iv "IIAiS i plv yap\ seqq. Triplex apud Græcos de AMORE lex
obvaluit. In Elide et in Rocotia atque in iis civitatibus omnibus,
quæ eloquentia carebant, obsequi amatoribus pulcrum habebatur. Apud Iones
eosque, qui barbaris subiecti erant, ut philosophicæ gymoasticæque
exercitationes, ita obsequium erga AMATORES dedecori erat. Ambigua lex
erat apud Athenienses et Lacedæmonios, ambiguumque indicium.
Nimirum ro xapl<Sa<$$ai ipadralS et pulcrum et turpe
habebatur. vEvopo^irrjrai. Sydenh. annotat, ad h, 1, laudatus
u Wolfio :• Dies Wort, wie das vorhin nnd mehrmals gebrauchte vopoS, muss
man nicht von einem geschriebenen Gesetz, von einer positiven
Satzung in ausdriicklichen Worten verstehen, sondern von Gcwohnheit und
Gebrauch, der nach und nach das Ansehn eines Gesetzes gewiunt. D.
rjyrjdair av •xaXiv altixtdrov ro roiovrov ivSaSe v o pi^ed^ai. In
Piat. Cratyl. 384. v. 16. Bekk. ov ydp tpvtiei kxddrca
necpvxivat dvopa ov8hv ovdevi, dPiA.cz v o pep xal rc ov
iSitidrtarv te xal xaAovvtcDV, Ib. 388, Hermogenes
interrogatus a Socrate, quis nominum usum suppeditaverit, cum id nescire
se confiteretur, ille ap ovxl, inquit, d vopoS doxei doi tlvat 6
xolpadidovS av ia i Iva prj Ttpaypar x. r. A. His verbis
Pausaniæ indicium continetur demonstrantis, qui factum sit, ut
cautione adhibita nulla pæderastia in Boeotia et in Elide pulcra indicaretur,
Sed ex ambiguitate quadam hoc indicium laborat, de qua interpretes nihil
annotarunt. Aut enim licere obsequi amatoribns dicit, ut impetrent
amatores, quod lege prohibente iuvenibus nunquam persuadere
possint, ut ipsis concedant, aut propterea legem illam latam
censet, ut iuvenes, quos Boeoti atque Elidenses admonitione non possent, AMORIS
vi ad virtutem impellerentur. Utra explicatio rectior sit, in Commcnt* de
Symp. Platonis explicatum habes. r 7 } S 8 h 9 IcDviaS xal «AXoSt n
oAAaxov. Quid Pausanias dicere voluerit, ut facillime intelligitur, ita
difficillima structuræ ratio est, quam nemodum sati3 explicavit.
Plerique interpretes ad coniecturas ingenii confugerant, quarum
numero pon minus turbatum te senties, quam ipsa difficultate
Platonici loci, H. Stephanus scribendum coniecit rrjs 81 IooviaS
jroAAafitvoi ntiftuv rovg veovg, Sn aSvvcttoi Ikyuv. r rj$ di 'I avias
xal aklo&i xoXku%ov altSxQov vtvo[u<Stai, cicJot vito fiaQfiuQoig
olxovGi. rotg yag fiæfidQOi s Sicc rag TVQawidus aloxQo v tovxo ys, xal %
yt <pdo<Soq>la r.al C ' x°v xal aAAoSz x. r. A.;
Thier«chias ty 6i luriæ, Astius rois 6 h 'iGDviaS conieceruut. Ut
elios silentio præteream, ingeniose Riickertns scribendam duxit
rijS * IcarlaS xal aAAoSt #oAAaXov al6xpov vevopidzat, pa\i6xcl 6 * o6ql
vno fiapfidpois olxov6iv. Stallbaumius, vide, inquit, ne genitivas
pendeat e pronomine vdoi vel potius e pronomine demonstrativo ante
0601 intelligendo. Nemo enim olTenderet in his TrjS 61 'iooviaS xal
dXXuv noXkuv x^pdjy 0601 vno fiapfidpois oixovdt, napd t ovroiS
ai6xpov vevopidrat. Quum autem orator post r 7/S 61 'iuvlaS
posuisset adverbia <*A~ Ao.9i noXXaxov, addidit statim
aldxpovvevopidTcti, quæ sic non poterant commode alio Joco collocari,
atque deinde demum ad inchoatam structuram, quam in mente habuit,
reverti putandas est. Hæc explicatio impeditissimæ structnræ et ipsa
impeditior est. Riickerti ingeniosa quidem sed audacior
coniectnra est, atque cura veritate rei non satis conveniens. Ceteræ
coniecturæ omnes ita comparatæ sunt, ut intelligere sane non possis,
qui factam sit, ut lectio ad sensum facilior in difficiliorem sit
mutata. Ut meam, qualiscunque est, sententiam proferam,' cum in præcedentibus
Pausanias iv*H\i8i pev yap xal iv BoiutotS xal ov pi) Cocpoi XiyEiv
dixisset, pev particula adhibita, verba secutura esse indicavit, quæ
illis verbis opponerentur, Ilæc oppositio ut validius emineret, ita
instituta est, ut altero membro oppositionis ad ulterios exemplar
comparato adhibitoque chiasmo gratissima varietate delecteris. Igitur cum
proprie dicere debuisset Pausanias iv 61 zy 'ioDviot, ut supra legitur
iv v H\i6i xal iv BoiuzoiS, dixit
rif 'luvlat, nomen ad præcedens ov comparans; pro aXXoov TtoXXuv x<*
opuv, quod optime cum sequente otioi olxovdiv conciliaretur, «AAo3t
^roAAa^ov posuit, ut esset, quod præcedentibus dativis cum iv præpositione
coniunctis respouderet. Iam certam est, genitivum r rjS *Iuvia5 per
se spectatum non esse explicabilem ; excusabilem autem indicabis, si
ad prius oppositionis membrum respexeris. xal i} ye tpiXodo
epia. Gymnasia philosophorumque scholas matres fuisse et altrices pæderastiæ,
a multis vantiquitatis scriptoribus traditum Cst. Unum ut laudem,
cfr, Cic, Tuse, Q, IV. 53. Mihi quidem hæc in Græcorum GINASSIO nata
consuetudo videtur l in quibus isti liberi et concessi sunt AMORES. Bene
ergo Ennius: Flagitii principium est nudare inter cives corpora,
Persecuti autem esse barbari dicuntur pari vehementia et filiam et
matres, quia elatiores animos hominibus ingignerent, novarumque rerum
studio pectora incenderent. t) (pUoyvfivaarla. ov yag, olfiat,
<Sv/uplgsi roig SqXOVOi tpQovrjfiaTa fttydXa lyylyvs<s9at rav
ag%ofievcov, o«(5e tpiltag loxvgctg xai xotvmvLag, o drj fuelusxtt tpthi
tu re ulla narra xai 6 "Egcog ifinoieiv. igya 6h tovto Pfia&ov
xai oi tv&uSe xvgavvot' 6 ydg 'AgiGxo ov y <x p, olfiat.
Olfiat rerbam haud raro modestiæ indicium est, indicatque, qui eo utitur
se nnimi iudicium pro opinione haberi velle. Nostro loco non sine
acerba ironia adhibitum est, cuius usus exemplum est Piat, de rep. I. 337.
A., ad quem locum vide Stallbaumii annot. <p po vrj pax a peydXa
fc 5 v upxopiroor. Minus apte
Sdileierroacherus convertit: grosse Einsichten. Amore efficiuntur
potius atque procreantur elatiores animi h. e. grossartige, kiihue Gedanken.
cfr. Mejæx.p.239. fiu. cj v 6 ptr np&XoS, KvpoS, l\£v$FpGo6aS TllptiaS rovs
avrov TtoXlzaS tgj avrov <p povr)fLaTi cepa xai rot)? diuitoTaS
MifiovS idov Xoodaxo x. r. A. Pro tgjv apXOpivoov io aliquot codd. reperitur r
diS apxopirotS, quo casu Plato non usus est, ut duplicis dativi vel
ambiguitatem vel simplicitatem vitaret. Ne mireris autem lyylyvt6$ai
verbum siæ dativo positum esse: paullo infra legitur o 81} paXiOxa
cpiXu 6 *EpcoS ipzou.lv. Adde, quem locum lluckertus laudat Piat,
de rep. V. 464. D. tjSovdt re xai aX yijBovas ipzoiouvtaS }$la>v ovxoov
idlaS. o 8 1 } pdXi6x a epiXei, Adhiberi solet singularis
numerus pronominis relativi, quando ad plura nomina refertur, quæ
plurali numero posita sunt. Ultra pluralem numerum egredi non
licuit, igitur singularis repertus est generis neutrius, quo præcedentia
comprehenderentur, ra re dXXa narra. Annotat ad hæc verba
Schleierroacherus: Dieses andere al les
kann doch nur Philosophia tmd Gymnastik sein, uud fur diese wenigeu
Falle ist der Ausdruck etwas zu reich. Allein, wo so viele Biicher alie
schweigen, und die Nothweudigkeit nicht sehr dringend ist, da ist
andern vorwitzig. Eine solche Nothwendigkeit scheint
aberwobl vorhunden zu scin. Igitur pro narra V. O. scribendum
censuit xavxa, quam couiecturam Riikkertus vulgatæ scripturæ præfert. Monet
contra Astius: sensum esse verborum: præ ceteris omnibus maxime amor. Hoc
explicandi genus et Stallbaumio placet, et nobis probatur. Pausaniæ mens
hæc est: nihil esse, quod non odium moveat tyrannorum,
philosophiam, gymnasticam, musicam, poesin alia hoc genus: nihil
autem mugis illis invisum esse, quam puerorum amorem, quo iuprimis
elatiores animi, firmæ amicitiæ atque contubernia efficerentur.
xax iXv6 ev avrcov rrjv dpx V v ' Pausaoiam h, 1. in historia
Pisistratidarum errasse primus, ut videtur, Abrah. Gronoytltovog Hq<os xcu
tj 'Jgfiodlav tpMu filfiaiog ytvofiivt/ xctttXvOtv avrdv xfjv KQ%i)v. ovuog,
ov fiiv al6%Qov tte&i] xaQi&e&ai £Qct<Staig > naula rdv
ftipivav xuxcu, xdv fitv aQxovxov it Xtovd-ia, rdv Si ciQxofiivav avav-
W 8(/ia' ov dg xaXov aitldg Ivouia&rj, Sia xyv rdv 9e- vins
rectissime docuit in annotat, ad Ælian. V. H. XI. 8. Tantam eaim abfuit,
at interfecto Hipparcho libertas civibus Atheniensibus redderetur, ut
potias Hippiæ tyrannis durissima secuta sit. cfr, Thucyd. VI. 54.
Neque hic error solius Pausaniæ fuit, sed Atheniensium fere
omninra, qui ob libertatem restitutam Harmodium et Aristogitonem
summopere colebant. Sic in spolio nobilissimo, quod apud Athenæum exstat
XV. 695. B. dicitur: Ev pvptov xAordl to BiitpoS (pOf)lf Ogj
&SitEpApp68ioS x *Api6xoyeircav, ore rov xvpavvov
xxavlxj/v ItiovopovS r *A$ tjvaS licoirj6dxrjv. Nihil igitur
mutandum, neque interpretatione xataAveiv verbi potestas mitiganda
est, qua aperte indicatur, Pisistratidarum dominationem funditas eversam
esse. Restat, at paucis dicamus de verbis fiifiatoS yerdfiim/, quæ
opposita esse videntur xaxeAvOev verbo. Minus placet Schlciermacheri
conversio : denn des Aristogeiton und Harmodius zu einer festen
Freundschaft gedieliene Liebe zerstorte ibre Herrschaft.
Converterim equidem potias: Denn so wie die Liebe des Aristogeiton and
die Neigung des Harmodius Halt und Festigkeit gcwonneu hatte,
stiirzten sie die Herrschaft der Tyrannen. Ka xeAvdev autem dictam
est, non xoneAvdar, at significantius indicetur, nou viros ipsos,
sed animum elatiorem, qui EX MUTUO AMORE natus sit, interitas auctorem
fuisse. xaxiac rc ov 5 epiv cov. ol Siperotf ut sequentia
docent, et tyranni sunt, et ii, qui tyrannis sublecti sunt.
KetdSai, de tabulis solenne, quibus leges inscribebantur, de more
dicitur, qui hominum pectoribus intixus est atque quasi innatus. rijs
i>vxy S apyiav. Sapra dictum habes: tva f oipai, pr) npaypax ixatit A
oya> nei pcopevoi TCeiSnv xovS viovS. Recte igitur apyiav xijS
tyvxijS converteris: Tragheit, Stumpfheit des Geistes.
'Ey$ vpTjSivzi y ctp. Hia verbis quid respondeat in proximis, non
reperies. Igitur Pausaniam inceptæ verborum structuræ oblitum recte
existimaveris, ut Stallbaumias censet, qui Ex hoo loco, inquit, Pausaniæ
ingenium plane cognoscas, qui plurimis sententiis coacervatis magooque
cnm studio collectis deinde inchoatæ structuræ adeo obliviscitur, ut
videatur ia alia omnia abiisse, donec ad extremum in memoriam eorum
redeat, de quibus ab initio coepe rat dicere. Nos Stallbaumio
clementiores oratori nou præmeditato largiendum esse ceu I fdvcav TTjS *l>vxrj$ agylav. Iv&ude Sl
itokv tovxcav xctkXlov vevofio&iTijTcu xal, SjtEQ tlxov, ov {tudiov
xatavoijCui. Cap. X. 'Ev&vfirj&Evu yccQ, ott
Ityecat. xaXkwv r 6 tpavE* ptag Iq&v rov lu%Qa, xal fuxfooxa vav
yEwmotatav semus hoc, at interdata, sententiarum accedente mole, quæ
meditatione in ordinem non digesta sit, ab incepta structura oratio
deflectat. Æstu sententiarum refrigerato Pausanias ad orationem suam
revertit p, 183. C. rauxy plv ovv otySeirt av xi$ x, T. A. ut eum
dicturum fuisse colligas : <pi\odo<pla$ xd piyidta xapnotx dv
oveldrj, ndyxaXov 6 o£eiev av vopigedSai iv xy8e xy ndXei xal xd
ipdv xal rd <pi\ov$ yiyvedSai xois ipadxcaS. rd
q>avEp&$ ipdv rov XdSpa. Aperte amare pulcriua esse, quam
tecte amare nusquam, si lionc locum exceperis, apud Platonem
commemoratur. Consentaneum, est autem, Athenienses sic consuisse, ut ab
improbo bonus amator facilius discerneretur. Convenit cum nostris
verbis, quod infra legitur 184. A, rovrovs 87} ftovXexai o ypitepoS vopos
eu xal xaAdoS fiatdavi^Eiv x, r. A. In sequentibus yervaidraroi iuvenes
intelliguntnr nobilissimo loco orti ; aptdxoi sunt, qui optima
indole gaudent, aldxlovS autem epitheton de corporis, non item de
animi habitu accipiendum est. Sententia verborum est; Dicitur h, e.
censetur ( nara Xiytxai eiusdem h. 1. significationis est
atque vopi^exat, neque dubiam est, quin hominum iudiciam tangatur, quod
vopoS a Pausania vocatur, vid. annot* 100.), dicitur igitur pulcrius esse
aperte quam tecte AMARE iubetnrque AMATOR AMARE quam maxime fieri potest,
nobilissimos atque optima indole præbitos, etiamsi minus formositate
excellant. ovx &S tl aidxpdv 7CoiO vvxi. Stallbanmius hæc verba
arctius cum præcedentibus coniungenda censet, quæ hanc in se . »
h sententiam contineant: xal oxt 7) napaxtXzvdiS rrJ ipdUvxi
napdt itctvx&Y ylyvtxai ok $ av p a dxov xi itoiovvxi,
Displicet hæc explicatio duabus de caussis } primum aliud quid
sensisse Pausanias perhibetnr, quam qaod verbis expressit, deinde si
ponas, cum ita sensisse, admodum frigent sequentia xal itpoS xo ini
XEipelv i^ovdiav 6 vopoS 6 £8 coxe rej ipadxy Savpadxa Ipya ipyaZopevcp
iitat VEitiSaif de quorum verborum sensu mox dicetur. ' Verba ovx
<yf xi aidxpov 7Xoiovvxi ad rc3 ipwrxi pertinent, apposita autem
sunt propter napaxeXevdiX padxtf verborum ambiguitatem. JJapaxiXsvdiS
enim et iis fit, qui aliquid facere jubentur, et iis, qui aliquid
ut ne faciant, admonentur. Possit igitur li. 1. xal agldtav, xav
al6%iov g cUrav wGi, xal ori au tj xagaxblevG ig ta igairu maga jcavtav
davfiaGz!] ov% ag %i al6%gov itowvvxi xal eXovti te xculor Soxtl
ilvai xal (it/ slovri alti%g'ov, xal ngog ro etii^uqhv e tkuv i^ovGlav 6
vouog dlSaxt tcj iga&ty &av(ia6ta %gya Igyaifiiiiva
tnaivEiG&ai, a ei ng roXfup// tcoleiv aXti Iruovv diaxav xal
povXuuevog biaitgalaa&ai icXr/y 183 re» ipiUvTi xapaxiÆvdiS
etiam ita intelligi, at uoa amplius AMARO AMANS iubeatur. Sed ne hæc verba
sic intelligerentar, Pausanias ovx fifr xi aldxpdv noiovvxi verba
apposuit* Sententia totius loci hæc est: Si quis reputat apud
se, ingentem ab omnibus cohortationem fieri amapti non quasi turpe
aliquid faceret et q. seqq, xal kXovxi xe xaXov, K
venatione repetuutur verba in re amatoria usurpari solita; qui amat,
duaxei, si res succedit, alpel XOV ipcopevov, AMATUS aXtdxexai.
Riickert* N 011 sine caussa iisdem venatoriis verbis Plato etiam de
vero indagando utitur, cuius usus exempla non rara sunt. cf.
Stallbaumium ad Piat, Phædon, C6. A. Ceterum cum eodem Stallbaumio
e præcedentibus verbis dxi particulam repetere nolumus; etenim iam
his verbis Pausanias ab incepta structura verborum deflexisse videtur. xal
7tpoS x 6 iittxei pstv ZitaiveidSai, Non caret hic locus
difficultate. Stallbaumius verba convertenda censet: et quod attinet ad
studium amasii capiendi etiam laudari licere quamvis AMATOREM
mira lacientem. Quæ conversio e duplici vitio laborat, quorum
alterum est in male intellecta 7CpoS præpositione, de altero paullo iufra
dicetur. Certissimum hoc est, atque xal ante „ xe xal vocula posita
probatur, verba kXovxi xe xaXov 8oxel elvat, xal p?} kXovxt aldxpoy
posita essp, ut confirmentur præcedentia ovx ri aldxpoy Ttoiovvxi.
Interdum enim Græci, qnæ addita caussali particula proferenda sunt, præcedentibus
copula adhibita annectunt. Possis igitur verba convertere: nicht,
ais vena er etwas hassliclies tbate, denu wer Beute fing, dem
wird Lob zu Theil, dem beutcloseu folgt Sclimach. Recte igitur post
Savpadxri et post aldxpoy lineolas posuisse nobis videmur, quippe quibus
legentium oculis, quæ enuntiationes arctius coniungendæ sint, indicetQr.
Iam non dubium est, quin verba ori av rj TzapaxtXivdi? rw
tpajpxi napa ndvxQjv Savpecdxij de studio amasii dicantur, quod
infra vocatur xo imxsipEiv kXetv. Non verisimile igitur, Pansaniam
cum cohortationem amatoris commemorasset h. e. cius, qui cupiendi amasii
cupidus est, itu perrexisse: xal itpd? xd iiti Xeiptir kXetv et quod
attiuct ad studium amasii capiendi» Desideratur nimirum rovro,
[(piXotSoyiag'] ra (ityiata kccqi rott av ovsidrj. tl yag »; X9W a ra
fiovlofiBvos i tagd rov lafieiv fj ccQxr/v ag^ai i j tlv akXrjv dvvctiuv
idtloi xouiv ola neg ol yi particula, qua respici indicetur
ad id t de qno iarn sapra dictnra sit: xai TtpoS ye x 6 Imxetpety
?(. x. A. Non parvi æstimandum Astii evpTjftat, quo illud desiderium
mitigatur: xal npoS x<p tjnxnpuy kXeiv x. x. A. Cave,
tamen coniecturam aliquam probes, ubi codd. lectio commode explicatur.
Rectissime autem Ficinus verba convertit : Ad AMATUM sibi
conciliandum; codcmque modo Schleierm icherns: u m den Versuch z 0 '
m a i- heu, ob er i'lin gewinnen konue. Quod verba attinet
t&ovtitay 6f.6g. ixf lucuveraSctij mira Stallbaumiana explicandi ratio, qua
lex permittere dicitur AMATORI AMANTE AMATO, ut laudetur. Quamquam satis intelligitur
quidem, quid sit, quod dicitur permittere alicui, ut laudetur,
tamen non laudabilem hanc dictionem merito censeas. Non autem id agit
h\x ad augendum amasii capieudi studium, ut, quamvis mira faciat amator,
tamen eundem Inudandum censeat, sed ea sine dedecore facere permittit, quæ
si quis alius h. e. non amans facere auderet, summopere
vituperaretur. Positura igitur participium pro' infinitivo est, infinitivus
participii Jocum obtinet notissimo Græcorum usu, qui iam apud Homerum
haud infrequens. oS xenia rroAA* Ip6e6xtv t'5ci)v pro oS itoAAa xaxd
ipGuv Proprie igitur Pausanias dicturus erat: xal TtpoS x 6 litixtipcty
kXely iZovdlccv 6 YopoS SlSwce xg> lpa6xy $avpa<$td Mpya i py
agetiS ai xai ( sc. dldooxe ) litatvFitiSai lit\ xovtcj . Ad
816coxf e præcedentibus ne l£,6v6iay nomen addendum censeas, videunnot. 89.
[ip i\o 6 oq>iaS] x a plyi~ 6ta xapitotx’ dv oyeidtj.
Uncis inclusimus <pi\o6oq>iaS nomen, quod nullo modo ferri
potest. Idem Bekkerns fecit rectissime. Stallbaumius, ut veritatem illius
nominis probaret» verba convertenda censuit; quæ si quis faceret
alias, eruditorum maxima acciperet opprobria. Sed agitur hoc loco non tam
de eruditorum indicio, quam de totius populi existhnatioue, neque
aliud tangit Pausanias, nisi roV TtEpl XOY "EpeJta vdpor, ad
quem con•titiieuduin eruditorum iudicia aliquid conferunt
tantummodo, non omnem constituunt. Iam quæritur, quo modo hæc
vocula iu textam irrepserit. Diximus de hære in Commentat. de
Syrapos. Platonis, ad quam lectores ablegamus. 7 / t iv* aX \ tj v
&v vapiv. Uniusmodi zeugmata non rara sunt apud
scriptores Græcos, quotidiani sermonis indicia, non præmeditatæ
orationis ornamenta. Idem dicendi genus ROMANIS in usu fuit, siquidem
apud Terent, exstat in Andr. Quod plerique omnes faciunt adu '
lesccntuli ; tQtttiTtti ngog ra naiSixd, Ixttflag te xtd
dvTifioXriOug iv Tcclg dirjdiCt noiov/itvoi, xal opxovg 6 /ivvvrcg, xal
xoifu/O sig in i frvQtug, xal i&iXovtag SovXtiag dovXeveiv Ut
animam ad aliquod studium udiungaut, aut equos Alere, aut canes ad
renandum, aut ad philosophos, Horum ille nihil egregie præter cetera
Studebat. Idem dicendi genus patillo infra recurrit: xal xoipr)6etS
ini 5vpai$, quo loco frustra xotpGopEvoS Bastius addendum, Riickertus
transponenda verba esse censuerunt. Alia ratio est Piat. Apol. S. 23. D.
xccvxa Xlyovdiv, oxi x a /.UTc&pa xal ra vno jniS, xal SeqvS
/«?} vopi?,Eiv xal xuv yxxo 0 A oyov xpeixxGO n oze/K, quibus
verbis variæ hominum susurra** tiones ielicissime depinguntur
adiuncta simul temporis, quo edebantur, diversitate. Ac temporis quidem
diversitatem mutatio structuræ indicat, fiuitorum verborum omissiones
hominum opinantium, hæsitantium, aliquid aut nihil scientium
sermones depiugunt. Brevius de eadem re et significantius, adde sis
lepidius, Socrates loquitur Apol. S. 18, B. ipov yap ttoAAoi
xaxrjyopot ytyoradi npo 1 » vpds, xal naXai itoXXa 7/drj Hxtj xal ovSlv
aXeA eyovTES7 quibus verbis et multos iam annos accusatores
exstitisse dicuntor nihilqoe veri dixisse; his tertium additur, quod
verborum sono Socrates assecutas est. Dixit nimirum itaXai jcoXXayjSijecrj,
quod sonat ut natJcdXtj, atque vanos accusatorum susurrationes
rumoresque lepidissime describit. xal o p no vi d j-ivvvte?.
Num iureinrando non nisi amanti uti licuit? Quid, si quis pecuniam ab
aliquo sumsit, non debere censendus est ad reddendum se inreiorando
obstringere ? Aut qui rei publicæ administrandæ præponendus est,
eine cives se iniurato subiicient? Non dubium est, quin upxovS
dpvvvtES de periurio inteliigendum sit, quod iu quavis alia re
turpissimum, IN AMORE, e Pausaniæ certe sentent a, maxime excusabile est. Quæritur
autem, qui possit opxovS o/.ivuvteS periurare significare, Pluralis
numerus upxovS indicat, ut videtur, iusiurandum semper in ore gerere, at,
quicquid dixeris, eodem confirmes. Hoc qni faciunt, iurmuraudi
sanctitatem non magui æstimare solent, eodemque haud raro
confirmare, quod est fulsissimnm. Iliuc factum, ut upxovf oprvvrfS
haud raro peri uros significet. xal xoipijdeis ini 3*JpaiS.
Amatores pernoctare solebaut ante fores amasiorum, ut severitatem eorum
misericordia adhibita/ infringerent. Notum Nasonis præceptura
est: Auto fores iaceat; crudelis ianua! clamet»
xal eXoyt af 5oijA eiaS 8 ovXevetr, Vulgo l$£\ovtdS legitur, quod
immerito Astius in iSeXorxai immutandum cenauit, Recentiores edi* tores
ad unum omnes /SeXoi'T£S probaverunt, quod plurimorum
”3*. olag ot56’ av dovlog ovdelg, l/ixoSt£oito av ftrj it patii thv ovtci
tjjv XQcrhv xal vito (pD.av xal vtcd effipav, t(5v [tfv vveidi^ovrcov xo
kaxdas xal KveÆv&epias, tav de vov&etovvtuv xal ala^wo/ilrm’ vnep
avtcaV ra 6’ fpuvn navta tuita noiovvu %a.Qi s iitedti, xal dtdotai
codicum auctoritate confirmatur, u Stullbaumio autem ita
explicatur, quasi positum sit pro xal iSeXovzl SovÆiaS 8ov~ ÆvovxaS.
Eius videlicet loquendi normæ memor est, de qila diximus p 106. Præplacet
nobis i%eAov~ xaS, quod arctius cum dovXevetv iuhnitivo coniunctum
notionem c ilicit iSeAoSovÆUtS, quæ infra commemoratur p* 1S4. C.
avtjf av i/ i5tAo8ovÆla ovx ai6xpd tlvai ov8s xoAaxda. Adde præterea
i84. B. c Zsnep ini xolS ipadxaiS fjy dovAtvetv iSeAoYxa ifYTivovv
SovÆiav x. r. A. ijnt o 8 igoiT o av pj) 7 T pdx r eiv
Impediendi verba vel cum solo infinitivo exhiberi soleut, vel
addito infinitivo, qui cum jn} couianctus est, si impediri significant,
ne quid t‘i a t. Contra ubi cautio indicanda est, ne fiat, quod iam
sæpius factum sit, infinitivus cum prj et articulo* exhibetur.
Exemplo e$t Thuc. III. 1., quem Incani Riickerti industriæ debeo,
flpyw xo J17J TtpOE^lOVlLXS XWV OitAojy xd iyyvS rijS 71 u ÆcoS
Xtthovpytlv. xal aldyvv o ji iveay vnlp (xvttv y- lTep\
ovtcHv B ii cicer to videtur non ad actiones referendum esse, quas
aliquis commisit, sed ad homiuem, a quo sunt patratæ, Habet hæc
explicatio, quo so commendet, neque oilicit eidem pluralis numerus,
ad quem a singulari numero Græci solent interdum transire, Præplacet
tamen nobis ea explicandi ratio, quam cum ceteris interpretibus
Schleicrtnaclierus recepit. Verba convertit: indem dieso ihm
Schmeichelci und INiedrigkeit vorwerfen, ieue ihn zurecht weisen und sich
dariiber acharnen wiirden. xal Sedoxat t )ico rov r 6
jio v dvev 6 v e 18 ovS np . Prorsus eodem modo, quamquam verbis
paullisper immutatis, 182. E. xal iZovdiav 6 vdpoS 8i8coxe rc3
Ipadxjj Savjiadra ipya ipya? t opeva) iitaiveidSai. Iu sequentibus
pro bianpaxxopLvov veteres editt, codicesque pauci
8ianpaxropiv(p ex 'libent, quæ scriptio quoniam ad explicandum
facilior est, quam illa, minus est hoc loco probanda. Possis
conferre cum nostris verbis, quæ leguntur 182* C,, xal oxi av 1 } napaxiÆvdiS
rc3 ip&vri napd ndvxoov Savjxac ni} ovx <*jS xi aidxpov
noi OVYTl. o 8 e 8 eiYoxaxov x, t. A. Rarior hæc
structura, eademque oratorio dicendi generi apprime couveiiieus ;
vide Matth, Gramm, ampl. 482, 806, Verba convertenda suntvQ uod
autem gravissimum est, h o p est, quod cet. Quæ sequuntur
verba, &S ye Akyovdiv ol noAA ol et ad præcedentia referri vxo tov
v6(iov ccviv oveiSovg xquvcuv, wg xayxttXbv. u jtQayfi a SiaXQcmofiivov.
o di duvbtarov, Sg yt XtyovGiv oi jtoXXol, on xal opvvvti fiova Ovyyvatfii]
naga &ec5v ixfidvrt jwv oqxov ' utpQodiGiov yctQ opxov ov
(fdGiv elvcu. ovto xal vi &eol xal o i av&gazoi xaGav
possunt, et ad sequentia; quæritor, utra relatio rectior sit Ruckertus ad h. 1.
Verba, inquit, gjS yt Atyovdiv ol itoXKol non ad seqq. referenda
sunt, quasi dicat: quod vulgo dicunt veniam esse cett., hoc enim
ipse sentit Pausanias pariter atque vulgus, in eo autem
discrepat, quod vulgus hanc rem gravem, admirabilem putat esse,
qnipJ| quod caussam ignoret; ipse auten^ gnarus caussæ, non
admiratur. Pertinent igitur hæc verba ad adiect. 8tivotaxov\ Quod
autem gravissimum est ex vulgi quidem sententia, hoc est, quod cet.
Rectius quam Ruckertus f fecit, Schleiermacherus et Astius de horum
verborum explicatione censuernnt. Verba nimirum ojS yt Xkyovdiv ol
TtoXXol ad sequentia trahenda esse, ipsius Pausaniæ verbis, quæ
insequuntur, demonstratur. Dicit nimirum d<ppo8i6iov yap opxov
ov <p ceti iv elvccij a quibus verbis, quoniam suum indicium Pausanias
secludit, satis apparet, eundem de impunitate periurii certe dubitavisse.
Quid, quod Pausanias 183. E. turpis amoris indicium censet, si quis
amasium ætate provectiorem relinquat, jcoWovS A oyovS
xalvnodx&<> £1 * xqraidxvvaS, umn verisimile est, eundem
periurii impunitatem credidisse? Certissimum igitur est verba cjS
yt Aiyovdtv ol zoAAol ad se quentia pertinere, quibus ea præposita sunt,
ut clarius appareat, vulgus, non Pausaniam sic iudicare*
ixfidvti t gj v opxoov. Stnllbaumius FJekkerum secutus ut
exquisitius tov opxov in textum recepit, quæ lectio Vindobb* duorum est ;
eadem apud Cyrillum adv. Iulian. VI. 187. reperitur. Sed minus placet numerus
singularis, (vid. 107.) et genitivi, quem plurimi codd* habent,
certissimum exemplum Ruckertus suppeditat de rep. I* 538. E. tov
tovtov ixfialvovra xoAd^oudir, Vix iutelligitur autem, cur Plato hoc loco
exquisitiorem verborum structuram admiserit, alio loco eandem probaverit
minus. dcppo8 i diov y a p opxov. Schol. habet ad h. U d(ppo8idtoS
opxoS ovx Ipnoi vipaS, ikl ttav 6i Hpt&TOt dpvvvtgjk itoXAaxis xal
intopxovvtcov ptpvrfxai 81 tavti/S xal 'IldioSoS Aiyarv, ’Ex
tovS’ opxov £St/xev aptivova dvSpcoxoidt, vod(pi8laov ipyoov ittprl
Kvitpi 8oS. xal TIA.d.toav iv. Svputodicp. cfr* Aristænet.
II. 20. 105. tov£ 8h opxov? avrol (parh p?} itpoSTtikd&iY zois g )dl
tgov Secor. Adde Epigr. Callim. IX. v. 3* in Anthol* Gr. Iacobsii.
C llovtilctv ntJtoirjxatii tu tQavn, wg o v6(iog (prjdv o ivftads. rccury
[ilv ovv ohftdrj av ng nayxaXov vofiiet 0 &cu iv ryde rij ndXu xal ro igav
xcc i ro xplXovg ytyv£0&ai toig igaOtaig. insidav da naidaycoyovg ini
CryOav rsg oi narigsg tolg igcsuevoig firj ico6i diaXsyeti&ca xolg
igaCralg, xai ra naidayaytp rctvta ngogre- tofioCev' aXXd Xlycvtiiv
aXifiia, ita aggressos est, ut 183. D. rovS iv ipcoxi diceret: eif
xavxa xiS av dpxovS pij Svvetv ovar is aSa- fiXitfuxS» His verbis ioest
autem, 4 h * vutgjy. quod minos bene habere videtor.
ovtcd xa\ ol 2 eoi. Si Constat quidem, 5i purtjcnlam non
addita essent verba coS 6 adhiberi sæpenumero, ut ad vdfioS (pjjolv
d ivScide, ncmi- præcedentia orationem recurrero nem esse puto, qui
Pausaniæ eaqoe quasi resumere indicetur, argumentationem non rideret. sed
ita tamen noster locus com Colligeret nimirum ille e vulgiJkuratus est, ut
foitiorem partide periurio sententia, eoius ve-^Ptulam desiderare videatur.
Eauritatem ipse addubitare se osteu- dem in lectione vulgata habes : dit,
d«*os revera summam agendi eis 6r t xavxa XiS av ftX itpaS, • licentiam AMANTIBUS
concessisse. quam recepissem in textum, si Addito autem d)S d vdpoS
(ptj6iY plurimorum codicum auctoritas 6 ivSade nihil, quod
reprehen- non obstaret. De pædagogis, das, habebis. Ceterum discas
ex qui puerorum et puellarum doliis verbis, qua potestate vofioS ctores fuerunt
atque doctores, nomen Pausanias exhibeat. Si- Stallbaumius laudavit
Piguorium gniiicat enim nihil aliud, quam De Servis 116. seqq.
rulgi opinionem. ftif ico6i SiaXeyetiSai xavxy /ilv ovv
olrj^eitf x otS i p a6x ais . Ad senten av xiS. Si quis igitur reputat
tiam quod attinet, nihil est in apud se, pulcrum haberi xd ipdv bis
verbis, quod reprehendas, ita, ut, qui amet, potitus amasii Dicuntur
nimirum patres familias laudetur, eidemque iurato periurii pueris præficere,
qui prohibeant, poena apud deos nulla esse ere- no cum amatoribus
congrediantur datur, is dubitare non potest, quin coufabulenturque.
Sed si ad iu hacce civitate pulcherrimum cen- conformationem
enuntiationis reæatur et amatorem puerorum esse spicis, duplici dativo
offenderis, et amatpri amasium gratificari, quem Græci scriptores
perraro iiteiddv 51 7t ai6 ay co - admiserunt, quippe osores acerbo vS.
Plenius si dicere Pausa- rimi fortuitæ ambiguitatis. Unum nias voluisset,
verba audirent exemplum huius rei ut afferam, ineiddv de xiS opii, oxi
ine6xy- Plato insolei^iorem verborum 6av ol natepeS tjyijcaix' dv
structuram admittere maluit, quam x. x. A. Sed ipsam rem h, e,
duplici dativo ambiguam oratio xo i7tt6xTjvat xovS TtaxipaS x. nem edere
atque e nominum s^ x. A. non intercedente upa verbo millima terminatione
laborantem tayniva y, rjfoiudtTai de xccl eraigoi dveidl£co6iv, euv
xi ogatii roLovro yiyvofievov, xcd rovg 6 veidi£ovtag .av oi 7tQS0pvtfQ0i
(i?'j 6ucxco?.vcoCt prjdh koidoQcoCtv cdg ovx D OQftug Myovrag, elg de
ravta ng av fiAi^ag rjyyCcxLx av naXiv td6%i6xov ro tolovtov ivftade
vopltecftai. Td de, oluca, cJd’ ov% ccTthovv iouv, onsg. C. OV
tivjupfpu TOlS a pxov 6 1 tppovijpaxa peydXa iyylyve6$cti zoS v
dpxopevcov, ad quem locum vide annotationem 102. Nostra verba quod
attiuet, videtur duplicem dativum Flato admisisse* ne nescias, amasios an
amatores confabulandi facultate privare dicantur amasiorum patres.
Quoniam autem amatorum proprium erat, ut loquendi cum amasiis initium
facerent, non amasiorum, ut cum amatoribus: optime Orellius pro
xaiS ipa tirc&S scribendum esse vidit xovS ipadxds, z 6
6^, oi/utt, To 8i poni solet, ubi ab opinionum falsarum mentione ad
id, quod rectius est et verius, tranaitur. Hinc re vera autem
verborum SIGNIFICATIONEM esse Biickertus censet. Recte. Principium,
inquit, hic usus duxisse videtur, ab eiusmodi enuntiatis, quale hoc
nostrum est, ut ro 8i revera esset illud autem, subiectique vim haberet
suo in membro, quod deinde alterum exciperet d<5vv8ixG)X, at h.l.,
postea contracta sunt in uuum duo hæc membra, et quidem vel sic,
ut td maneret subjectum, quod ad rem, de qua sermo esset,
respiceret, suumque haberet subsequens prædicatum, vel at subiecti vim plane
amitteret. xal ro3 naidaycoycp r avxa xpoSxezaypera y. h. e. and
dem Fiihrer dies ausdriicklich xur Pflicht gemacht ist sc. fttf idr xotS
Ipcouf.voiS 6ia- } AiyttiSaci xovzipatixdr. Iu sequentibus libri ad unum
omnes ixepoi exhibent, quod præennte Heiudorfio ad Piat. Pbædr. 210.
plerique editores in ixalpoi immutaverunt. Schleiermacherus, quem
Riickertas secutus est, uimia cura, ut videtur, JVepot retinuerunt.
Adnumerandus hic locus iis est, quos summa constantia male exhibuerunt
codd. Vide p 21. annot, ad verba npo 6 xov. ovx anXovr
l6x\v y oizep seqq. Respicit Pausanias ad verba cap. VIII. TcaCa
ydp' itpa£,iS gj6* avtt) lq> ccvxijs TtpatTopkvTj ovxe xaXjj ovxe
aiCxpd d\\’ iv ry npa£ei, d>> av npax^ift xoiovxor dnifir/.
Fuerunt, qui uegutionem ante nr^Aotiv positam uncis includerent tanquam
ineptum scribarum additamentum; alii alia ratioue locum sanissimum emendare
studuerunt, v. c. Astius eivoct omisso, quod in codd. aliquot non
comparet, scribendum censuit: ovx chzXajS idxlr, onep IB, apXyS
&\&x2V > ovxe xaAov avtd xa$*avx6 ovxe aitixpov . Qoo
minus recte verba intelligerentur, interpunctio impedimento fuit,
quam post iXix$V * n omnibus £* aQxrj s IA s%fhj ovts xakov ilvca avxo
xa&' atrto (wtb cdaxQov, dXka xakug fisv ngccrrofievov xukbv,
altSxQag 6i cdtSxQuv. cdOxQajg (itv ovv iorl tcovj]qc 5 re xal itovrjQhig
%uQit,t d9ai, xakidg i5s jjpjjffroj te xal xæ koog. novrjQog d’ itsnv ixtivog 6
IgaOrr/g 6 itavdtjiiog, o rov (Suficcrog fidkkov yj rijg ilwpjg eqdjV xal
ydg obSi /luvLjiog iauv, ars ovdi (lovlfio v Igav ngayfiarog' ccfia yag
tcS rov Gcjjiarog av&Et foyyovti, ovjreji editionibus repertam
delevimus. Subiectum enuntiati est ro <ptXelv s . ro x a pfe*i 1$oci
ipatizaif, SensOs est: Gratificar i amatori uoo simplex actio est,
quoad quidem stat i m ab initio actio per se spectata nec pulcra
esse nec turpis dicta est, sed pulcre acta pulcra, malo acta
mala est. cti(S XP&Z p\v ovv * Hæc est codd. plurimorum
lectio, quam cum olhn io sequentibus KOtXov 8s legeretur, in
aldxpov pev ovv immutavit II Stcphanus. Nunc illud codd. consensu
probatur, igitur xaXajS 6e scribendum est etiamsi non in quatuor codd. exstaret.
Ceterum non recte Stallbaumius ad al6xp&$ et xaXcjS censet e
superioribus intelligeudum esse TcpazT6iv . Nimirum iu superioribus 181.
B. seqq. Pausanias cum de ipav actionis ambiguitate locutus esset, nunc
eo orationis finem direxit, ut et de amasii amore h. e. de tpiXtiv,
quid videretur, ediceret. Sensus est: 'Hassliche Liebe nun ist beim
Liebling, wenn er sich einem Schlechten auf schlehte Weise e r
giebt. ixtivoS o ipa<5z?jS. Ille, de quo dictum est 181.
B. Collocata verba ita sunt, ut necessaria articuli repetitio conteintum
qnendam exprimat, quo maliim amatorem Pausanias atFiciat. Padem articuli
repetitio honorifica est. E. xal ovtoS itiziv o' xaXoSf 6 OvpdvioG,
o t rjs Ov pavias Mov6rjS "EpcaS* Igitur neque honorifica
neque IGNOMINIOSA SIGNIFICATIO ixeivoS verbo cum duplici articulo
conjuncto eilicitur, sed extollit tantummodo verba, quibus apponimur, quæ
verborum sublatio pro sententiæ ratione in bonam aut in malam
partrm accipienda est» offerat ukotcz a pzv os. Hæc verba ex Homero
II. ^,71* depromta sunt, ut primus Fischerus vidit. Reperiuntur eadem
haud raro apud poetas serioris ævi, ut apud Mare, Argentar.
1. opvi, zl fioi cpiXov vvtzov acptfp 7ca6a$ ; ?}8v 6h II vfifijjS
EidcDXoy xoizjjS (&x £Z dnonza.pevov. Ceterum quam bene Homerica
dictio rei describendæ conveniat, iam vide. AMATORIS am^siique
coniunctio cum mimæ et corporis conjunctione comparatur, quæ nisi
coniuncta sunt, esse non possunt. Amator igitur amasium deserens
levitate sua, quæ azco- I i tjQct, ot %tT<u
a7CoitT<x[isvoSj itollovq Zoyovg xal vitotf%E<SEig xcaai<S%vvug. 6 8 e
rov ij&ovg %Qr}6 rov ovrog egatirrig duc p Lov [ievel, ars iiovifico
Gvvray.ug. rov rovg 8ij povlezca o rmitEQog vofiog ev xal jccdiug paGavltuv,
xal roig ]itv %aQL($cc<sftcu, rovg 8s 8tcc<psv yuv. 8ta recura ovv tolg
fuv duoxeiv itaQaxEXBV&caiy roig $£ (pEvyEiv, ayavo&etdjv xcd
Patiavl^cov jtoztQav 7toxs iGnv 6 eq&v xcd jrotEQav 6 6QcZtiEvog.
alita 6q ittdyevoG participio expressa. Umbræ imaginem repræsentat;
amasius ab amatore derelictas miserrimam conditionem ostendit quasi
corpus sine anima iacens. Sensus est totius loci : Denn er (o
itdrdijfioS ) ist nicht treuhaft, da er nichts dauerndes liebt.
Denn mit dem Verwslkon der \ Bliithe des Korpers, die er
Jiebte, schwindet er fiatternd daron nnd xnacht viele Worte'
nud viele Versprechungen z u ni chte . r ovrovS 6 rj
fiov\ st ai seqq. Verba convertit Schleierm.: Diese also will
unsere Sitte, dass man wohl and rccht priif j, nndden einen
gefallig sci, die andern aber meide. Iisdem fere verbis in convers.
Symposii usas est Scbnlthessius 75 Riickertus verborum sensum esse
ait: Velle legem explorare amatores, facta autem exploratione
pueros aliia obsequi, alios vitare. Aliter atque doctissimis viris
visum est; nobis de his verbis statuendum videtur; sed ut Pausaniao
voluntatem fucilins cognoscamus, brevi repetitione opus est sententiarum,
quæ in eius oratione continentur. Athenis nimirum legimus fuisse de
amore legem ambignam, cfr. 182. B. Eius rei caussam esse, quod quævis
actio per se spectata et pulcra esse possit et turpis. Actionem
enim non cx actione sed ex agendi ratione recte iudicari. » A. Hinc BONVM
AMATOREM AMANTE AMATO, qui BENE AMAT, malam, qui male. A. fin. Pari modo
amasium malum vocari, qui male se tradat AMATORI AMANTE AMATO, bonum, qui
bene, cfr. 183. D. AMATOREM,
Pausanias pergit, ad persequendum amasium omni modo impelli lege
Attica. D., amasium contra ab eius congressu retineri. % cfr* 183.
C. Hoc quo consilio fiat, iam dicendam est. Utrosqæ videlicet, h. e,
et amatores et amasios, lex Attica explorare studet, atque bonis
amatoribus araasiisque favere, malos pellere. Huic explicationi Græca
verba optime respondent excepto uno,quod de legis efficacitate
dictum admodum friget, Atacptvyeiv, si quid video, depravatum
est, scripsitqæ Piato (pvyaSeve iv. 8ict roruta ovv toiS
iikv seqq. Totam hanc enuntiationem delendam censuerunt
Schiitzius et Astius. Mitto aliorum coniecturas commemorare, quibus
non 8 vxo rav tijs tijg atrius XQtarov [liv ro aXlGxtG^ai ta%
v altSxgov vtv6(u<Srai, iva %qovos iyyivrytai, og Srj Soxti tu xo Xka
xahas fieafavl£eiv ' ixura ro vito %qj]B [turav xal vxo xoXvttxav Svva/iitov
aitovai (iIg%qov, luv rs xaxcos xa6%cov xryfy xai /irj xaQtipyGy, av
t tviQyetov(iEvo$ elg ZQijfiara i) eis Sucxga^ei, g xohuxas
sonatur, sed corrumpitur locus sanissimus. Mens Pausaniæ hæc est:
Um nun die Sinnesart der Liebenden kennen zu lcrnen, mnntett das
Gesetz die Liebhaber znr Verfolgung derLieblinge, die Lieblinge zur
Fluclit vor den Liebhabern auf, und ^ichtet nun and priift,
wes Geistes RinderLiebhaber uud Lieblinge sind, ob sie zu den
schlechten oder zu den guten gelid • ren. Eodem fere modo in
conversione Ficinus : et hos quidem sequi iubet, illos fugere, diiud icar, s et
examinans, quæ quis amet et quæ in quovis amentur, Nam ex iis, quæ
quis amat, cognoscere possis, utrum bene amet necne,
ovtej 8 rf vxo x avxrjS xyS aixiaS, Hac igitur, qua dixi,
ratione atque ea de caussa sc. ut amantium ingeuia accurate
examinentur, vide annotat, ^ xpcoxov p\v xo aXl6x£~ 6^ at. Statim
capi atque teneri amasio dedecori est, quod intercedente tempore nullo
amasius de amatore indicare non potest, fierique potest, ut malo se
tradat. oS 8rj 8 o x ei. cfr, Meleagri Epigr, LXII. in
Iacobsii Authol. EItte AvxatviSi AopxaS' F6’ ok £xixr)xta
tptXovda "HXgqZ. ov xpvxret xXaCrov ipeota xpovoS.
xo vxo XPV t 1 *** cov aXdjvat. Divitiis atque potentia in civitate
capi, h. e. si quis invenis diviti viro et potenti se tradat, non
qao mores probet, sed quia* divitem eum esse videat atque
poteotem; quod quibus modis heri possit, in æqq. statim exponitur}
membra enim, quæ seqnuntnr, iuueta particulis iav xe av xe, non nova quædam continent, quæ
ubi locum habeant, torpe sit amati obsequium, quem sensam Astii
versio exprimit, sed duplicem viam indicant, qua - possit heri, ut
divitiis aut potentia quis capi se patiatnr, si aut male tractatos
ab amatore præpotente reformidet, nec audeat fortiter resistere,
immo metu se submittat, aut beneficiis pellectus non contemnat, sed
tradat se homini, qn» pecuniam det, in reboa publicis gerendis adiuvet,
Riikkert. De xaxa(ppov?/6y verbi significatu supra dictum est ad 87.
vxo noXtx txGov 8vydpec ov. h. e. spe magnæ in civitate
auctoritatis et potestatis, vid. Wyttenbach. ad Plut. de Ser. Num.
Vind. 58. StaUb. Eodem modo
posi- prj xctTCKpQovrjtffl, ovdlv yap 'SoxeZ rovtav ovrs fiiflcaov
OVTE fLOVLflOV ElVUl %dQl$ tOV fMfdi 7tE(pVxlvai ai£ CiVTCDV
yEwalav tpiklav. pia 8rj Ieltcstccl r<3 ^psziQtp vopcp oSog, et
(iskkeo nakng %ctQieZ<5&cu iQa&rjj jcaidwa. fifrt yaQ rjpZv
vopog, &Q7UQ Irii roZg iQaCtaZg ijv dov Xevuv i&tkovra qvtwovv dovkeiav
icaidu&olg pfj xoka- C tam habet 178. D. ovxe xipal ovte
irkovxoS h. e, neqæ honoram neqæ divitiarum futara possessio, vid.
annot. 60. iav te xax&S zadx oav X. X. A. Expressit hæc
Phædrus p* 178. D. hoc modo* ei xi alOxpov zoidZv xaxaSf/koZ
ylyvoixo 7f 7tCt6XG>V VICO xov 6i avavdpiav prj dpvYopEYoS, ad
quæ verba vide annot, 61. XMpif xov pijdl 7tE(p vxkvai . Recte
Stallbaumius: præterquam quod ne oritur quidem inde generosa
amicitia. Eadem dictio reperitur Symp. 173- C. xgo/jI? xov ofedSai
QotpEktidSai vnep<pvooS c oS X a tp°°* Exempla plura huius dictionis
Stallbaumius congessit ad Apol. Socr. 35. B. fin, : x&P^S et r V s
8o5y*> cJ dvdpES, ovSl Sinaiov fioi Soxei elvai x, r. A $ikiav
cave latiore sensu dictam putes $ non enim valet nisi de amasii
erga amatorem benevolentia, vid. annot. 69. ' %6xi yap ijpiY
vopoS seqq. Hæc Verba, ut vulgo disppsita sunt, non nisi per anacoluthiam
explicari possunt. Dicere debebat Pausanias : l6xi yap rjpiv vopoS,
Ssicep iitl xoiiS ipadxalS tjy SovÆveiy ovtgo xal uWtjy piav iiovrjY
6ouA eiav kxovdiov tivai x. x. A. Acquiescentem, in anacoluthi*
Stallbaomium video, quæ in huius enuntiationis brevitate satia
molesta est. Displicuit eadem et aliis, qui vario modo locum sanare
studuerunt. Aliquid vitii verbis inesse videtur, sed non mutauda
verba sunt pia poY7f 9 de quibus Thierschius egit Spec. Crit. 47.
seqq. et Schæferus Melett. Cr. 19. Plura exempla
attolitStallbRumius ad h. 1. Rectissimum est, quod in uno Bekkeri codice
legitur, oSitep pro daSzep\ verba hoc modo disponenda sant: £ 6 xi
yap i}piv vopoS t oSnep inX xoiS kpadxalS 7 }V • dovkeveiv kSkXoYta
ifvnvovY dovXeiaY itaidixols p?} xoXaxeiav elvat pr/de £zoYEi 6 t 6
xoY * oyxeo 87 } xal aXkrj x, x. A. Sensus est: Lex nimirum nobis
est, quam AMATORUM esse supra diximus: Si quis quolibet modo serviat
amasiis, eam servitutem non ignominiosam esse, lam nt amatori, ita
amasio etiam lex est eaqne sola, quæ serviri amatori concedit
quidem, sed non nist ita, ut id fiat virtutis ergo. Iutelligent
prudentiores, quid homo sibi velit. Apprime huc pertinet Xenoph. Symp. c. VIII.
$ 32. xaixot TLai) 6 aviaS ye, 6 *Aya Sgovo? xov TtoiTjxov £pa 6
xijS 9 dzokoyovpEYoS vnlp tgjv axpadia dvyxvXiYdovpEYODv, eZpijxev, coS
xat dtpaxEvpa cifoa8 • xdav dvv.i pijdl iitovtiduS tov, ovtco drj xcct
alit] pia povq Sovlda ixovdiog Idrttrai ovx htovdSitixog. avri] di
iduv rj xeqI zqv ccQBttjv.NsvopiGtca ya.Q drj fjpiv, idv ng t&ily uva
&£QttJtevtLV rjyovpsvog 8i ixelvov apelvav HcBti&at, rj xcczcc
(iocplav riva ij xaza cillo oxiovv pigog dgszfjg, ccvrq au %
l&Elodovltla ovx cdo%Qd tlvai o vdb xolaxela. ficorarov dv ykvotzo in
nauSi xojv te xal ipadzcov. i} nata dotpiav riva. De latiore
tiotpicxS significatu, quæ qn\o6ocpia. paullo infra vocatur, vide annot. 34.
Satis autem erat dixisse: y Maza. 60rpitxv riva ij holS* onovv fiipoS
dpEZrjS, Sed haud raro Græci iu rebus, quæ genere non differunt,
specie discrepant coniungendis vtWoS nomeu -addunt, quod qua
ratione fiut, infra docebitur. Exempla sunt huius usus Symp. 188.
A. civ$pGj7toiS "Hat zotS aAXoiS ZqjoiS T£ HCtl (pvzoiS. Gorg.
p, 473. C. ZtjXgdtuS qqv nat cvdaipovt%dpevoS vi zo zaiv itoXtzdjv
xai z<yv aXXcov gtva) v. Alcib, I. 112. B. xal al paxen ye xal
oi Sdvazot dux zavryv trjv dicupopav toiS ze 'AxaioiS tux\ to2s
aAAoiS Tpco6iv iyivovro. %v /tftaleiv cis tavto. Bene
Riickertus, duæ, inquit, hæ leges in unum quasi locum conferendæ
sunt, h. e. cura agenda est/ ut harum legum utraque valeat atque
observetur, quoties amatori puer se dedut, ut ille nihil recuset facere
atque pati, quo dilecti gratiam consequatur, hic eo flagret sapientiæ
atque virtutis studio, ut cum fugiat, qui ad hanc nihil conferre possit,
contra qui virtutis auctor sit, ci se tradat, nihilque, quo gratus
illi sit, facere recuset. ro ipadty itaibrxa x a ~
pitiatiScei. Plerumque solet duobus nominibus hoc modo iunctis articulus
demi, si in universum de toto genere sermo est cfr. Piat. Eutyphr. cap.
IV. dvodiov yap etvai zo vi 6 v itazpi <dovov I xe&iivai.
Symp, 1 84. B. cl ftiXXei xaXcvS x a ~ pul6$ai ipa&cy naidixet.
Tw ipcttizy autem, quamquam sensu nou cassum est, tamen,
quoniam sententiæ rationi minus convenit, præ pauciorum codd.
lectione zo ipa6zy postputandum est. Etenim non dispicias, cur suo
quisque amatori amasius rectius dicatur, quam iu universum amatori amasius
gratificari. otav yap e Is zo avzo l f Sensus
verborum est: Weun uumlich Liebhaber and Liebling den eincu
Zweck vpr Augen haben, velcher sicli aus der Vercioigung ihrer
hei- 6e Z Sfi xa vufia xovta ^vfificduv elg ruito, xov re itegl
t>)v mu8iQu6tiuv xal xov % egi t>)v epdotiotplav r t 1J xal rijV
aU.ijv dgtzijv, el fisXXn ^vafir/vai xaXov ytveOftcu xo IgaOrfj xtcadixu
xagl<Sa(SQai. otav yag elg r 6 tcvx o iX&coOiv iguGxrjg xe xal
naiSixcc, vo/xov %% cov ixaxtQOg, 6 (i iv %aQ(J5ayLtvoig xcadixoig
vxi/geuav ouovv Stxulag av v7tt]QBTBLV, 6 de xa xoiovvu avtov
Corpov xe xal aya&ov Sixaiag av ouovv av vnovgyelv, xal 6 (itv
dvvafiivos elg tpQovrjOev xal xrjv aAXijv dgextjv £i\u(iaXXeO&ai, 6 Se
Stotnvog elg nalSevOiv xal xijv aV.rjv e derseitigen Gesetze
ergiebt. Copiosius paullo infra 1S4. E» dicitur: rore rodrmv ZvvioYtc av
eIs x avtov xgjy ropcav. Minus recte RiickertusJ Quum enim
conveniunt. na l ti}v &XXrfv d p ex ?}y Bivfi{jdXA.e6$ai.
Verba transitiva, quæ vi quadam pronuntianda sunt, ut iis seutcntiæ caput
contineatur, haud raro absolute ponuntur. Verba convertenda sunt*, indem der
eine in Beziehung auf Weisheit und Tugend Befordcrer zu seiu
verraag, der anderc in Bezieliung auf Bildung und Weisheit Besitzer
zu sein verlangt ... Vide, quæ de absoluto usu verborum supra
annotata sunt p, 87. Eius usus ut unum exemplum hic addam, legitur
Symp. 175. A. napov naXovYtos ovn fæXei eisiEYca, quo loco, quid
differat naXe.lv et naXeiY xivd, edocearis; rectius igitur, quam factum a
me est 27., verba convertenda sunt: und ich rief mehrmols, h.
e, liess mehrmals den Ruf ergehen. xox e 61 / eis xavxovX gdy
YvpGDY. Wenn dann, sage ich, dicse Gesetze zu einem Zweck sicli
vereinigen. di/ particula positu est, ut filum orationis
interpositis verbis abruptum rursum anuecteretur. Prorsus eodem modo 183. D.
t.is 61 } xavtd xiS av (IXtipaS, ad quem locum vid. anuot. 110.
Pertinet autem b. 1. tore Stj n. x. A. ad, præcedens otocv }'dp eIs
tu avxo £A $a> 6 iv n. r. A. Coniecturis verba frustra sollicitarunt
Astius et Bastius. B,v p it i nx Et xo naXoY elvai .
Phavoriuus : 6t>j.iitl Ttt E iy XiyErai nal xo tivpftaiveiy et s. v.
6v/iftE<SeiY : <5tyiiriittEiY • opov yEvk6Sai • oi /uS?
"Oprjpov trjY Æfciv nal inz xi’xypd>Y aTtofiaGEWY tiSeadiY.
Stallb. tovxcj. Convertit Schultbessius : Selbst sicli hieri
n getauscbt zu finden, briugt keine Sebande. Schleiermaclicrus, cuius
verba Riickertus probat, exhibet in convers. : i n diesem Falle.
Ficinus verba reddidit; in hoc utique falli turpe non est. Unice vera
Stnllbaumii interpretatio est: quum sic a f- ' fecti sunt animo.
Errat 'autem Ruckeitus, xo ititcutaxu- <3o<piav maci&ca,
r6te Srj tovtcov kvviovrav tlg xavrov xav vofiav (iova%ov Ivrav&a
fcv/ixlserei to xaX ov elvai XcuSixk IqccG xjj %aQlQa6&UL, aAXofrc de
ovda/iov. ini zovToy xal Hganaxqfrijvai ovdiv alaxQoV ini fis rotg «XXoig
nceifi xal i^anarafiiva alo%vvr t v tpiqa xal fitj. ei 185 yecQ «S
tQaarjj ag nXovdicp nXovxov evexa xaQiQa^ievog htanaxri&eiri xui ur/
Xafioi XQVf lccta ) ivcupuvivxog tov d$ai ad solam amasium pertinere censens,
non item ad AMATOREM AMANTE AMATO. Etenim quæ sequuntur exempla, quamquam
non nisi de amasio loquuntur, tamen simul amatoris imagiuem
involvant, qui vel amasium frustratur falso amore, vel ipse amasii
studio falsissimo decipitur. Verba convertenda sunt: Bei solcher
Absicht ist selbst die Tauschnng deseinenoder des a"n
dem nichtschimpflich. Bei ieder undern Absicht dagegeu bringt
Lieben undLiebling sein Sebande, mag nun einer getauscht werdea
oder nicht. lB,cntaTi\% elrj xal jxy Xdftoi. Si quis
spe excideret h. e. si non acciperet. Igitur xal h. 1 .
explicativum est, de qua vide sis Indices, cfr. Alcib. II, 143- c. 10.
xaxov apa idrlv rf tov
fieXxidxov dyvoia xal xo dyvoelvSo fie Axidxov. Dc iusequentcava^nrW*'TOS
Riickertas <K ava<paive6$ai f inquit, verbum proprie
significat ex inferiore loco emergendo apparere $ hinc subito apparere,
dicitarque haud raro de iis, quæ cum speciem quandam habuissent
antea, falsam illam, subito, qualia revera sunt, se ostenderunt,»
Displicet hoc subito, quod ne quis, verum habeat, videat Piat, de rep.
VI. 484. A. oi pty di} <piXodocpoi xal ol /ii} dux /laxpov xivoS
dieZeXSovtoS Xoyov /loyiS it co s dve<pavTj6av olol eldiv a/ii poxepoi
. Neque debebat Riickertus exemplum putare, quo sententiam suam probet
Symp. 213. C. eicSSeiS l€,aCpvi)S ava<paived$ai onov iyoj
di/u/v r/xidxa de idedSat, quo loco neutiquam abundat
i%al<pv7jS verbum, XO y e avxov: quod ipsum qttinet,
quantum quidem in ipsius potestate est. Wolfius verba convertit:
seinen Charakter, seine Gesinnnug, quod quamquam ferri potest, tamen
propter iusequens to xa$ avxov etiam aliis minus probatur.
ovdiv jjxxov aldxpov h. e, non minus turpe est, quam si AMATOR
revera dives esset, AMASIUS igitur non deciperetur atque pecuniam
acciperet. xav ei' xiS <ȣ dyaSai. De xav el particularum
significatu disseruit Buttmaunus ad Demosth, Mid. p, 33. Nimirum quoniam
non nisi ad modum verbi alicuius referri potest dv particula,
conseutaneum est in fdr- Igadrov xlit/ros, ovdhv qzzov alexQov. Coxsl yng
o toiovtos xo ye avxov budet%eu, oxi svBxa %gyiia xav oxcovv av
oxaovv vxtyQtxoi' xovxo Se ov xakov. xaxd xov ctvzbv 6r/ luyov xav el ug
®g aya&m jragvSafUvos xai oevxos wg dfidvcav toofuvo g Sia X rjv
epiHav xov tQaOzov i^aitazri&tlT}, dvcupavevxos Ixdvov xaxov xal
B ov XExxijfiivov ccQtzijV, oncas xcdtj rj dxaxtj. doxei ydg
mula xav ei, av particulam ad alterum post ei verbum pertinere, Igitur
recte dici Battmannos ait xal, ei xovxo itoioirjv, ev av itoioirjv
et 6oxco jiot xav t ei xovxo noioirjv, ev itoieiv, Interdum præcedente
xav, quod od apodosin refertur, verbo in apodosi posito av
superadditur, ut recte dicatur Græce tioxm jxoi, xav, ei tovro
itoioirjv, ev av Ttoieiv . Nostro loco quoniam apodosin uon habes,
ad quam av particulam referas, caput enuntiati esse xai ei i£ait axrj $
eirj censendum est. Et quoniam xal el conditionem exprimit, qua
revera fieri posse significatur illud, quod in couditione
continetis, haud abs re visum est scriptoribus av particulæ in hoc
dicendi genere additamentum, quo possibilitatis, notio in
verisimilitudinis notionem immutetur, Sensus est: Anfdieselbc Weise nun, wenu
einer, indem er einem sich ergiebt, ais einem guten, um selbst.
besser eu wenlen, getcuscht wird (and das kann gar leicht
gescliehen and ist schon oft geichehen), s. Gesetzt nun, es wiirde
einer wirklich betfogeu, indem er cett. 6ia rrjv qnXiav xov l
pati tov. Deerat olimroti ar ticulus, quem ex octo codicibus
addiderunt interpretes. In annotatione Riickertus habet : s u am
caritatem erga amatorem, Schleiermacherns : durch die Freuudscliaft
'seines Liebhabers. Scbulthessius: durcli seine Fren,ndschaft. Amasius,
qui AMATORI sededtrrat, quem bonum putaverat, ubi frustra id se
fecisse videt, non caritate erga amatorem deceptus est, sed malo
amdre amatoris. Verba 6ia xrjv <piMav xov ipatixov prorsus repuguare
videntur iis, quæ de (piXiaS notione supra annotavimus. Neque
tameu illic non recte iudicare nobis videmur, et commodissime huius
loci verba explicantur. Satis notum est, viros, quarum ignavia notunda
sit, feminas interdum appellari. Exemplo est huius usus notissimam
Homeri dictum 'jixatdeS ovx ix* *Axcuol. Nou minore, ut videtur,
cum acerbitate virorum ignavia notatur addito, quod solis feminis laudi
est. Quis feminas dou laudet in nendo subtemine diligentes? at
Herculem colo assidentem quis uon vituperet atque derideat? tpiXiav
Achillis, Patrocli amasii, summis laudibus eilert Phædrus 180, B.
Alcestidis laudat 179. C., nam et
amasiis et mulieribus propria <pi\ia\ vide anai xal ovzog t o xa& avrov
StStj Xaxtvai, on uQEtijg y svExa xal tov jleXztav yEVE<S#ai ndv av
navtl tzqo%vfi7]&ehj ' zovzo Sb av nuvzav xakhdzov. ovzco itavrog ys xaXov
dpiZTjg ivexa %uqI%e<5%(U. ovzog Idriv 6 tijg OvgcivLag &eov
"Eqoq xal OvQaviog xal noXXov utjiog xal xoXei xal USuircug, xoXXijv
tx^iXetav, dvay not., nostro loco amatoris <pi\ia ita
commemoratur, ut malam, effocminatum, turpem amorem siguificet. Similiter
feminis a serioribus præcipue scriptoribus ipcoS nomen attribnitur adhærente
ignominiæ notione. Caute igitur Phædrus, Alcestidis laudans in
amore virtutem, non 8i ipeaxa dixit, quo verbo omnis laudatio
misere periret in licentiæ crimen conversa, sed (pi~ "kicLY
commemorat, qua parentes superarit mulier fortissima 8 ia
x6v*EpGJxa* xal o v x exxTjpiv ov dpexrjv. Prorsus eodem
modo supra dictum est 185. A, i£anazTjSehj xal prj Xaftot XPV~ /
iaxa, ad quæ verba vide uunot. Adde 185. C; apexijS y £v£xa xal xov fieXxiaov
yevitiSaz X. t. A. In sequentibus o/idoS xdAjJ tj anati} verba
convertenda sunt: tamen non ignominiosa fraudatio est, ignominia cum
fraudatione amasii non coniuncta est. Sic 184. E. ini tovto) xal
i%aitat?]$jjvai ovdlv aidxpov. Soxez yap av xal ovtoS*. Kai
scriptor posuisse censeri potest ita, ut ad præcedens 8oxet yap 6
toiovxos Im8tlB,at x, T. A. respexerit. Habet tamen hæc dictio, quod mihi
quidem admodum displicet. Quid, si scripsit Plato Soxel yap av xal
ovz gjS? h. e. videtur eoim etiam hac conditione i. e. etiam si hoc
ei contigerit, nt ab amatore deciperetur, quantum in ipsius
potestate est, declarasse satis et q. seqq. ndvrcos: ye xaXov
ape xij$ ivexa h. e. Hac igitur ratione in universum pulcrum virtutis
ergo amatoribus gratificari. In permultis codd. yi legitur post
dpetrfi, quam particulam recentiores editores delerunt Riickerto excepto,
qui eandem in textum recepit. Particulam non exhibent Bodl., Vatie.
Vindob., quorum librorum tanta auctoritas est, ut recipienda particula
sit, si hi eandem exhiberent contra ceterorum auctoritatem. Ut
res nunc se habet, particula delenda est. ovroS’ l6tivot
ijSOvpav ia$ $ eoi)”Ep gdS. Ut ovxa haud raro significat: hac ra tione,
qua dixi, ita ovtoS h. 1. convertere possis: Ecce talis est, qualem
descripsi, Uraniæ Eros, Quod sequitur OvpavioS nomen maiuscula
littera scribendum curavimus, nomen enim revera est, non
adiectivum. Minus apte Schleiermaclierus verba convertit : Dieses Ist der
Eros der himmlischen Guttin und scibst himmlisch. v
t£iki xatov, MlBltS&ai 3CQ0 S ttQEtifV TOV TS Iq 10VTU‘ ttVTOV C
ctvrov xal tov igcoftevov' oi 6’ ersgoi navus T ^S Btiqus, rijjs
ITavSrftiov. Tama <joi, iipij, cog ix tov nuQu%Qrj[ia, (o <PaiSQB, nsgii
"Egenos OvfifSuklofiai. TlavOctviov Se navGafiivov didatSxovSi
yag fis Ida Xtyuv ovtadl ot Oocpot Igpjj 6 ^QiOzodrjfios
Alia ratio ndvSjjfiof verbi, qnod supra 181. B. ut adiectivum
positam est : d fib' ovv t ljs Ilcevdtjftov 'AfppodhijS coS a\?/~
itctv Si] fxo S idziv x.t.X. Perfacile autem fieri potuit, ut
aliquis cum ovpavioS littera minuscula scriptum exstaretin codd., xat
adderet, quo orationem, quam censeret mutilatam, expleret. In codd,
nullum vestigium depravationis est, igitur ne uncis quidem voculam inclusimus,
nimiæ audaciæ crimen fugientes. tov te ipcovta xa\ tov'
i poS fievov . Post roV ipco/ievov rursus iutelligas avzdv
avtov. Frustra Bastius et Astius tov ipcopkvov scribendum putarunt: quod
si ab ipso Platone esset profectam, ordo verborum hic, opinor, foret:
tok ipajvxct avtov te avtov xal tov ipoo pkvov. Nunc sententia liæc
est: Eros Uranius utrumqæ, et amatorem et eum, qui amatur, impellit
et cogit, ut omnem coram ponat in studio virtutis et sapientiæ.
Stallb. Eodem modo verba intellexit Scbleiermacherus in convers. 405. *. indem er den Liebenden nothiget
viel Sorgfalt auf seine eigene Tugeud zu weuden, und auch den
Geliebten. coS ix tov itctpaxpT/ fia. Schol. habet:, ix tov
avxopatoVf ix tov itpoxeipov. Apposite Stallbaumius ad h. 1. Xenoph, laudat
Hell. I. 1. 21. A £yeiv ta p\y anu tov nctpaxprjpof, ta 6h
fiov\ev6atp£voi'S* Non dubiam est autem, quin additis his verbis
Pausauias excusare voluerit orationem suam, quam elegantiorcm atque
politiorem edere potuisset, si ad eam rem aliquid otii datum
fuisset. Ilavdaviov 8e tfavdapkvov. De sophistarum irrisione hic
agi, qui similes sonos verborum studiose quæsiverint, iisque
orationem suam exornaverint, conseutiens iudiciom est interpretum omnium.
9ed non verisimile est, Apollodorum TIavdavlov 81 7Cav6af.ie.vov
verbis ita usum esse, ut ad Pausaniæ orationem non respiceret, in
qua illius studii sophistici nullum vestigium reperitur. Præcellit
autem hæc oratio præ ceteris verbositate, ut non videam equidem, quid
obstet, quominus in hanc verbositatem Tlavdavlov navdapkvov verba
directa esse censeamus. Fuerunt, ut ipse Apollodorus indicat
sequentibus verbis, magistri dicendi, qui similitudines verborum
discipulis commendarent. Sed commendarunt eas ita, ut quibus aliquid efficeretur,
quod modo indicatum est esse h. 1. iuanis cuiusdam verbositatis
satis acerbum vita- 6'siv fiiv Agiarorpccvij Xiyuv, t v%dv 8e avta uva
rj vno srAijfffiov^s rj vito rivos allov A vyya liaitmraxvlav xal ov%
olov re elvat Xiyuv, aAA’ tliteiv avii tbv iv z)j xarto yag avrov rov laxgbv
’E(>v!;!pa%ov xcaccxeia&ai r £l ’EQv%l(ia%s, d mulos d ij
itavOai pcriiim. Non igitur illos dicendi magistros
Apollodorus carpere voluisse censendus est, ad quorum præceptum ipse verba
sua composuit, sed eos commemoravit tantummodo, ut eorum auctoritate
dictionis iusolentiara excusat et. Restat, ut de conversione verborum
Tlavdavlov Sl navdapivov dicamus: Schleiermucherus exhibet; Ais nun
Pausanias ausgesugt hatte. Schulthessius habet: Nachdem ntm
Pausanias pausirt hatte. Astius verba reddidit: Nachdem Pausanias
eudlich geendet, quæ couversio Orellio displicet, quod nimis longa oratione
Pausanias usus esse dicatur. Sed ea ipsa de caussa Astiaua illa
conversio r.obis magnopere placet. Est tamen nobis, qnod Græcis
verbis mugis respondeat, quod si durias videbitur atque minus
elegans, non magnopere dolebimus, quippe exhibituri, quod revera
excusatione indigeret tg ov dotp&vx Ais Pausanias nuu
ansposaunt hatte, ovTGodl oi do <pol . TovS tiocpouS
dicendi magistros esse, supra indicatum est. vide quæ de docplaS
notione annotata sunt $4.
SI avrcp riva ii vyya. Scbol, ad h. 1. varias singultus
caussas laudat eiuaque sanandi modos studiosissime refert, quos hic
repetere longum est. Unum hoc ex eius annotatione depromam, quo prndentiores de
Aristophanis voluntate certiores fieri possunt: zo rov A vypov
dvpnzcopa irtiylvezat tgj dtopaxoo Sta 7t\ij pojdtv rj xiv od div
r) if>v % iv, iviote xal dia 8rj£,iv Spipe arv vypo)V xal
(pappaxoaS&v zalS noidztdiv. Pluribus de Aristophanico singultu
dicturi sumus in Commeut. de Symp. Platonis, ad quam lectores
ablegamus, iv x y xdteo. Hæc est lectio codicum plurimorum.
Vulgo iyyvtdzcD legitur, quam lectionem Astius retinendam censuit.
Frustra. Non enim de vicinitate hic agitor, sed de ordine sedentium;
quandoquidem Eryximachus præcepit: Zxadrov \6yov eltceiv hcaivov
"EpcjroS ini 8e£,id. Sæpissime autem ivzoS, iyyvS, iv x\j xdra>,
iyyvrdzco, similia, commutata reperiuntor in libris, ut non
defuerint, qui etiam Lachetis loco ditficiliimo 187* $• 13.
iyyvzata vocem mutandam censerent. Beue tamen id habet eo loco. Verba
sunt hæc: ov poi Saxeis elSivai, dzi ds dv iyyvzata 2a)xpdzovS
y A oya>, c Zsnep yivet, xal n\r/— Qid^y SiaXeyopevoS, quæ verba
quoniam nullo modo explicari possunt, in hunc modum emendanda suut: ut;
poi SoxeiS eiSirai, ori ds av' iyyvzata 2iuxpdzovS ift A oyoj, &snep
yvvatxl nXrjdid^et SiaXeydpevoS, fis xijg Ivyyog, q liysw vxig Itiov, smg
av iyd xavCafiai. Kal xov ’Egv£liia%ov slntiv, 'Alia xoiqe a dfitpoTSQa
tavxa. iyd fiiv ycig igd iv xd <5(5 fiigsi, 6v 6’ insUlav xavtiy, iv r
a ifid' iv a S’ av iyd liyca, idv fi iv <Soi iftihj dxvtvOxi l%ovxi
aolvv %go xa\ dvdyxij av ro3 x.r.X, Agitnr autem satis lepide de
mulieribus, qui severissime in virorum suorum vitam inquirunt, neque prius ab
interrogando atque explorando desistunt, quam omnem vitam, quomodo
gesta sit geraturque, cognoverint. Verba convertenda sunt : Du scheinst
mir nicht zu wissen, dass wer dem Socrates zu Leibe geht,«
der gleichsam mit einem eifersuchtigeo Weibe anbindet, und er muss,
wenn er auch vorher -von etwas ganz andcrm zu reden^begonnen hat, ohne
Aufhdren sich von ihm im Zirkel herumfiihren lassen, bis er sich
endlich vervrickelt, und gesteht, wie er ietzt lebt und wie er geiebt
hat. dixaio? el rj navtial pe x. r. X. De SlxaioS vocis
significatu supra dictum est 6, Male Ficinus in conver», exhibet: O
Eryximache, tua tunc (nunc?) iuterest. Ceterum dixaio? h, 1, Eryximachus
dicitur duabus de caussis. Nam medicus erat, ut siugultui mederi
posset atque a dextra sedebat, ut ad eum perveniret dicendi munus, si
Aristophanes, quominus ipse loqueretur, singultu prohiberetur. Quæ
sequuntur verba, eoo? av iyco itavdoofiai abundantia quadam laborare
videntur, quandoquidem personali prouoraine facillime carueris. Cave
tamen id mutandum censeas aut delendum. Dicturus Aristophanes erat; Dicere tnte
debes, donec ego possim. Sed inter dicendum factum est et hic et
alias haud raro, ut, cum structura verborum ad verbnm comparata sit, qnod
scriptor iu mente habuisset, pro illo verbo subito aliud poneretur,
quod cum incepta structura verborum mions Cfcuveniret. Optime igitur
se haberet scriptura hæc: 7/ Xlyetv vnlp ijiiov 7 Eoo? av iyoo
Xiyeiv dvvoopai, sed non minus bene dicitur Ego? av iyoo rfau(S oo fica. idv ftiv 6o i
i$iXp el /i r/. idv fiiv præcedente scriptum exspectaveris idv 8i
y ut legitur iu Piat, Protag. 848.
A. idv fisv fiovXy Exi epoo rav, Etoipo? elpi 6ot napiXeiv anoxpivopevo ? •
idv fiovXy, 6v Ipol ndpa6x£y nepl co v petaS,v inctv6ape$a 6ie
B,wvxe?, rovroxs’ reWtf iniSelvai. Passim annotatura est ab
interpretibus, el interdum poni idv præcedente, eiusque rei caussam
indicare studuit Engelhardtus ad Piat. Menex. 237, ed. non satis, ut
videtur, veterum scriptorum voluntatem assecutus: particulæ idv, inquit,
inest notio exspectationis manifestum fore, sitne id, tjuod hypothetice ponimus,
necne. Si ergo duæ res hypothetice opponuntur, iam tufjicit, semel
hanc notionem additan¥ esse, et quidem priori membro, quia id prius po
- vov ituviGftai v) Avyl' tl 51 (ilj, vScezi uvaxoyxvllæ Oov. d S’ aga
itavv lo%vga Idziv, avaXujiijv zi zoiovzov, oim xivfacus av zqv (uva, itzagt'
xal lav zovzo nere solemus, quod nostra magis interest ;
superflua hæc notio in altero membro est.* Nos sic statuimus. Ubi idv phy idv
6e ponitur, duæ enuntiationes hypotheticæ sibi æquiparantur, in
quibus, quod fieri ponitur, idem facile fieri posse certis quibusdam de
caussis exprimitur. In æquiparandis enuntiatis veteres te T £ particulis
sæpius utuntur, quam fiiv - 8£ t igitur sæpius idv TE idv te
reperias, quam idv phv idv 8£. Exemplum habes Symp. 184. B, init.
Pro altero iav veteres scriptores etiam si posuere. Sic legitur noatro loco idv
phv sl Si, nusquam cutem £dv te eX te reperias. Colligitur inde, el
post idv positum non eiusdem potestatis esse atque iav præcedentem
particulam, sed alius, quæ cum 8£ adversativo commode consocietur, non
item cum te vocula, de cuius potestate supra diximus, conveniat. Ut
paucis dicam, iav poni aliquid signiiicat,H|uod fieri posse cogitatur
certis quibusdam de caussis, el cum adversativa particula coniunctum
exprimit id poni, quod contra exspectationem revera contigerit. Ad
nostrum locum ut revertamur, dicit Eryximachus : Vide, an tibi ditvtv Cz
l ixovTi h. e. animum reprimenti aliquod tempus singultus abeat, (et
credo, fore, ut abiturus sit, experientia edoctus) sin vero minus h. e.
wenn dcrSchlucken aber gegen ali es Erwarten wirklich nicht
weiclit..cf.Plat*derep, C. pvypeta 5* avTOlf XOLL Svtiiotf
TJ/V Tt6\lV 8ypo6la jtoieiv, idv xal ?} TIv$ia B,vvavaipy (neque
dubito, quin id factura sit Pythia) coS daipodiv’ ei 8h py
(&z.£,vvaivaipEi h. e. contra exspectationem non, revera non) eoS’
EvSatpoCi te xal SeoTZ, Hoc dicendi genus quid diflerat ab eI eI oh pi/ sponte intelligitnr. cf.
Piat. Churmid. c, 14. Heind. ed. 190. eI ovv Coi <pt\ov, i$£X co
Cxoieeiv pera Cov • ti d£ p ?/, idv. Adde quem Stall— baumius
laudat ad PJat. Piiacd. p v JB8. ed. Isocrat. Archid. 44. #11. ed.
Lang. idv phv yap iSiXcopEv djtoSvjjCxEiv vithp t&v dixalcov aCtpaXdjS
yplv iZtCTai r,ijv m tl 6h <pofiySyCope$a tovS xivbvvovs x. T.
A, Ceterum post y Xvy% supplendum censent ev %X £t Minus nobis placet hoc
explicandi genus; meliorem explicationem iu conversione huius loci
dedimus. v 8 aTt av axo yxvXladov. Schol. habet: dvaxoyx vXiuCai t
6 xXvtiai ryr cpdpvyya } d Xiyopsv avayapyapiCat . oXoo x ivyC aiS
dv Tyv piva ♦ Vulgatum xivyCaiS, quod codd. omnes exhibent,
et Athenæus servat V. 2. 187* iv 8h Tofis xnto&yxaiS tov xap
tpovS > tva Tyv piva xivy6a$ TtTapy, itapiypt % mutatum in
xvyCaiS apud Stob., Florii. Tit. 98. 542. reperitur. Eam lectionem cum
aptiorem censerent Wyttenbachius, Creuz. ad Plot. 2 noirj6]iS «Jfal
ij 5lg, xal sl itaw 1 <S%vqu t<Sn, 3iav~ (Sectu. Ovx av
cp&avois liyav, cpavai xov ’A QKScocpavi j' ly w di Tttvra noti^a.
Einuv 6rj tov ’Eqv!-!iikxov' de palent,», Astius, alii, nemo luit
excepto Riickerto,. qui vulgatam lectionem defendere atque in textum
revocare auderet, Riickerto autem tutius visum est retiuere, quod libri
darent, a a tque nisi bonum, at. non absurdum esset. Aliud nobis de
vulgatæ lectionis præstautia iudiciutn est. Kivei v nimirum nou SIGNIFICAT solum
movere, sed movere ita aliquid, ut id se moveat. Sic iu AMORE verbum
usitatissimum, adhibeturque, ubi aliquis ad nequitias allicitur, Pari modo
in proverbiali dictione dicitur pijxiVEiv, tov ev 'heIjievov videlicet,
ne is, qui moveatur, ubi motum se senserit, moventi molestias
paret» Iam vides xiveiv r?/V f)lva esse, movere nasum atque
-excitare ita, ut se moveat h. e. ut oriantur nxappoi, Bekkerus
xvjfdaio habet, quod apud Stobæum legitur. Sternutatione mota pelli
singultum probatur Mippocr* Aphor. VI. 13- t; 7to Xvypov £*opivaj
ittapfiol iitiyEvopEvoi Auov6i xov Xvypov. xal eI 7tavv
l6xvpa idxiv . De xal el et eI xai part. ita disputavit Heind,
ad Platon. Gorg. p, 509. A., ut negaret, couditionulis
enuntiati seutentiam mutari, sive xal eI sive ti xai scripseris.
Consentit cum Heindorfio Matth. Gr, ampl. T, II. 1252. Nostra verba
etiam t um, si vel maxime pervicax sit, cessabit Eugelhardtus interpretator
5 rectissime idem de xal el et el xal purticularnm discrimine
disserit ad Apol. Socr. pag. edit. 196. Ex eius annotatione hæc
laudare iuvat: el xai rem aut ponit, aut indicat fieri posse, ut
ait, ita ut latiue reddendum sit quamquam, etsi vel quamquam fortasse.
Kal eI semper de incerta hypothesi usurpatur, quam sive ponit aliquis
sive non ponit, tamen id fieri oportet, quod in apodosi ponitor. ovx
av q> 5 av o tG Xiyoov. Schol. habet: ini ccor eIg 5 T$paG ayovTGJV
aZioatilv tivoG //>/7 tcj nipas iiei^EvxoS avx\j. Proprie verba significant:
Mit dem Reden kannst du nicht zu frxih komme^ h. e. quin statim
loquere. Hæc annotavi, ut liqueret, interrogandi signum ab hac dicendi
formula non abesse non posse, quod in Phædone positura est apud
Stallb. p, 100. C. akXa prjv, l(pr\ o KifirfG, coG 8 i86vtoG 601
ovx av cpSavoiG itepaivav ; eIkeiv 8\ tov 9 Epv%l/ iaxov .
Eryximachus medicus, qui nunc dicturas est, Acumeni medici filius,
Hippiæ auditor ana cum Phædro aliisque fuisse traditur Piat. Protag. 315.
C., Phædro AMICUM fuisse discas e Piat. Phædr. 268. A., ubi
Socrates cum Phædro colloquens el xiG, inquit, 7tpoGE A$qjv t (3 kraipfp 6ov
’Epv%ifjiaxcp V ‘&^ 7tar P' t &VXQV ! 'Ahqv /.ievco tircW x.t.
A. Cap. xn. AoxeZ roivw fio i ccvayxcaov tivca, timSi/ Tlav186 6avlag
OQ^rfias htl rov kbyov xabag ov% txuvas aiteteXeGe, 6 s Zv ifis XEigaGftai
teAos htifrElmn rc5 Aoj/gj. tb fisv yag Saikovv tlvai xbv "Egara
SoxeZ [ioi xaxaXco ? ov x Inavco?. Ex Eryximachi sententia
Pausanias rectissime disseruit de duplici Erote atque de utriusque
dei natura, minus recte de erotica vi locutus est, quæ vis latius pateat,
nec solum in animis mortalium, sed etiam ia universa rerum natura eillcacissima
conspicietur. Respicit autem, Stallba umius ait, Eryximachus haud dubie
ad nobilissimam illam et inultis, ut videtur, posteris temporibus
probatam sententiam vetferum quomndam FILOSOFI, qui statuerunt elementa
totius rerum universitatis inter se pugnantia per concordiam et amicitiam
( tpiXiav ) esse inter se conciliata et in ordinem redacta, vid. Arist.
Metaphys. I. 4. et quos laudant interpp. ad Aristopli. Avv. v. 695.
seqq. zcAo? iniSslvai rc3 Ad' y<*>» * EitiSEivcti ex
artificum officinis depromtura est, qni eam reliquum corpus
sive hominis sive animalis arte elaborassent, capite ad postremum
elaborato caput imposuisse dicantur simul atque opus ad finem
perduxisse. IJæc formula iam apud Homerum reperitur II. r, 107.
tfjEv6xrj6Ei? ovd* av re xiX o? /iv$cp imSfoeiS. Adde Piat. Alcib.
I. l^D. xov Tccv yap Ooi arfJthov xcov Siaro?/juarGjy x JX o?
inite^r/vat avev i/iov advvaxov. Cratyl. S95. A. xivSvvEvei yap
xoiovroS xi? tlvai 6 'Ayapkpvcav, olo?, a av dcZeiev avufj 6ia7iov£i6$cn
xal jtapTEpEtv, riXo? inniStl? xol? SoZatii di’ a pEtrjv. oxi
< 5 £ ov /iovov &6xlv seqq. Schleiermacherus convertit: dass er
aber nicht a Ilein iiber die Seelen der “Menschen w altet in Beziehung
auf die schonen, sondern auch auf vieles Andere and auch in
allen andern Dingen Quæri potest primum, quid sit id,
ad quod, præter pulcros homines Eros in animis hominum
insitas pertineat. Deinde si Schleiermacherianæ conversionis sensum
Eryximachus exprimere voluisset, haud dubium esse potest, quin
dicere debuisset ov /iovov idrlv in\ tat? Tpvxai? xcov av^peoTtcov ctXXd
yioct iv xol? aX~ Xoi? Quoquo modo verba specte*, distorti quid
enuntiationi huic inesse senties, quod deleto xai post rtoXXa
posito optime removeri potest. Verba nimirum per chiasmum explicanda
censeas, nt non solum in animis hominum formosæ iuven— tutis, sed
etiam aliarum rerum multarum Eros in aliis rebus habitare
dicatur. kag SicXla&KL' on 8s ov (tovov Ifiriv ini taig cjivya lg tav
av&Qconav jrpog rov$ xcdovs, dii-cc xal tiqos «AAa 3Coi-i.cc xal iv
tolg ai.i. 0 tg, rolg re Oci^aGL tui/ ndvrav %d>uv xcd tols iv ry yy
tpvofievois, xal, mg fjtog tlntlv, iv nccGc tols ovGl, xa&toQuxtvaL
ycoi 8oxa ix vfjs luTQLxrjs, rijs ryitxiQag TeyvySt wg (dyas xal
&av{ia<St6$ xcd ini ndv 6 fttog ttLvu xal xaz’ B Posses
etiam hac ratione verba emendare: ort ov [IOVOV ini x aiS
ifwxcfis tgjv txvSfjQQitoav xaz 7 tpos xov? JutXuvS', a XX a xal
npo? aXXa noXXa xal iv toiS aXXoiS x. r. X. Hæc olim scripseram.
Sed neutra mutandi ratio nunc placet et omrfSa bene habent, modo Moi
post itoX Xa positum non und sed aach interpreteris. / co?
Eno? elneiv, vide annot* 63- Schol. ' autem hæc verba explicat: gg?
maivExai, cbs iv Xoycp sinetv, addmjue: xovxo dxVM ar ^ £taz Kapa
xois na A aioi? xal cJ s e in st v EnoS xal eo? inoS einetv xal co?
ino? (pavai xal guS’ opavai inoS, Exi dfc xal Sia pia? Xi~ %egoS
ixtpcoveixai, olor goS <pavai xal as slneiv. drpial vei 81 x 6 avxo . ol 8s
<pa(5iv av xi xov co ? <p aiv ex ai xeiC$ai i f avxl xov ooS iv A
oycp e in Eiv . Converterim verba : in den Korpern aller 1 ebenden
Wesen und in den Erzeugnissen der Erde, und, ich vage es zu be
haupten, in alleu Dingen, Adhibentur nimirum verba ilia, ubi
aliquis aliquid dicturus est, quod fidem hominum superare, ipse
sentit, go? ftiyaS xal 6x 6 5. Stallbaumius in his,
in quit, ~co? significat nam, quippe, usu haudquaquom infrequenti.
Male. Præcedenti protasi, cui apodosin Eryximnchus præmisit, altera
apodosis additur, alterius potestatemquæ amplificat et auget. Hæc
verborum structura ex oratorio genere dicendi depromta est. cfr. Apol.
Socr. p, 20. C. o t; y ce p 8 rj nov dovye ov8ev xgov a XXgov n eptxx
ox e pov np ay /xax ev opivov, ixetra xo6avx?j (pqprj te xal Xdyo?
yiyovtv, e i /ir/ xi Enpaxxs? aXXotov rj ol noXXoL Compara cum
his verbis Symp. 211. E. xi 8i)xa, iq>7j,oio[iE§a, sl xod
yivoixo avxo x 6 xaXov i8slv eIXi xptvE?, xa$ a pov, agtxx ov, aXXa /n)
dvdnXeaov uap xgov te avSpoDnivGDV xal XP&p areor xal dXXi)? noXXijS
epXvapia? $V7]T7] ?, a A A* avxo xo Seiov xaXov Svvaixo pov oei 81?
xaxt8 Etv, Adde Cicer. Orat, pro Rose. Amer, e. V, §. 14. Atque ut
facilius intelligere possitis, ludie#*, ca, quæ facta sunt, indigniora
esse, quam hæc sunt, quæ dicimus, vobis exponemus, quo facilius et
huius hominis innocentissimi miserias et illorum audaciam cognoscere
possitis et rei publicæ calamita- av^gajuva xal xara &na
jigdyfiaza. ccq^oucu Se airo rijg Icczgixfjg ktyuv, iva xal ngta^eva(iev
zr/v zt%vi]v. 'H yag (pvGig rcov Oafirczav zbv Sutkovv
"Egena zovzov ex,ei. ro yag vyiig tov tidfiazog xal ro voCovv
buo7.oyoviii.vag ezegbv re xal avvftoiov eozi. ro Se dvopoiov avofiolmv
izci&vfiei xal ega. akkog fiev ovv o eztl za vyieiva egag, akkog 6 e
b tjtl ra voOibSei. eCzi Si ), dgneg agzi JIavOaviag ekeys zoig
tem. Huic loquendi generi non adnumeranda sunt verba Alcib. II* 138.
B., quæ sunt, qui corrupta censeant ; sed ut clarius videas,
corruptelæ indicia ipsis nulla inesse, hoc modo disponenda sunt :
ooSKEp TOV OiSlnovv avzlxa (padiv ev&ad$ai xoAxgj 8ie-> A sdSai rd
narpifia rovS vleiS’ l£,6v OVTCk) TC OV TZCtpOYTGDV aVTGJ xaxoov
anozpomjv riva tv£,a~ ti$cu, crepa npoS roiS vitap * Xov6i
xaxypdzo. xal ini nav o5£o?. Ne forte ad SavpadxoS
supplendum censeas idriv et scribendum xal cjS ini nav, tria dei
epitlieta sunt: magnus, admirabilis, late potens. Dicitur
cutem ini nav xeivet pro ini nav teIvov idriv vid. annot. 87. Sensus est totius enuntiationis: Dass er
aber uicht blosden See1en der Menschen in Beziehung auf das Schonc,
sonderu auch i u Beziehung auf vules indere auch den anæren
Dingen einwohnt, sowohl den Leibern der gesammten Thierwelt ais den
Erderzeugniss e n and, ich wage es z u sagen, a 11 en nur
vorhandenen Dingen, glaube ich aus der Medi cin, meiner
angestammten Kunst, ersehen zu haben, dass ^ros s nnd wunderbarund ei n flus s
reich auf alles der Gott ist, so in mgnschlichen, so in
gottlichen Ange1eg en h eiten. Ut n(#tro loco ab hominibus ad animalia, ab
animalibus ad mineralia transitur, hæc tria autem verbis comprehenduntur
: ndvra z d ovra, eodem modo in Riædon. 70. D. legitur : prj toivvv
xar avSpGoncov dxonei povov rovro, aWa xal nara Zwgdv navrojv xal <pv
tgov xal BtvWiffidrjv. odanep ix& yivediv, nept navtcov ideafiev, ap
ovzojdl yiyvetat ndvra. iva xal n p ed fiev gdjjlev .
Explicat Schol. ad h. 1. npe— dfiEvcopev npozipeopev, peyaXvYGOpEV.
npEdfieveiv riva est aliquem ut senem venerari, alicui ut seni primum
locum attribuere. Non iniuria Phædrus dixit Symp. 178. B. zo yap iv
rols npedfivrarov slvai [ov]
rifiiov ; Eryximachus autem dicit: ut simul primi loci honorem nostræ arti
attribuamus. Kai enim ita explicandum est, ut proprie verba audire
dicantur: iva xal A eycopsv nepl xovzcdv xal npEdfie.voDfj.Ev x. z.
A. (i\v clyadoig zcdov xaQl&Gftai rtdv kv&qcojt av, roig c di
axolaOtoig alOxgov, ovra xal Iv avroig roig GcSftadi roig fiiv dyadoig exkGtov
tov Ga fiarog xai vymvoig xcdov yaol^iGxTui xai dii, xai rovro iGnv a
fivo/ta r 6 iatQixov, rois di xaxoig xai voGadiGiv alGxQov r e xai dii
dxaQiGrtiv, it iiii.Xu ng nxvixog tivai. tori yctQ latQixtj, tag Iv
xiipaXaia ilmiv, ixiGr^i] rav rov Otoiiurog igamxav nQog xXtjGfiovTjv xai
xivuOiv, Itepor re xal avopotov. Rectissime annotatum est ab
Astio et Stallbaumio, Thierschium frustra scribendum coniecisse
PrzpoY ti xal avopoiov. Nimirum Zxzpov h. 1, non alind sed
diversum est, quæ verbi signi' ficatio non rara apud Platonem, cfr.
Alcib. I. 11 4. B. xorzpoy 81 ravrd i6ri 8lxaia rz xal
<Svp<pkpovra, y erzpa. Adde Piat. Protag. 833. A. notepov Xvdcopev rcJ v Xoycoy; ro fy M juoror
Ivavtiov zlvai, y ixetvov, iv cp iXkytro at ep ov etvai
daxppotivvyC do<pia : xal irpoS rep trzpov zlvai xal
avopoia x. r. X. xaXov x a pineti Sai tgoy txvS pant oo y.
Verba rdov ay SpconcoY seiuncta snnt ab iis rerbis, e quibus pendet rolS
p\v ayaSoiS, ut pondere augerentur. Huius exemplum structuræ
verba aunt 178. C. o ydp XPV av~ $pG07toiS yytZ6$ai nayroS
rov piov rolS pkXXovdi xaXcuS pia$<5e<5$ai x.r.X. Urgendum
autem prounntiando est tgjy dySpeoTteoY ideo, quod, cum Pausanias
in hominnm tantummodo animis dixisset Erotem versari, Eryxixnachus
contra etiam in corporibus habitare deum narret, indicandum erat atque
demonstrandum auditori, quibus modis ab illius oratione medici
oratio, diflerret. xal rovro Idrtv gj uvopa ro larptxdv h. c.
und darin besteht das Wesen dessen, was wir das Medicinischo
nennen. Prorsus eodem modo 185. B ovrco nccynoS yz xaXoy apztyS y Zyejicc
xapiZe6$ at. Ovr 6 S itirtY 6 fijs OvpctvictS SzoxPEpaoS xal Ovpd YtoS X
. T. A.’ Ad ea, quæ insequuntur, apte laudatur ub interpp. Hippocr. De
morbo sacro sub Cu. Xpy py avZziy
r d vov6ypara, aXXa <5 iczv8ziy rpvxztv, 7rpoS<pzpovtaS ry yovCco
to' itoXepicoraroy kxatfry, pt) r 6 epiXoy xal 6vvySZS * vn 6 ptv ydp
T7/S' CvYijSEiaS SdXXzi xal aij&z-, rai f vito 81 rov noXzplov
<p$lvzi xal apavpovrai . %6rt ydp larpixy. Hippocr. de flatibus
: r d IvavricL rc oy irarrloav itiriy Irjpara. larpixy ydp
i<Sn xpoCSeCif xal d(pa{pz(itS‘ dg>aipzOiS plv rooY v 7f
zppaXX oYroyy, 7tpo6$f6iZ dlroor iXXzin ovrco v' o Ss xdXXidra rovro
noizcov apitiroS lyrpoS. Articulum ne desideres, omittitur, ubi per
se positum spectatur nomen, cfr. Piat. Lach. 191. c. 18. rovro r
oiyvv alriov iXeyoY, das also 9 130
riAAT&NOZ xui 6 Siayiyvmoxav iv zovzoig zov xakov re xal
D aioxQov " Egaza, ovzog lottv 6 lazgixdzazog' xai 6 jitrajidlkuv noicdv,
dgze dvri zov tzigov "Egeor og zov tregov xzrjOtta&cu, xal ot<j
[irj bveOuv "Egcog, dii <5’ lyytviafrcu, IxiOzo^itvog i/XTeoiijOai xai
ivovra ifcksiv, aya meinte icli mit dem Worte altiov. Alcib. I. 133.
c. 57* o 87 } xal xo pijv xaXovjtev : Was wir auch mit dem
Worte xop7j bezeichnen ; Symp. 196* C* civai ydp opoXoyEitai
6a><pp 0 6VY7J tO XpOLTElY IjdoVGJY xal iirt^vjiuav, dcun unter
der Be/.eichnnng: 6coq>po6v V7j wird allgemein yerstaaden
Itaque hoc Eryximachus dicit: Es ist namlich, was wir * iatpi X 7/
» neunen, der Hauptsache n a c h cet* xal o diaytyvcSdxcov iv
tovtoif. Difficillimam esse atque gravissimam morborum e symptomatis
petitam cognitionem, quam diagnosin medici vocant, iutelligunt etiam ii,
qui artis medicæ imperiti sunt* xal 6 yi Et a ft aXXeiv
not djv. sc. td i porrixa tcov (jayiaTCJV j hinc post cJsre supplendum
est td tioopata. Cavendum est enim, ne quis tov £T£pov subiectum esse censeat
enuntiationis» Quæ sequuntur verba a xai incipientia, præcedentium verborum
explicationem eflicinut. Sensus est : Wer die Neig u « gen der Kdrper
so umaodert, dass sie anstatt der einen Neigung die andere erlangen
d. h. wer es verateht, Korpern eine Neigung einzupflanzen, die
ihnen nicht einwolint, aber ihnen c i n w o hnen muss, und die einwohnende, die
nicht einwohnen darf, heraus zu treiben, iitidtapEvoS i/iTtoiif 6ai xal
ivovta IB,eXeiy. > Quod de duplici Erote hic dicit Eryximachus,
Socrates de morbo profert in Piat, de rep. I. 333* E. ap * ovv xal
vodov o6tiS 8eiyoS <pvXatia65ai xal ptj Xa~ $etv, ovtoS deivotatoS
xal iyutoirj6ai, quem locum interpretes propter xal jutj XaSeiv
verba vario modo sollicitarunt. AaSeiv, quæ vulgata lectio est,
rectissime e duorum codd. auctoritate in TtaSitv mutaverunt. Non est
autem assentiendum Stallbaumio xai ante pnj TtaSetv delenti. Nodov
<pvXd%a6$ai positum habes propter antecedentia : ap * ovx o natabat
SeivotaroZ iv pdxy ritE nvxtixy tltE tivl xal dXXy, ovtoS xai
<pvXaB,aOSai, quæ si non præcederent, pro <pvXd£,a6$ai Socrates
alio verbo usus esset, quod cum YOtioS nomine melius consociaretur,
Veritus autem, ne quis yotiov tpvXdgatiSai non satis iutelligeret,
accuratiorem explicationem verborum statifei addidit, quæ in verbis xal
yirj TCo&EtY continetur. Kai igitur explicativum est, atque hoc est,
id est, significat. a y aS 6 Z dr 8 tj p tov py 6 i. Ad
8 yfiiovpyoS Stallbaumius i .e. ttog 'Sv rft] drjiaovQyos. SsT yag Si/ rn
SjftuSut mna iv tcj Softari fpD.a olov t ilvcn noteiv xal Igiiv
akfo)>.av. ?< ito lybiOta tcc Ivavxudtara' 4 'vzqov itio fio),
zixgdv ykvxtl, $>]quv vyQtjj zavra rcc roiccvra. roinoig • ime
uj9elg "Egma iyzoiijeai xal oydvoiav d TjfikcQog E inquit, iarpof.
Sed /admodum hæc verba languerent, si præcedente superlativo
sequeretur dyaSoS larpof. Eryximachus ab artis medicæ theoria ad
praxin transit ita, ut, cum larptxuraror appellasset eum, qui malum et
bonum Erotem in corporibus dignoscere posset, aya J3oV drjpiovpyor
practicum medicum vocet, qui medicina adhibita malum Erotem e
corpore removere, bonum in corpus immittere possit. <pi\a olovr
elvai notat v xal i par aWijX&v . Sublatum discrimen vides in
Eryximachi oratione, quod intef (piXt~ir t <piMa f q>i\o$ et Spei
S*, ipdr exstare supra annotavimus p.69,quibuscumcf.annot p.lS2. Docemur
autem hoc exemplo, qui Hat, ut vocabulorum significationes vergente ætate
sæpius immutatæ sint. Verba nimirum quasi alSaXa sunt cogitaudi
rationis, quæ ratio ubi mutatur, corrumpi necesse est atque perverti verborum
significationes. narra rar otavr a. Wolfiu* asyndeto offensus xai
ante narra ponendum coniecit. Possumus nos quidem in eiusmodi
dictionibus copula non carere, qua propter Schleiermachenis ia
conversione und a lies dergleichen exhibuit. Verum non solum Græci sed
etiam Romaui copulam omisere, quippe efficatius eo
indicantes, verba narra ra rotavra eiusdem potestatis et iuris esse,
atque præcedentia, quæ dOvrSercjS enumerantur, exempla, cfr. Gorg, 503*
E. olor tl fiovhet idatr rovS ZwypaqjovZf rovS oixodo povS f rods*
ravnrjyovS, rov£ dXXovS ndrraS SrjpiovpyovS ortiva fiovXai avrdUr.
Demosth. Orat, pro corona c. 74., quem locum Stallbaumianæ industriæ
debeo: para ravra dvdrdvroov olf ?}r impeXlS iph xax&S notetv,
xal ypacpds, tvSvva?, tlsayytXlaS, narra rotavra inayovrt&r x.
r. A.Verba mxpur yXvxti a sciolo quodam addita censent, præsertim
quum in nostri loci repetitione non reperiantur 188. A.,
Astiua Stallbaumius, Riickertus. Atque Riickertus quidem, quatuor hæc,
inquit, frigidum, calidum, siccum et humidum t sæpius in
corpore esse diversasque eius mutationes procreare dicuntur : at
ntxpoV et y Xvxv in corpore huntano quid sibi Velint, non intell
igitur. Accedit, quod injra p, 188. A. ipse E ryx irn achus
repetens huius loci dicta cætera enumerat, haec omittit . Cavendum
est, ne quia his assentiatur. Nimirum 188. A., ubi nixpor yXvxal
verba non reponuntur, ne poterant quidem apte poni, quoniam anui
mutationibus, de quibus illic sermo est, neque cum acerbo neque cum
dulci qnicqunm commercii XQoyovos 'Aoxkijjuoe t <Zg <pa6tv
oTSe o i xoiijtcu xal iyu mi&ouat, 0vvt<Sti]6E rr/v ijfUztQav
ze%vt)v. est. Nostro contra loco verba i['t'Xf)6v Seppry, itmpov
yXvxtt, Bypov vypcp, Ttavxa rd xoiavxa nou corporis conditioni
describendae, sed explicando inserviunt praecedente verbo xa
ivavxiaoxctxa. Sensus est totius enuntiationis ! Er muss namlich das Feindlichste
ira K d rper sich befreunden lasse n u n d zu gegenseitiger Neigung
umstimmeu kdnnen. I c h verstehe ab er «n ter dem Worte iv av xt cjxaxa
(ride anno't. 129.) dic reinen Gegensiitze: kalt und warm, bitter
nud suss, trockan und feucht, und alles dergleichen* Ceterum
ne quis forte putet itavxa xa xoiavxa verba rectius poni, ubi duo
exempla aliata sint, quam ubi tria posita repenantur: legitur in Piat*
LEONZIO (si veda)., quem locum Heiudorfius laudat. D. ixitopi&w, iar
plv xeivy xa doipata yjpcov, dixia idv di fnyco, Ipaxia, dxpGopaxa,
vxoStjpaxa, aXXa, gjv epxsxai CoSpaxa eis imSvpiav. Dubito autem,
num reperiatur locus, in quo duobus tantum exemplis laudatis zdvxa
xa xoiavxa, dXXa t simileve sit positum* zovxoiS Itci dxtjS
e/f seqq. xovroiS ad tu ivavxtcdxaxa referendum est, non ad singula
xoov iyavxiooxdxcDV exempla, quae non nisi ad explicandam
vocem xa ivavxuoTaxa apposita sunt. E p coxa i pno irj d ai
xal 6 pov oiav . Supra iam annotatum est ad verba cptXa olov x
iivaixal ipdv dWr/Xcjv, signi» beatum verborum (ptXelv et €pav
t <piXia et £poj£, similium, in Eryximachi oratione prorsus
mutari, "EpeoS igitur nostro loco nihil alind siguificat, qn
<m rerum sibi repugnantium concordiam. Huius nominis vim ipse
Eryximachus additis xal 6 povoiav verbis declarat, ubi xai rursus
explicativum est: Liebe d. h. Einklang. Si quaeris autem, cur
amandi verbis •> nominibusque Eryximachus utatur, memineris velim,
laudandi Erotis cQUssa orationem ab Eryximacho haberi, atqna eundem
statim ab initio orationis suae ita censuisse, ut etiam artes ab
Erote regi atque per cum esse contenderet, cfr. infra 187* C. xi]v
81 opoXoyiav nadi xov zoiS, GjS7tEp ix£i rj ieexpim }, lvzav$a j/ povdix? }
IvxiSrjdiv, *EpGDxa xal 6 povoiav aXXijXoav ipxon'/dada.
o?8e ol TtoiTjtai dicitur propterea, quod adfuerunt Agatho et
Aristophanes : wie die Dic hterzunft da behauptet» Testantur autem
poetae, Aesculapium medicorum npoyovov esse: artem medicam euudem
constituisse, ut qui res in corpore contrarias sibi conciliant, non
testantur. Igitur minus apte verba Schleiermacherus convertit :
Dass diesen Liebe und Wolwollca unser A h n herr Asclepios einzuflossen
verstand, dadurch hat er, wie die Dichter hier sageu und ich es
glaube, unser e Lunst gegriindet. ”H te ovv laxQMTj, <og
itEQ liya, ituOa dut TOV 9eov tovtov 'xvfiegvutai, agavrag 6'e xai
yvfxvaOttxlj 7f' t s ov v lar pixr}, o)S 71 £ p Xiy cd seqq. Si
scriptam exstaret rj x e ovv latpvkr}, cofnep Xiyoa, nuda. dia xov
$eov tovtov xvfiepvaxai xai yvpvatitiXT] xai yeoDpyia, nihil esset, quod
lectorem olleuderet. Nam et medica ars, et gymn.<stice dicerentur
atque agricultura dei ope gubernari. Accedentibus verbis coSccvxcdS
di, manente Te particula, dicendi genus eilicitur, quod certe minus
usitatum est. Non nescimus quidem, xe di sibi respondere
saepeuumero, sed tum scriptum exspectamus : i/ xe ovv iaxpixi] ....
xvpepvaxai, yvptatixixi) xai yeoipyia GjSavTGoS. Huc accedit,
quod post xi Graeci scriptores di «on admittunt nisi in rei, quae
praecedentem gravitate superat, commemoratione, ut Lutiue convertendum sit: et
vero, et vero etiam. Ea gravitas nostri loci verbis convenire
frustra docet Stallbaumius ad Piat, de rep. II, 367. C. Cave tamen,
quicquam mutarum censeas. Eryximachus in^Hae structurae oblitus, quasi
dixissset ?/ /ikv ovv principio enuntiationis, coSaiixcoS di dixit.
Vide de piv ovv di voculis annot, 23.
Alia ratio verborum est Piat, de rep. III. 494. C. iv xe xy
xmv &K& v x oirjdei itoXAaxov de xai a\Ao$i, ubi plus
ponderis in altera] enuntiati parte est, quam in altera, ut ti * di
apprime respondeat Latinorum cum tum. Adde Piat, de rep. VI. 489. C. ix di xoivvv tovxqov xai iv
xovxoiS ov fiadiov evdompelv TtoXv dfc peyidxy xai Idxvpoxdxtf
dtafioXrf yiyvexat xy tpi\o6ocpioc x. t, A. wSitep A iy<a.
Praesens tempus A iyeiv verbi de sententia loquentis valet,
praeteritum ad praecedentia eius verba lectorem revocat cfr. Apol.
Socr. 17. B. ovxoi piv ovv, cofnep iyco Ai^or^ut mihi videtur)
y xi y oidlv aXySl* elpi]xa6iv. Adde Symp, 221. D. ei ^ prf
apa oh iy oj A iyoo diteixa^oi TiS avxpv . yv pvatix ix?} xai
yecop yia . Articulum haud raro omitti in artium nominibus,
Schaeferus, Ileindorfius, alii docuerunt. Nostro quidem loco eum omitti
eo magis etiam mirum, quod antecedit fj TE ovv iaxpixi] . Si quid
video, non piomiscue veteres artium nominibus aut addiderunt
articulum aut demserunt. Addidisse videntur, ubi de re sermo est, quae
omnibus nota est, vel qbae definitione praemissa nunc innotuit.
Demseruut articulum, ubi de re nondum explicata, aut in universum
de aliqua re dixerunt. Nostro loco artis medicae definitionem
Eryximachus dederat in superioribus, ut de huius artis natura certiores
facti auditores intelligerent, quomodo per Erotem ars medica
dicatur gubernari. Hinc iaxpixi ] verbum articulo insignitum est
utpote definitum atque notura, non insignitae sunt yvpvadtixif et
yecopyia, quotam uon explicatae sunt atque accuratius de-finitae: Die
Arzncikunst nua wird mei ner Ansiclit nacli gunz dur ch diesen
Gott 187 xul yeagyiu. fiovGix!/ de xal navxi xurciSijAog ra xcd
Gfuxoov oJtqogtypvti zov vovv, ori xazct zavza lyei zovtois, ogneQ iGcog xal
'IlguxXei zog (iovXerca Xtyiiv, g f 1 e i t e t, ani gleiche
Wcise auch das, vas Gymnastike und Georgia g en u n n t wird. Ceteram
Sydenliainium audi laudatum a WolGo; Per E u d z w e c k der Arzlieikuust
i s t Gesundheit, und der GymnastikStarke des Korpers. Ab er in deu
Mitteln, lvodurch b e i d e K u n s t e ihren Ziveck zu erreiclien
suchen, indem sie der g u t e u korperlicheu Anlage uachgeben, und
der schlechten e n t gegen liandeln und sie verbessern, sind sie ei nande
i- ganz aualog. So hat auch die Eigenschaft des Bodens Analogie mit
dem Tempcrament des Kdrpers und die vershiede*? lien Gattungen von
D ii n gung mit deu Nahrungiund Anzueimittelu* Eia guter Boden
gewinnt durch eine homogene B e handlung, ein schjechter wird durch
eine entgegenr gcsetzto Bchandluugsart bosser, und iindert se i
ne Icatur. Was iibrigens die M etaphcr von der L i e b e
lietfifit, so brauclit mao diese in d e r Land wirth-r"
scliaft auch h e u t zu Tage* Auch wir sagenreinBaum, einePflanze
liebtdiesen, 1 i e b t j e n Boden. naxa tavxa £xet xovXoiS h. e,
arti medicæ et iis, (|uæ gymnastice et georgia appellantur. Pe xaxpc præpositionis
significatu vide annot. 41. Paullo infra eodem modo 187. E. xal iv
pov6ix\ \j 6t) xal iv iaxpixy Xal iv xoiS p:AA oiS itd6i sc. artium
nominibus sive terrestrium sive divinarum. cjSirep iticoS xal
'Hpa~ x\f ix o S. Heraclitus Ephesius Ut morum asperitate, ita
orationis dura quadam obscuritate insignis, Schol. ad Piat, de rep.
VI. habet 'HpdxXeiroS, BaSiurvoS, 9 EcpeOioSy pef'QtA.p<ppGDV yeyovwS
xal v7tepo7txrjS Ttctp oyxiyovy. Orationis obscuritas cum ex brevitate
quadam dicendi, tum e neglecta singularum orationis partium iunctura orta est,
ut Aristoteles narrat Rhet. III. 6. Videtur ea ipsa de caussa Heracliti
oratio cum maris fluctuatione comparata esse, qnæ cum innumerabiles undas
exhibeat, ut sententiolas illa, neqoe finem neque initium undarum discerni
patitur. Lectorem igitur Heracliti, ne mole seutentianyn quasi
fluctu undarum immergatur ( fl? xd p?} (tnojtviyfjvai iv avfcS),
djjXiov XoXvpfit/TTfv esse debere Socrates censuit, Ut quqsi
brachiis validis, fi. e. interpunctione posita, continuum tenorem
discerneret ac disiuugeret verborum, jJtjAioi XoXvpfirjxai
celeberrimi erant plurimumque natando pollebant, vide Wachsmuths
Alterthumsk. II. 1. p, 404., qui laudat piog. Lært. %y 22. 9,
11, Ipterpunctionem omissam, nop verba ipsa obscuritatem illam effecisse,
ut clarius appareat, fragmeptum laudabo Heracliti, quod in dissert.
txel tois ys QTrj/iuatv ov xaAw? Atyfi. ro Sv y«P, qn]al, StawEQo^ov avrb
«fap tvficpiQSO&ai, &&*<) ««f/ V iav roiov re x«l fi»» S'e
™AA>7 aAoyt'« «r de Samo -Thraces nnminibns explicare studnit
Schellingios: iV to dorpov povvov MyedSai ovx tiitet xal i&fAtt
Z)/ro? ovopa. ro i \y yap, <pi]di, Statpep&pevov seqq.
Caute distinguendum est, quid Heraclitus o CxuzilvoS his verbis
exprimere voluerit, et quomodo Kryximachus eius verba explicaverit. Medicus
nimirum de musica loquens verba illa laudat ita, ut non nisi de re
musica dicta intelligeret, i. q. ex additamento perspicitur, quo
Siatpcpd piva explicat 187. B. rov o Sio s xal ftapioS atque
e subiecti mutatione. Appoviav nimirum reo ivi Eryximachus substituit.
Heracliti autem voluntas hæc videtur esse: Das Eins ist in sich
selbst entgcgengesetzt Eins, wie die Eiuheit des Bogens und der Lyra h.
e. das Eins ist nicht absolut Eins, sondern momeutan zusamrængeseut
aus Gegensatzeu, wie die Eine Kraft des Bogens (Schuss)
momentane Verschmelzung ist xwreier Gegensiitze, oder der
Eine Klang (Accord) der Lyra momentane Verschmelzung mehrerer Uissouanzen.
Non recte autem, ut videtur, 'interpretes to fV totam rerum
universitatem significare censucruut, neque recte Simplicii
testimonio ntuutur ad Aristot. Pbys. 11» A. iveSeixwxo Si (sc.
HpaxXtiroS') ti}v iv ty ytvidu ivapfioviov piSiv tuiv ivavuurv, quæ
senteutia ex enuntiato illo derivata est, atque eidem, tan quam in
basi, innititor. Probatur hoc Plutarchi testimonio Do animi procreat, 1026.
^B. 'IIpdxteiToS SixaUvxponov appovhjv xodpov, oxgdS xep AvpijS xal
ToSov. Erostra autem in dicto Heracliteo aliquid mutandum censuerunt
Astius, Bastius, alii. Ad Hcracliteæ dictionis exemplum supra laudatum ut
revertamur, videtur Schellingio interpunctio ponenda esse post
ovxiSiXei; nobis hæc verborum dispositio placet: ir 10 dotpov
povvov AiyedSai ovx ISitei xal l$i\n ZtjyoS ovopa. Absolut Eins ist
nur das W e i s e, Absoluta unitas nostræ rationi repugnat, eam
repugnantiam ita expressit Heraclitus, ut diceret: es will nicht
und will Eins genannt sein der Name des Zeus. Audi Goethii
nobilissima verba, quæ similem rationis repugnantiam felicissime describunt
AVer darf ihn nennen? Und wer bekenncn: Ich glaub’
ihn? Wer empfinden Und sich unterwindcn Zu
sagen; ich glaub’ ihn rycliU. yiyovcv V7t d TrjS pOVdtxijS tixrV*-
Vulgo additur V dppovia, quod additamentum per se spectatum non_ habet,
quo offendat. Sæpius enim subiectum e præcedentibus repetitur, non
tam augendæ gravitatis caussa, quam perspicuitatis. Sed non agnoscunt
nostro loco XXI. codd. 7/ dppovia verba, fioviav ipdvca
SiaiptQfGftai jJ ix dtatptgofilvav $n tlvcu. aX£ 1'aag toSe ipovksto
Xiyuv, on ix diacptB gofiivav xgotegov, rov 6 |eog xal ftagtog, 1'xuru
vOteqov onoXoyrjedvrcov yiyovev vito zijg (lovaixrj g xi%vrfi, ov yag 8g xov Ix
Siaq>sgo[iEvav ye izi tov oj-iog xal fiagiog agfiovla av ity. rj yag
agfiovla evfupavla lari, Cvfupuvla ds ofioXoyla zig' f>(ioXoyiav ds Ix
Sux,<pego[isvav, sag av Siacpigavzai, advvarov tlvai' dta(ptgoiitvov ds av
xal firj ofioXoyovv advvaxov uQuoOai. igitnr cnm Bekkero,
Stallbaamio, Rukkerto delenda curavimus. De verbis insequentibus ov
yap 8tf nov vide annot. p, 85 et 98« rj yap ap povia*
Bene Schleiermacherus in conversione: Denn Harmonie ist
Zusammenstimmuug, Zusammcnstimmang aber Eintracht; Eintracht aber kann
unter entzweitem, solange es entzweit ist, nnmoglich sein ; und
das entzweitenicht e i n t r a c htige kann wieder unmoglich
ausammeiutimmen, dZfnep ye xal 6 fivSpof* 8ensus est verborum
: quemadmodum, ut hoc unum exemplum commemorem, rythmns. Indicat igitur yk
particula, plura exempla afferri potuisse, quibus res probari
posset, unum sufficere, vid. annot. 8ievrjvey pkv wy
xtpoxepov. Ante 8 levrfveypkvoov omnes \ fere codices ix præpositionem
habent, quam cum tacide omisissent interpretes, Riickertus solus exstitit,
qui in verborum ordinem revocaret. Sed dubito, num aliquo modo excusari
possit. Aut repugnandum est codicum auctoritati, atque ix e verborum
or $ \ a dine tanquam inutile additamentum
expellendum, aut scribendum est ojsxep ye xal 6 /5uSpoS 6 ix tov rorato?? xal
fipa* 8 ioS, ix 8 iEV 7 ]ytypkvojv itpoxepov, vtixepov 61
6po\oyrj0dv toov ykyovev. In sequentibus codd. non pauci habent
"Epasta xal opovoiav aAA^Aozf, quæ lectio unde orta sit, haud
difficile est ad intelligendum. Nimirum scribæ seducti sunt vicino ipnoieiv
verbo, ut dativum pfo genitivo exhiberent, quem nunc novem
tantummodo codd* exhibent. tyAozf autem, ut et Riickertus vidit,
non satis commode explicari potest; aut igitur «AAr/Aiwv scribendum
est, quod in textum recepimus (de ipnoieiv vid, annot.) aut
exhibendum avxoiS y cuius vocis ne unum quidem in codicibus vestigium
apparet. xal iv pkv ye ctvty ty 6v6x a 6 et x, r. A,
Stallbaumius ad h. 1. annotat: Jn ipsi* rationibus musicis, h, a. in
harmonia et rhythmo t nullo negotio ait cognosci et animadverti
posse X a i p a) x ix d, h. e, quæ sint consona et congruentia :
simplices enim illas esse et quæ non patiantur discrepantiam aut diver-
t s itate m ullam i sed in usu et ex r a' /
&gitzg ys xal o $v&[wg ex zov ta% zog xal (fgadzos
dievtjVCyfiBvoiv itgoxzgov, v6zsg ov 5 e of loloyrjOdvzav yt- c yovs.
rrjv SI ofiokoylav ituOi zovzoig, agxf g IxeI fj latQLxrj, lvzav%a y
(lovtSixrj EvrlftrjGLv, "Egazu xal 6ftovoiav akkrjkav l(i]tou]Oa<Sa'
xal lazw av fiovtSixt] nzgl agfioviav xal gv&jj-bv Igertixcav
Imazyfirj. xal Iv fitv ys avxy rjj tivOzadEt. agfiovias te xal
gv&fiov ovdev Xakenov ra iganixa Siayiyvbi6xuv, ov Se 6 SiTtXovg
'Egag ivzccv&u ncog ttinv’ ak£ inziSuv Sky itgog z oi>s
dv&gwercitatione musices -plurimum in ter esse, quo modo illis utaris,
atque hic cerni vim duplicis illius Amoris, coelestis et vulgivagi* Mira est
sententia, fateor : sed non sine caussa Eryximacho tributa* Ineptit
enim nunc acerrimus iste Heracliti cavillator adeo, ut propter inanem
illam sophistarum imitationem misere vapulet . Perperam igitur
Schiitzius hæc : ovSh 6 $iit\ov S *E p oo S ivi av$ a irtuf idtiv
delenda iudicavit. Isimirum non intellexit vir acutissimus hominis
ineptias. Non rectius Platonis verba Schleicrmacherus interpretatas est io
eonvers. 408. Und in dem Aufstellen des Wollautes und des Zeitmaasses
selbst ist es wol nicht schwer, die Liebesregungen zu
erkennen, noch findet sich hierin jener zwcifache Eros. Hoc si
dixisset Eryximachus, merito vituperaretur» at vituperandus
est Riickertus ad h. 1, annotans: Ego nescio, quo hic stupore
tenear, cui, ut ineptias videam, plane non contingat. Nihil mutaudum
est, neque quicquam e verborum ordine expellendum, sed rectiore
explicatione opus est enuntiati, quam a nemine hucusqde repertam esse
miror. Verba nimirum ovSh o 8in\ovs"Epoo$ iviccvSci
yrooS 1 idtiv elliptice posita 'sunt, atque supplendum e præcedentibus
est £tfA£7roV. Mens Eryximachi hæc est: In derblos schematischen
Aufstel1ung der Harmonie und des Rhythmus ist es nicht schwer, die
erotischen Elcmente zu erkennen, noch macht der zwiefache Eros
'hier irgend Beschwerden. Quæ sequuntur, optime cum hac verborum explicatione
conveniunt. a\X' iiteidav 6iy itpoS rotis 1 ctv$ ptortovS x.
r. X. Schleiermacherus exhibet in conversione: Allein wenn man vor
den Menschen Wollaut und Zeitmaass in Anwendung bringen soli; quæ si mens
fuisset Eryximachi, scripsisset haud dubie iv dvSpooitoiS. Ficinus
non satis explicate, sed Schleiermachero rectius, ut videtur, verba
interpretatur: sed tunc demum, cum ad alios rhythmo et harmonia est
utendum. Nobis Eryximachus de rhythmi' atque harmoniæ usu eo loqui
videtur, qui hominum utilitati inserviat. Rectissime Matth. Gramm.
plen. J. 591- 1180. seqq, ita de ifpoS
præpositionis potestate disputat, ut D jrovg xara-/Q^<S^ca Qv&fiai
te xal ccq/iovm tj noiovvtu, o &rj fuloTtouav xcdovtiiv, rj
%qc!>hsvov 6q&(5$ roig 7iejro»;fi£votg ( uiketii re xal fierpoig, 3 bi)
ncudeia Ixlq&rj, Ivrav&cc dt] xal %oÆnhv xal dyct&ov
SrjfuovQyov dei ncihv yuQ ijxei 6 aviog loyog, o« rofg n'tv
xodfiioig plerumque dxoftEiv verbi notionem loquentia animo
obversari diceret. Possis igitnr nostro loco 7 t poS TovS
avSpodirovS Græce explicare: itpoS ti/V xgjv av Spamwv utpiXeiav
dxoitovvtfc. o 81 } peXoit oit a v x a Xov 6 iv . His verbis
exemplo usas est Mattii. Grarom. plcn. §. 475. C. p, 891», quo
probaret, pronomina relativa iu explicativis enuntiatis haud raro
ad præcedentium nominum genus conformari. Interdum ad sequentis nominis genus
effingi pronomen, notissimum est. Utroque dicendi genere, quorum
alterum accuratius, alteram elegantius est, Latini quoque usi sunt Vide
sis Kriiger, de Attractione Lat. Liug. $. 56. 129. o
Si) TtaiSeia cfr. Piat, de rep. If. 376. E. c. XVII. TiS ovv ?}
naiStla ; T/ x a Xt7t6v evpeiv piXtico ryS vito tov noXXov xpovov
EvpijpEvrjS; i.6tt Se 7tov 7 } p\v ini yv/tvcttitix?/, ij 8 ini
vxf/ povdVHjj. Adde de 7tai- StiaS notione verba Waclismuthii in
libro; Hellenische Alterthuraskunde Th. II. Abth, II. 4. Recte ad h. 1.
Riickcrtos, Omnis, inquit, institutio liberalis apud Græcos duas
habebat partes, y v/iv adnxijv et povdixijv, quarum illa ad corpus
pertinebat, hæc ad animi culturam, atque in poetarum maxime carmi nibus
legendis ediscendisque versabatur, addita sonorum modorumque arte . Ceterum ne
offendas in temporis mutatione, cum supra o 81 } xaXovgev, nostro
loco o 81 } ixXy&rj dicatur: illud est: vias man nennt; hoc
significat: was man gewohnlich nennt s, Mas man zu nenuen pflegt.
ivT otv 5 a 87 } xotl £aA£7 t o y x. r. A. se. ta ipootixa 8
iayiyvoS 6 xeiv. Scriptum exspectabam equidem ivxavSa 81 } xat goAaroV,
ut ad verba respiceretur ou<$£ o SiicXovS EpoiS ivravSa ncoS itirtv.
Nam ro SiayiyvGjdxEiv theoriæ, quam vocant, ut medicæ (vid. 186.
D. init,} ita poeticæ artis couvenit. Nostro autem loco non de theoria
poeseos sermo est, quam Eryximachns tetigit verbis iv piv ys avty
ry dvdraCEi X. T, A., sed de eius usu hominum utilitati accommodato,
ut haud sciam, an non et aliis probabilis videatur verborum conversio hæc:
Aber weun man Rhythmus und Harmonie zum Nutzen der Men&chen in
Anwendung bringt, da macht der zwiefache Eros grosse Beschwerde,
und es bedarf eines tuclitigcu Pruktikers. naXtr yap yxei 6
avroS X oyoS, Riickertus ad Pausaniæ verba liic respici docet,
quibus præcipiatur: iis tantum AMATORIBUS obsequium præstanziov
av&Qwxmv, xal ag ccv xoafueyzeQOz ylyvoivro oi (hjjtm ovze g, Sei
xaQifea&cu xal (pvXctzzuv zov zovtav "E(iaxtt, xal ovzog i6ztv b
xaXbg, b Ovquvios, b rijg OiiQavlag MovOrjg "Egcog 6 Se Ilokvfiviag,
b IlccuSt]- E ( tog, ov Sei evkaflov[ievov TZQOgtptguv otg «v
TtgogqiiQij, dum esse ab amasiis, qui et ipsi virtutem
colaut, et ad eam colcudam amasios adhorteutur. Hioc factum, ut
Eryximachi contortiorem censeret et obscuram et subineptam orationem.
Certissimum est autem, præceptum medicorum ab Eryxiraacho tangi,
quod legitur p, 186. C. lv ctvrolS tols 6oopaoi, rols ply dyaSol?
ixddrov tov dooparoS xal vyutroiS xaXov x a ptfe6$ ai *dl xal tovtq Idxiy
y co ovopa tu laxpixuy, %oiS 61 xaxols xal YodcoSedty fddxPOY re
xal 6ti dx<xpidT£iv> ei yeXXei ris texyixoS. elvai. Mens
Eryxituaclii hæc est- ut illic medicus corpori, ita nunc poeta sive
magister consulere debet animo ADOLESCENTIUM, atque bene moratis, et quo
liant meliores, ita prospicere, ut nulla res, cuius laude corrumpi
possent, laudetur, o trjs Ov parias Mov-r 6t]S "E paS .
Hæc verba cave ad præcedens "Ep&ta verbum referas.
Pertinent potius ad ro Xapi&dSat et x 6 cpvXdtTEiv, quæ nomina
e prægressis facillime eruuntur. Ov%oS autem e generis haud rara
assimilatione, de ‘qua vide annot. 129. positum est. Sensus est :
Gutgearteteliinglinge zu beriicksichtigen und ihre naturliche Neigqng zu
bewahre», darin besteht das Wesen des Eros der Urania* Vide etiam
auuot. 126. o' Sfc TloXvpviaS. Poly-, hymniam Musam cum
Pandemo Aphrodite comparari ab Eiyximacho nemo non videt. Iam quæritur,
quo iore id fiat. Polyhymnia vulgo cantuom multitudinem sili i fica t;
possis igitur ea de caussa illam comparationem institutam putare,
ut cum AMASIORUM multitudine, quæ a Pandemi asseclis ametur, illa
carmiuum multitudo comparetur. Possis etiam, quæ Riickerti sententia
est, ita judicare, ut numero abunda ntiora rarioribus viliora censeas.
Neutra explicandi ratio nobis nunc placet, neque credimus, Polyhymniam
nostro loco carminum multitudinem denotare. Agitur de Jiarmoniæ atque
rhythmi motatione, quæ iusto sæpius in carminibus admissa TloXvpviaS nomine
insignitur. Ut igitur Ilar6)jpov asseclæ ab uno amusio ad alterum
transeunt, non virtutis, sed LIBIDINIS ergo, quæ e varietate amatorum
oritor, ita poiitæ, asseclæ llav6i)pov, qui HoXvpviaS £,vvtpy6$
est, siguificautur harmoniæ atque rhythmi varietatem captare, aurium,
non animi oblectamenta. npoScpipEiv oU dv 7tpos~
(pepXJ. Vulgo male olS ar TtpoSiplpoi. Minus accurate hæc verba
Ficinus reddidit ! cui summa cautione indulgendum est, ut
voluptatem quidem homines hauriant, incontinentiam vero devitent,, Sensus est:
quem, qui*? 1 twreg av zyv /xev ySovyv avzov
xagjtd<S7]zai, dxoluclav 6e (lyStfiiav tftsronjtf}/, tog xtg iv ry yy,
triga xi%vy fiiya 1'gyov raig jitgl z yv oiponouxyv ri%vyv imftvfitaLS
xaXtag XQyOScu, togr’ ctvtv voOov zyv ydovijv xagnddao&a*. xal iv
yovOr/.y Sy xal iv lazgixy xal iv rotg ctlXoig ndai xal roig
dv&gaittiotg xal _ toig &tiotg, xu\r' ot Sov Jtagdxti, tpvXaxztov
ixdztgov xbv’'Egcoxa’ 188 ivtazov yug. bus adhibetur cunque,
magna cum cantione adhiberi oportet, nt suavitate quidem eius fruatur,
qui eo ntitnr vel poeta, vel lector, sed turbas devitet atque
ordini* corruptionem. Harmoniæ autem atque rhythmi commutationes legibus
artis poeticæ probantur ita, ut paucis quibusdam in locis, quibus
conducere possint, modice admittantur v. c. in exprimendis animi
allectibus. Iu sequentibus ad xapjtGjdrjxat pronomen indefiuitnm
subintelligendum est, qnod et ad poetas et ad lectores referatur.
Ad poetas refertur ita, ut artis poeticæ opera componendo, ad lectores,
ut eadem legeudo sibi cavere moneantur, ue rhythmorum atqne harmoniæ
ordinem concinnitatemque turbent, vel non satis recte agnoscant. Clarior res
fit exemplo, quod Eryximachus statim addit. Nimirum artis coqninuriæ
delicias medicis in universum probari negat. Interdum tamen licere ait eas
delicias hominibus commendare, quæ et delectent et damni nihil
aderant. xa& o6ov itapeixei. Convertit hæc verba Stallbaumius:
quoad eius fieri potest. Recte. Laudat idem nostrum locum in annot. ad
Piat. Polit. II., 574. E. 6p 6* uvx anobtiTaatkov, o6oy y av
bvvapiS irapeixq. Ceterum verba sunt non pauca, quæ omisso subiecto
suo transitivam vim amittunt, atque ut verba impersoualiu adhibentur.
Quem usum huius verbi cqm non notum haberent librarii, factam est, ut
in eius scriptura libri non consentirent. Bodl. enim aliique codd,
itapijxEt exhibent. Ceterum conferri iubet Riickertus ad h. 1. Thucyd.
III, 1, TCpoSfioXcA iyl yvovxo TG7Y * A^i}v cxxqdv inithov, onxf
icapeixoi. Soph. Philoct. 1048. ic6\X av Xiynv ix ol M l TCpoS ta
xovd’ hcr\ eE, pot itapeixot. xa\ rj tcov eo p cov tov Iviavxov
6v6x adiS, Schleiermacherus exhibet in convers. 409. Die Anordnung der Iahres zeiten und
der Witterung. Ficinus verba convertit ; Anni temporum constitutio. Neutra
6vOxadiS nominis conversio nobis nunc placet satis ; verbum desideramus
potius, qno significantius exprimatur, de finibus atque de initiis
anni temporum hio agi. Nimirum consentiunt medici, nihil perniciosius
esse corpori humano animalibusque et plantis, quam subitas coeli
mutationes. '/Sarti arcti rj twv wQiav tov Iviaircov OvtSraOig
/is 6tf) laziv IXtUpOtfQUV TOVTCOV, 5 tttl ixSlSaV fllv ICQOg a
IX>;?. a tov xoOfiLov tv%\) "EQcnog 8 vvv St] lyu tk tyov,
za re &EQ(itc xal tu ilrv%Qcc xal |i;p« xul vyga, xal cpl toviav xal xqkClv
AajSy CwcpQovu, jjjactc yigovTu tvetij v. c. si frigus acerbissimum
sequatur subito æstus ferventissimus. Patet igitur, Eryxiinucbum .medicum
non tum / de ipsis anui temporibus, quam de eorum finibus iuitiisque apte
coniungendis agere, ut tivtiratiiS nomen convertendum sit: Verkuiipfung,
Verbiudung. xal dppovLav xal x pati iv. Vulgo omittitur xal
ante apporiar positum, quo omisso atque commate post vypa
deleto sententia verborum hæc evadit : Si calida et frigida
houesto amore consociantur, porro si sicca et humida harmoniam et
mixturam aptam admittunt.*. Hæc quominus probemus, vetant a rvr 8tf
iXeyov verba, quibus t d re Seppa xal rd ipvxpd xai £,r}pu xal vypa
arctius couiungenda esse docemur. Ceterum ad ea hæc comparata sunt,
quæ de musica arte supra dicuntur. Ut illic xo dS,v xal fiapv, tq tax v
xal fipadv commemorantur, uostro loco habes rd Seppa xal rd if/vxpa t
rd £rjpa xal rd vypa. Kpatiif tiojippoov autem in re rhytii
mica evpv^plar gignit, quæ eodem modo iuvenum moribus erudiendis
inservit, quo, modo sanitatem generis humani auimaliumque et plantaram
progignit eve rrjpia. Apte Stallbaumius comparari iubet Piat. Phileb. 26*
B. ovxovr ix rovrcov copai re xal otia xaXd narra rjptv yiyove, rcor re
dnelpcjv xal rcbv nepas ixorroav £,vppiXSerrar ; tico cppova.
Substantiva haud raro a verbis, e quibus pendeant, seiungi, ut gravitate
exhibeantur auctiora supra indicavimus 59. et 66. Pari modo a
substantivis adiectiva disjunguntur, cuius usus noster locus
exemplum est. Sensus est: Wenn das Warme and das Kalte, Trocknes und
Feuchtes gegenseitig des geordneten Eros sicli erfreut, und es einer
Harmonia und einer Mischung, namlich einer ganz zweckmdssigen,
theilhaft wird ... xal ovSlr ?jdixtjtiev. Aoristicum tempus præcedente
tempore præsente i/xei ne quem offendat, habet præteriti fere
potestatem yxeiv verbum, cfr* Piat. Crit. 43* A. apri 6h jJxeiS 7f
naXai ; kamst da eben erst oder schou lange? Igitur ijxei epepovta idem
fere est atque ijve^xev. Proprium aotem aoristicum tempus in rebus,
quas experientia docuit, recteque præcipiunt grammatici, haud raro
giav TE xai vyiuav av&Qcoicoig xai xoig aklotg tcootg te xai cpvxoig
y xcd oijScv xjStxijdEV" oxav Ss o uncc xijg vPgsiog "Egag
byxQaxiexEQog ntgi xag xov Iviavxov agag B ysvtjrai, 6d(p&EiQS x e xokka
xcd •fjdtxrjtlEV. oi! xe yag koiftoi gidovOi ylyvEO^ca 1% xav xocovxav
xcd ak£ uvojioitt 7to?J.a [vo<3>juaxa ] xai xoig fhjgloig xai
tofcf aoristum usurpari, ubi indicetur, aliquid fieri
solere. Eodera modo explicanda verba sunt, quæ paullo infra
leguntur; 8 i e cp$ e ipe v, 7f8 ixrj6ev . Alia ratio est Piat. Phædon, 84.
D. xai Ss 1 axovdaS iyeXa6i re 7 jpepa xcd qn\6iv .. etenim
ab aoristico tempore ad præsens subito transitur, quoniam
nunc non narratur, quid Socrates dixerit, sed ipsa eius verba afferuntur:
Hoc audito ille cum subrisisset: Væ, inquit, o Sim mi a. Adde
Piat, de rep. VI* 508. D. otav per, ov xataXapnei ab/ $ eia.
re xai ro ov, tls rovto dnepeior/rai (ac. ?j if> vx/f) evoi\6e re xai
Eyveo avxd xai vovv If^erv (paLverat . Quo loco quid anima facere
soleat, aoristo, loqucntis de animæ conditione iudicium præsente tempore
exprimitur. Ne plura huiusmodi exempla afferam, lioc in universum
tenendum est, aoristo et præbente in eadem enuntiatione positis non
eandem potestatem esse, sed aoristum quod fieri soleat, aut quod factum *
sit indicare, præsens tempus vel facti veritatem exprimere, vel aliquod
iudicium loquenti? in se continere. xai d XX dv 6 pota TtoX*
\u v o pax a 4 Hæc verba Corrtipta esse multi fuerunt, qui
annotarunt eademque emendaro studuerunt, Ficiuus habet: Testes siquidem ex
/iis oriri consueverunt, aliique morbi permulti et vani brutis ac plantis
infia sci. Igitur legisse eum Stallbunmius censet xa\ aXXa noXXa )xal
nocytola vodijpara* Schiitzius scribendum couiecit xai aXX’ opota,
Orellius ad Isoctf. do Antid. 330. : ciXX’ dv opoia. Astius aXX *
axr opoia, quod Stallbaumio probari video. Fateor, harum mutationum
nullam mihi placere. Olim scribendum putabam xai aXX * dvopa
noXXci [ vo6rj pacta .] Ac v 067 ) para quidem etiam nunc persuasum
habeo glossema esse eius, qui, cum recte intellexisset avopoia t
ut et alii intelligerent, verbi explicationem margini adseripserit*
Memor autem Eryximachus verborum erat p* 186. B. ro 81 dvopotov dvopoloDV
huSvpei xai ipa, ad quæ respiciens avopoia dixit, ut simul ad
in tGDV X OtovTGOV supplendum sit avopoioov xov iviavx6v (opcSv
. xai tols $tjpiotf' t xai toiS epVtolS . Eryximachus
cum supra dixisset dv^pcbnoii xai xoli aXXoiS ZgjoiS re xai
cpxnoiS, humani generis nunc videtur esse oblitus* Verum licet medicis de
re medica loquentibus homines animalibus adnumerare : den thierischen und vegetabilischen
Korpern, xai ipvdifiat» Timæus iu L, V, Pl. : ipvtiifiai piXxoa -
cpvrolg * xal yag ita%vat xal %aXat,ai xal iQVtiSfiai ix Tckeovs^lag xal
axodplag Jtsgl aXXijXa zwv zolovzuv yi~ yvezca sp&zixcov, av
iitufziyfiq adzgav re q)ogag xal IvLavztiv agag adzgovopta
xaXzlzai. %xi roivvv xal ftvdiai itadai xal olg [lavuxij htidrazel zavza
69 l6zlv rj negl fteovg ze xal dv^gtbnovg jcgog t&XXiqXovg C
drfS Spodos • itax y V SpodoS XiovqoStjS. Hesych. ipvdiftrf.
vo 6oS riS æpoS iitiyevopivT} toiS cpvtotS xa i xapnoiS. Pro yi~
yverai pluralem numerum exhibet Stobæus, quem numerum Fischerus et
Wolfius reposuerunt. Frustra. Naturæ phænomena quoniam verbis impersonalibus
exprimi atque describi solent, substantiva etiam, quæ cum his cohærent,
ut infinitivi, quibus deest subiectum certum, tractantur. Vide Astii
annot. ad Flat» Polit» 400. Adde Matth. Gramm. plen. $. 303- 603*
ojv ire tdnj p.7j xaXetr at. Fuerunt, qui hæc verba delenda
censerent; alii eadem coniecturis teutarunt» Primus Astios monuit,
meteorologiam et astrologiam veteribus astronomiam appellatam, neque
meteorologiam antiquitus ab astronomia disiunctam fuisse» Id factum
ideo, quod astrologorum non solum erat, sidera observare, sed
etiam tempestatis mutationes, quæ siderum indicari solent vel ortu
vel obitu, prædicere. Quod autem, Stallbaumius ait, Eryxijnachus hanc defiuitionem
astronomiæ addit, atque mox etiam defiuitionem pavrixi}S\ id nemo
inepte aut temere fieri arbitrabitur, qui reputaverit, hominem
sophistarum artibus assuefactum ridicule captare inanem quandam
doctrinæ speciem atque umbram. Aliter nobis videtur de his verbis
iudicandum esse. Solebat vulgo astronomia definiri ita, ut imdri/prf
adrpu>v re {popoiv xal iviavtcov copcov vocetur. Hanc
definitionem veram esse Eryximachus negat, astronomiam inidtTjfirjy
ip GJtixoJV itepl adrpav re q>opaS xal ivi avt air copaS esse
contendens. iri roivvv xal Svdiai TCadai . Hæc est
xneliornm codd. lectio, quorum iu numero primus est Clarkianus.
Probatur ea lectio fiekkero, Astio, Stallbaumio. Alii habent xal al
SvdLai aitadai ; minus apte, ut videtur» Non enim ita de
sacrificiis loquitur Eryximachus, ut singula quæque sacrificia significet
intelligcnda esse, sed in universum sacrificiorum mentionem facit
Convertenda verba sunt : Ferner auch alie Arten von Opfern und das,
woriiber die Mantik gesetzt ist. Memorabilis hic locus est, quo
veterum de religione iudicium continetur. Dupliciter cum diis agi Græci
censuerunt, eorumque numina aut sacrificiis adhibitis placare studuerunt
propter vitæ anteactæ scelus, aut pavtixg usi sunt, cuius auxilio
de deorum voluntate certiores fierent, futurainque viam ad eandem
dirigerent» Vide Wachsmuthium, qui nostrum locum laudavit ia libro; Helleniiche
Al** xoivavta ov xepl «AAo xi lotiv tj xeqI "Egcrtog tpvXaxyv te y.cd
TaOiv. tcccGcc yciQ ij aGtfiua tpiktZ ylyvEGfrai, tuv fiTj tls toj xoGpla
”Equti ittQltfiTcu (irjdh ripa tcrtliumslunde II. T. II. 222. In
sequentibus xavxa non solum ad verba pertinet ols pavxixi }
iitidxaxel, sed cliam ad Svdiai itadat. Recte igitur Schleiermacherus in
conversione: denn dies insgesammt ist die Gemeinschaft der Gotter und
Mcnschen unter einonder. Ceterum ut melius intelligas, verba X avxa
6* idxlv i } nepl $eov* xe xal dvSpcJnovS npoS dXXTfXovS xoi VGQvtac
immerito a Schiitzio in suspicionem vocari : Eryximachi mens hæc
est: Ferner sind pun auch alie Opferungen und das, wortiber die
Mantik gesetzt ist dies zosatmnen aber ist nach der gewohnlichen Meinung
fiir' den vrecbselseitigen Verkehr zwischen Gottern und Menschen
cigentlich nichts anderes, ais die Bewahrung und Htilung
des Eros, Epi*Epa>xoS tpvXaxrjy xe xal tadiY. "EpcjS
hoc loco generaliter positum significat et malos et bonos affectus- Pluralem
numerum paullo infra liabes 188. C. fin. a 61 } nposHxaxxai xfi /tavxixp
ini Cxoniiv x ovi " EpcoxaS xal larpeveiv. Adde p, 188. D. ubi 6 naS
*EpG>$ legitur. nuda ydp 1 } adi fi eia. Nihil in his verbis
comparet lectionis varietatis. Mallem tamen abesset articulus, ut de
impietate in universum, non de impietate in certis quibusdam
actionibus Eryximachus loqueretur, cfr, p* 188 . D, fidXXov 61
nddav 6v ra/nv fyei x. x. X. Paullo infra nadccv ij/itY eVdaipoviaY.
Restat, ut de cpiXeiv verbi potestate dicamus, qtfam vulgo non satis
accurate interpretantur docti homines. Annotant enim, Græcorum (piXetY atque
Latinorum amare haud raro rebus actionibusque ita apponi, ut quibus
esse fierive solere res actionesque indicentur. Merito autem quæritur,
quid differat hic qnXeiv verbi significatus ab aoristorum temporum
usu, de quo 142« diximus, et quibus itidem solere aliquid fieri
significatur. cfr. Eugelliardtus ad Piat. Menex. 240. ed.,
Stallbaumius ad Plat, de rep. VIII, 650. B., ed. 183. Matth.
Gramm. plen. J. 602. 3 > 954. Aoristum poni adhærente notione s oIere
verbi, ubi de actionibus sermo ait, quæ iam sæpius factæ sint,
satis notum. $iXeIy contra adhiberi solet de rebus, quæ non tam factæ
sunt iam sæpius, sed quibus vim quandam inesso indicatur, qua
necessario fiant. Et quoniam quæ necessario fiunt, sæpias iam facta
esso possunt, multis in locis perindo est, utrnm aoristicum tempus,
an tpiXeiY cum præsentis temporia infinitivo coniunctum
posueris» Sic nostro loco, quoniam pestis Atticam terram sæpius
invasit, Eryximachus etiam dicere poterat: ol xe ydp Xotjiol iyi rOYXO ix
T(k)Y TOIOVXCDV x.r. A, Adhibito 9»iÆiV verbo hæc eius voluntas est:
Nam pestis ea natura est, nt quæ facillime ex hie zs tevrov xal TCQEBpEvy
Iv Ttavr l fpy», «Ala rov eteqov, xal 7tEQi yoviag xal t,avtag xal
xtTtltvzrjxbtag xal xeqI foovg. a 6 tj TtQogxiraxtai zy (uxvuxrj
inuSxontlv zovg exoriri possit et qaæ seqq. Conferri potest
cum hoc <ptXeir verbi usus iStXeiv et fiovXedSat verborum in rebus
inanimatis ; sic v. c. legitur in Piat. Phæd. p.74. D. ovxovv
opoXoyovpEv, oxar x iS xi idcjy ivroijdy, oxt fiovXexai plv xovxo,
o vvr iydo opcj, elvai olov dAAo xi XGQV OVXQDY, Mei 8h XCtl
OV dvvaxai xoiovxor elvai x. x. A., quo loco non dubium est,
quin eadem rerum natura, quam cum instincta animalium
comparari licet, tangatur, ad quam etiam cpiXeiv verbum referendum
est. iav fiif x iS seqq. Notabis hic usum Græcorum in
collocanda negatione a nostro discedentem. Nos enim, cum non ipsam
sententiam negamus, sed partem aliquam sententiæ, curam agimus
diligentissime, ne negationi» particulam collocemus ita, ut cum verbo
possit coniungi, recte facientes, ut opinor. Sic nostro loco non x
6 x a P^ £ ^ at negatur, sed asseritur aliquis X a P^ m c>ed$ai
quidem, at non ta xod/iioo sed fc3 hxepa "Epcoxi. Id nos sic
exprimimus: Wenn Iemand nicht dem gesitteten Eros folgt, sondern dem
andern. Contra Græci ita amant negandi particulam cum
coniunctiouibus ei, iav, oitGDS aliis, arte coniungere, nt perspicuitatis
illa lego neglecta breves certe voculas, ante illam ponendas, post eam
reiiciant. Quod in pronomine indef. xis maxime fit. cfr. Crat. 453*
C. ei jirj xi xaXaS ixe&q dictum pro et n firj xoXgjS Xenoph. Hell.
VI. 4. % ei pij xiS iaorj avtovopovS xaS noXeiS elvai. Non negatur
ibi ro id v riva, sed affirmatur xo prj iav. Pariter ante xal
Tbucjrd. VI, 60. collocat: hceidev avxov cuf XPV el jxjj xal
6e6paxev x.x.X. pro ei xal prj didpaxer. Quin etiam ante ipsam
coniunctionem ib. VI. 18. xov yap xpovxovxa ov jiovoY
iitiovxa xis ayvvexai, a?iAd xal prj oitaS iiteidi itpo xazahafifidvei.
Riickert. d XXa xov Zxepov. Vulgo aAXct nepl xov ixepor, quod
ferri potest nullo modo. Illud in Vindob. 2. et apud Stobænm reperitur
Ecl. phys. 24. Memorabile exemplum, quo probatur, interdum falsum esse,
quod codd. fere omnium consensu exhibetur. d 6 r) 7tpo
Sxlxaxrai. Schulthessios: Desshalb ist es eben das Amt der
Wahrsagekunst. Astius habet: qua in caussa. Schleiermacherus : w o
r i n eben der Wahrsagekunst obliegt. Care * scribendum censeas,
quod olim mihi in mentem venit: d dij icpoSxhaxxai xy pavxixy
inidxoiceiv xal xovS *Ep coxas ia rpevei >o. d enim est: in welcher
Beziehung s. und in dieser Beziehung liegt es der Mantik ob, die
Neigungen zu betrachten und Heilung anzuwenden. xal idxtv av i )
fiiavxixj}* Spectat av 'ad 188. C, xavxct o idxlv ?} Titpl $eovS te
xal dvSpooTtovS izpoi aAXyXovS xoi varia. Definitur autem 7 f yarZixrj
nane ita, ut dicatur conci10 $ Ega zag xal largtvuv, xal %6nv
ccv f\ (mvzzxrj tpMag I) ftttZv xal dv&gnxav 8t](uovgyog za
htiGzuGfrai za xazu av&ga>7tovg igaztxa, o6u ztivu ngog depiv xal
a<Stjleiav. orto xokXrjv xal (isydX rjv, fiaMov 81 naGciv 8vvu(uv
%vM.rjf}8tiv (itv 6 xag "Egcog, 6 81 sr egi tcc «ya&d atra
<Saq>go<3vvr]g xal Sixai oGvvqg caiozeAovptvos xal xag xal itagd.
&solg, ovzog zrjv (liyiazrjv 6vva[uv iysi xal xaOocv ‘tjixiv
tvSaifiovlav itagadxeva&i, xal «AA>]Aotg Sirvafilvovg ojuXelv
xal (pllovg uvai xal zoZg xgelzzoGiv ijfiuv &eoZg. "iGag E
utv ovv xal lya zov * 'Egaza txaivcov xoXXce naga-kdxa, ov (itvzot, kxav
yf liatrix esse amicitiæ inter deo* et homines eo» qaod
sciat, quid ad procreandam et pietatem et impietatem habeant in
homines Krotes potestatis. Auctor definitionum 4l4. B. habet: parXIX}],
iltltiTljuTJ $EG)ptjTtxf/ tOV OVTOS XOtl ptXXoYTOS Zgjgj $V7]tgo. Yerior
hæc definitio illa, quam Eryximachus profert, quæ ad duplicis
Erotis naturam hominibus inhabitantem comparata est. ovtu 7 Co\\t}y xal
peyaAljn' seqq. Convertit Schleierxnachcrus : So vielfache and grosse
oder vielmehr alie Kraft besitzt Eros iiberhaupt... Errat iisdem pæne
verbis usus Schulthessius» Ovtgj seiungendum est a verbis
insequentibus et ad totam enuntiationem referendum : Hac ratione multam habet
magna m q u e potestatem Eros» vide ad p* 58. Sequentia verba
ZvXXrjfidrjV p\v 6 7taS "EpuS clare docent, Eryximachum, quoad
eius fieri posset, se accommodare Phædri proposito voluisse: iyxco
pia&iv " Epcata . Idem Pausaniam fecisse annotavimus ad p»
180» akX (X tt i^sXuiov, Oov £q~ E. htaivnv ptv ovv dei
tcolvx aS SeovS. xal aXXrjXot^ dvvapikvovS opiXeir, vid,
adp.4l., ubi dvvaplvovS pro SvvatiScti rjpaS dictum esse censuimus.
Igitur participii accusativam accomdatum censeas ad ?}pdS pronomen, quod ad
opiXeiv supplendam est. Non assentimur autem Buckerto, qui xai ante tolS
xpeitto6iv rfpeov SeoiS expungendum putat. Cohærent inter se xal
aXXrjXoiS xal xoiS xpeitrodtY tjjic&v SeolS, atque ea cohærentia
horam verborum ut, emineret magis, dwapevovS a Platone scriptam
est, non 6vvapkvoit. xal iyco. Ut Pausanias, ita fortasse
etiam ego multa intacta relinquo. Tempore præsente Eryximachus
ntitnr, ut ad auditorum sententias oratio comparata sit magis, qui forte
censeant, oxi noXXa itapaXeixet ’Epv%ipaxoS, De insequendum
verborum explicatione liteidq xal rjjs Xvyyos xatavCai audias Fiyov, c S
'AgiGtocpctVES, avaxXr]Q<3(Sai' Jj ll stas alias iv va %xns
lyxaftid&iv rov 8eov, lyxa/iltt&, Insidr/ xal rtjs Ivyyos
ninavaca. jExfcfaftEi/ov ovv £q»] shniv rov 'AQiGToyttvt] on
180 Kal {iaX htu.v6u.to, oi5 fihvtot scyfo ys rov straQ/iov
stQOSEvtx&rjvai avry, agts fie &avfia£uv, el r 6 xo<S[uov rov
amfiaxos htfovfiil rotovrcov s^ocpav xal yuyycch6[iuv, olov xal 6 straQfios
ItSti. stavv yay ev9vs istavGato, htEtZSrj avra rov strayfiov
stgosrjvEyxa. Kal rov 'Eqv^iiuxov, r £l 'ya&E, cpavat,
'JyiGzocpuvEg, oya tl stottlg ; yElarostouis (isllav liytiv, xal tpvlaxa
(te rov loyov avayxatfivs yiyvEG&ai rov esavrov, scherum: Particula
xal a Stephano ciici non debebat . Nam Eryximachus ostendit, partes
disserendi iam Aristophani susciiendas esse non modo propter ordinis
rationem, sed etiam propter ea, quod singultibus non impediretur, quibus
sedatis promisisset se verba esse 'de Amore facturum . Prorsus eodem
modo dicitur paullo infra olov xal 6 7trappoS idrtv, ubi xai
addito indicatur manifesto, non solum sternutationem hic tangi,
sed cetera etiam, quæ Eryximachus præscripsit, remedia
singultus, ov fisvtoi itpiv ys itpof ev ex$V v ai ccvtji i.
Dixerat Eryximachus. E. tl d’ apa itavv Itiyvpd idnv,
dvaXaftdv n toiovrov, oVfp xivijoaiS av rijv f)iva, nrdpe. Vides igitur,
cur articulum Aristophanes adhibuerit rov ittapfiov . h. e.
sternutationem eatn, quam præcepisti. (3sre pe £ avfidd,szv .
Hæc est lectio codd, omnium. Bekkeros, Astius, alii, ia textum
receperunt «stf lp\ SccvftaZetv ea opinor de caussa, quod præcipi
solet, particulas non pati iuxta se positam encliticara formam
pronominum. Huius regulæ rationem quoniam neque nos perspicimus, neque ab
aliis satia explicatam reperimos, codicum auctoritati, quam mutandi
libidini obedire maluimus. Sententiam quod attinet, Stallbaoinias
ad h.l. ridet, inquit, quæ Eryximachus disputavit supra 187. D. et
E, Audi Riickerti annotat, ad h. 1,: habet etiam Eryximachus,
quod respondeat, non r 6 xod fiiov illud appetere, verum r d
axo 6fiov hac ratione expellendum esse. Id non facit respondentem
Eryximachum, ne urbanitatem violaret i lectori reliquit inveniendum, erant que
inventuri f qui mores hominis nossent, facillime, nec potest latere
attentum lectorem, qui totum hoc episodium de Aristophanis singultu
quorsum spectet, secum reputaverit » Vide Comment. de Sympos.
Platonis, ijtstdq avrdi . Ia aliquot 10 iav n yeXoiov
tixys, ll,ov Ooi Iv tlffrjvy Xlytiv. Kal tov ’ AQiOtoipavr] ytXcKSavta
tlntiv, Ev Xiyug, a ’Egv£l(ia%£, v-al fiot, t6ta aggr/tu tu fifnjfiLva. aXXa
fir/ fis tpvXatts' tog fy 0 * (pofiovfiat ntgl twv fisXXovtav
QjjftijOttSfrcu, ov n, fiij ysXoZa sYxa, tovto fisv yag av xigdos tfij
xal tijg r/fistsgag MovOrjs truxagiov, clXXa fir/ xatayiXuGui. BaXav y£,
giavai, a ’Agi<Sto<pacodd. avnj repentur, quæ lectio 'eorum sedulitati
debetur, qui pronomen ad trjv Xvyya referendum censuerunt,
Riickertus ad h. 1.: Non habet, iuquit, neutrum hoc, ad quod reteratur. Nolim
avtdj neutrum putare. Quamquam enim Eryximachus r ijS A vyyoS
nomine usus est, tamen hoc loco quasi tov Xvy/iov dixisset, pOSUit
CtVTGJ. iav ti yiXoiov etayS, Sensus est: Vide v, quid agas.
Rides sententiam meam, qui ijiso nunc dicturus es, meque custodem
esse iubes orationis tuæ, ai quid ridiculum forte proferas, cum
tamen liceret tibi securo tutoque orationem habere.
i£,ov 601 iv elprfvy Xiysiv Grammatici in i&ov, 6iov, aliis
participiis nominativam absolutam agnoscant. Hæc participia, quoquo modo
explicaveris, nam certa explicandi ratio non reperietur in dicendi
formis, quæ quotidiano usu loquendi quasi sancitæ cum linguæ
legibus minus conveniunt, recte cum nostratium formulis
comparantur: vorausgesetzt, dass; angenommen, dass. ov ti,
ilt} yeXoia efarm. Stalibanmius ad h. 1. rectissime: Hoc ov 1 1,
inquit, connectas cum cpofiov fiat. Nam sententia hæc est : Noli me
custodire: nam ego vereor de iis, quæ nunc dicturus sum, non
quidem, ne ridicula proferam hoc
enim lucrum foret et comicæ Musæ nostræ consentaneum, sed ne
deridenda. Revocandum est ov Ti aXXa ad notissimam formulam loqudbdi ov
Xiyco oti aXXa, de qua vide annot. 66. Verba convertenda sunt:
Gieb auf mich uur nicht so genau Aclit, dena ich iiirchte
mich, liber die gestellte Aufgabe sprechen zu miissen, nicht etwa,
dass ich durch meiue Worte Laclien erregto, sondern dass ich Thdrigtes
vorbringen konnte, ^ ytXoxa
xaray iXa6ra* a Dicitur yeXoia ex mente Aristophanis, qui narrat
de aliis, quæ risum moveant, vel omnioo res alienas in partem
profert ridiculam. Qua in rp quum nonnihil sit artificii positum, totaquc
comici professio in co vertatur, ut moveat risum audientibus, non timet hoc,
immo in lucro .ponit, si contigerit. At ‘KaxaykXa6xa qui dicit, sui
ingenii fatuitatem prodit, sunt enim deridenda. Est igitur verum
discrimen, quod hic a poeta ponitur, in ipsaque fundatum ety- vf g, o Xsi
htxpsvfcsaftcu; nXXa TtQogsys tov vovv xcci ovtGf$ Isye dos dcoOcov
loyov. iGas (isvtol> av 86 C ffOt, U(pTj(JCO as. Cap.
XIV. Kal \Lrp>> iS *Eqv%Iim%s > slittlv tov
'jiQUStoyavrj, SXly yk ity Iv vtp Ikyuv y y Cv re xal JlavGa
mologia, at vulgari in usu non observatam, cai xaxaykXadra quidem
semper sunt deridenda. C. ivEVorjda tote apa xaxaykXatfxoS c ov.
Apol. 28. D. tva pi) iv$a8e pkvco xataykXadxoS icapct vrjvdl
xopcovidi. Ibid. S5. B, xa9ykXadxov xrjv noXxv noiovv teS ; ysXolov vero est
quodcunque risum movet, sive consilio eius, qui facit dicitve, sive
imprudentia. cfr. iufra 199. D. yeXoiov ipcoxijpa i. c. xaxayk Xadxov 213.
C. ubi Aristophanes yeXoioS dicitur h. e. dedita opera risum excitans.» Hæc
Iliickerti verba sunt optimo de discrimine yeXoiof ct xaxaykXadxo?
verborum disserentis. Minus bene V. D. addit: Itaque, et quum
minime sit huius loci vocum discrimina explicare, neminem esse puto, quin
Prodici in his agnoscat disciplinam, modo sit memor eorum, qnæ de
hoc homine discimus e Protag. A., 341. A., Crat. 384. B., Euthyd. 277.
E», Lacii, 197. B.Vide Conuncnt. de Piat. Symposio.
fiaXcov y e oZei kxcp e v~
B,e6%ai; Suidas ed. Kiist. ftaXcov tpEvgsdSai oZei ; itpoS tovS xctxov xi
8pa davtaS xol\ olopkvovS lx(psvyetv. IIoc proverbium e rc militari petitum
est, uh! aliquis misso in hostes telo tela hostilia vitaturus
recedit. Riickertus proverbium hoc modo reddendam censet: Ia,
nachdem du abgcschloss en, denkst du davou zu kommen. av 8 6
B,xi po t. Si videbi0 tur h. e. si rationem reddideris, qnæ' satis mihi
et sufficiens esse videbitur. xal /u}r >elxeiv tov 9
Api6r o cp dvtj. Aristophanem intelligi comicum poetam, comoediarum
lepidissimarum auctorem, extra dubitationem positum est. Eius oratione
recreabuntur, qui Pausaniæ Eryximachique orationes legerint. Nam et a
dictionis elegantia pulcherrima est, et ad rem si respicis, tanta referta
venustato, ut dubitari nequeat, quin multam studii in ea conscribenda
Plato consumserit. Orditor autem Aristophanes a prædicanda Erotis
laude, cuius naturam non cognoscere possit, nisi qui prius in
hnmauam naturam inqnisiverit atque in 7ta $i}f.ictTa eius. Aliam, atque
nunc sit, olim fuisse narrat, quatenus quidem non duplex fuerit,
sed triplex antiquissimis temporibus genus humanum *Av8p6ywov
enim, cuius non nisi nomen reliquam sit idque ia igaominia
IIAATSINOE vias tlnirriv. i/iol yag 8oxov6lv av&Qcoitoi it
avraitatSt rtjv rov ’ 'Eqozos Svvafuv ovx ijO&fjti&ai., litti
cdoftav 6 positam, tertiam genas exstitisse viribas pollens,
felicissima integritate gaudens atque tanto animorum superbia præditum,
ut ipsos deos aggrederetur. Iovcra autem ceterosque deos dia hæsisse
inopes consilii, neque, quomodo eius superbiam infringerent, habuisse. Tandem
lori in mentem venisse Androgyni dissectionem, qua eftecta Androgynum
periisse, neque remansisse nisi segmenta hominum, quæ amissæ
integritatis desiderio vehementissimo agerentur. Huic desiderio AMOREM
nomen, eiusque tantam vim esse, ut, ubi partem suam pars repererit, ab
eodem nunquam discedat. Igitur summorum bonorum hominibus auctorem Erotem
esse, ntpote qui ad pristinæ integritatis felicitatem homines
perducat. xal /i 7} y 9 co ’Epv Zlfiaxe* Male ad h. i.
Ruckertus : Videntur, inquit, ad Eryximachi verba respicere xal prjv
particulæ, ut oppositionem contineant . Quum enim spem faciat
Eryximachus, fore, ut dimittat Aristophanem, hic tale quid videtur
dicere : Cupio equidem me dimitti, sed tamen vereor ut fiat, sam
enim aliam viam a vestra diversam ingressuras* cfr. Menex. 234. cap. 2. init, xal prjv, co
IMevIUeve, TtohXaxv xivSvvevei X. t. A., quem locum laudo, ut
lectores tutius de Ruckerti explicatione 7tal pijv vocularum iudicent. Ut
nostro loco, ita ia Menexeno xal pjjv nihil nisi gravem affirmationem
exprimit. Astios habet: ac nimirum, quod nullo modo probari
potest. Unice rectam particularum interpretationem Schleiermacherus
exhibet in conversione: Allerdings. KaL expletivum est; vide annot. 6. et
38, elrtitTjv. Bekkerns, quem secutus est Astius, eliterov
edidit. Stallbaamius cum audaciam eorum non probaret, qui secandam
personam dualem nunquam a tertia diversam fuisse docerent (Elmsl.
ad Arist. Acharn. v. 773» ad Eurip. Med. v. 104 1., Monk. ad Eur.
Alcest. v. 282. ), hrc certum esse annotat: apud sciW ptores
veteris dialecti Atticæ secundam personam sæpenumero in ttjv terminari.
Schæferas, quem laudat Stallbaamius ad Schol. Apoll. Rh. annotat: prisca græcitas dualpm certe activi
in his temporibus videtor bifariam flexiss e etoy, et ov et kxr\Y,
itrjy, sed posteriorum usus temporum, grammatica subtilius an
argutius exculta, terminationem in oy assignasse secundæ personæ, in
tjv tertiæ. Secundæ personæ in Ttjv terminatio sæpius
reperitur apud Platonem, exempla collegit Stallbaamius ad h. 1.
cfr. præterea Duttm. Oraram, plen. Vol* II, 417. Matth. Gramm. T.I.
$. 195. n. 1. 347. itavt anadt ovx y 6$ijat. Negat Aristophanes,
Erotis vim hominibus satis notam esse, atque aperte indicat, prorsus
aliter, atque Phædrus, Pau-i. i (itvol ys (liyiOz av avtov lega
xmttGMvaOtti xul (ta )(lovgy xai &v<Ji<x$ av sioiuv (ityiorus, ov%
agnig vvv sanias, Eryximachus dixerint, de deo sese dicturam
esse. Idem paullo supra disertis verbis expressum est : &AAy yk Tty,
in quibus verbis nou urbanitate, ut Hiickerto videtur, sed ironia
Attica factum est, ut aAAu verbi austeritas addita 7ty voce mitigaretur?
ejn weuig anders. Hac ironia Socrates haud raro usus est, ut summam
rem tanquam minutam exilemquc proferret. Exemplo est PJat. Prot. 828. E. vvv itkitttdpat, 7tfo/v (Spixpov
ri jnoi ijixoSaoy, d 8ijAov, oti tlpooxayopas fiqtSkoS I7cex8i8d£,et f
iiteidr} xai td noXAa xavxa i%E$ida%Ev, ipol ydp 6 oxov div
ctv-. SpooTtoi. Hæc est codd. lectio plurimorum, Wolfius e tribus
ol dv^pcJ7COi in textum recepit, ©e gerere in universum hic
ar poortoi dictum putari sententiæ ratio non patitur, neque vero cum
contemtu homines commemorantur h, 1. Nihil igitur esse vides, quo possis
articuli defectum explicare. Fortasse scribendum est dv^pco7toi eodem
modo, ut avSpcDTCoi nunc haud raro apud Platonem reperitur. cfr,
Symp. p, 206. A. ooS ovSkv ye aXAo i6x\v f ov ipdUtitv avSpcojcoi, ad quæ
verba Stallbaumius annotat; Non opns articulo, cuius omissio admodum
usitata est in eiasmodi vocabulis, qualia sunt avjjp, adeAtpos,
yvvrj, yij, aliis, quum de genere posita sunt. Vigiuti codd. articulum
addunt. Fortasse et 1». 1., quoniam degenero humano verba non putamus
accipi posse, av$p<*)itoi scri bendum est. De formæ huius
veritate vide Apollonium iu Bekkeri Anecd» gr. II. 495. 24. apeivov ovv.
itapa8k%a6$ot.i dtoptxrjv peraSEtiiv xov J eis xo a, xal gjS' 6 avijp
dvrjp y o «y* $pGD7TOS aV$pG)7COS 9 OVXCJS XO ixepov Sdxspov
idxiv. ixel altiSavd fiev ol ys. Aptissimus hic locus, ad
quem de ItieI vocis natura et potestate, quid videatur, dicamus. Satis
notum est, atque exemplis ubivis obviis probatur, etCel nou solum
consequentiæ, verum etiam caussæ notionem habere. Eius notionis origo est
liteita vox, quæ loquendi usu, ut fit, iu breviorem formam mutata
ita adhiberi solet, ut temporis notio cum consequentiæ caussacve notioue
commutetur. Iu vernaculo sermone eodem modo e temporalibus daun et wann factum
est caussale d e n n, et coqditionalo nv e u n . Sic cap. XIII,
initio ijtsl XOLl 7} TGJV GOpcZv XOV iviavxov 6v6ta6iS jtE6tij
idxiv dpfporkpcov xovtoav x, x. A,, quo loco eadem ixei vocis
potestas est, atque iitEixa . Eryximachus nimirum cum dixisset, in arte
musica et in medica duplicem Erotem reperiri, ita pergit : Hernach ist
auch die Yerknupfung der Iahreszeiten voli von diesca beiden. Non
repugnabimus autem si quis verterit; Denu auch die Verkniipfung
cet., quoniam in omnibus artibus et rebus duplicem Erotem reperiri
dictam erat, quibus verbis procedentibus efficitur, ut quod postea sequi
dicatur, idem illius HAA TS&N02 tovtcov ovdtv ylyveua
itsgl avtov, Siov itavtav (laAidta D ylyvs<S&ai. €<fn yug
&Eav tfnlav^ganotatos, Ixlxovgog te uv tav avftganmv xal largos
tovttov, av la&ivtcov (isylOTTj av Ev6cu[iovla rei av^gamla ytvEi
eitj. lyto ovv xugaOouai vytlv ElsrjytjOaO&ai tyv 8vvay.iv
avtov, v(itls 8s rav aXkav 8i8d<SxaXoi ttiEC&E. 8eI Se itgatov
vyag fia&elv tffP dv&gazivjjv qwOiv xal ta xa~ ftrjyazu
avTjjg. dicti veritatem, ut caussam veritatis, comprobet, cfr. Apol.
Socr. 26. D. jua At, c5 av8peS 6ixa6ta \, inel rov p\v t/Xior
XiSov (prj6\v etvai, r i}v 8\ d£A rjvrjv yifv. In Alcib. II. 143. C.
ixeidr) ovtoa 6ot 8oxti 6<po 8pa Seirov Elrai ro jtpaypa, Ssre x, r.
A., imi pro litEi8r\ scribendum est; scribæ enim inei vocis
significatum non percipientes 6jj addidisse videntor. Battm. ad h. 1.
bteiSij 86 scribendum censuit» Dubito, num recte. Adde Prot. 334. B. ei 6
f i$6\oiS hti xovS mopSovS xal tovff viovS TcXtavaS InifiaKkeiv
(sc. TTjY 'H07tp0V) TtOVXCL dnoXA v6iv iitel xal r d iXaioy roiS plv
<pvxoiS anadiv Itixi ituyxccKOV x. r. A. Adde. C. d St rfjs
OvpccriaS rtpdSxov f-tlv ov pexexovdtfS StjA-eoS, aAA* dfifieroS
fiovov xat idnv ovxoS 6 rcor TtalScov " EpcoS in e ix a
izpetifivxipaS, vfipEGDS dpolpov, quo loco iittira consequentiæ notionem
habere videtor. Dieser aber gehort zur Urania, welche zuvorderst
nicht Theil hat am Weiblichen, sondern bloss am Manolichen welche
folglich die Æltere und ohne Uebermuth ist. Antiquissimis eoim temporibus
illis masculum genas exstitit tantummodo, non item femininam» Adde 180.
A. S! r\v xdWiov ov povov JlaxpoxXov aA\’ apa xal xoay rjpcdcjv
dnavXGtv, xal iri ayivEiof, ineixa vecotEpoS Ttohv, <2s (p7]6iv
n OpiipoS. Ad nostram locum nt revertamur, litei temporalem
potestatem habet, quo simul effectum est, at sequentes infinitivi e præcedente
finito verbo 8oxov6iv exaptarenrentor. Sensus est: Denn mir scheint, dass
die Menschen durchaus des Eros Bedeotung nicht verstanden haben, hernach, dass
sie, wenn sie dieselbe verstanden hatten die grossten Heiligthiimer
erbaut haben wiirden... Simillimus nostro loco est Xenophontis, quem
Stallbaumias laudat, Hell. VII. 1. 38» 7 tpoS dfe rovroiS xal ro
rcor XPV~ lid.XGov7t\i}$oS dXaZoveiar avxcp doxEiv slyai iqnj, in
si xal rijy vfivovpbrqv av xpv6rjr itXdxavov ovx Ixavrjv elrai
rkxnyt tfxtccv napix^y* fitiy t6r av avrov lepa.
Wolfius ad h. 1. annotat: Schoo aus diesen Worten hatten manche
Sammler von Mythologien lernen konnen, dass Amor keine Gottheit war, die
der Volksglaube zu cincm Gegenstaud der eingefiilirten Religion gemacht,
son- 'H yuQ xaXai yficov cpvOig ov% avtrj rjv Sjiteg vvv, dXX’ dXXoia.
xqiBtov [ilv yuQ rgla fjV ta yevrj ta. TtZv dv&QUXMV, OVI «S**0 vvv
8vo, u$Qtv xal frijlv, ctXXa xcd tqItov xgogijv xoivov ov d[icpottQow
tovtarv, E ov vvv ovofia Xoatov, avto 81 ^tpavuStai. dvdgoyvvov yciQ tv
tore [ilv ryv xal sidog [xal Svo[ia ], autpotegav xoivov, tov te ccQQevog xal
frqXeog, vvv 8’ ovx Sotiv aXX’ y iv oveidei ovo[ia xeljxtvov.
exeircc ilern mehr ein Abstractam, das den Dichtern seinen
Platz im 01} rap zu danken hatte. Ceteram xaxadxev adai aoristicum
tempus positam est sequente itottlv imperfecti infinitivo, at actio
præteriens, qualis est templorum ædificatio, a sacrorum ferendorum consuetudine
discerneretur. Vide Engelhardtum ad Meocx. pag. 234. c. 2. xal yap
tacpf/S xaXrjS xe xal fieyaXonpeitovS rvy^ayn, xal iav rtivrjS xiS uiv
xeJLevxrfdp, xal iitaivov av itvxe, xal idv <pav\oS j} x. x.
A. ovx vSrtsp' vid. ad 179. E. annotat. Oratio plenior
foret «AA* ovx av litoiow, usitep vvv, o xi xovrarv ovSlv yly
vexat. Nvv autem Tocula non solum de præænte tempore intelligenda est,
sed etiam de veritate rei. De verbis insequentibus 6 eov 7 tavTGDV paXidxa
yiyvedSai, vid. ad 131. i%ov doi iv elpyvy A kyeiv. litlxov
poS x £ &v. Addito elvat verbi participio epitheti veritas
indicatur, ut convertenda verba sint: denn er ist unter den Gdttern
des menschenfreundlichste and der walirhaftige llclfer der Menschen and
Arzt der Uebel, deren Heilung dem Menschengeschlechte zur
grossten Gliickseligkeit gereichen miisste. vjjieiS 61
xoHvdXXcDV 8i- ' 8a6xaXoi i&edSe, Hæc verba vario modo
explicari possunt. Fortasse Aristophanes vulta ad serenitatem composito,
tanquam summæ veritatis rem probaturas satis festive, ut comicum decet,
doctoris formam imitatus Vobis, inquit, ego, vos ceteris præceptores
eritis. ovx avxrj rjv, rjitep vvv. Bekkerus, quem
secuti sunt Astius et Reyudersius ex Euscbii Præpar. Evang. XII. 585. C.
i) avxrj in textum recepit. Fiemus habet: neque enim, qualis
nunc est, olim erat, sed longe diversa. Nihil mutandum est. Verba proprie
audiunt generis assimilatione omissa: 7} ydp Ttakai rjpcov cpvdiS
ov tovto ijv, Zizep vvv, aAA* aAA owv xt. Sed minus adamatum hoc
dicendi genus fuit Græcis; quamquam enira rectius censeri potest,
atque exprimendæ sententiæ convenientius, tamen minus elegans est atque
durius. Hinc factum, ut generis assimilatione adhibita scriberetur
ovx avtrj tjxEp . Diximus de hoc genere dicendi 139. «Aov rjv
hiouSt ov tov &v9q<6xov to slSog, GtQoyyvA ov, vojtov y.al kXevqus
xvxXa %ov. %HQas Si xtrtaQas tljE, xui Gxibi tu %6u tuis X e Q^' *«*
Xqosuzu Svo avdpoyvvovydp e v r ote y\v rjv xal eido S [xal
ovo/ia.] Ficinus Tcrba convertit: Androgynum quippe tunc erat et specie
et nomine, ex maris et feminæ sexu commixtum. Eum secutus est in
conversione Schultliessius: Deuu dazumal war das Mannweib wirklich wie im
Namen, so in der Gestalt vorhatiden. Stallbaumius od h. 1. deest,
inquit, ev in multis codicibus, itidem apud Stobæum ct Eusebium. Quod
vide, ne omittendum sit. Riickertus %v verbo servato verba
convertit : Androgynum enim tunc unum erat non minus genus quam nomen, ex
utroque conflatum, virili et muliebri ; nunc non est nisi nomen opprobrii
caussa inditum, Displicet hæc conversio eo nomine, quod
repetitionem iuutilem continet præcedentium verborum : crAAoc xal
rpixov (sc. yivoS) itposijv xoivov « 7 / 90 xipCDv rovx&v x. t. A.
Porro caussam frustra quæsiveris, qui fiat, ut commemorato in
prueee-» dentibus yevo$ verbo nunc elSoS idem significet atque
yivoS. Postremo male se habet: Tore h. e. tum temporis unum fuisse et
genus et nomen avdpoyvvov, quasi non et Platonis ætate unum nomen
avdpoyvvov fuisset. Ev voce deleta sententia hæc est verborum:
Mannweib war damals in Beziehung auf Gestalt uud Numen aus beiden,
dem MannJichen. u. Weiblicheu ausatnmen gesetat. Sed rursnm quæras, nuin
Aristophanis ætate Androgyni nomen ex ntriusqne generis nomine non
compositum fuerit? Si qnid video, ineptum scioli additamentum est
xal ovo/ia, quod præcedentibus verbis ov vvv ovofia A ontov nullo
modo explicari potest. Deleto eo optime huius loci verba se habent.
Aristophanis mens hæc est : sed et tertium genus insuper erat utriosque
generis et masculi et feminini particeps, cuius nunc nomen superstes, ipsum t
periit* Videlicet androgynum (ut nunc nomen, ita) tum temporis
nnum erat etiam eldoS utriusque particeps generis, masculi
femineiqne. v v v d’ ovx tdxiv aAA* rj i v 6 v eide t ovo y a
xeiy evov. Ietzidagegen istes (das Androgynum) niclits auderes, ais ein
schimpflicher Name. Scripsi aAA pro vulgato aAA*. * Vide Engelliardtum ad
Piat, Apol. Similiter scribendum est LEONZIO (si veda). A. trAA*, 7/,
xo Xeyoyevov, xaxomv hopxijS rfxo pev xal vdxepovjiEV \ Non ubivis autem
scribendum <*A A ?/ esse, Phædonis Jocus docet 81. B. goSte
yt/dlv dAXo doxelv BLVCLi aAijSlZ aAA* ij xo dcojiaX oeideis x. t. A,, ad
quem locum Stallbaumius rectissime: Orta est,' inquit, hæc locutio
ex coniunctione duarum loqnendx formularum, quarum altera
oppositionem altera comparationem indicat. Hcrmannus disiungendas esso
has particulas iocet atque 7J cum altero 7/, quod in me mbro
orationis supplendo comparcat, In' av%ivi xvxXoteqcT, ouoicc itavty
xscpceXrjv 8 ' In 190 aiKpoxiaous rovg ngoganoig ivavxloig nEx/ihoig
[ilav, xai coxa xlxxaQa, y.al alSola 8vo, xal talla navxa ug iungen
xal talla navxa ug iungendura. Nimiram expletiorem orationem
esse, ut v. c. nostram locum ad Hermanni præceptum exornemus: vvy 8
’ ovx l 6 xiv d\\’ V et v dvelSei oyopa xei/isvov r) ovx ol 8 a iv
ct xsixai. Sed falsam esse, Ed. Hænischius ait in annot. ad Amat.,
hanc explicandi rationem, hinc maxime apparet, quod, si yera esset,
nemo sic diceret, nisi qui aut ipse se rem suam parum compertam habere
profiteretur, aut id, quod certo sciret et eloqueretur, ita afiirmaret,
ut, si non verum id esset, se de suo ipsius indicio desperaturum
esse significaret. Pro dXX ?/ interdum 7 tX?}v r/ reperitur, neque rarum
Tt\f\v olK X ?/, quibus formulis similes sunt formulæ nostratium ausserals, uls
nur, ausser ais nur. De xsiG$at verbi potestate dictum est ad 100.
Ut de legibus civitatis, ita de usu loquendi recepto sæpissime apud
scriptores reperitur. Ceterum Riickerto non assentimur, ovopa iv ov
sidet xsiuevov eodem modo dictum censenti, atque Xafislv iv
cpipvy ^Svpiav y Syriam dotis loco accipere. Ut Homerico J
SsgUv iv yovvadt xsixai fatura inflexibile significatur, ut iv
ftop” popeo xsidSai in Phædon, 69. B. de æternitate vitæ miserrimæ
dicitur, sic ovopa iv oveiSst xsipsvov usus recepti constantiam
exprimit. dvdpoyvvov . v. Suid. s. r* dvdpoyvvoS et Muson.
Fragm. p« 208. ed* Peerlk* Alter habet: 6 xa avdpoS rtoiGov
X&l xd ywcnxwv TzaoxGDv. Alter: ol ys dvkxovxat avdpoyvvoi
xal yvvaiXG) 8 etS opatiSai ovxe ? 9 onsp s 8 ei (pevysiv iB,
anavxoS, si 87 ) roi> dvxi avdpss 7/tiav, Urtsixa. Præcedente
irp<atov psv, quod male Ficinus convertit a principio,» htsixa 8 s scriptum
exspectaveris. Sexcenties autem iizsixa reperitur omissa 8 i
particula, quoniam htsita tantæ gravitatis est, ut ipsum possit, hoc est, non
adhibita dfc particula, oppositionis pondus sustinere. Unum e multis exemplum
ut laudem, 194. E. legitur! iy<d 81 87 } (iovXopai xtpooxov p\v
tlittiv, y XPV M e elrtEtv, IneiXOL shtsiv . In se quentibus
Ruckerti annotatione factum est, ut post xo EiduS comma poneremus.
Riickertus autem. Me oppositio, inquit, quæ hic adest pristinæ
integritatis et insecutæ postea dissectionis admonuit, ut oXov prædicatum
esse censerem, quam interpretationem haud scio an commendet etiam vocis locus
ante 7/v y quem vix teneret, si cum sldoS esset conuectenda. Dicit
igitur hoc: Deinde iutegra erat hominis figura, rotunda, dorsum
et latera circa habens (non,* ut nunc, dorsum, latera et pectus.}
xEEpaXrfY 8 * plav. Quis non Iani meminerit, Latinorum dei
antiquissimi, quem uno capite, facie duplici insignem venerabantur? Erat autem
Ianus dito rovtcov &v rig tlxdaniv. litoQtveto 51 6q9ov, agitSQ
vvv, oitoztQaOs fiovXq&ilt] ’ xal ditor e xu%v oq(itjGut
&siv, iSgittQ ot xvfiiatavrig slg oq&ov tcc Oxalrj
itsQitpsQOfisvot xv)3 MJtiutft xvxha, oxuo Tore ov<5t tolg fitXs~ Civ
aitEQEid6[iEvoi xa^v Itpiqov to xvxlco o yv da Sia taura pacis dens, nt
verba Aristophanis iu Erotem directa et Iano conveniant: l6xi Seoov
cpiXotv^pcoTtQTCtTOS, $7tlxOVp6f TE G$V XGOV dvSpdiccdv 7 (ai laxpoS
xovxgdy, cor IocSevxcjv psyidrr/ av evSaipovioc rc5 dv^pcjTteiw
ykvEi fi?;. Adde 191. D. $6xi 6?} 17/ f dpxalaS q>v6£GDS 0vvaycoyevf, xal
inixEipivv 7Xoiijdai 'ev lx Svotv xal latiadSai xrpr tpvtiiv x tjv
dvSpGDTtivTjv. Quid, quod ipsum nomen Iani aliquam haberevidetur cum
{aivco verbo cohærentiam? Romaui bellorum quam amoris intentiores
rixis, CONCORDIÆ AMANTIVM AMANTE AMATO pacem pacisque conditiones
videntur substituisse. ijtOpEVEXO OpSor, GjSrXEp rvr. Koti
vulgo ante vpSov positum deest in codd. non paucis, Bekkerus vocem
in textum recepit, uncis Stallbau» mitis et Dindorfius incluserunt.
Ficini conversio hæc est: Incedebat hoc tunc et rectus, ut nunc, in utram
vellet partem. Kai vocis tuemluc provinciam suscepit
Ruckertus his verbis usus: Duplex incessus pristinorum hominum
narratur, erectus, quem nunc etiam habent, eo tantum ab hodierno
diversus, quod tum, utram in partem vellent, pariter præcedebant, /z.
e, prorsum et retrorsum, alter rotationi quam meatui similior •
Sequentia igitur verba hoc modo exhibere voluit : Jtal, dxots xaxv
oppyjdEie $Etv, ooSTtEp ol 7wfhCxdvreS x, X. X., nam in eius
editione comma post Ttai non comparet. Sensos est: Er ging aber
aufrecht, wie jetzt, nach welober Seite hin er wollte, und, wenu
der eine oder der andere schneller sich bewegen wollte ete. Vulgo
pro opfiJjdeu legitnr opprfCei pro %eiy verbo IXSeiy, Male.
<k)S7XEp ol XVfildXGOYXES* Derivatur hoc verbum a xv(bj
> quod idem aotiquitus significasse perhibetur, atque XEqjaXij. Igitur
primaria xvfit6xdv verbi significatio videtur esse: capite
insistere, se præcipitem dare, cfr. Hom. XElpOYX lyx^Xvk? x e hclI
Ix^veS,, o*l xotra Sivaf ol xotra xaXa fissSpa xvfiidxcor
$v$a xcii $vSa. Erat autem apud Græcos saltationis genus, quo qui
utebantur, caput deorsum, pedes sursum proiicere solebant, non nisi
pedibus solum attacturi. Summa corporis atque inprimis spinæ
mobilitate opus erat saltantibus, quare Patroclus Kebriouc, Hectoris
auriga, iuterfecto, satis acerbe II. 16* 745. hæc profert
<L nbxoi> r\ pdX 9 iXatppoZ dvrjp, fisla xvfhtixd
et v. 749. <6$ vvv Iv txeSIgj IB, itctcoov pEta xvptdxd r)
fia xal iv TpdedCi xv(h6xqrr/peS iadiv.tqlcc ra ylvr) xal roiavta, on r 6 fitv
kqqiv rjv r ov rjXtov B t rjv «QXV V Pxyovov, to Se %rjXv Trjs yijs, to
Se aiupoTSQC3V iitzs%ov vfjs OiXrjvrjs, ori xal rj Gelrjvtj a[i<poreQatK
yiEzl%u. TtEQirptQrj Se Sr) yv xal avrcc xal rj noQsia avrav Sia zo rotg
yovevOiv ofioia elvai. rjv ovv xrjv Tangit fortasse hoc saltandi genos
Herodotus 6, 129. 6'btizoxÆiSyS ixiÆvdi oi riva tpanaZav iSevEtxai *
iASovtiyS 8h ryS rpaTtE&jS n patra plv in avrijs oopxyoaro
Aaxaovtxd &XV~ paria’ pera. 81 a\Aa *Arnxd • to rpirov t ?/ v
xecpaArjv ipeidaS ini r rjv rpane%av roidi 6xiXe6i ix «ipovopyde.
Schol, ad nostrum locum iusto brevius : xvfiidryp 6 opxydryS xal
xvfiidtav to opXsiGSai. eis opSov ra dxiAy n. Ante eiS in
plerisque codd,, quatuor exceptis, xai legitur, quæ depravatio textus est
manifesta. Omiserunt voculam editt. omnes. Orta ea lectio est e mala
intelligentia præcedentium verborum, quæ intellexit, quisquis fuit,
qui xai interposuit, hoc modo : ino pevsro 81 opSov (3snep vvv,
xal, sc. (inopsvero) ditare tax t) opprjdeie Seiv, ooSnep ol xvftidravrsS
’ xal eis opSov x. r. A. oxtgj tore ovdi. Vulgo legitor rore oxrcJ
x. r, A. Transposuit verba, qui putaret, rore ad præcedens onore
pertinere. Probari posset vulgatus verborum ordo, si scriptum
exstaret: rore rolS uxtgd piÆdiv anepEiSope voi x.t. A. Sed non addito
Articulo, ovdiv autem participio adhibito, cur is ordo verbornm
unice probandus sit, quem cdd, omnes probarunt, facile
iutelligitur. 7/v dk Sia Tavta Tpla Ta yivy xal toiavra.
Ad certam quandam philosophiam comicum poetam respexisse, quam- quam
a multis annotatum est, tamen ut credamus, animum inducere non possumus.
Vulgatum euim hoc erat, et vero etiam nominum terminatione
firmatum, TfXiov, solem, virili potestate esse, yyv, tellurem,
feminea, qua propter etiam rerum mater vocata est. Fieri igitur facillime
potuit, ut philosophia advocata nulla, mera vulgi opinione nixus solis
prolem masculum genus vocaret, terræ femineum Aristophanes. Restat ut de
Androgyni origine dicamus, quod cur Lunæ prolem dixerit, disertis verbis
indicatum est; ori xal ?} dsAyvy dptporipoov perixei. Atque ipso
nomioe deXyvyS hæc coniunctio terræ ac solis indicata est. Dorica forma
est (?£A avaia, quam convertere possis Glauzerde. Solebant autem veteres
novam quandam in huiusmodi rebus opinionem prolaturi, argumentorum
loco er ipsa rerum natura petitorum, alias res conquirere, quibus
illam probarent, Sic Pausanias, ut duplicem Erotem esse probaret, ad
duplicis Aphrodites mentionem confugit, quarum suum utrique Erotem
assignaret, n epitpepij 8h 8?) yv. Non gkreisformig,» quod
in Astii et S chleier macheri Itfrvv 8 uva xal xijv qcoiiijv, xal xa
tpQovrniWK (itycda tl%ov, lnt%dqvfiav de zoig &eolg, xal o kiyu
"OfitjQos 3 csqI Ecpiccltov xs xal ”ilrov, jtejh Ixdvav Xeyixai,
xo C ds tow ovgavov dvafiaGiv im%UQelv noielv, ag Ixi&iy Gofiivav
xoiig tteois. versionibns legimus (adde etiam Schulthessii
conversionem 88. ed. Orellii,) quis enim circuli formam
corpori tribuat, sed kugclformig. Riickert. In sequentibus
8ia to opoia eivai verba Schleiermacheros convertit: um
ibren Erzeugern ahnlich zu sein. Rectius Ficinus: quia parentum
similia. xal ta (ppovrfiiaT a pe* ya\a elxov.
Schleiermacherus: nnd hatten auch grosse Gedanken. Minus accurate. Articulo
enim addito efficitur, ut sensus sit: und der Hochmuth, den sie
hatten, ging ins Un* geheuere. vide annot. 12. Articulo non addito supra
legitur 182. C. ov yap, olpai, dvptpipei toiS apxovdi tppowjpara
peyaXa lyyiyvedSai, quem laudo locum, ut de nostri loci articulo
facilius certiusque iudicari possit a lectore. MeyaXa <pporj}para
dicuntur autem habere, qui contra dominos conspirant, cfr. 182. C. ov, yap, olfiat, dvpq>epei toiS
apxovdi (ppovrjpata fieydXa lyyiyvedSat tgjv dpXoiUvoov ad quem locum '
vide annot*. 102. Comparativum exspectaveris, non positivum ;
ille tameu in hac formula solennis. o Xkyei "O prj poS.
Od. 11. Sl4. "Oddav iic OvXvjiitto pe*
padav SepEY, avtap £tz "Oddy JlrfXiov elv o
diq>v\\ov,lv* ov pavos apfiaxoS etr/. ooS litiSr] 6 o pkv
gjy roiS SeoiS. Riickertus iungenda hæc, inquit, cum Ttepl ixeivGOV,
quæ structura propter interiectum membrum to tcoieiy, in quo
avxovS subiectum est, aliquid incommoditatis habet. Ad
l7Ci$t]6op£vcjv supplendum est potius avTCDY. Exhibetur autem
genitivus participii cum gjS, ubi aliquis refert quod aut ex aliorum
opinione depromtum est, ant quod ab aliis vult cogitari, ut in Piat.
Apol. Socr. 30. B. itpoS lavra, (pocbpr av, cJ av— 8 pes *A%r]vaioi,
rj nelSedSs *Avvxcp rj pjj oj S ipov ovk av itoiijdovroS «AAo
x, T. A., h, e. de me ita cogitate, me nunquam quicquam
facturum esse aliud. *0 ovy Z evS xal ol a AAot $ 80 i. Omnem
hanc narrationem de deorum consultatione et quid facerent, dubitatione,
nt cupierint quidem punitam humani generis protervitatem, sed
nec severitate uti ausi fuerint, quam læsa maiestas exigere
rideretur, nec aliud invenerint remedium, quo et illi poenas darent
et suus honor salvus maneret, donec ad postremum Iapiter ægre
aliquid excogitaverit, hanc,, inquam, a d deorum derision em
comCap. XV. 'O ovv Zevg xa l ol «A Aoi 9iol Ijiovltvovto o «
%(M} avtovg 'MHrjtScu xal TjXoQow. ovte yag onag axo positam esse neminem
poto non videre. Riickert. Male; vide Comm. de Piat.
Symposio» oti XPV ctvtovS rtOtij6 at. Ne quis pro indicativo
optativum reponendum censeat, quod Astius olim fecit, post
infectum, voluit: Græci ingenii tanta est vivacitas, ut structuras
verborum doas, quarum ntraque suam quandem iucunditatem habet,
confunderent atque commiscerent, videlicet ne, cum alteram prætulissent alteri,
alterius gratias simul amitterent. Igitur oxi XPV avtovS rtoii}6ai
compositum est ex oratione obliqua oti XP E ty avtovS it. et ex
oratione recte ti XPV ocvtovS Xotijtica xal ojSitep, rovS
ylyav taS xepavrccHj arreS. Stallbaumius, intellige, inquit, post
yiyavtaS tfq>avi6otv ex proximo ctqxxvldEiEV, cuius breviloquentiæ
exempla collegit Wyttenbachius od Selecta Princip. Hiator. 364. Riickertns
verba sic inngenda esse censuit : ovte yap eIxov ortcoS drtoxTEtvcæv
(sc. avtovS) xal ro ylvoS dtpa . vldaiEv, XEpavvGotiavtES GDinep rovS
yiyavtaS . Neutra explicandi ratio nobis placet. cuV itep h. 1, non
similitudinem indicat, sed agendi rationem describit, ylyavteS autem
homines vocantor illi ipsi, qui e masculo et fenrineo genere compositi
viribus freti ac robore, elatiores animos alebant. Sensus est: Sie
wussten iiberhaupt weder einenRath, dass sie sie todteten, und besonders w i
e sie, nach Erlegung der Riesen durch den B 1 i t z das ganze
Geschlecht verdiirb e n . Disertis verbis ylyavtES commemorantur, ut esset,
quod sequenti ykvoS opponeretur. Quoniam autem homines nondum dissecti
erant, fieri non potuit, quin cæsis hominibus illis totum genus hominum
misere periret, atque nemo remaneret, qui deos veneraretur.
ai tipal yap avtolS 7/ <p avi$£t o. cfr. Symp. 198.
C. vit ai6xvvr]S oXiyov artodpaS <px^PV v ? KV MX 0V Nemo Stallbaumio melius
de indicativo huius loci explicando disseruit. Eius verba hæc sunt:
* Aoi istas et imperfectum sine av particula positum in talibus SIGNIFICAT
certo et haud dubie aliquid fuisse futurum, pr opter ea quod habeat
obiectivam, quam dicunt, necessitateniy ut Lat^ futurum erat: accedente
autem av particula etsi pæne idem significatur, tamen conditionis
et mudalitatis, quam vocant philosophi, accedit notatio, ab hoc
loco, pæne prorsus aliena . Quocirca non tantum XPV V > £5 Et,
npoSijxEV, ut Lat, oportebat, decebat, debebam, ita usurpatum est,
sed multa alia verba, irtprim slvaiEV ii%ov xal 'cos it£Q, tovg ylyavzag
xsgawdeavreg, to ytvog oxpavLaaitv, al rifial yag avroig xal rcc tfQcc ra
naga rwv av&Qamov rjtpavl&ro ov& oitag latv aCilyaivuv.
fioytg 8rj 6 Zsvg IworjtSag Xlyu, ore zloxd fioi, %<pi], %%uv
iiTjiavijv, wg av iliv te uv&gaicoi D xal xavOaivro t ijg axoAaOlag
aG&tvtGztQoc ycvofuvou vvv (iiv yag axnovg, £cprj
mis ea, quæ natura sua continent aliquam obiectiuæ necessitatis
significationem. Indicativo in hypothetica enuntiatione Latini osi sunt
plerumque ita, ut non tam obiectivæ necessitatis, qoam temporis rationem
haberent, quo tempore aliquid, quominus fieret, impeditum esset, cfr. Tac.
Histor. II. 46. iamquo castra legio-^ dum exscindere
parabant, ni Mucianus sextam legionem opposuisset, h. e. achon waren
sie daran, das Lager der Legiouen zu veruichten, hatte niclit zur rechten
Zeit noch Mucianus die sechste Legion entgegen geworfeu. Adde
notissimum Horatii locum Od. II. 17* 28. Me truncus illapsus cerebro
sustulerat, nisi Faunus ictum dextra levasset h. e. Mich
hatte der auf mein Haupt stiirzende Stamm getodtet, hatte
niciit noch zur rechten Zeit Faunus durch seine llechte die
Kraft der Wucht gebrocheu. Temporis hanc notionem quando assequi
volunt Græci scriptores, eodem dicendi geuere utuntur quidem, sed
non nisi addita iv3v$ particula temporali, cfr. Thucyd. VIII. 86.,
quem locum Stallbaumins laudavit iv gj datpidxaxa 'looviav neti
'i&U?/dtarenco $i%a exadtov, xal difovtov evSvS’ eTxov ol ito
TUfiioi, doxdj fioi, £<PVt Quod supra annotavimus 159.
ad verba o n XPV olvtovS itoitjdai y id iis vehementer displicebit, qui omnino
duas verborum structuras confundi atque commisceri neguut. Negant
autem, qui non intelligunt structuræ originem. Etenim rem
animo suo ita informant, ut censeant, scriptores positis dnabus
verborum structuris artificiose ex utriusque quibusdam fragmentis tertiam
composuisse. Nobis persuasum est, hoc structuræ genus non e scriptorum
officina prodiisse, sed e quotidianæ vitæ sermone iu scriptorum libros
immigrasse. Pertinet huc noster locus, ubi præmisso ott, quod
indicium est orationis obliquæ, ipsa alicuius verba laudantur. Patet
autem, proprie dicendum fuisse Aristophani : \iyet, ori domi ol Ixew prjx ay yv
r. A. Factum autem Græci ingenii facilitatemne dicas an
felicitatem, ut servato obliquæ orationis indicio rectam orationem
retinerent, atque orationis suspensæ continuitatem cum rectæ
orationis vigore coninngerent. De hac structura vide etiam
Mattii. Gramm. plen. $. 623. 2. b. p* 1270. a
«pa fiev &0&svl<3teQOi $<Sovzai 9 apia %Q7]diu6TEQoi Tjfilv
dia ro irXEtovg tov dgi&ndv ysyovEvai' xal fia- * diovvtai O 0 #oi
liti dvoiv dxsXoiv. lav d 9 Htt, doxaCiv aGzXyuivEiv xal firj e$eXco0iv
i]0v%iav ayeiv, itdXiv 'av, %(pr] 9 refiu dl%a, wgz’ Ecp kvdg xoQEvdovzai
OxtXovg doxcoXia^orreg. ravza thtcov Sze^vs rovg dv^Qunovg di%a,
&g%EQ oi za da zipivovzEg xal (isXXovzEg zapixsvsiv, ij E xal ajia
n'ev adSeri6tepoi idovz ai. Sensas est: nane eos dividam bifariam, at et
debiliores homines sint et utiliores nobis, quippe nam ero
auctiores. Amant Græci, quæ de certissimo eventa actionis præcedentis
dicantur, ea xal addito superioribus annectere. Paullo infra
legitur naXiv av te/ico 8ixa, Sst iq> kvoS nopsvdovtai x.T.X., ubi
bene haberet xai pro gjSte positum ; hoc tamen scriptor prætulit,
quod reiterata divisio cogitatur tantummodo, non tanqaam actio, quæ
hat aliquando certissime, proponitur. 7tdA.iv av t Zcptf,
teji c 3 Sixa. Rursum exemplum habes verbi, quod casu suo
spoliatum ita exhibetur, ut notio verbi prematur magis, quam vis
actionis, Minus recte Schleiermacherus iu conversione: So will ich
sie, sprach er, noch einmal zerschneiden. Rectior conversio liæc
est: So wiederhole ich die Theilung noch einmal. Atque obiter
ut hoc moneam, ut Græci naXiv av, ita nos nochmals
wiederliolen, pleonastice loqui solemus. txdxcoXt ccZoyteS.
Schol; ad h. 1 . a<jKG)\id?,Eiv xvpicoS filv tu ini tovS adxovS
aAA« d$an dXrfXippkvovS, iq>* ovS in7fdc.iv yaXoiov ivsxa •
TivlS xal ini tcoy Cvf.tnE(pvx6<5i zotS dxkXEdiv dXXo/ikvcDV. .
?fdrf 61 TiSkadi xal ini tov aAÆ69 ai to YEvpov (Bekk. legendum censet
roV Sr Epov ) took noddUv avkxovTa^ rj a>S vvv ini OxkXovS kvoS
fiaivovTa. %6ti 61 xal to x^XatYEiv. E Schol.' ad Aristophan. Plut
1130., ubi complures ddXGoXtdgEtv verbi explicationes reperiuntur,
male autem adxcoXia vocatur iopTtj tov Jiovvdov, nisi fortasse
latiore significatu accipiendum est hopTif verbum, ex huius, inquam,
Schol. annotatione selegi hæc : xvpioS ddxciXidZbiy iXEyov to ini tciy
ddxoov aXXEdSai ZvExa tov yk Acoro: noiEtv • iv /ikti& 61 tov
$sdrpov ZtISeyto adxovS ns(pvdifpkvovS xal aAijXififikvovS, fis ovS
ivaXXufiEvoi ivaXiOSaivov xaSansp EvftovXoS cpifdi • xal npoS ys tovto
ctdxov elS fikdov xazaSkvTES, EtsdXXedSa xal xayxd&Te ini rols
xarafifikovdtv . ddxooXia^Eiv 'eXeyov To ivdXXsdSai tois doxols, ?/ to
ini ivds nodos dXXedSat. Hæc satis de significatu adxcjXia&iY verbi.
Non dubium est autem, quin h. 1. doxa>XutP,EiY uno pede saltare
significet» Ut, cum humanum genus primi11 162
II AA TSINOE wgmo ot tu (bu xaTg ovrtvu fie rifioi, rov
'Aitbkha ExtktVE T 6 TE TtQO gtOJCOV flETU0TQEtpElV XUt TO TOV ClVyivog
ijfiiGv tcqos Ttjv rofiijv, tvu &Etbfiivog rtjv avxov TfirjGiv
xoC/ucoTEgog d'rj 6 av&Qmnog, xal tukka ia6&at IxiklVE V. O 61 TO
TE KQogUltOV liETEtiTQEqiE, XUt GVVtkxaV tos nvfiuStav dicatur,
post ln\ Svoiv dHeXoiv fiaUiZEiv, futoro tempore ddxooXiddEtv
dicatur. Uno pede etiam hodie saltari in Helvetia, Italia, Græcia,
satis notum est. &S 7t ep ol r d da xkpy ovtf? nal pkXXoy
x eS xapiXeveiv. Lectio vulgata est c oa, quam merito interpretes
recentiores improbarunt. Nimirum legitur in L. V. PJ. Timæi: da
dxpodpvojy eldoS pr/XotS pixpois iptpepis. Colligitur inde, Platonem hoc verbum
commemorasse in scriptis. Ilaud facile autem locum Platonis
invenias, cui vox illa magis conveniat. Interpretantur, qui harum
rerum periti sunt, da sorba (Arlesbeeren, quæ condita esse, nt diutias
conservarentur, non pauci sunt, qui tradidere; cftvVarr. de re
rust. I, 69. ( Putant manere) sorba quidam dissecta et in sole macerata,
ut pira, et sorba per se ubicunque sint posita, in arido facile
manere. Quæ sequuntur verba, spuria censuerunt Sydenhamius,
Bastins, Astius. Frustra. Quamquam enim prorsus nescimus, cur in
ovis dissecandis crinibus usi sint veteres, hoc certum est: duobus
allatis exemplis Aristophanem et facilitatem et artificium
dissectionis indicare voluisse: ao Jexcbt, wie man Arlesbeeren zum
Einmachen spaltet, so fein und kunstlich, wie man Eier mit Ilaaren
theilt. Eodem modo explicanda sunt verba Plut. Amat, 770. B.
ojSittp cdov avrtdv Tpify Siaip&tiSai t rjv cpikiav. Male
igitur Rtickertus ad h. 1. Hoc quidem, inquit, concedimus,
languidiusculam esse alteram comparationem, concedimus, fieri potuisse, ut ab
alio adderetur; sed additam esse tantum abest, ut contendamus, ut
facetiarum captatori Aristophani recte tributam esse censeamus.
Ceterum coniicio equidem, ovornm per crines dissectionem ludi
genus fuisse; fortasse ex ovorum dissectione per crines facta convivæ futura
prædicere solebant. 7t p o 5 xr)y xoprjv. Ut in præcedd. ad
xa cJa supplendum est e proximis xiproyxeZ, ita h. 1.
psxa6xpl<peiy recte repetieris. Toprf significat proprie 'id,
quod ex aliqua re abscissum est ; nostro loco corporis eam partem
denotat, quæ dissectionem passa est. Similiter topi j apud Hom. II.
a, 234. positum repentur: va\-pa rode dxijnxpov, To p\y ov%ot e
(pvXXa xa\ d £ov? $>vdei, iiteidr} TCpddxa t opijy iy
opeddt XeXoi7tev, quo loco truncum denotat, ex quo sceptrum
abscissum erat. In sequentibus pro Trjy avxov xpijdiy, quod recentiores
editores omnes habent, plurimi codd. avxov exhibent. Non male,
si 3 iuvtct%ofttv r 6 SsQjia Ixl xrjv yaCtiga vvv xaXov(ikvi]v, SgntQ ta
eioxaUxa (iaXavtuc, tv 0 x 6 ( 1 « xoicov ankSh xaxce (ii(St]V xrjv yaOxtQa, .0
Srj vvv 6 (upcd 6 v xaXovOi. xal rag (iiv aXXag Qvxldag xag xoXXag
igtlLcuve, xcd xa 191 Gzrforj dujp&QOv, ijrcw n xoiovxov ogyavov,
olov ol Cxv avrov pro avxoSi positum accipius ; melius tamen illud
habet. xalraAAa ladSai ixeA evev. Schleicrmacherus ia
conversione habet ; u n d das ubrige beiahl er ihm auch zu hei 1
en. Scriptum quidem exspectaveris xa\ navxa iadSai ixiXcvEv ;
addita auch particula insolentia verborum non mitigatur. Ficinus
verba convertit: reliquis autem mederi iussit. Alia nobis
explicandi ratio placet. xaXXa a sequente infinitivo seiungendnm
est, iddSai absolute positum est : und iibrigens befahl er ihm Heilung
an. De hoc usu verborum sæpius iam annotavimus, vide anuot. 22.,
27* al. Paullo \ v infra eodem modo 8ioatavEd$ai positum, ut non
actio, sed notio verbi exprimatur tva ittojdpovi) yovv yiyvoiTo xi}$
6wovdiaS xal dianavoivro h. e. ut satietas esset amplexandi et quies.
ln\ xr)v yadrepa vvv xaXov pivrjv. Schlciermacherus : tiber das,
was wir jetzt deu Bauch nennen. Non satis accommodate, ut
videtur. Cum vi pronnutiandum est yadripa, ut ne vernaculo quidem sermone
articulus recte addi possit. Structura verborum primaria hæc est: ItzI to
yadz?'fp vvv xaXovpsvov, quam structuram ut minus elegantem
incomtioremque ætas Græcorum excultior nou tulit. <3 Sirsp ra
dvdnadxa ftaXavxia. Poli. V. Si. in recensendo venatorio apparatu xv»
vovxof, inquit, 8ipya podx^ov t lis o brciSexai ro Sixxvov, rcJ
6XVP<* XI TCHlOnjpbvOV, (3 Sit E p xa dvdnadxa ftaXavzia.
Ficinus convertit: tanquam contracta marsupia. Articulo addito effici
videtur, ut sententia sit: in Form von zusammengezogenen Beutcln,
-wio ihr sio ja kennet. o 6 7 vvv o ptpaXov xaA ovdi. Codd.
omnes habent o 8i) xov u/i<paXov xocXovdi, idque editores in
ordinem verborum receperunt. Male ; urgenda est vox ojutpaXof, atque vi
quadam pronuntianda, quæ vis addito articulo funditus perit. Similiter Sjrmp. 180.
E. ov 8?} ndvdtjfiov xaXovpev, de rep. I. 332. C. r) xidiv ovv
xi dito8i8ovda xixyrj iarpixj) xaXEixai 191. B. o 8?} vvv
yvyaixa xaXovpev. Menon, 81- B. o 8tj artoSvyjdxEiv xaXovdiv.
Alcib. II. 140. B, ovS 8ij xaXovpEv iaxpovS. ib« p; 187. D. o 8jf
pEXonottav xaXovdiv., Ibid. *L 382. D. yj x idi x i ano8i8ovda xixrv payEipixrj xaXtixai. vide
annot. 129 et 130. xi xoiovxov op yavov. De indefinito pronomine
supra dictum est 28. ad verba £3 o r yap xi xovx £*«. 11
* IUAT&N02 rotofiOi, xiqI rov xaXccnoda Xeatv ovreg rag
tav dxvrmv QvrlSccg' b Xlyag 6 e xaxlXmi, rag mqI avrrjv n)v
yaStega mu rov ofitpaXov, (m/ftaov dvca rov nctXcaov xa&ovg.
'Enubi] ovv r; (pviiig Sixa no&Ovv exaGrov ro t}fu6v ro
avrov tvvfai, xai neo^aXXovre.g rag %UQug xal £v[inXex6/i£V0i uXXt/Xoig,
em&vfiovvrsg Ovfirpvvai, aneto 9 tn] 6 xov vnb Xiuo v xai rrjg aXXijg
agyiag dea ro (iTjdev e&iXuv %w@ls aXXijXtov noielv. xai onore ri
ano%avoi Quibus verbis ut respondere annotavimus nostratium J d
as so sfeine Art, ita verba nostra convertenda videntur esse:
indeift er etwa ein soKchesWerkzeug hatte, wie die Lederschneider,
Creuzerus Lect. Piat* 525. censet, ut 185. E. dicatur dvaXaftobv xi
roiovtov, ita h. 1* satis esse l 'x&v n roiovtov. F rastra*
nepl rov xaXditodot XsaivovtsS. Pes ligneus videtur fuisse, super quem
coria extendebantur, quo facilius et explicarentur et ad pedis formam
adaptarentur. Etym. habet xaAoVovV XvplooS o ZvXivoS itovS* xaXov ydp xd
B,vXov. Suid. s. v. xdXaf xaXov ydp rd B,vXoy % ig ov xai
xctXoTrovS, 6 gvXivoS itovS. E Pollucis auctoritate, qui habet X.
l4l. rd dxvrordpov dxevij uaXd/tovS, iv rc J dvpitodicp y Bckkerus,
Stallbaumius, alii dederunt xaXditoda, codd. non pauci xctXo7Co8ec
exhibent. Fortasse utra^ue forma Græcis scriptoribus usitata fuit*
rov itctXaiov itdSovS . h, e. rjLitfacjf, ?/v titaSsv o dv~
SpGoitoS iv r<ji TtdXaicp xpovoo. cfr, p* 189* D. insidi)
ovv 7} tpvdiS. Annotat Riickertus ad h* I. : Offendit Astium nude positum
vocabulum, post quod avrdov vel rjfi&v excidisse putat. Offendit nos
quoque $ sed putamus ipsius Platonis peccatum esse posse . Etiam
Stallbaumius ad h. 1. avt&v supplendum esse censet. Aliter nos
statuimus de hoc loco; Articulum exhibuere veteres scriptores haud
raro, ut ’ indicarent, de re sermonem esse, quam in præcedentibus
iam tetigerant. cf. 189. D. ?/ ydp TtdXai ij/tcov <pv6i$ ovx
avnj 7jv rjitsp vvv x. r. X. Mens Aristophanis est; Da non
die urspriingliche Einheit der Korper, vou der oben gesproclien
worden ist, gelosst war cet. Exem* pia si quæris huius usus
articuli, vide anuot. 12., vito Xipov xai rrjs aXXt}S apyiaS.
Vulgo vito rov Xiuov legitur, quæ lectio cur ferri nequeat, e prægressa
annotatione colligitur. Ceterum aX AoS 1 rebus apponi, quæ genere non
differant, specie discrepent, supra annotatum est 116. Restat, ut
dicamus, quo iure id fiat. Riickertus ad h. 1. Videtur, inquit,
aXXrf alia verti non posse, neque negare licet aAAo? non nunquam
ita dictum esse græce, ut propriam hanc vim neutiquam exerceret, de
qua ffi>v yfiteeav, t 6 81 lutp^sit], zo letcp&ev aXko IfiJ
tu xai avvmkixezo v eize yvvcuxog tijg o ki/g hrcv%oi Jjfiian, o
Sr/ vvv yyvcuxu xakovfi sv, iit’ avSgog' xai ovroig attiiiXkvvto.
ekerjSag Se 6 Z evg cckhjv [ij]%avt}v xogltexai, ■ xai fuzazt&rjtiiv
avzuv tu aldoia elg ro jtgoO&ev zeag yag xai zavza exzog (l%ov, xai
lylvvcov xai Izixxov ovx elg akkijkovg, akk’ elg yfjv, agxsg ol zexziyeg.
fiezi&rjxt C re ovv ouzag avta elg ro XQod&ev] xai Sta zovxav
re non est, cor hic pium dicam, qui nostrum locum, ex hoc numero
excipiendum esse censeam. Nam cxpyla non segnitia est, sed
cessatio, vacatio a re quacunque, sicut ager dicitur <£pyo$ t
dum cessat a cultura. Jam igitur Aifivv in genere xfjf ctpyiaS esse
apparet, est enim cessatio a capiendo cibo, licuitque dicere, homines
illos, cessantes et a cibo capiendo et ab omni opere suscipiendo emortuos
esse. Ridiculi aliquid inest his verbis; quis enim ferat cibi
capiendi cum ipyoo comparationem? Deinde male Ruckertus posteriori
nomini tantam vim tribuit, ut ad id dirigeretur prius. "AAAoS
semper ita adbibetur in huiusmodi dicendi genere, ut priori nomini
addatur, quod cura eodem cohæreat, quod ex eodem genere sit, quod
cognatum sit cum eodem. Primitus autem dixisse arbitror veteres, ut ad nostrum
locum revertar, vito Aipov xai tov dAAov, li. e, fame et ceteris,
quao cum ea cohærent. Accedente autem appositione ad verba tov
dAAov, ne incomtius existeret atque inelegantius dicendi genus, tov
aAA.ov, apyiaS, admissa generis assimilatione xrjs dAAi]S, apyiaS edictum
eat. Sic com mode explicatur Piat. Gorg. 473. C. etyAcoxoS tov xai evbaipovi?,6fuvoS
vito t<Sv icoAixgjv xai xgov dAA.Gov (sc. ) HevQov. Alia
exempla, quibus nostram explicandi rationem probare possis, laudavimus iu
aunot, 116, ooSitep ol xixxiy eS. Audi Wolfti ad h. 1. annot.
: Sie thun dieses vermittelst eines Stacbels, den das Weibchen aui
Hintertheile luit, and der eiu Dritttbeil der Langte des gauzen Thieres
Husmacht. Damit bohren sie in die E«de, dDnen ihu und lasseu die
Kier in deu Sand fallen, wo sie vou der Sonne ansgebriitet werden.
cfr. Ælian. H. A. II, 22, tals acpvaiS o* itijAoG yiveais id xi' bi
aAAi/Acov 61 ov xtxxovdiv avbh iniyivovxai x.x.A. f.t£T i ^ TJX i X
E OVV OVtGOf avxtov elS xo it. OvtgjS iu multis codd. non comparet,
quare id uncis inclusit Dindorfius, Reyndersius expunxit. Idem
Stallbaumius servandum censet rectissime, Plerumque enim hæc vox ita
adhiberi solet, ut ad aliquid respici significetur, quod in præcedentibus
est conteuturo. Spectat autem nostro loco ovtcoS ad verba iXEijdaS bl 6
ZsvS, et convertendam est: hac ratione» qua dixi, vide annot. i ryv yhvtOiv iv aXXyhnq IxolyGB,
dia rov UQQtvos Iv Tqj ftrjXei, tuvSi tvBxa, iva Iv ry GvfixXoxy afia
fiiv ei avrjQ yvvaixl ivzvioi, yivvaiv xal yiyvouzo to ytvog,
63- et 146. Deinde qninqæ melioris notæ libri pro avtcov
exhibent avta, quod a Stallbauroio, Astio, aliis io verborum ordinem receptum
est. Audacias fortasse quam rectius. Avta verbi avToov correctio
est, avxdov autem scribæ alicuius sedulitate e prægressis olvtgjv
ta al8ola eis to izpoCSev huc translatum est. llectissime, ut
videtur, Ruckertus ad h. 1.: Mihi, inquit, Plato videtur
scripsisse: fi £T £te ovv ovtcoS eis to itpodSev. FICINO (si veda) verba
convertit : cum vero ad anteriora transposuisset, ut legisse eum censeas,
quod Riickertus dedit, e( nos unice probamus. Ceterum verba fisti2yxe te ovtGoS
eis to itpodSev repetiit Aristophanes, ut cum sequentibus artias
coniuugerentur: 8ux tovtoov trjv yevediv Iv aXXyXoiS irtolydev, quæ
couiunctio per ti xal particulas instituta quam vim habeat, nunc
dicendum est. Coniunguntur duæ hæ actiones ita, ut eodem fere tempore
gestæ esse dicantur: Simul atque ea ad anteriora transposuit,
per da tyv yevediv effecit. cfr. Flat. Phædon. 73. D., qui locus
huius SIGNIFICATAS luculentissimum exemplum est: iyvoodav te trjv Xvpocv xal iv
trj Siavolqt iXaftov to eldoS tov iraiSoSj ov tjv rj A vpa. Ad hæc
verba Stallbaumius aoristi, inquit, indicant, rem identidem fieri
solitam. Essent ex hoc præcepto verba convertenda: Sie pflegen die
Lyra ru erkennen und das Bild des Geliebten, dem die Lyra gehorte,
in der Seele aufzufasseu» Verum tenendum* est accurate, quod in
superioribus Cebes dixit: Reminisci non solum eius esse, qui aliquid
agnoscat, sed qui aliud, ab illo diversum, mente simul complectatur, ut hoc non
ex eadem perceptione animi h. e. e perceptione animi præsente, sed
ex alia eaque priore ( ov y v y Xvpa) pendeat. Probatur hæc
sententia imagine amasii, quæ AMATORIS animo statim obversetur, simul
atque hic lyram conspexerit, quam amasii esse iam dudura observaverat. Non
ingratum lectoribus erit exemplum e Taciti Hist. petitum I. 76, quo
doceatar, quomodo illam dicendi normam Romani sint imitati: Primus Othoni
fiduciam addidit ex Illyrico nuntius, iurasse in eum Dalmatiæ ac
Pannoniæ et Moesiæ legiones. Idem ex Hispania allatam : laudatusque
per edictum Cluvius Rufus et statim cognitam est, conversam ad
Vitellium Hispaniam., nal ylyvoito to yivoS. In his verbis Riickertus hæsit
non immerito; Iovem enim fecisse, quæ fecisse narratur, nt nasceretur
genas humanum, (Astius habet: ct progenies existeret) quis probet?
Schleiermacherus in conversione exhibuit» und Nachkommenschaft
entstiind e. Id dicturus vide licet erat Aristophanes. Fortasse afia 6’ tl
xal u^qy/v ilpoivt,, itl^apovij yovv yiyvoiro rrjg GwovOtus, xal
diaitavoivzo xal htl rd fpya rpsTtoivto xal xov dXXov /3i'ov tmiiiXoivro. 'idn
drj ovv ix aliquid vitii verba contraxerunt, lluckerto
scribendum videtur xal iti yiyvovto to yivoS. Facilior, ut videtor hæc
coniectura est : holI yiyvoiro yovoS. Facillime nutem demonstrari
potest, qui factum sit, ut manus Platonis corrumperetur. Incuria nimirum
scribarum syllaba finali yiyvoiro verbi dupliciter posita erat:
yiyvoiro r 6 yovoS, Quod cum seriore tempore alii mendosum esse
intelligerent, ro ye voS scribendo locum emendare atque sanare
stndueruut. a // a 8 9 ei n a l a /3 f>tjv afifievi.
In quatuor codd. Flor, ct apud Stobæum afjjiev legitur pro afifajv,
quod plurimi libri habent. Illud Stallbaumius in textum recepit ut
exquisitius. Masculinum genas neutro prætulimus propter præcedens
et avijp yvvaixi. Reddidit verba Schleiermacherus : Wenn
aber ein Mann dem andern.,., omissa xai particula, de cuius
significatu interpretes ad h. 1. nihil annotarunt. Schulthessius habet:
zugleich aber, wenn Mann und Weib sich einten . ... vitio, ut
videtor, typothetarum. Sententia est totius loci: damit in der
Umarmung, wenrf dem Weibe ein Mann zu Theii wiirde, sie der
Zeugung sich ergiiben und Nachkommenschaft entstiinde, -wenn aber
dem Manne auch (h. e. wieder) ein Mann, wenigstens et quæ
seqq, 7t\ij <$ p ovr} yovv . Postquam dissecta corpora
fuerunt, parte» dimidiæ amplexari se adhuc non desierant, immo
mutuis in amplexibus deperibant. Ut igitur plane abstinerent a
complexa, non potuit Iupiter efficere, nimium enim urgebat vis naturæ.
Itaque quum totum consequi non posset, novo instituto, quantum
potuit assequi, molitus est, ut satietate caperentur coeundi
intervallaque facerent. Hinc yovv cnr positum sit, intelligitur,
Riickert, na\ Siartavoivto. Hæc codicum est lectio. Vulgo
8ux— vcntcivoivxo, quod unde ortum sit, facile intelligitur.
^Margini enim interpres aliquis avoc7tccv~ oivxo .adseripsit, ut
8ia.7t<xvb6%oii verbi raritatem explicaret. Post alius nimia
sedulitate ductus in ava textq posuit 8icc7tavoivxo t
ex quo factum est 8iavanavoivxo. Ceterum non opus est ad 8iol
Ttavoivxo suppleas avtijS. Verbum absolute positum est: und sie Ruhefanden
und sich der Arbcit zuwendeten und Sorgo triigen fur ibren weiteren
Unterhalt, ini rd ipya. Hæc verba de agricultura intelligcnda
sunt noa minus, quam quod supra legitur 191 . B. vno Xipov
xal ttjs aXXr/S dpyiaS. O ftioS in se res omnes complectitur, quæ ad
vitam sustentandam necessariæ sunt. De scriptura imytXolYTo cfr.
Thomas M.: impiXopai xaXXtoy >j inipeXovpai. Adde Buttm. Gramm.
ampl. T. II. I- 187. : Die C DtoOov o "Eqcxs
tyywos aXXrjXav xolg ccv&qkmois xcd rijg agyaiag cpvGmg Gvvayayevs,
xal Imysigav xoiijacu. 'iv ix dvolv xal laGaoftcu zljv tpvOiV trjv
txv&gaxivqv. Cap. XVI. "ExaG rog ovv rjfiwv
iGzlv kv&qq irtov fcvfijioXov, are Formen des Compositi
imjJEX?}Copai etc. werden gewohnlich za i7ti/i£\ei6$ai gestcllt,
welches eiue ganz gleichbedeutende Nebeulbrm von iitiftiXedSca ist,
die aber von den Atticisteo fiir xninder gut erkliirt wird. Beide Formen
sind iudessen in nnsern fiucliern so haufig, dass wenigstens an den
einzclnen Stel' len sicli nicht entscheiden lasst, ob wirklich der
Schriftsteller so geschrieben. Doch ist kein Zweifcl, dass lnifi£\E6$cti
das altere ist, ond die Flexion von faipeXijdopai urspjiinglich dazu
gehurt. wSitEp al Tpijttai. Piscium genus iprjrtai Græcis
notissimum, quandoquidem Callonice in Aristoph, Lysistr. v. 116.
dicit: ' fyo$ 6i y <* v > uSitEpeX tprjtrav 8ox65
dovrat av ipaxrcfjs xapra/tovdoc Srjpidv ad quem locum
male Schol. iprjrtot, inquit, opYEOv rerprjpEvov nata ro pidov cJ S oi
6q>ij x e S. XeyEi ovv, ori xav dvpfifi ripvE6$ai ro ijju6v jiov
ftovTiopoci. Rectius Schol. ad nostrum iocnm annotat: ix$v8iov n
rcov irXocriw 7 } ipijrra £x Svo $ Ep parco v 6vyxEi6$ai rrjv idEav
doxovv, o rives davSdTaov uaXovdWf oi 6'e fiovyXGod<Sov, xaxooS 8 e. dXXa
yap idti ravta. Colligitor px bis verbis, Tfxrjrrav cum in altera
corporis parte os, oculos, nares posita habere, tum ca corporis
figura esse, ut dissecta censeri queat, atque non integra nisi cum
altera couiungatur. Facit igitur nostro loco ifxrjrrta v mentio ad
describendam figuram androgyni dissecti, contra ' ZvpfioXov nomen nataram
et conditionem eins exprimit. &vpfioXov nimirum tessera
hospitalitatis est, annuli, astragali, alius cuiusvis rei pars altera, quam
hospes hospiti conr credere solebat, ut alter ad alterum veniens haberet,
qno agnosceretur familiariterque exciperetnr. Hoc facto uterqne a fraude
tutus erat. Nam si quis peregrinus ficticia hospitalitatis tessera prolata sibi
exposceret, quæ non nisi amicis amici præstare solebant,
receptaculum, cibi ac potus facultatem, alia hoc genus, tessera
admota tesseræ rem veram aperiebat. Zr/ret 8?) ro avtov %xa6roS £,v
p$ oXov. In aliquot codicibus 8£ legitur pro 8t}. Illud, minus aptum hoc
loco, ut ia sententia communi; nam d?j apud nostrum ceterosqne prosæ
orationis scriptores haud raro eiusdem potestatis est, atque r oi
particula apud tragicos poetas, quamquam etiam huius particulao
frequens est apud illos usus. cfr. Matth. Gr. plen. $. 627. 1281.
" ExatitoS cum Bekkero et StolltBT{it]iilvog mgxEQ at i’rjrrai, i£ e vos
Svo. Srj ad 1 6 avrov exaiSTog £vti(iokov. ooot (iiv ovv r tov
dvSgcov tov xoivov t fiij/xa sltSiv, o di] tore avSgoywov ixaÆlto,
(piXoyvvaixtg te eIoI xal ot sroAAot rcov fioi%tav ex tovtov rov yivovg
ytydvaOt • xal oOat av yvvalxig £ rpikav&Qoi te xal (ioi%EvtQiat, Ix
tovtov tov ytvovg yt~ baumio ex codicum auctoritate in textu
posuimus pro vulgato 2xa6xov, quod Iluckertus frustra reposuit.
Ficinus verba convertit: quærit autem sui quisque dimidium. Nam ut mittam geuus
masculinum, quod et præcedit et insequitur, ut exa6xov vix ferri posse
videatur: etiam ambiguitas quædam exoritur vulgata scriptura admissa,
cuius vitandæ Græci studiosissimi erant. Certum est enim, verba non
hoc modo intelligenda esse: ixa6xov £,vfi(joXov etyXEt a e i To
ccutov. Sententiam quod attinet, homines dissecti cum peA egrinis
comparantur* qui habent tesseram hospitalitatis, sed hospitem reperire
non possunt, illam qui agnoscat, ipsosque comiter excipiat, eaque,
quibus opus sit, ipsis suppeditet, o 6 t} tore av 8 p 6 yvv
ov ixaXsixo, h. e. quod tum temporis androgynum vocari diximus. De
genere neutro relativi pronomiuis vide annotat. 138. Ceterum dicendi,
indicandi, similia verba in huiusmodi enuntiatis sæpissime reticentur ita, ut
infinitivi, qui ex iisdem penderent, id tempus assumant, quo tempore
dicendi verba proterenda erant. Exempla huius usus permulta reperiuntur.
cfr. Piat. Alcib, I. 106, D, ovxovr
xavxa povov ottiSa, a Ttap’ aXXcov £fia$eG t V ovtqS
l&Evpe£ ; nbi oldSa dictum est pro eldivai XiysiS. Ibid. p,
111. E. Ti 8* eI povXtjSdrjfUv Eivat jjt} povov noioi avSponol Eidiv,
aXX* onotoi vytEivol rj voGc&dsiS, apa \xavol jxv rjfj.lv tfCav (pro
i-cptjfisv av Eivat ) 8i8d(jxaXoi ol itoXXoi; Adde Piat. Crit. 47.
D. cp eI ftrj axoXovSrjdofiEV, 8ia <p$ EpovjJEY ixEtvo xal
XajfiijdojJESa, o tg3 Sixaitp fiiXrtov iyiyvsxo, xcp 81 d8lx(p a7tGoXXvr
o, Vide præterea Engelhardtura ad Piat. Lachetem 185. ed. 28., qui ad
locum modo laudatum verissime hæc annotat: Quamvis disertis verbis
hæc sententia nondum sit dicta, continetur tamen quodammodo in præcedentibus.
Postquam enim recta exercendi ratione corpus melius reddi, prava perdi
ostendit, sic pergit Socrates : ovxovv xal xaXXa, co Kpl zooVf ovtgjZ, Iva prf
itavxa 8ii Qjfjtv, xal 8 j) xal nEpl rcov Sixaie&v xal adlxcav x. t.
A., ubi verbis xal xaXXa TCavxot omnia complexns iam id sibi
concedi vult Socrates, animam iniustitia et pravitate perdi; quare
pergere licuit: o tgj jj\v 8ixaicp fieXxiov iyiyvsxo, rc3
ddiHoo anaXXvxo. Eodem modo, h. e. supplendo dicendi verbo
explicandus versus est Me* leagri in epigr. XII, 5« T* 1» 6, ed.
Iacobsii. yvovzca. odæ di zcbv yvvcax&v yvvccixog Z(irj(id sidiv, ov
7tdvv avzai zolg avdQadc zov vovv itQogiyovdiv, dXXa pdXAov itpbg zag
yvvalxag zErpappivca tldi, xai ?/ taxet xovvop’ %x £t tavxov
povov, ipya 81 xpedd cov, ubi Ixet positum est pro ixetv
XeyeiS* Malimi tamen ix 01 legere, quod positum esset pro. ?/ taxet
tpairjS. xai bdai av yvvaixeS yiyvovtai. Av plerumque ita
ponitur, ut eadem alicuius actionis reive conditio indicetur, quæ in prægressis
reperitur» Hinc fit, ut av posito sæpissime verba omittantur, quibus
conditio illa exprimatur. Expletior oratio hæc foret: xai odai yvvaixeS
tov xoivov xpijpa eldiv % 6 8tj tote avdpoyvrov ixacXetto, tpiXavSpol t* eidi
xai al noXXoil xgjv jioixsv tpicbv ix tovtov tov ytvovS yeyovadiv. Sed
nemo non videt, e nimia verbositate hæc verba laborare ; quapropter
av vocula adhibita, qua ea, quæ in præcedentibus continentur,
suppiendaque esse siguificantur, nostro loco omissa sunt. Et quoniam præcedit
ix tovtov tov yivovS yeyovadiv, haud scio, an non insiticia verba
sint ix tovtov tov yevovS yiyvovtai ; quibus omissis neque sententiæ
vigor minuitur et comtior fit elegantiorque oratio. Sed nihil mutaudum
contra codicum auctoritatem, qui ad unum omues verba illa exhibent, EaMem
etiam Ficini conversio probat: Rursus quæ cunque mulieres virorum cupidæ
moechæque sunt, hac stirpe nascuntur, ov navv ciXXd paX
Xov. Dictam supra est de ov navv vocularum significatu io annotat. 49*
Recte ibi contra Engelhardtum monuisse nobis videmur, ov navv non esse
plane non, sed non magnopere, non sane. Exemplorum, quæ illic laudavimus,
nullum esse puto, quod probandæ huic sententiæ magis inserviat,
quam nostrum locum. Addito nimirum paXXov comparativo statim
intelligitur, Aristophanem dubitanter loqui, atque illarum mulierum
erga viros amorem non prorsus negare. xai al htaip idtptai.
Timæus 123. Itaipidtpiai' al xaXovpevai xpifiadeS, ubi Bnhnkenius :
tales crissantes, in™it, mulieres, quæ aliis nominibus Lesbiades, tribades,
frictrices et subagitatrices vocantur, in telligi t Clemens Alex.
Puedag, II, 264. yvvaixeS avSpi%ovteS napd. <pvdiv. Stallb, Tetigit
nostrum locum Wachsmuthius in libro: Hellenische Alterthumskunde T, II. Abth.
H, 48 et 49, bdoi 8h
dflpevoS tpijpa. Ut concinnitati singularum partiam orationis cousoleret,
Bastius scribendum coniecit odoi afifreveS afifævoS tpijpa el dtv.
Recte fortasse, neque audacior hæc coniectura censenda est. Factam est enim
scribarum incuria haud raro, ut, ubi scriptor duo verba iuxta
posuit, quæ inter se aut plane non differrent aut non multum,
alterum at iTaigldTQiai Ix tovtov tov ytvovg yiyvovrca. oGoc iis
k$qsvos tfirjiia d<St, rcc a§§iva SuoxovGi, xal Tiag fihv av accidis
u<Hv, are Tcicu%ca orna tov aggivog. chartæ mandarent, alteram
omitterent. Hoc modo depravatas est v* c. locus pulcherrimus
Platonis, Crit. p.45 A et B.; verba hæc sunt: 2. apri 81 Tjxet S 7
) TtakcLi; Kp. iniExxooS itdXai. 2. sita 7tdo? ovx evBrvS
iitjjyeipaS pe, aXXd diyy itcrpaxdSjjtiou ; Kp. ov,pd tov di\ <0
2ojxpattS i ov8* dv avToS ?/3eAov iv to~ davrp te ay pv it vi at
xal Xi >7ty elvai • aXXa xal dov naXai $av pa^Go al.dSavopevoS,
co? t/SegoS xa$ £V 6 EiS . Faoit Stallbaumius in annot. ad h. 1, ed.
p» 102. Critonem loquentem : Ne ipse quidem vellem in tanta
insomnia tantoque moerore versari, in' quo revera sum, tibi autem,
* cui tam gravis imminet calamitas, hæc tua quies non
videbatur turbanda esse. Cur Socratem e somno non excitaverit
Crito, caussam justissimam habes * placidissima quies non videbatur
turbanda esse. Cur tacide consederit (diyjf 7tapaxaSt/dat), ei quæstioni
quid respondeat in Critonis responso, frustra quæras. Tantum
enim abest, ut verba; ne ipse quidem vellem in tanta insomnia tantoque
moerore versari aliquo modo cum Socratis quæstione illa conciliari
possint, silentiumque excusent, ut potius ipsa inepti quid habeant atque
excusatione indigeant* Verba Critonis depravata sunt* atqne eo
modo, quo Bastius nostrum Symposii locum emendare studuit, corrigenda.
Satis notum est, summam animi anxietatem eam esse, quæ silentium
non patiatur. Quid multis? Scripsit Plato: ov pd tov di*, oi*S*
av avTvft avav8o? iSeXor x. t. X. Hæc verba scribarum incuria
in hunc modum depravata sunt: Ov8 9 dv avroS avavToS, ut scripserunt
Symp. 174. D. itpo o8ov pro t tpo o rov ; post alii, cum dv avroS
verba male repetita esse putarent, pro dv av ToS avavroS scripserunt dr av toS,
Sensus est totius loci ; Socr. Warum wecktest du dann (quæ vox
quomodo cum d e n n cognata sit, dixi.) mich nicht sogleich auf, soudern
setztest dich schweigend ' neben lier? Krit. Ceim Zeus, o
Socrates, ich selbst vermochte es bei so grosser Unruhe and
Traner nicht uber mich 2 u bringen (vide, quæ de iSeXsiV verbi
potestate dicta sunt ia annot. 44.) ganzlich lauti os zu sein; und
doch bewundere ich dich schon lange, indem ich bemerke, wie sanft
du schlafst. Emendatione nostra quantum gratiarum Critonis responso
accedat, prudentiores persentiscent. .1 xal TiajS plv dv itat 8 e?
G)di. Memorabilis hic locas, quo relativa potestate tegjS positum est.
Astius præter nostrum locum cum nullum in Platonicis scriptis reperisset,
qui eadem potestate exhiberet tIgoS vocem usurpatam, egoS
scribeudum coniecit. Tego? in textu tpilovOi xovg av$QKg xal %aiQovGi
dvyxcttcixtlfiivoi 192 xal avpKtxltyulvot roig dvdQccGt • xal d6iv ovroi
(itXttOrot tau nalScov xal [itigaxCcov, uve dvdQuozaroL ovrtg tpvOU’
tpaol 6 'e dy rivtg ainovg dvaiOyvvrovg Eivai, . ipEvdouEvoi ' oi5 yccQ
vit dvatOyvvxlag zovro dgwOtv, dXX’ vito &<x$Qovg xal dvdQtiag xal
ccQQEvaposuit prudentissime Stallbaumius, cuius silentium aliter, atque
Riickcrtum fecisse video, ego interpretor. Ipsum Riickcrtum audit
Tacet, inquit, de h. I. Stallbaumius, sed mallem dixisset, si quid
haberet, quo defenderet T iooS relative usurpatum. Si repcritur in veterum
libris, quod contra consuetum dicendi usum est, codd. autem
auctoritute probatur, a mutando abstinendum notauduque est, si eo opus
•it, novitas rei. Nostro loco T tcoS non idem atque MgoS esse, quem
lateat? sed quo id defendat, quis habeat? cpiXovtil to v 5 d v 8 p
a S x ots avS patii v . $iXttv verbum feminis amasiisque plerumque
convenire supra annotatum est p* 69. Ceterum præcedente XOvS dvSpaS in
sequentibus scriptum exspectaveris fortasse pro xoiS avdpatii pronomen avroif,
quod cur non posuerit Aristophanes, caussa in prompta est. Solent enim
interdum veteres præcedente aliquo nomine non pronomen exhibere,
sed ipsum illud nomen repetere, nt id significantius emineret lectorumque
animis maiore cum gravitate insinuaretur. Igitur nostro loco pueri,
quatenus segmenta sunt integrorum VIRORUM, VIROS AMARE dicuntur, atque
cum VIRIS lubentissime congredi, ut io universum significetur, PUEROS
illos non nisi VIRORUM societate delectari. In sequentibus pro xai tltiiv
ovroi fUXtitiroi scribendum coniioio na i tltiiv ovroi oi
(iiXntiroi. Articulus finali syllaba ovroi verbi absorptus est, ut factum
est haud raro. Unum depravationis huius exemplum ut laudem, in
plerisque codd, male exhibetur 179. B. ov ftovov ori avSptX, aXXd
xal yvvaixtS. Alio loco de superlativo vel cum articnlo vel sine eo
exhibendo dicemus, quam rem nemo Grammaticus, quautum scimus, adhuc satis
accurate tetigit. ars avSptiotar oS ovXtS (pvtitl. Alludit
Aristophanes lioc loco ad avSptioX nominis ambiguitatem. Significat enim
et fortem ct eum, qui cum VIRIS aliquid habet coniunctiouis, similitudinis,
commercii. Neque dubium est, quin ARISTOFANE illam nominis significationem
ex hac derivatam esse censuerit. Verba couvertenda sunt: Et sunt hi
quidem OPTIMI PUERORUM ET IUVENUM, quo AD MASCULO SEXU DELECTANTUR MAXIME
ideoque natura fortissimi sunt* tpatil St} tivsS x. x. A,
Eandem rem Pausanias tetigit 182. A. his
verbis: ovroi ydp tltiiv ol xal to ovtidoS ntitoirjxottS, cafr e xivaS
roXpav Xtytiv, o)S* altixpov x a P^ etiSai ipatitouS, Ceterum etiam
hoc xi 'as to fifiotov cnrroig acsxa^o/iivoi. (liyct di te
x/iiigiov xal ydg xckEa&svxsg fiovot ccxopatvovGiv clg xu itohxtxd
avdgs g oi xoiovzoi' enstdav de avdgca&aiGi, mudegaOxovOi xal itgog
ydgovg xal itutdoitouag ov B itgogi%ov6t rdv vovv cpvtiu, dk).d vnb xov
vu { uov dvayxu^ovxui ' ulk’ tgagxsi avxotg ft£t’ dkkrjkav xaxagijv
loco Riickerti sententia de Græ-corom saper PÆDERASTIA iudicio,
quam supra exposuimus iu annotat satis reprobatur. TiveS enim h. 1., ut
illic x iva$, quamquam de populi quodam rumore accipiendum est, tamen
non omnium Græcorum constans de PÆDERASTIA indicium exprimit 3
d fi fi ovS xal dvSpstaG xal dfifiEvaitiaS» Opponuntur hæc tria nomina præcedenti
avat 6 xvrtiaS nomini oratorie» ut indicetur» quantum numero superent præcedens
nomen hæc tria nomina tantum etiam ei prævalere significatus
potestate. Tantum enim abest ut pudore illi PVERI careant» ut potius VIRILI sua indole
ducti AD VIROS se convertant. Ceterum illa nomina haud multum inter
se differunt siguificatu. 'AfifiercDitia enim VIRILEM INDOLEM significat
non minus quam dv 8 peia t cuius indicium est Sctfifiu$ h. e. fiducia audacia;
animi fortitudo Laudat Fischerus Etym. M., in quo d fi fiev coniaS notio
sic explicatur: afifievcDitds ix x ov ufifiijv dfifi&voS xal r
ov d)if> oonoS, o tiijpaivti rd itpoSco7 ior, dfifisvcojtds 6
afifievoS jtpoScoitov 8 x ojy > xaxd dvVExSoxi / y . yyovv o dvdpelo S
xal idxvpdf xal dvvdpevoS it poS cx$pdv dvTvrax$fiyai. idxi xaxd
6vvexSoxy v ano pipovs rd oXov. xal yap xe\e&%evxeS —avS pES ol
xotovtoi, Picinus verba convertit: Iluius evidens argumentum est, quod cum
adoleverint, soli ad civilem administrat ionem conversi, viri præstantes
evadunt. Nou rectius Schleiermacherus in conversione: dass wenn sie
voll kommen ausgebildet sind, solclie Manner vorziiglich fur die
Angelegenheiten des Staats gedeihen. Unice vera Orellii explicatio verborum est
in Scbulthessii convers. 92. : Deutlich eihellet dies daraus » dass
solchc allein » wenn sie heran wacbseu» in den Angelegenheiten des
Staates sich ais Mauner beweiscn. Eodem modo verba intelligenda
esse docuit Rtickertus ad h. 1. vito xov vdpov av ay xagortai *
Apud Stohacum Serm. 65. 4 10. legitur: *Znapriatav rd/ioS rdxxEi
ZypiaZ, ryv ptv npcdxyv dyaptov xfiv SevXEpav uiptyaplov xyv rpixyv
8 \xaxoyapiov. Utrum apud Athenienses ayapiov lex exstiterit, necne, in
incerto est* Vide Wuch&muthii librum: Hellenische
Altcrthumskunde T. II. Abth. I* §. 98. 266., Meier u. Schom. Att.
Proc. £87. Cuvendum est autem, ne quis forte nostro ioco probari ceuseat,
legem dya piov Athenis latam fuisse. Nam vdfioS ambigua significatione
apud Platonem adhiberi solet, ut et legem, et morem receptum» ccyafiotg.
stuvTug fitv ovv 6 toiovtog 3tai$SQcc6r>']g re xcd <pt2cga<STt)g
yiyvtrat, au r 6 igvyytvtg aO}ttt^6[icvog. orctv fitv ovv xai avrtp
Ixdvcct Ivtv%iq tu ccvtov y/ilttu xcd 6 naLSegaOtrig xal cckkog xag, rore
xcd 9av(ia0td C lx7tfo'iTTOvrcu cpckict re xcd olxuoTrytc xcd Hquti,
ovx i&D.ovttg, ug Enog tbteiv, %UQi&6&ac aAAjjAov ovSb
consuetudinem, exemplum significet. Vide annotat, 100.
nai8epa6xr}S xe xal <piXepadxi/S. Non de pueris hic sermo est,
sed de viris, qui integri viri segræuta sunt. Merito igitur roirere it ai8 £
patiit/ S verbi cum cpiXtpatiTtjS coniuuctionem. Interpretes verba
convertunt: Knabenliebhaber und LiebhabertVeund, ut alterum verbum
ad viros, alterum ad amasios pertineat» Sed fac, hanc ARISTOFANE mentem
fuisse, quæritur, cur ordinem verborum inverterit, adraiseritque vdxepov
itpuxepov, quod rectissime etiam a Riickerto not.itur. Sed quam hic
verborum illorum explicationem exhibuit, eam fateor mihi neutiquam
probari. Eam, inquit, rationem inii, ut tpiXepaOxj/v dictum hoc
loco putarem amicorum amatorem ad analogiam naiSt patir/fS, quasi non a
cplXeco, sed a (piXoS petita esset pars prior nominis. Jam idem est,
ac si dicat it a i 8 cov X £ xal cpiXoov i padxi/v. Sensus hic est: Ex
hoc genere qui est, js semper AMATOR est, sive PUERI sunt,
quos AMAT, sire AMICI Quos enim PUEROS AMAVIT, eosdem amicos habet,
postquam adulti sunt, ita ut horum etiam AMATOR magis, quam AMICUS sit,
Displicet hæc explicatio duabus de caussis. PUERI enim, qui AMANTVR, non
minus AMASII sunt quam AMICI AMATORVM. Deinde non dicitur Græce cplXoov
ipadxqS sed posito ipadxijS nomine itaideS s. itaiSixa adiungautor necesse est,
coutra cpiXcov ubi ponitur, non ipadxrfv sed qiiXov adiungi usus
loquendi flagitat. Possis itai8epa6x?}s xe xal qnXepa6tr}s: ita
explicare, ut VIRVM inlelligi censeas, qui neque alios vituperet AMATORES puerorum,
et ipse pueros amet. Dubito tamen, num hæc significatio cum tptXepadxtj S verbo
satis conveniat. Supra annotavimus p» cpiXeiv adhiberi haud raro, ubi de
actione sermo sit, cui vis quædam, qua necessario fiant, inesse
indicetur. Eadem significatio interdum in iis nominibus obtinere videtur,
quæ cum cpiXeiv verbo composita sunt. Sic in Alcib. I. 122. C
nod dubium est, quin de indole Lacedæmoniorum jfrmo sit, qua ad
labores suscipiendos, ad æmulationem summam et ad honores consequendos
ferantur. Verba sunt: ei 8* av iSeXt/tieiS elS (ScjippodvvTjv xe
xa\xo6piu>ri]ict aitofiXeifiai
xal (piXonoriav xal (piXoveixiav xal tpiXoxipiaS xaS
AaxeSaipoviaiv x. x. A. Eodem modo verba 189. D. intelligenda sunt: l6xi yap
Secor tpiXavSpGHioxaroS quæ ita de Erote dicuntur, ut deus sua
natura perhibeatur homines maxime AMARE. Adde verba. Giuy.qov xquvov. xccl
ot SucraiovvTtg fiiz’ dlXylav Sm .fiiov ovzol tlOiv, ot ovS’ av %%oitv
dmiv, o zi (3owXovzai 6<pl<5i 7 ta</ ccV.t) Xav ylyvt6&ai. ovdh
yctQ av So^hb tovz’ ilvai r/ zav utpQO&iolav tivvovoia, tog
ciga tovtov iviy.a. ezegog iztQca %aigu ‘gvvcov ovz ag ini fuyaXzjg
6mvdijg' «AA’ SXXo zi flovAofitvi] tua C. (piXoyvvaixe?, 191. E.
qxiXavdpoi, quæ de naturali quodam instinctu dicta esse, etiam e verbis
paullo infra positis colligitur: aXXa paXXov npos raS yvvaixat t et p a
ppkv a i eltflvy quibus verbis qnXoyvvaixeS nomen manifesto explicatur.
Ad nostrum locum ut revertar, <pzÆpadr/jS idem est, atque
ipadn}S tpvdet, quo nomine supra utitur ARISTOFANE B. itat depadtovdi xal
itpoS yctpovS xal 7tai8o7ZoitaS ov tc poSexovdt tov vovv cpvdti
Igitur ARISTOFANE mens hæc est: Omnino igitur talis puerorum AMATOR est
atque naturali quodam insctinctu, quippe integri VIRI segmentum, ad pueros
AMANDOS fertur. xal aXXoS it ai. Valet, quod hic do solis iis dicit,
qui ex integro VIRO dissecti suut, de ceteris quoque, mulierum et
androgynorum segmentis } de quibus quum nolit copiosius dicere, solis
hisce verbis additis ad hos quoque id pertinere significat,
Riickert . tpiXia te xal olxeiotiftt xal i p coti. Exspectabas
ordinem nominum inversum, quoniam priori loco positus est itat depadrr/i, ad
quem Ipcoi nomen referendum est. Vide annotat. Sed minus veteres in
huiusmodi rebus accurati fuisse videntur. Ceterum olxeiotqS
Ad androgynum referri possit, ad integram feminam cpiXia. Sed dubito, num
id recte fint. Tria potius nomina ARISTOFANE adhibuit amoris, ut esset,
quod cum præcedentibus verbis Sav/iadta ixTcXrjttovtai
conciliaretur, atque recuperatæ integritatis gaudio responderet,
xal ol SiateXovvr ei ovtoi e id iv,
oi x.t.X. Picinus verba convertit : jitque hi sunt, qui per omnem vitam
amare pergunt: neque quid potissimum a se vicissim expetant, exprimere possunt.
In conversione Schleiermacheri exstat: und die ilir gunzes Leben lang
mit einauder verbunden bleiben, diese sind es, welche auch nicht einmal
zu sagen wiissten, was sie von einander wollen. Non aliter
Schulthessius verba convertit» Sed admodum languent j si quid
video, probata hac verborum explicatione ovtol eldiVy oX verba, Aristophanes
hoc potius dicturus erat: Mirum esse in AMORE hoc, quod AMANTES,
cum veliut per totam vitam conioncti esse, i id em huius voluntatis
ne caussam quidem habeant satis gravem, quippe nescientes, quid
alter ab altero sibi fieri velit. Est igitur, quod fugisse VV. DD.
miror, diateX ovvtei non præsentis, sed futuri temporis participium. D
ztQov y 4>v%r] StjXri idziv, o oi3 Svvarcci tlnuv, aJUa f lavztvtzai o
fiovkezai, xa i ulvizztzcu. xca tl avtoig iv zm avrcj xcetdcxtifuvoie
imazag 6 ”H<pui<Stos, lyav zd OQyavcc, Iqolzo ' „TL £o&’ o
(SovkiQ&E, o av&gcomoi, vfilv na(i’ dkb'jXwv y« >la&cu; n xal tl
anoqovv gJ ? a pa rov rov Uvexa. Tovtov pronomen generis neutrius ad præcedentia
verba tg3k d<ppo8i<jlcov 6vvov6iot referendum est. Soiet autem
neutrum genus pronominis relativi et demonstrativi jexhiberi, si præcedit
v tota enuntiatio, ad quam pronomen pertinet, vel si præcedens
nomen e pluribus verbis compositum est, velut nostro loco rj tgjv
cteppo8i6icov 6wov6ict. LATINI eodem modo neutro genere pronominis
interdum utuntur; sæpius aliquod nomen latissimi significatus pronomini addunt:
quæ res* Adde Piat, de rep, I. 329. C. it&S, £q>n, <J
^otpoxXeiS, fyetS’ itp&S za(ppodloia xai oS, JEiv<pTjfi£t y to
avSpvne' dtipavaizazac pivzoi avzo diticpvyov x . r. A., ad quem
locum rectissime Stallbaumius monet, pronomine singularis numeri etiam
contemtum rerum Venerearum exprimi, ut gd£ dpec tovtov Zvaxa
convertendum sit: dass dieser Armseligkeit halber cet. In sequentibus
ovzcoS, latioris significatus verbum accuratiori deliuitioni, uti solet,
præmittitur. cfr. 192. E. ixal av iv AiSov. Adde Alcib. I. 105. c.
4. dzt ocvtov 6e 8el 8vva6zevtiv iv zf/ Evpojxy. Vide anuot. 43- Censet
Riickertus ad li, 1. ovrooS ix\ payaXijS' <Sxov8fj$ pro l<p’
ovtcj paydXrjS tfxovdi/S positum esse. Eam metathesin verborum Græci
admit ty * tuntin verbis xaw, xoXXv, aliis; num in ovzcoS verbo
admiserint, vehementer dubito. o o v dvvazai sixelv x. T. X .
Vis amoris hæc est, ut amantes impellat ad aliquid, quod quid sit,
ipsi f qui amaut, prorsus ignorant. Quod autem petvravec 1$ai atque alvizzefBai
dicuntur, hoc est, diviuare atque cæco quodam animi præsagio
sentire id, quod sibi fieri velint, idem Margarethæ verbis notissimis in
Faustio Goethii pulcherrime expressum est. ixidz as o "Hpatdz
o f, rdopyavax.x.X. Si germina duo salicis aliusve arboris, aut
fructus 4uo mali, piri, pruni, filo adhibito ita colligantur, ut alterius
latus cum alterius lateri .firmissime connexum sit, fieri solet haud
raro, ut e duobus germinibus fructibusve prodeat unum. Hæc res,
nostris temporibus PUERIS satis nota, non dubium est, quin et Græcis
innotuerit. Ad eandem ARISTOFANE fortasse allusit. Iam iutelliges, za opyava
verbis cuius generis instrumenta significantur. Vincula sunt et compages,
quibus adhibitis duo homines ita colligantur, ut germinum frnctuumve
instar firmissime connexi alter ab altero discedere nequeat atque duo in
unum concrescant. Minus apte Riickertus ad h. 1. Semper mihi, inquit,
visus est Elato his, qu-ac de Fui - rag ccvrovg staXiv Zqoito' -J-Aqu ys
tovSs Ixi&vpuxe, Iv tc 5 avuS ytviG&ca ou (icchti tu txXXyXoig,
wgxs xal vvxra xal rjutQav fii) rxxofainMS&ai alhjkav ; sl yccQ
tovtov ixt&vfieiTE, tQiXa vaag Ovvrjj^ai. xal E <Svpcpv6ttt, tlg
xo avxo, ugxs 6v bvtag sva ysyovivav, £ cano dicentem facit
Aristophanem, Homericam fabulam respicere de Martis ac Veneris amoribus, Odyss
. VIII, 266. seqq. maxime propter Mercurii verba } quibus ille,
etiam si ter tantis vinculis constringi debeat, omnesque deos deasque
spectatores haberi, tamen se Veneris fructum vel hoc pretio emturum fore
profitetur . apa y e xovSs irtiSvpstx e. *Apa peponi solet,
quando is, qui interrogat, veram esse opinatur, quam rem sciscitatur,
cfr. Piat. Polit. 1, 328. A. xal o USeipavToS, Apa ye, rj 8
oS, ov 8 9 Xdxs, ori XapitaS idxai rtpoS kdnkpav acp 9 Initoov
xjj 5c<y; Nescire revera Socratem ceterosquo Adimantus
suspicatur r ij£ Xapzd 8 o? celebrationem, quod abitum parantes
conspiciebat. Adde Piat. Crit. 44. E. apa ye pr/ ipov npop-q^et xal
rcbv dXXcoY ijCiX 7 j 8 eia)Y ; ubi supplendum est: aliam certe
recusationis caussam non reperio* Alcib. II. 138. A. apa. ye xpoS
rov Seov 7 tpo<rev£ 6 pevof Tcopevei ; ubi verba quædam omissa
sunt, ad quæ yk particula referenda est : Coronatum te certe conspicio
sacrificantium ritu. Nostro loco Vulcanus cum animadvertisset, SxepoY
hxkpqo Xaipeiv B,vv 6 vxa ini peydXTjS ditov 8 ijS, yk particula
usus lianc cogitationem interrogationi admiscet; Videmini certe velle
al ter alteri se artissime adiungere. ' dvvr rjZat xal
dvptpvdai, 'ZwxrpiEiv verbo Plato supra usus est 183* E. o 8h rov
rjSovS xPV^ t0 ^ ovroS ipa dtrjs Sia fiiov pkvei axe povl pqu dvvxaxeis.
Proprium est do fabri ferrarii arte, qui metalla colliquefacit, ut
ca artissime couiungat. Vide Ruhukenii an— not. ad Tim. L. V. Pl. 139«
Pro dvptpvdai codd. non pauci 6vp<pv6ijdai exhibent, quorum in
numero sunt Bodleianus, Vaticani duo, alii. Hinc non mireris, dvptpvdrjdai a
Reyndersio atque Riickerto in ordinem verborum receptum esse, præsertim
cum fabri ferrarii opificio verbum apprime conveniat. Nobis cur unice
probetur, quod Bekkerus et Slallbauraius dederunt, dvp<pv(ftxi, ex
annotatione imdxaS 6 r 'H(pai6toS f Ix&v ta opyava verbis subiecta patebit.
Sio in Piat. Epist. VI. 323. C. legitur: oipott yap 8ixxi xe xal
al8oi xovS itap 9 fjpdoY ivxev$ev iXSovxaS XoyovS, el pr\ xt r 6 XvSlv
pkya xvxoi yev operor, inqoSr/S xjsxivosovv pdXXM dv dvptpv 6ai xal
dvP&tf6 at TtaXiv elS njv itpotitidp^ Xovdav tpiXotrjxd xe xal
xotYGQviaY. Ad nostrum locum LIZIO videtur respicere De rep* II, 4.;
xaSanep iv toiS ipoorixoiS Idpev XkyoYta roV *Apidxoqxivrjv, ooStuv ipwvxGOv
8id 12 xal eco$ t av ZijtSy wg evoe ovtet, xoivtj dfitpmsQovg
£rjv, xal httidav dno^avrjtB, IxeZ av iv "Aiiov dvtl dvslv tvet
tlvai XOtvfj TE&VEWTE. cUA’ OQatE, M TOV tov eqccze xal e^ccqxel vpiv, av
rovtov TvyrpiE ravta dxcvOag ttifiEv, on ovd’ av tlg i&Qvq&Eit],
ovd’ &XXo,tt 1 6 (SepuSpee (piXtiv i7Ci$vpx>vrrcor 6vptpvvai xal
yeveOBat ix 5t;o ovtg>v dpcpoxepovS ira, cjS ira arra.
Valgo pro ovxa igitur brraS, qoæ lectio non nisi tribas Belkeri
libris confirmatur. Non dubium est, quin brraS in textum
irrepserit scribarum errore, quj, qum paullo supra legerint
&Sxe 8v * ortas, etiam hoc loco pluralem numerum admiseruut. Quamquam
autem non falsum est c bs ira urraCy tamen ipsa oppositionis ratio, quæ inter o
oSxe 8v uvxaS ct cdS ira orta manifesta reperitur, singularem numerum
exigere videtur. ixei av iv Aidov era elrai. De verbis ixei
iv Aidov supra dictum est 43* " Era elrai e præcedente
<3ffre particula pendet, quæ non opus est, ut hoc loco
repetatur. Quæritur autem, qui possit "HcpcatiToS ix&v X( *
opyara corpora AMANTIVM AMANTE AMATO ita coninngerc atque colligare, ut et in
Orco manes codiuncti maneant. Explicanda hæc res est e veterum de
animorum post mortem conditione* Man^s enim quasi umbræ erant ad
similitudinem hominum mortuorum accuratissime conformatæ, qua propter apud
Homerum haud raro fipoTOJV efScoXa vocantur, cfr. Odyss. 11. 475. Adde
II. 23. 65. yXSe 8' in\ ipvxp TlaxpoxXrjoS
SeiXoio itarx* avxcj, piyeSbs te xal bpuara xaX* elxvta
-v xal tpannjr, xal xola nepi xpot ei pax a e6xo. Ex
veterum igitur opinione qui in vita breviorem alterum pedem liubebat,
etiam in Orco solebat claudicare, monocolos non nisi unius oculi lumine
gaudere. Sequitur inde, qui in vita ita colligati fuerint u
Vulcano, ut in unum corpus concreverint, eosdem etiam in Orco
coniunctissimos esse. Pro arxl Svoir / quæ lectio vulgata est, arxl
Sveir edidimus cum Bekkero et StallFaumio, Bodleiani codicis auctoritatem
secuti. Jvoir præter Riickertum etiam Matth. verum habet in Gramm, f.
138. 262. Annotat tamen ille ad nostrum locum: minime,
inquit, dubium nobis est, quin a Platone usurpata fuerit hæc forma (
'Sveir ), cuius sat multa vestigia in codd . reliqua . el tovtov i
pax e. Ilæc brevius dicta sunt; expletior oratio audiret: orAA* opaxe, et
tov to idxir, ov ipdte .. Sequentibus verbis tavxa axovCaS Io per dxi ovS
* av eis x. r. X. apodosis efficitur ad verba 192. E. init, xal ei
ecvToiS ir tqH av toj xaxaxeipiroiS exi6tds x. r. A. Annotant autem
interpretes, Aristophanem avTolS pronominis in protasi positi non
amplius memorem, simularem numerum ia uv cpavett) povXiftsvos, &XX’ axt%vag
olo it’ ccv axtjxo Lvtxi tovto, S icaXai ccqu 6vvtX\nltv xal Ovvzaxtl $
zu iQMjjLtVtp IX dvELV EIS yEVtO&al. Tovro yaQ ttfr i zo
alziov, ozi r] &Q%aia cpvOi g f/iuov i]v Kvzrj xal yixtv oXou tov
oXov ovv ztj lici apodosi posuisse, atque eum proximo ov8 av efc
accommodasse. - ov8* av eIs. Ov8h sis ita differt ab av8ets, ut hoc
nullum significet, illud, quoniam interposita av vocula vis negationis
augetor incredibiliter, neminem denotet ne uno quidem excepto. Unum
exemplum huius usus ut laudem, Piat. Hiæd. 100. C. cpaivExai ydp
pot, eX tL Itiriv aXXo xaXov nXrjv aveo x 6 xaXov, ov8e 8* ev
dXXo xaXov elvai rj 8 l6xi JdETEXtl ZxeLvOV TOV TioXoV. l J iura
exempla Stallbanmius congessit in aonot. ad Piat, de rep. I. 353.
D. «AA* 'Atexv&S verbum apud Platonem sæpissime
reperitur, ibique vario modo explicandum est. Primaria verbi significatio
est, ut etymologia docet, anXadrcji?, aSoXcoS, a qua reliquæ verbi
significationes facili negotio derivantnr. Nara quæ sine artificio
dicuntur aguuturve, ea clare a per te que, certissime, ad<paXco£ 9
lucidissime, tpavspmS, simplicissime, anXcoS j sum -n matim, naScinat,
pronuntiantur. Nosftro loco possis etiam de tempore voculam dictam
intelligere, ut conversio audiat verborum : und ieder wird so gleich, oh
ne Weiteres das gehort zu habeu vermeinen, woruach cben er lange schon
strebte. Scboliasta ad Eutyphronem habet apud Bekkerum,
Comment, critt. in Platonem T: II 325. atEx y d>S‘ xavreXcoS' ?
axXcoj tj xaStarraZ, IfavpCDS, rj teXIgdS. ol 81 iv l6(p xgj ovxi,
xal aXrj$eiqc* ol 81 SrfXovv xo itapa xav xal xaSoXov, xax * aXtj Ssiav.
oloi x* av axi} xokv cti + Ad ofozr’ av ex præcedento ovdfc
eU intellige Zxa6xoS. De rep, II. 366. D. xojv ye «AXcov ov8e\s Ixcov
8ixcnoS, aAA* rxo avavSpiaS
ifriyet xo aSixEiv, aSwaxcov avxo 8pdv. Horatii Serm. I. 1,
1, Qui fit, Mæcenas, ut nemo, quam sibi sortem Seu ratio
dederit, seu fors obiecerit, illa Contentus vivat, laudet diversa
sequentes h. e. sed quisque laudet cet. Stallb . Comparari potest
cum hoc dicendi genere ea verborum structura, qua haud raro e præcedente
verbo negativo affirmativum repetendum est; eam indicatam reperies iu
Indicibus, Ceterum Riickertus censet non ZxatixoS sed 6 dxovoaS
subintelligendum esse. tovto yap xo alxiov. FICINUS verba
convertit: Huius caussa est, quia prisca hominum natura hæc erat
integrique eramus. Eodem modo Sclileiermacherus : Hie v o n ist sun
dies die Ursache. Neque 12 * 193 dvfita xal tficog u "Eqos
ovofia. xal xqo tov, SgJtCQ liya, tv tjfLiv • wvi Swc rrjv adixltxv
diaxtofhjfuv ixb tov &eov, xa&aTtcQ 'AqxccSe $ vito
AaxEdcafiovUov. defuerunt, qui tovtov pro rot>to in verborum ordinem
inferrent. Si pro yap legeretur Si particula, ut in Piat. Apol.
Socr. 31. C„ ipsi tovtov scribendum censeremus: yap part. genitivam
pronominis non admittit. Referenda autem canssalis particula est ad præcedens
idjuv: Scimus ne unum quidem eorum, qui hæc audirent, ea
recusaturos esse in caussa enim h/ic est, quod natura nostra
primitus talis erat integrique eramus. Epeo S ovopa. Erotis nomen
maiore cum vi hoc loco pronuntiandum est; igitur, quo validius
emineat, articulo caret. Exempla si quæris nominum sine articulo
positorum, vide annotat, 129. Fortasse etiam eadem de caussa in
Piat. Gorg. 448. E. lectio vulgata vera est, quam codd. lectioni
posthabuerant interpretes. ov yap azExpivdprjv, ori sXrj xaXXidrij.
Codd* plerique articulum exhibent 7} xaXkidTT}. Ceterum hoc loco
interrogandi signum in punctum mutandum censemus, quod ironicæ dictioni
convenit apprime. Polus enim hoc dicit; Videlicet non respondebam
eam xa\ XidTJjv esse. Quæ sequuntur verba, xal Ttpo tov ev
qptv, meram repetitionem sentiæ supra probatæ continent, ut uemo ea
desideraret, si abessent. Hanc repetitionem perspicuitatis caussa
admisSam ne quis ægrius ferat, <2fæp Xiyco verba addita sunt,
de quibus diximus in annot. 133. ad verba 7/ re ovv laTpiHt),
doSiup Xiyco, icada x. T. X. ' xa$ ait s p 'Apxa&eS
vxo AaitsSa ipor Igov, Ad quam rem Aristophanes Arcadum Lacedæmonumque
laudato exemplo alluserit, notum est atque ab interpretibus satis indicatum.
Laudant Xenoph. Hell. V. 2. 7. ix 81 tovtov xa^xfpV^V J&v to
teixoS, SiajxldSrf 8 "k 7} MavTiveu TEtpaxv • Aristid, Orat. T. II. 287.
ed. Iebb. SiaoxidSTjdav Si ye MamvEiS vno AaXESaipovicov rjSrj rijs
eipt/vjjS opoopodpivrjS, Alios Riickertus laudat ad h, 1. Adde
Wachsmuths HeUeniscbe Alterthnmskunde. : Vor alleu war Mantinea
eiutrachtig und kriiftig. Aber auch gegen diese Stadt machte Sparta
mit emporeuder Ge wa 1 1 die Sat/ung des Friedens geltend; sie
wurde Olymp. 98. 3, 386 v. Chr, in Ortschaften aufgelbst, aus
denen sie vor etwa einem Iahrhundert entstanden war. Constat autem, eo
tempore, quo Mantinea a Lacedæmoniis eversa est, plcrosque convivas
symposii, quod et ipsam celebratum est Olymp. XCVIII* 4. h. e. 386.
a Chrt n., iam fuisse morfruos, Anachronismum igitur h. 1. Platonem
admisisse interpretes annotant simulque Symposium post Olymp. XCVIII. 4.
conscriptum docent. Comparationem ipsam quod attinet, frustra tertium,
quod vo- tpojlo s ovv Iotlv, lav ftij xoOfiioi tj/isr xgdg rovg deoiig,
vTCag (irj xai av&ig xca xe ql ifiev £’z°vzes wsxeq ot Iv tulg etijla
tg xctta yQcccprjV ca»t, comparationis quæsivi. Vellem annotasset
aliquis interpretum, quo iure hominum dissectionem cum Mantineæ
eversione comparatam putet. Non dubitarem equidem, xc&aitep
ApxdSef vno AaxtSoupovicav insiticia putare, nisi præcederet dtooxi
< iSijfisv verbum, quod aperte ad hæc verba comparatum est. Prætervidit
hoc Cornarias, qui di£6xi6^Tffi£V scribendum coniecit. Sed nec hoc nos
prohibet, quominus certe depravationis aliquid verbis, inesse censeamus;
vide Excors., ubi fusius de hoc loco disputabimus.
<poftoS ovv $6xiv, Vulgo ivetixiv legitur, quod ne Græcum qoidem
censuerim in huiusmodi enuntiatione. Sequentibus verbis xo6f.no ? icpoS
xovS SeovS ad primævum hominum genus respicitur, quod iu ipsos deos
impetum fecit. Ex quo genere quoniam, qui nunc vivunt, homines orti sunt,
cavendum est, ne forte natura ad impietatem ducente illis similes sint,
eandemque, quam illi, corporis dissectionem experiantur»
GjSnep ol iv rctiS 6x?jXcCtS IxXEtVTtGDflk V O l. Annotat
Stallbaumius ad h. 1. : Locus videtur hoc modo explicandus esse. Veteres
-artifices vasa, signa, alia, ita cælabant, ut ea ostenderent
figuras extra prominentes, interdum totas, interdum dimidiatas. Et hæ
quidem vocabantur itpoSxvica, illæ vero nepupavij et ixtpavij.
v. Salinas, ad Solin. Quum igitur ixxvjc ovv omnino sit cælare
adeoque de figuris utriusque generis dici soleat, perspicuitatis causa additur
xaxii ypacpjjv, picturæ s. tabulæ pictæ modo, quo additamento efficitur,
ut cogitandum sit necessario de xpoSxvicoiSs. crustis.Hanc verborum
xaxu ypaqnjv explicationem fateor mihi noli placere, neque omnino
video, quomodo clariua fiat illis verbis additis, de c rastis sermouem
esse. Schleiermacherus verba xaxd ypcupffV plane non expressit: Dass
wir nicht noch cinmal zerspaltet werden und so herurngehen miissen,
wio die auf den Grabsteineu ausgeschnittenen,die m i t ten durch
die Nase gespalten sind. Atque fortasse interpres doctissimus de
figuris cogitavit ab impia incultæ plebeculæ manu violatis. Quis
enim alias unquam de dissectis figurarum naribus in veterum monumentis
quicquam audivit ? # Altera explicatio est, qua dicuntur homines in
monumentis non a facie tota, sed a parte faciei altera efiormati esse
atque ideo dissecti vocari. Si hoc modo rem animo suo informarunt
VV» DD. : potuisse cuiquam huiusmodi artificia intuenti dissectionis
cogitationem in mentem venire, constanter negamus. Quid enim? Rem quamque
ut in operibus cælatis, picturis, aliis, ita in rerum natura ex altera tanIxrervmofilvoi,
SunXE7CQi6fiivoi xuru rus &vag, yeyovotss SsitEQ Xlanui. akku rovrav svtxa
nuirc’ uvSgu tummodo parto conspicimus, totam uno obtutu non
comprehendimus. Nara cuiquam in mentem venit de dimidiatis vel monte, vel
domo, vel alia quavis re cogitare? Ut in rerum natura alteram tantummodo rei
cuiusvis partem conspicimus, alteram supplemus meute, ita etiam in artis
operibus ex altera parte effictis, quæ uon videmus, mente supplere
solemus. Alia verborum explicatione opus est, atque, si quid video,
litterulæ unios mutatione. Vulgo legitur xccxaypciupijv, quod primus
Ruhnkenius vidit in annot. ad Timæi L. V. Pl. 175. in xaxa ypa.~
(pyjv mutandum esse. Ortum nobis illud est ex xocxctjfyatpiiv, scripsit
autem Plato xccxa fiatprjv . Hæc scriptara quam bene conveniat
Aristophanis sententiæ, iam vide. 2x7/\7j est Suida teste lapis in
altum erectas, figura quadrata, idemque figuris haud raro
exornatns. K Pa(pr\ compages est laterum duorum, angulum efficientium. Iam
patere opinor, figuras in statuis quadratis xaxa fitCL<pvv
IxxEXvnwpiva^ non aliter intelligi posse, quam in ipsa duorum
luterum compagine positæ. Eo loco dissectione figuræ opus erat, ut altera
eius pars iu altero, altera in altero latere poneretur.
Uckermanni, viri humanissimi industria factum est, ut quadri effigies
tabulæ lapideæ incisa apponi posset, qua clarius redderetur lectoribus, quid
Aristophaues verbis xaxa jbcupijv adhibiti* intelligi
voluerit. XQrj taucvtu xagaxtievsa&ai tvatfitlv xegi btovg, iva
B rct itiv ixqwyea(iev, rmv di rt faca/uv, tov 6 "Eqcos
qfiiv Habes duornm virorum segmenta duo, quorum alteræ partes non
conspiciuntur quippe positæ in statuæ lateribus, quæ cum hoc latere
cohærent, sed ab hac parte statuæ non comparent* Vide autem, quam
bene hæc segmenta conveniant cum verbis supra lectis 190. D. idv 6
* Mxi 8 o?tGo(5 iv doEXyctivtiv ndXtv av x ejxai dixct, gqSx' i<p
hvoS no pevtiovr at 6xi\o vS ddKGoXidZovT eS. Adde dissectarum
narium narrationem, quam optime repræsentatam habes jiorum segmentorum effigie;
Ne autem de veritate figurarum xaxa fiatpi/v effictarum dubites, ipsi
veterum monumenta sepulcralia vidimus, in quibus huiusmodi
dissectiones admissæ erant. Eas admisisse videntur artifices ea de
caussa, ut fabulæ, quam figuris describerent, continuitatem,
continuo figurarum ordine certius assequerentur. Quod autem
artifices plastici sibi licere arbitrati sunt, figuras ut
dissecarent, idem haud raro poetæ in versuum finibus imitati sunt»
Nullus enim dubito, quin verba, quæ et ipsa sunt figuræ artificiosæ
et quasi imagines rerum, in versuum finibus recte dissecari possint.
8ianen pi6 fiivot xaxd tds fitvetS. Ne qnem offendat hoc loco
8iaKE7Epi6fxivot verbum, depromptum est e comparatione sequente dfertep A
Idnai, Tali enim serra dissecari solebant. Prorsus eodem modo 193.
A. de hominum dissectione dicitur dtuJxltfStfftfv, quo' loco
CSrjfLEY Cornarium frustra coniccisse supra monuimus. Aitiltott
autem vocem Schol. ad b. 1. explicat : al A eiat xai bctsxpt/i- pivai xai
dnvyot A lar, xai ol diaizEnpuSfdvoi d6xpdyaXoi . ol te *A5i/vaioi
Xitinoi xaXovrrat Teo £JC Ttjs iv TGJ XGOXTjXctTElY dwEXovS iepidpaS
avzovS aito yXovxovS elvat, Stallbaumios ad li, 1. oi 8ian£npi6fUvot,
inquit, aCxpdyaXoi quid sibi velit, inlelligitur e Scholiis Euripideis ad
Medeam v, 610.: ol t imB,EYOVfiEYoi xi6tv, adxpayaA ov xaxocxipvovxES,
SaxepoY jur ocvroi xocxeixov pipoS, $aTEpor 8h TCaXtXipTtOCVOY TOlS
vno&E%apkvoiZ, Iva, si 8ioi naXiv avrovS jj T ovS IxeIyqoy
.irtiZtruvuSai npds dXXtf\ovj> 9 inayofuvoi to fjju6v adxpayaX tov,
dvaviolvxo Ttjv Zeviav. EvflovXoS &ov$oir x i not idxiv azavxa
8iartEitpi<Sptva 7}pi6EQoS, dypifio jS nep ete xa CvpfioXa.
ovxooS 'EXX d8ioS. Non dubium quidem est, quin Aristophanes ad
hospitalitatis tesseras respexerit, quæ A i(5nai vocabautur, verum, ni fallor,
eadem tessera etiam modus dissectionis indicatur. Tali enim non in medio
dissecari solere consentaneum est, sed ab imo angulo - ad alteram versus.
[ cjy o"EpcoS 7 } fity ifyeft oo y, Vulgo legitur oaS pro
tiov, quod in ordiuem verborum recipiendum esse primus vidit H.
Stephanus. Eum secuti sunt Bekherus, Stallbaumius, alii. Riikkertus ooS
reposuit motus codicum auctoritate, qnortun exiguus numerus oov exhibeat.
Sed no- ijyEfiwv vml aTQttvriyos- « ftijfielg Ivuvrta jtQcmtra' jtQccttu
6 ’ Ivavtia, ogTis &tolg rpUtu yaQ yEvofiivoi xcu SiaXXayivtEs
zcy &tta igtVQyGo^iEV ' «• lait dicere
Aristophanes, faciendum esse, ut eo modo, quem Eros indigitet, pristinæ
integritatis participes fieri studeamus ; (alio enim modo eam nemo
assequi potest); sed ut eorum compotes fieri studeamus, ad quæ Eros
ducat. Necessario autem b)V ponendum est etiam ideo, quod x&v
8i t cum ra pkv satis explicetur præcedentibus, non eatis
explicatum est atque definitum. Ceterum TjyEjuoov xal GxpaxyyoS
abundanter dictum est ornatus gratia, quod moneo, ne quis forte
maiorem ipsis vim tribuat, quam qua Aristophanes eadem exhibere
Voluit, /iTjSelf ivCLVtlct ItpCLX* texo). Hæc verba prorsus
eadem gravitate dicta sunt atque verba p, 189. D,; iyoa ovv Tttipadouai
vffiv ElSyyydocdSai xyv dvvapiv avxov y vjæiS 8h - x eo v a A Xayv
6 1 5 d d xaXo i %ded$£. Vide anuot. p, 153. iZevpy dopkv xe
xa\ Ivxev&,6jme% a, Latinis non licet diversæ etrnetaræ
verba ita coniungere, ut sequentis nominis terminatio tantummodo
accommodetur ad unius verbi naturam. Neque Græce licet, accurate si
rem spectas, huiusmodi structuras verborum adhibere. Nam nostro loco re
xad particularum ea vis est atque potestas, ut prioris verbi finiti
pondus imminuant, posterioris adaugeant, quasi si dixisset Aristophanes
IB,evp y d oyxeS ivx£vB,6 p.£% a.. Haud raro etiam nominibus, quæ a
verbis diversæ structuræ derivantur, conjungendis, re xa\ particulæ
solent apponi, v, c. 147. E. icapadxaxyS xe xal doozyp' In
nominibus quidem harum particularum non constans usus, ac facile
quidem iisdem, ubi non comparent, caremus, nullum autem apud veteres
scriptores locum repereris, ubi verba diversæ structuræ adiuuctoque
aliquo nomine per simplex noci coniuncta sint. XolS y jæx e p
oiS avz&Yt Ingeniosa quidem est, sed minime probauda Bastii
coniectura : xoiS yfiitojioiS avz65r . Exempla non rara sunt, quæ
avxoS pronomen cum possessivo pronomine coniunctum exhibeant. Idem
usus iam apud Homerum obvaluit, v. c. Odyss.1. v. 7. avxoov
yap dq>£xkpydiv axaCSaXiydiY oAovro* Alia exempla Motth. congessit
in Gramm. plen. §, 466. Verba nostra convertenda sunt:
unsern eigensten Lieblingen. o XG)V vvy oXiyoi noi OvdiY h. e.
quod eorum, qui nunc vivunt, faciunt pauci. IToieiy interdum, ut
Latinorum facere, non actionem describit, sed vitæ conditionem,
quare recte Schleiermacherus verba convertit : Was ietzt nur w c
nigen begegnet. Invaluit hic 7COIEIV verbi usus ideo, quod vitæ
conditio talis plerumque esse solet, quales fuerunt actiones præcedentes. ib
xal ivttv£6(iB&a rolg xca8t,xo Tg toig ^fwtlpotg avrav, S rav vvv 6Uyoi
noiovoi, xt£ (ir/ (ioi vnoi.d(ig ’Eqv^ax og xoficoScov tov koyov, cog
IlavGavluv xal jirj pol vitoXa ftp . Hæc est Bodleiani
aliorumque nonnullorum lectio, quam receperunt Bekkerus Slallbuumius,
alii. Vulgo legitur xal Jiu} / iov vito \ctfiy, quod unice probans
Riikkertus : Reposuerunt, inquit, dativum casum recentiores editores omnes,
Cuius rei necessitatem ego nullam me confiteor videre . Est enim
hyperbaton pov ad roV Xoyov referendum, sicut haud raro Græci pronominis
casum obliquum in principio ponunt sententiæ ita t ut 9 regens vocabulum
in fine demum sequatur. Speciosa hac annotatione cave seduci te patiaris.
Non negamus quidem, pronomina aliusque generis verba interpositis
quibusdam voculis ab iis verbis sæpissime seiungi, ad quæ
proprie pertineant, tenendum autem est, huiustnodi verborum
disiunctionem non admitti a scriptoribus, nisi ita, ut vi quadam
augeatur vel prbnomen vel aliud quivis verbum a verbis suis
disiunctum. Igitur nostro loco si scribitur 7 ta\ prj fiov vnoXafty
9 EpvB,ijtaxoS xcopipScov tov Xoy ov, sententia existit næc; Ac ne
meam suspicetur Eryximachus orationem ridens, me Pausaniam et
Agathonern tangere ; sed hoc neque potuit neque voluit Aristophanes
dicere. .Unice verus dativus casus est, quem ethicum grammatici
vocant; explicatur is commodissime hac I Ne mihi accidat 1
ximaclius orationem meam ridens suspicetur, me Pausanian! atqæ
conversione^ )c, s ut EryAgathonem hic tangere. Exempla dativi
ethici Matth. congessit Gramm. pleu. $. 389. 713.
XG>p.u)Sd)V tov Xoyov. Stullbaumius ad Piat. Apol, Socr. 31. D.: oxi pot Selov r i xal Saupdvtov
yiyvtrctif o hi) xal iv ry ypoupy iitixcopcodcov Mf\?}ToS dypaxfwtTO,
Fischeri annotationem laudat hanc, ed. 61»: ln:iHU>pcjdu.v est ridere,
notare, nt HopooSeiv et 6iaxcoftcaSelv idem valent, quod dux- '
dvp&0r, dUCOTtTElY, X^ £v< x% aiy » v. Poll> IX. 148. Caussa
est, quia in comoedia vetere vitia hominum describebantur et
homines quasi notabantur. Quid igitur de Aristophanico Socrate
iudicabis in Nubibus? Num ibi vitia hominis sanctissimi notantur? Non
credo, neque milii satisfacit Fischeriana xcopooSetY verbi explicatio.
KopcpdEtv non eius solum est, qui vitia notat, sed etiam, qui res
serias in ridiculam partem ' interpretatur. Quo consilio ct modo id
Aristophanes in Nubibus fecerit, alio loco explicabimus. Nostro
autem loco, quoniam Eryximachus medicus censorem se fore minitatus
erat orationis 189. B., Aristophanes vereri se simulat, ne forte ea, quæ
hucusque dicta essent, in ridiculam partem interpretaretur atque in
Pausaniam Agatlionemque orationem directam explicaret.
Ida $ plv yap apjtBveS. Quod fortasse dicantor bonoram illorum b* e. pri-
y.ctl Ayafrava llya ' Xaog ' [ikv, yctg xal ovzot rovzav Cxvy%uvov6cv
ovzeg xal tlalv dficpuzEgoi rrjv cpvSiv ct$$ivtq, Ityu 8e ovv iycoyE xe.&'
citavrav xal dvSgiov xal yvvaixav, uzi ovzag civ fjtiwv zo yevog
tvdcdfiov yivoizo, ii ixztltGaitxiv zov Igaza xal zcov naiScxav zcov
auzov exaOzog xv%oi elg zrjv ag%aiav dxEi&ov cpvGiv. ii 81 iovzo
agiGxov, avctyxa tov xal zcov vvv nagovzav zo rovzov lyyvzdzco dgiGzov
ilvai. zovzo 8 ’ iGzl mu8ixcov zvyeiv xazci vovv avza xscpvxoxcov. ov 8t) tov
acU zcov &eov vfivovvzig Scxaiag dv vfivoifisv "Egcoza, og ev te
tcp xagdvzt y[idg xteiGza ovlvyGcv elg zo oIxelov stinæ felicitatis
integritatisque participes cssc, id satis spinosum Fortasse alterius
figura altero procerior erat, ut ne cogitari quidem potuisset, alterum
alterius partem esse. De altera parte huius enuntiati xai eldiv
d/upuTSfJOL Ti)v cpvfSiv afifieveS vario modo interpretes iudicarnnt.
Bastius pro dppeve G scribendum coniecit dfjpevoG, Orellius ad
Isocr. loco mederi cen» suit scriptura afifitvoS kvo G,
Stalihaumius ad h. 1. appevtG idem esse censet atque dfifievoS bvuS.
Videtur appeveG cum emphasi positum esse, ut supra 192, A. dvdpeG
nomen, Moititiein autem utriusque poetæ notat .Aristophanes, atque
ad porum nomina respicit, ut, cum Fausaniam et Agathoncm summorum
bonorum compotes atque revera viriles dicat, 3 laixSapivovG rcov
dyaSav intelligi velit, h. e. homines parum virilitate gaudentes, sed
elumbes, nominatos, enervatos. Probatur hæc nostra verborum
explicatio verbis sequeutibus : ei txrekidai/tev tov £ parta. Tetigimus
hunc locum in Gemment, de Sympos. Platonis. rcov vvv 7t apo
vrcov. Td vvv napovra sunt, quæ in præsenti nostra conditione fieri
possunt, nostraque sunt in potestate. Quum enim illud assequi non
possimus, ut plaue coalescat natura nostra, cum altera nostri parte, sicut
omnino in rebus Jiumauis, ita bac quoque iu re optimum illud est habendum,
quod ad idealcm illum, in quo olim fuimus, statum quam proxime
accedat. Riiclcer.t* naxa vovv avt gj. Iu permultis codicibus pro avrcp
legitur avtGJf quæ lectio ab iis reperta est, qui frustra quærerent, ad
quod avr<o referrent. Subtectum cum alias haud raro oroit-titur, tum boc
loco omissum facillime feras, quod præcedit : xal rcov 7caidixoov r gov
avrov 2xa6r oG rvx°i A. Ceterum xara vovv avrco it. apprime respondet
nostratium; seiuem Gesclimack entsprechend, 9 eli ro olxeiov
&yoov . Do thyeiv verbi usu absoluto suctymv, xal ilg *<>
bttvta etotftag /icylazag ituQtytxai, Tjuiov nttQixofdvcov XQog 8tov g
tvtskfiticcv, xazccdzi/aag ffflag tlg zt/v doyalav q>vGt,v xal
luadfievo g f taxuQwvg xai evSalfiovag xoiijeau Cap. XVII.
Ovtog, ?yt/, ta ’Egvl!na%E, 6 iftog Xbyog i<su xbqi Effatos,
tMolog »; o Oog, xaficpdr/dyg avzbv, Tva xal exaozog (qu, (uxkXov
5e r l ZaxQa rtjg XolxoI. pra diximus annot. 22. Quid
significet x 6 obedor, frustra io Ficiui conversione quæras: dum in
suum igniculum quemque conducit. Recte Schleiermacheras verba convertit:
indem er uns zu dem verwandten hinfuhrt. Ne qais autem scribendum
censeat eis Xov olxtiov, quo significentur 7tai8ixd xara rovv izetpv:
xota : AMANTgenus neutrum seri- 1 ptores adhibere in sententiis» quæ
in universam proferantur. l\7ti8aS jieyltiraS TtapiXBtai xax a6xr\
daS rtoiij 6 ctl. Participium xaxa 0xr^6aS post iXxiSaS 7tapiXtxai ponitor,
quia/AjrfdaS’ izap&X& eiusdem fere significatus est atque
dtixvvpi, SrjXoGD, quæ verba participium adsciscunt. Vide de hac
verborum structura Mattii. Gramm. plen. 549* 6. 1077. De
7C0iij<Scti aoristi infinitivo vide Heindorfium nd Piat. Phæd. 48.,
Stallbaumium ad Piat. Phileb. 204« Ceterum eodem verbo Aristophanes usus
est in couditionali enuntiato xapexexcu, ypcov «rap wgjciQ ovv ISeifotjv
Gov, /ii/ zav Xoixaiv dxov6<o/uv zl lxdzsQ 0 $ • ’Aya%av yccQ
xal E exo/tivar nt efficacior ev«- derct via conditionis.
ovtoS, ttprj, c v ’Epv£iM a X e i d d/jo s XdyoSx. r.X. Respicit
Aristophanes ad verba 189. C. xal fti/r, <« ’Epv£lfiaxe &XXr) y£
it; £r va> Xiysiv i) y 6v te xal TlavOaviaS ilntnjv. OvtoS hic
SsixttxiuS positam est. at verba convertenda sint: Ecce talis est
oratio mea. cfr. Mattii. Gramm. plen, 471. 12. 875. 'O ifioi autem cnra vi pronuntiandam est.
significat enim : oratio, quam habere debni. firj xa>
fiu>8r/<Sij S uvtdv. vide annotat, 185- "ClSxep £8e7/$z/v uov verba spectant ad p, .
189. B. aXXa fu/ fis tpvXazts, tds iycv ipofjoviiai iccpl xoov. fieXXdvtwv
fyi/ST/iSsd^ai x. t. X, et 19S. B. xai ftij fioi vitoXcifl’,1
’Epv£ifiaxoS xcofttaStiv roV Xoyov, tvS llaviaviav xal 'jiyaScova
Xsyu. De verborum fidXXov 8s significatu vide anuot. 15. Alia
neldoftal 601, l'<pij tpavai rov ’Eqv%1(iccxov' nui j mq uoi 6 loyo s
Jjdl ag 9 '?#'?• xal el fir) gwjj Seiv Zmjxqutu te xal Aya&ave Seivoig
ovdi negl ta egcotixa, na w av icpoftovfiijv, [i/tj anogydadi loyav
Sia xa\ yap poi 6 \6yoS yj 8 i gdC i fi fi7j,$7j. Spectant hæc
verba ad 189. C. idcoS p&vTOt dv 8oB>xf yoi, a<p?}da> de.
Eryximachus igitur vel ipsa Aristophanis oratione pacatus vel motus
verbis Iva xal tgov Xoindov thiOvdoDjxEv, nolle se iam promittit iuiuriam
sibi illatam 189. C. ulscisci.
’Efifij/$?j scripturam quod attinet, vulgo ififii$7} legitur, quam formam
Buttroannns in Gramm. plen. p, 121. iis scriptoribus tribuendam censet,
qui non sint attici. Annotat enim: Aus den Werken alterer Sr.hriftsteller ist
diese Form durch die Autoritiit der Handschrifteu ietzt vielfaltig
entfernt. vide Lob. ad Phryn. 447. Bekk, ad Æsch. 2. 34, 124.
ISicht selten steht sie aber auch grade in den bessern
Ilaudschriften. ei pn} %vvy 8 etv Sei voiS ovdiv . Rariore
usu dvveLSevai rivi ri ponitur hic pro uliquid de aliquo scire»
Isocr. Archidam. 229. dvveiSozef *A$rjvaioiS IxXiicovdi rrjv %cdpav vitkp
x t}$ ru )v uXX.gov i\ev$epiaS. Id.
Arcopagit. dvvoiSa re r otS xXeltixoiS avrvv ?padra x a ^P ox) 8iv.
Piat. Phædon, 92. D. lyuid^roiS Xoyoifv B,vvoi8a ovdiv a\a?,dCiv. Stallb. Alia
huius stru-* cturæ exempla Matth. laudat in Gramm. plen. 548. 2. 1075.,
quibus adde, quem Riickertus locum laudat Piat. Protag, $48. B.
aXX* rftoi SiaÆyedSco rj ehcerao, ori ovx iStlei 8 1 aXiyedSai, iva r
ovraj ptv rocvta dvveiSdopev, prj a.7t o p ?/ d co 6 1 .
Coniunctivi modi post præteritum positi exemplum habes 174. A. fio. ravra
8rj ixaXXGoniddfxyv, fva i'co, ad quæ verba vide unnot. 16. Nostro
loco artificio quodam dicendi et non timere se significat
Eryximachus, ne non habeant, quippe maxime erotici, Socrates et
Agatho, quod dicant, et rursus timere propter ingentem præcedentium
sententiarum a convivis prolatarum copiam, ne oratione sua uterque et
philosophus et poeta indigeat, Possis hæc verba etiam hoc modo
interpretari: nitvv av £<po~ fiovprjv (aXX* ov cpofiovpai vvvl f pi)
dicoprfOGo6i, ut magis ad sententiæ efficaciam dicatur scriptor orationem
direxisse, quam ad verborum grammaticam conformationem. Eam
explicationem verba, quæ insequuntur, probare videntur vvv 8 ’
op&S Safipai, Sed non dubito equidem, quin liæc verba etiam cum
priori struturæ explicatione conciliari possint. naXcdS yap avroS
yy condar, Schleiermacherus verba convertit : l)u hast eben
deine Sache gut bestanden. Schultliessius: da hast deine Rolle
gliick licii nusgespielt. Rukkertus jtaXaS riihmlich convertendum censet.
Ficiuus in zo itoU.cc xal jtavtodana dQijo&ai' vvv df ofiag ^aggco.
Tov ovv ZaxQurr] tlxuv, Kalag yccQ avtbs TjycovLOctt, a ’EQvi-![itt%s. d 6s
ytvoio ov vvv lyco dui, fiallov ds lOtog ov t do ficu, hcudav xal 'Aya&av
drtij, iv conversione exhibet: strenne et ipse certasti. Aliud quid
Socrates xa\ds verbo adhibito videtur exprimere voluisse, quod quid sit,
e præcedentibus et insequentibus facillime colligitur. In præcedentibus
enim Eryximachus vereri se dixerat summopere, ne non habeant
Socrates et Agatho, quod proferant, quoniam a plerisque iam multis modis
de Erote dictum esset, non vereri se dixerat, ne non bene uterque
locuturus sit. In sequentibus Socrates non dubium est, quin verbis
ov vvv lyd elfiiiy ftaXXov 5k IdcjS ov Idojicti x, x. A. ordiuem
sedentium significaverit, quo factum sit, nt sibi de Erote dicturo
nihil, quod proferret, relictum sit. Sequitur inde, Socratem
Eryximacho non dixisse: bene enim ipse dixisti. Hinc verba ita disponenda
esse censebam : xaXds yap t (sc. SafifSEi?) avxoS ijydvidai, G)
EpvB,lfiax& h. e. Du kannst ganz guten Muthes seiu: deine
Rede ist vorviber. Sed scripsisset, si hoc voluisset exprimere.
Flato: xaXds ydp, cj ’EpvB>t/iaxe‘ avxoS tjyojvidai. Igitur nunc xaXaS
de tempore accipiendum esse autumo, ut idem hæc vox significet atque slS
xaX6v y de quo diximus annotat, 24.
Socrates hoc dicit: Du hast gut von Muth reden, (vide de supplenda
enuntiatione quadam ante ydp particulam quæ annotata sunt 14.) zu
guter Zeit hast du deine Rede gehalten, warest du aher
wo ich ietzt bin oder vielmehr wo ich nach Agathons Rede sein
werde cet. Ceterum iam supra sedis inopportunitatem notatam habes a
Socrate 177. E. xal r ot ovx Zdov ylyvExai i)filv xo'iS vdxdxoiS
xaxaxuf.ii.voiS «AA* idv ol xpodSev ixavcoS xal xaXcoS tincodiv .,
lUapxiGei 1/f.ilv. Ceterum patet, Socratem Eryximachi verba aliter
interpretari, quum medicus ea intelligi voluit. Dicturus enim erat: nunc
non metuo, ne non habeaut Socrates et Agatho, quod proferant. Socrates
contra ita respondit, qua^i ille dixis,set: Nunc mihi securo esse licet,
ne, quod proferam, nOn habeam. Sed solent, qui cum acerbitate
loquuntur, interdum non ad sententias respicere, sed singula verba
captare iisque ad suam sententiam coutorsis responsa accommodare.
el ykvoio, ov vvv lydi e i fit . Eandem fere sententiam hoc modo
expressit Terentius in Andr. Act. II. S. 1. 9. Facile omnes cum
valemus recta consilia ægrotis damas» Tu si hic sis, aliter
censeas. De insequentibus verbis xal Iv icavxl e1lr)S vide annotat. 62. Recte
ea Stullbaumius interpretatur: in summa consilii inopia, in summo
timore versari. Deinde ev xal fidXa rarior dicendi formula est, pro
consuetiore ev fidXa . Addiderant interdum veteres seri- xal fiaJ.’
av cpofioZo, y.al Iv mxvrt tcqs, Sgmg lyco vvv. (PagfictTTHV fiovÆi fis,
co Ikoxgcatg, tlntiv rov ’Ayaftava, iva Qtogvjiri&m dtcc ro ohti&ca r 6
ftiargov ngogSoxi av neyukr t v i%uv, tog sv igovvrog luov, 'EniXtfiimv
fdvt’ av tl'tjv, w ’Aya%uv, tlntiv r bv Zwxgdry, d id uv ptorcs Taxi
particulam, qua significarent, cum vi maiore et ev et puXct pronuntiandum
esse. Non mate Riickertos ad h. 1, Ttai addito effici censet, ut
eadem fere cogitatio bis ad animum afferatur. Huic dicendi generi apprime
respondet nostratium gat und g e r r», quibus verbis utuntur, qui animi
sui sedulitatem ostensuri sunt. cpappatteiv fi ovX st
jus. tpappaxrEiv fascinare significat herbarum adhibito succo,
deiude etiam de aliis remediis valet, inprimis autem de magniloquentia,
qua aliquis ita sui impos reddi posse credebatur, ut nihil eorum,
quæ vellet, neque facere posset nec dicere. Sic in Piat. Phædon, 95.
B. legitur: IA ’ya$l t Utpi/ 6 2?cjHpdxr/S^, pi/ piya A iye, p)}
xt? Tjp&v fia< ixaviot 7tfpiTpeip?j rov Xdyov xov plXXovxa
XiysdSai. Ceterum nihil aliud voluit Socrates laudato Agatliouis nomine
efficere, quam ut accuratius locus definiretur, quo sibi esset dicendum.
Poterat enim iud« loquendi difficultas expendi. Igitur notabis, quain
manifesto Plato hic carpit, vanitatem Agathonis verba Socratica in
suam virtutem dicoudique artem directu censentis. ro Siarpov ev
£ puvvroS ipov. ro rpov h. 1. de convivis intelligendum est. Eius
vocabuli insolentiam ne mireris, adhibitum est t Platone, recte monente
Wolfio ? ad h. 1., ut sceuicum poetam hic loqni lectores ^oneantur.
De gdS cum genitivo participii coniuncto vide anuot. 158.
EiiiXi) 6 pcav pkvx* av siijv. Recte monet Riickertus ad. h,
1., pivTift interdum nnd adversandi, sed asseverandi potestate adhiberi.
Eandem significationem xai xoi habet, quod disiunctim scribendum esse
supra monuimus 51. Fortasse etiam pivxoi, ubi asseverandi vi
positum est, scribendum est piv xoi t neque dubito, quin Græci,
quos studiosissimos fuisse constat verborum recte pronuntiandorum,
pronuntiando discreverint •ptvx dv et piv r* av. 'EitiXijtipeov
verbum quod attinet, senum decrepitorum constans epitheton est, »ut et
oblivionis atque ridiculæ stultitiæ significationem habeat» Schleiermacherus
in conversione exhibet: Sehr vergesslich miisste ich dann sein. Eodem modo
Ficinus verba reddidit: Nimis, o Agatlion, obliviosus essem. Neutra nobis
ItxiXijtipGDV . ^ocis explicatio arridet, seque tamen facile verbum
repertum iri concedimus, quod ilii vocabnlo satis respondeat.
T7/v 6i) v dv $ p tiav dv a fiaiv
ov x o S n. x. A. Laudat hunc locum Mutth. in Gramm. ampl. J. 466.
1. 864., t))v cijv uvSqsmv mu nsyaXoqiQoavvrjv avctfialv ovtos hd
11 tbv vxQifitxvta (liza tcSv vitoxQLuav i tal (tttipavrog ivcivcla
toSovtu (liXXovzog esudEi^ttj&ai Cav um kuyovg, xul ovd’ bnagnovv
IxTcXaytvzog, vvv o lr r Stlrjv oe %oQv(irj9>;OtG&ao evExa i/fubv,
oXiyav uvftQcaxwv. ub i complura Innas structuræ exempla congesta sunt. e.
c. Arist. Ach.93. ixuoipeii ye xopaB, itazaZaS tov yt 6 ov
(ocpSaXpov') tov n p i 6 (i e cjS . Ceterum dubitari nequit, quin
Socrates Agatlionis virtutem animositatemque prædicet ironia consueta
usus; pauli o infra enim ipsum pugnare secum ostendit, ut, ni Phædrus
eius pudori succurrisset, hominem misere turbatum eiusque
animum elatiorem prostratum humi cerneres. Hoc ironiæ artificium,
quo eximia laudatio acerrimæ notæ præmittitur, videlicet ut
elatiores cadant miserius, ex epicorum arte depromptum est, qui heroum
solent, quorum cædes narranda est, ipsi huic narrationi summam
laudationem virtutis, magnanimitatis, pulcritudiuis præmittere. x
iitt tov oxpift Civ x a . Schol. ad h. 1. oxpifiavxa, in-/ quit, r
6 Xoytiov, i<p ov ol xpaycoSol jjyoovi^ovxo’ tivt ? Se xiXXifiavxa
tpidxeXrj (padiv, i<p’ ov iCtavxai ol vxoxpixal xai xa ix
peteojpov Xeyovdiv. Adde Fhotii verba : oxpifiaS ’ to X oytiov,
i<p’ cj ol xpaya)8ol tfy<k)vi£ovto. xcti nXdteov 6
tpiXo6o<poS Svpitodioo x£XPV rca T ai ovopaxi. Timæus hæc habet :
oxpipaS' nijypa to lv xa 5 $e axpeo TiSipevov, iq> 9 ov idxavto
ol xa Sr/podia AcyovteS * SvpiXy yap ovSinos tjv. Hesychios exhibet;
fi&Xtwv tpavat to Xoytiov, £<p* ov i&xavxo
ol tpaycpSol i/ ol, vnoxpixoLl ix pexeoSpov xal iXeyov. fiXirJ;
avxoS ivavxia to 6ovtcj $ e at pco . 9 EvavtUt > fiXiittiv de
bellatoribus dicitur, qui intrepidi hostem adventantem intuentur. Pro
TOdovTCJ Searptpy quæ plurimorum optimorumque codicum lectio est,
vulgo rodovxov Scarpov legebatur, id quod in hac loquendi formula
usitatum fuisse Stallbaumius rectissime negat. Iu sequentibus davxov A
oyovS ne quis articulum desideret, quem, si in codicibus exstaret,
nemo non probaret: Socrates hoc dicturas est: iudem du im Bpgriif
standest, eigene Compositioueu bekaunt zu macheu. T L Sal. Codicum
baud exiguus numerus ti Se exhibet. Multis in locis, nbi xt Sai scriptum
reperitur, de lectionis,veritate dubitari potest. Nostro loco nihil
certius est, quam tl Sai bene se habere. Miratur enim, Riickertus
inquit, quem consentire nobiscum gaudemus, Agatho Socratis
orationem, qui multitudinis se nimio studio teneri insimulet; verissimum
autem illud est, quod Stallbaumius ad Fhilebum 6. notavit, xi Sai
locum habere, ubi admiratio quædam esset exprimenda. Quoniam autem admiratio
ulicu- Ti dal, to ZdxQccTBS, tov 'Aya&avcc <puvca, ov tfij
itov fit ovra StaTQOv (itOtbv fjyu, dgts xa\ ayvotlv, oti vovv
i'%ovu oXlyoi %nq>QOVES xolXdv dipQovuv (poftlQUtcgoi' C Ov fiivT av
xa/.dg itoioltjv, tpdvai tov ZaxQdrrj, ol ’Ayudav, xbqI Oov ti iyd
aygoixov do^utuv. ciV.’ tv olScc, uti, ti tiOiv Iv xv%oig, ovg yy oio
Cotp ovg, (idXXov ins re! hand raro cum quadam indignatione
coniuncta est, quæ e rei alicuius insolentia, quam dtoniav vocant
Græci, enascitur, zl 8aL plerumque ita exhibetur, ut rem aliquam veram
esse neget is, qui illis voculis utatur. Exemplo est Piat. Gorg. 461.
B. zi Sal, 2 cox p dzrj S ; ovzoo xcti dv xepl zij ? pijtopixfjs
8oB,a?>EiS, &S7tEp vvv XtytiS ; ov 8 y 7COV/.IEOVTG3
seqq. Hæc est codicum lectio, quam Themistius confirmare
videtur Orat. XXXVI. Sil- B., qui nostra verba imitatus est:
ov 8r} Ttov pe za Siazpa ovzooS dyandv i/ysid^E, qjSze
ayvotlv, ozi oXlyoi lyuppovES noXXcov aqjpuvcjv rc5 A kyovzi
cpofjtpcJTEpot . H. Stephanus scribendum coniecit dv 8? ) itov jxe x.
r. A., quam scripturam verissimam c«nserem, si iu sequeutibus
scriptum exstaret: ozi vovv ^xovxi oAiyoi itoXX&v
(popepootEpoi. Hidiculum enim foret, si Agatho quæreret de re, quæ
Socratico dicto pro certa iam posita esset. Dixerat nimirum Socrates,
fieri noa posse, ut Agatho paucorum homiuum præsentiam
extimesceret, cum coram ingenti multitudine animatum se ostenderit atque
intrepidum. Ad quæ verba pessime responderetur ab Agathone: Profecto non
ita me spectatornm applausu elatum indicabis, ut qui nesciam, prudenti
paucorum hominum, quam multitudinis iudicia timenda esse magis.
Additis autem verbi* ipqypovE? et cttppov av nihil certius est,
quam Platonem ov Srj itov pE scripsisse. De 5 ? / 7tov verborum
siguificatu vide annot. 98. Verba convertenda sunt: Da wirst micli
doch olTeubac vvohl nicht so vom Lobe der Zuscliauer eingenommen
halten, dass ich nicht wusste-, dass das Urtheil weniger Besonneuer
weit melir zu furchten ist, ais der Uuverstnnd der Mengef iCEp\
dov ti iyco. Nota vim pronominum 1, quorum ordine hoc exprimitur} de
te, viro tanto tamque insigni ego, homo vilis. Ceterum
Ruckertum audi, annotantem ad h* 1. : aypoi xov. fcSic dedi cum edd.
rec. inde a Wolfio, vehementer licet dubitans de Grammaticorum illo
præcepto, quod inter aypoixoS et aypoixoS hoc discrimen poni iubet,
ut dypoixoS eam denotet, qui rusticis moribus sit, aypoixoS t qui
ruri habitet. Timæns : dypoixoS dxXrjpoS xal anai** SevzoS, rj 6 iv
aypoi xatoixcov* Esse accentuum discrimen nolumus negare, sed utrum
idem etiam significationis sit, an potius dialectorum aut ætatum,
dubitamus, « A A a p?} ovx ovrot ijpels cjfiev Alio loco
dicturi sumas de usu prj ov ne- av tt&rav (pQOvd^oig y xwv noXlav.
ulla f ti? oi% ovT 01 tjflSLS 10UEV. TjlUlS y-EV yCiQ XCtl IxtL TtUofjfltV
XCil jjfuv rdv xoXXiSv. el Si ailoig lvTv%oig 6o(poig, xk%
itv alOyvvow avrovg, t” ti 16 cos o toto alaygov ov noiiiv. rj
Ttcog kiyi ig; 'AXrftry tiyug,' cpavca. Tov g Si xollovg ovx av
alo%vvoco, t" rt oioco aldygov D gationura Nuperrime de iis
egit Bellermannns ia Commeat, de græca verborum timendi structura,
censetque esse apud Græcos eandem et cavendi et timendi verborum structuram,
qua, quicquid molesti instare sibi arbitrentur, præmissa indicent
fxrj particula, cui alteram insuper addant negationem ov, si
quod exspectent malum, in eo contineri dicant, quod quid non sit
eventurum. Hæc sententia cur nobis non probetur prorsus, alibi
dicemus. Ad nostrum locum ut revertar, convivas ex ordine tgov
i/Kppovcov esse, Socrates non negat quidem disertis verbis, sed vereri se
tantummodo ait, ne non aint tales, quales esse ab Agathone
perhibeantur. si aWotS ivtvxoiS doepotS. 2o<poiS nomen
a verbo, ad quod pertinet, sejunctum est, ut sensus sit: si aliis
iidnne sapientibus, de qoo vernorum dispositione sæpius iam diximus
; vide aunot. 59* 129* al. Ne autem scriptum exspectes pro
doq>otS verbo docpGOtepoiS rjfiaov: Socrates et se et ceteros convivas
multitudinis imprudentiæ prorsas æquiparat, ixl quod etiam
colligitur V verbis : 7 plv neti ixel napjj- fXEV TCCti 7Jfl£V T(OV
TtoXkwv* e£ rt tdeoS oloio al dxpor ov rtoieiv. Stallbaumius
ad hunc locum, non est, inquit, quod ov participium cum Astio
delendum putes, si quidem sententia hæc est: si quid facere
te putares, quum tamen turpe esset, sc. tcoteiv . Participium revera in
Stallbauxniana textus recensione omissum miror. Ceterum ponderosior
est eius explicatio ov participii. Si abesset, nemo, opinor, id
desideraret. Addito eo nihil nisi rei veritas exprimitur, ut verba
convertenda sint: si qnid forte facere te opineris, quod revera sit
turpe. na\ tov $ a 18 p o v, £ q> 77, VTtoXafiovx a. Supra
iam dictum est, Agathonem, cum non haberet, quo se posset
Socraticis retibus extricare, pudore suffusum obmutuisse, Phædrum autem
miserrimæ eius conditionis miseritum, atque ut finis esset silentii
ingratissimi, <pt\e *Aya$GOV et quæ sequuntur verba
protulisse» Ut igitur esset, quo etiam oculis legentium illa Agathonis
reticentia indicaretur, post aidxpov iroieiv lineolam ponendam
curavimus* lav (X7tOKpivv ^co reparet h, e. si pergas respondere.
Amant enim Græci) ut vim augeant verborum, ipsa verba ponere pro
eorum infinitivis cum aliquo finito verbo 13 noiiiv; Kal t dv
&aid(>ov I tpr} vitolajiovTa timiv, r Si cpli Ie 'Ayuft ov, lav
anoxglv]) ZkoxQaru, ovdlv eu dwiGei avra, dxrjovv tov ivdude otlovv
yiyveaftta, lav fiovov h'%y ora diaXtytjTaz, cilkag te xal xakcii.
iya de ydeco s (itv ccx ova ZJaxQaTovs d caley ofievov, dvayxalov de fiot
eMfuhj&yvat tov iyxafiCov za "Egau, xal uTCodt^aG&æ nag’
evds txuGzov vumv tov coniunctis. Diximus de hoc genere dicendi in aunot. 169«
Sic in Piat. Phædr. A. legitur axap, <J Ixaipe, petaZv ta)Y
Xdyarv 9 ap* ov rode i\v tu 8/v6pov, i<p’ uitep yyeS i)fict9 }
quo loco ijyeS cum vi positum est pro ayeiv IflovXov. Adde
Engelhardtum ad Platonis Lachetem ed. 29* Meus autem Phædri hæc est :
Cave Socrati respondere pergas» nam ubi perrexeris» nihil
ipsius intererit, quomodo ea, de quibus dicere constituimus,
peragantur, dummodo ipse habeat, quocum colloquatur. Magnam fuisse
constat Socrati aviditatem colloquendi, quæ haud raro apud
Platonem descripta reperitur. cfr. Apol. Socr. 38. A. idv x* av
Xiyco 9 oxi xal xvyxavei piyi6xov dyaSov ov avS pedit (p
xovxo, kxdtixtjf ijpipaS itepl dpexijs xovS XoyovS noieuSSat xal
xcov dXX cov x . r. A. Adde Phæd. 61. E. xi yap av xi9 xal
Ttoiot dXXo iv r&5 pexpi ijXlov 8v6pdov XP° V( ? 8C * V poSoXoydv te
xoCl diadxoiteiv nepl x. r. A. De more Socratico a^tem abeundi a
proposito atque alips ab eo abducendi vidp Piat. Lachetem 187* 13*
ov poy foxeif eldiyai, Zxt o? av ly. r yvxaxa ZEooxpaxovS Xy
A oya 9 $Snep yvvaixi Tc\r\6idZ,ii 8ia A eyopevoS xal dyayxrj avx<p
9 idv dpa xal itepl aWov X ov it potepov d p Ztjx a i
SiaXiyedSai, prj i tavetSSrat vito xovxov nepiayopevov tg j A oyaj
9 itplv dv ipnitiy eis x d didovai itepl avxov Xoyov x, X. A., ad
quem locum vide quæ annotata sunt 122. d AAgj> te xal
xaX(S. De his verbis, quæ cave falso interpreteris, vide Commeat» DE SYMPOS.
PLATONIS, xal ano SigatiSai itap* kvo9 kxatixov. Dixerat
Eryximachus 177. D. Soxel yap poi XPV V at adtovijpGov Xoyov eineiv
inaivov ” EpcoxoS ini SeZtd cj 9 dv bvvrjxai xaXXidxovx. x. A., quod
dictum cum probassent convivæ ad unum omnes, unumquemque Erotis
laudatione habenda obstrictum recte censeas. Igitur non mirum, quod Phædrus
hoc loco anoSeXetiSai verbo utitur; id enipi de debito accipiendo
solenne. Cum vi autem Phædrus anodeB,ct6$ai et paullo infra anoSovS
verba adhibet, ut commoneatur, Socrates, super alia re non disputandum
esse prius, quam debita Erotis laudatio exsoluta sit. Apposite
Stallbaumius ad h* 1. «t Zoyov. dnodoiig ovv txdrtQog
ra fhu oikag r\8rj diaZeyc69a. AUm v.ahZg kiyug, d <H>cci8qs, tptcva i
rov E 'Aya&avcc, xal avdtv fie xaZvu Ztyecv' 2axQuzu yut>
xal av&ig tOxat, nolldxi g &ux).tyt(Sft<u. ’Eyd de < 5
>} (Sovkoficu tcqwtov (iiv einelv, r) %q>] laudat Piat.
Politic, 173* B. xa \coS xal xa$ ait e p eI xpz&S ditidcoxaS poi rov
Adyov, ovtcjS ?/8 7} diaXeye6$a). Ovzcd haud raro ita in
veterum scriptis positum reperiri, ut aliquam conditionem in
universum insigniat verbisque insequentibus accuratius definiatur,
supra indicavimus p, 43Contra ubi accurate descriptæ actioni postponitur, illam
vim prorsus amittit; ridiculum enim foret atque inutile, si quis iu
universum id describeret, quod accurate descriptum præmiserit, Aliam
igitur vim habet, de qua solertissime, uti solet, disseruit Engelhardtus ad
Piat. Lachetem ed. 52-: Ovrcj, inquit, repetit notionem participii
tanquam cum sequente actione (h, 1* SiaÆyetiSai) caussæ,
conditionis, rationis ineundæ similiqne notione coniunctam, Exempla si quæris
huius structuræ, cf. Piat, Apol, Socr. p, 29. B. xal ei 8ij ra>
(Soparepos rov <pait)V slvat, rovrco dv 9 ori ovk el8coS IxavcoS it
epi raiv iv n Ai8ov ovrco xal oiopai ovk sldivai. Piat. Phæd p, 61.
D. xal apa Asycov ravra xaSrjxe ra 6xiArf ano rijS xAivrj?
iitl Trjv yijr, xal TiaSeZopevoS ourcoS ?j8?] ra Aonta 8iEÆyEZo>
Piat. Protag, 314, C. tv* ovv pi} drsXifS ysvoiro ( sc, d
Aoyo?) a A Ad dianepavdpEvot ovtgjS’ elsioiptv x. r. A. Piat, do rep. IX.
576. E, xaradvvreS eis diradav (r rjv itoAiv) xal iSovref ov ra
8o£av anocpaiveops^a. xal ovSiv pe xcdAvei A kysiv. Atytiv h.
1, est orationem habere atque deum laudare. Qui paullo ante obmutuerat,
cum, quod respouderet, non haberet, nunc eifugiQ opportunissimo
usus, recuperata animi audacia, Socrati, inquit, etiam posthac sæpe
erit respondendi facultas, iycd d £ Si} povAopai* Queritur in
ipso orationis initio Agatbo, quod omnes, qui ante % se dixerint, non
Erotem laudaverint, sed homines felices prædicaverint ob bona, quorum
ipsis Eros sit auctor. Omne autem encoraium' pergit esse debere
ita comparatum, ut priori loco eius natura describatur, cuius
encomium exhibendum sit, posteriori loco bona commemorentur ^quæ ab
illo proficiscantur, His^Pæmissis ad ipsam dei laudationem abit,
tantosque honores in ipsum confert, ut in Agathonem potissimum verba
Socratica directa videantur, quæ infra leguntur 198. D. r d 81 apa, (sc. rdArj$i\ AJysiv x*r.
A.) toS ioixev, 13 * [is ehtuvy Inuret dnuv . doxovGt, yctQ poi
narres oi nQoGftev, elgqxoTsg ov tov %eov eyxG vpi&fciv, alXa
tovg av&Qi&novg tvdacftovl^BLV teov ayaftcov 9 av 6 &ebg « 5
tolg aluog. onolog de ug avtog dtv ravta edoQrjGazo, 195 ovdelg eX
prjxev. elg dh tQonog oQ&og navxog Inaivov neQi navxog > koyco
diekfteiv olog oicov cuuog av xvy ov tovto f?v ro xa\ goS lituiveiv
oxiovYy aXXa ro gjZ /ilyi 6xu dvaxi%Evcti r& npd/jxati xat oJs’
yidX\.i6xa > lav xe y ovtoai ix oy xu > Idiv re pr). Nam
beatissimum Erotem vocat omnium deorum et pulcherrimum et
fortissimum» Hæc epitheta tum ut firmentur, tum ut augeantur, alia multa
accedant, quæ singula enumerare nunc non labet. Altera pars
orationis, in qua dei dona recensentur, ita referta est antithetis
aliisque ornamentis orationis, ut Gorgiæ discipulum invenili ardore
exsultantem facile agnoscas. Ut autem auditores Aguthonis finita
eius oratione hominem summopere admirati esse narrantur p» 198. A», ita
universis Atheniensibus ipse GORGIA acceptissimus erat atque
iucutidissimus, ut teste OlympiocToro, quem Stallbaumius laudat ad
Piat. GORGIA p, 447» B. eos dies, quibus artem suam publice ostentabat
spectandam, festos (hopxaS) et orationes ipsas lampades vocarent. Hoc
nomen quam bene conveniat oppositioni bm^jipepissime repetitis,
antithetis Captatis, cincinnis orationis delicatulis, patere opinor.
AapitabeS enim faces intelliguntur, quæ certis quibusdam festis diebus
per nocturna spatia huc illuc -circumferebantur. Ut hæ faces in
Xa/maSovxiu, quæ et ipsa Xajmds vocabatur et \ujx itaSoSpojiia, mox
hunc, mox illum locum campi illustrare solebant, ita illis orationis
artificiis adhibitis sententiæ oratoris splendidæ reddebantur atque luce
clariores. XP 7 ? P E eliteiv. Sio editores omnes præter Ruckcrtum,
qui e codicum plurimorum auctoritate gjS XPV ordinem verborara recepit.
Addit idem, noo minus recte habere gjS quam y, utramque enim vocem
exhiberi, ubi quomodo quid fiat aut fieri debeat, oblique rogetur. Interest
tamen aliquid, utrum goS an y posueris. Exemplo ut clarior res fiat, y XP
V M E ehteiv est, qua ratione dicendum sit 5 verbum autem XP 7 ?
non nisi expletivum est, ut qna ratione ego debeam dicere nihil
aliud siguificet, quam qua ratione dicendum sit. Contra cJs’ XP 7 ?
M E eliteiv significo t accentu orationis in scqnens postea? verbum transmisso,
quo modo debeam dicere. Pari modo explicandus est locus Piat.
Eutbypbr. 4. E. xuxgoS eiSoreS ro Seiov as $x El T °v oCiov re
itkpi HCti tov dvo6iov . Adde Polit, 304. E. it o\e prjrkov htu6roiS oli
av itpoe XtopeSa icoXejiEiY» Protag. 338. D. 7t£ipado/iai avrcp 6eZ— B,ai y
coi iyoj (pypi XP 7 / ya 1 roxr ditoxpivopevov <x7toxpive6^at 9
Legg. A. in srA eiaa yavti ntgl ov
av 6 ).oyog f/. ovta Stj zov "Egavct xal Tjfxug Slxaiov htcuviGca
ngatov avzov ol6g tGtiv, Intuta xag SoGtig. (ptjjxl ovv lya navum v
&t mv tvSatjiov av ovxav "Egaxa, ii 9t(ug xal avtiitGtytov 1 1ntlv,
tvdai[iovtGzazov tlvat «vxav, xaUMixov ovta xal agiGtov. ti!
av ctnoi nepii ya/uav, ai 5 Xp)} ycepslv. Quibas exemplis male ita
usus est Riickertus, ut probaret, oJ? prorsus eadem potestate atque y
usurpari» Agit autem nostro loco Agatlio cum vi de ratione dicendi,
ut rectius y scribatur, nou item, quomodo debeat dicere, indicaturus est; certa
enim quædam dicendi ratio non præscripta est ab iis, qui Erotem
laudandum convivis præceperunt, Eryximachus et Phædrus. De HitEiza
verbo præcedente npcoxov jxkv aAAa xovS av% p(ditov$ ev8ai/. toviZEiv
Urgendum est pronuntiando EvSaipovl^eiv verbum. Sensus est: Alie,
dio vorher gesprochcn haben, sclieinen mir nicht den Gott zu loben,
sondern die Menschen den Gdttern gleich zu stellen. Sequentem
genitivum casum quod attinet, notum est, verba, quæ affectum animi
exprimant, geuitivo casu eas res adiunctas habere haud raro, quæ allectus
caussæ nominantur. Laudat BiickertU8 ad h. 1. Thucyd. VI. 36. xovS
ayykXkovxaS roiavta xa\ itepupopovS vjiiiz rtoiovvtaS x i)S ptv
zoXprfi ov $avjidel(*>, xfjS 8$ a&i>vE(jiaSy eI fxrj
olovxai £v8y\oi elvai. Piat. Crit. p.43- B. itoWdxiS dssvSai jxovida tov
xpoicov. Adde Piat. Phæd. 68. E. ev8aip.uv yctp yioi avrjp ifpaiveto
• xal tov xpoicov xal xojY Xoycov x. r.A. Alia huius structuræ
exempla Matth. congessit in Gramm. ampl. §. 368. 681. Plerumque
illo casu ponuntur res inanimatæ. Dubito, num eadem structura usi sint
scriptores, ubi homines affectuum auctores narrantur. olo i oicjv
alxioi <uv, Frequentissimum hoc genus dicendi est, quo adhibito et
graviorem reddiderunt et ornatiorem orationem Græci. Laudat Stall—
baumius Eurip. Alcest. v. 145. oiaS oloS dpapxavEiS. Soph. Trach.
olaiS oloS qdv IXavvEzai. Ceterum ut recte intelligantnr iCepl
icavxuS verba, mens Agathonis hæc est: Iu quavis laudatione
dei liomiuisve unam tantummodo laudandi rationem esse, ut explicetur,
qualis sit et quorum bonorum auctor is, qui laudetur.
ovxcj 8y x ov " Epcota xalffpdZ. Exspectaveris scriptum ovxgj
8)j xal xov y Epcoxa. Respicit autem Agatho nunc magis ad laudandi
rationem, quam, qui ante ipsum locuti sunt, ser» vaverunt, quam ad
rem laudandam. Hinc factum, ut advocato 7 ifxacS pronomine xal cum
pronomine, non cum Erotis nemiue coniungeretur. svdaipo
vkdxaxov stvat avtGJY . Apud Stobæum Serm. "Eeu de
xaXhdzoe ov toiogSe. xgatov fuv vtoB taxos v, m Oatdge. fteya Se texpfawv tta
loyn av%og Ttttgex neu, cpevyav (pvyy zo yijgag, za%i) ov StjXov LXI. S96.,
quo loco tota Agathouis oratio repetita est, pro clvt&v legitur
avtov. Sed nihil mutandum est. Stallbaumium audi hæc annotantem ad h. 1.
: Sic avtoS sæpius post nomen substantivum vel pronomen per'
redundantiam quandam infertur. Infra 200. A. XotEpov 6 £pa>S
ixeivov htiSvpEi avtov. Xenoph Cyrop. I. 3 • 15. itEipa (Sopaci tcp xditn&,
ayaSdjy \nItEGOV xpatuStoS gjv ixXEvS, advppaxElv avt(£. Ibid. I,
4. 5. al. Ceterum Agatho non minore, quam Pausanias providentia (v.
180. E. InaivEiv jiEY ovv 6 ei xavxas SeovS) hic agit Omnes enim
deos excepto nullo beatos esse præfatur, deinde cautione hac præmissa
omnium beatissimum vOcat, si quidem ita dicere liceat,
Erotem. VECDtat o S Segdy, gj $ai6 pe. Ne mireris, cur Phædrum
alloquatur Agatho, Erotem deum nutu minimum dicens: Phædrus Erotem
iv toti xpsdfivtatov esse dixerat 178. B. Igitur ad eum potissimum
oratio dirigitur, cui maxime ab Agathone contradicitur. Apertius
paullo infra poeta iyaj 81, inquit, 8pcp TtoXXd S\Xa
opoXoycijv tovto ovx dpoXoyaj, &s"EpeoS Kpovov xa\
*Ia7tEtov apxcnorepoS iotiY, aXXct q)Tjpi veotatatov avtov sivai x. t. A.
ep ev y gdy cpvyy ro yy p a* h. e.
summa contentione, quam fieri potest maxime, fugiens senectutem.
Magnopere augetor notionis alicuius gravius, si dua verba eiusdem radicis
iuxta ponuntur, ut hoc factum est nostro loco. Quæ sequuntur verba
taxv ov drjXoYoti itposkpXEtai Bastius delenda censuit motus, ut videtor,
(jctoxla sententiæ. Recte autem servantur ab editoribus, quippe Agathonis
ingenio, apprime convenientia. Ceterum vulgo drjXoYOTi legitur, quam
scripturam Stallbaumius ex optimorum codd. auctoritate in df/XoY otl
immutavit. Recepimus nos drjXovoti Buttmanni iudicium probantes, quod in
Indicibus continetur ad Platonis Dial. IV. Berol. MDCCCXI. Servari,
inquit, forma diaiuncta solet, ubi commode et solenni modo otl vocula
sequentibus se adaptat, scriptura autem continua adhibetur, ubi pars saltem
eorum, quæ ex otl pendent, iam præcessit. Snut vero alia etiam exempla,
ubi integra, quæ ex ort particula pendet, f)rj6LS præmissa est, ut in
fine locatum sit dtfXoYoti. Legitimam autem esse etiam ad
antiquorum mentem scripturam coutiouam, inde apparet, quod etiam in
structura, quæ fit per accusativum cum iufinitivo, formula illa
servatur, ubi dissolvi nequit v. c. Alcib. II. B. tov yap $eqy ovx
lav drjXovuti. ov8 * ivtoS xoXXov xXtjdict%EiY+ Libri ad
unum omnes exhibent ov8 ovtoS xoXX ov itX}]6id?,EiY, quam lectionem
exstiterunt, qui tueri atque 6tt • ftdtxov yovv xov dsovzos rjfuv
7tQogEQ%etat. 8 drj nitpvxsv "Eq&s fudstv, xal ovd’ ivxos^coAAov
xAt]Gux&iv. [iBra 6h vicov dei fcvvetit i ts xal itizw' 6
yccQ explicare studerent, Apud Stobæura legitur, ovd’ ivtoS, quod
hodie ab omnibus in verborum ordinem receptum est, atque Thucydidis
loco confirmatur, qui Astii industriæ debetur, II 77. EvxoS yap
itoAXov x™p{°v xijS rtoÆuS ovx ijv iteAdtiai. Ad jtoAAoi; autem
nostro loco neque x<&ptov, neque, quod Stallbaumio placet,
dia6xrpiaxoS % supplendum est, licet id in huiusmodi formulis haud raro additum
reperiatur docente Lamb. Bos. de ElJips» 103» seqq ; non video
enim, quid obstet, quominus neutro genere positum per se multum
spatii significet. Pro itAytfia&iv in aliquot codicibus legitur
7tAT}6id£ei f quod nullo modo probari potest. Proprie dicendum erat o Si)
7ri<pv xev"EpcoS fiidstv goSx’ ovd* ivxoS noAAov 7tArj6id8,eiv ; sed
sn-< pra iara monuimus sæpius, Græcos haud raro, quæ per caussæ
consequentiæve particulas proferenda essent proprie, copnla addita præcedenti
actioni annectere, lam cum mens Agathonis sit*: quam natura' Eros
odit, ut ne eminus quidem accOd a t, patere opinor et odium et
fugam senectutis cx Erotis indole atque natura exaptanda esse, id quod
efficitur itAi/did*S,eiv scriptura. Ceterum Stallbaumius ad li. 1. Ad
irArfdid&iVt inquit, intelligas <xv rc5. Id præceptum cur
improbemus, haud difficile est ad explicandum. 37A;/6id&iv absolute
positum est, prorsus ut nostralpLinT Welches Eros seiner
Nator nach hasst ohne sich die entfernteste Annalieruag zu gestatten.
/ n •fiExd dfc vicov dei Hvvedti re xal idxiv* Et in
his et in præcedentibus verbis reddendis negligentissimus fuit
Ficinus: eamque (sc. senectutem) Amor natura odit fu gitque, iuvenibus
vero se miscet. Bastius tautologia offensus verborum ZvvEdxi re xal
Idxiv scribendum censnit pexa 8's vicov B,vve6xi x b xal dei idxiv,
cuius conjecturæ ipsnm postea pocnituit» Schleicrmacherus verborum quæsita
similitudine verba convertit: Mit der Iugend aber gesellt er sich
und gefallt sich* Schulthessius In conversione exhibet : Pagegen naht er
sich (?) der Iugend und weilet bei ihr. Aliud quid Agathonem
nostris verbis exprimere voluisse certissimum est. Laudat
Stallbaumius ad h» 1. Fjutarchi locum, quem cum nostris verbis
Wyttenbacliiua comparavit ad Plut. de Ser. Num. Vind, 5G. > dc
Is. et Osir. 352. A. nap’ avxij xal
pex ctvxijf orta xai Gvvovxa; quo docemur, simplicis verbi
potestatem sequente composito interdum augeri, sed ad npstri loci
insolentiam mitigandam nihil sane confert. Negamus autem, Græcos ita
locutos esse, ut præmisso composito verbo simplex verbum adderent, quod
cudi illo eiusdem actionis notionem describeret» Nos ellipticam
enuntiationem essecen- i 4 iV xcdaiog luyog
tv £%h, ag opoiov opola dcl mXd% u. iyib SI QfalSga jroAAa ulla bpoloyav
rovro ov% opoXoyto, ug ’Ega g Kguvov xal ’Iccm rov dgycaurcQvs ttSuv, C
«A A« qitjpt vEtbtKt ov avzov elvca &b<op xal dii vtov,
semus, quæ hoc modo supplenda est: pera 81 vicov dei Zvredrl re xal
æl veoS i&tlv h. e. ut semper cum iuventute est, ita ipse æterna
iuventute gaudet. Ellipseos simillimæ exemplum infra habes 213. C. oiao& et nS aXXoS yeAoioS* l6xi re
xal fiovXetai sc. yeXoloS elvoci. Ceterum cum hac nostri loci
explicatione quam bene conveniat insequentis proverbii mentio, nemo non
videt. Ne autem dubites de verborum structura pera nvoS
Zwelvai, laudat Stallbaumius ad Piat, dc rep. V. 464. A.
ovxovv per a rovro v rov 8 6 y p ar of re xal /)?} paroS iq>afxev
&vvaxo Xo vSeiv ras re ?}8ovaS xal rds XvnaS xoivp, præter
nostrum locum Piat, de legg. I. 639. C. pera xaxcov apxovroov
dvvovdav. opoiov opoicj æl iteXd?,ei. Laudat versiculum
Schol. quo et Plato usus est: ojS ai e l rov 6 poiov a yez
$eoS coS rov 6 poiov > quibus verbis hæc adduntur: ini rdSv
rovi, tponovS napaTtXrjtiicov xal dXXtjXoiS æl 6vvdiayorreov, iB, 'Opijpov
Xafiovda r rjv dpxr/v. pipvrjrai 8h avrrjS nXarcjv xal iv AvdiSi
xal iv 2vpno6ioj, xal Mivav 8poS 2vwcovUt» Satis nota Tullii conversio est
huius proverbii in libello de Senectute 3. pares cum paribus (
veteri proverbio ) facillime congregantur. coS^EpcoS Kpovov
xal 9 Ianerov ap^atorepof. Ridet Agatho allatis Crooi Iapetique
nominibus Phædri sententiam censentis, omnium deorum antiquissimum Erotem
esse. Quid enim antiquius cogitari potest Iapeto, cuius vetustate
Suida et Ilesychio testibus usi sunt veteres ini Siativppcf ), aut
Crono, h. e. ipso tempore, cuius ille deus esse putabatur? cfr.
Moe-r ris, quem Stallbaumius laudat, 200. 'laneroS' dvrlrov yipojv. xal
TiScovos xal KpovoS ini rejv yepovrojv, a*H6io8oSxal
Ilappevi8i]S, Stallbaumius ad h. 1. Nomen, inquit, Parmenidis
Astius mutandum censet in 9 Enipevi8ijS propterea, quod de
theogonia Parmenidea nihil memoriæ traditum est. Quid vero? si Parmenides
in altera carminis parte, nunc deperdita, vulgi opiniones de diis
eorumque rebus gestis exposuerit? Quod si veram esse ponimus nam pro vero affirmare nemo audeat in tanta
certorum testimoniorum penuria manifestum est, Agathonem præ nimio doctrinæ
ostentandæ stadio, quid inter Hesiodi atque Parmenidis narrationes
in'teresset, prorsus non vidisse adeoqne nane dissimillima temere inter
se confundere ac miscere. Viri doctissimi iudicio adstipuIflnlui
Kuckertus et Schleiermaza. Ss ctu7.tt.ia ccqdyfiara xsqi &tov$, a 'Hotodos
xal IlaQ{lividijg UyovGiv, ’Avayxy xal ovx "Eqcotc ytyovivcu, d
ixdvot d7.rj&f] tktyov. ov yccQ av ixxofia 1 ovdh drti/ioi uX7.y7.uv
lylyvovxo xccl ci.7J.tt tcoa/.cc xcd fUaia, d "Eqwg cheras. Equidem
sic statuo: Parmenidis versiculum esse a Phædro laudatum 179.
B. præter Phædrum etiam alii testantur, v» c. Aristot. Metapli. 1.
4.; quo iure auctorem Empedoclem Goeltliugius narret ad Hesiodi Theog. v.
120., non reperio. Ipse autem ille Parmenidis versus, quippe theogouiæ
alicuius fragmentum, testis est, theogoniam Parmenidem conscripsisse.
Utrumque autem et Hesiodi et Parmenidis versum Phædrus J* c. ita
laudat, ut quibus probetur, Erotem deorum antiquissimum esse, atque
pareutibus carere. Recte ad eam rem probandam versus adhibitos esse,
neque, quæ virorum doctorum opinio est, Hesiodum atque Parmenidem
inter se pugnare, supra demonstare studuimus annotat, 57. Sed tertiunl
est, quod allatis Hesiodi atque Parmenidis versibus Phædrus videtur
probare voluisse. Cogitasse nimirum censendus est ita: Nisi indicaturi
fuissent Hesiodus atque Parmenides, omnia, qbaccutique gesta sint usque a
principio rernm, Erotis auxilio gesta esse, Eroti non primum in
theogonia sua locum concessissent. Hinc verba Phædri recte explicabis :
itpEOftvxaxoS cor pEyidxcov dyaSgov rjylv ccLTioS idxiv. Sed cani ipse
sentiret, antiquis temporibus gesta esse, quæ cum Erotis natura ncutiquam
conciliari possint, ad bonorum descriptionem subito confugisse videtur, quæ ex
mutuo amore et amasio et amatori enascantur* Ad Agathonem ut
revertar, poetam non latuit Phædri artificium, atque ut ille autiquissimum
depm vocaverat i deo que summorum bonorum auctorem, ita hic
et natu minimam laudat et necessitati, quod fatum interpretari licet,
adseribit, quæcunque Homerus et Parmenides e Phædri certo sententia per
Erotem facta esse dixerunt. Elliptico igitur dicendi genere usus
est Agatho. Expletior oratio audit: xd itaAata npdypaxa, d 'HdioSos neti
FlapjjEvidr/S Aiyovdiv *EpGoxi yey ov kv cli, *Avdyxy xal ovx
"Epcoxi yEyovkvai. e i ixsivoi dXrj^rij ZÆyo v. Ficinus verba
convertit: Si modo illi vera narrarunt* Exhibet Schleiermacherus :
wenn iene anders wahr erzahlt haben. Iisdem fere verbis
Schnlthessius usus est in Symposii conversione, quam Orellias denuo
edidit 100. Dixisset opinor Agatho,
si hoc exprimere voluisset, eI ixsivoi dXtfStf Elpijxadi s. Akyov-i
div. Quis porro ferat hauc sententiarum coniuuctionem : vetera illa
facinora Necessitati, non Eroti patrata suut, si vera illi dixerunt. Ut
paucis fungar, aliud quid Agatho dicturus erat, quod quid sit,
quoniam tectius locutu* est atque brevius, interpretes non perspexerunt. Sensus
verborudi hic est: veteres deorum rixas, quas per Erotem
factas narrant iv ftvroig rjv, cpMa xal tlgrjvt], tognt Q vvv, tfc
ov "Egcog «ov &Btov (iatiitevu. Neo s filv ovv edn,
ngog Se ra vtca aitaXog. itoii]D tov S’ k'ouv Ivdeijg, olog r t v "Opygog
itgog x 6 ImSet^cu 9eov «xcdonjra. "Onijgog yag ”Axi]v &eov te
cprfiiv Hesiodus atque Parmenides, dixissent, opinor, si vera dicere
voluissent, Necessitate non Erote factas esse. Noluit autem dicere Agatho
a Xiy ov 6tv, iXeyov av 'Avayxtj xal ovh * Epcon yeyovivai, ei
aAr/Sr/ iXeyov, ne ter posito Xiytiv verbo oratio incomtior fieret
atque inelegantior. Possis etiam lianc primitivam verborum conformationem
putare: ra di ita Xaid 7tpdypattx, a'H6io$oS xal Jlappevi&rjS ÆyovtSiv
(Epcuri yeyovivai ), 5 'Avdyxyf xal ovx E pari yeyovivcu, ( d
ixelvoi IXeyov av,) ei dXrjSij iXeyov. i xx opal ovSh 6 e 6
fio i. Conferri iubet Stallbaumius ad li. 1. Piat. Euthypbr. c. 6.
avrol yap ol avSpanoi tvyxdvovdi voptiefav teS rov 4 ia zcov
Sfoov dpiorov xal 6ixaiozarov, xal rovrov dpoXoyovdi rov
avrov itaripa dijdcu, on tovS vieiS xarimvev ovx iv 6 lxtj,
xaxelvov ye av rov avrov itaripa ixrepeiv 8i* irepa roiavra; his
adde, quæ paullo infra leguntur xal itdXepov apa i/yel 6v elvai rd>
dvn iv r ois SeotS itpoS aXX rjXovS xal iffipaS ye 8eivds xal
/xaxaS xal dXXa roiavra itoXXa, ola Xiyerai re imo rc5v
itoirjx&v x . r. A. cfr. Hesiod. Theog, 164 seqq. xoiyjro
v 6 * idriv iv 8 B 7) S x, t* A» Huius looi Terb* Bekkerns et
Stallbaumius ita disposuerunt, ut comma ponerent post "OpijpoS,
Efficitur hac interpunctione, nt arctius coniungantur verba itoirjrov
tdnv iv8et}s itpoS ro imdeiZai $eov ditaXorifra, quæ iunctura
sane molesti quid habet atque spinosi. Ficinus verba convertit:
Opus autem est tali quodam poeta, qualis Homerus exstitit, ad teneram
Amoris mollitiem demonstrandam . Sed hæc verba non satis respondent Græcis,
Quis, quæso, probaret dicendi genus hofc : Ad demonstrandam dei
mollitiem deus poeta eget, qualis Ilomerus fuit?, Omnis hæc orationis
difficultas removetur commate post "OpijpoS deleto, posito
post ivde )/S, quæ verborum dispositio etiam RLickerto placuit. Seusus
est: Tali autem poeta Eros eget, qualis Homerus fdit ad divinam
mollitiem describendam. Videtur autem se ipsum poeta tangere, utpote qui
mollitie atque teneritate in carminibus componendis ne Homero quidem
cedat, tovS yovv ito8aS av TrjSaitaXovS elvai • Addidit hnec verba
Agatho, ne quis aut 1 imprudentia aut fraude factum opinetur, ut * Attf
ditaXij dicatur, exemplo allato non nisi pedum mollities probetur*
Frustra Orellius ad Isocr. 330. verba TovS yovv ft alvei censuit
expungenda esse. Stallbautlvai xul uitaXrjV * rous yovv xodag Kvvtjs axalovg
uvta, Xiycov Tijs pivS’ aitaXot xoScS' ov yap iit’ ovSa
niXvoctui, aXX ’ dpa r) yt nat ’ avSpcor npdtata fiodret. KttXta
OVV SoXEL fiot TEXtVJQLlp t»)v aXaloTTJXCt uxotpaimius ad h. 1. : Ista, Inquit,
versuum Homericorum recitatio non indigna est Agathonis ingenio,
quem iam antea vidimus inani quadam se iactare doctrinæ ubertate
atque elegantia. Vide annotat 200. Diximus autem de hoc versuum
recitandorum more annotat, 55. Ceteram Homerici versus leguntur II.
XIX. 92. qui, ut mollissimi sunt atque exquisita elegantia compositi, ita
Agathonis ingenio maxime conveniont. Pro ov8eoS f quæ plurimorum codicnm
lectio est, apud Homerum ovdtt legitur. Illud eorum sedulitati debetur,
qui versuum fines similiter cadentes non ferendos censuerunt. Versus
similiter cadentes veteribus mollitiei indicium fuisse videntur. Apprime
igitur convenit ovSei lectio nostro loco, ubi mollissimis versibus
allatis Agathonis ingenium describitur. Similiter cadeutium versuum
exemplum, quod apud Persium legitur, acerbissimum efleminatorum poetarum
osorem, hic laudare iuvat petitum e Sat. Torva Mimalloneis implerunt
cornna bombis Et raptum vitulo caput ablatura
superbo Bassaris, et lyucem Mænas flexura corymbis Evion ingeminat:
reparabilis adsonat Echo. Qni his versibus præcedit: Quidnam igitur
tenerum, et laxa cervice legendum et qui sequuntur: Hæc
fierent, si testicnli vena ulla paterni Viveret in nobis?
Persii iudicium continent, qnod idem fuit totius antiquitatis,
Alio loco Persius Sat. I, v. 93. dicit de enervato aliquo
poeta: Claudere sic versum didicit: Berecyntius Attin Et qui
cæruleum dirimebat Nerea Delphin TCal 7}flElS
Riickertus ad h. 1. annotat: Bekkerus, Dindorfius, Astius, S tali—
baumius > utamur. Quos cur sequar, non video j licuit enim hoc quidem
Agathoni, ut semet ipse eohortabundus conianctivum poneret ; at non minus
licuit, quid facere vellet, indicare: eodem igitur nos argumento utemur. Et
coniunetivo et futuro uti licet in huiusmodi dictionibus, neque
facile dignoscas, ubi utrumque libris commendatur, coniundtivnm an
futurum scriptor exhibuerit. Coniunctivum plurimi codices
exhibent, pauciores sed optimæ notæ libri futurum habent. Inprimia
codex Bodleianus nominandus est, ex quo rectissime Stallbaumius
XpTjtiobfieSct in ordinem verborum recepit. vuv, ou ovx ini OxhjQov fiatvei,
aXX ini fiaX&axov. E xa ax ha 8>) xal ryitlg xQxjOaiie&a
xcxfit]QCq) mgl ’ 'Egaxa ort ccnalog. oi5 yaQ ini yijg jS aivu ovb ’ in
i xqaviav, a idxuv ov naw /icdaxa, ctkX’ iv xolg palaxaxaxoig xav ovxcov
xal ficrivu xal olxu. Iv yaQ xj&cdi xal xpv%aig ftecov xal
av&Qanav x rjv oixyaiv idQvua, xal ovx av e£ijg iv nuGcag raig
xfn>%aLg, cllV xjtlvl av OxlrjQov xfiog l%ov<5r) lvxv%y, antQXitai,
y 8’ av fictkaxov, olxifcxai. anxoptxfov ovv ad xal noal xal navxy iv
/laAaxtoxaxoig xcov (laXaxmaxaxv, anaXuixaxov avay- 196 xrj uvai. veuxaxog
(iiv oini xpaviav, a idxtr ov naw pa\axa. Hoc loco
confirmatam habes, quod supra de ov naw vocularum potestate
monuimus 79. Nam prorsus non mollia virorum capita hic intelligi
nullo modo possunt. Sed et rectius explicata hæc verba ita
comparata sunt, ut non possis non mirari inconstantiam Agathonis,
qui modo laudata Homeri in describenda divina mollitie peritia nunc
eundem corrigit atque capita virorum non admodum mollia censendo
auditorum risui poetam exponit. r xal ovx av k%i}S, Ficinus
i» convertit : neque tamen in quibuslibet animis. 'E5)}€ significat
continua serie; dicitur igitur non promiscue in omnibus animis habitare,
sed selectu facto eas tantummodo .! sibi eligere, quarum mollis
sit ac tenera indoles. xal 7todl xal itdrtfl* Fedum
mentio fit propter comparationem cum Ate homerica, cuius non nisi pedes
teneros fe 8tj lau xal anaXaxaxog' cit poeta. Riickert. Qnao
sequantur verba, iv paXaxcatdtoiS tq5v paXaxcotdtcDV, ana XcJraroVf ipsius
Agathonis mollitiem describunt, quæ si audiret Persius Flaccus, rursus diceret
: Hæc fierent, si testiculi vena ulla . paterni
Viveret in nobis? vypoS to eidoS *TypoS verbum est latissimæ
significationis. Primitus videtur li umidus, madidus significasse. Qnod
autem madidum, idem etiam lubricum est atque haud raro splendore
quodam insigue* Hinc apud Homerum sexcenties legitur vypa xiXevSa,
quod non minus de splendore undarum dicitur, quam de earnm flexibilitate;
utramque autem notionem micandi verbo expresserunt Latini. Qaarn
notionem nostro loco habeat, e dxXrjpoS nomine colligitor, quod
paullo infra positum illi opponitur. Recte Stallbaumius monet, vypoS sæpe
de rebus lubricis, lentis, flexibilibus, mollibus dici atqæ
frequenter ngog is Tovroig vygog ro tISog, ov yag av olog r’ rjv
Ttdvzy itiQi7trv66ia%ai ovds Sia itdayg ipv%ijs xai tigudv to ngcotov
Xav&aVBiv xai i^iav, fl tSxlygdg yv. dvfiiiiTQOv 81 xal vygag ISiag
jitya ttxjirjgiov y svC%t]fio6vvt], o St/ duaptQovrag i» nuvrav
djiokoyovfiivcog "Egag %%u' a<fp/fio<Svvy ydg xai "Egeni
ngbq aU.rji.ovg «si Ttouaog. %goa g 8s xaUog y xar’ av&y SLaira
tov fteoi 5 ayfiaivH ’ avav&e i ydg xal ihtyvfty-. xori xai (Suijiati
xai ipvx\ j xai aUn oraovv ovx lvl£ei B "Egag, ov 8’ av tvav&yg
te xai tvuStig zoitog y, Iv rav&a xai i£ei xal (i&ve a ad
Amorem transferri. Apposite Riickertus Piat. Theæt. laudat 162, B.
/n) SXxeiy itpos xo yvpradiov dxXjjpov rfdrj orta (h. e. ætate
provectiorem atque corpore robustiorem) rc5 8 fc 61 } vecoxipoo re
xal vypotipcp ovxi TCaXaUiv . 6 vppixpov 8 i x&l t5 y p
aS 18 iaS. Acute vidit Astius, dvppetpoY referendum esse ad
7tepi7Ctv66E6$ai, Amor enim, quia potest itav xq itEpiitxvddE C$ai, recte
dvppsxpoS vocatur. Itaque ne hic quidem audiendus est Orellius, qui
dvppEXpoS pro (Svjijiixpov legendum putabat. Aristænet. I. 1. 4. ed.
Abr. ov xcd pivxoi dvppsxpa xal xpv pEpci. xrj5 Aat8oS xa plX 7,
coS vypo<pvcZs avxtjf XvyiZEdSai ta odxa ro3
7CEpi7txv66opivcu. Stallb. Ficinus habet in conversione: aptæ vero t
compositæ jlexibilisque formæ, vitio, ut videtur, typothetarum. Non
dubium enim est, quin scripserit: apte vero compositæ et quæ
•eqq. o 8rj diatpepovTGoS Pronomina relativa haud raro præcedentis
nominis, ad quod grammatice referenda sunt, genus non sequuntur, ut
indicetur, nomen collectivum, quod vocant, ipsum illud nomen esse,
atque complures notiones in so continere, quæ genere neutro
pronominis relativi consummentur. cfr. Matth. Gramm. ampl., ubi et noster
locos laudatur, sed addita auto SiaqjepOYXojS vocula xai t quam ex
optimorum codicum auctoritate Stallbaumius expunxit, Riickertns uncis inclusit.
Eandem prorsus delere Y. D. noluit, quod vim habeat h. 1., quæ ad
rem pæne necessaria videatur. Etiam Bekkerus xai expungendum
curavit, neque idem in Ficini conversione expressum est: qua (sc.
figuræ concinnitate) Amor omnium maxime procul dubio decoratus est.
?/ xax * aY$ij 8 ia ix a. Notabis levitatem argumentabdi, quasi non
cogitari possit, ejun, qui deformis sit, pulcra amare, turpia
fugere. Respexisse videtur Agatho ad proverbium, quo Cap. XEX.
IIcqI /J-lv ovv xdklovg tov &bov xal tccvru txavcc, xal l'rc
itoXka Xtfottzai. Jlcgl ds agsrijg "Egarog (X£t« similis simili
gaudere dicitur. Verum noti probatur tamen eo, quod probandum erat hoc
loco. Sequentia verba quod attinet, ov 6* dv ivavStS te xal evo
odtjS roitot y), ivxavSa xal i£ei xal pavet, cfr. Soph. Antig. v.
781 seqq. "EpooS dvixaxE pdxctv *EpcoS y o? Iv xxypadi
niitTEiS o? iv paXaxalS napsialS r e dy id o S ivvvxzv eiS •
Adde Aristæueti Platonicorum verborum imitationem II. 1. 73. Abr. avavSet yap xal anrjv^ijxoxi
dojpaxi ov netpvxe TtpoSulavEiv 6 "EpcoS, nspl Sh dpetijS x.
r. A. Laudat Agathio AMORIS virtutes ita, ut,eius iustitiam,
temperantiam, fortitudinem, prudentiam ordine celebret j quæ
quidem virtutum cardiualium, quas vocant, recensio et ipsa habet nescio
quid inanis ostentatiouis atque redolet ingenium hominis, qui præter
poesin etiam philosophorum sapientiam degustaverat, sed fortasse nonnisi
primis labris degustaverat. Observes præterea, quam artificiose
Agatho verba composuerit, quara lepide paria paribus retulerit et ut
similiter caderent, elaboraverit, S tali b. otid’ afiixei. Prorsus
repugnant hæc cum aliorum poetarum sententiis, tum iis, quæ apud Sophocl.
leguntur in Antig v« 191« dv xal dtxaiav aShtovS (ppevaS napadnaS
ini Xcofict dv xal zo6e veixoS dvdpcov B,vvatpov %x £l S
rapd£aS. ov te y a p avtoZ piet 7t uCxti* xi re a <Sx £t ‘
Hæc verba Schleiermacherus convertit : Denn weder widerfahrt ihm
selbst gewaltsam, weon ihm etwas widerfahrt. In Schulthessii conversione
exstat: denu er selbst leidet nie Gewalt, es wi- ' derfalire ihm,
was da woile. Ficinus verba interpretatur: non enim ipse vi patitur, si
quid patitur. AvxoS pronomen ita explicandum est, ut oppositum
1 cogitetur verbo cuidam, quod nunc non comparet,
quoniam structuram verborum, quam in mente habuisse videtur,
Agatho immutavit. Dicturus videlicet erat : ovxe yap avxoS
pia na<Sx £l > Xl itddxsi' ov r* d A A o s oSxiS ovv
pia nadxtt x. x. A. Structuræ verborum ita mutatæ, ut cogitatam
structuram singula verba sequantnr, quæ cum structura revera posita
uon satis conveniant, exempla non rara sunt atque a grammaticis ita
explicantur plerumque, ut ad sententiam, non ad verba directa esse
dicantor. Verba pia icadx^i quod attinet, quæritur, qui fieri possit, ut
aliquis patiatur aliquid, neque tamen plexv experiatur. TlaSoS
enim ne cogitari quidem potest nisi coniuuctum cum vi quadam exruvTu
Æxteov. to fiiv [ityiOrov, ou "Egag ovt’ dSixEi • oik’ udixEitai
ov&’ imo 9eov ovte &eov, ov&’ vn av %QUitov ovte
av&Qonov. ovte yaQ avrog (Ua nuOyEi, si' n ita<S%ET m (ila yaQ
"EgaTog ov% uxtetcu ' ovte xouiiv jtoiEi onag yccQ ixav "Equu
ndv vji)}$eteZ' cc 6’ pv C trinsecas illata. Ov ftitt jradxEl
contradictio est in adiecto, quam rocant, quam hic admissam esse ab
Agathone admodum dobito. Aliud quid poeta videtur exprimere voluisse illis
verbis, quod quid sit » e rectius explicatis et T i 7tadx £t verbis
patebit. Supra monuimus annotat, 169. Græcos haud raro, ubi
infinitivus verbi alicuius ponendus esset proprie cum finito aliquo
verbo couiunctus, omisso hoc verbo infinitivum eo tempore
collocare, quo finitum verbum ponendum erat. Sic legitur Piat.
Alcib. I* . c. 7. ovxovv Tctvrct fiovov oldSa, a netp* aWcov
ipaSeZ rj avtoS i%evpeS, quo loco iam supra monuimus, oidSct positum
esse pro eldevat AfyeiS, Eodem modo Agatho nostro loco ad fubulas quasdam
respiciens, in quibus rtdSrj Erotis narrantur, et r i itauSx El posuit pro et
xi itadxsiv A eyerai. Hinc sententia verborum existithæc: Weder er ist
es, der etwas erleidet, wenn man gexneinlich sagt, dass er etwas
erleidet, cett. filet autem positum est, ut eo 7cddx £iy verbi potestas
augeotur, ad utrumque autem negatio præcedens tanquam ad notionem unam
refertur. ov re itoidov Ttoiel. In paucis quibusdam
codicibus, in Vindob. uno et Paris, uno itoidov participium non
comparet, hinc Bvickertus ad h. 1.: habet, inquit, primo adspectu speciei
nonnihil hæc omissio, quid enim iucundius procedit, quam hæc oratio:
ovte avtoS fila Ttddxsi, ovte itoiei ? neque tam necessaria est h. 1.
conditionis additio, quam altero iu membro; agere enim Amorem
aliquid nemo dubitat, utrum patiatur an minas, incertum. Attamen non
puto n Platone omissam vocem esse, sed solam duarum similium
viciniam hanc lectionem peperisse. De hoc genera corruptionis vide quæ
annotavimus. Præterea codices nonnulli exhibent ovte filet noiGDV noiei,
quod ab iis additum est, qui bene sentirent, fila nostro loco e præcedentibus
repetendum esse. Sed ut clarius videas, fila non Platonis manum
esse, posita vox est in loco ineptissimo, eodemquo modo se habet,
quasi supra scriptnm exstaret ovte yap avroff Ttddx&f st Ti fila
Tta6x E t* naS yap kxcov. Si dixisset poeta b<Gjy dixovrl ye
SvjMp, nemo eius verbis offenderetur. 'Exgdv nude positum multorum poetarum de
sævitia Amoris querentium refutatur exemplo. Moneo hæc, ut habeas,
quorsum referas verba Socratica 198. E. to dpa OV TOVTO 1}V TO ■HOLXgjS
htOLl veiv ltiovv y aXXci to coS peyidxa dvctTiSlvcti tgj
npdypart xat oo» HaWtdTUp idv te y ixmv Ixovtt ofioAoyydy, cpadlv ot
itoAtag padiAijg vopoc dlxaia tlvca . itgog ds ry dixaiotivvy daxpgodvvyg
hÆItizyg iitxk%u. ilvai yag opoAoyElzæ dGJtpgodvjnj r 6 xgpr elv ydovav xal
lsu9v(uav 9 "EQCozog $6 [lydsutav ydovi]V xqeizzco uvæ. eI 6e ytzovg,
xqozolvz’ av vtc "Egorog, 6 de xgaz ot. xgarcov dh ydovtdv xal Irtidv/iuav
6 "Egeog diacpEQovrcog av Gcocpgovoi. xal fiyv stg ys dv~ D
dgsiav "Egooze ovde "Agyg dvftlGrarai. ov yag e%el "Egeor
a * 'Agyg, dAA’ "Egeog "Agtj, 'Atpgodlryg, wg Aoyog.
xgeizzcov ovtajf $xovTO£ f iav re fiTf' el tpevSrj, ovdtv dp
* tjy Ttpay pa. Nostro loco Erotis æquitas probanda erat, quod quibus
fieret argumentis, verisne au falsis, non magnopere curabatur. fn
sequentibus verbis d 6 * dv Ixojy e paucissimorum codicum auctoritate tiS
ante kxcov positum servarunt Bckkerus, Stallbaumius, alii.
Riickertus, quem secuti sumus, voculam expunxit. Qui factum sit, ut
in ordinem verborum irrepserit, per æ intelligitur. ol
noXeco? /SadiXijS vdpoi. Hæc Bodleiani codicis lectio est. Florentini
quatnor fiadiXixrjS habent, vulgo ftadiX ilS legitur. Bastius conferri
iubet Arist. Rhetor. III. 5tqdy ndXecov fiadiÆlZ vdpovS. In Piat. Gorg, 484.
B. dictum Pindaricum laudatur: vdpoS 6 ndvTcjy ftadi\f.vS Svcctqjy
te xal dSavdtGJV. elvai yap opoXoy eit ai 6<o<p p
o dv vt) . In Definitionum libello 'Platoni vnlgo ad•cripto 412. A. legitur:
do>tppodvvTf o perpidtrjS ttjs i>vxrf$ irepl tds iv avr?j xata
<pvdiv yiyropevccs &m$vpias te xal ySovaf.
eficep/iodrla xal eutaB,ia ipvxyS xpds rds xatei tpvdiv ijdovd? xal
Xviraf. Adde Aristot. Rhet. I. 9. ~GD(ppodv~ vrj dpetr}y 6i' ijv
npoS taS 7/<5ovaS tov dajpatoS ovta>S %X ovdiVy goS d vopo£ xeXtvei.
Neque aliter monente Stallbanmio ad h. I. da)(ppodvv7]Y definit
ipse Plato, cfr. Phædon, 68. C. de rep. IV. 431» A.
xpat&v i}8oygjv. Facta conclusione hac nemo non videt, in
dwtppodvvjjy aperte illudi ab Agathone, homine huius virtutis, ut
videtur, expertissimo eodemque Pausaniæ amasio, quem non puduit Xenophonte
teste Symp. c. VIII. 32. dnoXoyeldSai vitep tgjk dxpadia
dvyxvXivdovpevcDY. Sed non dubium est, quin ipse Agatho behe
senserit, huiusmodi nugas sophisticas auditoribus minimo probatum
iri. Ut igitor haberet, quo posset futuræ convivarum reprehensioni
sese subtrahere, in fine orationis suæ hæc apposuit: ovto? o nap *
ipov XdyoS tca 3eoj avaxeioSco, rd p\v Ttaidids ta 81 ditov
8ijs petplaS perlxoJY. xal pyv - eZs ye . De *
/ ds 6 ffccav rov ixofiivov. rov d 9 dvdgBioxdtov rcov
&U.C3V xgaztov stuvrav dv dvdgEiorarog sYrj. xsgl fiiv ovv
dixcuoOvvrjg xai OcocpgoOvvyjg xai dvdgelag rov fteov BiQqtca, TtEQt de
Oocpiag teliterai. o6ov ovv dvvcctov, nugaxeov f vi ) Ikteinuv. xai
TtQwtov pav, iv 9 av xai iycb x t\v fj^Exigav xeyyr\v n^6co, agneg 9
Egvlzt[ia%og rqv iccvxov, Ttotrjrtjg 6 {#£05 6o(pog ovxcog, Sgts xai
dklov E %oii\dai % ndg yovv itoirprig yiyvEtai, xuv cl[iov6og $ ro
xgiv, ov av "Egcos aiptjtau to drj ngirtu Tjpag pug Kai fiijv ye
voculis vide annotat. 64. Patet autem, Homericam narrationem hic taugi,
quæ legitur Odyss. VIII. v, 267» seqq. Ceterum non opus est, ut ad
A<ppo8ixt 7? nomen, quod fiaullo infra legitur, nomen appellativum
ipaS suppleatur. Dei enim nomen sæpissime appellativum nomen simul
exprimit. Unum exemplum ut laudem, legitur 197. B. o$er 6r) xai
xaxstixEvddSrj 'xeov $eojv tot itpdypaxa "EpcoroS iyysyopi vov
8t]\ov ori xaAAovf. it Etp ariov ptf l\\ei7 tEiv. ÆiitEiv verbum
cum iv præpositione compositum iis verbis adnumerandum est, quæ
amissa vi transitiva non actionem aliquam exprimunt, sed absolutam verbi
notionem indicant ; iXXflitElv icitur idem significat atque
iXXEiieoyra elvai . Hinc accedente indicio rei, quam aliquis prætermittit
s. negligit, genitivus casus exhibetur, non accusativus. Vide, quæ de
hoc genere verborum diximus 87» tv* av xai iy cJ. Tres
Bekkeri codices exhibent 7va ri xai iyoo. Non male. Sed nihil
videtur mutandum esse. Etenim av vocula reiterationem
significat actionis, quæ indicata est 186. B. tva xai TtpEoflevoofiey r
tjv xtxvrjv ; xai autem pronomini additur, ut significantius indicetur,
aliquem olim fuisse, qui idem fecerit. Verum inest tamen nostro
loco, quod attentiorem lectorem merito offendat. Nimirum notum
satis est atque a nobis commemoratum annotat, 5., Græcos scriptores
comparationis membra ita exhibere, ut nat iu posteriore
comparationis membro ponant, quando idem in priore positum sit,
contra id illic omittant, si in priore comparationis membro non
comparuerit, Iam nostro loco, quoniam &$7tEp vocula duæ
actiones indicantur inter se comparari, Platoni scribeudum erat vel
dicendum Agathoni ex præcepto supra laudato : iv av xai iyoj t?/V
r/jiExspav xix v V y Tl ~ ptjdco y GD^TtEp xai 9 EpvB,ipaxoS t 7}v
kavxov sc. ixiprjdev. Potuit etiam hoc modo hæc enuntiatio proferri : tr
* av lyco x tjv rjpexipav xkx v7 l v Xtptjdoo, u tS7Up 9 Epv£i/j.axoS
xtjv kavxov. Exemplum est xai in comparatione dupliciter positi Piat. Phædon.
64. G. tixiipai 8ij, <3 14 ^ - A xv (fla
xofi<S%ai, 3« xoiTjttjS o ”Eqg>S «yafrog lv xecpcclala ituGciV
noiri<5iv rt]v xaxct (lovOutrjV « yciQ ng i} flfj ?J(El 1 J fd/ oldtv,
OVt’ Sv BTEQCp SotT] OVl' CCV «AAoV ’ya$h, <fav apa xarl 601
E,vv doxy, a«rtp wai. i/io/. Alia huius structuræ exempla Stallbaumius
laudat nnnot. ad Piat. Apol. Socr. 22. D. Nam præter nostrum locum
aliud exemplum apud veteres scriptores reperiatur, quo in priori
comparationis membro xai positum, in altero omissum sit, vehementer
dnbito.i ita 5 yovv nonjxifS y iyvEtat x. X. A. Audi Stallbaumium
annotantem ad h. 1.: Alludit iudice Valckenario Diatrib. in Eorip* Fragm.
207* ad versus Steneboæ Euripideæ : iroiTjxtjv 8* dpa.
*EpGo£ 8t8d6xei xdv apovdoS y xo npiv . Quæ sequuntur verba, aliquid
vitii contraxerant, quod facta verborum incisione duplici optime sanari
videtur. Annotat Stallbaumius : Ne quid desideres in verbis sequentibus,
rtuoav noiy- 6iv X7jv xata povtiixyv arcte connectas cum ctyaSoS.
Perperam enim in vett. editt. post ayaSof interpungitur. Addit vero
xj)v naxa jiovdixtjv propterea, quod deinde TtoirjtitZ et itoirjxyS
latiore sensu de cuiusvis generis procreatione et generatione dicit.
Itaque nunc de poesi, quæ in carminibus pangendis cernitur, cogitari
cupiens, commemorat jcoltjdiv rrjv xaxd povdixtjv Exhibet
Schleiermacherus in conversione: Uml zucrst nun, damit auch ich uusere Konst
ehre, Vtie Eryximachus die seinige, ist der Gott so
knnstreich (dotpoS o vxgoS') ais Dichter, dass er uuch andere dazu
macht. Iedcr wenigstens vrird ein Dichter» war er auch den Musen
frerad vorher, den Eros triilt. Was wir also wohl koonen ais Beweis
brauchen dafiir, dass Eros ein trefdicher Kiinstler ist ( [itotij X7/S
ayaSoS) iedes hervorzubringeu, was zur Konst der Musea gehort. Ut
Schleiermacherus, ita ceteri interpretes non satis accurate interpretati
sunt verba docpoS noiyxyS et dyaSoS noiyxyS, quorum verborum
rectio^ explicatio viam aperit totius loci rectius explicandi.
Eryximachus medicos, ad cuins exemplum Agatho suam artem
celebraturas est, de theoretico et de practico medico {xexyixoS,,
iaxpixcotaxoS et dyaSoS SypiovpyoS) disseruit 186. C. et D, ; vide
annotationem Puri modo nuno Agatho de theoretico et de practico
poeta agit ita, ut docpov itoltjTljv vocet eum, qui poeticæ artis theoriam
calleat, dyc&or Ttonjtyv practicum poetam nominet. Mens Agathonis
igitur hæc est : Die Theorie der Dichtkunst liat der Gott so iune,
dass cr auch andere iu Dichtern macht. Ieder wenigstens wird
ein Dichter, den Eros ergreift» wenn er vorher der Dichtkunst auch
nocli so fremd war. Quæ sequuntur, revocata post ayaSoS
interpunctione vulgata hoc modo scribenda sunt : co 8y TtpETtEt ypdS
papxvplcp XPV O^ai, oxt tcoiyxyS o^EpooS ctyaSik, lv xz~ vSida^nc. xccl
[ilv di] zijv ye rav £aa v holt]6iv nuvzmv 197 rtg lvavtt(i}<Stzai
]iij ov%i "Eqotos tivca 0o<plav, y yiyvtzat te xai cpvEzai navza tu
£wa; aXka zyv rav zr/vuiv qraXaioo Ttaticcv xohjdiv, rrjv, Tiarcc
povdixijv. Sensus est: Dies raag uns zum Beweise dienen, dass Eros
practischer Dichter ist, wie iiberhaupt in aller Kunst, so in der, welche
sich auf Poesie bezieht. Sed ne hoc quidem modo verba Platonis satis
recte se habere videntur. Fortasse scriptor exhibuit ordinem verborum hunc
: iv xecpaA aleo nadav noitfGiv, xata trjv /iovtiixijv. a yap
riS i} fi rj 7 ) firj ol 8 ev. Præcedentium verborum explicationi favent
ix £ltr et eidevai verba, quorum alterum ad artis- usum, alterum ad
eius theoriam refertur. Idem ia sequentia verba cadit didovai et
SiSdtixeiv. Ceterum cavendum est, ne quis ovre dv præcedente ovte
av minus elegans iudicet aut rei exprimendæ non satis conveniens,
ideoque facillima litterulæ unius mutatione scribat ovre av:
frequentissima est, Stallbaumio annotante ad Plat. Apol. Socr. 81,
E. in huius modi dictionibus dv particulæ repetitio. Sic in Apol.
Socr. loco laudato legitur ndXai
av anoXdoXr) xal jovt’ dv vfidf cocptXijHTf ovSev ovr* dv ifiavrov.
Addit Stallbaumius Piat. Fhileb. p, 43. A. SrjXov 61 } tovro ye, do
Saoxpdrrff, coS ovre ijdovj) ytyvoix* dv iv r<w xoiovrco itork,
ovr* dv ns XvTtT}. Xenoph. Hier. V. 3 . dvsv yap tijS tzoXeodS ovr* dv
6qjZs6 $ at Svvairo, ovr * av evdaiftoveiv .xal p.\v 81} tTfv ye. Picinus in conversione:
Quod utique per Amoris sapientiam animalia cuncta gignautur atque
nascantur, quis dubitet? quod sane negligentius est interprer tandi
genus, quandoquidem xai ftlv 87 } yk vocularum potestas delitescit.
Fischerus scribendum censuit xa\ ftijv 6?/, quæ nonnullorum codicum
hodie ab omnibus editoribus improbata lectio est. Kal ftkv 8rj yk
eadem prorsus potestate adhiberi videtur atque xal firjv yk, do quo
vide annotat, 64. ; utrumque enim ita ponitur, ut commemorari significet, quod
aut præter exspectationem accidit, aut quod fidem superat
hominum, aut in rebus summæ gravitatis. aXXa ovx t dfiev. Lenis ironia htiic dicendi
generi inest, quæ adhiberi solet, ubi plane fieri nequit, quin
nesciant, quod nescire confitentur, qui ita loquuntur. De
aitofialveiv verbi tropico usu vide annot. p, 88. Aoristicum autem
tempus positum est de re, quam experientia docuit, cfr. annotat, p,
144. Ceterum Hesycluus, quem Stallbaumius laudat, habet: tpavov'
'(pcoreivox xal XafLTCpov . Apte Schleicrmucherus: in Ruhm und
Glanz . ' % r o&ixijv ye ft?}v. ri particula argumentatioui
inservit ita, ut indicetur, alia multa exempla ailerri posse, sed
pauca nunc sufficere. Diximus de hoc osu yk particulæ anuot.
di/f uovpyluv ovx ttf/uv, on ov uiv av o deos ovto$ 616i«5xcdos ylvrjtai,
iXA.6yi(ios xal (pavos axe^rj, ov 6’ av "Epa s (irj iyayrjtai,
Gxozuvog ; to\ixi { v ya f irjv xal latpixrjv xal pavtixqv 'AxoXXaiv
uvevpev, ixidv(ilas xal "Epotos rjyefiovevGavtos, dgte xal ovtos Ii
"Epotos av iitj (la&tjtris, xal MovOtti fiovGixrjs xal
"HtpaiOtos %«A)££ia:s xal 'Adrjva iOtovpyias xal Ztvg xvfieQvijGEos
&edv te xal avdpdxov. < o&ev 61 ] xal xatsOxEvdadi] tdv de ov
tu xpayiiata "Epotos eyye et 1S6, In seqnentibns ma. iuscula
littera scribendum curavimus Erotis nomen, ut alibi sæpe, nal enim h. 1*
explicati vum est, de quo vide anuot» ISO. 132. «1, De ijyti<53«i,
verbi absoluto usu supra dictum est annot» 59. nal Movtiai
ftovdinr,^. Magnopere in explicanda horum verborum structura
interpretes se torserunt. Astius eam ita expedire studuit, ut nominativos
casus ad avevpev referendos censeret et ad pc&rjxijS av ebj, genitivos
autem casus e verbis imSvplaS nal "EpootoS ijyepovavdavxoS e præcedentibus
repetendis exaptaret. Annotat Riickertus ad h. 1. : Simplicissimum hoc
esse videtur, ut proxime præcedens membrum GdfXB fiotSrjTTjs plane
negligi in seqq» dicamus et quasi in’ parenthesi positam, de
reliquis autem sic statuamus, sensisse Agatliouem, AMOREM illum, quo
duce Apollinem dixisset artium inventorem exstitisse, non esse alius
rei, quam ideæ artis, apud mentem couceptæ et spectatæ; quum igitur
dicendum esset Mov6ai pQvtiiHtfv avtvpov"EpGotos ijys
povev6avroS 9 quia povtiinrjS ille AMOR esset, contrahentem omnia hæc,
quæ plene posuisset de Apolline, unum in membrum, subiectum
posuisse, omisisse prædicatum ex superioribus repetendum, suo cum accusativo
supplapdo illo ex genitivo, quem apposuit, quique ab ’'Epa>Ti
aptus est, quod et ipsum supplendum. Stallbaumius ad nominativos e superioribus
mente repetendum censet EpcotoS av elrjxSotv paSrjxai, ut genitivi pov6ixi}S,
goAxela? cet, a nomine jia^rftai peodeant. Et Astii et Riickerti
contortior est explicandi ratio. Quam Stallbaumius laudat, ea proxime ad
verum accedit» Nollem autem, genitivos jiovdtxf/S, xodneiaS cet. cum
paSrftai coniungendos ceosiiisset. Nihil certius est, quam pov6i HfjS
ceterosque genitivos ab Erotis nomine regi, quod in verbis supplendis
"EpaxoS av elrj6av pa% 7 }Tcti continetur. Musica autem ut xoB,vnr}
9 laxpinr}, pccvxi Tcrf . inventa est imSvpiaS nal EpcotoS (sc. povtSinijS
xo^tni)S f iaxpintjf, cet.) rjyepovEvtiavxoS. Ut igitur Apollo,
illarum inventor artium, paSijXrfi vocatur Erotis, ita Musæ, musicæ
artis inven tSTMnomoN. vousvov dijkov ori xakkovs' ai6yti yag
ovx l'mdriv "Egeas- n go xov 61, togjr tg tv cegxfi tinov, jroAla xal duva
fnois lylyvsto, tog Uyttai, dia rfjv rrjs 'Avceyxrjg pcctidttciV Inudi)
6’ 6 &eo$ ovtog %<pv, ex rov igccv zav xcdeav navi’
aya&ct yiyove xal C ^ £0 r S xal txvftguTtois. orneas fftol 6oxu,
<J 6gs, ’ 'Egeas ngeotos avros uv xalXmos xal agi «jtos fj.tr et
rovto tois akkois akkeov zoiovxeav ainos elvai. trice», hoc loco
diicipulæ vocantor "Epatot /jovOixfjS, Vulcanus discipulus EpGaTOS X a
^-~ xelaS x. r. A. xa i -ZevS xi ipepvg tSea>S. Mira
lioc loco codicum varietas repentur, cuius originem caussamque frustra quæsivi.
Undecim libri Bekkeri exhibent: HVfispvdv pro HvfiEpvi/dEGoS, tres alii
apud eundem HvfiEpvdv xa habent, in uno xvfitpvwv repentur.
xqdy S ecvv xa itpaypax a. Iutelliguntur rixæ illæ, quarum iam supra
Agatlio mentionem fecit 195. C. : xa S\ TtaXaia npaypaxa nepl
ScovSf et quæ paallo infra verbis insigniuntur: noWa "nat
Stiva StolS iyiyvEXO. In sequentibus "EpooxoS
iyyevopivov Sijlov art TidXXovSj rursus nomen proprium ita positum
habes, ut simul appellativi nominis potestatem obtineat. Hinc xff AAouf
genitivum explicabis. aldx Y*P ovh iite (St iv *EpoS . In Basii, uno
legitur ivEdtiv pro SltEdxiv. Unus Paris, paucissimique ulii libri
exhibent idtiv ; Porsonius Advers. p, 58. tvi scribendum coniecit,
qua coniectnra facile caremus. Ut supra dicitur. U. ovh ini
dnXrjpov fialvEi aAA Ini paXSaHoi ), ita quidni hoc loco dicatur:
aXdxti ovh inedxiv ? Neque audieudus est Astius, qui collitis verbis
201. A. al 6xpMV ydp ovh Eli] " EpGJf scribendum esse ceusuit
aXdxovS ydp ovh Idxiv "Epcof. JlpdjxoS avxoS «jv
ndX\ldxoS. Ficinus habet in conversione l Ila mihi videtur, o Ehacdre,
AMOR ipse primum pulcherrimus optimusque esse, Legisse igitur videtur
npcZzov pro npoozoS. Illud etiam apud Stobæum reperitur, atque
WolHo adeo placuit, ut in ordinem verborum recipiendum duceret. Frustra.
Agathonis mens hæc est: Ante natum Erotem pulcrum non erat; ille
omnibus et diis et hominibus pulcritudinis auctor; ipsuna igitur deum
prius, quam omnes, alios, pulcherrimum et optimum fuisse necesse
est: nam quæ quis ipse nou liabet, alii haud facile largiatur
(vide p, 196. E. fin.) iitlpxeta* V 01 k' *•
«ubit me dicere, valetque IxipXitiSai de ea memoria, quam no«
verbo unwillkuhrlich ’ 'E7ciQ%eTttt, SI fioL n xal lymttQOV tlneiv,
ott, ovzog bsziv o xoicSv elprjvrjv fiev iv dvSpaSicoif, iteXdyei Sh
yaXrjvrjv, vrjvepiav dvifjoov xoizrjv, vicvov z’ ivi xijdeu
insignimus. Ceteram nt versas 195. D. ita laudati sunt, ut sua
mollitie, quæ cum in ipsorum verborum placidissimo quasi flumine, tum in
finibus similiter cadentibus conspicitur, Agathonis ingenium ad mollitiem
proclire depingant, ita nostri loci versus non dubium est, quin
habeant in se, quo Agatho notetur. De qua re nemodum' interpretum
quicquam annotavit. Notatur autem, •i quid video, in bis versibus
artificium, quo siugula verba carundem litterarum repetitione iuter
se comparantur. Sic pijvrjv ykv iv av $ p QJitoiS positum ita
habes, ut inverso ordine, quæ litteræ in verbo eipijvrjv
continentur p et r, easdem habeas in dv^JScoiCoiS nomine positas;
idem cadit in sequentia verba iceXdtyst 81 ya %l}vijv. Idem artificium in
verbis VTjvepiav dvejiGDY conspicitur, sed auctius et clarius, quod verba
sunt eiusdem radicis. Restat, ut de xoIzt\v vicvov z 3 ivi xr\8ei
dicamus, in quibus videmur equidem nobis aliquid vitii deprehendisse.
Lectio vulgata ivi jajSei a Bekkero, Stallbaumio, aliis iu ordinem verborum
recepta est, ac Stallbauraius quidem ivlxijSei ita explicat, ut esse dicat iv
zols xtjdopevoiS, Accuratius opinor verba ivi XjjSei explicantur zt6lv
ivi xr\8ei ovtfiv. Sed sire hanc, sive illam explicationem probes,
certum hoc est, hominum, maris, ventorumque præcedente mentione non bene
commemorari zovS x?]8o/.iivov£ s. zivds iv xrj8ei 6vraS t et cum
eipijvrjv iv dv$poJ7toiS non aliter intelligi possit, quam iv
xijfiop.lv oiS, hoc loco iv x?j8ei admodum friget. Ac ne quis cum Stallbaumio
censeat, non offensurum ess^ queroquam iu sententiæ ratione parum
diligenter expressa, qui meminerit, Agathonem hos versiculos ludere
a Platone iussum esse, ut sibi ipse quasi illuderet: alio loco de
consilio Platouis dicemus, excusationem autem Stallbaumianam quod
attinet, vide, ne probata ea, ne manifestissimum quidem in huiuscemodi
versiculis vitium mutando tollere possis. Quicquid euim vitiosum
ibi deprehenditur, poetæ, non scribarum negligeritiæ vel ignorationi
imputabitur. Magna autem est in codicibus varietas lectionis. Ero
vicvov Z 3 ivi xi/Sei Vindob. unus habet vicvov ze vtxrj8et .
Quatuor Flor, aliique non pauci vicvov ze vrfxijSij s. vicvov zevijxi]8ij
exhibent. Hinc variæ doctorum hominum coniecturæ. Dindorfius
scribendum censuit: vijve/dav dvipoiS, xoiry vicvov
vrpoj8ij. quæ coniectura verissime monente Stallbaumio propter zi
alieno loco positum improbanda est. Vix commemorandum Bastii commentum
est vicvov z 3 ivi yij^tt, Ficinus, quem veram Platonis muovtos ds
rjficcg dJJoTQioTijtog fiiv xtvoi, olxetoTTjtoe D fia nJrjQol, rag
TOiagde |j woSovg (itr’ dZJ.Tjt.av natiag u&tlg £vvi tvai, iv toQTatg,
Iv %oQolg, Iv Ovoiaig yi~ yvojuvog rjyifiav ’ jrpaorijra [ilv x oql^ov,
aygwTTjra nam habuisse suspicor, versiculos sic convertit: qui pacem
largitur hominibus, qui mari tranquillitatem, qui ventis requiem, cubile
viventibus omniumque ( Stallbaumius somnumque rectissime censuit
legendum) securum. Viventibus autem verbo adhibito animalia, ut
videtur, exprimere voluit, quæ videtur et ipse Agatho in mente
habuisse, sed more poetarum adhibito unius animalis nomine expressisse, ad quod
nomen reperiendum ultro duxit TteXayovS commemoratio. Scripsit enim
Piata: : KoitTjvvitvov r * irlxtjte t Ut autem melius intelligas,
quam facile xtftEi in xijSst mutari potuerit: Hesychius xijtei
affert pro dTEprjdEif iprjpla, dicens xrjroS esse non solum
«Snr\ol66iov ix$vv nappEye^rjy sed etiam ait o piar . Iam
aliquis olim Platonis commentator non indoctus, cum xjjtEi de fero
marino non intelligi posse opinaretur, dc ait opia verbum dictum
intellexit, atque, ut intelligentiæ faciliori versiculorum
consuleret, xffiEi scripsit. Ut autem præcedentia verba earundem
litterarum reiteratione inter se comparantur, ita nunc Sioiirjv et xrjTEt
eodem ornatu gaudent. raS roids 8 e b,vv 6 8 ov S fitz* aWijXtoy,
His verbis conventus significantur similes Agatlionis convivio. Ilinc
uiiuus accurate legitur iu, Schulthessii conversione: indem er
manclierlei Vereine und Zusammenkiinfte stiftet. Schleiennacherus verba
convertit: Und dieser eben entlediget uns dea Fremdartigen und
sattiget uns mit dem Angehorigen, indem er nur solclie
Vereinigungen uns unter einander anordnet cet. Non reddidit V. D.
itddaS vocem, quæ et nobis molesta est. Si quid video, vitium liis
verbis iuest, quæ hoc modo emendari videntur: raS toiasSs gvvodovS
juet' d\Xi}Acjy narras ti$e\s B,vvikvai. Ne quis autem hanc scripturam
iusto audaciorem censeat, facile fieri potuit, ut scribarum
aliquis, cum præcederet feminini generis substantivum, ad id dirigendum
censeret itavraS verbum, idque in itatiaS mutaret. Sensus est: Hic
solitudinem a nobis cohibet, familiaritatis studio nos implet, quippe
huiusce modi conventibus omnes inter se conciliari iubens. Quæ sequuntur
nopi^Go^, i&opiZooy participia optime a Schleiermachero conversa sunt
: Mildheit dabei verleihend, Wildheit aber zerstreuend. Captat enim
Agatho et hoc loco et in sequentibus syllabarnm similes sonos.
qn\o 8 <n p oS ev psr siaS x. r. A. Hæc verborum structura,
rarior apud prosæ orationis scriptores, propria est tragicorum
poetarum, vide Matth. Gramm. ampl. §. 339. 647. ubi præter alia laudantur
Soph. Oed. C. 6’ 1!-oqI%cov' (pMSaQOS «vft tvuag, uS&qos
dvgtit vsictg’ iliag dyaSolg, Statos 6oq>oT§, ayaot og Seoig'
iijXatos dfiOiQOts, xtrjtos tVfioiQOig ‘ TQVcprjs, afigo TJJTOg,
JjAlfljjg, JJKpfcwv, IflSQOV, XO&OV JtaTlJjJ ’ SJU,. drrfve/tos xbcvtwy
xafiajrcav, Eurip. Med, 671. ovx idjuby evvrjs &%vysS
yapjjXiov. Eur. Phocn. 834. axex\oS (pocpioov . fAsca?
ayctSotS. Consentiant codices in scriptura! quam FICINO in conversione
expressit: propitias, beneficus, spectandas sapientibus. Sed nemo non videt,
aya 2uS scriptura probata singaloram huius enuntiati memborum
concinnitatem turbari, qaam studiose ab Agathone quæsitam esse supra annotavimus.
Rursam igitur exemplum habes corruptelæ, quæ omnium codicam
consensa tuetur. Apud Stobæum ayc&o~i$ legitur, quod primas
recepit Wolfias, quem ceteri editores secuti sunt. Mollities, deliciæ.
Derivatum nomen est a #1 /m verbo, calore solvo, mollio, deliciis
frango. Stallb. Timæus habet Lex. V. P1 . x A 1 8 V * ZxXvdif
yal paXocxUx. tiprytai 8 e arro rov IxkictvSai a6$tvzia xov
Sepjiov, ad quæ verba vide annotationem Ruhnkenii p, 176 . i
V 7t 6 Y6J, iy (pofiMy lv Tioyco x. t . A. Magno iugenii acumine de
his verbis egit Schutsias in Ltct. Platon. Specitn. I. 4. Quam ibi
verborum emeodationem profert, quamquam ut eliis, ita nobis minas
probatur, tamen ita egit V. D., ut non sine fructu et delectatioue
lectorum eius dissertatio repeti videatur. Sententiarum, inquit, iuter se
relatarum oppositionem turbatam esse, nullo negotio perspicitur. Primum enim
inter nova et A oyoj prorsus nulla est relatio, quæ inter (poficp et
noSw satis clara intercedit, deinde qnorsnm omnino hic iy A oyco
pertineat, aut quam vim habeat, intelligi vix potest; denique quatuor
illi nominativi xvfiepvijrrji, imfiaTTji, napadrdtrff xai deorijp quomodo
ad quatuor dativos iv itovGO, iy <pofiax y iv no * £ca, iv A oyoj
referantur, ut singula singulis ad sententiam respondeant, haud apparet.
Itaque cum vix credibile ait, Agath^uis operam in concinnitate
sententiarum assectanda positam extrema in parte claudicasse, librariorum culpa
nonnulla hic turbata esse arbitamur. Ut paucis defungamur, ita nobis
Plato videtur scripsisse : iv (poficp, iy itoScpy iy itovep, iv
poyoo, xvfispvT/T inifjdxifi, TtapadrarrjS xcci 6cor ijp dpi6roS . Iam
primum totam imaginem e re nautica petitam esse existimamus. Nautis
eoim sæpe timor naufragii, desiderium terræ, 1 abor in difficultate
navigandi, ærumna nauseantibus, fame periclitantibus, cum
tempestatibus conllictantibus accidere solet. In timore igitur illo quid
guberuatore, in desiderio t fitXfjS aya&av, dfieAys xaxcov' iv
nova, iv (popa, iv no&to, iv Aoyta xv^egvi/ttfg, inifiarijs, n«QaOta-
e zrjg *s xa\ (Jot?)p aptoroc, gvfindvrav ts %ciav xal
dv&QojTcav y.udfios, t)yeiiav xdXhtito $ xal cptSroff. a quid socio
itineris et comite ( irtifidry ), in labore quid auxiliatore (xapadxdxp)
in ærumua quid sospitatore (Gartij pt) optabilius? Hæc igitur
officia uuum Amorem omnia præstare amantibus docet. Deinde hac
unius litteræ mutatione uniusque vocabuli transpositione hoc efficitur,
ut 'singula singulis ad amussim respondeant. Ut enim iv q>of$Gp
ad malorum, sic iv arJad bonorum exspectationem refertur; ut itovoS
molestiam iu agendo, sic poyoS molestiam in patiendo designat;
tandem xufiepv?jtrj3 ad tpuflov, ixifiarijS ad noSov ( quis enim flagrantis
desiderii sensum melirfs lenire possit, qnam socias itineris, qoicam
colloqueudo horas tardius euntes fallere possis?) itapadtdT rjS ad icovoVf
similitudine a remigantibus ducta, deniqne 6corr/p ad poyov aptissime
refertur. Hæc Schutzii ingeniosa et periucunda explicatio ideo non
probanda est, quod codicum lectioni adversatur, quæ et ipsa commode
explicari potest. Neque tamen Asthma verborum explicatio placet, quam
Stallbaumio probari video. Censet nimirum Astius, Xdyov h. 1. bene
habere, quod nouuisi inanes verborum similitudines Agatho quæsiverit;
ad negamus nos, quamvis o* fxv$oS ICqd^tj, o XdyoS djtajXeto apnd
Platonem sæpe reperiatnr. Verba iv ito vgj, iv iv xoSgo, iv
Xoyw e * j AMATORIA depromta sunt, affectusqne amatorum exprimunt, donec
congrediendi confabulaudique cum AMATIS potestate fruantur. JIovoS curam
denotat, quam quis animo coucepit AMASIO conspecto; tpoftoS timorem, quo
cruciatur, qui AMAT, ne ab alio AMASIUS sibi præripiatur, indicat;
jr 6$oS DESIDERII summi indicium est, A J-» yoS confabulandi cum AMASIO potestatem quæsitam describit. Atque A
ofov 7iv (jEpVTjzijS Eros dicitur, ut qui ilumen orationis
largiatur idque ad optatum finem dirigat, izoSov irtifidtTjS Eroa
audit, quod cupienti se adiungit, itapadrdrrjS iv <p 6(i&, quid
significet, sponte intelligitur, dc ux ifp autem iv itovcp nc quis
opiuetur non recte dicr: periret amans, nisi Eros accederet animosque ac
spem potiundi amasii adderet» eu XPV Sittd&ott. Hæc,
est codicum plurimorum lectio. Vulgo dei tnedSai exhibetur. Recte
illud recentiores editores probarunt. Non enim de necessitate quadam hic
sermo est, quam propter non possit nou sequi, quisquis est humana
conditione natus, sed de lege agitur, quem quisque ipse sibi
imponere debeat. Vide de 6el et XPV verborum significata auuot.»
Recte verba Ficinus convertit: quem profecto sectari debet præclarisque
hymnis venerari vir quisque cantilenæ illius parti %Qrj iittG&ca
nrxvTu &v8qk itpvjivovvxcc xakag, xalrjg adi]s jiBxejjovta, ijv i
xSet ndvxav &tav te xal dvxtQbjTtcov vorj(ia. Ovzog, tcpij, o
jt ag’ ifiov /16yog, (o 0c/.l8qb, x aj &eoi dvuxu6&(j, xd jj.lv itat8idg, x a de 67tov8ijg jiixQLtxg, xad’
voov lyo J dvvajicu, jiixlxav. 8 Efot&v tog de xov Ayd&avo g
nuvxug l'<pt] 6 ’Aql exoSrjjiog dvu&OQv(lijatn xovg tcuqov xag, wg
icqizovceps, qaam Amor ipse concinit, mentem deorum horainumque
permulcens. KaXijS post xaXojS positam permulti codices non habent.
Potuit facillime, cum præcedat xaXdoS, scribarum incuria vel addi vel
omitti xaXijS, ln textum id receperunt Bekkerus et Stallbanmius,. Astius
scribendum censnit xf/S a o8?jS /iexeXovta y Orellius scribere maluit
nati rfjS oodijs /iexExovxa y Riickertus verbum uncis inclusit* Sed neque
uncis opus est, neque mutatione verbi.
‘7fv ^stXyoov pro rjr ddcov SeAysi positum est, de qua
verborum structura vide Indices. ta /ilv itaiSiaS. Si quæris,
quo consilio hæc verba ab Agathone proferautur, vide annotat. 208.
dv aS o pv firj <3 av. Prorsus eodem modo in Piat. Protag. 334. 6. eItcovxoS ovv xavxoc avxov ol
TCapovxeS aveS opvfSijoav goS ev Xiyot, Ut 1. 1. nudus optativus, ita nostro
loco genitivus participii opinionem exprimit eorum, qui magno cum
clamore exsurrexisse narrantur, vide annot. 158. fiXlty avxa
EiS xov *Epv Zipaxov. cfr. 198. E. 7t(Xi El /17} B,VV7j8ElV
^GJTfpdxEl xe xal ’Ayd3covi dtivols ov6i TtEp\ xd ipcorixd.,
itdvv av i(poftov/i7jv, /n) aitopi}<5<M)6i Ao'ycov 8ta rti noXAd
xal itavxoSana eipt/CSai, vvv o/igdS $a fi ad quæ verba
Socratis allocutio nunc refertur. aSs^S TtaXai 8ioS 5«'SiEVai.
Suid. laudatus a Stallbaumio habet T. I. 48. ddtlS 8e8ias 8eoS Xeyo/iEvov
n £oxi ini xgov xd /n} q>o(jEpa <pofiov /livcov. JldXai exprimendæ
præteriti temporis notioni ita inservit, st cum perfecto tempore
coniunctum plusquamperfecti temporis notiouem efficiat, quæ cum præsente
tempore aliquam habeat couiuuctionem : Nuni frustra metus,
quem habeo, fuerat meus? Convenit cum hac notione Ammonii explicatio 8eoS
verbi: ÆqS xal q)6(ioS 8ia<pipet. AioS /itv ydp i axi
ito\i>xpovioS xaxov vicovoia, cpufioS 6 i i} napavxixa 7CX07}6iS,
8io7tep t Hpo8oxoS iv xy xexapxy • ' H/ilaS ex « cpoftoS xe xal
8eoS. Contra nbi cum præsente tempore naXai coniongi. rmg tov vsavtOxov
ilgrjxoTog xal ctvtcS xal r<u &Ba. Tov ovv 22axQa.Tr) ilntiv
(iAhparna tlg tov 'Egv^ifia%ov, ’Aga Ool Soxa, (pa vca, a nal ’Axov(tevov,
adiig ituAai Sto g deddvca, a AI’ ov (luvuxag, « vvv 8rj £Æyov, ilrtstv,
ori ’Ayd&av %avpuGTug Iqol, lya 8’ dxogqGoifu; To fiev etiqov, tpavai
tov Egvli)ia%ov, HavrLxdg Soxtlg (ioi rfgtjxiva*, on ’Ayct& av iv
Igel' to di oi ajioQijOuv, ovx oiuat. Kal jtdg, to (laxagtE, B '
tlntlv tov 22axQurr), ov gula ctxogeiv xal lya xal aAAog ogugovv, fitAAav
Ai\uv gixd xaAov xal nuv totar, perfecti notio efficitur, at in Piat.
Apol. Socr. 18. B. ipov yap itoXXol xaTt/yopoi yeyovatit itpds
vpd$, xal ndXai noXXa tjStj Itrj xal ovSlv dXrj^tS XiyovreS, quo loco
izaXai XiyovxeS idem est atque ei prjxoreS . Noluit autem ipsum perfecti
temporis participium exhibere Plato, ut significantius et præsenti hora
accusatores meras nugas proferre dicantur atque credularum anicularum
inanes susurrationes. vide aonot. 107 Ceterum schol. ad h. 1. habet:
dSete 8iof M tav rd prj a%ia tpofiov SeSioxuv. opoiov xovxo xal to
ijtofpoberjs avSpconos. d vvv 81 } iXeyov . Nvv 8 r} sæpissime
a librariis confunditur, neque pauci loci exstant, ubi pro vvv 8 tj
scriptum reperitur 6j} vvv, et pro 8 rf vvv vice versa vvv 8 f\.
Utraque verborum compositio propriam potestatem habet, ac 8 ?)
vvv quidem in adhortatioue soleune, atque nostratium also nun
apprime respondet, aut ad rem præsenti tempore notissimam refertur cfr. 191.
A. o 8 /} vvv optpaXov xaXovOiv 191* B. I o St} vvv yvvaixa xaXovpev, Nvv 81 }
autem de tempore accipiendum est, ut signiheet nunc igitur. Vide
Boechhiuui ad Piat. Min. 90. et Stallbaumium ad Piat. Phileb. 105
seqq. on 'AydScov $ av pati t cos ipoi. V ulgo legitur ipei,
quod ferri nequit propter insequentem modum optativum; accedit huc Bodleiani
aliorumque optimæ notæ codicum auctoritas, qui ipoi optativum reprææntaut.
In sequentibus dnopijtiaipi vulgo edebatur. Recte Bekkerus, Stallbaumius, alii,
futurum in ordinem verborum receperant., xal Tt&Sj cJ paxdpie
. Kat h. 1. mere expletivam est, de quo vide annot. ai. MaxapioS
nomen quod attinet, haud raro apud Platouem ita reperitur, ut blaudæ
appellationi exprimendæ inserviat. Interdum id apud eundem, docente Stallbaumio
ad Piat, de rep. I. 335. E., ad ingenii sapicutiæque præstantiam
refertur, cfr. Piat. Menon* 70. B. xlvSwsvcj tioi Soxeiv paxapioS xiS
elvai, dpextjv yovy f site SiSaxrov, t Sccnbv ovto
Aoyov gq&ivTa ; %a\ ra piv aXla* ovy ouolcog &avpcc<5Tu; zb de
In l zetevzijg zov xaXXovg fl'3’ oxrp xputfcp irapayiyvetai,
eidevat. Adde Piat. Menex. 249. D. M.
N?) Ai ', cj 2d■xpaxeS, paxaplav ye A eyeiS ttjv 'A6na6i(xv, ei yvm)
ov6a toiovtovS A oyovS oia z' l6x\ 6vvri%ivai. xal
rtOLvroS artov ovxcj. Apud Bckkerum legitur pera xa\ov ovxco xal
7tavxo8ait6v A. /5» Uterque verborum ordo codicum non paucorum
auctoritate nititur» Equidem non dubito, quin ovxco vocem ei verbo Plato
apposuerit, quod maiora cum vi pronuntiandum est; igitur 7tavxo8a7tuv
ovxco in verborum ordinem recepi. Recte autem Stallbaumius ad verba
xal TtavroSartov ovxcd annotat ‘Multiplicem vocat Agathonis orationem
quippe quæ videatur omnia attigisse et percurrisse, quæ ad laudem
Amoris pertineant» xa\ xa p\v aWa ovx 6 poicoS $ av pa6x a\
Sic Beltkeriis et Stallbanmius omisso piv] quod post opoicoS in
omnibus fere codicibus reperitur. lliickertus ad li. 1.: Habet
sane, inquit, quod mireris, piv particula in eodem orationis
membro repetita. Attamen hoc ipsum cautionem imponit critico,
cni nihil magis est mctnendnm, quam ne librariorum vel
grammaticorum' correcturas in textam recipiat. Quos quum multa hic illic
correxisse constet ex iis libris, in quibus ipsa correctoris manus
cernitur, quid est magis consentaneum, quam iis quoque in locis,
ubi insolentius dictum aliquid pars codd. non agnoscat, omissionem
ab antiquiore critico institutam in libros receutiores receptam
esse. Quam ob rem, ut ratio reddi nullo modo possit repetitionis,
servandam tamen particulam equidem existimo. Sed vide, an possit sic
defendi, ut prius pev membrorum oppositioni, alterum sententiæ inservire
dicas; et cetera quidem, non sunt illa quidem similiter admirauda. Si
recte Riickertura intellexi, eius explicandi ratio nullo modo probari
potest; non perspicio enim, quomodo membrorum oppositio non item
sententiæ oppositio esse possit. Ceterum exempla nonnulla laudavi supra (
cfr. annot. 21. et 216.), quibus probatur, interdum falsum esse,
quod omnium codicum consensu coniirmetur. Nostro loco duo Bekkeri codices
piv post opoicoS positum omittant, ex quorum auctoritate id recte
omiserant Bekkerus et Stallbaumius. Ceterum male post SavpaOxa
punctum ponitur. Schleiermacherus verba convertit : und wemi auch
das Uebrige wol liiclit alles eben so bewundcrnswerth gewesen
ist; aber die Schonlieit der Worter und Redcnsarten am Ende,
welcher Horer ist nicht- uber diese erstaunt? Hæc quamquam cum oratione
Agathonis apprime conveniunt, tamen quoniam vitoperium continent prioris partis
orationis, præter consuetudinem Socraticam sunt, de qua vide annot. 191 Signo
interrogandi post $avpa6xa posito locus sanatur. Sensus est : Et cetera
qui tiov ovoficciav xal Qijuatav tlg ovx av it-utXcc ytf axovav; ixu
syays Iv Sv[iovjisvog, on avios ov% ol6$ dem nnm non pari modo præstantissima
sunt? to Sh iitl xrjXevti) S rov ndXXov 5 . Hæc verba
Riickcrtns ita explicat, utro' de voculas censeat cum sequeDte rov
xdXXovf genitivo arctius cooiungeudas esse. Addit idem, genitivum nominis
alicuius coniunctiim cnm nominativo articuli genere neutro positi prorsus
non differre ab ipso nomine, quod cum suo articulo
exhibeatur; perinde igitur esse, utrum to rov xaX XovS, an to
xdXXoS scribatur. Idem præceptum Matthiæus dedit in Gramm. ampl.
285. 574., quod ta-, men neutiquam probari potest. Nominis
periphrasis effecta illa per articulum neutro genere positum semper
aliquam nominis adjuncti conditionem indicat, quæ e verborum
contextu facillime eruitur. Posses igitur nostro loco, y scriptor
ro' 6e tov xaXXovS arctius coniungi voluisset, verba convertere l Vim
autem pulcritudinis et verborum et dictionum cet. Non aliter, quam
Riickertus, verba converterant Schleiermacberus in conversione 427.
et Schulthessius 106. ed. Orellii. Persuasam nobis est, to 61 irci t
eXevTrjS ita positum esse, at, cum præcedentia verba Ta plv dXXa reliquam
ab initio orationem denotent, hoc nihil aliud denotet, qqam:
verba posita sub finem orationis» Tov xaXXovS autem genitivus e
verbo oi^enXdytf pendet, de quo genere structuræ vide annotat, 197»
et Matth. Gramm. ampl. $. 868. 681« Sensas est; Quod autem verbaattinet
snb finem orationis posita, quis pulcritudinis verborum
dictionumqne non summa admiratione tenebatur audiens? Ceterum
aoristo tempore Plato usus est temporis rationem habens, quo Agatbonis
audita est oratio. Rarissimo verba magnum animi affectum indicantia alio,
quam aoristo tempore ponuntur. In caussa boo est, quod animi commotio
maior, ut subitanea, ita fugitiva est, non dnrans, ut iam præterierit
necesse sit eo tempore, quo qnis eius mentionem facit. Perfectura
tempus infra babes«p» 211. D, ad quem locum vide annotat.
T&v ovopaxcov xa\ farfp d T os v . * Ptjpctxa sententiæ '
sunt, ovopata singula verba» Hinc Eryximachus non singala
Heracliti verba, sed integram sententiam vituperans male verbis expressam
187. A. dicit J coSTtep tdcoS xal 'JIpdxXeiTof ftov Xexat XeyeiVj inel t
ois ye fir}padiv ov xaXwS Xeyei. Infra legitur 221. E. Toiavxet
icotl ovo pax a. xal fjTjpara i&<vBev itepiapnix°vTai x. r.
X. Adde Piat. Apol. Socr. 17. H. ov pev t ot } pa dt\ avdpeS
'ABp vaioi, xexaXXieTtrfpkvovS ye AoyovSj (Ssxep ol Tovxoovy fitjpa6 i Te
xal ovopadiv ovde xexodprjpevovS x. T. A. Piat. Cratyl. 899. A. otov 4il
< piXoS * tovto iv a avzl fiijpar oS ovopa rjpiv yhnjrai, ro te Vxepov
avxoBev iooxa igiiXoper x. t. A. ixel iycoye ivBvpov psvoS x.
r, A. Pe ixei vocis C t’ iaouca <rv8’ lyyvg rovxav ovStv xttXov elnelv,
v% a.ia%vvr/g oXlyov dxoSgdg cjj%6fit/v, sl xr/ tl%ov. xal yuQ f ib
Togylov 6 loyog dvE(ii(ivt]6xsv, agtE drejrvag rd tov 'Ofit/Qov
EJiHcov&rj' i<fojioi\u>]v, fit/ /ioi xiktv caussali. potestate
atque de eias origine supra diximus annotat. 151. Ad verba, quæ sequuntur, oXlyov
dnobpaS qtxoprjv Stallbaumius rectissime aunotat; ne quis scribendum
suspicetur oXi* yov dnodpaS ar Gajfppijv, €en ~ tenti a verborum hæc est
: ego præ pudore pæne aufugeram, siqua potuissem. Vide præterea
annotationem 159. et ny elxov. Vulgo legitur 71 oi pro ny»
Hoc optimi plurimique codices præbent* Atque videtur, Riickertus
inquit, ny etiam verius est; non tam enim, quem in locum
fugeret, curandum Socrati fuerat, quam quæ fugiendi ratio et via
esset, possetue an non. Utrumque licet, sententiam si spectas, in
sermone familiari, et locum, quem versus aliquis fugam parat, et
rationem, qua fugi possit, sine maguo sententiæ discrimine commemorare,
neque nostratium vituperaretur, qui diceret: ich war schon halb auf der
Fiucht, vrenn ich nur wusste, wohin aut wenit ich nur wusste, wie.
Sed araatrt ' Græci, ut supra indicavimus annotat. 28., verba motum
in aliquem locum significantia cum quietis notione coniuugere;
hinc non dubium est, præsertim cum codd. optimi, quorum in numero
Bodieiunus est, ny exhibeant, quin Plato Ttoi non exhibuerit, Ceterum
dnodidpatixeiv verbum de servis soleune, qui, quod hero debent, id
non solvunt aufugientes. Debent autem hero servitium. Apte igitur ano6
paS h. 1. Socrates dicit, quod claucnlum aufugiendo, quam promiserit, non
præstiturus esset Erotis laudationem. xal ydp pe Topy io v
o XoyoS. Gorgiæ Leontini celeberrimi sophistæ et dicendi magistri
illius ætatis, cuius omne artificium in verborum ornatu et
magnificentia (Xap.nd. 8 eS, vide annotat, 196 ) constabat, id quod
abunde discimus ex Phædro Platonis. Duæ declamationes, quæ eius nomine
feruntur, Helenæ encomium et Palamedis defensio quibus de coussis suspectæ
fidei habeantur, nescio ; id scio, proprietatem Gorgianæ eloquentiæ
in iis reperiri. Riickert* cfr. Pliilostratus de Vit. Sophist. I.
xat 'AyaScov dt 6 rijs tpaya)6 iaS noitjzi}s, ov 77 xoipcpSla Cotpdv re
71 al xaXXienij olde, noAXaxov tg5v lapfieicjv yop yidZei. in
enbvSrq * Hanc formam Atticis usitatam cum parum notum habuissent
librarii, factum, est, nt sæpe mutarent. Vulgo legitur InenovSeiv.
Bodleianus codex inenovSet exhibet, cfr. Matth. Gramm, ampl. J.
198. 4. 360 Buttmanni Gramm. uropl. T. I. 432. Rem extra
dubitationem ponit Eustathius ad Ilom. Odyss. 1946. ed Rom., quem
Stallbaumius laudat: napaStdcodi ydp 'HpaxXeidTjS, ori 'AttihoI tcov
6 'Aya&cov rogytov XEcpakrjv dsivov liyuv Iv r tp Xoyca ini rov iftov
koyov nipt^ocg ccvtov pe At&ov ty atpavl-a itomtius. xal ivsvorjOa
tote aget xocrayii.a<5rog coV, 7 jvlxu ifiLV cS [toAoyovv iv rui pigti
pE&’ vp& v tOVS TOlOVtOVt V7tEp6wte\lXOVi iv
rui ijra povcp icepazov6iv f TfSrj Aiyovzef xal ivero/fxrf
XoA i 7t£7COirfX7f HOLI OVZGD tprjoi llavaizios ex £ tv
ypettpaS Ttapa IlXdzoavi' xal &ovxi8i8?}S 8h xixPV rat X( p toiov zrp *Aztix<j)
cfr. Stallbau mius ad Piat, de rep. I. 329* B. ubi eadem eiusdem
verbi forma in omnibus fere codicibus depravata reperitur.in
ijC£7t6v$£iY, Fopyiov he < p aXtjv 8et v o v Kiytiv . Annotant
interpretes, ad Homeri Odyss. A. 632. respici, ubi hæc leguntur:
’Ejje 81 jkmtpov 6ioS yp£i, 'Mt/ poi ropyeujv HEtpaXrjv
6ci VOIO TtEXttpQV. *E% at8ov 7tijitl>£i£v ayavrj Il£p
de<p6v£ia. Gorgus adspecto capite mortales in lapides
mutari, veterum opinio erat» Iam vide, quam lepide Socrates in LEONZIO
(si veda) Gorgusque nominibus lusit. Tanquam conspecto Gorgus capite,
audita Agathonis oratione, ue in lapidem mutaretur h. e» lapidis
instar avavSoZ sederet, veritum se esse dicit. Ceterum quod apud
Homerum est 8£ivolo neAcopov nunc satis festive Seivov Aiyeiv
dicitur adhærente notione monstruosæ dictiouis. ini rov ipov A
oyov. AoyoS hoc loco orationem significat, quam Socrates habiturus
est ; igitur verba convertenda sunt: io faturam orationem
meam. Rependit autem Socrates satis festive, quæ ab Agathone
dicta erant 194. A, qtappdxzeiv fiovA-El /i£, cJ StOXpaztS
Uva $opvfiri$(Z. Pro A faov zy atpcovia consuetius dicendi
genus est p?) pl dfpaovov noi rjCEitv
aSTTEp A i$ov, sed multo lepidius est atque præcedenti comparationi
convenientius Ai$ov zy dgxovia. xal iv ev 6 t} 6 a zoze apa
xazayiAadxoS gjv, Aoristicum tempus positum habes tempore præcedente
imperfecto, ut momentanea actio a durtua discernatur, de quo
significatu temporum vide annot. 36. xaxayekadxoS nominis
siguificatum supra tetigimus annot. p» 148. Ceterum cave zoze cum
iv£vo7fda coniuugendum censeas, pertinet enim ad sequentia verba
tempus accurate exprimens, quo tempore Socrates deum laudare
promiserit. "£lv imperfecti par* ticipium est : oratio enim
recta audiret: zoze apa xazay iAatfzoS 7)V i/vixa x. z. A. Respicit
autem Socrates ad 177. D. ovSeiS doi, gj *Epv£,lpaxe, ivavzia
< pielxai . oirze ydp av itov iyoo (iizoLpaidaipt, o£ ovdiv
cptpit «AAo InidxadSai i) za ipeozixd x . r. A. iv reo pipet
pe$’ vpdSv. Socrates sibi ridiculus videri sc simulat, non tam,
quod Erotem laudare promiserit, quam quod iis promiserit, quibus
nemo elegautiorem et pulcriorem Ero D iy%(d[iucCs6ftat rov "Epota
xctl l(pr\v ilvcti dsivos tu iCQOtuccc, ovdlv Side os cepa tov npciy
fiatos, os edsi iyxa(ucc£uv btiovv. iyd (ilv ydp vit dfieXreplas
(S(i?]v detv tdXq&ij kkyuv sceql exccGtov rov lyxo(ua^0(iivov 9
nat tovio (ilv vitdp%eiv, avxdv 81 xovxov tu xaU.i<Sza ixktyo(iivovs &s
evxQSTt&Ctaza ttdivau xal itavv tis laudationem exhibere
possit. Vides igitur» accentum orationis in verbis ponendum esse iv
roa fxipEi vficjv, quo facto ironiæ acerbitas
incredibiliter angetur. Quæ sequuntor verba .xai tcpr\v eivai
betvoS xd ipeo» nxd non satis cum Socratico dicto 179. D.
conveniunt. Modestius euim illic Socrates locutus est. Ne mireris igitur,
quid sit, quod vehementius Socrates hic t se vituperet : omne
vituperium in convivas convertitur, qui non veriti sint, coram Socrate,
homine maxime erotico, rerum eroticarum imperitiam suam pro sapientia
vendidisse. iyd p\v ydp vn* dfte ArepiaS x. r. A., Hi* verbis
auditis verisimile est, erubuisse, qui de Erote verba fecerunt.
A(i£\xeptocS teste Stallbaumio Bodleiani codicis lectio est aliorumque
plurimorum librorum. Riickertus non nisi in Bodleiano, Vaticano
ono, Angelico uno, ct(iE\tepiaS reperiri annotat. Iloc certum est,
codices permultos afiefarjpiaS præbere, quæ lectio unde originem
duxerit, haud dif-" ficile est ad explicandum. Librarii enim cura
non ad etymologiam respicerent df\eX.TEpia nominis, sed ad analogiam
vocabulorum in ?jpta desinentium, ad dfieXxrjpia lormam recipiendam proclives
erant. KEp\ kxccOxov rov IYt xcj yidS,oy iv ov. Ficinushæc
verba convertit: Putabam equidem ob ruditatem meam, do quocunque quod
laudatur a nobis, vera oportere referri; quod si verbis exprimere
voluisset Plato, scripsisset haud dubie o iyx&judZExai.
Schleiermacherus exhibet in conversione; Ich duchte namlich in meiuer
Einfalt, man miisse die Wahrheit sagen in iedem Stiick von dem zd
preis senden, quam conversionem verborum nemo facile probaverit*
Kiickertus idem esse contendit Zxatixov x o iyxa>yiaZ6j.ievov 'atque
xo æl iyxa>/ucu}6y£vov f sed exemplis hic loquendi usus probandas
erat, quod V. D. facere omisit. Vulgo legitur : Ttipi Ixa <Sx ov xoov
lyxooptctZofiivGDv, quæ lectio Schleiermacliero placuisse videtur. Nobis
ea- non est, nisi coniectura eorum, qni TCepl bcatixov xov
iyxGopiaZoflivov explicari posse diffiderent. Scripsit fortasse Plato :
TCepzkxdOtov iyxG>yta£o/i£rov h. e. de omni re, si laudatur; fortasse
etiam verba xov iyxGDj.uaZo pivov glossema sunt, quo facillime, si
abesset, careremus. Nam cum præcedat ovbtv eISgjS dpa xov
itpdyyaxoS, cJ? ibtt iyHGoyid?,Elv oxiovVf satis patere opinor, izepl
kxaoxov per se positum rem laudandam significare. dfj (ieya
IqiQovovv m$ tv Iq<ov, wg flStd g ti/v ftuuv xov ixaiveiv ouovv. xd de
ccqb, cog Houctv, 01J tovxo rjv xo xakmg htcavelv ouovv, dlXcc xd tog
(ii- E yufxa uvaxitiivtu xa Ttodyuait, xal d>s xedhaxet, iav xe
y ovxag £%ovxa iav xe (irj. ei Se 4>tvSij, ovSiv «p’ tjv XQayfia.
XQOv^Qtjdy yaQ, mg foexev, uxiog exuOtog xal tovto fitv vnapXBtv,
Bastius paru*n perspecta VTtapxetv verbi potestate 7tal tovto npdotov pkv
rei pkyiStov fikv vnapx&y scribendum couiecit. Frustra. Rectissime
Stallbaumius xal tovto plv vnap inquit, est: et hoc debere orationi
subiectum esse argumentum. Nam verissime Scbneiderus ad Xenoph.
Oecon. XXL 11. vnap X&iy dicuntur a Platone quæc ungue fundamenti loco
adesse debent, ubi quis quid exsequi voluerit, to SI a, pa,
cjsHoihev, ov tovto 7/r x, t. A. De xo 6 k vocularum significatione
vide annotat, 111. Adde Stallbanmium ad Flat. Apol. S. 23. A. " Apa conclnsivæ notionis
particula hoc loco ironiæ augendæ inservit. Præteritum tempus falsam opinionem
aut spem fuisse indicat, quam aliquis olim susceperit atque per
aliquod templis veram habuerit. Utuntur autem hac formula satis cum
dolore aut acrimonia ii, quos eventus docuit, aliter atque antea
putaverint, rem se habere. Eodem modo paullo infra legitur 199. A. aAAa ydp
iyco ovx ydij apa tov tpoxov tov inai•vov x . T. A. Egit de hoc genere
dicendi Stallbaumius ad Piat. Phæd. p* 68. B., ibique Homerum laudat,
Odyss. XVI, v. 418, 'Avtlvo', vfipiv £x gdv * xaxopkjXav&, xal
61 6k tpa6iv iv Stjpoo 'l$axi]S pe$ * optjXixtxS ippev'
dpidtov fiovXy xal pvSotdi * 6v 6 * ovx apa toios
hjdSa. Pro irpporfccto interdum in hoc dicendi genere præsens
tempus reperitur, v. c. in Piat. Gorg. 469- E. t /2 'ScoxpaxE5 i
ovtgj pkv navtES av pkya Svvaivto, IkeI xav ipnpjjdSEirj
olxla rodtqo ra5 tponoo rjytiv' av 6oi do - / xrjy xal ta yE
'ASrjvaicov vsapia xat rpii/pEiS xal ta nXoia navta xal ta drjpotiia xal
xd idta. aAA’ ovx apa rovt* l6ti xd pkya Svva6$ai, to not eiv d
Soxei avtqj, DiiTert a præteriti præsentis temporis usus ita, ut
illo posito evento aliquis indicet se edoctum esse, rem aliter se habere,
atque olim existimaverit, præsente autem tempore indicatur, indicare
aliquem ita, ut iudicium eius adhuc uoa probatum sit eventu.
aAAa to goS pkyitira avatiSkv ai t& npdypa ti. *Avaxi$kvai
verbum solenne est de donis, quæ diis ab hominibus consecrantur» Idem
etiam eum significatum habet, quo aliquis alicui aliquid attribuere
dicitor. Neutra verbi notio ad nostrum locum satis quadrat. Nimirum
ironia consueta Socrates usus et pietatem d£ia diis 15 ijfiwv
xbv "Eqcotu lyxauiateiv dot-ei, oi>% ortas lyxa(uaGtxai. 8ia xavxa 8i),
olfiat, rtavxa kbyov xivovvxcg avati&exs xa "Epazi, xal ycczt avxbv
xoiovxov rs 109 tivcu xal xoGovxav aixwv, orta$ av (patvtjxai tbg
xakliOrog xal olqiCxos dijkov oxi xoig M yiyvuGxov- consecrantiam et
mentientium impudentiam notaturus est. Deest vernaculo sermoni
verbum, quod utramque notionem exprimat; nam quod mihi nunc in
mentem venit, aufhiingen, de fore suspendendo intelligas facilius, quam
de corouis, quibus templorum parietes exornabant veteres. Sed pone,
vernaculum illud Græcorum verbo dvaxpEfxairvvvai apprime respondere, alteram
notionem adde, qua dicimus : i e mandem etwasaufhiingen, et expressum
habebis avariSivai verbum. In Latina liugua verbum est, quod Græcorum verbo
ad unguem respondeat: imponere alicui aliquid»
iepovf$f>i}$7}ydp,G)Sgoixtv. Socrates ex orationibus, quæ
hucusque habitæ erant, conclusionem facit ad Eryximachi medici
voluntatem. D», eiusque verba ita interpretatur, ut non veram Erotis
laudationem, sed arbitrariam, hoc est, vel veram vel falsam laudationem
exegerit. Hinc verba explicabis coS UotxsVf quæ ita proferuntur a Socrate, ut
ad convivarum orationes respici significetur. Sensus est: Deun die
Aufgabe war, wie aus den gehaltenen Hedeu crhellt cet. iy xoo
fiiaZeiv 8o%ei t ovx 0 7tQ3s: iyxooj^iiddETat. Fiemus bæc verba
convertit : Nihil ‘fenim referre, faisaue an vera sint, cum
propositum sit, non quomodo Amor ipse laudetur, immo ut quisque AMOREM
laudare quam maxime videatur. Indicativo futuri rei veritas indicatur, quæ
arbitrio opponitur, quo quis Erotem laudandum censent, Paullo
obscurius Socrates loquitar. Verborum sensus hic esso videtur: Convivas
non Erotem, sed se ipsos landasse ita, ut suam sententiam de Erote
laudando maxime celebraverint» xavxa Xoyov xivo-vvxeS avaxiSe te x
&"Ep gdxi. Ruckertus ad h. 1. XoyoS 9 inquit, utrumque SIGNIFICAT,
orationem et orationis materiam, xtveiv Xoyov, excitare sermonem vel
excitare, de quo dicatur» Hinc sensus est, nihil, quod dici possit
ullo modoy prætermittitis, quin AMORI tribuatis. IldvTot Xoyov
xiveiv neque de oratione neque de materie orationis accipiendum est, sed
de genere dicendi ac de modo res animo concipiendi; verba
converterim: iedo mogliche Rede- und Be- trachtoqgsweise auwenden. cfr.
Piat, Phileb. 15. -E. o 8 l xpcotov avrov yevodpevoS hxddTOTE XGOV VECJV
tfd$ElS ttfS* XlYCt dofpiaS EvprjHooS Sqdavpdv vq>* ijSovrjG
ivBovdia te xal xavxa mvtt Xoyov h. t. A. Adde Piat. Theæt. 163. A
* tovxov *aptv td xoXXa xal arojta rav-<Siv' ov yaQ av otov xotg ye e16o6l
xal xctAag y' £%ei %al asfivag o htatvog. uM.it yaQ lya ovk ydq
figet rov x qotcov xov BTtctLVOv, ovd’ eidas vfilv c o^oAoyijtia otul ainog iv
% c3 hbqu ineat ve<SE6&au y yXdrta ovv viti6%ETO, fi (pgqv ov.
drj. ov yitQ ra ijiivrjdctjJTjv . Piat. de re pub. V. 450.
A. o6ov Aoyov itaAiv, QjSXEp apxy$> xivsixe zepl rijs noAixtlaS. Ad
avatLSeze cogitando repetendum cenæt Riickertus navia A ayov vel
supplendum avxov, quod ad jtavxa Aoyov referatur. Frustra,
*Avazi%kvai hoc loco absolate positum est, ut idem sit atquo
txvd%i6iv itoeltiSat. t oiovtov xe elv cti xa\ r o 6ovx av ah
iov . His verbis indefinite positis et natura Erotis et utilitas dei
vario modo in convivarum orationibus descriptæ insigniuntur. Igitur
roiovtov talem significat, qualis a convivis diversis modis
descriptus est, lodovicjv talium auctorem tantorumque, qualium et
quantorum auctorem illi Erotem prædicaverunt. xal xaAas y * $\eix.
r.A, Eadem fere ironia Socrates utitur in Plat. Apol. Socr. 20. C.
xai iyco i ov Eutfvov ipaxdpitfa, ei aS aArjS&S lx £l T<xvrr,v
xifv xix v V y Ka ' L °vxcjS cpptXdii 8i8a6xei. lyd yovv noti avios
ixaAAvvo/njv te xa\ JjftpVV OflTfV <XV y eI 7/7tl(jxdp7fY xavra
* «AA* ov ydp initira/ tat, ($ uvdpES ’A$rjvdioi. Cave igitur, serio
dicta censeas verba xdi xaAd>S y ’ tx £L tepraf o Zrt
aivoS. a A A d ydp iydf. Duæ cogitationes insunt in sequentibus
: Promisi me verba facturum esso de Erote ; Ignaras eram
rectao laudandi rationis, quam vos secuti estis. Ad olterum cogitationem
yap refertur, ud alteram aAAd. Huiusmodi cogitatione* quoniam sæpius
in nna enuntiatione comprehenduntur, aAAd ydp haud raro coninnctum
reperitur. Quod sequitur ov8 ’ e1dtuS' Latine expressum audit r Sed enim
ego non noveram buuc modum laudationis, non scieus autem vobis promisi, ut
ceteri, ita et ego ipse dei laudationem. Positum igitur habes ovd’
eido oS pro ovk e16gj£ 86. Efficitur autem illa scriptura, ut accentus
orationis, proprie in ovh lidcoS 8i ponendus, in sequens finitum
verbum transeat. ?} y A arra ovv v it e 6 x £ to, 7 ) 8 fe tppTrjv
ov. Legitur apud Euripidem, ad quem Socrates respicit li, 1., Hippolyt.
v. 612. 7 } yAc566 * ojjgSjjqx’, 6t tppi} v avapox
oi Haud raro in Platonicis scriptis ad hunc versum alluditur, v.
c, Theæt. 154, D. EipiitlSeidv xi HvpjpijdEiai' tf plv ydp
yAdoxxa aviAtyxxoS ijpiv forat, 7 } cppifv ovx avEÆyxxof. Adde
etiam Cicer, de ofif, 111, 29* 108,: Nou enim falsum iurare
periurare est, sed quod ex animi tui senteutia iuraveris, sicut verbis
concipitur more nostro, id 15 *ftt lyxafua£<o rovtov rov rgoxov ov yag
av Swalfiijv' ov (iknou akka ta ye dkqdq, el fiovkte&e, non
faceie periariam est. Scite enim Euripides: Iuravi lingua,
mentem iniuratam gero. Ad Socratem nt revertamur, Euripideis
verbis laudatis hoc efficere voluit: Promisisse sese quidem Erotis laudationem,
sed non talem, qualem ediderint, qui ante 6e locuti sint. Aut
igitur tacendum sibi esse, quippe promisso suo ad Erotem illa ratione laudandum
non obstrictus, aut eam laudationem proferendam esse, qualem, cum
promiserit, in animo habuerit., ov ydp kri iyxapiaZa xovxov tov
tporcov. Breviloquentia est : hæ enim sententiæ verbis insunt: laudaturus
eram, at non amplias laudaturus sum, si huuc in modum laudatio
instituenda est. Riickert. *EyxoopidS,co absolute positum est, ut
non tam actionem, quam ipsam verbi notionem cum vi repræsentet :
iyxcjpia^cov el/ii. Hinc facile intelligitnr, quid sibi velit
hi hoc loco. ov ydp av dvvaiprjv . ov /jLevxoi . Admodnm
dubitant viri docti de horum verborum iuterpunctione recte ponenda » alii
punctum post ov f.Uvtoi ponendum, alii omnem prorsus
interpunctionem post ov fievtoi delendam censent. Atque sic
Bekkerus verba edidit, quem Riickertus secutus est annotans ad hunc
locum: tftraque verba interpuogendi ratio vera est grammatice; sensum si
spectes, roirere, quid sibi velit tam fortis ac vehemens negatio,
qualis fatura sit, si ov pkvtoi cum præcedentibus iungatur. Contra si
iungas ov pkvtoi aXAa, multo lenior erit oratio, sensumque præbebit
hunc: Vestro isto modo AMOREM laudandi consilium plane abieci, non possim
enim, etiamsi forte velim. Attamen hoc ita accipi nolo, quasi
dicere omnino recusem, immo vera quidem cet, Equidem non dubito,
quia Ov pevtoi verba per anadiplosin rectissime ab Stallbaumio
explicata sint, cuius exempla si quæris, adi Stallbaum. edit. Sympos. 97»
Quod autem scire se negat Riickertus, quid sibi fortis negatio velit h.
1., exprimendæ veritati enuntiatiouis negativæ inservit, ut verba
convertenda sint : ich konnte es auch nicht, wirklich nicht,
ei ^fiovXedSe, i$k X oj xa x 9 ifiavxov . De (5ov Af6%at et kSkXeiv
verborum significatu vide aunot. 44. Ka T a præpositionem quod attinet,
vide Piat. Apol. Socr. 17. B, el phv ydp tovro Xiyovtiiv,
opoXoyoiyv av iycoye ov nata. xovtovS elvai jirjtcop. Piat. Prot.
p, 517- A. iyd 8e tovtoiS aita6i xaxet tovro elvai ov
Hvp<pepopai t de quo loco supra diximus 41. Adde præterea annotat. 134.
n Iva prj ykAo ota o(p\cD . cfr. Apol. Socr. 17. C. ov ydp av di/ itov Ttpk - 7Toi, cj
dvdpeS, tp8e ry uda toSjzep psipaxlaj TtXatTovti A dyovS eis vpaS elsdvai,
quem locum eo aptiorem hic censebis, l&tfaa tljteiv xcct’
Ifiatnov, ov itqos rovg v(istigovs B koyovg, ivu (lij yikattu. ocpfao.
oga ovv, cj <X>aidQt, {I > i qno certius est,
Socratem ætate provectiorem fuisse eo tempore, quo Agatho ItuyIxuk
celebravit, h. e. 412. a, Cfi. Ceterum ocpXt o cum quadam ironia in
malam partem dicitur, ut supra 183. A, a
ei xiS toXpoSrj itotetv aXX oxiovy nXrjv tovto, za piyidxa xotpnoiz
9 av oveidrj. Eodem modo d.7ZQXav£iv verbd Græci utuntur, cfy*
Piat, dc legg. 910. B. xal itada ovtgdS f\ TtoXiS aitoXavxf xgdv
adefi&v zpoitov riva dixcdcof. opa ovv, <u $ai8pe t
ei xi xal zotovzov Xdyov 6iei 7tep\ "Epcox os . Stallbaumius
per epexegesin verba addita censet zdXifSif Xeyopeva dxoveiv, cuius
structuræ permulta exempla reperiuntur. Unum exemplum ut laudem, cfr.
Piat. Phæd. 103. A. cap. 51. xal ziS eh te xdov xaporxcov dxov 6aS
itpoS Secjv, ovx iv roiS XpodSev r\piv XoyoiS avxo to ivavxlov xdbv
vvvl Xeyouivcov copoXoyeiro y ix xov iXaxxovoS zo pei2,ov yiyvedSai
xal ix xov pdZovoS xo tXaxxov, xal axeXv&$ avxTj elvai j/ yivedi?
rots ivavxioiS, ix xoov ivavxi&v; Ceterum male rerba disposita
sunt, quandoquidem comma non post diei ponendum est, quo loco id
posuerunt editores ad unum omnea, sed post "EpGoroS. Sensus
est: Vide agitur, o Phædre, num forte tibi etiam huiusmodi
Erotis laudatione opua sit, ln e. vera, non mendaciis cuiusvis
generis referta. ovopadi 81 xal Sidet firf/idxGov roiavtg. *Ovopara
et fi?jpaxa quo significatu poni soleant, supra dictum est annotat, 221.
Sententiam quod attiuet, duo suut, quæ a Socrato in orationibus
couvivarum vituperantur : sententiarum falsitas, verborum
enuntiationumque nimius ornatus. Igitur seri' ptura non opus est uqius
codicis Vindob., quæ magnopere placuit Schæfero (ad Dionys. de
compos, verb. 28.), ovopadei 81 xal Sidet fcrjpdruv toiavXXf* In
sequentibus ditola av tiS XVXV iiteXSovda additum reperitnr in permultis
iisque pptlmæ notæ codicibus di particula, quæ nullo modo ferri potest. Admissa
ea sententia verborum existit hæc: Vere dicta pudire, nominibus
autem et positu enuntiationum tali (b. c. vero) et qua lis cunque
forte «eæ obtulerit loquentl. Fortuitum b. e. non exquisitum sententiarum
verborumque positam facile probes, verum positum quamquam cum veritate
rei convenientem interpretari possis, tamen minus probabilem h, 1. indices.
Igitur di post ditola collocatum, quo efficitur, ut zotctvxy ad præcedentia
non ad sequentia verba referatur, atque ut commemorata posituras
veritate simplicitatis notio adiungatur verborum atque dictionum, ex ordine
verborum semovimus. Idem fecerunt Bekkerus, Stallbaumiua, alii. Ficinua
verba convertit: Vide itaque, Phædre } Xi xal toiovtov Xbyov diti
'Egcotog, Talr^si] Xi yufiwu uxovt iv, vvofiaGi 8s xai &i<Ssi
gtjfiatav roiavry, inoia &v ns hul»oS6a. Tbv ovv QaidQov
tcprj xai rov S cckkovg xtkivuv Uyuv, bny aixbg ot 'oiro Sstv ilnsLV,
rctvry. "En roivvv, tpavuv, a <I>aldQe, xaQig fiot Aya&mva
a/iwg’ arta Igia&ca, tva, «voC fioXoynHansvoe ««?’ «vtov ovtag r/St] Uya.
’AU« TUiQiyi-u, tptxvca tov OcuSqov' ulk igata. Msza tavra brj rov
2axgdrg hv Lvd&vSe xoftlv aglaGftca. utrum vobis 'placeat
orationem fiuiusmodi nunc audire, quæ de Amore vera duntaxat
enarret, verborum nominumque, utcunque accidit, compositione
procedens. Uri roivvv, tpavai, <a $ai8pe, TtapeS pou
Car ad Phædrum potissirauih et hoc loco et sapra Socratis eratio
se convertat, si quæris, vide 197* D # iyco 8} rjSioos; pkv
axovat ^SooxparovS 8ia\eyojitvov, dvayytaiov 8i poi ImipeXqSijvai
rov iyxcopiov ro5 "Epcon xal amo SeZadSai nap* bvoS
txutixov vjigdv rov Xoyov. o it q avro? olotro 8 si v elmeiv,
ravty. Commode abesse posset ravtft, quæ vox e præcedente on rg
suppleri solet alias haud raro. Posita nostro loco est, atque in fine quidem
totius enuntiati collocata, ut significantias Phædri ceterorumque
convivarum verba red-r de ren tu r, quæ obliqua oratione liunc
exhibentor. Dixerunt autem illi: omjf avtoS olei 8tiv Xeyeiv, ravry
elnk. ovrcoS rj8 tj Xeyco. vide annotat, 195* Schleiermacheras
verba convertit: damit icli mit ihm eioverstanden a 1 s d n n n
welter rede. Recte } displicet ta* men vocula w ei ter, qua rectius
carueris. Nam X£yco t ut XoyoS in præcedentibus sexcenties de
Erotis laude, vide annot. 187., de laudatione incipienda intelligeudum
est : Damit ich, wenn ich mit ihm mich verstandigt habe, alsdaun
den Eros au loben beginne* iv$£v$e Xo%kv. Vide annotat. Stndiose id
agit scriptor, ut lectores seraper admoneantur, orationes
convivarum non accurate neque verbo tenus referri, quod quo
consilio fecerit, in Comment* de Syrapos. Platonis indicavimus.
xa\a>£ poi lt8o%a$'KCC$TjyijtiatiSai rov Xoyov, li, e.
disputationem exorsus esse. Deest, quod mea culpa potius factum puto,
quam quod onmino nullum sit, sed deest mihi exemplum verbi ita
usurpati cum genitivo. Non desunt, ubi accusativus sequatur, velat
Thcæt. 200. E. 6 xaSrjyovptvos rov notapSv. Riickert* Verba transitiva
haud raro ita adhiberi, ut non tam actio, quam verbi notio urgeatur,
sæpius annotavimus, v. c,p. 22. p» 59. Cap. XXL Kal
ftijv, e» (pile 'Aya&av, xalwg fios tdofcg xadyyrjtiaB&ai zov
Ivyov, Isyav, 3« xqwzov tt£v 6'tot ccvzov iTaStL^ai vnoiog zig iotiv 6
“Encog, vBztqov Ss tu k'pya avzov. zavzrjv zr;v uQX>i v naw aya[itu. Xfh ovv
uoi tcsqi "Eqsazog, insidi; xal ralla xalag xal peyal07tQS7iu g 6iijl%sg
olog ia ti, xal %6i$s D tizi' jcotSQov iau zowvzog
Hoias usa» ut unum tantummodo exemplum laudem, legitur p, 178«
C. o ydp xpi? dv^poonoiS?/yeuSSai navxoS x ov filov xcdS ptAAovdi
xaXwS fiicooetiSai, quod idem valet, atque o ydp XPV tOtS
CtV%pC£> 7 tOlS &mp ffl'EyGOV elvca navxoS x ov fiiov. Sic no«tra
verba posita sunt pro xaAo? fioi £doB,aS xaSrjyijxtjs elvat x ov Xoyov.
oxt np doro v p\v S eoi. cfr. Cic v de ofF. I. c, 2. $.
7* Placet igitur, quoniam omnis disputatio de officio futura est y ante
definire, quid sit officium, quod a Panætio prætermissum esse miror
* Omnis enim y quæ a ratione suscipitur de aliqua re institutio,
debet a definitione proficisci, ut in !el ligatur quid sit id t de
quo disputetur * Ad hanc instituendæ disputationi» legem Socrates
etiam in Menone respiciens 77* E. docet: ante dicendum esse, quid
sit id, quod virtus appelletur, quam possit, utrum doceri queat
necne virtus, diiudicari. tavtrjv trjv apxrjv navv aya pax. y
Aya<S$ai verbo utuntur, qui et AMARI et laudari a se rem aliquam
indicaturi aunt. olog eivcd nvog o Egag cfr. Piat.
Protag. 935. D.Vl rtal 1 IititoviHOVy ct ptkv Zycoyl tiov trjv
<pi\o6oq>iav ayajiai, axap xal vvv inaivdo xal cpiXco x. t.
A. h. c. quod s em per facio, tuam sapientiam ut amem laudemque, idem
etiam nunc mihi contingit. Minus probem Stallbaumii annotat, ed. 97.
Haud cio, inquit, an alicui scribendum videatur axap vvv xal
btaivdr xal tpiXdo, quo clarius appareat ratio oppositionis. Sed
nihil mutandum, siquidem xal non cum vvv, sed cum atdp arcte
connectendum, ut significent voculæ: quin etiam . olof etvai
ttvoS o "EpcoS lp oo . Repentur hic verborum ordo apud Bekkerum,
Astinm, Stallboumium, qui Bodleiani codicis «t Vindobb. doorara auctoritatem
seguti sunt. Eum verborum ordinem Riickertus frustra impugnat, dicens,
minus bene habere subiectum inter prædicatum et pendentem inde
genitivum insertum. Nam huius structuræ artificium et apud Græcos et apud
Romanos acriptores æpennmero reperitur. Suspectum autem fit mutatione
sedfe $pa>S nomen j nam vulgo verba inverso ordine exhibentor
oloS 1 m f ovStvog; Ipcota 6’ ovx, tl {v>itq6s rivos
% noxios iou yiloiov yap av th] xo igatrjua, tl "Epias bsxlv
1’gag scapos rj [irjtQos «AA’ to $jctp
&v tl cnko tovto xcatQa jpdrov, uqu 6 xarijp iaxt xarqp w ilvai nvof
IpaS 6 "EptsaS, Uodecim codices ipcoS nomen prorsus omittunt. Verbum
omisimus nos, quia sive ante J *Epa)S ponatur, sive eidem
postpouatur, cum sequentibus nullo modo convenire videtur. Etenim si
scripsisset Plato oloS elvai nvoS ipGoS 6 "EpcoS s. rivos 6 *EpooS
HpoaS, nemini auditori ac ue ipsi quidem Socrati in mentem venire
potuisset patris matrisve cogitatio, quæ verbis sequentibus continetur. Iam cum
omisisset SpoaS nomen, ambiguaque potestate posnisset "EpaoS nomen
propriam, ne interrogatio, ut potuit male intelligi, ita revera
male intelligeretur, verba statim addidit: ipanco 6 * ovx, el prjrpoS t
tro$ 7} natpos idxtv, yeXoiov yap etrj to\ £ p oj r
?}/i a, Socrates Erotis nomine ita posito in præcedentibus, nt non deum
sed dei vini iutelligi vellet, additoque vituperio eius, qui
interrogationem sio interpretaretur, ut de Erote deo, non de amore
sermonem esse censet, satis acerbe incu-r rium eorum vituperat, qui
dei nomine adhibito tum deum, tuut vira eius expressissent non
indicantes, utra potestate nomen proprium accipi voluerint» Aliter
Ruckertua de his verbis indicat, cuius verba hæc sunt; Id nihil, inquit,
habet ridiculi, rogare, Amorne patrem vel matrem habeat, id quod infra
rogat ipse SOS, A, At ita rogare, ut prædicatum ponas ZpcoS,
ac deinde genitivi sensum velis esse lionc, quem negat esse, id vero
ridiculum est. Ridiculum igitur hoc quoque, si quis, quod recte
interrogatum sit, ac ne male accipi possit, addito prædicato ipooS præcautum,
tamen ita accipiat aut accipere simulet. Pertinet igitur hoc ad
sophistarum captiones fraudesque deridendas, babetque vim hand exiguam ad
firmandum io præcedentibus positum IponS contra libros eos, qui id
omittunt* ei avto tovto itatkpet iJpojtGDV . Imperfectam
cum el particula coniuuctum in hujusmodi enuntiatione aliquid sumi
fieri indicat, quod revera nou fiat ; aoristus addita av particula
actionem exprimit, quæ sine dubitatione futura esset, si fieret illud,
quod fieri tantummodo sumitur. Paullo aliter Stallbaumius ad h. 1. :
Imperfectum, inquit, indicat id, quod nunc fieret, si fieret:
aoristus autem SIGNIFICAT rem ita esse comparatam, ut e vestigio possit
perfici et abaolvi. Avto tovto icatipa minus recte Stallbaumius censet
idem plane esse, atque natipct avto tovto, oitep l6tw. Neque recte
Schleiermacherus verba convertit: Wie wenn ich nach ei nem Vater selbst
fragte. Schulthessius eodem fere modo: wie wenn ich grade vom Vater
ftagte. Avto tovto sequente uomine articulo tuo destituto
significat, vog, ov; tfæs av 6>'j xov (iot, d IfiovXov xa%w$
axoxQlvaO&at,, oti t&ziv visos ys V dvyccTQo s 6 xatrjQ ittttrjQ
• ij ov ; ITavu ys, tpuvca rov 'Ayafrwvtt. Ovxovv xai rf /tijtijQ ascevras;
OfwkoysiOftut xai E V verbum, quod in superioribus
commemoratum sit, nunc materialiter, ut verbo hoc utar, usurpari, «t
conversio audiat : Aber gleichwie wenn ichdas Wort Ttaxrjp selbst
aufnehmend fragen wollte cet. Plura exempla si quæris verborum materialiter
positorum, indicata reperies in Indicibus* tlitet av Stj itov poi,
el iftovXov* Ei ifiovXov positum est b. e. imperfectum tempus fiovXe6$cn
verbi, quod ponitur velle Agathonem respondere, sed revera non fieri, ut
voluntas illa respondendi se ostendat proptserea, quod responderi nequit,
ubi interrogatio nulla proposita est. EhceS av rursus eodem modo
positum est, ut paullo supra, significatque, Agathonem haud dubie
dicturum esse, si interrogatus a Socrate respondere vellet*
xai 7) pptpp gdS avtGD$ . !i* e. Stallbaumius inquit, ovxovv xai
nepl pjjtpos ooSavtaS %X £L ? dubito, nam recte. Nam ut taceam
articuli ante prjxpoS ponendi omissionem, quo carere non possumus
io huiasmodi enuntiat io ne, expletior oratio audit potius: ovxovv xai r\
prjrrjp vlioS ye rj SpyarpoS prjtpp. o poXoy ai6$ai xai
tov ro* Hæc tredecim Bekkeri codicum lectio est, mups apud eundem
opoAoysid&a habet, tinus &>poAoyai6$ rursum unus oi
yel<$$& poAoyeidSaz. Editores excepto Riickerto, qui
opoXoyetdSai dedit, vulgatum opoXoyijdai in ordinem verborum
receperunt. Hiickertus ad h. 1* aut opoXo yEioScti scribendum esse
censet aut 6fioXoyti6$G). Posterius, inquit, propterea
improbandum, quia addi debebat, si hoc Piato dedisset, <pavai
vel alius dicendi verbi infinitivus, vpoAoyetdSai autem non habet, quod
offendat, modo passivum esse teneas: concessum esse, immo commendationis
aliquid ex eo. habet, quod in sequentibus quoque præsentis infinitivus
opoA oysfa- et infra p* 20 1. A* «wpoXoyat imperfectum non aoristus legitur, Dedimus
opoA oyau5%at codicum auctoritate moti, nou quod præsens
tempus magis nobis placeat, quam aoristicum tempus, neque magnopere
curamus præsentis atque imperfecti usum in sequentibus, nam et
imperfecti et floristi infinitivus in huiasmodi enuntiatis frequentissimus
est. Neque admodum probamus illud conces- # sum esse, quod haud scio,
an cuiquam satis probaturus sit Riickertus, Alia de caussa in textu
posuisse opoAoyatdSai libnit, videlicet quia proxime ad PJatoaia manum
accedere videtur, atque viam aperit genuinam lectionem restituendi*
Etenim scripsisse Platonem arbitramur opoXoyatv nat tovto, quæ scriptura
quam fa- tovto. "En rolvvv, slnslv xov ZaxQ&xrj, dxoxgivca
oUym itltiu, Zvu fiaXXov xaxa/ice&ijg d |SovAof«a. si yuQ ipotftijv,
Ti 6i; ddsbtpbg avxb tovto oxsg %6nv, ioxi xivog a$iX<pog, ij ov; Oavai
slvai. Ovxovv aStlyov ij ddsAtpijg; ' OfioXoysiv. JTugdi Si/, cpdvai, xal
xbv”Egaxct slnslv. o "Egtog tgag ioxlv ovbsvog SOO ij xivog ; Tldw
[isv o vv ’i<Sxiv. Tovxo /ihv xolwv, slnslv xbv Zu xguxrj, rpvka^ov
nagd tiavztp fisg.v>]fitvog cile potuerit xai, ut fit,
incuria scribarum dupliciter posito in opoXoyeTtiSai mutari, e
verbo maiusculis litteris perscripto patebit, Scriptum nimirum olim
exstabat: OMOAOrEINKAI KAITOTTOy ex quo factum est OMOA OrElCQAlKAI
TO TTO, ei yap ipoiprjv, ti 8e; d8e\<po $ avtu tovto oitep
iZdtiv* Optativo modo coninucto cum ei particula iubetur boc loco Agatho
sibi cogitare ea, quæ revera fiunt, tanquam si fieri possint. Utuntur
autem hoc dicendi genere ii, qui interrogare aliquem aliquid cupiunt,
neque tamen interrogationem cautione adhibita nulla proferre audent. Nostrates
dicere solent: Denke dir einmal, ich fruge, quibus verbis
interrogationem ipsam annectunt. Hinc vides, ipsa interrogatione
posita facil4 lime abesse posse supplementum, quo in huiusmodi dicendi
genere opus esse interpretes passim annotare solent: ti av tpaitjS
; Ipsi autem interrogationi, h. e, non suspensæ ex aliis verbis,
apprime convenit interrogandi signnm post ti de; Riickertus edidit ti dk
adeXtpoS duabus de caussis, quas nullius momenti eise existimo:
quod, postquam de matre dictum sit ovxovv ?/ pi\trjp cjSavtGoS;' ad ea
commodius adiungi videatur interrogatio ti de a8e\(p6s ; quid porro
frater, quam ti de; d8e\g>oS, . . quid autem ? frater ., « qua
novi quid, non tertium exemplum proferri videatur, deinde, quod ea
distinctio esse videatur librorum omnium. Alterum nobis argumentum, quo
probemus ti 86; scripturam, hoc est, quod adeA(poS arcte cum
insequentibus verbis coniungendumest; nam adeA<po$ avto tovto oTtep £($tiv
nobis est: Das Wort a8t\(pu$ in seiner absolutesten Bedeutung. Hinc
ne comma quidem post adeXfpoS posuimus, quod in iis editionibus
comparere videmus, in quibus posito interrogandi signo, ti de; a
sequentibus verbis disiunctnm est. Restat, at de 8ad vocula dicamus, quæ
h. 1. et apud Bekkerum et apud Stallbaumium in di particulæ
locum substituta est. Aai non ponitur, nisi ubi maior animi
commotio indicanda est, ut admiratio, indignatio, ira ; vide annotat 191*
Merito igitur mireris, duumviros criticos eandem retinuisse in tam quieto
disputandi genere, quale hoc loco est manifestissimum, CODEX BODLEIANVS exhibet
aliique libri non otov ' roOovSe Se elice, itoregov 6 v Eg uq ixelvov, ov
$Onv 1’otog, exirtvfiel avrov, rj ov; Tlavv yt, (pavæ. Tlvtegov iyav avro, ov
iiudv/tei re xal iga, elrcc bu&vfiEL re xal iga, rj ovx lycov; Ovx
iyav, costo elx og ye, tpavai. Uxoitet S>), ebttlv tov Zaxgar>] t
avrl tov elxvrog, el dvayxq ovrag, ro liri&vfiovv ha&v(iecv ov ivSeeg
lOnv, rj perj eici^vuilv, iav iu ) iv~ deis r]. ifiol fiiv yag
&av/ia0 rug dumi, co Idya&av, B pauci ; non dubitavimus
igitur iu ordinem rerborum id recipere* Idem Riickertus
fecit. c pvXagov itotpd davrc 5 fi£ pvrjpiv oS otov. Ilæc
verba hodierni editores plane non distinguunt interpunctione,
iunguntqne Astius certe et Schlei-ermacherns sic : <pv\a5,ov itapd
0avT(fi nefivrjfiivoS tovto otov *c. itiriv. Sed in hac interpretatione
displicet nimis magno intervallo a tovto pronomine, quocum cohæret,
divulsum otov eo magis, quod, si a /iSfivTjfiero$ seiungendum est, sic
nude ac sine ulla vicina voce, quacum coniungatur, vix ullus
bonus scriptor collocaverit* Addidisset Plato, si ita verba
accepisset, idriv. Accedit, quod tovto h. 1. vix ad sequens
aliquid, immo ad præcedentem concessionem, Amorem alicuius umorem
esse, referendum est. Quibus de caussis veterem distinctionem verborum,
qua ante /.leyvipUvof comma ponebatur, revocavi. Est igitur sensus : hoc igitnr
apud animum serva ( sc. alicuius esse,) atque cuius sit, memento. Hanc Riickerti
ad h. 1. annotationem integram perscripsi, ut mclins possent, qui hoc
libello ntuntur, de ca iudicaro. Mihi non persuasit V. D.
Optime Platonis verba convertit summus Schleiermacherus :
Dieses nun, habe Socrates gesagt, lialte nocli bei dir fest
in Gedauken, wovou sie (er) Liebe ist. iit l$V fXEl OtVTOV.
Dc pronomine repetito vide annotat* 198* oJs ro' elxoS
y £ * Agatho finem Socraticæ institutionis atque stragem futnram rerum
suarum odoratus, nt haberet, quo posset rebus perditis salvus elu-»
bi, quæ non poterant non concedi, e verisimilitudine dnntaxat concedenda
censuit* Hinc ojS ro sixoS ys satis astute addit. Sequentibus
docemur, quam male ei hæc res cesserit. Nam aVrl tov eIhotoS,
Socrates inquit, videamus, eI avdyxrj ovtcjS x. r. A. Ceterum verba
dvx\ T ov sixoToS brevius quidem dicta sunt, neque tamen
obscurius. Sensus est: 2xoJt£i Si) av tI tov A iyeiv d>5
ro elxof ys, eI avdyxij ovtco S*. Convertenda verba sunt accentu orationis
in dxoitet verbo posito: Untersuche nun lieber, anstatt dass du sagst,
«wie es den An•chein hat,® ob nothwendiger \Vei&c es sich so
verhiilt* S av/Ltadrdjs 6oxei, cJ 'AyaZtov, wS dvdyxrj
tl* «6g dvdyxt] tlvca. <Jol dt noog; Kdftol, cpavai, doxel. Kcd
ag Xiysig. ciq’ ovv (iovXoit’ av tig fieyag av fityccg tlvca, ij
1<>%vq6s av la%VQog ; 'ASvvmov Ix ruv afioXoytjfiivcav. Ov yuQ xov
ivdtijg av th) xovtav o yt av. 'Alrj&tj Xiyug. EI yaQ xal
lG%VQog av PovXolto IcJyvQo g tlvca, cpavai t ov ZkoxQuzij, xal xa%vg av
za%vg, xal vyirjg av vyujs, S yaQ 3v zig tavza oItj&uij xal nuvxa tu
xocavta v Oii, Non sine ironia quadem, et quo gravius se
opponeret Agathoni in re apertissima gqS to eIxoS ys dicenti^ Socrates verbis
utitor SavpaQtGoS Soxei, goS avdyxtj x. X. A. Ceterum Stallbaumius
ad h. I, Ne quis, inquit, miretur, tanto intervallo ab juaoTcoS remotam,
alia huius ge* neris exempla notavimus Piat. Phned, 95. A. Bastius
Spec. Crit. 139. $av/iadT<oSi ooS verborum seiunctione a$eo
offensus est, ut de loci veritate dubitaret. Diximus de coS cum
aliquo adverbio coniuncti structura apnotat, 12., cuius structuræ originem qui
reputaverit apud se, is mirabitur magis adverbii cum ai? artissimam
conjunctionem, quæ epud Platonem veteresque scriptores Græcos sæpissime
reperitur. Unum exemplum ut laudem coS ab adverbio suo disiuncti, legitur
in Piat. Theæt. p, 157. D. Savpad Tt£( (paiyexai cos fynr Xdyov
. ix r&r oa poXoyrj /livar. Respicit Agatho ad verba ro
iiti Svpovv iitiSvpelv, 'ov IvdsiS idriVy ij fi?) iittSvyeiv, iav
p?) ivdelf y. Patet igitur, præsenti tempori dpoXoyovpivoov hio non
locum esse, quod vulgo edebatur.
eI yap xal idxvpos < 3 * fi ov \oit o . Socrates ad eum
iinem tendit, ut Erotem omni ornatu privet, quo eum, qui ante se
locuti essent, donaverint. Et cum iu superioribus esset judicatum, Amorem
alicuius rei appetitum esse, cardinem rei nunc in eo versari vides, ut,
neminem id appetere posse, quod possideat, atque vice versa non
possidere, si quis, appetat, quod appetat, probetur. In qua re ne
sophistico quodam artificio circumveniretur, Agathoque ad indoctiorum hominum
sermonem confugeret, qui cum alia male, tum etiam hoc sibi indulgeant, ut
dicant iycj vyiaLvoav fiovXopai xal vyiaivEiv, ipsum hoc dicendi
genus Socrates nunc adit, atque quid sibi velit, exponit. Singula
verba quod attinet, anuotftt Riickertus ad h, 1. rectissime: Protasin ponit
auctor, cui deinde parenthesin subiungit, qua rationem reddat eorum, quæ
in protasi dicta sunt, atque cur liceat ea ponere, ostendat.
In qua quum plura fuissent dicenda, ita ut etiam periodi complures
existerent, non potuit simpliciter reddere protasi apodosin, sed novam
instituit: aAA* Ztav tiS Xiyy } quam deinde sequitur apodosis, qua quid
tali ho- zovs ovras ta tolovtovs xai iyovxag ravta rovrov, C ancg $x
ov(Sl > tTCL&v^iuv. iv’ ovv (irj e^axart]d‘d (uv, rovrov tvtxa
Xtya. rovtovq yccQ, w 'Ayaftav, d Ivvodg, £%Uv fiiv exaOrov rovrmv Iv rai
naqovri, avctyxrj, a %ovtftv, lav re fiovXavtai tav re p 17, xai
rovrov ye 6 rj tcov rts av haftvfirjætsv ; aXX’ orav ng Xiyy, ori ’Eya
vyiuLvcov fiovXouat xai vyialvuv, xai aXov tav fio vXofiai xai xXo
vreiv, mini respondendam sit, demonstratur. Est autem inter
utramque protasin hoc discrimen, ut» in priore ponatnr aliquis hoc dicere
simpliciter atque sic, ut plane non quæratur, fiatue id rerera aut
fieri possit, necne, in posteriore autem, postquam demonstratum est,
fieri posse, res pro certa' et vere eveniente perhibeatur.
rovrovS yap, 0 0 'Aya$gjv, ei kvvoeiS. Hæc est vulgata lectio, quam
præter Riickertum omnes editores improbarunt. Pauci sed ii optimæ
notæ codices rovtoiS exhibent» Utrumque ferri potest atque commodissime
explicap, sed magis placet accnsativus casus, ei ivYOErS Ruckertus cum
nostratium formula comparat: verstehst du wohl? quæ formula cum Græca nihil
commune habet, quam verbi finiti usum absolutum, ei iv- YoeiS potius est:
si sapis, wenn du verstandig sein willst. .xa\ rovrov y e dij
itov r is av litiSv p.rj6eiev . Sic in omnibus editionibus
legitnr, neque quicquam verbis inest, quo offendaris. Sed quæritur,
an non facillima accentus mutatione scribendum sit: »al rovrov ye 6
r} nov us av ixi&vjLt?j(Seiev, quo xai eni9v[ia avriav
rovrov, Scriptura orationis accentus in ijttSvpijtieiev ponitur,
significantiusque indicatur, ne cogitari quidem posse, ut aliquis,
quod possideat, id possidere cupiat. Ceterum Stallbaumius annotat
ad hunc locum : Refertur rovrov ad prægressum exadrov rovrajv,
a ix.ov6tVy ita ut iu universam intclligendum sit o Rectius,
opinor, Mxetv suppletur, quo facto luculentior fit insania eorum, qui et
habent atque illud ipsum habere concupiscunt» iytA vyiaiveiv
(iov\opai jcal vyiaiveiv. Vulgo Tccci deest ante vyiaiveiv et ante
irXovreiv. Idem Ficinus in conversione non agnoscit: At ego, sanus
dum sum, volo equidem sanus esse, et dives dum sum, esse dives. In
ordinem verborum voculam recepit Stallbaumius Bodleiani codicis
aliorumque non paucorum librorum auctoritate motus. Frustra Riickertus ad
h, 1. : Profecto dubitare, inquit, aliquis possit, an Platonis manus xai
particulam addiderit. Kat enim ut aliquem sensum hoc loco habeat,
addendi vim habere Oportet. Iam quod additur, non potest esse
to vyiaiveiv et ro likovreiv, quis enim ferat dictum; Ego qui
sa- a i%a, £xoijisv av avta, ori Zv> to avdpmxe, n).ovD tov xtxTTjtuvos
'Ma vytuuv xcd l(S%vv (iovXu xal ilg rov ibici ra %qovov rubra
xexrij<f&cu ' insl Iv roJ ys VVV XttQOVTl, tltl (iouXu £LTB
flT], fjJStg. (SXOXEl OVV, OTUV tovto Xiytjg, ori Esn&v^ito
rixiv naQovrcov, ei ccXXo n Xiyus V toSe, ori BovXofiai ra vvv xaQovru
y.cd tig tov Zituzu xqovov TtccQtZvai. aXXo n ofioXoyoi av; X vptpavai
¥qnj rbv Aya&ava. Ebttlv 6tj tov 2koxQutt], nos sum, copio
etiam sanus esse? Immo hoc licet: Ego qui «ura sanus, etiam cupio
ut sim. Quod igitur additur, To (iovAt6$ai est. Iam quæritur,
liceatne sic post illam vocem, cui additur, xai particulam
collocare, Addita xai particula optime habet hoc loco, quo id agitur, ut
error eorum clarius appareat, qui huiusmodi dictione utantur.
aWo ri o/ioAoyol av; o ti cum vi hoc loco ponitur, cum in præcedentibus
iam eo usus sit scriptor Cxotcei ovv ei «AAo ti XfyetS rj
tovto. Non raro autem Græci r/ cum suis verbis omiserunt in
interrogationibus brevitatis studiosi atque nolentes, quæ facile ab
auditore suppleri possent, eadem disertis verbis commemorare. Sic
nostro loco expletior oratio uudiret: «rAAo ti ?} tovto d/*oA oyoi av ;
Factum deinde est usu loquendi, ut etiam in eiusmodi interrogationibus
aAAo ti ponerent Græci, in quibus nihil cogitari potest, quod cum
?] supplendo suppleretur* *w4AAo ti igitur, recte annotante Matthiæo
Gramm. ampl. 487. 9. 914, interrogativæ
particulæ vices obtinuit, ut cum vi ex* pvimeretur, rem nou aliter
se habere, atque in interrogatione expressa sit. cfr. Piat.
Hipparch. 226. E* <rAAo ti ovv oiyi <piXoxep8iiS <pi\ov6i
to xipdoS; Piat. Charmid. p, 167. B. aAAo ti ovv s tavta Tavra av
elrj fiia TiS iitldTlj/irf ; Vide præterea Hensdium Specim. Crit. in
Piat. 59«, Stallbaumium ad Euthyphr, 104, Paullo infra 200. E. aAAo ti S&etv 6 "Epcof
Itp&TQV p\v TlVCJVf httlTCL TOV tgdv, G)v av iv8nct rtapij avtw
; ovxovv tovto y * &6x\v ixeivov ipav. Vulgo post
ovxovv 6 1 / particula additur, quæ cum iu plerisque codicibus non
reperiatur, e textu semota est a EeLkero, Astio, Stallbaumio.
Btickertus, ne parum verecundus videretur librorum auctoritatis,
uncis 8 7f includendum curavit, quod nisi codicum auctoritas obstaret, in
ordinem verborum recepturus fuisset, u o viteo itoijiov
avTtjj i6tiv ov8h Sanissi mam horum verborum distinctionem deleto
post Zxett posito poat &6tiv commate Kiickertus corrupit. Negat autem
V. D., to iis tov hteita xpovov tu vvv Ttapovra esse posse
tovto pronominis defiuitionem accuratiorem, quod ipav ixeivov
non Ovxovv tovto y’ l6rlv ixelvov Igdv, o ovito eroipov avrei Itiriv
ovde S%u y ro elg rov Situra %gbvov ravra tlvai cwtc 5 Oco^opsva r a vvv
itagovra; Tlaw ye, cpa- E vai .Kal ovrog aga xal aklog itdg 6
hu&v[uov rov pr] iroipov liudvfjLSL xal rov [irj itagovrog, xcd o
/u?) Syei xal o [it] Sdriv avzog xal ov tvderjg i<5n y roiavz
arra iti tlv cov 7] hnftvpta rs xal 6 Sgcog Itiri. Tlaw y, elituv. *Iftt
di]\ tpavat rov 2koxgazr] y dvopoAoyrjtiarespondeat, tat elvai, sed r»
fiov \s 6$ a i elvai ravra avrc o 6co%6fUva. Fugit autem Riickertum e verbis præcedentibus
fiovXopai ra vvv itapovra xal cis rov Mneita xpovov xapcivai nostri
loci verba petita esse ita, ut, quoniam proxime præcedat fiovXopat
verbum, id ipsum e præcedentibus facillime supplendum omitteretur.
Conversio verborum hæc est: Also bedeutet dies eben, namlich ( vide
annot. 59.) (dass auch fiir die Zukunft der gegenwartige Besitz
crhaltcn werde, das bcgehren, vas cincm nicht zu Gebote steht und
er nicht liat. Ceterum ut apud nostrates, ita apud Græcos pronomen
relativum et subiectum est et oblectum enuntiatiouis, cuius rei
inde petitur excusatio, quod sive accusativum sive nominativum posueris,
forma pronominis eadem manet. xal ovtoS dpa xal aAX.oS it a S o* i
7Ci$ v /x at v rov p t} kzoipov IkiSv pcl x. T. A. Ne loquacitatis
Socratem nccoses, qui commemoratis rov pr) kzoipov verbis
insequentes definitiones reticere debuisset: hoc agit vir
providentissimus, ut ancoras penitus præcideret, quibus peritura
Agathonis navis teneri atque servari possit., Sy, (parat tor Sco*
xparrf. Utitur nunc Socrates ad refutandam Agathonis sententiam hac
argumentatione: Quæ cupimus, inquit, ea nondum possidemus. Amorem autem
cum dixeris pulcritudinis cupiditate teneri, necesse est, eam ille
non habeat. Alioquiu enim non cuperet. Quum autem pulcrum atque bonum
idem sit, caret Amor etiam bono. Stallb» av opoXoyijdoops^a
ra clprj pev a h. e. repetamus, quæ hucusque dicta sunt ita,
ut eodem modo, atque hoc factum est paullo supra, de iis inter nos
conveniat. Haud raro Græci scriptores brevitatis studio verba ita
commutant, ut pro verbo linito cum aliquo adverbio vel adiectivo
coniungendo verbum ponant eiusdem atque adverbium radicis. Sic
paullo infra 202. A. legitur prj roivvv avdytca^e, o pi) xaXov
idtiv, alCxpdv £tvai x. r. A., ad quem locum vide annotat.
dXXo n l6nv 6 *EpfoS. De trAAo ri significata atque de jj
particula omissa vide annotat, 238. iit e ira rovratr* His verbis
accuratior continetur definifu &a ru dQtjjikia. iikko n ItStiv 6 'Epos
xqotov (ihv SOI TLvdv, Ibuira tovtuv, av av SvStia rtaQy avta; Neu,
tpavui. ’Enl Si] tovtoig dvafivrjG&Tjri, Tivav tcpyO&a iv tiS
koya tlvcu rbv ’ 'Egma . d Se fiovkti, iyd Ge avuiivijGa. oinai yaQ
<Se ovrwaL itag dntZv, ou roig &eolg xatsGxBvuG&r] ra
XQuyfiata Si "EQana xakdv’ mlo%Qav yotQ ovx Biy 'Epcog • ov% ovtaxsi
mog Hkeytsf Ehtov yuQ, cpavai rov 'AyaQavcu Kut limixdg ys kiysig, d izaiQB, qtuvai
tbv ZaxQazr]. xal tl tovto ovxag cikko w 6 "Eq os xalkovg av
tiij tio eornm, qnorom Amor amor i, desiderium est. Sensos est :
Erstlich ist Eros Liebe eu etwas (vide 200. A.) uud das ist zweitens das, vroran
es ihm gebricht. Ceteram ne mireris, cum ia superioribus Socrates
simplici verbo semper usos esset idtiv in eiusdem sententiæ efformatjone,
cur nunc compositum 7tapy exhibeat: itapeivai hoc loco non
attributum describit, sed aliquam Erotis conditionem internam, sine
qua ille ne cogitari quidem possit: ein Mangel, der ei ne fiedingung ist seines
Wesens, ei dfc povXei* Duplici modo consilii mutatio apud
Platonem indicatur, aut enim pix AAok di ponitur, de quo supra diximus annotat,
p* 15., aut ei Sl fiovXei. Multum interest autem, utrum hac an illa
dicendi forma utaris» MixXXov 6i poni solet, abi res e loquentis
iudicio apta est, qui vel ipse se corrigit, vel alium, nt se
corrigat aut aliquid mutet, adhortatur. El dfc fiovAu autem non nisi ita
usurpatum reperies, nt loquens suum iudicium ab re prorsus
secludat, omnem alius voluntati liberrimæ subiiciat» Sic
nostro loco Socrates, quicquid Agathoni placuerit» id se facturum
profitetur. Contra 173* r\6av roivvv rota de* paXXov di apxtjS vfiiv itEipa.6op.ai
StTfyTjdad^at. Apollodorus mutato consilic rectius se acturum censet, si
ab initio rem narrare studeat. aidxp^y y&P ovx elrj
v EpajS, Dixerat Agatho p, 197B. oSev 6t) xal xaredxevddSrf tgov $egjv x
a 7tpdyjiata ”EpGQ~ roS lyyevofikvov 6rjA.ov ori xaAXovS. aldXEt
yap ovx htedriv "EpcoS. Hæc Socrates cum minus accurate repeteret,
verba addidit ovteodi TtcoS, Ceterum scriptum exspectaveris:
aldxp&v yap ovx eivai "Epcora* Optativo posito scriptor aliquid
indicare voluisse videtur, quod ad^ missa accusativi cum infinitivo
coni aucti struetnxa prorsus periret atque evanesceret. Hac nimirum
structura verborum nihil indicat scriptor, quam sententiam eins, qui priori
tempore locutus sit, nunc referri* Optativo contra, qui præcedenti
accusativo cum iufinitivo conjuncto annectitur, etiam verba il- ?gag, ai(S%ovg
d’ ov; 'Slf/Myti. Ovxovv ofioluyijTca,
ov tvdcijs t<5u xal Ifca, rovtov Iguv; Nal, ihtilv. 1 'EvSsrjg &Q* xal ovx %%u 6
'Egcog B xaXXog. ’Avdyxr}, epuvui. Ti 8 b; to tvStlg xdXkov e xal
(iijCufiy xsxTtjfdvov xaXXog aget XiyEig 6v xaXov tlvai ;Ov Sijra. "Eu
ovv onoXoyd g "Egatcc xaXov Eivca, d reditu ovrag Kal rbv ’Aya&ava dittZv, KevSvvevco, to
ZXbxQareg, ovdhv sidi T t r ~T7~ \ s . . T f T vai ov tore
euzov. n.ca prjy ’Ayuftov. alXa tiptxQov lius referri
significat, ant si hæc non repetantur revera, tanquam talia, qualibus
ille usus esset, referri. Ubi autem ipsa verba laudantur, aut
tanquam ipsa, consentaneum esse videtnr eum, qui ita loquatur,
illis verbis malus, quam aliis, pondus tribuere* Jam si reputamus,
Socratem id agere, ut ostendatur, Erotem polcro bonoque prorsus carere,
eam potissimum Agathonis sententiam ab eo tangi consentaneum
est, qnæ huic consilio maxime officeret: aldxp &Y Y<*P ovx
^7t£6riv M EpcoS. Verba convertenda sunt: Denn ich meine, dass du
ohngefahr folgender JMaassen sprachst : dass die Angelegenheiten der
Gotter dnrch den Eros znm Schonen vollkomxnen in Ordnung gebracht worden
waren, denn des Ilasslichen wiire kein Eros. Eadem prorsus verborum
structura apud Xenophontem repentur Hell. III. 2, 23. dxoxpivafjiivcov 6e tc3 v
* HMdajy, ori ov 7tovj<Seiar xotvra • iittXrjtS aS y a. p i
xoi&v r a S tiqXeiS* <ppovpav iqnjvav ol upopoi. Dixerunt autem,
ut videtur, Elidenses: imXrjidaS yap Uxopev yt umg, <puvcu,
o thd • rayccfta ov udi C x aS 7Co\eiS. Adde Hell. VT*.
5. 36. o 6e itXndroS ijv XoyoT, cJ? xara xovS upxovS fiorjSriv
dioi. ov ydp ddixj/tidvTGyv 6(pd>y ijttdparevotey ol 'Apxadss
xal ol ptr * avrcjy xoiS AaxeSaipoyiotS • Præter hos Jocos alios
nonnullos Riickertns laudavit anmotat. ad h. 1., quam vide. ov
ivSeijs idri xal pi) Non opus est, ut accusativum pronominis relativi
repetas e prægresso ov genitivo; verba enim xal p?j ixei posita
sunt usu Græcorum liaud infrequenti pro wSre p?j Ixziv; p?} IjttV autem
absolute positum est, atque nihil nisi meram verbi ZxttY notionem
negat xal prjy xaXco $ ye el7teS. Annotat Riickertus ad b. ]*: Et
tamen pulcre quidem dixisti. Laudaverant omnes convivæ Agathouem, ut qui
pulcre et præclare dixisset, nec minorem, ut videtur, ipse de se habuerat
opinionem. Quare quum postremo eo sit deductus, ut nihil se scire
confiteatur eorum, quæ tum dixerit, hæc subiicit Socrates; quibus
quanta sit- ironia, qua et ipsius Ag?thooi« fa16 f y.uMi
Soy.EL aoi ilvai; 'E/ioiyt. EI ccqci 6 "Eq ® g rcSv xaJhov IvdsrjS
^OTl, tu di ayn&cc xaXu, xav tuv riyuftuv ivdltjS sttj. Eyd, (pctvca,
oJ EdxQOlig, 6oi ova av Svvcdfirjv uvrdiynv, ais.’ ovtwg ^trra, dg
Gv tiyug. Ov fiiv ovv ty dhftilu, qjavai, d tpUov/iEvs ’Ayaft av,
dvvaGat. civuliyHV Inii Ecoxqutu yc oudiv %ttkiit6v. stus et
amlitornm vani opplansos perstringantur, etsi nemo non debet sentire,
tamen locum plane non intellectum video a Schleiermacliero, qui
verterit : Gur recht m a g s t du daran wohlhaben. Tmrao vertendam
: Und da hast ia doch tchoo gesprochen. Socrates acerrimus haud
raro eorum cavillator, qui fasta maguiloquentiaque vanitatem suam
obtegere studebant, mitem iis statim sesc ostendere solebat, qui
errores suos confiterentur. Quod cum præter exspectationem subito fecisset
Agatho, homo alioqnin pollens ingenio, xai fxt}v xa\wS ye elzeS verba
Socrates ita exhibuisse consentaneam est, ut id remissa omni ironia
atque cavillatione fecerit» Rectissime igitur Scbleiermacherus verba
cepit, ad quem Riickertus recurret, quando desierit nat fitjv et tamen
interpretari. Vide annotat, 6» rdya$d ov xat x aXd x. r. A. Habes
syllogismum per inversionem, quo qui utantur, id agunt, ut alterum
membrum enuntiationis, quod priori loco positum atque in
conclusione repetitum est, præ ceteris verbis extollatur vique augeatur.
Ilem quod attinet, concessa pulcri bonique æqualitate Agatho gravissimam
stragem suæ orationi ipse intulit, eiTecitqne, ut ne bonus
quidem Eros esse diceretur. Xam mireris vel inertiam Agathouis, qui
noluerit, quod argumentis non confirmatum sit, id itnpuguare, vel
Socratis negligentiam, qua non argumentis probarit, quod ab Agathone
impugnari posset facillime: bonum idem esse atque pulcrum» Sed
monendum est, Græcos boni pulcrique notionem ita animo conceptam
habuisse, ut alteram ab altero seiuuetum non cogitarent. Quod pulcrum,
iisdem et bonum fuit, neque bonum iudicatum est ab iis, quod nou et
pulcritudine gauderet; Ilinc Socrati uon metuendum erat, ne forte Agatho
negaret, bonum idem esse atque puierum, adeoque argumentis sententiam
confirmare supersedere poterat, ut si addidisset, nimia sedulitate
id factum auditores existimaturi fuissent. i y co do i ovy<
dv 8 v • vaiyLi}v dvxiXkyziv, Utrumque et non pulcrum et non bonum
Erotem esse, Agatho concessit sed diverso modo. Non pulcrum, sincere et
candide, non bonum, adhibitis sophistarum artificiis, ut non rem ita esse
concederet, sed suam disputandi imbecillitatem confiteretur. Igitur
accentus orationis in vocalis €yoo et doi ponendus est, quns *cri~
I Kal fl£ n&v ye tfdrj hx<Sa> • tov 6s Xbyov rov xtfA
D tov "Eqcjtos, ov jcot’ jjxovect yvvcaxbg Mavttvtxrjg zhotlfiag, ?}
tccvtu te <Socpr) i] v y.al aU.a aro Xla, v.al ’J%qvaloig note
dvaafUvotg arpo rov Xoifiov Stxa foj ptor, quo validius præ
ceteris verbis eminerent, ipso enuotiati initio collocavit» Sensus
est: Mea imbecillitate, non falsitate sententiæ meæ factum est,
ut ego a te, homine peritissimo disputandi vincerer. Verborum
conversio hæc est: Ego, (homo imbecillis), tibi, (peritissimo disputandi)
(etiamsi vellero,) contradicere non possem, sed (vincerer, st
contradicerem, igitur) res se habeat, ut tute dicis. Ad verba ovx ar
bwaipjjV supplendam est, ut in conversione indicavimus, ei xal
fiovXoifitjri soletque haud raro in enuntiatis conditionalibus
alterum enuntiati membrum omitti; exemplum huius omissionis si quæris,
vide annotat, p, 201. Pro aXXa particula aliam exspectaveris, quæ
non oppositioni, sed conclusioni indicandæ inserviat. Ni fallor,
brevitate quadam dicendi Agatho usus edt, quam commotiori eius animo
apprime convenire arbitror. In loci conversione indicavimus, quomodo verba
expleri possint atque a\Xa præpositionis usus excusari. ov ovv tp aXtj$
eip h. e., Stallbaumius inquit, imo vero cobtra veritatem non
potes disputare: nam con tra Socratem tibi facile est. Ov f.ibr ovv voculis Socrates ita
utitur, ut indicet, recte quidem Agathonem negasse, sed non in re
negationem adhibuisse, quæ revera necanda esset. Exprimunt igitur ov fikv
ovv voculæ lenem correctionem h. e. rectiorem interpretationem prægressæ
sententiæ, quæ aliquid veri contineat, sed cum veritate non prorsus
conveniat. Das heisst also, lieberAgatho, du Jcannst der Wahrheit
nichtentgegen sprechen, deun dera Socrates ist es keine
Schwierigkeit* xai p£vyei/8y£d~ ($<o. Respicit Socrates ad
199. B. Uri xoivvv n apeS fioi ’Aya$&iva dpi?cp *
artet £p£~ 6$ai X. r. A. > ut verba nostra significent: Ac te
quidem, quem pauca quædam interroga rp me velle supra
indicavi, nunc mittam.,o rror* rjxovdaywaixo S MctvtivixijS. Vulgo pavttxr/S
legitur; illud pauci sed optimæ nolæ codices commendant. Vulgatæ scripturæ
originem solertissime indagatus est Stallbaumius: Vocatur, inquit,
Diotima Mavtixi } ut infra 211. D., quum proprie deberet Mavtivif
* 16 avu(ioXr)V Inolrfii rrjg votiov, rj drj xcd Ifie r a tgat
<x« Ididafcev, ov ovv Ixtivtj PXtye Xoyov, nugaOoaude factum est opinor, ut
grammatici scriberent / lavxixijS. At enim solent nomina possessiva
liaud raro occupare locum nominum gentilium, de quo loquendi genere vide
Davis* ad Max. Tyr. \ p, 588* et Fischerum ad Welleri Gramm. Non recte
autem addit V. D. : Neque eatis ad rem accommodatum est, quod vu/go lege
batur, f.tctvziH7}. Quæ enim Viotirna de amore disputasse narratur, ea non
vaticinandi arti debuit y sed ingenii sui præstantiæ ac virtutis. Eodem
enim iure cogitare possis pavxiKt) positum eæe, quo scriptum
legitur paulio infra dvaftoXrjv inolyde tijS vodov, neque
necessariam est, ut, cum dicatur orationis auctor fuisse mulier fatidica,
vaticinandi arte orationem compositam censeas. Porro mulieri eique
peregrinæ datam esse orationem hanc, ut convivæ rideantur, qui, quum divinioris
amoris vim et naturam plane non caperent, tamen in dei laudibus
celebrandis mirifice cxsultareut, Stallbaumio non credimus. Quem
enim pudeat a femina meliora doceri, cuius sapientia præclaro facinore, h. e.
dvaftoXy TtjS vodov probata sit, et quam ipsius Socratis,
sapieutissimi hominis, magistram fuisse, huius loci verba testantur. Num
Periclem autipsum Socratem puduit Aspasiæ Milesiæ præceptis edoceri
? Addit Stallbaumius: Cur Diotimæ potissimum has parte* Plato tribuerit,
neque Aspasiæ aut alii chidam nobili feminæ illius ætatis, id quidem
exquiri nullo modo potest propterea, qnod a scriptoribus æqualibus
aut snpparis ætatis de ea nihil memoriæ traditum est. Quæ autem seriores
scriptores de eadem narrant, ea maximam partem ex hoc ipso loco hausta,
aut temere conficta-esse, exploratum habemos. Quæ quum ita sint, hoc
uuum tenendum putamus, quod, ex hac oratione discimus, fuisse
eam mulierem prudentia et vaticinandi arte nobilem, quæ quum
diutias Athenis esset aliquando commorata, magnam nacta esset sapientiæ
famam. Diximus de Diotima Mantineensi in Comment. de Symp. Platonis,
ubi, curStallbaumii iudicio non adstipulemur, indicatum reperies.
xal 'AStjv aioiS 7torh $vdap£voiS repo rov X.o tr pL o v . Pestis
Atticam terram invasit Peloponnesiaci belli anno secundo h. e. a» 450.
Impetum in eandem fecisse etiam a, 440» ex hoc loco colligi possit;
cfr» Thucydidis L» II. c. 47* p* 214. ed. Haæk. xod ovtoov avtcjv
(sc. tcov Aaxedcujuovlcor) ov noXXds 7 Cgj rjpepaS iv xy *Axxttc\}
ij vodoS Ttpcoxov ypBfCtxo yevkd^at toiS *A$rjvaioi$ Xey o/t ev ov xa\
icpotE pov it oWaxo 6'E iyxotra.d x f/il* a i xal 7tspl Aijpvov nai
iv dXXoiS Pro $v dajiivoiS H. Stephanus scribendum coniecit Svdapevy,
videlicet ut esset, quo explicetur ratio et modus xrjS avaftoArjS.
Frustra, Suspicari licet, quo l wa vpXv dtfXfttlv l x tav dfioKoyrjfihov
Ifioi xctl 'Ayaftcovt, avtog l%* ificcvtov, oncog av dvvofiat.
d'ec modo retere* pestem abigi potaisse crediderint, mutare verba eo
minus licet, quo certius est, .Platonem ipsum xijs avafioArjS modum
indicare noluisse. ov ovv ixeivrj £\eyev . Redorditur
abruptum sermonis filnm ita, ut, quæ illustrationis caussa addidit,
ca nunc paucis comprehendat illata particula ovv. Nam omitti
poterant hæc: ov ovv ixeivjf £A eye Aoyov. Sta11b. avxoS ix *
ijiavx ov. Vulgo legitur avxoS an* ipavxov ; illud Bastii coniectura est,
quam præter Riickertum editores omnes iu textum receperunt.
Riickertus autem avxoS an* ipavxov ita explicat, ut nolle Socratem
contendat reliqua ex alio elicero per colloquium, sed quæ audierit, ex se
ipso proferre ano jAVTjfiTjS. Sed aligd est an* ipavxov, aliod avroS an*
ipavrov t atque illis verbis concedimus sensum, quemRuckertus ait, inesse
posse, verbis contra avxoS <x7t* ipavxov nihil aliud exprimitur, atque
mea sponte, AvtoS in* ipavxov legitur io Piat. Alcib. I. p 114. A.
el p\v fiovÆi, ipoox&v pe, Ssnep iyco 6 e, ei 61 xal avxoS ini
6avtov, \6ycj 8ie&e A£e, quo loco ex oppositis colligitur, avxoS
ini (jctvxov esse: disputatione remissa, continua oratione aliquid
proferre. Probatur hæc verborum significatio etiam Piat, Soph, 217.
C. itoxepov elcoSaS fjSiov avroS ini davxov paxpti A oytp dteSttvai Æyajv
topro, o av iv8ei%a6$al xcp ftovAjjSpS, rj 6t* ipcjx?f(jeaov,
x. r. A. Igitur hoc loco cum ceteris editoribus avxoS in* ipavxov
in ordinem verborum posuimus. Schleiermæberns verba convertit: vou
dem ausgehend, woriiber ich mit Agathon iiberein gekommen bin,
sonst aber ganz fiir mich allein, s o gut ich eben kanu. Sensas es* potias:
N&chdem ich mit Agathon iibereingekommen bin, werde ich
versnchen, Diotimas Rede in einer zusamrænhangeuden Darstellung euch
iviederzugeben. Verba autem ona>S av Svvcduai excusantis sunt
orationem minus elegantem atque incultiorem; quæ verba, quoniam Socratis
dictio bona est et recta, in eorum orationes convehuntur, qnæ nimia cura
elaboratæ sunt atque inutili ornatu condecoratæ. &snep dv
dirjyrjd co . cfr. 195. A. ovrco 6rj z6v"EpGoxa xal ijpds
dixaiov inaivedai npdoxov avxov, olds idxiv, innixa xaS doOeiS.
Eiepa xotavta iÆyov. n ExepoS vocis significatio primaria est:
alter: respicit igitur ad alterum, qui alteri vel similis est vel
dissimilis. Hinc iit, nt ixepoS diversum denotet, cuius notionis
exemplum est Sp mp. 186. B. Zxepov xe xal pcvopoiov i6xiv . Nostro
contra loco, ubi similitudinem inter alteram et alterum exstare
comparatio instituta docuit, ixepoS verbum fere idem siguificat.
Recte Stallbaumius verba con- 6>), m 'Ayct&av, agntg Gv
8iryyi)&», 8uX%t tv ainbv jB ngatov, xlg iGuv 6 "Egeo g xal nolo
g ng, Inura xa igycc ccvtov. Soxst ovv fioi gnGxov tivai ovrca ditXSftlv,
as xtox' kfie rj £,tw) avaxgivovGa Snju. GytSbv yag xi xal lya ngog
avrfjv triga toutvta D.tyov, olccntg vvv ngos (fit ’Ayd9av, as &>1
w *Egas ptyas &toS, ili) 8t zav xaXav. koyoig, olgntg
iya rovtov, vertit : itidem talia. cfV. Gorg. 482. A, vo/iige
toiwv xa l nap* ifiov xPV y0( * £xepa rotavta dxoveiv % Adde
Protag. 3^6. A. Interdum comparatione admissa nnlla exepoS novæ rei accessionem
denotat, at in Alcib, II. p, 138. C. tcepot rtpoS xoiS vnapxovdi
xaxijpd ro, h. e„ nova mala præsentibus addidit precando. Ibid. 149.
evprjdEiS de xal nap 9 t Opijp<p &c£pa itapanXijdioc xovxoiS
elpr/pfra, p£yaS SeoS, Sydenharaius dyctSoS $£of scribendum
esso censuit. Nisi fallor, minus est «pitheton, quo omnia
continentur,. quæ ab Agathone Eroti attribuuntur, quam 5eoV substantivum
urgendum, Quamquam enim in proximis de epithetorum veritate agitur, tamen
de iisdem iam disputatum est in superioribus, Nunc retractantur eadem, ut
facilius ad sententiam eam aditus pateat, qua deum esse Erotem
Diotima negat. Insequentia verba rectissime Stallbaumius interpretatus
est: KaXcjv, inquit, pendet ex "Epeo? t quod etiam hio positum
est, ut Ip6. D. Adde præterea 204. D. l<$n /ily ydp 6tj Toiovroi
nal ovtcoS yeyorwi q "Epca*, $dxt 8k xooy rjXtyyt di)
fit Tourotg rotg ag ovxt xaXog tii ) xatci xaXcSy. cfr.
annot. 209. Verba convertenda sunt: Dass Eros ein prosser
Gott, und dass er die Liebe des Schdnen sei. ovx ev deis .
Rii ckertus ad hæc verba h. e. inquit; bona verba, quæso. Dubito, nuru
recte. Bona verba apprime respondet nostratium : Nur gemacli, nicht
za liitzig, iisque verbis utuntur, qui iratos, minitautes, iuiuste
accusantes illudunt. Sic Davns in Andr. Ter. Act. I. Sc, II, v. 33. cum
herus dixisset; ubivis facilius passus sim, quam in hac re, me
deludier, Bona verba, quæso, respondit. Cui herus rursum; Inrides, inquit, nil
me fallis. EvqxtjpElv verbo respondet Latinorum favere linguis, utrumque autem
dicitur, ut sibi caveat aliquis, no mali ominis verba pronuntiet. Sic in
Piat, de rep. I. 329. C. f cum aliquis Sophoclem ætate provectiorem
iuterrogasset Ixt oloS X * el yvyaixl dvyyiyvedSat, respondisse ille
fertur; LvcpijpEt, qj avSpGD1 te. Adde Alcib, II. 143. C. *A\x. Evipiput
npoS JioS, gj 2o oxpocfEf,, JS, ot; xoi roV A iyovxa, gJ UXxifipadtf, goS
ovx dv iS&ots: dot xavxa TtEnpd.XSaij Exxprjpeiv det de
xeXeveiv, d\Kd pdXX ov noXv ei xts tei ' . ETMnOEION.
24 ? tov 1/J.ov koyov ovxs dyu^og. xul iyui, /7ws ktytig,
k'(fr]v, a z/tortfta ; cda%Qo g uga 6 ’Ega g loxl xcd xaxog; Kal i/, Ovx
tvtpTjyyOtis ; £<PV' V olet, <" xi av fijj xakbv y, avuyxatov
avxo uvul alaygov, Md- £oi h&ca ye. *// xal dv yy <Soq>ov
ctyaDig ; y ovx yO&yOai, on latt n yuxu.lv <Soq>tæ xul
aua&lag; Ti xovxo ; To 6 q9cc do|«£av
xal civiv tov I^hv loyov Sovvai ovx oi<J&’, irpy, on ovx e hititix
aGftui ivavxla Xiyoi' iitel (67) ov' toj doi Soxei (jtpoSpa
8 e iv 6 v elvai r 6 7t p a y fM)C f &ST 9 OUfifi f>7fTEOV
tlvai ovzcdS elxij x.x.X. 7 / xal av fxrj docpov df.ia3
Astios ij, qucd vulso legitur, servandom duxit, ut quod ad præcedens
tj ^ *• 1,0 tn fortasse censes, referendum sit. Frustra.
Illic male vulgo 7 £ exhibetur, uostro contra loco 7 plena
interrogatio est: Num etiam censeas . vide annot. Ceterum frustra huno locum
vitiosum censuerunt viri docti. Stephanus ori post 1 / inferciendum
censuit, Wolfium ossentientem habuit. Stallbaumio e superioribus zi
repetendum videtur. Nos deleto post do(pov commate pleniorem
orationem audire arbitramur: 7) xat av otoio ’/«/ docpov
apaSis ; vide quæ dicta sunt 10. Probari autem vides, quæ illic de
r/ et 7 / dillercntia disputavimus; num 7 / 0 U 1 cum veritatis
specie profertur, quam reddere latine possis fortasse. Ea veritatis species, ut
mutata particula remaneret, ad verbum post 7 supplendum dv additum est.
xal dv£v tov ix etv ^oyov Sovvai. Stallb. HCCf deleto, quod ab
inepto grammatico additura censet, sententiam verborum ait haac esse:
llccte indicare ita ut iudiciitui non possis reddere rationem,
nonne putas esse neque scientiam neque inscientiam? Cum eo
Sclileierm. consentit verba convertens: Weun mau richtig vorstellt,
ohue iedoch Ilechenschaft davon gelren zu lednnen. Stallb. addit præterea
si xal verum esset, reliqua haud dubie sic se habereut : xai 0*'X
£xeiv Xoyov Sovvai. Multo deterius Huchertus in explicandis his verbis
versatus est : AoB,a2,eiy u/jSa xal dvev tov %x £iv yov Sovvai h.
c. : vel ita, ut non possit, aucli ohne Reclienschaft gebeu zu kounen.
Qu« in sententia quum bene habeat part. xai, nolim eam deleri, quæ
Stallbaumii coniecturafuit. Num fieri posse censes, ut recte opinetur
aliquis ita, ut rationem reddere possit? Non credo equidem. Quid igitur
sibi vult vel ita, ut non possit rationem reddere? Aov,a apprime respondet
Latinorum opinioni, 8o&a?,eiv igitur opinari est. Diilert autem
opinio a iudicioita x ut hoc cum ratioue iudicii couiuuctum sit. Qui
opinionem habet, nationem reddere uon potest. $6uv ctioyov yctQ
nguyiui nas «v eYij ; ovtt auccxHu' t o yaQ tov ovxos x vy%uvov nas
«v &1 ccfta&lu; taxe 6i 6y nov xolovxov fj uq&i) 56|a,
fiexa^v (pQovrjGtas y.cu duu^dlug. ’A?.7]&fj, xyv 6 ’ eya, Jitytig. B
Mtj xoLvw dvdyxage, o fiij xaXov laxiv, alaygov eheu, False et
recte opinari aliquis potest, ut iudicare eum crederes, si haberet
sententiæ suao rationem. Fieri potest autem interdum, ut aliquis, qui
rationem reddere non possit, tamen interrogatus rationem reddat
forte fortuna repertam, non mente atque iutelligentia quæsitam. Iam
agnosce Platouis voluntatem, quæ clarior fit suppleto ad roy
infioitivo \6yov 6ovvai." Sensusest: D i e ( zu f a 1 1 i g) ri
chtigeMeinung and d i e ( z ufcillige) Angabe des Grandes, ohne eigentlich
einen Grund augebeu zu konnen, das weisst du doch, sagte sie,
dassman diese weder wahrhafte Wissenschaft, nochganzliche hn
wissenheit nenn en kaun. d\oyov ydp ^pctypct, h, e.
Denuein Gegenstand, derwirklich ohne Hechenschaft ist, (wenn gleich
dieselbe aus Zufall einmal gegebeu wird), wie kdnnte der Wissenschaft
sein? Nam qui recte opinatur aliquid, rationem interdum reddere
postest, sed quæ aliis sufficiat, 1 non sibi, ntpote quam mente atque
jntelligentia non teneat. ro yap tov ovroi xvy Xdvov, To ov SIGNIFICAT
id, quod revera est} id quoniam opponitur ei,, quod esse videatur
tantummodo, revera noo sit, factum est, ut ro ov absolutam veritatem denotet.
Recte igitur Stallbaumius ad h. ]. ro ov idem esse monet, atqne ro'
aXijSte, atque ne quis de ideis dictam accipiat, caveri iubet. To
tov bvroS r vyxctvov autem non tam eum animi habitam describit,
qui veri compos fiat, quam eius, cui forte fortuua accidat, ut veri
sit compos» £drt 61 8r} irov toiovtov, Convertit
Schleiermacherus : Also ist offenhar» Astius exhibet: Est igitur
nimirum. Riickcrtus, qui de addendo post ToiovTov o v participio cogitat : immo
est, qu.um talis sit, vera opinio inter scientiam et inscitiam. aJ£ particula neque conclusioni
indicandæ inservit, neque est 6)j itov immo. Nescio, cur noluerint
interpretes verba convertere: Es ist aber doch offeubar wohl cet.,
quæ verba ita dicta sunt, ut præcedenti ovts - i<$Tiv, ovte $6riv cum vi quadam opponantur. Ac
ne forte, quod Riickerto acc disse video, t i ante toiovtov additum
desideres-, toiovtov nude positum accuratissime alicuius rei notionem
describit, ut prorsus tale aliqnid esse dicatur, quale insequentibus verbis
esse significatur» Ti addito pronomine indefinito vis ilia
minuitur, neque prorsas talo aliquid esse indicatur, quæt (njSs o (irj aya&ov, xaxov'
ixtidi] avros ujiokoyug (irj (itjdiv tl liakXov oYov dsiv rivai,
aXXa n fiera^v, itprj iya, ofioXoyuTal ye ttaQa le sit aliud,
sed ita comparatum, ut fere tale esse æstimetur, cfr* Piat, de rep.
I. S40. E, xoiovxov ovv drj 601 xai iph VTCuXafte vvv ye
drtoxpivcttiSai, quo loco falsum foret atque Thrasymachi sententiæ
contrarium roiovro»' n. Adde ib. IX. 590. E. Jrj\oi de ye, rjv o iyoo, xai 6
vopos, oxi xoiovxov fiovÆxai, tcu 6 i xoiS iv x y noA ei KvppaxoS
gjv. y,i} xoivvv av ayxaS,e, Supra diximus annotat. de
verbis, quæ ex adiectivo proprie cum elvat verbo aut ex adverbio
cum dicendi verbo coniuugendo conformantur. Mrj xoivw avayxage igitur positum
est pro prj xoivvv avayxalov elvat A eye. Minus apte Schleiermacherus
verba convertit: Folgere also nicht, neque recte Astius exhibet: Ne
igitur coutendas. Possis etiam alia ratione avayxa^etv verbum
explicare, quæ tamen nobis minime probatur, ut avay xageiv cogendi
potestate rebus adhibeatur, quæ cogi ifequeunt, quasi cogi possent
: Zwinge doch also Dinge nicht, die uicht sclion sind, hasslich zu
sein. Inverso ordiue Agatho, cum neque turpem neque malum Erotem
esse intelligeret, pulcherrimum optimumque deum esse censuit. Ceterum o
prj xaAov i<$ xiv idem fere est, atque d pij xaA.ov elvca opoAoyovpev,
de quo di ovtfo da xai rov "Eqcoto: rfvcu ayaftbv firjSi
xaXov, av rov aitJxQov xai xaxov tovroiv. Kal fiijv, r\v d’
ttccvzav [tsyag &ebs rivat. cendi genere vide, quæ annotavimus 207.
ovxcj dl xai x 6 v "E p gj X a. Legitur ia nonnullis libris 6
rf pro de, neque confiteri dubitamus, illud quam hoc nobis multo magis
placere. Sed rectissime ad h. 1. Riickertus ouXoj d?f, inquit, per se non
male. Nam quum a generali sententia nd certum et deiiuitum aliquod
subicctum transimus ita, ut,' <£uod ia universum valeat, ad hoc
quoque pertinere doceamus, colligimus aliquid et concludimus, idqne licet
conclusiva particula significare. At non est hoc ita opus, ut tam
exigua librorum auctoritate mutari quid liceat, immo sufhcit etiam
addidisse signum transitus ab una re ad aliam, quod fit de
particula» ceAXa xi pexaB,v, %(prj, xovx oiv . M E<prf si
abesset, nemo desideraret. Cave tamen, id otiosum censeas. Solet
enim dicendi verbum verbis apponi, quæ ab eo dicta sunt,
cuius oratio refertur. Diximus de hoc usu dicendi verborum
annotat, 56. Hinc non mireris dicendi verbum duplex positam v. c.
in Sympos. 177. A. <PaidpoS ydp kxddxoxe 7 tpoS pe dyavaxx&v
Akyei’ ov deivov, qjffdlv, eo ’Epv£ipaxe, aAAotS plv et quæ
sequuntur Phædri ipsa verba. Eodem modo 202. C. legitur xai iyoo
ebtov, vcgdS t i
Tia v f ii ) eldotoVj »7ravTG)v” Xtyeig /J suet tujv etdv rcuv;
Sv^avrov {liv ovv. Kal i) yeAdOafSa, Kcd Ttvog Sv, B(p)j, w IkixQCCTtg,
vfioXoyoiro {ityccg fteog uvai C TtCCQGC TOVtOV, 01 (pCCOtV CCVTOV
Ovtil &EOV llVCi l \ TL~ Vtg qvtoi; y\v d’ tyfp- Elg (iiv,
t<prj, <Sv, pice d’ iycu. rovro, itptjr, XlysiS j Ac ne forte,
L r (p7 ? cet. verborum inediæ oiationi immixtorum significatum
minus recte a nobis indicatum censeas, si interdiim alicuius verba non
verbotenus repetita auimadverteris, nam liuiusmodi exempla reperiuntur,
tenendum est, eum, qui illo genere dicendi utatur, si revera alicuius
verba non repetierit, tamen eo nnimo fuisse, ut ipsa verba proferre
voluerit idque addito dicendi verbo indicaverit. TGJV f.nj HSo ZGDV,
e<pv, andvroov XeyeiS. Verba ita disposita sunt, ut ex eorum
ordine facillime possis Diotimæ voluntatem agnoscere. Nimirum ( pm
dixisset in proxime præcedentibus Socrates: maguum deum Erotem vocari 7C
apd itdvtGov, Diotima istud jxdvtaiv, inquit, Citrum de iis
intelligenduin est, qui rei,non periti sunt, au etiam de sapientibus.
Urgendum igitur pronuntiando est rtavTcov, quod quo fieret facilius,
ndvTGJV «nite A iyeiS positum est. Genitivum autem casum Diotima retinuit
non tam propter antecedentem irapd præpositionem, quam quod vocabuli,
quod aliquis pronuntiando urget, ea forma repeteuda est, quam, qui
antea locutus est, exhibuit. Uiuc ne iucomtior existeret oratio hæc:
rovS fir) clduTOtS y £<ptf 9 TtdvXGDV XeyetS x. x. A„ xqvS fitj
ecduras verba eodem casu posita habes, quo lictvTCDVt
’ S,v fX7Z d vx w psv ovv . Ovv particulam in
responsione adhibent ii, qui obfirmate aliquam rem affirmant, quam
sunt iuterrogati. Eius notionis origo hæc est, quod, qui
interrogantur, ut fortius respondeant graviusque affirment, ita statim se
comparant, quasi rem negasset Ss, qui interroget, atque huiusmodi
interrogationem proposuisset; OVH OVV %V).l7cdvtGDV fibV i Ad hæc verba
igitur respicientes, iisdemque utentes excepta negatione, non nisi mutato
verborum ordiue respondent : B,vpndvrcov pdv ovv. Schleiermacherus verba
convertit: Von allen iusgesammt. Sed neque hæc couversio Græcis
verbis satis respondet, neque scio, an orouino dicendi genus in
vernaculo sermone reperiatur, quo illius via responsionis commode
reddatur. x al ?/, fi a 6 i cj S £ q> ij. h. e,,
Stallbaumius inquit, facile ac uullo negotio rem tibi explicabo.
Aliter uobis de huius adverbii explicatione statuendum videtur. Eo docemur,
qua potestate dicta sint verba 7tdSs rovro A lyeiS. Sbcrates
nimirum summopere miratus Diotixnæ sententiam, qua et ipse Erotem dicatur deum
negare, hacc profert: ndtS rovro A iyeiS li. e. Wie k anu st du das
sagen? Vide de hac verborum potestate Kal iyu airov, Ilag rovro,
Srptjv, liytig; Kal rj, 'PaSiag, $<py. Xiye yag fiot, ov itavxag ftiovg
cpijg tvSaifiovag tlvca xai xaXovg; y roliiyOaig ccv uva fiy tpavai xaXuv
xs Kal ivtSalaovc: &cuv elvai; Mu xli', ovx i'yay ’, 'iyyv. EvScdfiovug
Se Sy Xiyug ov xovg annotat, 169. Ad hæc Diotiroa: perfacile, inquit, sc.
hoc dicere possum. xaXov te xal ev Saiji ov a. $e&v
elvai, Vulgo legitur 3eoV, quæ lectio, umle orta sit, neminem latere
potest. Nobis rectissimum videtur SeGoV t quod Bodlcianus exhibet
aliique libri non pauci, Etenim, si Seov probaveris, riva prouoræn
indefinitum mirum quantum displiceat : An auderes aliquem negare pulcrum atque
beatum esse? Ssaiv contra a verbo, ad quod pertinet, verbis
interpositis nonnullis disiunctum, quanta vi ponatur, ex annotatione patebit 59. Sensus est: An aude res aliquem bonum
beatumquo negare deorum? Respicit autem Diotima quæstione hac
proposita ad vulgarem de diis opinionem, quos nemo fuit, quin
felicissimos beatissimosque prædicaret. Eius .opiniouis et se,
antequam cum Diotima disputaverit, Socrates narrat participem fuisse; hinc
graviorem negationem explicabis Ma di, ovm iyoayB» Veritum euim se
ostendit, ne negata re deorum iram odiumque excitaret, ev 5 a
i j.i o v aS 8 8ij Aiyei$ x. T. A. Annotat Mattii* Gramrn. ampl. Ilaud
raro ov negationem in interrogatione verbo finito postponi atque verbis præfigi
iis, quorum canssa tota interrogatio suscepta sit. Præter nostrum locum
idem laudat Piat, de rep. IX. 590. A. jj 8’ avSaSeiec xal 8v6xo\ia ovx
urav X d 'A.eovx6o8eS te xclL o(pc(a8ES <xv%7jxai; Caussam huius
strncturæ Riickertns censet esse, quod incepta sit enuntiatio ita,
ut nulla iuterrogundi voce opus sit. Licuisse enim dicere evSaljiovaS 8l
8tj A iyeis rovs xexxyffiEYOvS salvo
tenore sententiæ. Media autem iu sententia loquentem paullulum substitisse,
quasi exspectet, ut addat reliqua interlocutor; quod quum uon fiat
statim, perrexisse ov xovS xctyaSa. xal xa\d xexx ?/fxkvovS ; Nobis ita
statuendum videtur. Cum in præcedentibus id ageret Diotima, ut dii pnlcri
beatique esse concederentur, in sequenti enuntiatione id verbum iuitio posuit,
quod beatitudinis notionem exprimeret, ratiocinantium videlicet exemplum
secuta, qui semper ab eo verbo enuntiationem ordiri solent, de quo
iu proxime præcedente enuntiatione ab adversario concessum est. Migravit
banc ratiocinandi normam Plato 201. C. t quo loco cum præcederet
pulcritudinis notio, Socrates hoc modo perrexit: rnfya%a ov xal xa\u 8oxel
6oi elvai; Illud verbum autem cum plerumque penderet e finito
verbo, ut nostro loco Ev8<xiiiovaf D tayafra xal xa?.ci
xextyfiivovg ; Tlavv ye. 'A).fo'<
/irjv "Egesta ye wfioloyjjxag St' evSnav ttov ayadcov xal xakav Im&vfitiv
avtiov tovttov, tov tvtier/g iotiv. ^ijiokoytjxa yag.Ilcog S’ Sv ovv fteog ety o
ye nov xaiav xal aya&wv aftoigog; OvSafiag, Sg y’ ioixev. ;
'Ogag ovv, ?<p »;, ori xal Gv "Egcrca ov frtov vo(it£eig;
XkyeiS, non mirum videri potest, si id statim assumitur
negationi præpositum. ov t ov S xdyaSa xal xaXa.
Bodleianus ftalii nonnulli codices xayaSa xal x d xaXa exhibent,
quam scriptaram Bekkerus et Stallbaumius receperunt in ordinem verborum.
Annotat lliickertus ad h. 1. rectissime : t dya$d xal xa xaXd res
bonæ sunt et res pulcræ, quæ diversæ esse declarnnturj contra r dyaSa xal
xaXa res bonæ et pulcræ. cfr. 202, D. 6i’ £vSetav zaiv ayaSaiv xal
xaX&v et Trois 6 * av ovv SeoS efy o ye tgov xaXcov xal ayadcov
ayoipoS. 203. D, iniftovXoS idxi xols dyaSoiS xal xoiS xaXoiS x. t.
X. Aliam legem in articulo nominibus substantivis præfigendo Græci scriptores
secuti sunt, de qua fusius disputavit Engeihardtus ad Piat. Menex, 237. B. $. 6. ed. 252. ojyo
Xoyr/xd ye. Assensus Socratici vestigium in præcedentibus reperitur
nullum. Erotem earum rerum, quæ appeteret, expertem esse, Agatho concessit 201.
B. *Ev6er)s ap * £dxl xal ovx k'xet o " EpcsS xccXXoS. 'Avdyxtj,
tpavai. Iam cura Socrates eadem fere Diotimæ se dixisse dicat 201.
B. ( dxedoy yap ti xal iyco itpoS avtrjv £xepa xotavxa l\tyov,
oldnEp vvv npds £/il *Ayd$GDV ) quæ Agatho sibi dixerit, verisimile est,
Socratem, eadem Diotimæ concessisse, quæ Agaibo Socrati. Hinc
opoXuyrfxa positum explicabis. ov 6 apeo S, &>S y *
Eoixtv. Socrates Erotam deum non esse' ita tantummodo concedit, ut
e Diotimæ ratiocinatione id colligi posse dicat. Piuribus disputavimus de
verbis (Ss y* £oixev a Socrate hic adhibitis in Comm. de Symp.
Platonis. Opds ovv, oxt xal tft) "Epoox a ov $ e 6 v v o
pi^eiS; Stallbaumius laudat ad h. 1. Piat. Apol. Socr. 24. D. xov
61 6rj fieXxiovS noiovvxa tSi eiitk xal pjjvvdov avxolS xis
idxiv. opiis, oJ MiXexe, ori dtycis xal ovx £x El $ elicelv; Piat.
Menon, 80. E. yavSavGo, olovflovX et Xkyeiv, dt Mtvouv * 6paS
xovxov cos ipidnxov Xoyov xaxayeiS ; Verissime addit: In his locis
omnibus opaS ita præmittitur reliquis verbis, ut alterum rei præsentis
statum et conditionem ipsum iam perspicere indicet, non sine aliqua
admirationis vel etiam irrisionis significatione. x i ovv av,
£tprjv, eirj 6 "EpmS . *Av particula a modo verbi, ad quem
pertinet, haud raro seiuncta reperitur. Scriptum Cap. XXIII.
Tt ovv clv, Sq>tjv, drj 6 "Eqcos ; &vt]t6g ; "HxiOra
ys. 'AXka r l firjv ; "Slgneg za xgozega, iuza£v tivrjxov xal
d&avazov. TL ovv, u Aiotljia ; Aciliiuv (liyag, a Eaxgazig. xal yag
itav zb Sai autrm exspectaveris ti ovv, Etpyv, ehf dv 6
"Ep&S. Non perfode est, ntro loco dv particulam posueris, neque
ti ovv dv, £<prjv> ii?f idem prorsus siguificat atque ti ovv,
iqnjv, eXrj av. Iam videamus, quid inter se hæ dictiones differant. Optativus
modus aliquid fieri posse indicat ita, ut non addita sit vel
probabilitatis vel dubitationis notio, "Av particula adiuncta
efficitur, ut, quod fieri posse fodicatur optativo modo, id certis
quibusdam de caussis fieri posse significetur adhærente notione
verisimilitudinis. Iam patere opinor, ti ovv eXrj o "EpuS eius esse,
qui de Erotis natura incertissimus nesciat prorsus, utrum ait
aliquid necne Eros, fieri tamen posse opinetur, nt sit aliquid,
idque nunc sciscitetur. Contra ti ovv iXt] av 6 "EpwS eius
verba sunt, qui compertum habet, Erotem aliquid esse, idque quid
sit, iam quærit. Ad nostrum locum ut accedamus, av positum
quidem habes, sed disiuoctum ab optativo modo, quo dicendi genere
scriptor exprimere voluisse videtur aliquid, quod medium esset inter ti
eitf et ti bXtj av . Socrates nimirum Diotimac argumeutatione captus necdum
liberatus a popularis superstitionis vinculis huc illuc vergit
plenissimus dubitationis, atque revera aliquid esse Erotem potat et
rnrsnm aliquid esse posse dubitat. Verba convertenda sunt: Wasware
denti nun also wobl, sagte icb, wenti er etwas ware, Eros.
Eodem modo explicandus est locas Piat, de rep. A. ttpoS ys
vnodrfpdtaiv av, olpai, <paijjS xtijdiv, h. e. (palrjS av, ei
<pair}$. . A. quo loco cave, indicium tuum impediri patiaris
verbo addito 60 x 01 : *I 6 ooS yap dv, Xcprj, 60 x 01 ti Xiyeiv 6
tavta Xtyoov. Adde Protag. 312. D. X6co5 dv, i/v 6 * iyoj, dXrjSij
Xtyoipev, ov pivtoi IxavooS ye, Gj? 7 tep ta itpotepa, $<prj.
Hæc verba convertit Schleiermacherus: Wie oben, sagte sie, zwischen dem
sterblichen and nnsterblichen. Recte. Sapplendum autem est ex prægresso
ti ovv dv eXrj tempus præsens X. 6 ti, nt verba explicatius
perscripta audiant tovto, o l 6 tiv wSitep ta 7 tpotepa (cfr. 202»
A. % 6 tt 6) j tcov toiovtov rj opSr) 6 o£a, pEtagv d/taSiaf
xal ppovr/tieoDS ) petant) Svijtov xal dSavatov. xal
yap 7tav x 6 6 aipo viov ♦ b. e. denn die gesammto Damouen welt liegt ZWISCHEN
GOTTHEIT UND MENSCHHEIT raitten foue* Ad nostram locum multos
fuisse seriores scriptores, qui respice- r E poviov
[isra^v ititi ftsov te xal ftvrj tov. - TLva, rjv 6 i lydt^ dvvccfuv
%%ov; 'Equtjvevov xal 6ia7ioQ%ptvov •O £olg ta xaQ 9 avftQconcov xal
dv&Qciiioig rd Ttccpcc 8ewv, x cov (iiv xag dEifieig xcd ftvtilag,
xdjv 61 xag faixat-Big te xccl d(ioi($ccg xav &v<2l(5v. iv piceo
61 ov rent, Stallbaumius ad h. 1. annotat. Addit idera: Quid quod
a Proclo in Parmenid. ap. Rentlei. Epist. ad Millium 455. ed.
Lips. hæc omnia e doctrina Orphicorum repetita esse narrantur ? Quæ quidem
sententia quum confirmetur quodammodo eo, quod carminis Orphici
fragmentum ap. Clem. Alcxaudr. Strom. V. 724. fere eadem coutiuet, quæ Diotima
hoc loco Socratem docuisse narratur; eo minus de huius narrationis veritate
dubitamus, quo certius exploratum habemus, Platpncm non raro ad
Orphicorum doctrinam allusisse et respexisse. hpfxrjvevov xa\
8ia*> 7t O p$ /.l£VOV $EOlS tCCTtap* dvZpaJrtGOV X. r. A.
Satis notum est, Græcos in formulis, quæ ex articulo et nomine
aliquo cum præpositione coniuncto compositæ sunt, præpositionem haud
raro mutare atque eam poiiere, quæ cum verbo enuntiati principe conveniat,
cfr. Fischerus ad Platonis Phæd. c. 22. Stallbauroius ad Piat. Apol.
Socr. ed. 63* et 64. Mattii. Gramm. $. 596. a. b. p, 1193*
Engelhardtus ad Piat. Lachet. ed. 23. Huiusmodi formulæ ubi per se
spectantur, plerumque præpositionem quietem significantem repræsentant, ut
nostro loco rd nap* dv^pconoiS et t d napa Accedente enuntiati
principe verbo, quod motum siguiiicot, illa præpositio aut in præpositionem
motura exprimentem mutatur, aut, ut id factam est nostro loco, cum
eo casu coniungitnr, qui motum exprimat. Non satis recte autem napa præpositionem
cum genitivo coniuuctam putant propter antecedens SianopSuevov,’
non item propter kppj/vevov, neque satis placet Schleiermacheri
conversio: zu verdolmet— schen und zu iiberbringen. Non rectius
apudFicinum legitur: interpretatur et traiicit. Non dubium est, duplicem
itineris rationem indicari illis participiis, atque kppTjvsvov quidem,
quod cum verbis consociandum est dv%pG)itoiZ tartapa $Ecby t
viam describit, quæ a diis ad homines ducit, diaitopSpevov autem
de via dicitur, qua proficiscitur, quicquid ab hominibus nd
deos se confert. AiaitopSpEvov nimirum cum Gharonte cohæret, qui
itopSrfiEvS a Græcis vocatus est, et qui animas solebat c terra ad
sedes deorum transvehere 5 £ppifvevor eiusdem est, &tx\ucEppr/S
radicis, qui deorum iussa hominibus obnuntiabat, non vice versa ad deos
transferebat, quod ipsi ab hominibus mandatura esset. Significat igitur
Mercurii instardeorum iussa obnuntiare. Iam patere opinor, non solum
propter StanopS/iEvov, sed etiam 'propter kpprjvtvov cum genitivo
coniuuctam esse Kapa præpositionem. Hinc non d/i<poTsgm’
avfinbjQol, i3gre ro xav avto avrq) £w8sSeO&cu. Sici rovtov xal rj fiavuxi]
xdau %uqu, xal ?/ rav ieQtuv xiyyrj rmv re xeni rag ftvaiug xal rag
relerag xal rag tnipSag xal rr\v (tavtelav ndoav xal 203 yorpceiav.
&eog Se dvQQaxco ov jxLyvvrui, alia Sia placet Stallbaumii annotatio
ad h. 1.: J&eoiS' td it ap* av S p cJ it cd v . Non dixit it a
p* dvSpciitoiS et ita pa SeolS : nam alteram constructionem
requirebat verbum SianopS/f sii ov. CvpitXif poiy (Ztxe ro
itdc v x. r. A, Ficiuus liabet ia conversione : In utroqnc medio
constituta (sc. dæmonum natura) totum complet, ut universum secum ipso
tali vinculo connectatur. His verbis seduci se passi sunt Keynderslus)
qui td o\ct dVfUtAl/poi scribendum coniecit, et Orellius nd Isocr. 331*»
ubi (SvpitXripoi ro itdv, dista avto avroj &vv5c8i<j$ai manum
Platonis esse suspicatus est. Sed nihil mutandum est, neque
quicquam supplendum. Sensus ?st: indem er aber in der Mitte sich
befindet von beiden, bildet er die Ausfiilluug, Vermittlung, s.
fiillt es aus ; nam nostra quoque lingua transitiva verba in terdum ita
adhiberi patitur, ut non actio, sed notio verborum urgeatur. Vide
de hoc usu verborum transitivorum apud Græcos annot. 230* xal i)
ftavrim } itd6a Xoo p ei. Duplici potestate hæc verba intelligi
possunt, ut aut de felici successu, qui dæmonibus debeatur, aut de spatio
viæ, quod eundo superetur, accipiantur, Ficioas verba convertit: Per
hanc (sc. dæmonum naturam) vaticinium omne procedit cet., ubi verborum
ambiguitatem servatam habes, neque dubium videtur, quin eandem et
Plato de industria admittere voluerit ea de caussa, ut de
felici successa et de meatu per medium inter coelum et terram
locum verba accipiantur, SeoS 6 e dvSpfoitM ov piyvvr ai x. r.
A. Articulum omissum habes in utroque huius enuntiati nomine, ut
indicetur, sententiam proferri generalem quam vocant. Vide Indices
s. v. Artic. Ceteram dæmont medium inter coelum atque terram
locum obtinere dicuntur ita, ut per eos esse atque meare artes
perhibeantur omnes eæ, quæ; homines cum diis arctius coniungant. Hæc
coniunctio quoniam potior est eo, quod homines deorum iussa exsequuntur, quam
quod dii hominum precibus obtemperent, recte ponitur h. 1. ?} SidXsxtoS
SeoiS irpoS dvSpGdrtovS, non item avSpdmoiS itpoS Seov?, quod
Heusdius in verborum ordinem inferciendum censuit, ut esset, quorsum
referrentur verba sequentia xal lypijyopodt xal xaSevSovtiiv.
Annotat Stallbaumius ad h. 1. : Defendi potest lectio vulgata ita, ut verbo-
' rum constructionem dicamus couformatatu esse potius ad sententiam
ipsam, quam ad grammati- « tovvov naOu iativ i } byuliu xal %
Sudexrog dsoig itgog av&QixiKovg, xal lyQijyoQo 61 xal xa&ev 8 ov
6 t. xal o f ilv xcqI tcc Toiavxu 6 oq>os 8 ca[ibviog avrjQ, b 81
cclXo tl tiotpog coV rj' jrfpl r(%vug rj %UQ 0 VQyLag uvag, fiavav6 og.
ovtoi dr; oi Salfiov eg nokXol xal nurrcoSanot tl 6 iv' slg 81 tovtqv
J<Srl xal 6 "Egag. Iluigog Si, t)v 8 ’ lye>, tivog Itfrl xal
[ir^Qog; Muxqotiqov (iiv, %<pr], d^yr/Oa cam subtilitatem ac
diligentiam. Quum enim dicatur opiXslv rivi et diaXeyeCSai rivi,
etiam opiA ia xal didXsxroS rivi recte dici potuit» Et quum antea
non dixisset: 7ta6ct idri SeqI? tj opiXia xal 7 ) didXExro?
avSpcS7COi?, sed perspicuitatis caussa usus esset præpositione
TtpoS addito casu accusativo, nunc ad legitimam constructionem
revertens, neglecta grammatica diligentia, dativum post accusativam recte
inferre potuit. iiuiusxnodi grammaticæ diligentiæ negligentia si ullo loco
ferri potest, huic loco apprime convenit, ubi Socratis sermonem non præmeditatum
illam, sed ano rov tiro paro?, ut Græci dicunt, habitum refert Apollodorus.
Verum est tamen aliquid in hac verborum explicatione, quod displiceat.
Negligentem esse structuræ grammaticæ verborum licet quidem interdum in
sermone familiari, sed ita, ut verisimilitudo adsit negligentiæ, h. e. ut
verba ita remota sint ab iis, quorum structuram sequi debeant, ut
eius revera obliti esse,, qui loquantnr, videantur. Nostro loco verba
proxime adiuncta sunt f verbis, quorum structuram sequi debent, ut
saue intelligi nequeat, cur dativum maluerit, quam accusativum scriptor
exhibere. Cer tissimum est, aliquid exprimere voluisse' scriptorem
structuræ mutatione, quod quid sit, iam videamus. Si scriptum
exstaret iyprjyopipiozaS xal xa$evdov~ ra? t interpunctio delenda
esset, quæ post avSpGoitov? in omnibus editionibus posita
reperitur, unoque tenore legendum esset $Eoif rtpof dvSpwitovS
iypTjyoprjxora? xal xaSsvSovtaS. Dativo admisso participia a præcedentibus
verbis seiunguntur ita, ut verba 7 } opiXia xal 7 } SiaXexToS $eoi$
rtpo? avSpaSTtov S unam notionem efficiant, quam cum uno verbo
exprimere non posset’, structura verborum Plato assecutas est.
Verba convertenda sunt: Gottliches be ruhrt das Menschliche nicht,
sondern alie gottliche Offenbarung wird Wachenden und Traumenden
vermittelst des Dani on is oh en zu Theil. 7 ) xstpov pyla?
riva?, fiavav6oS . Schol. ad Theætetum in Bekkeri Comment. Critt.:
fiavav6ov'‘ ol kdpaloi ZExyirai xal 7(apde fiavvcp, o ion xapivaj
tl £pyov dianSipEvoi, ol 6 e fiavav6 ov rov anavSp&ndv xal vtce pr\<pavov. bnoi 61 fiavav6ov XEipds
zijs vfipi6xixij? f) rsxyt 0%at' 0 /nag 8b Gol Ipw. ote yap lytvtxo 7j
'AtpQoblrr;, ttotiaino oi &£ot, oi ts aXIoi jmm 6 trjg MijtiSos
vios IIoqos. trcEiSrj 6s iSiijivrjGav, XQoqaiTqGovOa, olov iva%La$
ovaris, mpixeto rj IJtvia xal rjv jiiqI rag dvQag. 6 ovv IIoqos fiidvGfrels
r.6v vextuqos oivog yag ovjto tjv tls *ov tov Alos xijrtov dscl&tov
(Sepugr]litvos rjvStv. rj ovv Ihvia iiCi^ovIevovGa dia ttjv av StjXoi dk
tovS’ x 6l Porixv<x£ xal drjpiovpyovS. Diotimæ mens hæc est:
virum dæmoniam recte appellari eum* qui cognoscendi* diis deorumque
consiliis operam navet coniuuctionis illius gnarus, quæ inter deos
atque homines per dæmones exstet; contra j SavavOov vocari,
qui terrestribus rebus intentas deorum consilia minas curet. <
o tf ydp iyiveto. Quæ hucusque narrata sunt a Socrate, Erotem
cx senteutia Diotimæ e dæmonum ordine esse, h. c. medium inter deos atque
homines, atque pulcro carere quidem, sed yehementissimo eius
appetita teneri, ea nunc repetuntur in mytho insequenti, quem vario
modo FILOSOFI interpretati sunt. Hac narratione mythica
certissimum est, Diotimam s. Socratem non confirmare voluisse, sed
explicate potius atque illustrare tamquam imagine sententiam suam. Satis
notum est autem, Græco ram iugeqium ita comparatum fuisse, ut facilias
iutelligerent, cupidius arriperent, memoria melius tenerent, quæ mythica
aliqua narratione, quam quæ nuda demonstratione exposita essent.
Pluribus de huius mythi fine diximus in Commeat, de Sympos.
Platonis. olv oS ydp orjTCco 7/ v . Adduntur hæc, ut tempus
indicetur, quo facta sint, quæ hic narrantur. Vinum antiquissimis
temporibus Græcis notum fuisse, Homerus docet atque Hesiodus. Hinc
iudicabis de rei narratæ vetustate. Ad nostrum locum respexit
Porphyr. A. A. c. 16. ni? itapd nXdr&vt d TIcpoS tov rhirapoS
7tX?]6$tis • ovnto ydp olvos ?}v. eis tov tov AioS
H7J7COV e lseX^GJ v. Cave credas meta pho ricam significationem h.
1. verba habere A 10 S xi}7Cov t Horti mentionem Diotima
fecit vitæ quotidianæ usam imitata. Hortam enim hospitis convivæ
bene poti adire solebant atque loca frigidiora sibi eligere, ubi
hausti vini calorem mitigarent animosque concitatiores somno
compescerent. Adde Stallbaumii annotationem verissimam : Quæ de
hortis, inquit, lovis hic narrantur, non solius ornatas gratia adiecta
sunt, sed properaodum necessario commemorari debuerant. Qaum eDira Pori
atqæ Peniæ natura et ingenium tantopere discreparent, per se parum
verisimile videri debuit, illum cum hac potuisse habere consuetudinem.
Itaque quo narratio maiorem nancisceretur similitudinem, poeta
philosophus 17 C r jjg txxoQlav stcaSlov xoirjGaGftca
Ix toti JJoqov, xataxXlvEtcd te scccq’ avtcp xcd ixvt]GE % ov "Eqmtcc. Sto
Srj xcd ri ~js 'AcpgoSiTijg 'dxoXov&og xcd &EQcc3icov •yeyovcv
o 'Egag, yewtfteis iv roig ixslvqs 'ysff&Xioc g, xcd d(ict tfvOtc
iQtt6Ti)g uv jceqI to xuXdVj xcd r>]s ’A(pQ0SultjS xaXijg ovdrjg. ktb
ovv Ilogov xcd Ilevtag viog i ov 6 *Egag iv roiauzi/ tv%]/ xu&l6xr t
xE. tcqutov filv nivtjg ini sdn, xcd xoX/.ov Sei ol itoXXol
oiovTcu, txXXcc Pornm finxit in convivio illo in Veneris
honorem instituto ebrium factum se in hortum Iovis contulisse, ibi vero
Peniaxn, quæ ei struxisset insidias, sine arbitris convenisse. Vides,
quam necessaria sit hæc fabulæ particula: nt profecto miranda sit
operosa industria eorum, qui de istis Iovis hortulis splendida quædam
commenti sunt mendacia^7 Ci ftovXev ovd a 8ia xyv avxijs ano piav .
’EirifiovXevelv verbum sequente infinitivo eam potestatem habet, nt
studium significet cum insidiis coniunctum. Prorsus eodem modo legitnr in
Xenoph. Symp, IV. 52. ald^avopai yap rivaS i7tifiov\£vovtLXS
SiaupSelpai avTov. Adde Piat, de republ. VIII* 566. B. idv di ddvvaxoi
ixfidWeiv avxov gqoiy t} ditoxxiivai biafidWoYteS xy rt 6A ei, fiiaia) 8ij
Savaza iitifiov A evovdtv areoxtivvvvai A aSpac. Plura huius structuræ
exempla si quæris, adi Stallbanmium ad Piat* Protag. p, 343. C. «d. 119* 8ia rr/Y avtrjS areo pia
f'. Indicatur his verbis, anccXog te xcd xcdog, olov
CxXijgog xcd avftiijpog xcd cur Fenis mater esse cupiens, e
Poro potissimam concipere voluerit. Etenim qaoniam ipsa, quod futuro
filio daret, non habebat, ut minus olim sentiret puer maternam egestatem,
Porum, deum omnium ditissimum, patrem ei esse voluit. Minus explicate
Schulthcssius in conversione Symposii exhibuit; Nun sann Penin ihrem
Mangel zn steuetn, anf die List cet* dio 8 1 ) xal tij S 'A
<ppoSixyS dxdXovSof . Veneris comes ac minister Eros dicitur,
quod est pulcri amator, et quod Venus pulcra est. Minus clara verba
sunt yevvrjSeiS iv xols ixELvyS yEYE$\ioiSj ad quæ verba 8io præcedens
spectat præcipue. Nam si quis ipsis alicuius natalitiis oritur, non sequitur
inde, eundem comitem esse atque ministrum illius. Videtur autem
mens Diotimæ hæc faisse: Erotem Veneri ortum debere; nam si ad huius
natales celebrandos non convenissent dii, Peniam nunquam e Poro concepturam
fuisse. Igitur factura esse cura pulcri appetita naturali, tum pietate,
nt Eros se Veneri adinnxerit. uwxodTjtog xal aoixog, %a[iai7UTrig
asl uv xat a6re>m- D ros, t7cl ftvQaig xal Iv odoig vxai&Qiog
xoip.cou.Evog, t ijv tijg firjTQog <pvOiv £%av, dii Ivdiice. ^vvouog.
xara Si av xov xaxtQu ixlflovXvg late xoig dyu&oig xal xoig
xcdoig, avSgdog av xal Xxtjg xal Ovvxovog, &)f Qiirxijg Suvog, ad
xivag xkbxav [ir^avag, xal cpQoinjCiag tm^viirjxtjg, xal xuQtuog, xpiXcGoxpav 6
ut navxog xov §lov, Suvog yorjg xal (paQpaxivg xal CotpKSxrjg' xal
ovxb tbg a&avaxog nitpvxBV oilte ag Qvtpbg, E axe ovv Ilopov
xal IIsvlaS vloS. Erotis nator», qoaiem sibi Socrate* effinxerat, factum est,
at Porum atque Peni am parentes putaret. Inverso nunc ordine a parentum
iudolo ad blii naturam concludit, ut, quod in illis conspicias, id
coniunctim in se habeat filius. Probatur igitur et his verbis, et sequentibus
p, 203.,C. xard 81 av xov naxepa, quod supra annotavimus 257.,
mythicam hanc narrationem ideo proferri a Diotima, ut imagine
quadam proposita indoles atque natura Erotis illustretur. In
sequentibus Erotis epithetis xal habes quater repetitum, quod, ut
molestiam quandam parat audienti, ita epithetorum indicandæ multitudini
apprime inservit. ini SvpaiS xal iv o*dois’ vn aiSpioS
xotpcope- oV o f. Paullo supra de matro Erotis dicitor, 203* P-
a<pi7MTO xal r)v nepl xds paSy quapropter nostris verbis ap-*
positum habes trjv xijs ptjtpoS (pv&lY 'ixatv, quæ verba cave
epitheti loco posita ceuseas $ caussam enim indicant præcedentium
epithetorum. Ceterum pro vitafa pioS, quæ optimorum codicum
lectio est, vulgo edebatur vitateploiS, Male. av 6 p eioS c ov xal
Ixrji . Schol. habet: IxrjS' Hdx&p, ini 6X7}jj.c*)Y> <aV
ivxai>$a. flaverat 61 xal ini xov ixapov xal SpatieaS, Nisi forte
aliunde hoc scholion depromtum est, sane mireris verba oJs’
ivravSa, quæ rectissime haberent, si post verba legerentur:
Xapfldvexai xal. Hesychius, 1'ti/S, inquit, IxajioSy $pa6vS. rj
Xtixcop tj initixi/pav . Cum dvSptioS nomine couiunctum legitur
KtrfS etiam Piat. Protag. 349. E. noxepov xovS dvSpelovS
SafiflaXiovS XiyeiS r\ dXXo xi; Kdtl
l'xaf ye t Eqnj, Itp* d ol xoXXol qjoflovvxat iivat h. e. xal ixas
ye ini xavxa, l<p’ et x . r. A.
Ceterum haud scio, an non vitii aliquid in his verbis lateat, quod
xal ante tivvrovoS posito removeatur. Nam ut sequitur STjpevxijs
6etvo>, ita fortasse melius habeat xal ItrjS (SvvxovoS, quam xal itifl
xal tfvvxovoSi xal tppovi} 6ecoS iiei$v» firftrj i f
xal nopipot. Riickertus ad h, 1. deleto post iiti * $vpi \xrfi
commata: longo, ia* 17 *, aU.lt tots ficV Trjs crinrjs ftakXti
rs xal %y, orav ivitOQyOy, tots fis azo&vrjiSxu, itai.iv fis
avapiaCxEtca duc rijv tov itargo $ cpydiv. rd 6s itogigo/ievov a£t vzexqh,
c&grs ovre. ccjtoQti ”Eqb>s zots ovt e zlovttl. Oocpictg te av xal
a[ta9lag Iv fuflw idziv. quit, liæc cumDindorfio in unum, ut
hæc sententia prodeat: Amorem et cupidum esse prudentiæ et ad parandam
idoneum. Astius 7 topt/ioS esse censet: opibus et co piis affluens;
Recte 8nidas Ttopi/ioS, inquit, 6 dvvdiv 7j htivdiav ££<»k. Quæ
sequuntur verba rpi\otio<pGJV 8ia rtavzoS tov fjiov, præcedentis
epitheti caussam continent, et ipsa epitheti vices obtinent. Sensus
est itopipoS vocabuli: der alie s durchsetzt, iiberall durchkdmmt, dem
u11es, vas er uuternimmt, von Statten geht. d eiv o S y
d rj S n a\ q> a ppaxevS xal 6o (pKSrjj $ . Neminem fugiet, quam
prudenter philosophus hoc loco vulgares de Amore opiniones et fabulas
coniunxerit cum suis ipsius placitis. Stallb, a\\ct x 6 1 e.
ptv orav e vir opi} 6ij h, t. A.
Ficinus verba convertit : neque immortalis omnino secundum naturam
neque mortalis: sed interdum eodem die pullulat atque vivit,
quotiens exuberat, interdum deficit cet» Sic interpretes ad unum omnes
Platonis verba explicaverunt, neque quicquam eos, quod miror, in iis
offendit. Pugnant autem hacc verba cum iis, quæ. A. seqq. de Erotis natura
dicta sunt. 'Docuit illic Socrates s. Diotima: Erotem non esse AMOREM
h. e. DESIDERIUM nisi eius rei, quam ipse nou possideat. Iam quæritur,
qui hoc loco dici possit 3-aAAn re xal ?,jj, ozav tv7topr}6xf.
Nullus dubito, quin pro orav evitopt}<$rf Plato scripserit orav
aitoprfoTf. Ad sequentia autem rore dizoSvijtixei e præcedentibus
supplendum est '-orav et hropytiVf qaod supplementum quum aliquis forte,
ut fit, margini adscripsisset, scribarum incuria vel imperitiorum
Platonis interpretum industria pro aitopijdp in ordine verborum
tvTtoprjo^f positum est. Id fieri potuit eo facilius, quo magis in hac re
a ceteris dæmonibus diisque differt Eros. Solent enim Erote excepto
omnes, quo maiorem rerum suarum evito picer experiantur, eo magis, ut cum
Platone loquar, efflorescere atque vigere. AMOR contra rerum
expetitarum potitus perit, sed paullo post rursum emergit .novarum
rerum, quas possidet pater, DESIDERIO reviviscens. 5 1 a r ifv
tov it a r pos <pv6 iv. Ilæc verba quid -sibi velint hoc loco, a nemine
interprete explicatum reperio. Scriptoris mens hæc esse videtor: Erotem
mori, ubi ea sibi comparaverit, quorum desiderio antea Eros fuerit. Quoniam
antem Poros, h, e. deos divitiarum atque omnium rerum summæ
ab t%u yctQ aSi. 9u ov ovSeIs tpd.oeotpti ovS’ Soi
Coipos ytvtOftcu. tori yaQ. ov3’ ti rtg aAAog Goipbg, ov
<piXoGocpti . ovS’ c.v oi afia&Eig ipikoOoipovOiv ovb’
lm9v(iov6i Gotpol yevtO&ca • cevro yaQ rovr 6 ion [ lalizov ]
„d/itt&ia,” xo ptj bvta xalbv xaya&bv fnjdi cndantiæ finem non
habeat regni sui, sed aliis alia semper addat, rerumque facultates
in infinitum augeat, fieri solere, ut Eros, ubi desiderio expleto
perierit, novarum reruta desiderio tangatur atque reviviscat* dei
vitEKpei. 'VjtExpciv verbi significatio hæc est, ut exprimatur,
abire aliquid atque evanescerfe ita, ut nescias prorsus, quomodo id
fiat ant quo abeat. Apprime respondet Græco verbo nostratium: es
gelit ihm nuter den Hiinden verloren. Schleiermachcrus verba convertit:
Was er sich aber acbafft, geht ihm immer wieder fort.
«uro' yap tovto id ri IxttXettov] ajuaSta, Hæc verba non
recte sc habere, iam pridem ab interpretibus annotatum est. Sydenhamius
a/taSiqt scribendum coniecit vel «urco Tovtgj ; illud in cod.
Veneto reperitur agnosciturque a Ticino: JJoc enim habet ignorantia
pessimum, quando qui nec pulcher et bonus est neque sapiens, sufficienter
hæc habere se censet, Attius corrigendum vidit: amo yap tovto idn
^«Acjr ov d/utx ov fit) ovtcl xa\ov naya$ov pj/de (ppovtpov Soxtiv auro ixavov,
Idem etiam fyet verbis Platonis inferciendam ceusuit vel scribendum
apaSiaS pro apaSla. Annotat Stallbaumius ad hunc locum: Hæc ne cui
in posterum sollicitanda videantur amo tovto absolute positum
est, ut idem sit, quod 5i amo tovto : quæ autem sequuntur: ro pi)
bvxa ixavov, ea per appositiouem, quam
vocant grammatici, addita sunt. Nec Sydenhamii neque Astii verborum medelæ
placent, neque satisfacit verborum explicatio Stallbaumiana. Concedo
quidem, quod permultis locis probari potest, «uro' tovto ita dici,
ut significet 81 * avro tovto, nusquam autem ita positum reperias,
ut non sequatur particula finalis. Deinde ne Græce quidem
dici videtur: auro tovto idn ^aÆTtdv apaSlot pro amo tovto idn
xarAftfoV ?/ dpaSia. Differt enim subiecti forma a prædicato suo ita, ut illud
articulo insignitum sit, hoc articulo careat. Sententiam autem quod
attinet, merito quæras, cur de difficultate quadam molestiave rei
maluerit Socrates, qcain de ipsa re dicere? Si quid video,
XolXe7Cov inutile est otiosumque scioli alicuius additamentum, quo
enuntiati facilitas admodum impeditur. Auget voSiiaS suspicionem sedis mutatio,
quandoquidem in duobus codicibus F>ekkeri pro £aA«roV dpaSict legitur dpaSia
£« A ejcov et dpaSitt XaXEnov . Igitur uncis inclusimus x«A ETtov, quod
neque cum verborum structura satis conveniat, neque, dialecticum
acumen <Pq6vi[iov Soxuv avrc : > tlvai txavov. ovx ovv
ixudvfiit 8 (iij oiouevog Ivdpjs tlvcu ov av fiy oirpzæ
hudttti&eu. Ttvcg ovv, %cptjv iya, to Acoztfia, o t
epiloCoepovvxts, B ll (l/jzs o£ Cocpol /lyre ot ttfiu&Hg ; Afjlov Srj,
fg np, Tovzd y£ fjSij xai jtaiSl, ori o i fiezal-v zovzav dpiq)otsq(ov,
tov av xal 6 "Eqi ag. l&u yaq dtp tcov xcdHCzcov i) Coepta,
"Eqcos 8’ Icrlv iprag mgl zo xakov, agzs avuyxalm "Egaza
tpilbaoepov uvæ, qnXoGoepov •S respicis, quo Socrates hic utitur, sententiarum
consecutione probatur Sensus est verborum : Dena das eben ist ia,
was vir Amathia nennen, vide annotat. dass einer, der nicht schdn
und gut noch verstandig ist, •ich selbst geuug zu sein vermeint.
6i/\ov Stf, Icpyjy rovxo ye 7/677 xat xaidl. Hæc prorsus
conveniunt cum nostratium: das kann ja schon eia *Kind einsehen. Utitur
autem hac formula Diotima, non tam, quod res ipsa intellecta
facillima ait, sed quod, qui præcedentia vecte ceperit, is adhibita
analogia possit verum reperire. Hinc additam habes: oov av xa\
6 Epeo?. Sæpius enim in præcedentibus præpositis rebus duabus vera
neque altera fuit neque altera, sed tertia quædam, media inter utranique,
reperta est Anget autem narratæ rei verisimilitudinem Diotimæ hæc indignatio,
quandoquidem et lectores Socraticam inertiam (quam care non simnlatam
habeas) non possunt non mirari. oov av xal 6 ’Epaf, Vulgo
legitur oov av xal o"E-s poDS ; quod cum nullo pacto hic ferri
posset, Brkkerus e duobus libris dedit av, quod præter Riickertum
editores recentiores in ordinem verborum receperunt, Biickertus
autem annotat ad h* 1 . ; Ne huic quidem, inquit, particulæ satis
commodus videtur locus esse. Qua re suspicatus sum, essetne Jorte
neutrum verbum (av, av) a Platone scriptum, sed av quocunque modo ortum
ex oov, inde autem in ctv mutatum. Quapropter voculam, ut dubiæ
fidei, uncis inclusimus. Frustra. Sæpissime av particula ponitur in enuntiatis
iis, qnæ minus accurate exposita ad prægressæ alicuius
enuntiationis formam effingenda erant. Nostro igitnr loco quoniam
præcedit ori ol ptxa£,v rovrcjv apepoxipoov, av particula indicat,
av av xal 6 "EpaS proprie sic proferendum fuisse: per a&,v cuV
xal 6 "EpooS idriv. <pi\o 6 o(p ov 6k ovxct
apaSovC. Sequitur hoc ex iis, quæ supra disputata sunt. Nimirum qui
cupit aliquid, is non potest, quod cupit, idem habere. $i\odoq)OS igitur,
quoniam est appetens sapientiæ, sapientiam non habet, neque vero
ignorantiæ addictas est; nam qui ignorat aliquid, is id ipsum, quod
ignorat, non appetit* de Sirtct (lEtalv elvca docpov Y.cil d K
uct&ovg. alrla de avrco xal tovrov f} ylvedig' iturgog fikv yag
docpov Idn xai evxogov, fiyrgbg de ov docpijg xal dxogov. i\ ftlv
ovv (pvdtg r ov daipovog, co (pile 2?o r/.gcctsg, ccvxi]. ov de 0v
wq&qg "Egeor a elvca, a YavpacSzbv ov - C dev eituft eg.
cirjfojg de, cog ifiol doxec texficagofievj/ *£ cov dv leyeig, ro
Igcopevov ''Egeor A elvca, ov ro Igcov. dea renixu doi, o l^ca,
Ttuyxcrf.og lepedvexo o alrla 81 avt cJ xal r ovr cdv i / y iv e 6
iS . Vide quæ supra annotavimus ad verba 203. C, ed. 259. ov Se dv cjtj
$i]S*Ep ait a tlvai, Savfiadrov x. r, A. Frustra in horum verborum
explicatione Rtickerti industria versata est censentis, dv pro uti
roiovtov poni non posse; id enim Plato si exprimere voluisset, non dubium
esse, quin scriptum exstet olov Se dv gJt}$7/£. Addit autem Riickertus:
Mihi cogitationum seriem iutuenti sic res se habere videtur, quod mirum esse
negatur^ non esse illud præcedentibus verbis contentum, sed verbis
quidem non expressum, humauitatis caussa, ex iis autem, quæ et dixit
Agatho et statirn addit Diotima, facillimum ad intelligendum sc. ori
icdyxaXoS oo i i<podr£To, cuius erroris caussa prior error est, quod AMOREM
cum AMATO confudit. Certo sic omnia bene videntur cohærere. Quem autem tu
opinatus es AMOREM esse, nhiil tibi mirum accidit (quod pulcherrimum
esse putabas.) Opinatus autem es AMATUM AMOREM esse, non AMANS. Ea
de caussa videlicet pulcherrimus tibi AMOR videbatur. (Id autem non est
mirum), Nam cet. Semper meminerint lectores, orationem hanc tanquam
vere habitam coram convivis Agathonis hic proponi, ut interdum aliquid
etiam pronuntiationi singulorum verborum tribuendum sit, qua assequuntur
haud raro loquentes, quod verbis positis non indicatum est,
"Ov igitur relativum ubi pronuntiando argetur, uti Diotimam hoc
lecisse consentaneum est, tantum abest, ut pronominis relativi potestatem
solam obtineat, ut ei rei indicandæ inserviat, de qua præcipue
agitur. Quam autem tu opinabaris est igitur accentu orationis in
pronomine relativo posito: Quod autem talem tantumque deum esse
ominabaris. Vide de hac relativi pronominis significatione Mattii. Gramm,
arapl. §, 480. 3. 899. seqq. Sia x aio x a. doi, oipai,
7 t dyx aXo ff l<paivero. cfr. 201. E. dxeddv yap ri xal iyco
itpoS avtjjv t.ttpa xouxvtoc HXtyov, oldntp vvv rcpbs iph 9 Ayd$cov,
caS etrj 6 "EpcjS peyaS J9coV, eiij Se t&v xaXcov, r 6 rcS
ov tt xaXov xal afipov. Mirum est, StallbauEqcos. xai yccQ Etfw ro
IguCtov tb Ta bvtt xa kov xal ajigbv xccl ttltov xal . (laxagiGtbv•
tro 5s ys igav aU.7jv ISiav zoiavrtjv £%ov, oiccv lym
Svijl&ov, mias inquit, istud dppov, quod suspicor ia ayaSov esse
mutandum. Neque enim DE AMORE nunc sermo est, sed indicat Diotima in
universum, quid illud sit, quod ab hominibus soleat summo studio expeti
ct desiderari, videlicet ipsum pulcrumpcr se spectatum (ro t<o
ovxi xaX ov) ct quod supra dixerat cum pulcro artissime co ni
unctam esse, ipsum per se bonum. Hinc addit deinceps xal xIXeov xal
jxaxapitixdv, Non dubium est, quin verissimum sit appov verbum. Quamquam enim
concedi potest, pulcro per se spectato melius convenire propter aute
commemoratam cum bono coniunctionem dyaSov nomen, quam appov
epitheton : tamen boc maluit Plato pro illo exhibere, ut clarius indicetur
verisimiliusque videatur, quod 201* E. legitur, 6 o cratem idem fere de
Erotis indole atque natura Diotimæ dixisse, quod Agatho supra
protulerit. Vidimus autem, poetam mollitiei teneritatisque laudem
{dnaXoXTjxa') Amori attribuisse, ut verisimile «it, Diotimam appov
epitheton ita exhibuisse, ut consensisse olim cum Agathone indicaretur Socrates,
simulqne Agathonis illa sententia leviter carperetur. Addit antem
Diotima, ne qnis posito dppov nomine de veri pulcri natura dubitaret,
commemorarique forte indicaret aliud quid, quam ipsam illam pulcri
ideam, tiXeov et /laxapitirov. aXXrjv i$£ar x
oiavxrjv ix° v sc. i<Sxiv . Cave dXXoi xoiovxoS confundas
cum £r epoS xoiovxoS', de quo supra diximus annot. 245. Sensus est
verborum: Contra id, quod AMAT, aliam naturam habet et i n d,o 1 e
m atque talem quidem, qaalem ego descripsi. ele v 8 i) 9 co xa AoS?
yap XeyeiS^ Diximus de elev verbi potestate annotat. p r 36-,
ibiqne annotavimus, hac voce uti eos, qui facile aliis aliquid
concedant, quo facilius possent illis pacatis, quid ipsi sentiant,
aperire. Non prætermittendum est autem, elev verbo adhibito ita seraper
concessionem fieri, ut nesciæ prorsus, utrum persuasum sit necne •i, qui
aliquam rem concedit, de ipsius huius rei veritate. Hinc additum
habes nostro loco xaXcoS yap \iyeiS t quibus verbis indicatur aperte,
Socratem Diotimæ sententiam probare. Recte Fictuus verba convertit:
Esto, ut ais, hospes, præclare enim loqueris. Non igitur
audiendus est Stallbaomius docens annotat, ad Piat, Phæd., A. ed.,
caassale enuntiatum, quod post elev positum reperiatur, non tam ad
$lev pertinere, qnam ad insequentia verba, quibus præpositum sit. Specie non
caret hoc % •* Cap. *xrv. Kdt lym
sTnov, Elev Srj, « fa»j’ xcdcog yag Hyeig. toiovtog <Sv 6
"Eqg>s xlvcc xQstav ijrK xolg præceptam, si ad verba
respicis. Piat. Phæd. 117. A., quorum rectiorem explicationem dedimus annot. 36.
Restat, ut dicamas de verbis 213* E. ineidi) St ■yiaxtnXivTj, ih
telv * Ehv Srj, avSpt$, Soxeixe yap fioi vrjtpeiv . Rursus enim
etiam in his verbis, ut supra 176. A*, supplemento quodam
opus est, quoniam non comparet, quorsum Alcibiadis
assensionem referas, habeat autem necesse est, quiassentitur,
dictum aliquod, cui assentiatur. Neque supplementum illud diu quærendum
fuit» Consentaneum est enim, couvirarum aliquos, cum consedisset
Alcibiades, hominem rogitasse: Nam liabes, qui hilariores esse
possimus te præsente? Ad qnæ ille, ehv Srjt inquit, Soxelts ydp pot
vtj<peiv. Possis etiam ita rem tibi informare, ut statuas,
Alcibiadem, cum consedisset, vulta subtristi circumspexisse specumque edidisse
eius, qui magno alicuius rei desiderio teneatur. Quod cum
animadvertissent convivæ, Alcibiadem rogarunt : Num quid est, quod minus
apud nos tibi placeat? Ad quæ ille, id vero, inquit, sit revera,
videmini enim mihi nimium vino abstinere. t OlOVtOS GJV O
*£pGOt' II. Stephanus post toiovxoS inferciendum censuit 6£
particulam, quæ res documento esse potest, eum prorsum eandem verborum
interpunctionem habuisse, quam nos unice probamus. Riickiertus quum ehv Sij
nihil nisi transitum denotare censeret, elev Sr/, xoiovxoS gjv
convertit ; Age iam, hospita, quum talis sit. Nos neque H.
Stephaui commentum probamus, neque Riickerti conversionem verborum
laudabilem censemus. Asyndeton autem quod attiuet, notandus usus
est Græce loquentiuto, quo post €i£V Si), cui caussale enuntiatum additum
est, Si particulam aliamve copulam omiserunt. Neque ratione caret hic
usus loquendi, quandoquidem satis constat, asyndeta gravitate quadam
augeri. Ei gravitati autem inprimis locus est ibi, ubi aliquis aliquid
facile concedit, ut ant suam sententiam celerius proferre possit, ut pl
213. E., aut ad novam quæstionem studiosius abeat, ut hoc fit
nostro loco, et Piat. Phæd. A. ehv, $cprj> et fttXxitixe, 6i)
ydp xovxgov iititixtjjtGJV. ti XPV xoietv. Ceterum gjv participium quod
attinet, supra annotavimus ad p» 174. D. dp* ovv dyojv p£ ti
aTtoXoyijdei, participiis ita interdum scriptores Græcos uti, ut
obiectivam veritatem cum subjectivo loqæntis indicio coniunctam exprimant.
Nostri igitur loci sententia est; Si talis est, et credo talem
esse, qualem descrip si st i, natura Erotis: quam utilitatem affert
hominibus? av&Qcoitoig ; Tovto di] ]itvd rccvt 9, ?<p;, cJ
Z*5x(>aDTfg, 7tELQ<x<5o}iccL 6s didcc^cu. e6ti (ilv ydg dt) t oiovrog
wxl ovzcsg ysyovag 6 EQag, %0 xl, oh xav xcd&v, ioc 6v qpyg. ei de ng
'tjixug Iqolxo ' TL rc5v y.cdcov 10 xlv o*Eqg>s 9 w 2Ti oKQdttg re xai
Aiotipcc; c ode dh 0ayictEQov lga> '0 bq(5v tcov xak&v xi iga ; Kcd
riva xpelctv Ox £t * cfr. 201. IT dei 67 /, cJ Uyd^ajv,
&67tep 6v 8 17] y i)(5gj, 8ie XSeiv \ r av7ov icp&xov xis ioXIV
O*EpG0S ycal noloS xiS, hteixa xd Opyct itvtov. Quæ sequunt u e
verba tovto 8t) pexa xavxa x. r. A\, rernacolo sermone expressa
audiunt: das ist nun der zweite Punct, den ich dir auseinaoder zn
setzen versuclien will. 0 . 6 x 1 pev yap 81 } x,oiov roS n. X. A.
Socratica sciendi aviditas cum tanta esset, ut percepta priori
disputationis parte nimio impetu ad alteram ferretur, id quod asyndeto
expressum est : xoiuvxoS qdv o "EpwS riva Xpciav xols
dvSpanoiSj Diotima, ut impetum illum paullisper retardet, ac ne
inceptus ordo dispatatiouis turbetur, veretis, verba adhibet: 06xi
jxhv ydp 8t} xoiovxoS u. r, A., quibus cum gravitate positis Socrates
admonetur, ut et quietius cum Diotima agat, et partes disputationis
memoria teneat studiose. Tecte autem ipsis ' his verbis carpitur Agatho,
qui cum in ipso orationis exordio recte indicasset, quo ordiue
Erotis laudatio procedere debeat, ordinem disputationis male
turbavit, 7 (a\ ovxa>$ y ey ov qjS . Dindorfius,
Stallbaumius ovxcoi, quam Florentinorum librorum lectio uem esse
accipimus. Sed caussam hic, cur ovxcoS' scribatur medio in commate et
sensu, non videmus. Riickert. Iam supra annotatum est a nobis,
non omnino nobis probari præceptum eorum, qui omnibus in locis ovTco
ante consonam scribi iubeant, neque ovx&f probent, nisi id
verbo cum vocali incipiente præpositum sit. Satis docemur haud
infrequenti consensu codicum meliorum, Ovxgj? etiam subsequente consona
Græcis in usu fuisse ibi, ubi aut ipsum ovxcoS not enuntiati
particula, in qua ovxcjS’ collocatum sit, cum vi quadam proferatur.
Hoc in nostrum locum cadere nequit negari, igitur recte ovxoai servasse
nobis videmur, cfr. præterea Stallbaumius ad Plat. Gorg. 516. C., 522*
C. ad Protag, p* 351. B. el 80 tiS r}pa$ Opoiro. Omissæ
apodoseos exemplum habuimus 199. F. el yap ipoiprjv, Ti 80;
dBeXcpoS avxd rovxo oitep l6xiv, 06xi xivoS aSeXtpoS rj ov ; $dvai
el vat f ad quæ verba vide annotat. 234.
Nobis pari modo præsertim in familiari sermone loqui licet: Wenn
uns aber ie— mand friige : In wiefern eigentlich ist denn, o Socrates
und Diotima, Eros die Liebe zum Scbduen ? ich will es aber
deutlicher so ausdrucken : Einer, der tyit turov, oti Ftvia^ai avtcji.
’Al\’ in no&u, iyrj, ?; cjroxpwJtg tQCDtt]( J lv toluvSb' TL
i&tui txtivcp, <J ct.v yivtjtai tu xala ; Ov ndw itpijv in i%nv
lyco ItQUS tttVTl]V tljV igattjOlV TCQOXcLQCJS
dxOXQlVUCS&Ul. 'AI /i, itp>], bjgxfQ uv ii ng fitzapuldv,
dvzl zov xu- E lov zcj dya&cS %Quynvog, hvviHxvolzo' (frige, a 2.(6-
. das Schone liebt, was liebt dena der eigentlich? ori
Fer id $ a i a v reo . Mecum fatebuntur lectores*, se haud facile
responsuros fuisse, si Diotimæ illa quæstio sibi proposita esset, quod
Socrates respondit, mirarique licet, Socratem, cum alias fatuitatem quundam
simularet, ut et infantem ca videre posse Diotima censeret, quæ
ille non videre se simulabat. D., tam feliciter ac subito respondisse.
Sed quæstio Diotimæ revera facillima est ad expediendum, si ipav
verbi potestatem accurate perpendas, et si accentum orationis non in xi
ponas, sed in ipet verbo. Diximus. de ipav et <pi\tiv verborum
discrimine, illud viris hoc feminis atque amasiis attribuimus. Atque
ut illic annotavimus, (piXelv eorum tantummodo esse, qui capi se
ac teneri patiantur, ita h. 1. addendum est, ipav non nisi eos dici, qui
capere atque tenere concupiscant. Haud multum igitur differt ipav ab
ixiSvpeiv; tantum modo ab eo discrepat, quod, qui ipav dicitur, h, e.
stadio cupiuudæ alicuius rei teneri, is virili robore gaudere
cogitatur atque viribus, quarum auxilio possit, quod amet, eo
potiri, cfr. 200. E. xal ovro? apa xoii «AA oS itaS o ixi$vpd>v
tov prj ktoipov ini$vpel xal roO pij i rapovroS xai o pj/
£*« xal 8 )i?) icJnv avcoS xal ov ivdeyS icriv, rotavi arra itiriv,
cov 7j lxi$ v pia te xal 6 "EpcoS iOziv. a A A*
ixi xo$ei, £(pij. Bodi., Vat., Vindob, Angel. habent «AA* ixixo$il.
ceteri d\X* 7 ... i iri XO$ti. Hoc præstautius illo est.
Suspicor tamen, quod et Riickerto in mentem venit, utramque lectionem
coniungendam esse Platonemque scripsisse: aAA*^ri ixixo$Ei f præsertim
cum legatur in Piat. Protag. 329, D. rot>r itirtv, o in ixixo$<»
f h. e., das ist es, was ich noch hinzuwunsche. Paullo infra
p» 205. A. xal ovxin x poSvei ipi<5$ai x. t. A. Ceterum x o$£iv
s. ixixo$Eiv de rebus inanimatis dicitur, ut i$i\etv 9 fiov\e6$ai,
(fiiXeiv, ut vis quædam describatur rebus illis iuhabitans, quæ cum instinctu
animalium comparatur. Diximus de hoc usa verborum annotat, 144.
< oSxep av ei tiSp.£tafia Aalv. llecte Ficinus participium convertit:
mutatis vocabulis. Nimirum cum 201. C. concessum esset ab
Aguthone, pulcrum idem esse atque bonum, in pulcri locum substitui
iubet Diotima bonum, ut Socrates, cum viderit, quid futurum sit ei,
qui bono potitus sit, deinceps dicat, i TCQceas,
6 iodv tav dycc&eiv zL Iqu-,
rtvio&ai, r\v d' iya, aurei. Kal n ttizcu ixtiveo, « av
yivryzai 05 V nycc&cc; Tovz’
evzoqcotcqov i]v d’ iyio, 'tya dn oy.QivaG&ca, ozi Eudalfim’ tazeu. Kzr/SEi
yag, leprj, dya&cov oi EvdalfiovEs tvdcdfiovEg. Kai ovxizi ngogdei
.tQiG&cu, ‘ "Iva xi di pwltzai svSalficav sivai 6 (iovXu[ttvog; cilia
zU.og do xtl zyziv r/ dnoxQKSig. 'Alrftrj liyug, linov lyde. Tavzijv dij zijv (iovlijdcv y.cd
zov quid ei eventurum sit, qui pulcri facultate gaudeat. Ceterum cur
hoc loco aofisti participium probrmus, 174. B. nou nisi præseutis
participium admiserimus, ratio in propatulo est. Illic enim de actione, quæ
lutura sit, agitur; hoc loco conditiouale enuntiatum habes, in quo
exemplum continetur, quoil noti tanquam fiat, proponitur, sed quasi
factum revfera Socratis animo inducitur, 2tnx paxeS, q
t{>VY rcDY dy aS ojy . Hæc est unius Bekkeriani codicis lectio, quam
et Bekkerus et Stalllaumius in textum receperunt; undecim codices apud
eundem habent (jcoKpaxtS i pii o ipcov, in uno tiatxpctref ipd
iptor comparet. V ulgo 6conpaxeS ipcj p ipGOY legitur, quod
Rticker- r tus iu textum recepit convertens: Feriude ac si
quis mutatis vocabulis roget ^«ic, age Socrates, dicam, qui amat
cet. Epeo autem ea de caussa non spernendum censet, quod iu
familiari sermone sæpius dicendi verbum præter necessitatem mediis
verbis iuscratur. Sed illud præter necessitatem minime nobis
p lucet ; vide annotat, neque ipeo ad dicendi genus revocari potest, quale est
C. 7 <ou iy<o funoY, n&S rovto, i<ptjv, \iyetS ; quæ
sententia Ruckerti est. Nara ut ne commemorem quidem, quod Ipeiv
nusquam inseritor hoc modo, sed (pdvai verbo scriptores semper
utuntur, etiam prima persona ipeS verbi, quæ in tertiam mutanda erat,
Riickerti sententiæ officit. Postremo ridiculum foret, inserto dicendi
verbo ipsa alicuius rerba indicare eo Joco, ubi præcedentibus
oaSlttp av ei verbis satis demonstratur, certi alicuius hominis
verba non afferri. Restat, ut dicamus, qui factum sit, ut in tara
multos codices ipeo verbum irrepserit. Scribarum aliquis cum
iutelligeret, bono in pulcri locum substituto eandem quæstionum seriem nunc
repeti, quam iu præcedentibus Diotima Socrati proposuisset, atque verba o
ipcov jcov ayaScov xi ipd apprime respoudere præcedentibus o’
ipdjv Tcoy xaXcov xi ipd, factum est, cum alteram quæstionem
cum altera compararet, atque illic ipoj præpositum reperiret, nt
id verbum vel negligentia vel imperita quadam sedulitate iu nostrum locum
transferret. HXtjdei yap oi evdaiiQttta TOVTOV 3t&t£Q« XOLVOV
tXtt tlVtXl ItUVTOV (IVftQcbitav, xal ltavzag t aya%u flou/.eOftca avroig
arca Kfi, ij nag liyug ; Ovtag, rjv 8’ tyto' xoivov ilvai
navTCJV.TL 8rj ovv, Scpr/, ai ZkbxQateg, ov ndvtag egav (pttfilv, si 'juq
ye itavTf g twv avrav £qg>Oi xal B ubi, «Ua nvag (pauev egav, tovg d'
ov; 0avfiaia i, f t v 8’ lyd>, xal avrog. ’yJ/.ka fit] &av(iat;’,
Stptj’ cttpeXovxeg yaQ ccqu tov fparog tv eidos 6vo(ii£o[iev xo lioveS . Hæc
Terba ita conformata sunt, at Etprj non addito ea facillime putare possis
uon Diotimæ sed Socrati aduumerauda esse. Neque opus est, ut
affirmandi vocabulum supplendum censeas, ad quod yap rereferatur. Diotimæ verba
arctius cum præcedentibus coniungenda sunt, ut perinde esse indicetur, quis
dicat, Socratesue an Diutima, modo veritas dicendo eruatur.
Iluiusmbdi dicendi generis permulta exempla aperiuntur. cfr. 200. B. dp’
ovV fJovXotz* dv x is pfyas cdv jtiya? elvai, ij idxvpoS wv idxypoS
; f A8vvaxoy ht xcdv cJ- s
poXoyjpuvojv. Ov yap z ov ivSei)? dv eiij tovtaov o ye &v.
Piat. Gorg. 492. E. 2?. ovx dpa opSoHS Xtyovtai ol pi]8evoS deopevoi
evSaipove? elvai . K. ol A i$oi yap dv ovtao ye TiOLi ol v ex pol
evSaipovidxaxoi elev . xv a x i de (i ovÆt ai. Dicitur ira xi
ilermauno annotaute ad Viger. 849. per ellipsin. Plene, inquit, in
constructione præsentis temporis iva xl yivrjxai, in constructione præteriti
Hva xi yivoixo. Sclileiermamacherus verba convertit: Und hier bedarf es
nun keiner weitern Frago mehr, w e s ha1b docli der gliiclcselig
sein will, der es virili. Haud facile vernaculam dictionem reperias, quæ
Uva xi verbis respondeat. Ceterum ut recte huius Idci sententiam percipias,
(iov\E6$at et hic, et paallo infra ftovXl]6i5 nomen ad
significandam eum vim, quæ hominibus innata est atque cum oatura eorum
couiunctu, adhibetur : der Trieb. Vide qnæ <1& fiovÆOSai
verbi potestate, atque quomodo id differat ab iSeÆiv, diximus 44.
Igitur xo fiovke6$at tvdal/tayv ELvai caussam primariam describit studii
beatitudinis, ultra quam caussam progredi nemo possit. xi 6l)
ovV. Sententia liæc est: Si omnes homines eiusdem rei, h. e.
beatitudinis sempiternæ AMATORES sunt, mirum videri potest, cur alios
amare dicamus, alios non dicamus. Sed explicator hoc eo, quod a
notione xov ipdv seiungimus partem aliquam, qua pariendi et
generandi studium exprimitur, idque xov ipdv atque xov
"EpcoxoS verbis insignimus, aliis nominibus ad ceteras tov ipdv
partes describendas utimur. xiv ds q> apev xov? 8* ov.
Scriptura exspectaveris xov? ) uev
xov? 6 ov . Positum tov
oXov htitiXtivng ovo/ia rpcorce, ta Ss &XXa aXXots xaTayguixs^a
ovofiaGiv.''SlgxEQ rt; ijv d’ lya. "SlgittQ tads. oiO^ oti itolrjOig
iori n TtoXv. ?; yag ZOL EX TOV fit] OVTOg ctg TU OV loVTl OTlpOVV
ahtU XatStt iGtl jioir\Gig, «gr£ xal cd vno xaScag rafg rlyyai g C
igyaoiai xoujtiu g tlol xal o i tovtcjv SrjtuovQyoi itavTig itoitjzaL 'AXiftij Xeyeig. AXX’ o[ia g, j; d’ ij,
olo&’ autem habes pro TovS jiev, quibus verbis uequa conditio
prioris atque posterioris membri indicatur, TivuS, ut lector moneatur,
pauciores esse, qui amatores et amare nominentur, inulto plures, qui et
ipsi AMATORES AMANTE AMATO sint, aliis nomiuibus insigniri. dtp
e\oyt e £ ydp d p a. In permultis codicibus dpa omittitur, velut' in
Bodleiuuo, Vaticano uno, Vindob., aliis. Rectissime Riickertus ad b. 1. : Ægerrime,
inquit, caream dpa particula, qua id efficitur, ut sententia hæc non . pro
certa et explorata ponatur sic simpliciter, sed colligi tantum ex aliis
videatur hunc fere in sensum: si recte ego observavi, noiqGis
s6ri r i 7toXv h. e. scis id, quod itotydiv vocemus, latioris
significationis esse notionem ( ein weitschichtiger Begriff).
Quicquid euim, cura nihil fuerit antea, post ita movetur, ut sit aliquid,
huic caussam ortus fuisse dicimus noit}6iv. Apte laudant interpretes ad
h„ ]. Piat. Soph. 219- B. ritiv dreep dv prj npoTepdv TiS uv
vtizfpov ds oixuiav dyy, tov /ikv dyovxa noielv, t 6 dyojævov 7toiei6$ ai
tcov tpapev . Rodem modo, quæ latissimi signi ficatus verba sunt,
adhibentur a nobis ita, ut certum quondam, eamque artioribus
finibus circumseptam -actionem exprimant. Sic dichten de arte poetica, w
i rken de textoria, handeln de mercatura usurpari quem fugiat?
it oirjtiiS ydp tovto poyoy. Ad tovto repetendum est e superiroibus
ro 7(Ep\ r ijv jnovdl W/v xai td fihpa. In sequentibus exovteS tovto eodem
supplemento opus est, quod ne minus convenire censeas cum £ xoy rtfparticipio poetæ
enim non habent id, quod dicitur ro' 7tepi tjjv f. iov6iw)v H. r.
A., sed eius periti sunt ita, ut in carminibus paogeudis eo
utantur, tenendum est: Ix&v verbum haud raro idem significare atque
cognitum habere, ea de caussa, quod qui aliquid animo percepit
atque ita mente tenet, ut eo recte uti possit, idem id etiam habere
dici possit commodissime. ovtgj Toivvv Tiai rtepl Tov £p
G>xa. Hæc brevios sunt dicta, non item obscurius. Diotimæ mens hæc
est: Quod de poesi modo dictum est, idem in amorem cadit. Poesis
proprie de omnium rerum caussa efficiente dicitur, sed usu loquendi
factam est, ut pQcseos nomen ou ov xcdavvTM n oirjrctl, alia alia tyovGiv
ovo fiam aito 6s TtnarjS xijg itoirjGsag %v (toQiov ucpoQia&iv
rb jrfpi rtjv fiovGix tjv xal xa fiixQci x ra xov oAov bvbaaxi
xCQogayoQtvixca. noi^Gig yag tovxo (tovov xaltixca, xal o t k'%ovx£g xov
to x b uoqlov xljg noitjGtag noirycai. kiyug, ttpijv.Oura xolvvv xal
niQi xov Squtk ' xo jitv wtpuktubv £<J« nuGa rj rcov aya-
D noii niii ad eam poi-seoa particulum describendum
adhibeatur, quæ in re musica et metrica versetur. Iam ad verba
accedamus to fihv xEtpaXaiov ipoaS Ttctvziy quæ ad hunc usque diem
interpretum studia misere eluse* runt. Stallbaumius expungenda
censuit verba o piyidTof te xal 'HoXepoS SponS itavxi.
Riickertus contra se ita semper sensisse annotat, quoties vel secum
hunc locum tractaverit, vel cum aliis, miro eum ornatu spoliatum
iri, si vel una hic litterula sublata aut mutata foret. Recte
igitur Lticiauus ait epigr. V, v. 3. Antholog. Iacobsii . *
ovdlv iv ctv^pGDrtoiui SiaxpiSov idn voTjfia, aAA * o dv
$avj.id%EiS, rovt kxepoidt yiXaS, Ratio verba tractandi, quæ
Stallbaumio placet, ut audacior, ita miuus commendabilis est. Riickertus
autem totius loci sententiam plane non perspexisse videtur: Ut particulam
tantummodo eorum hic repetam, quæ in eius annotat, ad h. 1. ed.
169. leguntur: Quod vos de vestro soletis Amore prædicaro, maximum deum
esse et callidissimum, qui neminem non decipiat y id multo valet magis de
beatæ vitæ cupiditate, qua omnes omnino homines velint nolint plane
irretiti sunt du -* cunturque naturali quadam necessitate non aliter, ac
si magicis artibus sint delimti. Quo sensu ipse supra 203- -D. $£tvof
yoyS xal tpappaxEvS xal doq>idTtj$ audit. Diolimæ voluntas hæc est; Loquendi
usum ut in poesi, ita in amore nomine insigniendo versatura esse,
atque amorem et amare et nomen amatorum iis tantummodo tribuisse,
qui amoris particulam unam sequantur. Summam autem amoris omnem
bonorum cupidinem esse, atque beatitudinis quidem cupidinem esse maximum
doXcpoy) amorem (iravtl). Vides igitur, to /xk v xEtpaXaiov et tov
svbaipovtiv sc. T tjv &itl$vp'iav sublecta enuntiati e$e. To XEcpdXaiov
autem primariam alienius rei notionem describit ut in Piat. Gorg. 453.
A, hiystS, otl izeiSovS drj/uovpyoS Idxiv ?/ fnfxopixi } y xal 7 }
7tpaypaxdot avxijS aitada xal to xecpdAaiov eIS tovxo TEXevxa h. e.
Stalhbaaraio interprete : dicis rhetoricam esse persuadendi
opificem omnemque eius operam atque summam ad hos tanquam ad finem
suum referri, ut aliis persuadere possimus, quod volumus. Iam nostra
verba convertenda sunt: Der Grundbegriff &av hiitivula xal tov
tvSaipovsiv, 6 lilyctitog re xal SoIiqos %qg>s navtL • <x)J.’ ot
fiiv ciXbj rgexofiivoi. ltoX}.a%rj in’ avtov, rj xaxcc xgr^auGfiov tj
xaxcc qii}.oyvava6rLav ij xaxcc cpti.oGocpiav, ovt’ igav xaXovvT at, ovt
IgaGtai, oi de xaxcc tv n elSog tinnis rs xai IcSnovSaxoTig ro tov oXov
livocia ia%ov<Uv, agaxd re xai iQuv xal igccGzaL KcvSvvevus dh]&rj
Xiyuv, hcpijV lya. Kal Xiyetai fiiv ye ug, icprj, Xoyos, co$
der Liebe ist iedes Streben nach dem Guten, and das Strebcn nacli
dem liochstcn Gute, d. i. nach Gliickseligkeit, ist die
grosstc Liebe. Restat, ut dicamus de verbis xal doÆpoS TtOLVXly quæ
nou dubium est, quin corrupta sint. Antiquitus scriptum fuisse suspicor:
KAIKOIKOCEPflCTIANTI, in qua scriptura tripliciter peccatum est a
librariis. KOI enim, quod haud fere multum discrepat a KAI, omissum
videtur ab cq esse, qui xai dupliciter posituin putaret. Hinc enata
est, cum forte, ut fit (vide annot, p* 170.) J$F£IC duplicaretur, hæc
scripturæ forma: KAI NOCE mCErflC ITANTI i ex qua dictum est, una lineola in
littera N deleta, ut non nisi A figura remaneret: xal Sodtpt HpGDf
Tiartl. Ex hoc autem sciibam aliquem, qui callidum Erotem sciret,
fecisse verisimile est xal doXepof ipoot itavxi. Ut autem
couiecturam nostram xal Xoivds^EptoS itavxi ipsi probemus > præcedentibus
verbis efficitur 205. A. rort;t 7jv Sl Tt}v ftovXvdtv xal tov i p cata
tovtov itotepa xoiyoy oi n . etvai izdvrayv dv^pcjitcov xal navtaS
xayaSa fiovÆoSai avtolS tivai adi, ?)' tzcjS Æ yeiS ; OvtcoS, jjv d
* iyco et quæ sequuutur, quibus verbis accurate examinatis
doceberis, nostro loco xoivvS nomen vix abesse posse. In
Schleiermacheri conversione legitur: Soauch vas die Liebe betrifft, ist
im allgemeinen iedes Begehren des Guten and der
Gliickseligkeit die grossle und heftigste (?) Liebe fiir ieden. Iu
Schnlthessii conversione edita ab Orellip 123. exstat: Im
Allgemeinen niimlich ist iegliches Yerlangen nach dem Guten und
nach Gliickseligkeit fur iedeu die grbsste, ihn bestrickende
Liebe* Ficinus verba convertit^ Nam summatim quidem omuis bonorum
felicitatisque appetitio, maximus et insidiator amor est
cuique. aXX* ol p\v ot-Wy x. x. A. UAXd particula adhibita, a
rei commemoratione, qualis revera est, ad loquendi usum
traositur, quo non res integra suo nomine vocatur, sed rei alicui
parti inintegræ rei nomen attribuitur, cfr. 204. A. £n. rl 8if ovv,
gJ ^GonpaTtS, ov izdvxaS ipdv (paptYy eh zep ye itavxeS xcav avtaiv
ipcAoi xal æl } dXXa xivaS epapev ipdv, xovS 6 * ov; Tpenopevoi de
indole atque naturali quodam instinctu dici— ot av to
SfoutSv iumav fyjTuGiv, ovroi IqucSiv ' 6 6’ E ifiog koyos ovxs ^fiiæog
<pt]6iv ilvcu tov £q(otcc cirts olov, eav fit] xvy%ctv]] yi xov, m
Itcciqe, ayaQov ov' ix fi avrav ye xal xodag xal x^Qctg tfttlovOiv axot
tftveiS&ca ot «v&qcjxoi, iciv avtoig doxjj r a iavtav XovtjQa
efoai. ov yaQ ro iavtcSv, otfuu, txaGtoi aona£ovtai, tl fit] i'i ng to fiiv
aya&ov olxtiov xaXil mi eavtov, to 61 xaxov akkotQiov. ag ovdiv ys
aUo tor, at 191. E. udat Si tdcrv yvrauaSy ywaixoS
d (5iv y ov Ttavv ctvxai xols av~ Spa6i tov vovv TtpoSexovdiv,
d\Axx pctWov itpoS xaS yvval xaS xexpajupivai eidlv. Pro ol ptv a\Ay vulgo legitur non male
oi ptv aWoi f quæ scriptura quoniam codicum optimorum auctoritate
improbatur, e verborum ordine expellenda est. Minus nos movet
Ruckerti argumentum dicentis, ol piv et ol Si sibi opposita esse.
Quem enim fugiat, præsertim cum æqualitate quadam careaot, oppositionis
membra interdum verborum numero et conditione non apprime sibi
respondere. xal Xeyexai jxiv ye, Miv ye particularum cognoveris vim
et potestatem, qnando xal Xiyexat ykv et xal Xiyexai ye seorsim
utrumque posueris. Altera particula efficitur, ut Diotimne sententia
hominum quorundam opinioni opponatur, qnam Aristophanes protulit, altera
vis oppositionis augetur atque extollitur. ovxot ipaititv. Sæpias
iam diximus de transitivorum verborum usu absoluto, cuius ea natura
est, ut casu adiuncto nullo non actio quædam, sed notio prematur verbi.
Positum igitur hoc loco habes ovxot ipadiv pro ovxot IpcovxiS
\tidiY, Ceterum Wolfius annotat ad h. l.j Was Aristophanes liber die Trennung
derMenschen sagte, wendet Socrates hier zu einer ernsteren Absicht
an. Alles, was iener vorgebracht hatte, beruhte anf einem falschen
Gebrauch eines Ausdrucks, der damals beinaho spriichwortlich gewesen za
seia scheint, dass Liebhaber ihre aaderen Ilalften aufsuchen.
&itel avxcvr ye xal noSaS xal xelpaS x. r. A. Do iitil
potestate vocabuli supra dictum est annotat. Ceterum adhibito pedum manuumque
exemplo, qnas sibi abscindi iubeant, qni illas non bonas esse
cognoverint, Aristophanicao orationis argumentum concidit* Fieri
enim nequit, ut dissecti homines tanto ardore, qnantom Aristophanes
descripsit, alteram sui partem expetant, cnm et ex altera, cuius
ipsis potestas sit, exscindi patiantur, quæcunque vel mala sint,,
h. e. morbosa et doloribus afiecta, vel ad usum parum idonea.
ei / 11 } ei rtf. De ii particula post ei jujj repetita M&t18
206 i&tlv ov igoldiv av$Q€Oitoi r) tov aynftov. rj dol 80xovdr, Ma At
ovx &iiovy£, yv 6* lyeo. *Ag ovv> y S’ ijy ovtcog aizlovv It Iri
Xeyeiv, ori ot av&QGMot tov i fcc&ov igcSac; 2 Val, Zcprjv. TL
de; ov XQog&et&ov, iqrrji ori xai eivai 1 6 dya&o v avtotg
egco6i ; IJpog&8TSOV. r Ag ovVy
%<p*h xcu ov (tovov eivai, akka ual dei uvcu\ *— Kcd tovxo
itQogftexiov» "Edtiv thiæns egit in Graram. ampl. $.
617. d. 1249., obi laudantur Thucydides I. 17. inpa%Sjf di z* ctvteHv ov6\v
ipyoY dZioAoyov, ei fit} ei xi npdt tteptoiHovS tovS avtdSv
kxdOtoiS. Piat, de rop. IX. 581. 1 ). tl ftt/ ei nS ckvtqSy dpyvpiov
Ttoiei. Prorsus eodem modo LATINIS id usu est nisi si. Ditfert autem
el fit } ab ei fit/ el Ita, ut el fn} nihil denotet, nisi
exceptionem, quæ ad id refertur, quod sequentibus verbis expressum est;
el fit} el autem, exceptionem per se poni indicam videtur ciqne
conditionem quandam subiuugi, ut si nliquid fiat aut non fiat,
exceptionem revera adesse docearis. ov Ipcodiv avSpcjirot, jj tov
dyaSov. Aliquot libri ol dv^pamoi, Sed non opus articulo, cuius omissio
admodum usitata est in eiusmodi vocabulis, qualia snnt dvt/p, d8eA(pot
f yvvtj t yij, alia, quum de genere posita sunt. Stallb. De
genitivo, qui in verbis continetur ?/ tov aya&OV Mnttbiæus disseruit
in Gramm. ampl. $. G31» 2. 1299., ibiqnc ?/ r ov acya *' 3ou
positum esse monet pro t) tq ayaSov. Nominativum incepta verborum
structura exigit quidem, sed cave, tov aya $ov minos recte habere
censcaa aut loqueudi usui parum accommodatum. Nam verba, quorum
terminatio ad præcedentium verborum structuram conformanda sunt, loquendi
usus iubet, ubi duplex structura in præcedentibus reperitur, ad eorum
verborum structuram accommodari, quæ vi quadam præcipue emineaut.
Cum gravitate nutem h. 1. dictum est ipaidiv, quandoquidem nou
de actione verbum accipiendum est, sed de efficacia notionis, quæ
verbo finito expressa est. Vide de liac verborum transitivorum potestate
annotat. Positum igitur est ov ip&idv arSpooTtoi pro ov ipadrai
el6iy ar^pooicoi. Ad geuitivum autem relativi pronominis, cum
deberet proprie ad verba d)S ov~ 6iy ye dXXo Idxiv referri, relatum
censent interpretes i/ tov Ctya^ov. Recte, Possis fortasse t/ cum
genitivo etiam ad id diceudi genus referre, quo ponitor haud raro præcedente
aliquo comparativo ?/ cum genitivo, cfr. Mattii. Gramm, ampl. §.
450. 2. 844. t ) 6 vi 6 oxovdiv sc.dAAov TtvoS ipadtai
eivai i/ rovxov. Tf vulgo edebatur olim, quod primns fuit Astios,
qui in y mutandum censeret. aga fcuZAyjldi/v, fqyij, 6 1'gog rov to
ayccdov avxw elvai de L 'Jhj&etixaxa, ErpijV 4yw, liyet-g.
Cap. XXV. "Oxe d>j rovxov 6 Eqoj g eOxlv, rj 6’ i},
ruv riva, xqo- B xov duoxovtav avxo xal Iv xLvi xgdfei tj Cxovdrj
xcd ap 9 ovVy rj 8* 7/ 1 ovroaS anXovv, Vulgo legebatur
i/6rj pro 7} 8* rjt quod Bekkero debetur. Illud potest ferri
quidem, sed hoc non dubium est, quin sit rectius atque verius.
OvtooS ditkovv est: non addita accuratiore definitione, tam
simpliciter» Non perinde est autem, utrum præponatur an postponatnr
ov^goS vocabulum verbo, ad quod pertinet. Ubi postpositum est
eidem, ovtooS ad præcedentia verba respicit signiilcatque .* hac, qua
diximus, ratione; contra suo verbo præpositum, quamquam illum SIGNIFICATVM non
amittit, tamen notionem aliquam adiungit, quam dubitativam interpretari
possis» Eo nimirum animo est, qui verbis ovtgdS aitXovv utitur, ut
qui aibi rem non plane probari indicet. Hinc mireris simplicem
Socratis assensum val, £<p7jv 9 qui documento est, Socratem fatuitatem
quandam simulare, de qua supra diximus annotat. xal ov jiovov
elvai t exXXd xal æl elvai. Vulgo ctXXdc oiel elvai legebatur
omisso Hod vocabulo, quod hb iis deletam est, qui putarent, xal iam
in præcedentibus positura esse xal ov povov elvai. Frias istud nui autem
non du bium est, quin ad totam enuntiationem pertineat, additumque
sit, ut significetur, aliquid, quod in præcedentibus contineatur,
hoo loco repetendum esse, ut expletior oratio audiat: ap’ ovv,
Hqrtf ov xal 7tpo6Seriov a ov povov elvai y aXXa xal dei elvai . Diximus
supra annotat, p» 74. de ov povov dXXa xal et oi * povov aXXa.
Hectissime autem Stallbaumius ad li, 1. ov poyov aXXdj^ inquit,
omisso xal Tion nisi iis dicitur locisy quibus alterum orationis
membrum tantam habet vim et gravitatem, ut quod in priore membro dictum erat,
id corrigatur et quasi prorsus tollatur . ore dr) rovrov o
$pv)S idriv. Additur vulgo dei post ititiv, quam voculam suspicor
eidem deberi, qni 204E. scripsit $epe, cJ ZSoZxparef, ipdo, Toiy dyaScov
rl ipa. Vide annotat, p 268. Explicabilem tamen voculam censuit
atque iu ordinem verborum recepit Riickertus, qui et vulgatum
rovro, quod Bastio praccunte editores fere omnes' iu rovrov
immutarunt, probavit annotans ad h. 1. Dejendi librorum structura
posse videtur . Quamquam enim quid vulgari in usu rebusque
humanis amor vocetur, nondum est probatum, tamen quid esset, 18
* jj Cvvradiq egas Sv xctXoito ; tl tovto tvy%dvu ov r o £gyov;'
£%hs tlxiZv ; Ov plvz *&v <5s, Bgnjv iya, ut AwtlffM, tfrav[iaf:uv
tnl (Sotpia xal tcpokav tcuqu ai avta tuvra iia&rjaofievog. ’slXX’
lyco tfot, h<p>J, iQu>lati yciQ tovto tonos *v xaXa xal naxa to
Odifitt xal xctta tt/v ipv%7jv. Mavtilus, tjv 8’ iyco, SsCtat o tl
affatim docuere, quæ præcedunt. Si igitur statuamus huiusmo di
hic Jieri • transitum: quandoquidem AMOR hoc est sernper
(bonorum sc. sempiternæ possessionis appetitio), age iam quid vulgo AMOR appellatur
? quis est, qui reprehendat? At hunc ipsum sensum verba fundunt, si tovto
legitur ♦ Becte tovto lUickertus retinuisse videtur, quamquam minus
recte enuntiationis totius sententiam explicavit. Non enim
commemorata erotis natura quæritur, quid vulgo amor appelletur, sed
a theoria, quam vocant, erotis ad praxia transitur ita, ut cui
studio Erotis et cuius rei appetjtui erotis nomen conveniat, Diotima
sciscitetur. Ceterum perinde est, utrum dicoxovtoov avto scripseris, an
8icdxovtcov ccvtov y adest enim in præcedentibus, quorsum utrumque
referri possit. Vulgatum hoc est, illud codices optimi præbent,
idque a nobis in verborum ordinem receptum est, quod sane Sigjxeiv
commodius ctyn re aliqua, quam quis persequitur, quam cum Erotis
nomiue consociatur. rt tovto tvyxaY&i <> v ro tpyov ;
txeiS elrcelr; Post tpyov interposui signum interrogandi, quo
maiorem haberet oratio vigorem et alacritatem, Qna in re secutus sum
auctoritatem Heindorfii ad Piat. Charmid. p.l62.B. nbi hæc leguntur : tl
ovv dv elt) nort td rd tavrov npdrteiv; txetS dnetv ; Infra 207. B. rd Sc
Sijpla r/S ahia ovrutS iputnxutS SiariSe6$ai ; A tyciv ; S t a 1 1
b. ov pevr’ dv di, tcppv lycd, ut dioripa, iSavpa^ov irci
dotplqi. De altero conditionnlis enuntiatiouis membro omisso vide quæ
supra annotavimus annotat, 242. Ceterum Græci accuratiores
quam nos Savpapeiv riva irci rivi dixerunt pro Savpd&iv tl
nvoS. Illius structuræ exemplum est Tlat. Menon, 70. B. co Mtvutv,
rtpd tov ptv fltrraXol evSdxipoi rjeav iv rois KAA 77 Qi xal iHavpdSovio
iip’ Inmxy re xal nXovrut, vvv St, cos i pol Soxei, xal ini
doqtiqc. tPoitdv verbum frequentativum est, atque ire et redire
significat, cfr. Plat. Critou. 43- A.
SvvifiqS t/Sij pol idrty, ut 2utxpateS, Sia rd no XX a XIS Sevpo qtoitdr.
Hinc solenne est de discipuli» scholam frequentantibus. Iam expendas
Socraticæ modestiæ acumen, quo ille etiam alias haud raro utebatur, ut
sententias aliorum facilius eliceret. Diotima autem missis ceteris
verbis, quæ ad rem non pertinerent, quasi nihil aliud, quam ovx
olSa iyatye Socrates dixisset, trAA iyut iput respondit. xors
Xlyeis, xal ov fiav&ava. 'AIX' lya, y 8’ i}, Oatpi- C Crepor £pta.
xvovCi yccQ, Ecptj, w Xaxqcxxes, narres av&qaxoi xal xara ro (Sapa
xal xara rrjr xtyw/fl», xal baiSccr Er rivi j/Atxta ytvcavxca, rlxreiv
badvpsi rpiav rj < jniGig . xixxtiv d"s iv fuv alc%Q<p ov Hin)
cacti, Iv 6h rcy xaltS. xal ov par Sarto. Interdum Græci, quæ per
caussalem particulam proferenda erant, copula adhibita cum præcedentibus
coniunxerunt. Sic hoc loco pro xai ov pavSava), quibus verbis
caussa continetur, cur dicat Socrates pavxsiaS delxat, o ti 7tote XlyeiS,
ex nostra certo Latiiiorumque dicendi consuetudine scriptum
exspectaveris: ov yap fjiavSttVGd. Exempla non rara sunt huius
dicendi osus. Unum ut aderam, in quo vis illa xal vocabuli præcedentis
verbi significatu tectiore panllisper obscurata est, legitur in Plat.
Lachete 194. c. 22. 2. jjxovtias, do AapjS ; A.*Ey<oye* xal ov
(jtpodpa ye pavSdvcj D Xfyei, quæ verba rectissime explicata suut a
Ribbekkio, quem Engelhardtus laudat ad Lachct. ed. 60. Annectitur, ille
inquit, ov yavSavcj ver iis fycoye axtjxoa non ut oppositum, sed ut
effectus, Minus id quidem sentitur, quia negativum enuntiatum
sequitur, sed inest ei affirmativum • SavpaZoo (ov ydp pavSdvGo o
ti Tfyti) Sic nos optime diceremus: Ia ich habs gehort und
wundre inich, wie er so etwas sagen kann. Displicet in hac verborum
explicatione uuum hoc, quod affirmativum verbum negativo enuntiato
inessc dicitur. Illud 3 « vfictdjiiv inest potius iji Socratica interi
ogatioue i/HOvdaS', co Aaxqti quæ verba 8ocratfcm protulisse
consentaneum est vultu summam Critiæ admirationem exprimente:
Eodemne, quo ego, o Laches, stnporo atque hominis admiratione verba
hæc audisti? Cui ille, audivi, inquit, nam haud æque, quid sibi
velit, i ntelligo. tjpdov rj tpvdif, Cum præcedat itdvxeS
avSpaoitoi, scriptum exspectabas avxcov rj <pv<5iS. Nihil ad hunc locum
annotatum reperio ab interpretibus, ut mirer, neminem in verbis
rjpdtv 7 ) tpvdiS offendisse. Schlciermacherus verba convertit : Alie
Menschen namlich, o Socrates, sprach sie, sind fruchtbar sowol dem Leibe
ais der Seele nach, und wenn sie zu einem gewissen Alter gelangt
sind, so strebt unsero Natur zu erzeugen. Mitigata est Platonicæ
dictionis durities Ficini couversione hac: Omnium, o Socrates, hominum prægnans
et gravidum corpus est, prægnans et anima; et cum primum ad certam ætatem
per venerimus (ysvcjyXOLi ), parere 'nostra natura cupit, Illam duritiem, quæ
mitigata est, ut dixi, Ficini conversione, non item excusata, quomodo ego
excusem, non habeo, nisi fortasse in 6crmone familiari, qualis hoc loco
refertur, dicendi quamlam licentiam at'r 'H yag avSgog xal yvvruxbg Svvovala roxog
idrlv, ?<m da tovto &uov to ngdyy,a, xal tovto Iv
&vrjrc3 ovn tc 5 %com afravarov Ivtativ, t/ xvrjdtg xal rj
yivvrj<5ig. ravra 8’ iv ta avaguoStm ddvvarov yevtci&ai. D
avdguoOrov 8’ fOrt to alo^gov navrl rta ftdip, ro di xalbv dgjiovcov.
Moiga ovv xal ElXtl&via rj xakXovi} quo negligentiam concessam
esse credideris. ?/ ydp avtipdf xal yvvaiHoS 6vv ovdia xoxof
Itiriv. His verbis adeo offensi sunt Astius et Ruckertus, ut delenda
censueriut. Hiickertnm audi annotantem ad h. 1« : Verba hæc qui
legat, nec ceteram Platonis rationem perspectam habeat, non potest is aliter
existimare, quam unicum Platoni eum amorem esse, qui utriusque
sexus mutua consuetudine contineatur, Neque enim aut præter
cetera hunc quoque significat partum esse, requireretur tum
xal semel vel bis positum, aut primum se hunc amorem tangere
velle indicat, ac deinde de ceteris generibus, immo in sequentibus de universo
amore agit ita, ut nihil in præcedentibus de singulari quodam eius
genere dixisse videatur. Atque Plato tantum abest, ut solum illud commercium
amorem putet esse, ut in hoc ipso congruat vel maxime eius Tatio
cum ceterorum Græcorum ratione, quod nec solum existimat, nec potissimum
hunc amorem immo ad vilius hominum genus eum putat pertinere. Hæc
verba licet habeant aliquam speciem veritatis, tamen non ita nobis
persuasit V. D., ut cum eodem verba delenda censeamus. Neque
probumus, quæ Stallbauinio placuit, verborum 'explica tionemhanc: Nam nt
primum dicam de viri mulierisque coitu, is nihil aliud est nisi
ToxoS, In quo protecto cernitur divina quædam vis, ut hominum
genus propagetur atque nanciscatur immortalitatem. Diotimæ mentem verba
declarant xvovdi ydp itdvreS avSpcoitoi xal xara ro deupa xal xard
tt)v iftvxVYy quibus aperte indicatur, disputationem de partu in
duas partes divisum iri, atque in altera parte de corporis, in
altera de animi partu sermonem futurum esse. Ac de corporis quidem
partu disserens aliud exemplum laudare non potuit, quam viri mulierisque
conjunctionem, neque opus erat additis quibnsdam voculis indicare, etiam
alterum genus esse toxov, quod hæc indicatio satis manifesta facta
est verbis xal xatd njv fvxqv. xal tovto er SvTjTa
orriTu{uffi dSavazov Ir edriv h. e. xal o Iv $v7/r<jS orti roJ
Zcitp d 3 rixar ov {veOtiv, tovto iOT iv, 7} XVT/Sif xal ij y
tvY7]<Sl5, Sententiam quod attinet, cfr. Piat, de legg. IV, 721.
C. yap&v SI Siar 0 T/S>cvTa, a )S iOrir, y to drSpooTtivov ycvoS qiv6et
Ttrl ptxdhjiptv dSavadiaS • ov xal trttpvxey ImSvpiav idxzry
ttuCar. 46 ydp yevcOZtai xAti itft* rj/ yevldsi. 6ux taura ototv [tiv
xaXeS jr&o&ieia$y xo xvovVj ilscov x s yiyvsxai xal
evq>Qaiv6fUvov dutis Itat xal tlxxu ts xal yiwa * otav ds
cdOxQMy tixv&Qaaov ts xal Xvnovfisvov CvtinuQaxca xal anotQhtsxat xal
avelXXsxai xal ov yswa, «AA* Xti%ov xo xvytia xalenws qp£$£t. d&ev 6
i] zcp xvouvxi xs xal vdv, xal jxp dvdovvnoY xeidSai ter eÆvtjjxdxa,
xov xoiovxov idrlv imSvyfa. yivoS ovv dv^pdmaov itiri • xi
%vft<pvh& x ov navtoS xpovov t o 8ia te AovS aura) dvvenetat xal
6werpetcti, xovtw xo5 x poncp d$avaxov ov' xoo xaidaS naiSoDV
xaxaXiitopevov, xavtdv xal %r ov dei yevetiei, rijs aSavadlaS 4
iexetXytpevca. xovrov 8rj anoeSxepelv bcdvxa kavtov, ovSenore odior. ix
npovoiaS 8* dxodtepel oS* dv naldcov xal yvvatxds dpeXy. Adde. A.
xal 8r/ xal 3 rd, fynpodSev tovtcdv fnjSlvxa, ds Xpy Xfjt
deiyevvovS (pvdsajS dvxtxxGScti, rci5 TtaldaS jratS&iv xaxaÆiitovxi
dei r<f> Stco vnt/ pexaS JvS’ avtov napadi8orai. Motpa ovv xal ElXei
3 vt a ?} xaAAovj} x. x. A. Quia dv8poS xal yvvaixd S dvv ov 6 i a est
divinam quiddam, divinum autem non nisi cum pu1cto habet
couionctionem; proptcrca pui erit udo est qnasi qvædam
obstetrix et conservatrix (?) vitæ. Stallb. Non mirum, Moipocv
una cum Ilithyia hic commemorari. Nam ut apud Homerum sexcenties cum Morte
coniuncta repentur, tTl numen SIGNIFICATVR, quod fiocm vitæ
adduxerit, ita eadem h. 1. propter iuitium vitao laudatur. Convertit
verba Schleierraacherus: Eine einfiihrende und geburtshelfende Gdttin also
ist die 8chbnhcit der Erxeugwng. iÆojv te yiy vexat. Repentur
post xe particulam vulgo 8ij additum, quod sane habet, quo se
lectori commendet; verura qaoniam in codicibus plurimis optimisque non
comparet, ex ordino verborum expellendum fuit. 8iax^lxai verbum, quod
paullo infra legitur, summam animi liilaritatcm indicat, qua prueeprdia
quodammodo explicantur atqno dilVunduntur. 8ut][ii(j$at verbo nostratium
aus gelassen sein apprime respondet. E coii; trario vernaculum Angst
ab angusto Romanorum derivatum eam animi conditionem describit, qua præcordia
contra huntur atque nimio sanguinis confluxit premuntur. Hinc
explicabis dvdneipdxai verbum, quod paullo infra occurrit, et quod
Scbol. explicat: dvdn Elptixai • tfvdtpetpexat. xal dvelAAtrai.
Summa exstat apud Grammaticos discrepantia in scribendis verbi
ftMfct* A td$ai formis. Nostram scripturam, quæ et apud Bekkerum et
Stallbnumium reperitor, Bodkianus exhibet, adde Vimlobb. tres,
Florentinos duos •liosque non paucos. Vido lltrfuikenium «d Tim. L» V,
Piat. E fjdrj Citapywvn itoXlrj rj
Ttrotydig ylyovs nsgl xo xaXov dia xo psydXijg codivog dnoXvtw xov Inorna.
Idti •yccQ, cJ ZaxQares, ignj, ov zov xaXov 6 tpcog, tSg dv oXh.
AXXa rl iirjv; Tijg yswijdBGig xal tov
roxov Iv r« xaXa. Elsv> v\v d’
kyej. JIaw plv ovv, &pi]. Tl
drj ovv tijg yswqasag; "Ort
dsiyBvig Idzt xal d&avazov cog &v7jza rj yewrjdig.
dftavaoiag 207 dh dvayxalov itudvjuZv (iszd dyaftov Ix zav «S /toAo
69. In uno Bekkeri codice aViXXexai legitur, quod Atticum esse censet
Astius ad h. 1. Apud Phrynichum exstat : dvetXeiv fitfiKior 81 * IroS X
xaxidzov «AAa 8ia r qjy duo avdXXEir, ad quem locum vido
annotat. Jjobeckii 29* «AA* tdxov zd xvypa X& Xs7C
gjS '<pep£i . Notabis Jioc loco Græcæ linguæ idiotismum, quo verbum
finitum est, quod participio Expressum esse oportuit, participio
expressum est, quod verbum finitum esse nostra dicendi consuetudo
exigit. Proprie igitur verba scribenda erant: <*AA ?<?£« z o xvypa
xaX£7tu>S tpipov. Vido Indices» o&by 8 y t<jj
xvovvxt T 8 Hal y8y dTtapycjYTii apyuvxt quid significet, schol. ad
li. !. explicavit: oppcoYXt, opyoovxi, zapaxxopivoD, y av~ Sovyzi.
XapfldvEroci 81 xal in i zgjy padS&iv TCinXypoapkyody ydXaxtoS. Timæus
habet: dnapvcSda • zapatxofikvy vito 2A iif>£G)S xal 8eopivy
IxxpiCtooi tiyoS. Coniuncta participia habes za5 xvovvxt zs xal fj8y
dnapytavxt ita, ut posterius prioris notionem contineat quidem, sed
eandem impense augeat. Describit autem dnap - yacv verbum ad
philosophiam translatum eius hominis conditionem, qui ardenti
cupiditate sciendi ductas haud procul a sciendo se abesse sentit,
idque iam ia eo est, ut consequatur* Iu sequentibus vulgo
legitur itoXXt) y itolydiS, quæ scriptura nullo modo ferri potest.
Felicissime Abreschius io Dilucid. Thucyd. 420. scribendum esso
vidit itoXky ?} ictolydiS. Jlxoly6 iS animi commotionem exprimit, qua
efficitur, ut aliquis impos sui reddatur. Hacc nominis notio quam bene
cum dnapyntv verbo conveniat, neminem non videro arbitror,
8 ia zd peyaXyS foV IXOYza
h. c. quod sciant magnis doloribus se liberatum iri, si phlcro potiantur.
Repetendum igitur est ad Ixovxa participium avzo. doS dv oIei. cfr.
p, 201. E. dx^dv yap zi xal iyoo npoS avxyv izspa zoiavxa.
iXeyoY, car efy d "EpooS piyaS SeoC, ely 81 zcoy xaX&Y.
Paullo ante ne mireris i<py additum esse in enuntiato, cui oou
præcedant alius personæ, sed Diotimao verba, vide annotat, 249. Verba nostra convertenda •uot : Es
iit nam licii, oSo- $ ytjiiivav, dbtSQ rov raya&ov £ correo
tivat as i 5 sgas iozlv. dvccyxaiov 8fj Ix zovrov rov ioyov xal zijg
u&avaoiag rov Spara slvat. Cap. XXVI. Tavta ts ovv navta
IdlSaOxs fis, bnvts ftegl riov tgauxcav Xfryovg jrotoiro, xal aors
ijgsro' TL oi'st, u crate», waren IhreWorte, die Liebe nicht
das Streben nacb dem Schdnen. Quibas auditis Socrates sciendi motus
aviditate, quo celerius, cuius rei Eros esset, edoceretur, verbo eo
usus est, quod Diotimam proprie adhibere oportuit: dWdc, Stallbaumius
post ri pyv supplendum esse censet aAAo, de cuius verbi haud
infrequenti post T i omissione supra diximus annotat. Nostro loco minus
hanc aXko verbi omissionem probaverim j accentus orationis nou in
ri, sed in prjv ponendus est ; respondent autem Socratis hæc verba
apprime nostratium: •ondern was d e n n f Elert yy 8 9 iyco.
Lineolam posuimus post iyoS, qna indicetur, Socratem nimis impatientem
disputationis tardius procedentis, coucessisse quæ audisset, inconsiderantius,
ut celerius cetera perciperet. Sed priusquam novam suam quæstionem
institueret, Diotima gravitate rem . rursum affirmavit quasi admonitione
hac usa; Hem accuratius perpende, neque quod non aatis perceperis,
concedere noli. Diximus de fikv ovv voculis annotat. 250. rt 8y ovv
tyt ytvrr} 6eoof; Haud dubium est, quia aliam quandam quæstionem in
mente habuerit Socrates, cum elev responderet. Admonitus autem 9t
Diotima, ut consultius rem examinaret, rl St) ovv TtjS yevvygoS dixit. Nihil
auteih ad xrfi ysvvjjdeooS genitivum supplendum est. Petitum enim r
yS ytvyjjOscoS verbum esuperioribua est ita, ut indicetur, hoc
potissimum in Diotimæ enuntiato præcedente accuratiore explicatione
indigere. Ceterum 5?/ ovv et ovv 8y ita diilerre ait Stallbaumius
annotat, ad Piat* Critonem ed. 128., ut differant vernacula also nun
et n[un also. wf Svyto) h. e. quantum eius fieri potest
in eo, quod per se spectatum morti obnoxium est. Recte igitur Riickertus
ad hunc locum, verbis $vf]T(k) limitationem quandam inesse censuit.
cfr. Matth. Gramm. ampl. §. S88. a. 710*, ubi Sophoclis laudatur
Oed. C. v. 2Q. jxctxpdv yap, oot yipovxi t npov6rd\yi o8ov . Piat.
Soph. 226. C. r ax&ocv, coS ipoi, tixhpiv licixdxxzis,
elitEp rov rdyaSov kcrvza) elvai asl d HpatS i 6 X i v . Sic
Bekkerus et Stall2koxQcct£s, vtTttov tlvat xovxov tov iourog xai xijg
tiudufiiag; y ovx alo&dru tog dsivwg diaxt&sxai navxa xa &yqLu,
Insidar yswav im9vity6jj, xai xa ns£a xai xa B nxyyu, voSovvrd rs navxa
*ori igauxws diaxi9i(iBva tanmius locum emendarunt, qui
vario modo depravatus repentur* Vulgo legitur elitep tov ctya$ou. In
Vindob, ono rayaSov comparet, hinc emendationis illius præstautiam
expendas. Sed etiam, Biickertus inquit, vulgata lectio, quam
plurimi libri tuentur, proba est. Construe : ehtep Toi) dyaSov EpaS
idtiv, quibus iZyyTftiXGoS addita sunt verba iavtco tlvat dei. In
quibus supplendum est subiectum 6 EpcoS, quod adest EpcoS, prædicatum
est, nisi forte mavis cum Bekkero, Dindorfio, Astio, Stallbaumio inserere 'sine
libris articulum, quo fiat, ut subiectum adait, prædicatum supplendum
relinquatur. OltOZS Tt£p\ ZGJ n ipGDtl xtxdUv \6yovS
noiolxo* Sæpius igitur Diotima de rebus eroticis cum Socrate
disputabat, id quod etiam colligere licet e verbis 206- B.* ov
pAvx* dv dfe iSavpafiov iic\ docpu* xal iipoircov irapd de aind
ravra paSr/dopevoS. Ceterum ne forte scribendum censeas esse
xovS XoyovS Ttoiotro, vide quæ annotavimus 12. Fingit autem Socrates hoc
loco, factum esse aliquando, ut, cum iu eroticas res disputatio
incidisset, Diotima et alia, et hoc quæsivisset: xl ohi altiov eivat
zovtov TOV EpCJZoS hol tijS liti3t yilaS ; -, v f V
ovH.aidSacvei cu s det rc &S x. t. A. Non statim patet, qui
fiat, ut Diotima animalium mentionem faciat hoc loco* Commemorat ea ideo,
opinor, ne fortasse A oyidpov caussam eroti a Socrates dicat Paullo infra
habes : z ovS pkv ydp av^pamovS oXoiz * dv ziS bt Xoyidpov zavxa Ttoielv
xa 61 Sjjpia z ii ahia qvxgdS iputixoaS 6 tariS e6$ai; quæ verba lmic quæstioni
præmisisset Diotima haud dubie, si accuratius loqui voluisset*. Sed et hæo
cogitationum series ferri potest iu sermone familiari* 8eivgoS
explicatur insequeutibus vodovvzd re -jcdvxoc xai ip&TixcoS
SiaziSe/ieva. litcnim magno dolore afficiuntur, ut indicatum est supra p*
206. E.» omues, qui procreare gestiunt* Optime Schleiermacherus
verba convertit: in ivelchem gewaltsamen Zustande sich die Thifero
befinden* Ceterum vodeiv verbum rectissime annotante Stallbaumio ad Piat.
Phacdr. 228. B. aTtavTvda? rrJ rodovm 7Ctp\ Aoycoy axoi/v, ut
Latinorum ægrotare dc vehementioribns cupiditatibus poni solet, quao
homines vclut morbo quodam afficiunt. xat Et oi pd idziv
vnl-fy r o v T a> v . Cave post 7tai o superioribus cjS
particulam repetendam censeas, quæ etsi possit suppleri, tamen, qui Græci
ingenii volubilitatem compertam hubet, structuram verborum
hoc itQtotov filv 71 fq\ ro | vftfuyfjvai dlhjXoig, httira n tgl ttj
v rgorprjv to£f ycvofihov, xal ixoifia tdtiv vn I q tovtov xal
du<(iux£(}&ott, tu da&ivsercna zoig l<J%vQOTceTOig xal
vxepanodvfoxsiv, xal ama roi Xiiiio xciQuzuvuatva [<3sr’J loco motatam
non ægre feret. Neque sine caussa huiusmodi mutationes structurao a
scriptoribus admittuntur. ."Negari enim nequit, suspensam orationem,
quæ longiuscula sit, languidi quid habere atque molesti, quod mutata
structura felicissime removetor. Deinde inesse senties ipsis ocrbis, quæ
ab incepta structura recedant, gravitatem, quæ nostro loco apprime
convenit, ubi amoris vis atque potestas describitur. Exempla huiusmodi
structuræ mutationis ubivis obvia sunt. C. Zv$v/nrjSel5 cJs* SeiyojS
SiaxEivtai Spaoti tov ovojiadtol ytvkd^ai xal xXkoS eis tov irceita
Xpovov aSdvatov xata&kdSat xal vn\p tovtov xivdvvovf te
xivdvveveir Ztoi/ioi eidi x. r. A. Nos eodem modo loqui possumus: Oder
weisst du etwa nicht, in welchem gewaltsameu Zustande sich
alie Thiere betinden, wenn sie zu erzengen streben, sowohl die
ungefliigelten uls die gelliigelten, nud wie sie sammtlich krank
und von Schnsuclit geplagt sind zuerst in Beciehung auf die Begattung,
dann wegen der Nahrung des Erzeugten, und sie sind bercit, fur
diese zu kampfen, die Schwacheren mit den Starkereu, und fur sie zti
sterben. Ceterum ne (^nem oilendat pluralis numeras viil.p rovtaov
præcedente singulari tov ytropkvov, 1 6 ytvoftevov e genere est collectivorum |
quæ post se positum singularem numerum rarius admittunt. xal avta t o5 Xipcj
itapateivo pexa [cJsV] ixeiva ixt pkcpeiv. Hæc verbA non dubium esse
arbitror, quin labem contraxerint. Namque qui totius loci
structuram accuifftius examinaverit, eum non fugiet, opinor, verba
xal avtci rc5 Azp<j> 7tapateiv6peva x. r. A. b præcedente xal
Ztoipa Zdtir pendere. Huius structuræ non intelligentes grammatici,
ut loco mederentur, <juem depravatam censebant, ufcr textui
intulerunt, quod vocabulum nostro quidem arbitratu inutilissimum
est. Ficinus verba convertit j et j>ro illis occumbere parata sunt,
ac fame dejicere, modo filios nutriant, et aliud quodlibet audacter
aggrediuntur. In Schleiermacheri couversione exstat : u m nur ienes zu
ernabren. Sed coSte particula nunquam ita adhibetur, ut consilii
notionem exprimat, quin potius necessitatem consequcutiæ describit
et alicuius rei couditiouem eam, quæ alia propter ante commemorata
esse nequeat. Hiuc vides, quam male habeat præcedente xal avta tep Xipd*
napateivofieva verba gjS t Zxelva Zxtphpetv. Ridiculum enim est: animalia
Fame ita extenuari, ut liberos nutriant atque educaut. Ferri toSte posr.et hoc
loco, si scriptum exstaret (ySt * kxfiva ix Ixuva IxtQitpuv, xccl aU.o
nav noiovvzct ; rovg f ihi yag uii&Qchjcovg, ecptj, oeoiz’ av rig ix
AoyiGfiov ravra C noetiv • t« de &rj()ia ri g ahia ornas tgarexag
Suxti- o&£tf&eu ; *3C £1 S Æyecv; JSfai iyd av D.tyov, ou
ovx bIScltjv. "II 8’ dite " Aiavoil ovv 8uvog Xotc
yivrfizC&cu, ra iQauxa, lav rccvrce f ir/ tvvoijg ; AXXa 8 ea rccvTtt
m, <b Æozi(iu, oxeg vvv Srj tlt iov, nagee <Je fjxa, '
J Tpi<pe6$at, quamquam etiam verbis in hanc modum conformatis
inesse senties, quod admodui# displiceat. Hinc factam est, at &SX£
insiticium censerem, idque uncis includerem, ne, si ex ordine
verborum reiecissem, audacias egisse censear. Sensas est : et parata s
d*n t ipsa fame pæne enecta illa nutrire et educare. Quæ
sequuntur verba: holi aXXo nav •noiovvxoL, artius ea cum verbis avx
d tgj Xifi. c3 itapaxetvopeva coniungenda nihil habent in se
offensionis, tgS Xipd i. Supra 191. B. legitur: ank5v7\6xov
vito Xipov xal xfjS olXXtj? apyiaS x. x. A., ad quæ verba
Stalibaumius, inepte', inquit, vulgo vito xov Xi/iov, Quæritur, cur
illic damnaverit articulum, hoc loco ne verbo quidem tetigerit? Mallem
etiam hoc loco articulas abesset,- quem certissimnm est a nemine
desideratum iri, si revera non compareret. o vxgoS i p goxixgoG . OvTcuS
h. 1. significat, eo modo,* quo in superioribus indicatum sit,
nmore affectum esse. Vide uuuot. 58. De interrogationis genere tis alxla,
UxeiS tiTtslv ; supra diximus annotat, 276. xal iyoo av ZXeyov.
Vulgo legitur av pro av ; hoc Bekkerus et Stalibaumius ex optimis
codicibus receperunt. Merito Ruckertum mireris, qui, cum constet,
av et av sæpissime commutata esse in libris, tamen av iu textu
posuit. Ut bene, inquit, haberet av, si sæpius sibi exposita narraret
Socrates, ut respondere sæpius posset se nescire, ita, quum semel tantum
hæc disputata perhibeat, av ineptum videtur, av vero eo aptius, quod in
prioribus iam suam ignorantiam confessus est* At superest tamen, ut minus
iiic dicas Platonem curasse, quod semel tantum hæc dicta fingeret,
indeque av posuisse negligentius quam verius» Qua de caussa
probatis licet av nihil tamen mutare volui. Hoc argumentum fateor mihi
prorsus videri nullum. Est autem, cur rursum se nou habuisse
Socrates confiteatur, quod responderet» Simulat enim, ut sæpius iam
annotavimus, fatuitatem quatidam animi, qua facilius atque tutius aliorum
seuteutias elicere possit. yvovg, oxi SiScaSxdXav 6eo pai. ccXla
(ioi Xlyt xal xovrav xfjv cdtiav xal xav ctf.lav xi5v xegl xa igcoxixa. EI xol
vvv, %xpi], iu<5xtvug Ixtivov tlvai cpv6ti xov tgaru, ov xoXkdxig
«SftoA oytjxafitv, fiy &av(ia&. tvxav&u yag xov avxbv txuva Xoyov y
ftvytrj qjvtiig D fyftti xaxa xo Svvaxov ad xs tlvai xal
d&avatog. dvvaxai 81 xavxy (ibvov xrj yivtGti, ou dtl xaxaXtiSiavoet
ovv 8eivo? itote. Haud raro apud Græcos et Latinos continuandi
alinsque potestatis particulæ ita adhibentur in interrogatione, ut
indignationem quaudam interrogantis exprimant. Mutata
interrogatione in quietius dicendi genus verba audirent: Lass dir
nur nicht einfallen, irgend Erotischer Dilige kundig zu werdeu, wenn du dessen
dir nicht bewusst bist. Sic tlta. reperitur in Piat, Critone p, 43»
B., quo loco Socrates postquam iam diu Critonem in carcerem
intrasse audivit, elta, inquit, n&S ovx evSvS inijyeipaS pe. Hæc
verba recte intelligent, qui cum indignatione dicta arbitrabuntur: Wie
kommt es denn nur nun, dass du mich nicht sogleich wecktest,
ciWd 8id tavTct. Elliptica et hoc loco, ut plerumque in
responsionibus oratio ita supplenda est, ut addas cogitando: non puto,
aute aWct, quod est immo convertendum. Videtur autem hoc, quod de
responsiouibus dixi, repetendum esse a summa Græci ingenii
alacritate et in cogitando celeritate, qua fiebat, ut cum mens
longe præcurreret linguam, in dicendo etiam, quæ ullo modo possent,
omitterent vel in unam contraherent, Riickert . Oitep vvv 8t) etirov
• cfr. 206. 11. ov / tivt ’ av iqnjv iya>, <y Aioxiya,
i$av— jiaZov ini Coepio. xal icpolx gjv itapd avrd xavra
paSTjtiopevoS. el roi vvv, £<py, ittdteveiS x. t. A. In
omnibus editionibus legitur xoivvv pro toz vvv, quod nobis
placet. Apud Ficinum verba conversa sunt: Si credis, illius natura
amorem esse, cuius sæpe iam diximus, ne mireris, Schleiermacherus
exhibet: Wenn du also glaubst, sprachsie, dass die Liebe von Natur
auf das gehe, woriiber wir uns oft schon eiuver— standen haben, so wundre
dich nur nicht. Socrates rem, quæ in superioribus sæpius
tractata est, memoria non teneBs, eandem rogatus a Diotima, obmutuit non
habens, quod responderet, Eadem res igitur, quoniam hic repetitur,
Diotima hominis memoriæ, ut videtur, illudens, Noli mirari, inquit,
si nunc firmiter tenes memoria, caussam naturalem AMORIS esse
eandem, de qua supra sæpius inter nos convenit, r)
Svtjti} epvCiS Zytti xatd r o 8vv atov. Vide annotat, ad verba 206,
E» net eicQov vaov dvzl zov
italaiov' htu xal Iv to tv sxaarov rav £iocw £ijv xaXslzat xal tlvca zo
avzo, olov Ix naiSaglov 6 avzug llytzai eas «v xgeofiuzrjg
ori aayevis l6xi xal aSavazov tus 2vijrc3 r) yivvr)6iS. ravzx!
yovov x-jj yevi6ci. Caminate post yovov posito Riickertus sensum verborum
esse ait: liac sola ratione, per procreationem. Dubito, num recte
interpunctionem adhiberi liceat ibi, ubi scriptor advocata generis
assimulatione arctiorem demonstrativi pronominis cum insequente nomino
substantivo coniunctionem admisit, Hoc certum est, verba proprie audire:
tovtoo novor, ty yevidei, sed ab huiusmodi dicendi genere utpote
incomtiore, excultior Græcorum actas abhorruisse videtur.
Assimilutionis exemplum est 190. E, noti dweXxGov 7tavraxo5ev zo
6epfiet ini r?jv yadzipa vvv xaXov pivTfv, ad quæ verba vide
annotat, p, 163, Nemini, autem Riickertus persuadebit, tavxy h. 1.
adverbii vices obtinere, quo ratio describatur, qua quid possit, quod
mortale sit, immortalitatem adipisci. inel xal iv gj Sr ix
actitor ZGOV %GO GJV X. T. A, Nam etiam eo tempore, quo unumquodque
animal vulga* i opinione vivit atque seraper idem est, nullam
que experiri mutationem partium suarum putatur, veluti quum quis,
inde a pueritia usque ad senectutem idem semper esæ dicitor, tantum
abest, Qtiumper unum idemque maneat, nt aliis partibus quasi de nuo
iuvernescat, aliis privetur et orbetur. Verborum sententiam per se
minime obscuram paullulum impeditam reddit structuræ insolentia . Quum
enim pusi TCpedfivTTjf yivtjrai subiici deberent hæc: ojigoS ovdinote
zd avzd ix El et avrcJ, a\Xd td pkv dei vior yiyvtzat, zd
anoAAvdiv, quæ referrentur ad primariam sententiæ partem: ab
inchoato orationis tenore sic deflexit, ut reliqua omnia ad eam
accommodaret particulam enuntiati, quæ continet exempli rei clarius illustrandæ
gratia interpositi commemorationem. Itaque nihil mutandum censemus Stallb, Hæc
Stallbaumii explicatio et a difficultate structuræ nobis improbatur et a
sententiæ incommoditate. Exemplo nimirum Socrates explicaturus est, quo sensu æl
elvai dicatur atque dsdvatzov elvai T7}V Svi/xr/v <pvdiv, ut non
verisimile sit, exordium huius enuntiati esse posse: inel xal iv g5
ev Sxadzov zgjv P.oocjv S, i}v xakzLxea xal elvai zo avro . Astius huius
rei iutelligens, scribendum coniecit: iv cj tv Zxadzov tgov
Zcjgdv xa\eizai xal elvai zd avzd, quam scripturam ipse post improbavit.
Nobis scribendum videtur inel xal iv d> ' ev txaoxov xd)v Zidcjv
$f/v xaXtlzai, xaA etzai xal elvai fd avzo. Neque audaciorera censemus
hanc coniectux&m iudicatum iri, cum yknjtai ' ovrog (ibroi
ov&tnots, zu ccvra tyav Iv iavto), ofwog 6 ttvzos xaXilrat, akla vio g ad
yiyrofitrog, xot bs ai roUvg, -/«l scaia rag ep^trg jtal Capxa «c«l
satis constet, Verba dupliciter posita haud raro librariorum incuria
simpliciter exhibita esse, et vice versa dupliciter interdum posita
esse, quæ simpliciter a scriptore posita essent. Exempla si quæris huius
rei, vide quæ annotavimus 171* et 254. Qoac sequuntur verba
otov ix izcuSaplov 6 avxoS Xeykxeti ( sc. tIs" ) x % r. X. optime
cum nostra præcedentium verborum scriptura conveniunt. ovxoS pkvxoi
ovSkxox 8 xa. avxtf $X a,v «vtcj x. x. A. In FICINO (si veda) conversione
legitor: JZnimvcro eo ipso in tempore, quo animalium unumquodque vivere
dicitur, idemque esse, (ut a pueritia ad senectutem) quamvis idem dicatur,
nunquam tamen in se ipso eædem contine t, sed novum semper efficitur et
vetera exuit. Sic etiam ceteri interpretes ovSbtoxs negationem ad
verba trahunt ta avxct V.xoov iv lavtoj f quæ verboroui struendorum
ratio propter insequens aXXot vtoS asl ytyvopevoS minimo nobis none
probatur. Inepto enim loco positum habebis hoc, ai illam explicandi
rationem probaveris. Neque defueruut, qui de verborum transpositione
cogitarent hoc loco. Facilior verborum struendorum ratio hæc est, ut
ovSiitoxE negatio a'd primarium enuutiati verbum xateixai referatur. Verba
autem boc modo scribenda censemus: ovx oS pkvxoi ovd£7roxc, rcr
cxvxa iioav iv avia?, u/ici?5 6 avioS xaXslxai, aXXa vkoS æY
yvyva/ ievoS x. x. A. Sensus est : Dieser iedoch wird nietnals, w e i 1
er ein unddasselbe au uitd in’ sich hatto, gleichermaassen
derselbo geuannt, sondern (er wird in dem Sinue dersclbe
genaunt,) wreil er sicli immer ver iiingt, iudera er das Veraltete
abwirft. Ut boc loco, ita etiam in Piat. Euthyphr. B. c. 2. opooS in
o/idoS mutandum est: xcu ipov yotp xot, oxocv xi Xkytm iv xy
ixxXr/6ict 7tEp\ xcov SeIgov, itpoXeyGor auXotS xti pkXXovra,
xixxaytAdo<xiv gdS’ jiaivoitEvov* xai xot ov8lv o xi qvh aXrj^es
sVpiptet GOV 7tpOEl7COV. aXX* dpooS (p$o— vovfov 7/piv Ttdoi xdis xoiov
xuiS. Minus aptum est, quod vulgo edi solet, opwZ : Nihil nisi vera
dixi, tamen nobis omnibus vera dicentibus invident. Qain potius
commemorans Euthyphro, quid ipse perpeti soleat, cum vera dicat,
Socratis exemplo præmisso, communi vera dicentium iufortuuio sc
consolator. Iam ut Diotimæ sententia melius perspiciatnr, rem
breviter repetam ; Quod supra de hominum AMORE dictum est, idem in
animalia cadit et in omnem naturam rerum Vult nimirum natura, quoad eius heri
possit, semper vigere» atque immoTlalis esse idque generatione
assequitur. Neque hoc ita inteljigeudnm est, ac si singula quæque res
immortalis esse dicatur: sed ut homo aliquis a pueritia usque ad
se- E 6q za xal al[ia xal %u[ixav zo GiJfia. xal (iij ori xara to
(Scotia, aAA a xal xarcc rrjv ‘tyvxftv ot zqoxoi, za tj, dofci,
htcdvjilai, rjdovai, Xvxai, tpufioi, rovtav exutSta ovdexoze za avra
xuQeaziv sxaGzcp, «AAa za (itv ylyvszai, za de axdilvzai. xoiv de
xovrnv azoxdzegov In, on xal at extOzfjiiui (i>) ori at
208 ftw' ylyvovxai, at de axolXvvrai yiiiv, xal ovdexoze of avzoi icS/iev
ov de xara rus kxiGztjtias, a AAa xal f ita txuGrrj ziov eXLGzrjiudv
zavzov nu6%u. o yag xai.eizai (leltzav, u>s l^wvOris heri zrjg exiGxrjfirjs'
tiftrj ydg exiGrr^firjs ifcodos, fieXirij Ss xui.LV xaivtjv t/xnectatem
idem Tocatnr, non nt qui habeat in se setnper easdem corporis partes, sed
quod eas mutando, inveteratas abiiciendo quasi novus semper existit, ita
etiam animalium genus rerumque natura partium renovatione immortalitatem
consequuntur. rd 6h drtoWvS. His verbis, quibus non præcederet
rd p.iv, multi interpretes offensi aunt. Wolfius rd plv
nposXajj,fidvoDV vel simile quid addendum censuit, Bastius ad ra de addi
iubet itaXaia. Alii alio inodo locum, -in quo librariorum peccatum
reperisse sibi viderentur, sanare studuerunt. Stalibaumius aWa vkoS de\
yi~ yvofievoS idem valere censet quod aX\d rd pkv vkoS æl
yiyvojievoS. Maluerim ita statuere, ut Græcis licuisse contendam quotidianæ vitæ
sermone utentibus interdum omittere, quæ e sequentibus facillime suppleri
possint, eque ra fiiv supplendum esse videtur, sed ra /ikv
aAAa. xal ptij ori aXXd xaL Ne forte ante oAAa' xal
requi ras prj povov, efficitur povov omisso sententia hæc: At
quo ut mittam ea, quæ ad corpus pertinent, etiam quæ animi
sunt, consuetudines, mores, opiniones, cupidines, gaudia, tristitiæ, metus, hæc omnia
nemini eadem manent, sed alia oriuntur, alia depereunt. Ceterum
apposite ad h. 1. Riickertus : Noli, inquit, ex his colligere
aliisve similibus iu iis, quæ sequantur, Platonem sibi non constare, quod, quum
alibi natura ‘ sua immortalem animum dicat humanum, hic eatenus
duntaxat ei immortalitatem tribuat, quatenus et ipse, quas sui
partes amiserit, assamtis aliis suppleat. Non ipsum enim animum,
naturam divinam, hic iu mente habet, sed ea tantum in animo, qualis in
hisce terris est, quæ ex coniunctione cum corpore enata cum eodem
intereunt. Ex quo genere omnia sunt, quæ deinceps recensentur. Quas
enim mox liti(Sripxa£ affert, earum vel unus pluralis numerus satis
est argumento, non loqui Platonem tioiovtia dv rl xrjg diuovGxjs
(ivrjfiyv (Scissi x yv IrnCtrjiiTjv, SgtE xyV avxyv Soxelv elvca. xovta
yag xc> XQoitcp xtav x 6 dvytov ov x<5 TtavxdrtaGi xo avxo
dzi elvat,, SgxtEQ xo fteiov, dM.cc xc) xo ditirbv xal xaAaiovfievov
bxeqov vtov lyxata- b Mbtuv y olov avxo yy. xavxy xy ffl%ctv y, co 2Jc6
XQctteg, Zcpy, %vyxbv d&avaolag (iEze%eiy xal Gcopa wa xaM.a itdvxa,
aftavaxov Se &M.y. yy ovv &avpafey el xo avxov ditofyXaGtyya rpvtiei
ndv xi\La' d&avatilag yuQ %ccqiv ttavzi avxy y Gzovdy xal 6 tgcog
67csxau de ipsa scientia, quæ nna est eademque semper,
quamqoe non potuit animo informare nisi perennem et immortalem,
quin ipse sui oblivisceretur. Immo notitiæ sunt rerum in sensus
cadentium, quæ nec affuerunt animo prius, quam vitam hanc ingrederetur, neque
ultra eius termiuos apud eum permanebunt. itoXv xovxcjv aro
itaSxEpov Irt. Pro £tt, quæ Bodleiani aliorumque paucorum codicum
lectio est, vulgo i6xiv legitur. Illud Bekkerus et Stallbaumius in ordinem
verborum receperunt, hoc tuetur Riickertus. * Eri, inquit, ut
vulgato melius esse concedam, attamen tam paucorum fide recipere
eo minus ausim, quod quam sæpe liæ voces intfr se permutentur
haud sum ignarus. Utor his Riickerti verbis, quibus £ti recte
habere probem. Nam si melius est sententiæque convenientius, quod
in melioribus codicibus reperitur, id verum est haud dubie. In ceteros autem
plurim osque libros irrepsit id, quod facillime cum illo
permutatur. 6 ydp xaXeltai pe\e rav cof i ZiovtirjS id t\
xyS ixidxy /iy $ . Vide de hoc placito Piat. Phæd. 72. E. xal prjv,
iqyq o KiftyS VTtoXafidrv, xal xax* ixelvov ye x ov Ao'yov, cJ SwxpaXEff,
si dXy^yS itixiv, ov 6v ettoSaS $a/ia MyeiVy on ypiv r\
paSydiS ovx a\Xo XI 7j dvapvr]6iS x vy- Xctvet ov6ot, xal xata
xovrov avayxy itov rjfiaS iv xpoxipaj xivl xpovw pEpaSrjxivat a
vvv dvapipvytixopeSct x. t . A. vSiCEp xo Ssiov, Auctor
Definitionum 411. A. J GteoV, 2,ajov dsdvaxoVf ctvxctpxsS npoS
EvSaiuoriav, ov6ia dtSio?. ’At8iov, xo xctxa ndvxa. xpovov xal TtporEpov
ov xal vvv prf 6iE(p$otpp£vov. a$ avatov dfc ct\Ay,
Displicent hæc Verba ideo potissimum, quod modo indicatum est, quomodo
id, quod immortale est, h. e. ro Seiov, immortalitate gaudeat. Hinc
factum est, ut Creuzerus Lect. Piat. 528. scribendam couiiceret: aSv vaxov
aAA#. Recte, ut videtur, Riickertus existimat Platonem, si hoc exprimere
voluis- Rui iya uxovaag rov tiryov Iftavuuacc re xal ihtov' Ehv,
rfi’ 8’ lydi, a Ooqxxnatr] Aiotlfiu ' ruvra C Sg db]&w$ ovuog l%u ;
Rui ij, cSgnsQ ot xtktoi tfo set, haud dubie tzAAp 81 dd vvaxov
scripsisse. Sed de veritate verborum aSdvazov 81 «AA r} nobis non convenit curo
eodem. Stallbaumius od liunc locum annotat: Hæc, inquit, addita videntor
propter verba extrema xal TaAAa itavxa, quæ ne falso intelligerentur,
sane cavendum fuit. Num credibile
censes, quemquam esse posse, qui cum verba legeret xal 6(n/ta t in
sequentia xal TaXAa ndvxa male intelligeret atque ro Stiov
admisceret, quo de paullo ante dictum est? Sed pone fieri posse, ut
aliquis verba illa falso iutelligat: num recte sibi opponi hoc loco
censes Svrjxoy et a$drazov, ubi Svjjxoy adiectivi vices habet, atque cum
insequenti xal dco/ia xal xctXAa rtavxa arctius couiungitur? Huc
accedit, quod ne ipsum quidem aSavarov, pro quo Selor scriptum
exspectaveris, satis recte habere videtur. Scribendum est, si quid video,
$dr ax ov 81 afAA#, qnæ coniectura et a
corruptiouis verisimilitudine, cum præcedens verbum in a desinat, et
a sententiæ veritate sese commendat. Ceterum ne mireris accusativum
casum, cum præcedat aSavadlaS fxtX ix ei: solent interdum Græci e
præcedentibus, in quibus compositum verbum contiuetor, noa compositum
repetere, sed simplex. Diximus de lioc loquendi ysu «uuotat. 89. eItxov
EleVf tjv 6 * lydi. De dicendi verbo in huiusmodi enuntiatis
dupliciter posito vide quæ annotavimus 249. Ehv verbum quod
attiuet, vide annotat. 86. et 264. liisequetis interrogatio xavxa d>S
aAr/SdiS ovxqdS lx ei > fatuitatis indicium esse arbitramur,
quam Socrates cum Diotima de Erote disputaus constanter simulat.
Nimirum quum, adhibito thv vocabulo quasi ad alia quædam quærenda
abiturus, confestim concessisset, quæ a Diotima dicta essent,
rursum ad eadem redit quærens : num revera hæc ita sese habeant?
gSstjt ep ol zlÆoi 6o<pid xal. Stallbaumius minus recte: Ridet,
inquit, sophistas, de quibuslibet rebus ita disputantes, ut videri
vellent earum veritatem prorsus habere perspectam atque exploratam. Neque
Wolfianæ ed. explicationem probamus Lips. 1828. 97 : die bei ihreu
philosophischen Vortriigen nicht ia dem zweifelnden Tone des
Socrates sprachen, sondern in dem entscheidrtiden Tone des Orakels
ihre Meinungen fur unuinstdssliche Wahrheiten ausgaben. Eadem sententia
etiam Schleiermachero probatur, ut ex eius conversione huius loci
videre licet: Und sie, wiedie rechten Meister im Wissen pflegen, sprach,
Das sei nuu versicliert, o Socrates. Quid Socrates ad <pi6Tal, Ev IWt,
H<pi], cj EdxQtttes' IntL ye xttl zav uvdQioitav ei i&eÆig tig
ttjv <pdon(ilav (i/.iipcu, &av[ia£oig av rrjs uXoyiag hiqi a lya
eipryxa, tl (irj Ivvoeig Iv&vfiij&elg ag deivag Euxxuvtai
%otc rov ovofiaOTol yevee&ai. bibitis illis verbis
efficere voluerit, optime e Protagoræ loco cognoscitur 328. E. seqq.
’«ft xai AjtoWoSoopov, a 's xaptv tioi ix&\ uti tcpovxpeifrd?
pe tvSe agtixkdSau noXXov ydp 7i oiovpai axyxokrai a dxijxoa
TIpGDTayopov' iyoj pkvydp kvxco ZfiTcpooStv xpoveo yyovpyy ovx
elvai dy^pconlyjjv iizipiXetav, y ol ayctSoi ayaSoi yiyvovtoa, vvv
8\ itiicet6jicn. nXyv 6pixpov ri poi kpizoSdbv, o 8ijXov t oti
Tlpojxayopa? fiaSlcj? heex8i8dB,u, inei8y xai xd noXXa xavxa iutdidafe.
xai ydp el pkv xi? nepi avx&v xovxgjv dvyykvoixo oxeoovy xaov
8ypyyopcov, xax* ay xai xoiovxov? Xoyov? dxov6£iev y IJepixXkov? 7}
dXXov xivoi Tcjy Ixavcov eliteiv * ei 8 e inavlpoixo xivd xi t S?7tep
fiipXla ovdiv ixovdiv ovx e altoxpiva6$ai ovx e avxo i ipitSSrai, a
XX* lav xi? xai Cptxpov lite p coxi)6y vide annotat.xi xaoy
prj$£vxgoy, d)?XEp xd x a Xxela nXyy kvx a paxpdv yx £ * xai a 7t 0 x eiv
e 1, kav jiy i rtiXa fiy x ai xi ?, xai ol pyrope? ovxcj
dpixpa i p coxi] 5 kvx e? 80X1x0 v xa •z ax e tv ovdi xov
Xoyov, Ipse autem orationis longitudini Socrates illudit, quod facere
solent, qui alicuius vitii alienam, reprehensionem evitaturi sunt. ei
iSkXeiS Savpd£01? av • II . Stephanus, ut verba usitatiori generi loquendi
adaptaret, iSkXoi? scribendum coniecit. Frustra. El iSkXei? CxkipaL
idem fere est atque el Cxk^aiS, differt tantummodo ab illa dicendi
forma optativus modus, quod hic cogitati alicuins possibilitatem, quam
vocant, exprimit, quæ et ipsa cogitata est, non ducta e veritate rei.
Illa contra aliquid fieri posse indicat, iit prorsus ex alius
arbitrio psndeat, utrum fiat revera necne. Exempla haud rara sunt el
particulæ coniunctæ cum præsente tempore iSkXeir s. fiovXe6$aL
verbi, cui adiectus est infinitivus cum optativo et «v. Legitur paullo
infra 221. E. el ydp kSkXet xi? r gjy ZZ&xpd* xov ? axoveiv
Xoycov, 1 pdyuev dv 7tdvv yeXoloi xo Ttp&xov. Cum hoc dicendi
genere care commutes exempla ea, quæ el particulam cum præsente
alicuius verbi tempore coniunctam exhibent et optativum av particula adhærente
$ cfr. A pol. Socr, 25. B. TtoXXr) ydp dv xiS ev8aipovla efy 7tepi
xov? vkov? y el el? pkv povo? avtov? 6 1 a <p 3 elp et . Adde Piat.
Symp. p, 176» C. *Eppaiov av efrj yptv el vpel? vvv dneipyxate, ad
quem locum vide annotat, 38. Ceterum x&v dvBpcj7ca>y in
alieno loco positum videtur, quem ne mireris atque ut Platonis
voluntatem perspicias, Riickertam audi anno 19 * nai xAioS eis
tov æ\ xpovov aSavatov xaraS&SSiu, xai vniQ rovrov wvdvvovg ts >
uvSwevuv ttoifiol dii xdvras En iiallov jj vntQ ruv xcdSav,
xai tantem ad h. 1. i Qnod hic TGoy avSpGJrtaw addidit, idque
loco posuit illustrissimo omnium, propterea factum, quod ia præcedentibus
de bestiis non minus, immo magis fere, quam de hominibus disputatum est,
quanta cura esset sobolis tuendæ conservandæque. Quæ euim de humano
corpore animoque disputata sunt, nonnisi probandæ sententiæ inserviebant,
non esse alinm immortalitatis adipiscundæ rationem naturæ mortali,
quam per propagationem. Itaque iam de solis hominibus locuturus
recte lioius rei indicem in fronte posuit. $ av paZoiS dv
xrjt aXoyiaS Ttepl x. x. A. Verba FICINO convertit: Etenim si gloriæ
stadium', quod hominibus inest, considerare volueris, admiraberis ruditatem
tuam, quod ea, quae dixi, non satis comprehenderis. Hoc sane
mirum. Schleiermacherus exhibet; Denn wenn du auf die Ehrliebe der Menschen
sehen willst, «o miisstest du dich ia uber die Unvernunft wundern
in dem, was ich schon angefiihrt, wenn du nicht bedenkst cet.
Schulthessios verba reddidit : denn fassest du nur der Menschen ehrsiichtiges
Bestreben ins Auge, so kannst du ihre Unvernunft in Beziehung auf
das von mir angedeutete durchaus nicht begreifen, wenn du nicht erwagst
cet. Negari nequit, paullo impeditiorem verborum structuram esse
atque gravitate quadam inepta affectam, qua usus esse sophistas
consentaneum est, qui ad ante dictorum explicationem atque enarrationem
transirent. Sic tg oy dv$ poATtcoy, principe enuntiationis loco positum,
de quo Riickcrti indicium modo retulimus, quid aliud est, rem si accurate
perpendens, quam vanae gravitatis indicium? Adde el iSiXeiS verba,
wenn du dich entschliessen, es iiber dich bringen kaunst
(vide annotat, 44.) et parnm definitura illud : xepl d iyoi eTpijxa y
nonne haec plena suut sophisticae artis? Proprie verba hoc modo
dispouenda suut : eu Ixel ye xa \, el £$iXeiS el£ x rc oy
av^peonoov gnXoxiplav pX iipai, Savpdgoi? dr x ijs aXoylaS ( b. e.
Savpd Ce av ix ot rt J s dXoyiat') xovxcdv, d iyoj elprjxa.
Sensus est: Da gieb recht acht, o Socrates ; denn auch, wenn du dea
Ehrgeiz der Menschen ins Auge za fassen gesonnen bist, koou— test
du dich wohl iiber die Ungrtindlichkeit dessen wundern, woriiber ich
gesprochen habe, wenn du dir nicht vergegenwar— tigest, indem du
cet. (»s detvooi Sidxtivr ai % Haec et sequentia ad eandem
dicendi normam conformata snnt, qua verba legnnter 207. A. r/ ovx
aiCSdveiy aoS SeivdoS SiaxlSexai Ttctvta xd Sijpia x. r. A., ut adeo idem
valeat de structura verborum xal viup xovrov (tara dvccXfoxsiv ml itovovg
xovuv ovgnvagovv xai D v7tEQcacoftvt]<Sx£Lv * ijtel o Xu 'Adprpov
ajto&avEcv ccv, ij vitEpcntoSvrjdxEiv, quod de verbis monuimus 207. B.
xai Ftoipa idtiv VTtkp xovxov XUL vTCEpaieoSvrftixeiY x. r. A.
Ac de industria quidem iisdem paene verbis Diotima usa est eademque
mutatione structurae, quo facilius et illius loci auditor recordaretur,
et clarius videret, de eodem et illo et hoc loco Erote sermonefti
esse. xai x\ io 9 elS tov d e l xat a$ £d$ ai h, e.
Immortalem gloriam posteritatis memoriae tradere conservandam. Nam
xaxati$Ed$at est deponere custodiendum s. servandum tradere, vide
Valcken. ad Herodot. VI. 73. Stailb. Ceterum neminem latet, hexametrum
versum esse verba xai xXloS
xataSedSai, quae a praecedentibus atque insequentibus verbis
seiungenda curavimus. Unde hic versus petitos sit, nescire
confitemur, hoc tantummodo comperti habemus, depromtum eum ex carmine
esso alicuius poetae, ad cuius auctoritatem atque testimonium Diotima
auditores ablegavit, xai vitip tovtov xivdvy ovS xivdvvEveiv.
Dicendi formulae, in quibus nomen aliquod cum verbo eiusdem radicis
coniunctnm reperitur, ita plerumque adhiberi solent, utrem, de qua sermo
est, quam heri possit maxime, angeant atque extollant. Jwy6vvovS
xiy&vyeveiv est igitur summa atque gravissima 6v, AkxtjOriv
vitlg Ayilkia IJarQoxkto tnaitopericula a^Hire, Igitur cum Riickerto
pro 7 tavta? 9 quod Bekkerus et Stallbauraius in ordine verborum
posuerunt, codicum meliorum auctoritatem secuti, vulgatum nuvttS
recepimus. Nam TtavtaS xivdvvovS xixSvyeveiv inutile additamentum
continet, quo non augeri sed minui senties rei augendae potestatem,
TldvtES autem etiam eo nomir ne nobis probatur, quod omnes haud
dubie a Diotirha significantur laudis atque gloriae studio teneri cfr. 205.
D. xd plv xetpakaioY idxi xtada 7 } xcjv dyaScox l?tiSvpia xai tov
tvdaifioveiv 6 /.liyidxds te xai xoivoS HpoyS Ttavti. Adde 208. D.
du IA*, olpat, vntp dpsxi/S aSaxcttov xai xoiav xij$ do&rjS evxAsovS
7t dxxeS itdvta itoiovdtx . Nostrae verborum explicationi Schleierma
cheri conversio favet : u n d d ieserhalb sind alie bereit, die grdssten
Gefaiiren zu b este lien. In sequentibus xdxovS itovEiv ovSXixaSovv
est : labores suscipere quam velis gravissimos, ubi ovStivaSovx non
nisi de iis laboribus intclligendum est, qui snnt gravissimi. Contra
minus probem Plot. Apol, Socr. 22. A. &ec &if vpix xtjv
ipijy nXxxvijv ixiSel&ai Gjsrttp itdvovS xixds noiovvroS, quo
loco pro xixaS scribendum esse videtur tixds. "AXxiidxiv
vnip *. 'A6p ?/• tov x.x.X. Exhibentur eadem, quibus Phaedrus usus
est, exem4 8 avtiv, TCQoaxo&avuv rov vfisreQov Kodgov vxlg rijs
(i aci 1 Atiu$ rov ncddav, (irj olofiivovg aSavcctov pvypTjv
apertis «£ qI avtav Etisadcu, yv vvv tjfius J'j£0{t£v; IIolAov
yt dtt, Stprj, uAA’, olycca, vittg ctQttfjg a&avazov y.al roitwtt ] g
So^rjs evxAsovs navus itccwtt xoiovOiv, 0 Oa Sv E afitivovs tofo, xocSovrcp
(idAAov * rov yag d&avdrov pla ; ut respici indicetur etiam ad
eas orationes, quae ante Socratis atque Agathonis orationes habitae
essent. Sed quoniam Diotima loquens inducitur, quae orationes in
Agathonis convivio habitas non audivit, ut casu vi-, cieatur
exemplis illis usa esse, tertium adiungitur, Codri regis
interfectio. Audi Scholiastam, qui de Codro haec tradit t oS nal V7t\p xijS narpidoS
attiSave t porca) roupde. voXepov roiS JcopievdiY qyxoS itpoS 3
J5tjyaiovS, ixpt}6ev 6 $eo$ totS JatpievfSiY aiprj6eiv xds ’A5ij*
vaSy ei Ko8pov rov fta6iXia / it} q>ovev6(M>6f yvovS 8k xovxo
6 Jjfodpo? 6xeiXaS kctvxdv evreXei tixevy coS ZvXidtTjv xal
SpertavoY XafioaVj izl rov xdpctxa rdov 7toXepicjY icpoyei, 8vo Sk
averi d7tctYxy6dvxcdv 7 toXepicoy tov pkv &va 7tardB,aS
xarifta^ Xev, V7td 81 rov hxepov dyvotf SeiS, otixiS 7 /y t * Xtjyc\S
dvi$avc, yaraXivcoY Xtjy dpxtfY Medovxt xri vpetifivxipoa xgoy T
taidcoY v. x. X . Hutus facinoris memoria superbiise Athenienses
videntur, ut si quis peregrinus ipsis adulari vellet, rov v pete pov
Kodpov diceret. Male vulgo rov yphepov legitur, quæ lectio prorsus
aliena ab hoc loco est, ubi Diotima, mulier peregrina, loquitur*
vvlp apextjS aSctYcctov . Hæc verba cum non satis apta reperiret Diotima
ad mentem suam exprimendam, alia addidit, quibus hæc explicarentur.
Kai igitur explicativum est, cuius exempla laudata habes in Judicibus.
Verba convertenda sunt: der unsterblichen Tugend balber d. h* wegen des
herrlichen Ruhms der Tugend. Nou licere igitur opinor aperi} S
nomen hoc loco virtutis laudem interpretari, quæ Riickerti sententia est,
qui frustra annotat: Non magnum discrimen esso inter dpexijS d^avaxov et
60 Ep]S EpxXeovS, sed aliquod tamen, quodque maius etiam videri potuisset
Platoni propter alterius vocabuli sensum latiorem* d$dv axov
pvypr\Y apeTtjS. Hæc verba, hexametri versus fragmentum a ceteris verbis
seiungenda curavimus» . Hv vvy rpieiS t x°P €v i ta dictum est, ut
aliquid supplendum sit, quod his verbis opponatur; futuro tempore
posteriores habebunt» Paullo iufra etiam verba eis rov iiteixa XP°vov a
prosa oratione secludenda curavimus, quod quo iure fecerimus, io
propatulo est» IquSiv. ot fiiv ovv lyxvfiovtg, stata Ouficaa ovtcg
XQog tag yvvalr.ag pallov tQinovzai xui tavtg tQomy.oi d<Si, Sia
stuiSoyoviag u%uvu6lav scca pvrj(iT]y suci tvdai[iovlav, wg oiovtca,
avtoig iis x oV bcetta xpovov xcivta xogi^ofiivoi' ol Se scuta tyv
^vfl\v tloi yaQ £09 ovv,
'£<pri, di iv xaig il>v%aig scvovtiiv eu ftaAAov scal ev 8
axfioviar, c is olovtai . Cornarius pro coS oloviat scribendum esse
censuit coS olov xe t quam coniecturara Iliickcrtus, quamquam in
textu coS olovxat posuit, probare videtur. Nobis non dubium est,
quin Plato co? olovxai scripserit, quo adhibito Uiotima indicatura fuit:
eroticos, qui liberis procreandis immortalitatem sibi comparare
studeant et felicitatem æternam, falli posse sæpenumero. Non iniuria. Nam
moriuntur interdum patribus superstitibus liberi, interdum impietate parentes lædunt,
ut illi pro immortalitate exoptatissima magnum malum sibi
acquisivisse videantur. eidi ydp ovv, rdp ovv
particularum eadem pæne SIGNIFICATIO est atque ydp apa particulis, quæ exempli
causa. B. reperiuntur: dq>eXovxtS ydp apa xov ipcotds x i eldoS
oYopd^of.iEY x 6 rot> oXav iirizi$ivxeS ovopct Spooxa. Non promiscue
autem his particulis Græci scriptores usi sunt. Ubi demonstratum
aliquid est exemplo, ydp dpa poni solet ; ubi non nisi indicatum est, yap
ovy particulis locns datur. Nostro loco simpliciter
commemorator in præcedentibus : esse, quixaxa ipvxijv procreare
cupiant, contra B, poeseos exemplum affertur, ad quod, quæ deinceps
dicuntur, diriguntur. €eterum quæ post eidi yap ovy leguntur, inceptam
verborum structuram nou mutaut, sed prorsus destruunt. Nibil enim reperitur
in sequentibus, quod cum illis verbis consociari possit. Iucepta
sententia verbis absolvitur; x ou* xoav 6’ av oxaY xiS h.x.A., quæ
verba cum illis nullo modo couiungi possunt. Sunt autem huiusmodi
figuræ dicendi, gratæ uegligeutiæ indicia, præcipue in familiari sermone
haud infrequentes. o? lv iai$ ipvxaiS xvov6 iv. KvovdiV valgo
legitur; aliquot Bekkeri codices xvavdiv Labent, quod ipsi Bekkero
probatur et Dindorfio et Riickerto. Illud Stallbaumius aliique in
textu posuerunt. Buttmanni indicium in Gramm. arapl. 177., quod
ct Stallbaumius probandum censuit, ( lioc est: Den Gebraucli
festzusetzen von hvcj und xveco ist scliwer, da es in den hauligst
vorkommeudcn Forinen nnr eino Accentverschiedenheit ist, tvie xvei,
xvil u. s. w, Bei Flato indessen, wo der Accent sonst in allen
Handsclmfteu schwankt nud Tbeæt, 151. B. auch dic Schreibart xvoYta
und Hvqvy- TJ Iv Tols Gt0[ic(6iv, a Ipv%ij XQOgrjxa xai xvijGai xai
xveiv. zl ovv XQogrjxu ; qQovrjdiv %e xai rf/v cekbjv u qeztjv' dv S>j
eidi xai oi jcoiijzai xavtes yewf/votpes xai zav StjfuovQycjv 0601
Xtyovzai bvqezixoI tlvai. nolit de (leyiGzjj, eqirj, xai xaV.iGzt] trjs
tpQovytieas f\ %a, itt an folganden Stellen in allen
Handschriften Theæt. 210. A. xvovftev
Symp. 206. E. xvovvxij 209. C. ixvei, wodarch, wie mir scheiut,
fiir diesea Schriftsteller dei: Aus scMag gegebeo wird.
itpo Zyxet xai xvijdai xai xveiv . Ficinas verba convertit :
Hi sane concipiant ea, quæ animæ et concepisse et concipere
convenit. In Schleiermacheri conversione legitur: was der Seele ziemt z u
er-» zeugen and erzengen za w o 1 1 e n, Schulthessius yerba
reddidit: dena fiirwahr, es giebt solche, die rælir mit dem Geiste
ais dem Deibe zeugen und erapfangen, Haud dignoscas ex bis verborum
conversionibus, quo iare boc loco et aoristi et præsentis temporis
infinitivi ponantur eiusdem verbi. Aoristus autem non nisi notionem
exprimit actionis in universum spectatæ j præsens tempus actionem
cum efficaciæ notione coniunctam describit. Sensus est verborum:
quorum procreationem animus et cupere debet et revera efficere. ti
ovy itflQfjjxet; De interrogationibus medio sermoni interpositis, quibus
ad rem attentiores auditores redderentur, supra diximus annotat, 60.
xq\v' 51 peyiGtr] xai
yaWiixr) Xv s q>povrjGegjS. Hæc e Græcismo quodam dicta sunt, ut
adiectivo præmisso sequatur substantivum nomen com illo proprie per
nominativum casum coniungendum, casu genitivo. Vis huius structuræ hæc
est, ut adiectivnm extollatur atque potestate augeatur,, Verba convertenda
sunt: Die grosste und schonste Erscheinnng der YVeisbeit,
diaxotfpifdeif. Vulgo 6iaXodfirjdi^, quod ab eo profectum yidetur
atque in textum illatam esse, qui insequens pronomen relativum ad
præcedens nomen pertinere censeret. tovrcov 6 ’ av qxav
rts Xx t. Magna est difficultas horum verborum, quæ vario modo a
viris docti» sollicitata sunt. Quæritur %£iq£ cov verba atrum cum
præcedente %l}v ipvxqv coniungi oporteat necne, deinde ipsum jllud SeioS
miram quantam displiceat. Quod sequitur xai t eo melius careremus.
Primus H, Stephanus n)v Ipvxtfv $eio$ &v coniungendum Censuit.
Contra Stallbamniq* monet, tyxvficpY rrjy Tpvxrjv hic dici
oppositionis ergo, cum eorum i& superioribus mentio facta sit, qui
corporis auxilio immortales fieri studeant, SeioS V>v rrjy i/ivxijv
nos etiam eo pomine improbamus, quod SeioS Jtfpl rag Tav itoltav te
xal olxy&Eav diaxoa/iyUsig, y Stj ovoua lott, CatfQodvvy te xal
dixatoOvvrj. tovr cov 6’ ai orav ug Ix vtov lyxifiarv y TijV ilwpjv, B
ftuog <3v xal yxov6tjg rijg yfoxiag xixtuv te xal yEvvav ySy
Itcl&vueL famil Sn, oi[ica, xal ovrog uspudv to tvv to dcopa
ne cogitari quidem possit. Heusdius scribendum censuit Tovtcov 8* ctv
orctv r iG ix riov iyxvpcov y rr}v ipvxyv, tr/v <pv6iv
j&cZoS’ qjy x, r. A., quibus verbis verborum difficultas non
removetur. Kai ante 7/xovdr/S positum Stallbaumio videtur non
copulandi, sed intendendi potestatem habere, neque ad participium
tantummodo, sed ad totam enuntiationem pertinere. Sensum ait totius
loci esse: Horum fgitur si quis a puero prægnans est ad
animum, quippe divinus, etiam appropinquante ætate, quæ 'pariendo
et generando idonea est, parere gestit atque generare. Alia via II.
Stephanus xai explicandum censuit scribens iitiSvpy* qua coniectura
efficitur, ut apodosis non a tovtgjv 8 av terbis incipiat, sed ab
insequrnte enuntiatione; etyTEi 8i/ x. r. A* Probatur hæc
explicandi ratio Astio et Riickerto. Ficinus verba reddidit: Quisquis
ergo virtutum huiusmodi natura plenus et gravidus est ideoque divinus, ætate
debita imminente parere iam generareque affectat. In Schleierroacheri
conversione legitur : fFer 7 iun diese ais ein gottlicher schon von
lugend an in seiner Seele trdgt, der wird auch, wenn die Zeit heran
kommt, Lust haben zu befruchten und zu erzeugen. Nobis xai
indicium est, ante ijxovdr/S aliquid excidisse, quod quid sit,
facilius indicatur, quam qui factum sit, ut exciderit, cfr. 208. E. ol jtkv ovv iyxvfioveS, icpr/ f
xaid 6 capax a ovteS npoS taS yvy alxaS pdXXov xpkTtovrai xal ravty
ipcotixol tldiv, quibus verbis edocearis, quid sit id, quod nostro
loco .exciderit. Dicuntur enim, qui ad corpus præguantes sunt,
iidem ad femineum sexum natura ferri, atque corporis auxilio immortalitatem
sibi quærere. Qui ad animum prægnantes sunt, num verisimile est, eos ætate
appropinquante tam nude dici et pariendi et geoeraudi cupidissimos esse.
Nonne dictum oportuit; eos etiam ad animam ferri atque animi auxilio
immortalitatem sibi quærere? Scribendum igitur coniicio : tovtcoy 8 av oxav tiS
ix vtov iyxvpcov y tt/y ‘ibvxrjv, g ov, xal xara rt/v tf)v xf}Y
yxovdi/S r jjs yXixLaS tixrciv TE xal yEvvdv i/8 ?] ixi^v/tEl,
Sensus est: horum, inquam, si quis est a puero prægnans ad animum,
is, quippe divinus, etiam animo, si ætas advenerit, pariendi atque
generandi c upidus est. Verba autem xara ipvxtfY nou intellexerunt, qui
xai copulandi potestate positum censerent. Hinc ea expunxerunt.
298 HA A TS1N02 xcdov iv tp uv ytvvtjautv’ Iv
t<p yuQ aiGxQtp ovSi-^ XOTE ylwijOH. tu TE ovv 6 wuuta tu xuXu (luV.OV
Ij tu cd6xQu uexut,txai ats xvav, xul luv Ivtvxy 4'vxij xuXy xul
ytvvulu xul ivrpvH, nuvv Sy uSTta&tui tb fcwtXUtpotlQOV, xul 3CQ0S
tovtov tov aV&Q(07t0V EV&V? tvxoQU Xbyav Mgl uQttfjs xal jciqI
olov xQ’l ^ val C tov uvSqu tov ayu&ov xul XuiSeveiv.
amo/ievo g yug, P,rftit St) to xuAov, Iv m x. T. A. Primo
obtutu sciiptum exspectarem Spjrei 6// xaAuv ti, Iv oj av
yevvijdeiev. Sed optimo habet TO xa\bv % Sensus est: Quærit
igitur etiam hic (ut alius, qui ad corpus prægnans est) multo
cnm studio pulcrum illud, quod aptum esset, in quo procreare at^ue
generare possit, it a v v 8 rj d 6 Tt d% et cti. Tum
rero plane utrumque, et corpus et animum pulcrum amplectitur. Neque enim
87 } in his est scilicet, nempe, ut putabat Astius, sed positum est nt in
formulis iv$a 8 r), ivravSa 87 /, rore 8 rf, atque refertur ad prægressa
illa £dv hvtvjft ipvx y 7ta\y* 8 tali b . xal Ttepl
olov XPV vat tov av 8 pa. H. Stephanus vitii aliquid in his verbis
odoratus scribendum esse censuit xal nepl tov olov XPV vat x. T. A.
Bekkerns præpositionem nucis inclnsit, Astius etiam xai vocula adeo
odendit, ut eiiciendam censeret. Stallbauraius olov non masculinum, sed
neutrum genus esse contendens ver u BTUtqdsvHV, na i hti%UQ&
oi[iat,, tov mlov nal opi /horum sensum hunc esse ait: quale sit, in
quo tractando versari debeat is, qui boni viri nomen et dignitatem
ohtinere velit. Riickertus improbata hac explicandi ratione Bekkeri
exemplum secutns itepi præpositionem uncis inclasit. Nostro arbitratu neque
delendum aliquid est neque addendum. Articulum solent quidem haud raro
scriptores in hulusmodi enuntiatis addere, sed necessitas additionis
nostro loco nulla est* Proprie Diotima dictura erat: Ttepl apeti/S
xal olov xfiV tlvai x. r. A., quibus verbis nihil inest, quo
offendaris. Sed noluit ea hoc modo exhibere, ne parum explicatam
sit, utrum de uno an de duplici disputationis argumento nunc agatur. Præpositionem
igitur repetiit, liberiore dicendi genero usa, quod in familiari sermone
excnsabile censebis. In hoc nimirum dicendi genere aliquyl tribuendum est
pronuntiationi verborum, quatenus consentaneum est, Diotimam prolatis
verbis Ttepl dpetijS xal Ttepl linguam paullulum repressisse, post
verba olov xprj elvai tov av8pct x. r. A. ita pronuntiasse, ut auditor
intelligeret, eflicere ea unum argumentato disputationis, et qaasi luiv
ctvttp, a italai Ixvei, r Ixtei xal yewa, xal itagcbv xal dxdv
(isfivypivog, xal r 6 yswTjfrsv tivvtxTQttpzi xoi~ vrj fiet’ Ixeivovy
Sgre tcoXv xowmrlav tfjg rc5v Ttaidcov rtQog ccAkrjAovg ol xoiovxoi
ifjxovtii xal cpiHav fofiaLOTeQav, dts xakhovcov xal d^avatatigcov ncddov
XBxoLvavrjxotBg. xal ndg dv depacto iavtq) r oiovtovg itaidag paXlov yeyovevai
rj tovg av&Qanlvovg, xal D $lg "0(itjQOV ccTtofitiipag, xal
'Htiiodov xal xovg al- unam notionem ut præcedens
dperfjs. xal 7tapa>v xal aitcjY /i Epvij /x£roS .
Neminem fugiet, alterum participium, napcov, superfluum esse. Cave id
prorsus otiosum censeas. Etenim au-? gendo orationis vigori
inservit. Satis notum est Latinorum nolens, volens; quo iure, qua
iniuria, simii. Paullo infra legitur, 215. C. T a ovY ixelvov idv
re dyaOroS av\ Ti)s avXy. iav te tpavXr) avArjtpif, pova xatkxE6%ai
noiEi xal SijAol x. r. A. Huius dictionis vim nou assecutus est
Astios, qui xal expungendum censet, quod in duobus codicibus
ante to yEvvijSiv omittitur. Eidem ' Kiickertus adstipolatur.
Quid enim, inquit, sibi vult pulcri invenis recordatio dum præsens
est? At procreati in eius pectore fetus, recte mentionem faciat,
cuius facile potest fieri ut obliviscatur, certe si voluptati
magis quam virtuti sit deditus. trfi T dSv naiScov sc.
xoivcoviaS. Frustra Bastius scribendum ceusuit tg&v naiSovS vgov vel 7 Cai
8 o 67 c 6 paov. Stallbauraius xoivcoviav tqjy rtaldoov esse censet
coniunctionem ex liberorum procreatione oriundam, Respici
consentaneum est ad maris femiuacque coniunctionem, quam sæpias Diotima
tetigit in præcedentibus, v. c. 208. E. ol plv ovv iyxvpovEf, £<prj,
xard dcopara ovte* icpoS taS yvval xaS fiaAXov rphtovrai x. t. A.,
ut h. 1. consentaueura sit coniunctiouem commemorari, quæ procreandorum
liberorum caussa inita post, procreatis liberis, auctior atque firmior
evadit. ola Ixy ov a havtdjv xa~ r aA$iit ovdir. Olo ? et 060
S haud rjjiro pro on T oiovtoS, oti T odovtoS poni, exemplis demonstravit
Mattii. Gramm. ampl. $. 480. 3. P* 899. Pronomeu relativum o S in sermone
familiari eadem potestate adhiberi interdum, supra annotavimus 263.
xal eis “Opijpov djco /3 A hf)aS
ZijAujv. Participia interdum exhiberi copula addita nulla, sapra
indicavimus annotat, 94. Ibidem, qua po-^ testate participia
ddvrSETcHit ponantur, explicatum ieperios. Ea potestas quoniam hoc loco
non exprimitur, admodum nobis displicet participiorum ratio. Neque tamen
Astii medelam verXovg itoirpcag Tovg aya&ov g fyXiUv, ola ixyova iavtljv
xataXiMvrSiv, a ixtivoiq a&uvaxov xXiog xal fivijfujv 'Xttfjiyira.i
ama roiamu orna' el 81 flovXsi, icpij, olovg Avxoiifyog n alSag
xarsXixsTO Iv AkxeSaifiovi. OaxiiQag trjg AaxeSa!(iovog xal, ag Img. d7 tdv,
Trjg 'ElkaSog. ti/«os 8s tcccq’ vyiiv xctl EoXcov E Sia rtjv Tuv vo(i(OV
yivvrjOiv, xal aXkoi aXXo%i xoXf.axov uv&Qtg, xal iv "EXXrjOi. xal iv
(iag^agoig, %oXXa. xal xaXa axorpyvauevoi iQya, yevvrjtSavrsg Xav%qiav aQitrjv'
(Jjv xal uqci icoXXu rjSi] yiyovB Sia tovg Eorum probamus, qui
Sr/Xolr) pro S,r)X(Sv soribendum couiecit. Stallbaumius verborum
structujram ait esse: TtaS av SiUaiTO t avtd j xoiovtovS itai8aS jj.cc
AJtoy ytyoyivoLii r t rovs avSpa)nivov* Zrjk&Y xal r ' Ofirjpoy xal '
Hi>io8oy xal x ovS aAAo.v? 7totrj T uS xovS ayaSovS, eIs ixelvovS (tizofiXaipaS,
ola Ixyoya kavTgjy xata\Eiitov<$iY' Nemo negabit, hæc Yerba optime se habere
} sed nura eo ordine, quo PlntQ ea exhibuit, eum sensura habere
possint, quem StalJbuumius putat, alia quæstio est, quam certe addubitare
licet. Ruckertus commate post 'JitilodoY posito prius membrum
enuntiati esse censet xal elS "Ojityjov d7tofi\h{>aS xal 'Hoto8ov,
alterum xal xovS dXXovS 1 taij]T<}s tqvS dyaSov? Z?jXd>v.
Quamquam hæc explicandi ratio admodum nobis placet, tameu esse
aliquid censemus, quod merito vituperetur. Non recte enim dici arbitramur
xal eIs" O pijpov ct7tof3XixJxaS xal 'Htiiodoy pro xal Eis
"Ojirjpov ccTtoftMipaS xal .tls 'HtiioSov* Igitur post aito~
(3A.£lJ>a$ comma ponendum curavimu«, quo efficitur, ut cum
admiratione aliquis dicatur ad Homerum respicere, atque Hesiodum
ceterosque poetas bonos cum invidia quadam prosequi» ei 8 e
fiovXei, Hcprj,o?ovS Avxov pyoS . Brevius hic locuta est Diotima
quippe supplenda auditoribus relinquens, quæ facillime suppleri
poterant: ei 8 ftovXei, ZjjXtkiy Avxovp yov, otovS nalSaS x. r. A.
Ceterum assimilatiouem generis, dc qua supra dictum est annotat, p»
286., hoc loco admissam arbitror. Primitus neutrum genus relativi Flato
in mente habuit, cui TcalSaS odiungeret appositionem. Post elegantiæ
studio genus relativi mutavit, idque ad sequentis nominis genus
direxit» Pro xaxeXbzexo vulgo xate~ fehzEzo legitur. Recte illud
recentiores editores e codicum auctoritate in verborum ordinem
receperunt. &y xal lepd TtoWd. cfr» Wachsmuths Hellen.
Altertbumsk» xavxa p\v ovv
xdv 6 v pvTj $ elrjS h. e. quæ hucnsqne dicta sunt de
roiovtovs nalSaq, Sia de rovs uv%Qani^ovg ovSe* vog na. Cap.
XXVIII. Tavra (ilv ovv ru iganxa ”<Saq, m Xaxgarig, xav Ou
fivtj&ihjs ' tu da relta xai Inontixa, av tve* 210 xct xai Tavra lonv,
luv rig og&us fisruj, ovX oid \ tl olo s t’ av tfys- iga fiiv ovv,
£<pr ), iyiS x al ngo* Qvfiiag ovdcv unoldipa' nuga SI txiaftca, av
o!o$ ta ys- dat yag, rov og&ag lovra ini tovro Erote, cornm tu
quoque mysta iactus es fortasse* Iam iis, quæ Diotima
protulit, t d reXsa xai izontixd opponuntur, ut facillime
intelligatur, quid sub verbo Tavra intelligendum sit. Nimirum cum
illa verba ipsa arcana significent, ad quæ spectanda, qui mystæ
esse cupiant, non admittuntur, nisi ante quinquennali purificatione, quam
xaSapCiv Græci vocant s. xaSappov, ad rem idonei facti sint, tavra
ipsam illam xaSapdiv denotare consentaueum est. Qninque autem
fuerunt, ut Theo Smyrnæus narrat Mathem. p, 18. initiationis gradus,
quorum primus xaBap~ f.ioS vocatus est, secundus tJ rijS teXerr/S
napaSoCiS, tertius inonreia, quartus avaSetiif xai Crappareov btiSsCiS,
quintus ro' SaocpiXls xai Seotf Cw8iairoS evSaipovla. Harum
graduum verisimile est singulum quemque annum unum sibi
exegisse, ovx ol8* s el olo St* av eItjS. Hic quoque e
mysteriis similitudo petita est. Haud raro enim, qui mystæ fieri cuperent
atque arcana spectare, ^priusquam quinquennium præterlapsum esset, impatientes
moræ consilium mutabant atque a proposito abhorrebant, cfr. Piat*
Phæd. p, 69. C. eIcI ydp 6tfr <padv ol Ttepl rat r eXard? y
vap%rjxoq>6poi plv izoXXol, paxXoi Se re rcavpou Ut autem melius
intelligas, quo iure doctrinam de Erote Diotima cum mysteriis comparet,
pergit Socrates 1. c. : ovroi 8 ’ elcl Xard t tjv i/iTjv 6u£av ovx dXXoi
ij ol 7tE<piXo6o(pyxoTES Op3(ZS. gjv 6jj xai Sycaye xara ya
ro dvvaruv ovSlv dniXinov iv rui pico, dXXa itavrl t porceo npovSvpijSiiY
yevtCSat. eL 6 e opSdiS TTpov^vpij^tfV xai rl 7fvv6a/i?fv, IxeICe
IXSovteZ ro Cæpi S aldupaSa, idv SiuS ISeXy, oXiyov vdrapov, coS i
pol donat. Comparat igitur Diotima rei iosequentis difficultatem
cum quiuqueunii illius molestia, atque, ut mystæ impatientes moræ, ita ne
Socrates difficultate rei ab audiendo deterreatur, vereri se
indicat. TCEip GJ 8\ E7C SC$ ctl. "&71E CSat verbum sæpissime
adhibet Plato, ubi auditores excitari siguifieaturus est, ut attentius
aurb xgayfia %q%e6&iu (ilv vsov ovra levui 1x1 x « xala CtoftarK, xal
XQatov y.iv, luv oq&ws fjy^rai 6 xjyov/isvog, ivog avxbv Cioftarog
igav xcel ivzuvda diant accuratiosquo, quæ doceantur, percipiant. Petitum
autem hoc verbum est e mysteriis, ubi ducentibus ad arcana spectanda iis,
qui itept t aS te\er aS erant, mystæ sequi iubebautur. p\v v e ov
oV“ ra. Hecte Ficiuns verba reddidit: Oportet eum, qui ad hoc recto
sit tramite progressuras, statim ab adolescentia pulcra corpora
contemplari, et primum quidem, si modo recte ducatur, unum corpus
amare. Ceterum Sydenhamius, quem Wollius laudat, optime annotat: Der
Grund hiervon ist der, weil das innere Auge sich zur E mpfindung
der Schonheit eben so offnet, ais zur Erkenntniss der Natur. Unsere
Seele fangt immer bei einem einzelnen sinnlichen Gegen stande an,
geht da nn zu einem andern fort, vergleicht beide, und
siehtiniedem das, was beidegemein haben, So fiihrt sie fort,
sammelt und vergleicht mehrere andere Individuen dieser Gattung,
bis sie in allen diesen Individuen einerleildee, eine und
ebendieselbe Natur wahrniinmt, So gelangt sie endlich zu einem vo11standigen
Begriffe dieser sowohl de ii Arten ais der Gattung selbst gemein
schaf tlichen Natur, iener ewigen und un veriinderlichen Idee, die eine
und ebendieselbe in allen ist. Inseqnentibus singuli gradus
percensentur, quibus initiari debeat is, qui ceteram pulcri ideam
concepturus sit. Itaque Diotima, Stallbaumius inquit annotat, ad b.
1., primum ait initiationis illius gradum esse, quo ad unum nos
applicemus corpus pulcritudiiie insigne, ex eoque virtutem et bonorum
sermonum fructum procreare studeamus. Secundum esse hunc, ut non
unum aliquod corpus amemns, sed omnia, quæ emineant pulcritudine,
corpora amore complectamur. Tum progrediendum esse ad consectandam
animi pulcritudincm, præ qua corporis forma omnino contemnenda sit atque
id agendum, ut, quod iu moribus, legibus, institutis pulcrum sit, id
animadvertatur atque diligatur. Denique perveniri ad sapientiæ
atque philosophiæ studium et amorem, quo qui incensi sint, eos
demum ait intueri pulcritudinis veræ, constantis atque æternæ
divinam formam atque imagiuem. hv 6 S avtOV dcbpLCtTOS ipav.
Bekkerus e quinque codicibus edidit b>o$ avt&v yiaroS Ipav, quæ
scriptura, nt Stallbaumius atque Ruckertus iam monuerunt, nullo
modo ferri potest. Pronominis repetitio primo obtutu molesti quid
habere videtur in verbis iittiTCt ouroV x. T. A., re accuratius perpensa
repetitam videbis, quo vaycwav Xoyovg xcdovg' Exuta 6tl avtov
xotavoijaui, ori to v.aXXog zo ixl ougovv Gci/ian ra> Ixl triga
B 0Bfiau aStXqjov lari, xcd tl bu dicoxuv to Ix’ lidias
graduum enumeratio emineret, alterque ab aitero significantius discerneretur.
Et quum in huiusmodi singularum rerum, quarum altera ab altera
accurate seiungcnda est, usitata prope sit verbi finiti repetitio
non dubitavimus præclaram Stallbaumii conjecturam, quæ et a facilitate
commendatur, in ordinem verborum recipere, atque dei pro de exhibere:
ineita dei avtov Xatavoijdai. Verba autem quod attiuet: kvoS avtov
CcdpazoS £pav, quoniam præcedentibus adiuuguntur, nontanquam novi gradus SIGNIFICATIO
iisdem opponuntur, avtov pronomen nobis quoque admodum displicet, ut Bekkero
displicuit, ex cuius scriptura eruimus, quod unice verum esse
videtur: kvoS av toiv dcopazoov ipav. Av particula, ut supra
indicavimus annotat, 209., e superioribus aliquid supplendum esse
docet, ut expletior oratio audiat: rtpajtov /Av dei rov op$qqS lovta ini
tovto td npdypa ivoS zcdv (jojpdtcjv ipdv. ori t d y d XX o S ad e
A(p 6 v i6tt. AdeXqjov rarius cum dativo casu coniunctura reperitur, quam
cum genitivo ; in caussa hoc esse arbitror, quod rarius tropico,
quem vocant, quam proprio sensu exhibetur. Substitutum h, 1. est ddeXqjov
nomen in opioiov s. d/ioiotazov verbi locum ideoque eius casum
adscivit. / to in eldei xaXov. Wytteubachius ad Eunap, Yol, II, 247* h. 1. dicit to in* eT8ei xaA ov
dialectice dici pulcrum in specie, quæ generi opponatur. Gai assentitur
Stallbaumius. Male, si quid video. Est enim pulcritudo, quæ in
forma est atque sensibus percipitur» Hinc etiam ei dei dicSxeiv
dictum vnoSezixdiS. Ruckert. Schleiermacherus verba reddidit : und
es also, wenn er dem in der Idee schdnen nachgehen soli, grosser
Uuverstand wiire cet, Schulthessius ; uud weil doch das Schdne der
Gesummtgattung angestrebt werden miissecet. Recte Wyttenbachius et
Stallbaumius verba ceperunt. Ficinus habet : Et si sequi
decet, quod in specie pulcrum, absurdum est cet, yai eI det
diGJXEiv X a AA o S . His verbis tertius gradus continetur, ut
quinque etiam eroticæ initationis gradus nominentur. Vide annotat,
p, 3f)l* Sed hæc verba tauquam alicuius gradus
significationem Flato non attulit, ne nimia, opinor, singulorum membrorum
similitudine oratio laboraret. Proprie scribendum erat; eneixa dei avtov
Zv te xai tavtov ?}yei6$ at to ini niidi toiS dot/tadi xaXXoS xai
dicjxeiv avto ov in* eldei xaXov. Sed quoniam hoc gerius dicendi præcedeut|
enuntiato simillimum est, verens scriptor, ne nulla varietas esset
orationis, condilionali particula addita id genus dicendi exhibuit,
qi/od in libris comparet. Quæ uutem sequuntur > tovto 6* £v~
1 tiSst xalov, x oXlf/ avo icc (irj ov% tv re xal r avrov
cjyeiG&ai ro Icci ctaGi roig GiojiaGt xalAog • rovro 8 ’
IvVoijGccvrcc xaraOtfjvai ctavtav rav xaiwv Gafiarcov iQaOrrjv, hos 8 e
ro GqjoSga rovro %a)JcGai xaracpgovrjGavra xal G/uxgov tjytjGafiBvov ' ftsra da
ravta ro Iv raig pv%ais xaAlog ti/ucattgov rjyyGaG&ai rov iv
tfii Gajiau, agre xal, av btcuxrjg cov rqv us VOtjdavttt xara6ri]Vai
rursuni ad verborum præcedentium bt etra det avrov xarctvoij6ai exemplar
conformata sunt, quartum gradum eroticæ initiationis exprimentia, ut
expletior oratio audiat : httira 6ei avrov ivvorj-> Cavra
xara6ri]Vai x. t. A. bvos db ro dtpodpa rovro. 'EvoG sc. xaXov
tiooparoG. Sensus est: nimium autem illum unius corporis amorem,
(quo de supra dictum est 210. A. xal TZpcorov pbv IvoG av r cov 6copdxcov ipctV et quem
qaotidie videre licet,) cum contemtu remittere oportet. Minus apte
Ruckertus annotat ad b. 1.: quod autem rovro posuit, eo factum f quia cum
> Socrate loquitur Dio tima f est enim eadem ilpoove.iA t quam ubique
Socrates usurpat Platonicus j ut ad amorem puerorum propensiorem se esse
simulet. Tantum enim abest, ut propensiorem Socrates se ostendat Diotimæ
bis verbis laudatis ad puerorum amorem, ut potius cur non sit, et
esse nolit, eius rei rationem indicatam habeas. Prorsus autem rei
intelligeutiam Riickertus pervertit, de puerorom fimore hic cogitans,
*EvoG ro 15<po Spa rovro potius ad utrumque sexum pertinet, atque sive
femina sit sive puer qui ametur, unius amor (die ausschliessliche
Liebe ei nes Gegenstandes) vituperatur c Ii Sr e xal dv xal 6 pixpd v
avSoG i XV’ Vulgo iav additor ante Cpixpov. Annotat Stallbaumius ad
h* 1* : Horum verborum constructio quam valde laboret, etiamsi non
observaverint interpretes, tamen vel mediocri animi attentione neminem
potest latere. Quum enim doGre Xai referendam sit ad igapxetv avrqj,
apparet eorum verborum, quæ interiecta sunt, rationem iav bis
illato mirifice perturbati. Neque tamen medicina longe petenda est.
Deleto enim altero iav omnia sarta tecta erunt. Nam ita xal tipixpoV
positum, ut Piat. Criton, c. V. extr. et n xal 6pixpov ypcoV
ocpeXoS 7/v et sexcentis aliis locis. Idem de hoc loco nnper visum
esse Astio non sine animi lætitia video, Sententia igitur hæc
est: si quis proba sit animi indole et vel tantillum
pulcritudine corporis floreat, Multo probabilior et,verisimilior hæc coniectura
est, quam Sommeri commentum, qui cov participium in y immutandum
censuit. Pro iav, quod ante irtietxjjG positum reperitur inultis in
codicibus, vulgo txv legitur, quod Bekkerus iu oidi— nem verborum
recepit, quem xnl [lav] 6juxQov av&og lyy, eiagy.nv avrco xal
tgttv C xal xijdiaitca xal xlxxuv koyovg r oiovrovg xcd t^ryriiv,
omveg jtoiijaovOi fiO.rlovg rovg veovg, Uva avayxaod fi av
&taoua&ui ro iv rolg ixirrjdevfiatii xal rolg vofioig xakoi', xal
zovto ISnv, ort jcav ai no avu5 fcvyytvig tduv, tva to siegl ro Ouaa
xa/.ov tiiuxguv n %yrfii]rai uvca ' (tstic 6« ta tTti,xr t Sivy.ara Isti rccg
ixiOrrjfias secuti sumus, nt esset, cnr acribæ uon intelligentes
huius vim particulæ ante tijuxpov idv inseruerint. xal
t Ixxeiv \6y ovS t oi OvzovS x al ?,7/z etv. Verba xal ZtjzeIv Astius
ineptnm glossema habet, neque quiequam post rixxsiv \6yovs xoiovtovS
locum habere arbitratur, quam xat ix T pl<pEir, Quod verbum si
compareret in libris, a nemine non probaretur; sed habet etiam # 7teiv,
quo sese lectori commendet. Stalibaumius ctTjxsiv verbi patrocinium
suscipiens, Diotima, inquit, hoc dicit: talem amatorem uon modo ipsum
parere quasi et ex se procreare, sed etiam aliunde quærere et
investigare eiusmodi sermones, qui iuvenes reddant meliores. Quibus
verbis significatur maxima hominis contentio et stndium, qni niteri
omnibus rpodis prodesse cupiat. Recte. oltiVES It Oli}
dovtfl. Iland raro Græci scriptores futuro tempore utuntur, quo
significent, aliquid haud dubie futurum esse atque fere necessaria
de caussa : welche die Iiingliuge besser rnaclien m ii s s e n .
tva dvayxa.6$i/ ivct x 6 n spl x. x. A. "iva particulæ
repetitio hoc loco sutis molesta est. Huiosmodi repetitiones admittuntur quidem
a scriptoribus, sed eo fiue, qui a nostro loco alienissimus est. Nimirum quando
cum gravitate singulæ alicuius rei actionisve partes enumerandæ
sunt, haud raio scriptores voculis npdoxov pkv insita s. insita 64 utuntur. Hæ partes,
ubi per Runles particulas inferuntur, haud raro etiam illæ voculæ
omittuntur, atque particula finalis repetitur. Vide lud. s. v.
Repetitio. Quam aliena hæc dicendi ratio a nostro loco sit, sponte
intelligitur. Hinc Astio assentimur, ivct posterius expungenti, quod
quomodo ia ordinem verboium irrepserit, facillime potest indicari*
J*rnecedit enim idti, quod»' itpsAxioxixov dnte interpunctionem assumsit,
cuius vocabuli syllaba huulis iucuria scribarum duplicata ansam dedit
corruptioni. Totum Jocum Astius sic scribi iubet: iva avayxa6$EiS
av SsacSaCSai to iv tois Inixr}Qsvpatii xal rois vopoiS xaXov xal
xovt* i6slv, oxt ndv avxo avxcp ZvyysvsS i6xi, ro mpl to 6 copa
xaXov 6/Jtxpov . xi tjyjjorjxai slvau Neque probamus Stallbauraianum
argumentum, quo dicitur admissa conjectura Astii totius sententiæ ratio
perversa esse. Quippe ita, Stati 20 t t,
uyayuv, f 'vct TSy av ixusrtjfuSv xaiUos, xal fifJxav D XQos nohv
fjdrj r. 6 xaKov, (irjxtri ro xuq evi, montq olxttrjs, uyaxwv, xutduyiov
jkUAos V uv&qwxov uv os banmius inquit, ea par* enuntiati, quæ
continet rei longe gravissimæ significationem, participio indicatur,
altera, quæ rem minoris momenti denotat, per verbum finitum
exprimitur. De hoc verborum structura vide ludiccs 8 . v.
Participium, pera 8i x a kn iXTf Ssv para ay ay eiv, Hic ut taceam tot verbis
interpositis denuo novam periodum ab illo detV in principio posito
suspensam, nonnihil offensionis habere, illud vix excusare possum,
quod sublectum etiam mutavit Plato, atque ab eo, qui ducitur, transiliit ad eum,
qui ducis et magistri personam agit. Est enim plena sententia: Ssi Xov
7/yovp£vov dyayeiv avxov x. r. X. Hoc Riickerti iudicium est, quod
esse suspicor qui probaturi sint. Nobis neque 8« verbi omissio
incommoda est, neque vero sobiecti mutatio excusatione indigere videtur. Suut
enim verba magis ad sententiam, quam ad grammaticam subtilitatem
conformata, Atque mirari non possumus, hoc loco pro eo, qui initiandus sit, eum
commemorari, cui iuvenilium animorum initiation sit commissa, cum idem
etiam in præcedentibus commemoretur* cfr. p 210. A. 8ei yap,
£<prj, xov opSdfc lovxa btl rovro ro irpaypa apxtdSai piv
veov ovra levat irci ra xaXa 6(dpata r xal npcorov piv, iav opScoS
7\yr}tai 6 r\yox>pevof, kvoS av x. x. A. prjxixt xo 7tap * ivido Sf
tep oixirrfS dyandov. His verbis inesse quod minus bene habeat,
statim lectores inteliigent. Bastius SovXevgov ineptum glossema habet,
quod oixkxTjS verbi explicandi caussa margini olitn adseriptum post
in ordinem verborum irrepserit. In aliquot codicibus pfo ptpte xt xo
legitur pyjxit* ha), uude Bekkerus atque Schleiermacherus
scribendum ceusuerunt pTjxezi rw. Astius scribendum couiecit: prjxexi
xo 7 tap* ivi, QoSnep olxixifS, dyartGov xaXXof, y avSptanov xivoS 7?
ijtitTjdsvpaxo $ IvoS, x, r. A. Vulgo verba hoc modo interpunguntur
: 7£poS noXi) ijSjj ro xaXuv, prptkxi xo nap - ivi, ddsnep oIxext}?
ayandov naibapiovy xdXXoS, t} dv$pGD7tov x 1 YOS X. X. A. Stullbaumius ad
h. 1. Nihil, inquit, mutandum videtur præter interpunctionem, quam
nbi emendaveris in hanc modum: xal (iXincov npds noXv 7/drj xo
xaXdv, pTjxizt xo nap’ ivi, doSitep oixixTjS, ay vendor itaibapiov
xaXXoS x . r. A., haud scio au omnia satis expedita futura sint. Nara ad
ro nap* ivi, quod connectendum est cum dyaitdov, rursum intelligas
xaXov, Apto vero additur c Zsnep oixknfiy quoniam, qui unius tantum
admiratur polcritudinem, is ei tanquam servus quasi emancipatus videtur.
Porro nihil habent offensionis, quæ deinceps sequantur: naiSapiov XaXXoS
iittXTfSEvpaxo » ivoS, quæ nemo est, quin videat, apposita
esse *o \ y imTTjdlvfiaros {vug, dovktvmv (pavXog y xal 0
/jixqqkoyog, cAA’ tal ro nokv nikayog xecQamiivog rov xakoii xcd &taQdov
xolkovg xcl uaXovg ivyovg uai (it præcedenti ro nap* kvl explicationis
gratia, ita ut pro to xaX uv nunc dicatur nuiverse xaAAoS\ Denique nec
participiorum cumnlatio quidquam habet, quod ab loquendi
consuetudine alienum sit. Nam fiXbroDV npoS noXv ro xaXov arcte cohæret
eam pipiETi ro nap * kvl dyanckiv f atque indicat modum et rationem, qua
fiat, ut amator non amplius unius tantnm admiretur pulcritudiuem,
4ov\evgjv autem reiereudum est ad q>avXo$ y xal 6p ., ita ut
idem sit, quod dia Tu BovXeveiv* Quocirca sententiam verborum sic fere
reddiderim: post studia illa ad scientiæ genera adducendus est, ut
sapientiæ intueatur pulcritudioem, atque eo, quod latissimum puteri
campum spectat, non i a m unius, sicuti servns, admiretur
pnlcritudinem eaque servitute vilis existat et pusillus, sed ad immensum
pulcritudinis.mare conversus etc. Iloec egregia verborum explicatio
est, qua et codicum lectionem servatam fet Platonis ingenio haud
indignam gententiam repertam habes. Unum tantummodo est, quod in
hac verborum explicatione minus nobis placeat, oixBTt}? nomen. Satis
apertam esse reor, Platonem, si servilem conditionem eius
describere voluerit, qui unios hominis vel rei udmiratidne atque AMORE captos
teneatur, 6 o d\oS non oixittjS nomen ad hibiturum fuisse. Sic infra 219. E. xctTatdefiovXayiEro? re
DfCO TOV CtV$(XO7t0V G)S OvStlf V7t ovSeyqS d\Xov icfpiya . k, cui
innumeros alios locos addere possemus, quibus proburetur, ad servilem
conditionem describendam Platonem nusquam o fxkxyjS vocabulo nsum esse.
Scribendum est autem pro oixixtjS nomine 6 IxitrfSy quæ vocabula
passim confusa esse Iacobsins monuit annotat, ad Meleagri epigr.
XXXII. v. 2. De Initr/S vocabulo amatorem unius hominis
describente, vide Excurs. &it\ to noXv niXayoS tet
pappivoS rov xaXov . Picinus verba convertit: verum in profundum
pulchritudinis se pelagus mergat. Stallbaumius exhibet: sed ad immensum
pulcritudinis mare conversas. Videtur nemo ioterpretum verbis offensus esse to
noXv niXayoS, qoæ sane, præsertim cura præcedat xal ftXbtcov xpuS
noXv ydij to xaXov t nimis ponderose prolata snnt. Satis erat
dixisse ini to niXayoS rov xaXov vel ini ro noXv r ov xaXov
Utrumque verbum h* 1. adhibetur prorsus eodem modo, quo aX AofT cum nomine
aliquo coniungitur. Ceterum apte conferri iubet> Stallbaumius Plut. Quæst,
Piat. 1001. E. ro piyi6rov y ccdtoS iv Svpnodtco Sidatixoov, rttoS 6si toIs
ipoarixoir xpydZaij perdyovra rrjv i>vyt)v ano tcov afoSyrcov xaXdjv
ini ra votjrd, napeyyvd pijrs CooparoS tivoff pyz’ im20 • ‘yaXoitQtxtig rixrij xccl duevotjfuna tv
rpiioGotplct atpftovto, eag av ivrav&a QGXS&alg xal avfy&fls
xattSij tiva bu&truirp (ilav Toiavrrjv, fj loti xaXov toiovSt.
E IlHQa 6s ftot, hffj, tov vovv XQogt%uv tSg olov r t
(laXitita. Cap. XXIX. "Og yuQ av (lifflt
ivruv&a XQog t « iQatixa xaiSaya tijSev/icttoS fitjr’
btttirijftriSxaXAft fiids v7totErdx$cn xal 8ov~ A eveiv, aXX* dnoOtdvxa
xij$ itepl xavta pixpoAoylaS ini xo noAv tov xaAov itiAayoS
xpi7te<$$ai. $e&)pG)v
rixrxj xal 8 tay 01 } p at a x. t, A. ricina* exhibet ia
conversione : abi ipso iutaita multas præclaras atque magnificas
rationes intelligentiasque in philosophia abunde pariat. Attius, dqiSovGQ
verbo oifeusas | acpSova scribendam eoniecit. Nobis
transpositione verborum opus esse videtur propterea, quod præcedens
3en>pcjy participium sequente accusativo, qui ad id non pertineat, satis
inepto loco positam videtor. Supplendum censent ad $£(u)p(k)V interpretes avzo,
sed supplemento illo ordo verborum ^eoopGjy noAAovS xal xaAovS A
oyovS xal peyaAonpeneiS haud excusabilior redditur. Scribendum igitur
videtur esse: aAA* btl td noAv nekayoS ZExpappeyoS rov xaAov xal
SEwpobv zoAAovS xal xaAovs AdyovS xal 8iocvoi}pata xixxy iy
<piAo6ocpia dq>$ovaa. Seusus est: sed ut conrsrs o s a d 'im m e n
sam pulcritudiui.s copiam atque intuens pulcrorum atque præclarorum
lermonnm immensam materiem (vide annotat, 333.) pariens sit in
philosophia ditissima. De verborum transitivorum absoluto usu, quo nostro
loco xi~ XTQ dicitur pro tixxoDV y, sæpius iara diximus. Vide
Indices. tiva initixrfprfv piav x oiavtrjv h. c. scientiam
eam, quæ est ideæ pulcritndinis, ad quam cognoscendam Socratem Diotima
adhortatur ut animo attento essa studeat. Ceterum xazidy miuus apte
Schleiermacherus reddidit: bis er erblicke; xaxiSel-y est potius:
mit dem Blicke erfassen, agnoscendique notionem videndi notioni
addit. Sic 172. A. legitur roJv ovv yycopipooy r/J oxiCSe xatidcSy
pe xdfipcj&ty ixoÆde x. x. A. h. e. : einer meiner Bekanntcn, der
mich von hiuten sali and erkannte. Paullo infra 210. E npds riAuS
ySff icoy t&jy ipasTixcdy i^aitpyr/S xaxdip ex ai xi
SctvjiaCxov x. x. A. piypi iytav£a. Sic libri meliores
omnes pro vulgato //iXptS, Quod enim Phrynichtu 6., Herodian. Philet. 451., alii
grummatici veteres, pdxp* el axfn tanquam Atticam
probant, fttG>ntvo$ i<pt*fjs ts xal oq9& s ra xaXa, srpog
riAog fjdy iwv zuv igauxiJv t^alcpvyg xazvipizui n ftav(iciGzov tijv tpvGiv
xaXov, tovto txiivo, a £ioxQccceg, ov 8rj tvcxEv xal o£ ZfixQoo&iv
zcavzig novot zjaccv, ngarov (tiv ccei ov xal ovts yiyvofisvov ovts
utzoX!.v(1£- 211 vov, ovts av^avofisvov ovts qp&ivov, ezcaza ov zy (ilv
tcaAuv, zy 8’ alOxQov, ovds rora [ilv, rora 6 ' ov’, ovds arpog (ilv ro
xcdov, sgog da rd uIoxqov, ovd' Ev&a filxpiS antem et axpiS
improbant, id verissime dictum esso testantur Platonis codices meliores
omnes, qui tanto consensa tuntaque constantia ea de ro consentiunt,
ut vix sex septemvo apud Platonem loci' reperiantur, obi altera
forma communi firmetur librorum consensione. Nam quæ Heindorfius ad Piat.
Gorg. collegit, ea nunc omnia ex codicibus emendata suat.
Stallb. Secj/isv o$ i<pe£ijs re pcal opS-d)? h. e. die
Grado des Schdnen in seiner 1'olgp und Richtigkeit. De tl
pronomine indefinito, adiectivis nominibus vel præfixo vel
postposito, Matthiæus disseruit Gramm. ampl., ubi et noster locus laudatus
est. iCpoS tiXoS y$tf ioov. TIpoZ tiXoS ikvcti dicebantur
ii, qui superatis gradibus tandem ad spectanda arcana
admittebantur. Hinc factam esse videtor, ut ipsa illa arcana,
quorum caussa multi labores suscipiendi erant, TfiSv teXcov nomine
insignirentur. Rectissime Wachsmuthius Hellen. Alterthomsk. I, 1. $24.
annotat: Die Grnndbedeutnng des vielsagenden VVortes tiXoS ist
niclit die des Endes, ais der eintretenden Nichtigkeit voo etvas
Vorhandenera, des Eintritts einer Leere statt der friiheren Fiille,
sondern vielmehr, kraft der Ableitung von tiXXca (zum Dasein
kommen, hervorwachsen, reifen) der Bcgriff, dass etwas •ich
verwirkliche, eu dem Stande der Reife kumme, sein Ziel erreiche, seinen
Zweck crfuUe, rouro ixeivo sc, idrlr. Diotima nunc de pulcri
idea locutura, cuius caussa tota oratio suscepta est, rouro pronomine
demonstativo recte utitur. Exeivo addit, ut significet, eiusdem pulcri
ideæ iam prius mentionem factam esse. Hinc rjdav explicatur, imperfectum
tempus. Significat enim : cuius caussa esse diximus labores omnes.
Ut Græci tovto Ixeivo, ita Latini hoc illud adhibent hand
raro, atque interdum satis cum acrimonia; cfr. Terent. Andr. A. I.
sc. 1. . Quæ sit, rogo. Sororem aiunt esse Chrysidis.
Percussit illico animum. Atat hoc illud est, Hæc illæ
lacryinæ, hæc illast misericordia. it pdotov æl ov xat o t’tfi x. X. X.
Satis notum est, atque eti«uu vernaculi sermonis (ilv xcdov, iv9a 8s
alcSynov, <5g rtfil (ilv ov xcekcv, ual Se alexQoV ovS’ av
q>avxa09^<Stvai avxo [16 xalov] olov TtQoganov tt ovfis jjfipfj
ovfis alio ovStv ov (Swfia [itte%sL, o vd£ xtg koyog oi)6a xtg btasximij,
ovSi jtov ov ev iteQa nvl, olov Iv £w<a rj Iv yjj rj Iv B ovgava
> jj l'v xtp aXXtp, alia avxo avxo fit& ttinov (iOVOuSeg a
et ov, r a fia alia navra xala Ixeivov (texixovxa xqoxov uva xotovxov, olov
ytyvofievav te xov allav wtl dzollv(dvav p/Siv exetvo (ii/xe te
probatur exemplis, duas res, quarum altera alterius explicatio
sit, copula adhibita haud raro arcta couiungi. Huius usus
exempla si quæris, ludices adi 8. r. xat explicativum. Sententiam
quod attinet, cfr. Cic. Orat, c. 8* Has rerum formas appellat ideas
Plato, easque gigni negat, et ait •emper esse, ac ratione et
intelligeutia coutiueri, cetera nasci, occidere, fluere, labi, nec
diutius esse uno et eodem statu. ovdfc npoS plv T 6 xa \6v. Hæc
verba ut vulgo ex*” bibentur, articulo gravi iusignito, aliquid iucommodi
habent} quis est enim, qui non censeat, si ro nocXoy exhibitum est,
articulum cum nomine subsequente coniungendum esse? Idem cadit in
verba to aidxpov, quæ paullo infra leguntur. Gravem igitur ia
acutum immutavimus, quem etiam exigit pausa, quæ, si recte bæo
verba recitaveris, post ovSfe TtpoS plv ro comparebit. Ceterum
TtpoS plr to, npoS TO duplicem rationem indicant, qua res
terre* strea spectari licet, ideam pulcrl spectari non licet,
ot>d* av <p avta<$$7j de *• tat avxo [r o xaXov].
Bekkcius, quem Dindorfiu* et Riickertus secuti supt, e codicibus, ut
videtur, avT(fi pro avxo edidit, Hoc avTcJ, Stsllbaumius inquit, probare
uoli. Idtelligitur enim ipsa puteri species et forma. Recte; sed mious
nobis placet To xaXov, quod, quam facile potuerit ab eo, qui avro
recte iutelligeret, in ordinem verborum inferri, statim apparet. Avxo
nutem prorsus eodem modo positum esse videtur, ut 210, E.
TOVTO IXEIVO, OV 6f) £VEHEV xat ol tyjcpo6$Ev TtavTES no voi
rfiiav. Uncis igitur inclusimus verba ro' xaXov, a XX' avxo xu$*
avxo peS* avtov. Apte Schleiermacherus verba reddidit : sondern an und
fur sich und in sicb liberali dasselbe seiend. t a Sb aXXa
narra 7cadx et y ptfdiv* Dicuntur emuia, quæ in terris pulcra vocantur,
sensibusque subiecta sunt, non ipsa ideam esse pulcri, sed cum ea
cohærere tautummodo, ut cum hæc oriantur atque intereant, illa neque augeatur,
neque minuatur, neque ulli ' mutationi obuoxia sit. Hæc pizijf ideaS
quomodo intelligenda sit, a Stallbaumio explicatum habes annotat, ad h.
i.; 4 nXiov (irjtt (Xctrrov yiyveidai (it]d's natixuv (itjdtv.
orav bt/ rts ano rmvSe dia r 6 oq&us naiScgaoniv Inaviav Insivo to
xaXov aQ%i}un xaQoQciv, 0%eSbv civ ti antoiro tov reXovg. tovto ' yrcQ
Sr) ian ro bgftug c ini ra iganxa livai $ vn aXXov uyso&a i,
ciqxoiibvov ano ravds tav xaXwv ixeivov tvixa tov xaXov clil
inavdvai, togneg tnavafia&ftolg XQwficvov, uno tvog ini 6vo, xal uno
dviiv Ini narra ra xaXa edficcra, xal ano tav xalav Oafidzav Ini ra '
xaXa InmjSsv- Quæ bona, pulcra, honesta sunt, ea putabat Plato bona,
pulcra, honesta facta esse eo, quod referrentur ad ipsam bonitatis,
pulcriludinis atque honestatis speciem, eiusque quasi partem
aliquam in se continerent. olor yiyvopevoov re tcov aXXoov x.
r. X. Dc olor sequente infinitivo vide Matth. Gramm. atnpl. $. 535.
Laudat Btallbaumius Piat. Apol. Socr c. 18. iyoo rvyxtxfc* tov
toiovtoS, oloS vTto tov Seov r y itbXei 8e8o6$ai. Adde Piat.
Protag. 1 >. 330. C. Msttv apa toiovtov t} SixaioOvvy olov
Sixaiov lirat. Ibid. n. 330. D TCoTtpov tibvtovto avto ro itpdypd (pate
toiovtov tCKpvxlvat olov avodiov elvat y olov ouiov ; ibid. 831. A.
ovx apa icSzlv odtorrj $ olov Sixaiov elvat rcpaypa, ad quem locum
Stallbaumius rectissime, li. c inquit, toiovtov Ttpdypa, olov
dixatov elvat, Pro ixtlVOf quæ optimorum .codicum lectio est, vulgo
exeivoo legitur, quod et Ficinus tuetur: cetera vero omnia, quæ
pulcra sunt, illius participatione pulcra, ea scilicet conditione,
ut nascentibus et intereuntibus alus nihil subtrahatur "illi
aut addatur y neque passionem ullam incurrat . Beue dativus
haberet ixeivoo y ai verba abessent py8h nadxetv pySiv, quibus
additis pleonasmus oriretur hoc loco non ferendus. Igitur Ixeivo
Unice probandum ducimus. ozav 8y ziS asto zdovSe Vulgo
legitur ozav 61 St} nf, quod Biickertus retinuit, quia defendi
posse videatur» Illud Bodleiani Codicis lectio, Vatie, unios, Vindobonens.
unius, quam Bekkerus, Stallbaumius, alii intextum receperunt. Rem hic
tangit Diotima, quæ iam in superioribus commemorata est, cfr. p 210.
E., ut nullo modo ferri possit Se particula. *dteo tcdvSe autem
ad præcedentia respicit yiyvopk voov ze tcov aXXcov xal ctnoX Xvpsvosv,
resque describit, quarum natura mortalis cum immortali idea pulcri aliquam
communionem habet. tovto yap 8 y itinv. His et sequeutibus
verbi* ratio agendi summa lim repetitur, qua uti «debeat, qui verus
AMATOR esse velit. Eam agendi rationem cum scala comparat Diotima,
qna ab imis ad suprema ascenditur. Hinc enaviivat verbum
positum et draPaH poiS nomen. Iu Flo(itera, scal ano x av xaXiov
Inixtjdev/idxatv in l ta scala (ia&y(iccta, igr’ av ano xav
(ta9t](idxav ts t ixtivo x 6 (idditfia xtievxytfy, o laziv ovx
dlXov y avxov ixelvov xov scaloti (id&tyia, scal yvoi auro xeXevxmv
o D Voti, scalas/, tvtav&a xov (iiov, a qitte Zcoxgarfg, itptj
rj Muvuvixr) | ivij, el' n I q jcov aXXoth, 0mo xov ctv&Q<ancp,
9eco(itv(p auro xo • scaldv. a tdv stors ’ftys, rentinis aliisque
libris non paucis avafiad/iOiS reperitur, quam scripturam etiam Phrynichi
iudicio probatam habes, qui 824.
fiaSfxoS, inquit, ' IotKov 8ict *ov 5, 8td xov 6 *Axtixov. Sed ut
vulgatum retinuerimus, Lobeckii annotatione factum ad !• c. Prorsus
igitur asseutimur S tali— baumio et Biickerto, qui ava fiaS/xoiS in textu
posuerunt. Ceterum ne parum accurate et initium, a quo exordium facere,
et finem, ad quem teudere debeat verua amator, descriptum
atque explicatum indices : numeri diversitate verborum aico xoav6e
tg ov xaXcov ixtivov i vena xov XaXov efficitur, ut de Diotiroæ
voluntate vix dubitare possis. Quæ enim in terris pulcra habentur,
quoniam multa sunt, plurali numero, contra, quoniam una est eademque
semper, idea pulcri singulari numero descripta est. $$t’ av rtXsvTt/dp»
Primus Stallbaumius monuit, nostrum locum si exceperis, nullam esse Platonis,
iu qno &V* av reperiatar Hinc sane oritor aliqua voStiaS suspicio, quæ codicum
nonnullorum auctoritate augeri videtur. Etenim Rodlciatitts, Florentini,
aliique libri m»u pauci pro £ft av habent xai, quam voculam u«
propter sequentia minus aptam iudices, pro teXevxiJujf in aliquot
codicibus TtXtvxiftSei legitur. Hinc Stall- baumius scribendum esse
suspicatur, xal ano xc5v fiiaSijudxoov in * ixetro xo jiaSrjua xtXtvxrjdtt. Sed
cum hac scriptura prorsus nou convenire videntur, quæ sequuntur: xal yvoS
avxo xtAtvxdUv o l6xi xaXov, quæ si velis in xal yvoSdtxat avxo x,
o l6xi xaXov immutare,, monendus es, ne iu uno quidem codice aliquam yvo o
scriptnræ varietatem reperiri. Verba convertit Stallbaumius: atquo
ad extremum cognoscat ipsam pul critudinis id e av, quod præcedente xal xtXtvrijdei qui probare potuerit, non
video. Licet igitur ist* av præter nostrum locum nusquam apud
Platonem reperiatur, tamen iu textum recipiendum est. KaL autim,
qaod pro iSx* av in aliquot codicibus comparet, ab iis profectum esse
putandum est y qui ist* av alias apud Platonem non reperiri
intellexissent. Ut nostro loco £sx* av, ita 191. E. T ioof relative
usurpatum habet, quo offendat; neutrum exceptis Jouis illis 'apud
Platonem reperitur, utrumque autem servandum est. quo magis a Platonica
dictione alienum < st, co studiosius. Ceterum xtXevtuv ov xtrccc
%qv6iov te xal ia&rjrct xal tovg xakovg xal6dg te xal veavicSxovg 56 |ei
eoi tlvai, ovg vvv vgav ixxixfojgca, xal eroiuog el xal 6v xal aU oi
xoUol, ogcovteg ta xacdud xal twovreg æl avtoig, tf ncag oiov t’
r/V, (itjte ia&ieiv [irjte xlveiv, aU.a fHdo&at fiuvov xal
jiweivac. xl drjra, Irprj, ' olo(it9a, el tat ytvoLto avto xo xakov ISe
Iv elhxQiveg, xa&agov, E < '.ni tt enatam est tx
Epxc<S3ai tcXtvruvia ini Tt, quod contractionis genus apud Græcos
scriptores irequeiitissimum, SeGopivaj avto xo xaXov. Recte hæc
verba a præcedentibus addita interpunctione seiunguntur, continent enim
accuratiorem ivravSa x ov /5iov verborum explicationem. Sensus est:
Si usquam alias vita vitalis. eat homini, tum est, quum ipsum illud
pol* erum in tuetur. ov naxa XP vtiiov h. e. non ad
aurum, vestimentum, al. comparandum illud iudicabis. Nam nata præpositio
ia talibus similitudinem indicat. Vide Piat. Apol. Socr, init. opoXoyohjv
av ty <*• ye ov nata xovxovS elvai (bjta>p. Stallb. Diximus
supra de hoc nata præpositionis SIGNIFICATV annotat, 4l. Ceterum
memorabilis locus est propter verba TtaiSaS xe nai veavidxovf.
TIaidcov enim nomen Attico usu loquendi sufficiebat ad pueros iuvenesque
significandos. Nemo autem mirabitur, veaviCnovS etiam commemorari, qui
reputaverit, Diotimam, feminam peregrinam, hic loqui. Eadem quæri potest
cur x di yvvalnai taS naXaS non commemoraverit. Ot)f VVV O p
GJ V ix7t£Verba eflectum animi judicantia aoristo tempore plerumque
ponuntur, de quo usu vide annotationem. Alia tempora admittuntur
tum, quum non de re vere facta sermo est, sed animi commotio
inmmaita tautummodo commemoratur, ut fieri posse vel solere indicetur.
Hoc in nostrum locum cadit, ubi præcedente oparv participio conditio expressa
est: quos ut nunc res* se habet, si vides, animo percelleris
atque paratus es et to et alii multi, amasios semper videre semperque
cum iis esse, si unquam id fieri possit, neque edentes neque
bibentes cet. Vides igitur, participia infinitivorum loco, infinitivos
participiorum loco positos esse, cuius dicendi usus. exempla indicata reperies
in Indicibus s. v. Participium. a\\a $ ea 6 Sai fiovo t nai B>w
eiv ai. Hæc verba grammaticam verborum juncturam ai spectas, e præcedente
na\%tot• po$ el nai dv nai aXXoi sroAA oi apta sunt; quibuscum, si ad
sententiam respicis, minus ea cotiveoire senties. Non enim amatores
parati promtique sunt tolo amasiorum adspectu atque eorum societate
delectari, Sed ¥ I1AAT&N02 afuxrov, «/Urc
(irj tivanlmv «JorpxiSi» re avftQaittvtav xal % Qcofidrcov xcd aXk.rjg
Ttoklijg tpXvaQlas rjg, ukk’ avto ro &ciov xukov dvvairo
(xovoudis xazideiv; aatis est ipsis amasiorum societas et adspectas.
Igitur liberiorem verborum stracturam Plato hic admisit, quam et alias ia
familiari sermone haud raro reperias. Eius originem putare possis
participiorum usum opaovteS xal HwoyxeS, de quo modo diximus. Nam cum
dictum esset xal ixoipoS el xal 6v xal aAAoi 7 C 0 XX 0 I opdSvxtS
xal B,vv6vxe5 M 7 h £
i-GSieiv pi/XE itivEtv f illaque participia pro opdv ct Zvveivai
posita essent, facillime scriptor infinitivis uti potuit SeadSai et
B,wiivai in dictione, quæ præcedentibus infinitivis itiSUiv et
itivEiv opponitur. Ceterum de illorum verborum absoluto usu vide
Iudices. d\\a py dv ttitXzwY . Astius aWa abesse cupit.
Contentus esset, opinor, ai xal ptj scriptum esset. At Græci, ubi
nos dicimus and uiclit, ita ut prædicatum prædicato opponatur,
pariter xal ovh et aAA* ovh usurpant. Riickert. cfr. Piat. Protag. 841.
D. 7 roAAod ye 6 eI, £<py, ovxcoS $x Blv ' et IJpoSixe. aXX iyoa ev
016 dxi xal 2 ipovi 8 ijS xo *«A«roV E\eyev onep ypiit ol dWot, ov
to xaxov, aXX o dv py jbdSiov y, d\\d 8ia zoAXcov icpaypa -• Tvv
yiyvyxai. xal dWyS noWijs q>\vcr p laS 3 v tj x i} S’. I 11
Piat. Phædone, quem Stallbaumius laudat annotat, ad h. 1. 66.
C. legitur: ipojxoov xal £ict2v- picov xal epoftcor xal
eA8ooXgov itavxoSaizMV xal q>AvapiaS ipninXyCtv rjp&S jroAAt/f,
ubi Olympiodorns : cpXvaplaSxaA el 6 TJAdxcov nav to it£pixxdv t ov povov
xo iv \6yois, aA Ad xal xo iv IpyoiS. Convertit Schleiermacherus
(pAvapiaS nomen: nnd andern sterblichen FJitterkrames. Aliter nobis de
huius vocabuli significatione statuendum videtur. Schol. ad Apoll.
Rhod. 1. 275. habet: cpAv ?,E iv xvplcDS xovS Aifirjxds cpaptv
xaiopivovS avafidAAsiv xo vdop. Duplici igitur significatu tpAvapla, quod
cuui illo verbo cohæret, videtur a scriptoribus adhibitum esse, ut
aut rem significet, quam aliquis, qui commotiore animo est vel vesanus
pvofert, aut nugas denotet resque expertes veritatis, quæ strepitu vel
splendore quodam insignitæ sint. Priore significatu ipsum (pAv&iv
usurpatum habes iu Meleagri epigr. 119. 5. iroAAd 5 ’ 0
TtixpoS aloxpd xaS 9 ypExipyS i<pAvde nap^EviyS
'ApxtXoxoZ. Adde Piat. Apol. Socr. 19. C. xavxa ydp
tapdxe xal avxol iv t?J *Api6xo(pavovS xcopcpdto ; 9 2 cjxpdxy xivd
ixtl itEpzpepopevov (pcxdxovxd te dipafiaxeiv xal dAAyv 7to\ Ayv q>Avapiav
q>\vapovvxa, quo loco non nugæ commemorantur, sed vesaui hominis
deliramenta. Altem significatu positum habes £q’ oTst, tcprj, tpavXov
ptov ylyvt6&itl Ixtids (Ittxov- 212 x o$ avdQtoxov xal ixuvo Srj
fteafievov xal £vvovxog avta ; ij/ ovx Iv&vfisi, icprj, ou ivxav&a
aura Piat, de rep. IX. 581. D. h ctTtvoY xal
(pXvapiav. d AA* auro xo Setov xaA d v 6v v air o pov o eidis
H. X. A. Abesse posseut sine a! Ia sententiæ mutatione verba
fitVairo et xariSetv, quia præcedit cf rw yivotxo ISeiv, Posita autem
sunt haud dubie, atque si ita dicere licet, e præcedentibus repetita,
quod præcedentia a nostris verbis interposita aliqua enuntiatione nimis
remota sunt. Sed mireris, si particulam non item repetitam esse, cuius
abseutiam nemo interpres aliqua excusatione indigere ceusuit. El Platonem
revera omisisse certissimum est. Iluiusmodi autem omissiones in sermone
familiari haud infrequentes sunt, ubi et pronuntiatione verborum et
habitu loquentis excusantur. Ceterum Sydenhamius annotat ad h. 1.
laudatus a Wolfio : So lange der Mensch in dieser Welt lebt, und
noch die Fesselu des Korpers an sich tragt, ist er selbst nach
Platons Ideen uicht fahig, sich zu einem so erhabenen Anblick in die
Geisterwelt erapor zu schwiugen. xal ix e tvo 8 f} $ e GD/iev
ov. Vulgo legitur xal ixeivo u 6ei $£QOpkvQV i quæ lectio, quamquam
non prorsus inepta est possis eoim de necessitate dictam interpretari,
qua, qui via a Diotima monstrata incedat, divinum pulcrum non possit
non videre, tamen admodum languet
frigetqæ. In codice Bodle t ia no pro o Sei reperitur oj
Sei; hinc Astius, quem Stallbaumius secutus est, oj 6ei
scribendum coniecit. Speciosissima fit hæo coniectura verbis intra
positis opaUvti gj opaxov: sed ut gj dei scribatur, qnoniam
opajvxi oj opaxov paullo infra legitur, necessitas nulla est. Vulgatum
autem o, quam facile oriri potuerit syllaba finali ixeivo vocabuli
forte, ut fit, duplicata, facile iutelligitor. Id in cj immutavit, qui
iutelligeret, o admodum frigere ; correxit fortasse etiam, quod in
sequentibus legit opdovxi oj opaxov . Iam pro Sei in tribus codicibus,
Paris., Vatie., Palat. Vat., legitur fit/, quæ formæ sexcenties
commutatæ reperiuntur. Hinc Schleiermacherus scribendum coniecit xal
ixuvo Srj $£GJ/i£vov, verbaquo convertit: Me in st duwohl, dass das
ein schlechtes Lcben sei, wenn einer dorthin sieht und ienes
erblickt und damit umgeht? Hæc coniefctura Bekkero adeo placuit, ut in ordinem
verborum reciperet. Id et nos fecimus eius exemplum secuti. In
Ficini conversione legitur: Jtfum vitant huiusmodi parui facis ? hominis
videlicet ipsius t qui illuc suspicit, qui tam præclarum spectaculum
contuetur, qui illi cohæret . Ex quibus verbis colligi, potest,
Picinum quoque 6rj t non Sei, legisse. ( f iova%ov ytvtjOtTiu,
Sqcjvti a 6q<xtov to xuXov, zlxzuv ovx tiSala agetijs, ars ovx tiSm^ov
hpaxzofiivco, akV dky&rj, et re zov dfoftovs iqiamoftiva,
zexovzi £s dgcTtjV ahftij xai Qg^a^iiva vitaQ%ii %£ 0 <pi?.ti
yevto9tu xai, eixeg toj di.ho av&Qunav, d&avazn xai Ixelva
; B Tavzu Srj, <J Oax&gi zs xai ol dXloi, Hcprj (tiv
Aiozifia, 3 linueuat, d’ iyu' Tttnuaatvog di iteigafica xai rovs aXJ.ov s
ittiftEiv, ozi -zovzov zov xzqfiazos are ovx eiSeSXov Itpasrtopev
co x. r. A. Prorsus eodem modo Pausanias 183- E. xai ydp ov6h povipoS
i6tiv y axe ovdh porlpov ipcov npdyfiatoS. 6 rov t/SovS
Xprj6Tov dvroS ipatiti}* dia fiiov pivei, are povipoa 6vv taxeis.
Ceteram colligere licet e nostri loci verbis, quomodo Diotima vel
Socrates Orphei mytilum sibi explicaverit, cui ex Orco redeunti <pa6pa
ostenderant dii. cfr. p, 179. D. aAA’ d\rj$ij t Sæpias iam
monuimus in superioribus, repetendum esse haud raro e præcedentibus verbis, in
quibas compositum verbum contineatur, non compositam, sed simplex.
Vide annotat, 89. et 290» Eadem dicendi norm^ etiam in nominibus interdum
admittitur ea lege, ut ex prægresso nomine, quod rei notionem cam
epitheti alicuius notione coninnctam repræsentet, sola notio rei
repetatur. Cave igitur eldoaXa et ttXrfSi} sibi opponi censeas hoc
loco, ut somniis falsisque imaginationibus, quæ uno verbo cldooXcov
comprehenduntur, veræ sc» imaginationes opponantur. Hinc explicabis
pluralem numerum aXrj^ij verbi, quem Plato nou fuisset admissurus,
si illam dicendi normam adhibere coluisset. Sed alia etiam explicaudi
ratio adest, qua ccA. 77 .Sj 7 singularis numeri accusativum interpretari
possis atque e prægressi» apettjv supplere; futuros esse iam prævideo,
qui illam explicandi rationem inclumaturi, neque oisi faciliorem hanc probaturi
sint. Utraque explicandi ratio nostro arbitratu vera est; utra
verior sit, dijudicari nequit. Res ex accentu orationis judicanda est,
quo singula verba Diotima exornavit. Si pronuntiando £i'8cj\a extollitur,
prior explicandi ratio verior est hand dubie; contra posterior rectior
erit, si accentum orationis ita posueris, ut et eid&Xa et apetrjS præ
ceteris verbis emineant. Quamquam sequitur infra apetrjv aXrj$ 1 7, tamen
inconsultius cave indices atque præpostera cara alterum genas explicationis
alteri præferas. tiitep rc 0 dXXoj arSpo')7(0) v. Ex
huinsmodi locis satia docemur, Græcos accuratissimos fuisse
verborum pronuntiandorum, -
t' rf/ uvftganda <pv<su ewcgybv cciidva "Egenos ovx
av rCg gaSUag lafioi. Sib Si/ ?yays (prjfii ygijvai narra avSga rov
"Eguxa npav, xal avrog rigui ra tgatixcc xal Siaftgovtag aOxto, xal
roig «AAotg xagaxilivofiaiy xal rvv rs xal a*l iyxcofiulta tijv Svvag.iv
xal dvSgdav rov *Egenog xafr’ odor olog t’ tlfil. Tovrov ovv
rov Xoyov, «J 0cuSgt, tl (ilv jiovXu, 0 ibg lyxcofuov tlg Egena vofiioov
tlgrjo&ai, d 61, 3 rt xal oxi j x a ‘Q £L G bvofiatav, rovro
ovofiafe. quandoquidem toj a A Aoo et roo ctAAcp pronuntiando
discreta esse certissimum est, Pro aVS-ptJTtoov, quæ omnium fere
librorum lectio est, vulgo dvSptdiu * > edebatur. Falso. Nara sententiæ
gravitati gravior verbi fornia convenit magis. Ceterum haud raro
huiusmodi enuntiationes, qualis est Einsp rea aAÆa dvSfjcjxcov, Græci
scriptores adhibere solebant, quibus sententiarum prolatarum vim augerent
atque quodammodo amplificarent. Sic supra reperitar 211. D.
ivrotvSct rov /UoVf ElTttp itov aAXoSi, fiioarov
avSpcanea x. r. A. lq>r) jt\v n in ei6 jiai 6 * i y eu' h. c. utilia
dixit. Ita ego credo. Quæ sequuntur ite7iei<5p&.voS 6 l neipco
jxai xal tovS dAAovS nei^Eiv cum Aristophanis verbis couveniunt 189. D.
iyo» ovv 7tEi~ pdoojiai vjj.lv ElSr/y/fGa<S$ai n}v .Svvajuv
avrov, vjleIs 61 rdiv aAAaor 6i6a6xaA.oi ioEtiSe. ry av$ p
con eiot q>v6ei. Sæpius iam annotatum est in superioribus,
<pv6iS cum adiectivo aliquo couiunctum nominis periphrasin efficere,
quod eius dem est atque adjectivum radicis, Ty dv^peansia tpv6n igitur
idem fere sigmificat atque xoiS avSpeoitoiS. Ceterum cuna gravitate
dictum existima ty avSpaamlx q>v6si, ut humanue naturæ debilitas,
noa solum humana natura, periphrasi illa significantius
indicari significetur. ei ‘61, o rt xal oity £a/petS. Consuetius
dicendi genus præcedente sl jiiv est eI 61 jirj, Quod cave hoc loco
ponendum censeas ; neque perinde est, utrum eI 6e an eI jtrj
legatur. Exhibetur autem ei 6i h. 1. ita, ut utrum Phædrus facturus sit,
hoo Socrates sibi placiturum esse promittat, quasi diceret: sive
pro laudatione Erotica orationem meam acceperis, sive non
acceperis, perinde est. Si accipis, laudationem eam nomina, si noa
accipis, quo libuerit nomine appella. Ceterum conferenda cum nostro loco
verba sunt Piat* Protag. 358. A. site yap yjSO elre rspTtvuv AiyeiS
sire %aptov, e ite oitoSsv xal oxgoS X°d~ psiS ra rotavta ovopa^oav
rovro jiot jcpoS d (1 ovAojioa dxoxptrixu t . - Cap.
XXX. Elxiytog 5h zavta xov Ecaxgatovg rovg fisv txacvtlv, zov dh
'AQuJxocpavTj J.iyuv ri hu%uguv, on rovS fi\v drttitretr. Hæo
et sequentia rursus obliqua oratione proferantur, quod ab Aristodemo relata
finguntur. Supplendum est igitur etpij 'Apidxd677 / 10 ?. t ov 61
*Api6xo<pdvrj x. r. A. Cum Socrates Aristophanicum mythum tetigisset vel
«otasset potius verbis 205 E.,xa\ Xiyercct pev ye rtf, £<pij, XoyoS,
cJ? ot dv x 6 fjjttdv tctvzpjv Zrfxu>6tv, ovxot iftoodiv x. T. A.,
nihil certius est, quam Aristopliauem aliquid contra monere voluisse, quo
vel suam de Erote sententiam tueretur, vel Socraticæ orationis
veritatem impugnaret. Quo . consilio quid proferre* -potuerit aut
voluerit, prorsas nescimus ; neque ipse scriptor habuisse videtur,
quo loquentem Aristopliauem induceret, Cur igitur illam Aristophanis
voluntatem commemoravit? In huiusmodi locis Platonis artem scenicam admirari
licet, qua hic efficitur, ut tpvrjS verbi notio non solum verbo
posito indicetur, sed re ipsa vividissime exprimatur. Vides enim,
Aristophanem iam indicasse externis quibusdam signis,, se aliquid contra
Socratem,djctqrum esse ; ium paratos convivarum animos j^abes ad eius
rverba percipienda: cum subito .pulsatæ fores sonitum
ederent, tibicinæ clangor audiretur, tujnultus strepitusque quasi
comissaturum oriretur. trjv avXeiov Svpav. j
Harpocr. s. v. avXeioS 7 dito xijS 060 v npuixrj Svpa xijS
oixtaS, ad qnem locum Valesii annot. laudat Bremius ad Lysiam 9.;
avXeioS $vpa sunt fores vestibuli, quæ aulam clauduut versus viam; aulam
autem si quis permea rat, veuiebat ad pixavXov Svpav, per quam
ex aula introitus erat in ipsam domum. Qu; igitur domo exibat, ei
primum erat per /xixavXov Svpav transeundum, tum per aulam et per
avXeiov Svpav la viam. Svpav xpox ov pivtj, Hæc vulgata
lectio «st, quam codicum lectioni Svpav xpovo plvjjv potiorem ducimus.
Schol. ad Aristoph. Nubb. v. 133. xis €($$’ 6 xoipaS xrjv Svpav ;
docet : ini jikv xcov ££a)Sev xpov ovx gov xonxeiv Xiyovdiv^ ei 6 fc idc
o$ev (sc. xpovovdiv ) tyo<peiv. Ex his verbis patere opinor, xpoveiv xijv
Svpav de utroque pulsandi genere obvaluisse, Niiiil igitur habet,
quo displiceat hoc loco xpoveiv verbum. Sed num ideo rectius sit et
verius, quain xpotetv, quod h. 1 . vulgo legi supra indicavimus, alia quæstio
est. Quid, si verbo insolentiori ( xpoveiv ) pulsandi insolentiam
qualis est comissatorum, scriptor indicare voluit ? cfr. Meleagri
Epigr. CXXV. v.3. apti yap idnepioi vvptpaS ini
dixXidtv dxew Aturo!, xal SaXd/AGov inXatayevvxo Svpa t
31 « avrov kiyuv 6 2,'<axp«rj?s xeqI tov loyov,
xcci t$cti(pv>js rrjV kvXelov Qvqov XQOrovpivyV itoXvv fo
(pov xacMtildv «as xafucCuiv, uv. tov ovv 'slyu&uva,
ad qnem locum Iacobsius annotat Comment. Vol, 1. 1. 140. ixXatayevvto de saltantium ad fores
strepitu accipiendum, qui proprie xpoxoS. Hesychitis nXaraytiv idem esse docet,
atque xporelv. Igitur nostro loco tantum abest, ut xpoTovpivyv
minus aptum censeamus, ut potius' verissimum iudicemus atque rei descriptæ
apprime conveniens. Sensus est verborum I Pldtzlich sei an die
Thiir angedonnert worden, und sie habe gedrdhnt, ais wenn
nach11ich e Schwar mer davor waren. Ceterum Stallbaumio praceunte post
itapa6x&y comma delevimus, quod Bekkerus in textu posuit. Illo
annotat ad h*. 1. a»? xcopa6 1 <3 v connccteudum est cum itoXvv
ifjocpov napa hoc sensu; vestibuli ianuam pulsatam ingentem fecisse
strepitum quasi comissatorum n. e. quasi comissatores eum
excitarent. Recte. Prorsus conveuit etiam cum h. 1. Schol* Aristophanis
ad Plut. v. 1097. ed. Bekk. Vol. II. 256.: xontEiv; jpotpely xal
xXavouir ri}v $vpav 6ia<pip£i‘ xortteiv plvyap Xsyerai, oxav eistiroct
ris pi\Xy yta\ njv Bvpav iB>( j$ev nXytxy cos* rit i6$’ 6 xd^aS
xijv Svpotv ; ifMxpeir orrav iZtpxontv 6s nf au* x t}r vicaroiyoi xal
yx<>v % ira oltc o xeXy. o rotovx os yap VX oS iJj 6 <pos nancti
avlytgidog cpcovyv axovdeg> qtccvuL, ov (Sxeiptti&s ; D
Xeixai, Zxctv 81 vx' dvir uov xirijxai portj xal ?}*oi' riva,
ix rovrov artor eXi), o roiovtoS i /xoS i} r pitipuS xXavOiav A
eyexau xal avXyx pl 8oS tpcovifv dxov £iv . cfr. Melcagr.
Epigr. LXIV. v. 1. w A6xpot xal r) q>i\£poo6i xaXdv
(palvovda SeXtfvy xal NvB,, xal xodpcoy 6vpnXavov dpydviov, . . .
ad quem locum Iacobsius: Sivo tibiam, iuquit, sive facem
iutelligit. IIoc probabilius,, Lectis nostri loci verbis itate animatum
seutias, ut de tibia poetam cogitasse censeas. Ceterum recte Stullbaumius
eos vituperat, qui <ptay?ir hoc loco de tibicinæ voce iuterp
retarentur. Certissimum est enim, tibicinam tibiæ souos edidisse, quibus
se* commendaret intus sedentibns. Ceterum miro modo 7tapa<$x£v
præcedente, quod subiecto suq non caret, positum sine subiecto legitur
axoVElVFacit autem subiecti omissio ad describendas turbas, quas,
qui ante fores vestibuli starent, excitant ut. Neque r tr£s
supplendum est, uam omnes sonitum tibino audierunt, neque itetvzaS
satis aptum videtur, qno hic supplemento utaris. Sed indefinite dicitur
dxQveiv ita, ut Latinorum respondeat auditum esse, ov
(SxiipadSei Aoristum, quem iu dictione r/ OW O v ytjOco
vidimus p» 173» R» ut non xal lav ptv rtg rav Intrrfidav y, xalelrs • el
(ir/ t ktysTE, on ov tcivouev, a).lu dvanavofit&a ySrj. Kal OV
Jtoltl VOTEQOV ’AXxifluxdoV X>jV tp(OVt]V dxovuv Iv xy avly OtpodQU
lU&vovxog xal fiiya fioavzos [ £(wo admittendam, ita non omni
ex parte spernendum ducit Rtickertus. De aoristo cum negatione
coniuncto in interrogationibus supra diximus annotat, p 11., ibique eius usum a
nostro loco alienissimum indicavimus. Male igitur in aliquot codicibus ov
6xiif;a6SE ; Vario autem modo futuro tempore veteres in interrogatione usi
sunt, ut indignationem, iram, clementiam exprimerent. Vide annotat, 26.
Hoc loco quo sensu verba dicantur ov <5xeif>e6$E f dictu haud
difficile est. Agatho enim audita ante fores turba ut illico Irent,
videreut, vocarent vel remitterent, servis mandat. Verba igitor
convertenda sunt: seht sogleich nach. xal iav plv xaXeixe.
KaXsixs hoc loco absolute positum est nt 175. A. xctpov xaXovvxoS ovx
iSeXei tlsikvai. Exstat autem hoc et illo loco aliquid discriminis inter xaXaiv
et xaXalv. Nam in verbis xa/iov xaXovrxoS verbum illud nihil
aliud significat, quam quod nos dicimus rufen : ond ais ich rief.
Nostro loco xaXalv invitandi notionem habet, de qua vide annotat. 17. ad verba
axXrfXoS ini Ssinvov. De iav eI prj vide annotat, 128. ct
124. Verba convertenda sunt: Und solite es etwa einer der
Erennde sein, so ladet ein, wo nicht, so sprecht, dass wir nicht
trinken cet. xal ov noXv vdxe pov-. Servi Agathonis dicto
obedientes statim ubiisse cogitandi snnt, atcjue aula superata xrjv
avXttOY Svpav aperuisse. Quo facto illico clamor Alcibiadis
audiebatur. xal pkya fio&vxo?, [ ip <w r gjv rof].
Vulgo legitur piya (iodjvzoS xal ipGzxajvr oS. Copulam e melioribus codicihus
interpretes fere omnes expunxerunt. Sed hac ratione non ab omni
labe hunc lorum liberatum putaverim. *Epa>xd5vX OS enim participium,
quomodo probem, non habeo; quin magna suspicio adest depravationis,
siquidem facillime fieri potuit, ut aliquis, quo fioGovxoS verbum paullo
insolentius a Platone positum explicaret, IpGdXgjvxoS margini adseriberet,
quod deinde nimia scribarum sedulitate in ordinem verborum receptum est.
Haud raro fioav vino gravatis ita attribuitur, nt addito quodam eorum
dicto dicendi vel iuterrogandi verbum non præmittatur. Sic legitur
in Asclcpidæ Epigr. XIX. v. 5. xy 6s xo0ovx’ ifioijtia
fiefipeypivoS' axpi xivoS, Z ev ; Z sv tpiXs, 0iyrj6ov, xavxoS
Ipav ijiaSEf. quo fidelicet loco non potnit metri caussa
aliquid inferciri, quod ip6r}6a verbi significatum illustraret. Ad
nostrum locum ut revertar, sunt alii quoqne vel færunt potius,
quibus ipurtcov ZTMI10ZI0N. 321 tavxog ], oitov ‘Ayd&av,
xcd xe&evovtog dyuv nag ’Ayafrava. dyuv ovv avxov netoa <5<pdg
rijv ts a vXtjtglSa vitoXafiovtiav xal aklovg tivcig rav axolovfttov, xal
tmazfjvcu bil rag. dvyccg iotupavcj/xtvoV avxov rot participium displiceret.
Certe dao (iotnvxoS, ipcjtcjvro^ participia iuxta posita displicuere
iis, qui xal, quod vulgo legitur, interponendum censuerunt. Quominus
ipcDXGJvxoS participium prorsus expungeremus, recentiorum editorum
auctoritas impedimento fuit, quorum ne uni quidem depravationis suspicio
in mentem venit. Igitur uncis verbum inclusimus. oxov 'AyaSav
> xal x&Xevo vx o S dy e iv n a p* A yaStnra, De industria hoo
loco Agathonis nomen repetitum est. Scia’ quam ob caussam? Infantes, quod
concupiscunt, id unum solent variis membrorum gestibus appetere,
neque hilo unquam ab eo abstrahi» Infantibus ebrii cum aliis nominibus,
tum etiam eo similes, quod rem, quam desiderant, vario modo
proloqui solent, neque ab ea nominanda prius absistere, quam ipsam
sint consecuti. Itaque Alcibiades vino plenus, magno clamore,
heus, inquit, ubi est Agatho, ducite ad Agathonem. Ceterum cave
xeXevovxoS arctius cum sequente ayhV infinitivo coniungendum censeas.
Plato enim rem ita proponit, ut quasi ipsa Alcibiadis verba tradere
videatur.* oxov *Ayoi S gdV; ayEiV (h. e. ayere) xap* 'AydSoova.
KeXevoVtoG StyEiv igitur non convertendum est : ducliussitad Agathonem,
sed servis imperavit! u dncite «d Agathonem** l vn o Xaftovda y, vxoXa/ipdveiv est sublevare,
brachio supposito sustentare cfr. Piat, de rep. V. 453. D* ubi e
codicibus hodie legitur: ovxovv xal ijtiiv vevGxeov xal XEipatior
dGjgetiSai ix rov XoyoVf lftoi dsXqjivd xlv * &xi^ovxai 7}paS
vxoXapsly ar oi) xtva aXXrjy dxopoy <Storiy piav. Ruckort.
xal litt6trjy at ixl raS SvpaS, Hæc verba convertit
Schalthessius J und stellten ihn eu ihnen vor die Saalthiir hin. Minus
apte. Fores enim, quæ hic commemorantur, fiiravXoS $vpa sunt, qua de
re supra dictum est adnotat. p» 318. Io Schleiermacheri conversione
legitur: Er sei aber in der Thtir stehen geblieben. Ut accuratius
reddatur Platonicum ; ix l ra$ SvpaC, verba convertenda sunt i er
habe sich aber ia (s. an) die Thiir gestellt. Sic haud raro
rectiore verborum conversione præpositionum casuumque cum illis
coniunctorum structura commodissime explicatur. Pari modd Grammatici
Latini præcipiunt, ponendi collodandique verba in præpositionem cum
ablativo coniungendam assumere, cetera verba motum io aliquem locum
significantia in præpositionem et accusativum casum requirere* Prioris illius
præcepti neque ipsi tradunt, necjue lectores iutelligont rasionem. Ea
optime o recta collocandi ponendiqne verborum conversione
perspicitur. E xmov x i xtvi Gtirpava) dadst xai fmv, xai taivlag
rovxa ini rijs xcqiaXrjs naw noklas, xai tinuv • “Avfiofg, jraiptrs '
fie&vov ra tivSQct adw Otpodga dt&adt Ovyndxjjv, tj dn.iay.tv
dvadtjOavxtg yovov ‘Aya&ava, Ponere enim et collocare non
significat, quod nos vocamus : setzen, stcllen, logeo ; ridicula enim foret, si
hacc ipsis significatio esset, i n præpositionis atque ablativi casus
couiunctio ; sed denotant: fest ste1len, fcstsetzen, befesti* g e n. Quæ
significationes ubi discipulorum animis inhærebunt, haud verendum
erit, nc 'quis nuquam in ponendi collocandi ve verbis in præpositionem
cum accusativo casu coniungal, xai raiviat %x° yr01 * Timæus
s. V. r aiviaS avaSovpivoi * toiS vixijtiadi ara Srjtiat ratvlaS. Annotat
Stallbaumius nd h. 1, : Mos erat, incinit, capita hominum vel publice bene
meritorum, veluti victorum, vel amicorum et familiarium lætis diebus ac
solcmuitatibus coronis, vittis, tæniis redimiendi et ornandi, vide Ruhnkenium
ad Tim. Gloss. 246 seqq. "ArdpsS, xaiptte. Alio loco de
hac salutandi formula dicturi sumus. Huiusmodi formulæ ex quotidiana vita
petitæ si accuratius spectantur, mirum quantum faciant ad populi,
qui iis utitur vel usus est, ingenium, mores, naturam oranemque
habitum cognoscendum. Eodem modo præcipue de bis formulis Goethios
egit io Opp. Tom. 27* 125. Guto Nncht! So konnen vrir Nordlamler zu
jeder Stunde sagen, wenn wir im Finstcrn seheiden: der Italianer
sagt : felicissima notte! nur einmal, und ewar, wenn das Licht in
das Zimmer gcbracht wird > indem Tag und Nacht sich seheiden
$ und da heisst es denn ganz etwas auderes : So uniibersetzlich
siud die Eigenheiten jeder Sprache: denn vom hochsten bis eum tiefsten
Wort bezieht sich ulles auf Eigentluimlichkeiten der Nation, es sei nuu
in Charakter, Gesinnung oder Zuslauden. biSiEdSt 6v J.i7t
utrjv. Ilæa Bodleinui codicis lectio est aliorumque paucorum librorum.
Vulgo 8£Za6$E legitur posito post 7}\$OfXEV puncto pro v. signo
interrogandi. Illud recentiores editores ad unum omnes probant. Quod ne
male se habere censeatur: sententia est: Einen Mann, der schon getiunken
hat, miisst ihr, wenn er mit euch triuken soli, recht freundlich
aufnehmen, oder cr gcht wieder fort, wenn er nur den Agathon bckrauzt
hat, wozu er gekommen ist. ardpa haud raro poni pro pronomine
personali ipi, tragicorum potissimum poetarum lectoribus notissimum.
Tragicis avrjp ote, avSpoS tovSe x. t. A. pro iyo&i ipov
admodum usitatum est. iyco yctp roi. Cum nemo responderet
Alcibiadi, neque ipsum, ut accederet accubaretque, vocaret, omnesque
tacide hominis erroniav admirarentur, illo adventum suum excusaturus loqui
per }rp’ oitSQ “il9ojitv ; lya yczQ roi, (pdvca, jjQts (i'ew ov%
olvg t’ lytvoatjv dq>tXB6&cu, vvv da yxm tnl ty xecpaly lyav rclg
xcavlag, iva thto rljg fuiys xtfpalijg tt]v tov Gocpardrov xai xa/.Udzov
xitpaXyv iav git. Heri vocato sibi ab Agnthotie, quominus veniret,
certa quædam impedimenta fuisse. Venisse se nuuc Agathouem tæniis
ornaturum. Ilisu exorto consivnrum Alcibiades excusationem suntn quasi
fictam derideri putans vera se loqui affirmat. Post interrogatione illa
satis impatienter atque inclementer repetita abitum paraturus erat, ni
omnes convivæ consurrexissent, atque ut maneret, ipsum rogassoat.
. iav ei7tco ovt u>dl. Ilæc non dubito, quin corrrupta
sint ab imperitis librariis. Nam quod Wolfius ea dixit significare
ut ita dicere liceat, itu ut Alcibiades putandus sit ceterorum
convivarum invidiam his verbis amoliri voluisse, eam interpretatiouem non
fert loquendi consuetudo, quæ postulabat ovtgd6\ tlneiv. Itaque Astius
scribendum ccnsuit : TtetpaXTfv dvadijdcj. dpa, iav £LitcJ ovioj6i t
naxayeXcttietiSE pov n. x, A., qua tamen coniectura vereor, ut omnes
tollantur difficultates. Certe quidem transpositionis audaciam nemo probaverit,
qui meminerit, divam criticen ferrum et ignem odisse. Quid mihi de hoc
loco videatur, iam satis declarare opinor uncos illos, quibus hacc
verba u reliquis seclusimus. Nam quum grammaticus aliquis ca in
margine aut inter versus adseripsisset, quo explicaret proxima illa : dpa
HaxceyE\d6E6$E ueSvoyTOS ; postea temere in conteitadi orationem
recepta, et, ut fit, alieno loco interposita sunt, 8 t p 11 b a u
m. Rene quidem Vir doctissimus de aliorum, quos laudat, vel
interpretatione vel emendatione egit, sed quam ipse iniit sanandorum
verborum rationem, ea milii quidem prorsos displicet. Perscripsi nutem
totam eius annotationem,, ut facilius lectores de ea iudicare possent.
In libris nulla varietas est lectionis præter quod Vindob, et
Plorent, unus inverso ordine verba exhibent: ovxcd6l n&pcikxjv avet6
t}6gj, qua mutatione doceare satis, ctiara librarios iuhisce verbis offendisse,
eaque transpositione adhibita aliquo modo explicare studuisse. Risisse convivas
verbis indicatur apa naxaye\dtfe(j5i pov cJf f.te$vovxoS j quam risus
caussam Alcibiades sibi finxerit, supra diximus et verbis indicatur
fiov cJff //ej&tforToS, h. e. quasi ego ebrietatis caussa meras nugas
narrem. Hinc addit iycJ Sij Ttdv v/fEtS yeXdxE, ojivti ev ot8 *,
oxi trA?/3j/ X6y&> Veram risus caussam nemo interpretum
aperuit. Videamus primum huius loci conversiones. Ficinns habet :
Heri quidem interesse nequivi J hodie veni vittas ferens, ut a meo
capite sapientissimi pulcherrimique caput, si ita prædixero, circumligarem,
an me quasi ebrium deridebitis ? In Schulthessii conversione exstat: Denn
gestem koimte icit micli nicht einl/ndcn J jetzt aber bin ich da 30
mit Bin21 * ' E tinca ourool dvadycJa. ctQtt
xcttaytAdcSed&i jiov d>s 213 (is&vovrosi lydi de, xdv v/tag
yeldte, oucag ev o'S\ on dAijfty Xeyca. dU.a f coi Uytxt ccvrotiev, h tl
<5>;tofg tisico, y M j <J vy.itlt6&£, y ov ; Hamas ovv
dva&ogvpycSca xcd xiitvuv tlsdvai xcd v.uxaxXiveciitat,, xal xdv
'Aydftava xciXuv ctvtov. xcd xCv levat dyofisvov vnn xdv dv&QCJTtGiv,
xal j tegiaiQOVfisvov ana tus *«»via s tog uvaSydotna, InhtQod&tv x m>
drp&cdficav exorna dcn nmwnnden, damlt icli voti meinem
Haupte her daa Ilaopt " des nllerweisesten uml schonsten wenn
ich so sagen darf bekrauze. Lacht ihr
etwa meincr, weil ich tranken bin ? Mecum iutelligaut lectores, nihil in
laudatis Fucini Schulthessiique verbis contineri, quo, cur convivæ
riserint, explicetur. Neque apud Schleiermacherum explicatam illam
caussam reperies : Denn gestern, habe er hinzugefiigt, war es mir
nicht moglich za kommen; jetzt aber bin ich da, aul' dem Haupte die
Rander, um von meinem Haupte das Huopt dieses weisesten und
schonsten Mnnncs, wenn ich so sagen darf, eu uimvinden* Wollt ihr
mich auslachen ais truuken? Causam putare possis, quod
Alcibiades bene potus ab bibendum veniat, sobriosque ebrius ad
vinum hauriendum excitet. Uoc sane est aliquid, neque tamen nobis
nuno sufficit. Ridiculum latet iu verbis iav eIltcco ovroodt, quæ
miro modo depravata sunt. Verba hoo modo scribenda sunt: iav elnov,
ovtcjOI ayad/fdco. Quæ correctio ne audacior censeatur, prO iav facillima
accentus mutatione acriba aliquis edidit iav, quod cura alius
deinceps legeret iav elrcov ovroaol avadtjdco, corruptura habuit
rectissime, sed vitium in verbo sauissimo deprehendisse sibi visus, tinov
in ebeoo mutavit. Nimirum cum ad iostar ebriorum Alcibiades,
quod facturum se esse ostendit, id gestibus expressurus esset, sustentari
se a tibicina servisque noluit, qoo facilius, quod veJIet, faceret*
Igitur iav Etnov dixit hoc sensu: Dixi iam sæ pius, mitti me velle
liberum a vestris manibus* Servi autem dicto audientes, cnm herum
misissent, qui itn vino plenus erat, <Zste pjfdl toiS idioiS
itodiv idxadSai (vide Athen. )
lactum est, ut verba proferens ovtcodl avaStfdcj vel concideret vel
titubando ridiculos gestus ederet. aXXa poi A kytxE avtoSey.
De his verbis iam supra dictum est annotat, 3^3* AvtuSev autem
dupliciter adhiberi solet, partim de loco, partim de tempore, ac de
tempore quidem, quoniam loci temporisque ratio haud raro commutatur*
Recte igitur h* I. interpretes avro^Ev stati m, illico significare
annotant* ini fitjrolf. Spectant hæc verba ad 212. R.
pB^vovrd dvdfja tcavv 6<po$pa 6a- i ov xanSuv rw SaxQiat],
cfvUa xa&l&a&cu nuQti tov Ayd&covu Iv pioio Suxqutovs ts
xal Ixilvov • itaQuXaQificu yuQ tov ZaxQaxri c5g IxeZvov xu9ifciv. nctQa-
B xa&e^ofuvov 6 s ccvruv denatea&at te tov 'Aytxftcova. xui
dvaSclv. ilnuv ovv tov 'Ayuftava ‘ 'TnoAutre, aaidtg, 'AUxiftiddijv, Zva
ix tqitcov xaraxttjrai. Jlaw yt, (hceZv tov ’AXxi(iuZ8t]v' d.Xkd xtg
i)(tiv oSs tqitos pvpjiozus ; t£ai app fUTuatQEtpditivov avTov ogav
tov SedSt 6v finoTTiv, tj ait icar ptv H, X. A.
Siguificaut enim: Sed illico mihi respondete: Vulti • n e mciutroiro sub
conditione supra indicata, an non? Atque no quis se male intelligat
conditionis illius haud memor, statim addit : <jv/i7rl£6%B y ov
; Male Ruckeitus ad h. 1. Reddunt, inquit, sub ea conditione, quam dixi,
At nullam dixit adhuc \ videtur que omnino hoc dicendi genus
ita usurpari, ut sequatur conditio, non ut præcedat, quæ h. 1 .
incst interrogationi subiectæ Ovji7[U(j2e y ov ; tj;ro‘ xdov
avSpGJTtGDY. Intelliguutur servi, a quibus sustentatus Alcibiades ad Agathouein
venit. Miro modo autem horum verborum pluralis numerus convenit cum
nostratium loquendi; usu, quo dicimus: die Lcute, ministros atque
ancillas significantes, ov x axid eiv tov Scoxpaxy, Vide de
xaxiSeiv verbi significato annotat. Aute oculos habuit ct vidit
Socratem, sed eum non agnovit. vjcoXvaxr fvct&nxpix cov xaxaxkyt at. cfr.p.
175. A. xal E plv F.(py dnoviZEiv xov nou6a, tva naxaxloixo.
lilio xo inoXvitv, hoc loco r 6 anoriPyeiv omissum est,
neque videntur ullo loco scriptores utrumqua verbum
ndbibuis&e. Unum enim ad utramque uctiouem indicandam satis erat.
Ceterum non nisi ea de caussa ira ix xpiTGor commemorasse videtur Agutho,
quam ut Alcibiades statim eum agnosceret, qui iusta ipsum tertius
sederet. Sed alia etiam caussa est illius dicti. Veteres euitn non
sedebant ad rneusam, sed eidem occumbebant. Ubi duo convivæ mensæ
accumbebant, illa calceorum solvendorum pedumque lavandorum cura minus
necessaria erat. Poterant enim ita duo convivæ mensæ accnmbere, ut
neuter neutrum pedibus tangeret. Tertio accedente conviva, qui, quorsum
pedes protenderet, versus unum convivarum non potuit non pro
tendere, uecessaria erat, ut calcei solverentur pedesque lavarentur, ne forte
aliquis convivarum macularetur. aAAti xis ypiv xpltoS u
8 fi. Hæc vulgata lectio, quam in ordinem vcrboium recipere non
dubitavimus ideo, quod Alcibiades præcedente Agaliionis iliclo atqnu præcipuo
verbis ix Xpiroov commonefactus r p ix o £ JOaxQnrr ], ISuvta
avaXTjdfjGai xa\ thtilv' '£l r HqaxA«g, zovzl zl rjv ; 2ZaxQccTt]s ovzog lAi
lo^tov av fis <? Ivzav&a xaztxtiGo, tZgxtQ thl/ftus i^alcpvt] g
avatpalvtG&ai qtcov tyd (pfirjv ijxusza Ge HotG&ca. xal rvv tL
Tjxsig ; xal ti av ivzav&a xaztyJ.lv/js, <og ov na qd nomen
priori loco collocare de- diiti. De ovroS pronomine in buit: tertius
iste, quem allocutione liaud infrequente viile commemoras, qnia
est? annotat, 4. Quæ sequuntur In Bodleiano codice aliisqne per- verba :
(Zsnsp eltoSeif i£ai(prJ/S paucis legitur vpuv ude xpixoS,
quem verborum ordinem Bekkcrus, Stallbaumius, alii probarunt. *- *i2 *H p
a x\e i S, xovxlri ? /v. Alcibiades averro vultu do eo, quod
modo oculis conceperat et quod non videt umplius, quid vidi ? exclamat.
Huius dictionis vim atque imperfecti quidem potestatem non expressit in
conversione Scldeicrmacherns 2 W as ist nun das? quibus verbis prorsas
deleri senties exclamationis illius vigorem omnem. Cur Herculem nominet
Alcibiades Socratis adspcctu quasi attooitns, haud facile nesciri potest.
Veteres enim eum deum semper nominare solebunt, cuius auxilio
maxinie indigerent. Herculem scimus fortitudinis atque roboris deum esse
$ robore autem ac virtute ei opus est maxime, Cuius animus inopinato
subitoque adspecta percellitur. Ceterum sex codices Bekkeriani pro xovxl
xi tjy exhibent xovr ehteir, quod moneo, ut intelligatur,
interdum etiam complurium codicqm consensu, quæ falsissima sunt,
tueri. -2Sgj xpatijS ovroS tAAoX&v otv
xare xeitio. Magna cum acerbitate participium præponitur
verbo finito in allocutione; Nempe rursus mihi iuaidiatus hio c 0 n t, e
- dva<palv£6$cct x. r. A. satis docent, iu præcedentibus ivxavSa
vocem orationis accentu insigniendum esse. Schleiermacherna adhibito
interrogandi signo post £6£<5$a.i verba convertit : Da Socrates,
liegst du mir auch hier schon wieder auf der I.nuer, wia du immer
pflegst plotzlich zu erscheinen, wo ich atn weuigsten glaube, dass du
sein wirst ? Sed minusplacet propter interrogationes insequentes imec
ratio explicandi, Alcibiades enim cum non sine acerbitate Socratis
studia illa convivis aperuisset, non tanquam rerum suarum incertus
sequentes interrogationes profert, sed ut vera se dixisse Socratis
responso convivæ docerentur. Igitur VVY in verbis xal vvV xi f/XtiS
eam vim habet, ut quæstio explicatior audiat:. Atque nunc responde,
quid veneris? Av vocula, qiintri sæpius iam annotavimus supplementi
alicuius iudicium esse, (vide Indices,) hunc sensum fundit: Et nunc
confitere, Uie quid consederis cet, ov itctp a *Api0x o
(parti. Stallbaumius ad h. 1. inquit, est quippe, nam, ut mox in
verbis cJs' » ipol o xovrov HpoaS ov (pavXov itpdy pa yeyovtv, et <&S
lyco x i/v 'AgiOtotpuvH obi5 ' h
ug «AAog ytXoiog Fort re xai fiovAttai ; akka dicfitjxavtjau, ojrog nayu
tm xcdXlOup ttov Hvdov xaraxelaci. Ku\ rw ZaxQaxti, '& 'Ayccn>MV,
cpavui, oQct, fi' (ioi bcapvvtls' ug fjuoi 6 xovxov fpug roi5
af&gusrw ou tpccv Aov HQccyfia yeyovev. an tovrov parcar 1
ufifiooSao. Nobis iuterrogaudi signo, quod post TtarexXirTjS legitur,
transposito post (iovÆrat verba hoc modo convertenda esso videntur
: Uhd nuu sage, warum setztest du dicli grado dahin, ais zum
Bcispiei nicht nebeu Aristophanes, aocli niclit nebeu irgend eineu
undern, der uitzig ist and witzig au scio Lust liat ? Ad fiovÆrat
supplendum est yeAdioS tlvai. Vide annotat, 200. Ceterum J Miror t
Riickertus inquit, /i. /. yf.Aol.ov et H(xAAi6tov tibi opponi. Attamen vereor,
ne sit audacias, de Aristophanis forma inde aliquid colligere.
Nihil hia verbis oppositionis iuest. Miratur autem et indignatur
Alcibiades, quod non apnd alium Socrates consederit, v. c, apud
Aristophanem, hominem plenum festivitatum, sed dedita opera ex pulchris
pulcherrimo se adiunxerit. a A Ad biapT}X ay V^ 'JAAit
vocabulo magna est vis ironiæ; id cave cum præcedente ov negatione cohærere censeas.
Per se enim positum est, atque veram rei statum describit.
4tap?}x<xvd(S5ai verbum fortunæ notioni opponitur, qua quis vel hunc
vel illum socium biaosciscitur. Sensus est : Aber naturlich, da hat
deiue Schlauigkeit es so einznleiten gcwusst, dass da nebeu den Schonsten
von allen, die Lier siud, dicli setzcn masstest. opa, ei poi
fatapw Valgo opa, tf pot inapvvetS legitur; quod quamquam non falsum est
a t-rnen band scio, au «ion rectius sit atque verius, quod
reuentiores editores, si Riickertum exceperis, de H. Stephani confectura
dederunt ihtapvveiS. Probatur idem Ficini conversione; vide, ai quo pacto
mihi succurrere potes. Riickertus autem concedit quidem, ia
huiusmodi dicendi genere faturam tempus usitatum fuisse Græcis, neque omnino
negat, Platonem id tempus h. 1. adhibuisse : verum necessarium non esse
existimat; cur enim, inquit, non possit præsens tempus adhiberi,
frustra quærimus. Latini : vide, an me defendas. Nos : Sieh zu, ob
du micl) vertlieidigst. Lecta hac V. D. annotatione mireris, ipsum
apvvetS in texta posaisse tamen. Nobis autem præsens tempus in hoc dicendi
genere ita a futuro videtur dillerre, ut illo adhibito de voluntate
agatur eius, qui alicui opitulari rogatur, futuro tempore ad eventum
illius actionis respiciatur. Vides igitur, futurum longe gravius
esse in illa dictione, quam præsens tempus. Illud est: Vide,
an mihi opitulari velis. IIoc est: Vido, an possis mihi
opitnlirri, h, c. omni virium contentione mihi o p i t n 1 a r o.
ov (pctvAov itp&ypa. txilvov yctQ xov %qovov, dtp' ov xovxov
^qdo^t/v, oi5xD In lt,iOxl (loi’ ovxs TtgosftJ-Eipca ovxe
diatez&ijvai xcif.iS ovSivl, i) ovxool fcr^.oxvTtdiv fts xal
tp&ovuv &av(ia0xa tgyd&zcti xal koitjoguxal x( xal xd
%hqb ( toyig axi%t uti. oQa ovv, ut/ tl xal vvv ipydot/xai, ctXXu
diaXXa |ov tj/iag, tj, idv lm%EZQy fhtx&G&cu, htd~ pwE, <x>s
lyd xr/V \qvzqv /laviav tj xal q>UEQaoxiav Ficinui: Amor quippe hoiuj
ho~ mini* haud iove quiddam mihi exsistit, Schleicrmæherus :
Deno dieses Menscheu Liebe hat mir tchoo zu gar uicht wenigem
Ver** druss gereicht. Schulihessius ; Demi die Liebe dieses
Meoschea ist fur mich kein kleines Leideo. De hac notione npaypa
verbi etiam in aliis dictionibus vide lodices s. v.
jtp&ypa, r) Q$%o6\ grj \QTV7t(k) v s Prorsus eodem modo
nos Joqui solemus. Recte Stallbaumins H. e., inquit, aut, si id
facio, præ æmulatione et i n t Y idi&cet. Conferri iubet
Riickcrtns annotat, ad h. i. Piat, Theæt. p f 173. E. xov%6 ye 6
<po6pa v? ntiyveixo leavzGov 8iaq>£peiv avxoS. 2. Nt) dia, gj • rj
ovdsfa y * av <xvx<3 &ietey$xo r tijr xovtQv paviar
re fca\ <pi\$ patitiav. Schleiertnacherus ; denn seine Tollheit
' nnd veriiebtes Wesen, soloeca pro und sein v. Wesen. De
tpifapatfxlaS significatu vide annotat, p, 174, Mavlay antem eius esse 1,,
qui nimius sit in amando, annotatio docet verbis subiecta 173* D. xal ohq
* $ev itoxl xavxtjv trjv tnwvpiav iXafttf, ro pavtxoi naleuSSai r, A, p,
U, Ceteram vix o'pns est, qt moneamus, fiidZe6%ai verbuin, quod in
superioribus legitur, absolute positum esse, ut significet; vim adhibere,
>. jr dw O fi fi 60 6 o3, Ex schol, Aristoph, ad Plut. v,
122, liate depromam: o fi fico 8 do itdvv, ofifioodd) Xeyexai xo
<pofiovpai £x pexaqjopaS xo ov Zgogoy xgov 8td x ijS ovpaS
detxvvvxcov x d deoS, efoSe yap xavxa <pofirjSevxa 6wayttv % rjv ovpdv
tvX oS xcov pijpcov. Ridiculum autem ac ne verum quidem est, quod
sequitur: 1 / oxi rc5y <poftov-> pivcov efaSev d dfifios
TtpcoxoX l6po\)v. Aliis iudicandum relinquo, nam verum sit, quod
apud eundem scholiastam legitur: xal xvpicoS pkv i#l xov rdiY
a\oycoy dfovS, d\A* ovx l6xiv. Cogitandum est, Agathonem ad
resistendum se parasse; qood cum animadverteret Alcibiades memor fortasse
proverbii, quo ne Hercules quidem duobus aptus esso dicitur, futuro
tempore, ubi rursum peccaverit, etiam buius criminis poenas Socratem
Initurum Osse profitetur. trjv x q v % o v xavtrjvl T7jv.
Iteratio hacc articuli non caret idonea ratione. Nam verba aio
connectenda sunt; Xtjv xov mxvv <5<5(5raflw. 'Ali’ ovx ton, (f avea rav
'AlxiflidStjv, Ijiol xal Coi diallayrj. cilia zovvojv fiiv elgav^tg
as nfioQC/aofiai' vvv di fioi, 'Ayd&av, cpdvat, [istuSog tcov
zaiiH mv, iva avad ifia Steel rrjv rovrov ravrtjvl E TTjv &av(iaatijv
x«palr)v, xal fuj /tot [d[i<piytai, ore ea /isv avidrjOa, avtdv ds
vlxiovtu iv loyoig mxvzaq avVgazovs, ov fidvov ZQuajv, agztQ Ov, «Aii’ «ai,
Inuxa tov xetpaljjv Sav/iadrrjy. cfr, Mattii, Gramm. $.278,
Stallb, Flora huius structuræ exempla StallbaUroius collegit ad
Piat. Gerg. 502. B. : rl 81 7$ tiepvr) avt)f xal %avpa6xr\ 1
} t i}S rpaya)8LaS nolrjtiiS. Herodot. VII. 196. o' vavxixds 6 xcov
papfiapoov (SxpaxoS. Thucyd. I. 25. xal 7 } ovx X}xi6xa fi\aipaocr 7j
AoipGo67]£ vdtioS, Piat, de rep. V1JI. 565. D. xo iv 'ApxaSia xo x
ov dwS xov Avxalov lepor. Hoc autem 11011 prætermittendum est, edici
hoo geuere dicendi, ut quicquid verbis contineatur, id gravitate quadam
augeatur. Atque nostro quidem loco articuli repetitione summus Alcibiadis araor
indicatur ita, ut verba cum Latinorum comj arari queant; te volo,
tc ipsum, vir admirabilia, coronare. avxoy dfc
vix&vt a i v jidyotf. Libri Florentini aliique avxoy t quod in textum
recepit Ruckertus, crvXQV hic non logeum habere contendens. Frustra.
Illud Bekkerus atque Stallbaumius exhibent. Ac Stallbaumius quidem Non
dixit, inquit, awtov, sed avxoy propter oppositionis rationem.
Nobis ita videtur statueudum esse, nt indicium Alcibiadis de
Socrate etiam tauquam em ipsa Socratis mente proferri
dicamus, qui ita rem cogitare posse fingitur : ixeivov pbr dviStfCy&v,
i ite dfc riKavxa ovx dvi8rf6ev. Quam sententiam Alcibiades si e Socratis
tantummodo animo proferre voluisset, dixisset opinor: xal fnj poi
pifitptftat, oxi tfk piv dvad?}6iupi t avxov 8h vixcorxa iv Tioyois
icuvxaS avSpGOTtovS ovx ava8ij6aipi. Si ex sua tautumtnodo sententia
eandem rem idem edicturus fuisset, non avtov, sed avxov exhibere
debuit. Habes igitur hoc loco coufusionem structurarum duarum, quæ
quantum habeat in se venustatis, eos non fugiet, qui hunc locum
satis accurate examinaverint. Ineixa ovx av e8i]6 a • Eiteixa
in hainsmodi dictionibus semper ad præcedens participium refertur,
atque proprie præmittitur ei, quod /actiouein, quæ participio continetur,
sequi debeat. Usu loquendi deinde factum est, ut satis cum
ironia consequentiæ notio cum contrario, h. e, cum eo, quod actioriem
participii nou sequi debeat, coniuugeretur. Et cum latior sit participiorum
significatio, fieri potest, nt e, c, vt xcovxa sit postquam vicit ac
vincit; possis igitur inttta tamen convertere. 330
nAATaNO£ ovx avcdijOa. Kai ccya avtov laftwna x tav tcaviwv
avadeiv xuv 2J(oy.Qatrj xctl xttTuxkivEG&cu. InuSq di xaxtxkivt],
ibcilv. Cap. XXXI. Eltv Srj, 6v$Qeg ' dozftrs y&Q
po* rijgxiv o ovx btiTQtnxlov vtiiv, ct/Aci ntrtiov ' (5poA<5)fijTai
ycip xav&’ iiy.lv. clcQ%ovza viiy (xltjovym xjfo jtoGeag, iug $v
vytis ef er 61 /, avSpeS, So~ xeixe ydp. Hiximas de hoc loco
annotat, 265., quam ride. Verba quod attinet GjpoXdyTfxat ydp x
av$' ijpiv, cfr. 215. A. a\ Aa poi A iyere ccvxoSet, ini fiyxotS
eIsIgo, tj jiTj ;, 6 v/i 7 tls 6 $E t ?/ qv ; navxaS ovv
dvaSopvfli}-* Oai xat xeXeveiv eIsieycci x. T. A. In æqueutibus
post ovx intxpEnxiov vulgo legitur ovv . Recte id ex optimorum
codicum auctoritate delerunt Bekkerns, Staltbaumius, alii. Eo
addito sententiæ vigorem admodum refrigescere senties atque propemodum
evanescere. d pxovta ovv alpovpai tifS n 6 6 E ga S. Vide
annotat, 43. Adde Wachsmulhs Hellen. Alterthumsk. II. 2. 28. et 29.»
ubi Christius laudatur de magisteriis veterum in poculis. 1745. Non elegerunt
autem, Stallbuumius inquit, antea convivæ regem, qui bibendi leges
ediceret, sed constituerant, ut suo quisque genio, quantum vellet,
iudulgeret. aXXd <pipE t nat, (pavat, xdv ipvxxij pet
ixEiv ov ^ Schol. ad h. L $vxxi}p, inquit, OxevoS' IvSac diavlctovtii
xci noti} pia, i) noxrjpiov eiSoS, g*s E vpinidrjS TrjXiqxa.
Timæus ed. Ruhukenii 278. habet ipvxxrfp • noxT/pwr fiiya xai
nXaxv e Is rjjvxportotiiotv rtapEOxevaOpivov, Laudat præterea Ruhnkenias
Gramm. Ms. : xxijp* OxevoS, iv (o xdv olvor Hipvxov t x 6 xoiygjS
XeyofiEvov .upvcoxijpiov. . Vides, TpVHXTfpec vas nominatum fuisse,
quod usui convivarum non ita destinatum erat, ut ex eo vinum
haurirent. Hinc non mireris, Athenæum huius loci respectu habito
IV. 27. dixisse: napd rc3 nXaxcovt xovxgov ovSlv iifijiExpov,
aXXd ttivovdt p\v xodovxov, coSxe fi7/8k xols IdimS noOlv
l6xct6$ai. dpa ydp *//A xifitdSrjv o>? dOxtfpovEi, ol 61 «AA oi
xdv dxxaxdxvXov rf> vxxijpa nivovOt npocpaOEGoS XafiofiEvoi, in
tine p avxovS npoEiXxvOsv UXxtfiui6i/S. l8ovxa avxov nXiov
i} X. x. A. Alcibiades Agasonem rogat, ut maius poculum
atterrr iubeat, post, conspecto aliquo vasi, quod refrigerando vino
inserviebat, magnitudine eius delectatus sententiam suam mutat,
idque afferri iubet. Ad verbum xoxvXaS Schol. anuotut : rplzov
faavco g jchjzi, l(i«vzdv. dkka qtgiza ’Ayd9av, ff zi lOziv (xxu(iu [itya,
iiakkov 81 ovSiv Sei, aAAa q>£gt, nai, tpavcti, zdv tlivxzijQa
IxiZvov, ISovza avzdv xkpov 214 ij dxza xozvkag yaqovvza. zovzov l(ixkr]6d(iEvov
zcgazov filv avzdv Ixititlv, licaza za EaxgatEi xeXevelv lyyfiv,
xal aua eiittiv ITqos [Uv Saxgdzq, cS avdgeg, zo C.6q>i6(td (ioi ovSiv
' bitoGov ydg av zikevg zig, zoGovzov IxTtimv ovStv fiakkov (iij jrors
(iidvG&rj. Tdv (ilv ovv ZoxQurrj iy^tavzog rov ttcudog xLvuv ' zov 6’
‘Eqv fiepoS 7/ xoxvXrj trjS xoivwoS. Yido Wachsmuths Hell.
Alterthum.sk. II. 1. 78. Annotasse liic suilicit, immensa muguitudiue
ifkVXTrjpa fuisse. i pnX7/ 6 d per ov. FICINUS: Cum vas
implevisset. Astius : implevisse. Immo implendum curasse. Quæ vis
est medii; neque verisimile, ipsum fecisse Alcibiadem, quod
statim post, ut Socrati fiat, imperantem audimus. Riickert. Tu 6 6
q>i6 n a jiot ovd iv. h. c. in Socrate ars mea inutilis. Ludit
Alcibiades ia dofpidpa nominis cum if}7j<pidpa t ut videtur,
similitudine. Hoc enim dicturus est : Bibendi magister frustra se
exercebit, ut Socratem ceteris convjvis similem reddat h. e. ebrium
atque Baccho plenum. Quantum ipsi aliquis imperet, tantum bibens non
metuendum, ne unquam magis ebrius factus sit. Pro xeXsvfl, quoil
Bekkcrus et Stnllbauinius in textum receperunt Bodleiani codicis
oliorumque pauciorum auctoritatem secuti, vulgo xeXevtiy legitur, quod
Riickertus edidit. Utraque lectio bona est sentontium si spectas, quam
Alcibiades prolaturos erat. Certe non dispiciendum est, cur dicere
non potuerit : quantum ipsi aliquis imperaverit cet. Difficillimum igitur
ad diiudicundum, quid Plato scripserit. Sed tnnta tamen nobis,
qnanta debet, Rodleiaui codicis auctoritas fuit, ut non dubitaremus, præsertim
cnmVV. DD., Bekkero et Stallbanmio placuerit, xeXevtj in
coutextam orationem recipere. Sententiam' quod attinet, cfr. 220.
A. iv r* av xaif EvGoxUn? puro* anoXaveiv oloS t * 7jv, x d
x* aXXa xal iclveiv ovx i$£Xmr, 6 nox 9 dvayxa6%ei7j, ndvtaS
ixpaxei xal o navzGDV 3avpadxoxaxov, ^cjxpdxr/ vovxa ovdelS nojitoxe
ieopaxev dv$poo7ta)v. x ov 6 * 'EpvZipaxor t II(£s ovv noiov/iEv.
Cur Eryximachos potissimum hic prodeat, statim intelliget, qui loci
meminerit 177. B. C. atque inprimis ibid. D. i/iol yap dt) tovto ys
olpat xcctd8tjXov yeyovkvai ix xijS latpixijS, ori XaXenov
xotSdvSp&noiS t) pc$rj itizi* xal ovxe ctvxoS iScXrjdaipt dv itielv, ovxe
dX X<p CvpfiovXEvdatpi, dXXcjS te xai m
jfyiOKOVj Ilag ovv, g?<ma, cS 9 AAxc{$ux6r], noiovfiev. B ofrrog ovr$
rt Æyopev htl xy xvkixi ovr* Inadops v; &IA' &xe%vag c3 gneg ol
diipcovTBg Ttiout&a j Tov ovv ’AA oapiudtjv elnelv, *&l 'EQV^tfiaxB, /3
HxlGtb fieXxlOxov naxgog xal (SacpQOVBOtatov, %cdpe. Ketl yap 6v,
<pdvai zdv 1 EQV%iyM%ov * cUAa r£ noicopev,* w cv <5i)
itjxpoS ydp avijp xoXXojv avxd£io$ dWoov. Intreme ovv o tt-
fiov/Ly, yfxovdov §rj, dntiv xbv xpctntaXdvxa Ixi ix xijs
rtpoxepaictS. Do verbi* Eryximachi medici h. i. laudatis : tigoS ovv,
tpdvai, cj 'AXxifiiddtj, xoiov ptv uon recto Stallbaumius : JSt quis,
inquit, coniunctivum requirat, qui est deliberantis: eodem modo nos
: IV i e nun thun wir, habe Eryx ima c/ius gesagt?
Eryximachut cum bibendi molestam necessitatem feliciter evitasset.
B., ne nuuc ad bibendum cogeretur, et Alcibiadis immoderatione indignatus, quam
omnino pestiferam hominibus supra ceusuit, Quid nunc facimus verba
ita profert, ut explicatius andiant: qua insania nuuc agimur,
tantumque abest Eryximachu», ut, quid faciendum sit, roget, ut potius præsentia
satis acriter reprehendat, Quod qno facilius appareat, interrogaudi
signum in puuetum immutavimus. ovtoS ovxe ti Xiyopev ixi xy xv
X ixi, OvxgjS, at in præcedeutibus redis, plenum indignationis
atque acrimoniæ. Sensus est: liac igitur ratione, b. e. hac igitur
insania allectis neque sermo ullus . neque cantus iuler pocula
erit? Ceterum ixd6optv ia textu posuimus, quæ Bodleiani codicis lectio
est. Valgo ovte xi adojMY. xov ovv
yaipE. Alcib i a(|ls Eryximaclii admonitione tactus cum statim,
quod responderet, uon haberet, ut non negaret id, cui contradicere non posset,
neque probaret, quod probare nollet, Eryximuche, inquit, optime fili
optimi patris atque sapientissimi, salve. Sed non delinitus hac re
Eryximachus, salve tu quoque, respondit, nam et iu te cadunt omnia
ea, quæ super me modo dixisti, sed quid vis faciamus ? His auditis
Alcibiades satis gratiosus omnem rem ex Eryximachi arbitrio iudicandam
propinat, IrfXpoS ydp ctvr} Versas Homericus est petitus ex
II, A. De scriptura insequentium verborum ini di£>id, vide
annotationem p. 50. Vulgo enim etiam li. 1. et paullo infra imSiB,ia
legitur. Structuram autem quod attinet verbornin xctl XQVIQV xal
OOTGO TOVS dXA jOvS, Stallbaumii indicio subscribendam est annotanti V:
Accusativus ponitur, ac si præcessisset dixaiov i<Snv, huquc
'EqvUimxov yfitv y jiQtv ah dgtlfitiv, Wo|« XQ^cu Ini ds|t« exaGtov iv
ftion koyov sicgl "Erjazog tlnsiv rag c dvvraro xdkkiGTOv, xal
lyy.au.wGai. ol fitv ovv cckkot xarzts VfitTs thppwfuv ' Gv 8’ ixsiSij
ovx eiQrjxct; xal mximaxag, 8ixaiog tl tlnuv, tlnav 8’ imrce^ai
ZaxQatu o tl av (iovhj xal Tovtov ro Ini 5t£ut, xal ovr a rot)g
akkovg. 'Akkd, tpuvai, u ’EQV$ifict%e, rdv 'AktupidStjv, xakug fitv kiyuq,
(ttOvovt a 8h uvSqcc } tagcl vytpovtav kuyovs izaQctftdkkuv fit) ovx 1%
Igov y. xal afia, a verba sic interpreteris : nai tovtov dixaiov itfnv
intrdUat T(b ini 6 e£,kx. Structuræ variatio nec per se ingrata
est> et per sententiæ rationem pro— pemodum necessaria. ol p\v
ovv aXXoi. Apollodorus, nt ipsius verbis docemur p. 180. C» quoruudam hominum
orationes, quas memoria non teneret, non retulit. Hoo moneo, ne
quis miretur, non nisi sex orationibus relatis Eryximuchum nunc loqnentem
induci : ol piv ovv dXXoi nav TeS elpijxapev, aXXd, gravat, ca *Epv%lpax
e, t 6 v ! 'AXHifiiadrjv, Vefba aXXd
oJ *EpvB,ipax& xaX6oS
piv XiyeiS dubitanter Unguntur ab Alcibiade pronuntiata esse, qui verebatur,
ne hominis ebrii oratio sobriis auditoribus satis displiceret vel
etiam ridicula censeretur. Indicium est huius rei verborum dispositio, quæ
ita comparata est, nt intermixtis gravat et tdv AXxipidSrjv verbis
orationis initium co modo distraheretur, quo ab Alcibiade
pronuntiatum est. Simile huius artificii exemplum reperitu» p. 175.
E. vftptdT7j€el, tgnj, eJ 2 coxp aTEt, 6 AyaScov, quæ verba AgathoUem ita
pronuntiasse consentaneum est, ut illudi sibi magno cura pudore sentiat
eumqne pudorem atque confusionem animi iuterrupta voce prodat, ÆSvovTa
6i dvdpa nap d vrjgrovTtov X 6 y o v S. Vario modo sanissimum hunc
locum viri docti couiectnris tentarunt. Eas hic repetere longum.
Astitis verborum sensum esse contendit: Æquum non fuerit
homineme— bnum cogere, ut inter sobriorum hominum sermones habita
oratione fiat ridiculus y quam verborum conversionem nemo probabit,
Stallbaumius verba hoc modo interpretatur: Ebrium virorum componere cum
sobriorum orationibus haud sane æquum, (quod breviter dictum est
pro) ebrium virum provocare, ut æmuletur sobriorum orationes, haud æquum
fuerit. Sed ne hæc quidem interpretatio satis nobis nunc placet. Notum
est Homericum illud xopai Xapitsddiv opoiai, quæ dicendi brevitas haud
rara apud veteres scriptores. Exemplo noster locus est, ubi pro
pe&vovros dvdpos Xoyov dicitur D fiauuQis, xtt&e i xl 6»
Zcixquttis u>v vQtt ilitzv ; ?} oitsQa, oxi xovvavxlov Igt'i itciv i)
o iisyev ourog ydg, hxv riva lyw InaivLaco xovxov jtagovxog q &sov ij
dv&Qcoxcov dU.ov rj xovxov, ovx utptiixai fiov xio %£iqe,^ Ovx
evtpijtiijoiig ; (pava t toti Eoxgdxrj. Mu xdv IIoouda, dntlv xdv 'Akxifiiddijv,
(iqdht liys xgdq xavxa, / tcSvovxa avSpa. Sensu» esi: Aber
die H e d e ei nes trnnkcnen M an nes in e i no R e i h e mit den
Reden niichterner Manner zu stetlen, mochte wohl nicht nns
dem glcichen h. e. nicht passe nd se in. Iliickertus eodem fere modo:
vereor, no parum sit æqua conditio, si homo ebrius cum ora*
tione sua sobriorum cum orationibus componatur. Ceteram cum hoc
loco conferri potest Piat. Gorg. 455. E. oltiSat ydp 8rf nov, ori
ra yego~ pia ravra xai ra reixy rddv f A^7]vaicDV xai t} rdov
Xiyevcov xaradxev?) bc r rjS OepidroxXeovS dvpfiovXrjS yeyove, ra
d’ ix rijS TlepixXiovS, d X X* ov x ix r g5v 8r) yiovpy 6ov y quo
loco consentiens vox esc codicum omnium in verbis ix rdov dijpiovpydov.
Buttmannus et Heindorfias scribendum coniecerunt ix tijS djjpiovpydov 5
Schæferus ed Apoll. Rhod. Tom. II. 141. ix rrjs rdov 8rjpiovpyd/v
maluit. Sed nihil opus esse mutatione, instituta cam Symposii loco
comparatio docebit. Adde, quæ verbo infra legantur 217. D. dvenavero ov v
iv ry ixopevy ipov xXivy h. e. in lecto, qui meo lecto proximus
erat. xal aua, cJ paxapts, xelSet ri di x. r. X.
Alcibiades verbis prolatis xat dfut proprie dicturns erat : Et simul ne
possem quidem, etiamsi vellem, Erotem laudaro Socrate præsente. Sed
mutr.to consilio ita perrexit: Num tibi quid quam eorum, quæ modo
locutus est, Socrates persuasit? Sensit enim homo sagacissimus, verbis contra
Socratem directis fidem prorsus defuturam esse, nisi illius dictum aute
oppugnatum sit, atque in mendacii suspicionem vocatam. Recte igitur
Stnllbaamius annotat. ad b. 1. Alcibiadis interrogationem ita interpretator,
nt sensum eius este dicat: Noli quid quam eorum credere, quæ
modo dixit Socrates: nam plane contrariam verum est. Ceterum ad verba hic
respici consentaneam est 213- C. T jfa 'AyotS cov, dpa, el poi
iitapvvEiS. cos i/ioi d rovrov ipcoS rov dvSpoonov ov <pavXov
npaypa yeyovev. an* ixeivov yap rov xpdvov, aq> ov rovrov
ijpddSyv, ovxexi i&edti poi ovre npoSfjXeipat ovre SiaXexSffvai xaXdi
ovSevi, i} ovrodl ZrjXorvrtdoy //£ xai tpSovGov Sav/iadra ipya<$erai
jcal X oidopeltai re xai reo x&f J£ jidyiS anlxEtai x. r. A.
Satis lepide autem iisdem fere verbis hic utitur Alcibiades, tog
lyio ovd’ c'v svn ulhav fauuvt<Sruju Oov JtaQuvtog. owrca ao In,
gravat rov ’EQv£lpa%ov, el fiovlei' Ecoxqcixt] InaLvtOov. litos Atyttg {
dxtiv rov ‘AXxt(iuxdijv' doxei XQ*i vttl > ® 'Egv^ifiaxt ; ijci&cofiai
rei E kvSqi xal Tt[iugT]6to[iai vfiav Ivavtlov ; Ovtog,
tpuvcu zov EcoxQa.tr], 1 1 h> va £%h$ ; Ini tu yiXoiotEQti fit
quæ Socrates 1.1. exhibuit, <*oepi&eral pov tca X^P £ ovx
ei) epij ptj det$ $ Negatio cum futuro tempore couittncta quam potestatem
habeat, supra dictum est annotat, 26. Eveprjpetv verbi significatum quod
attinet, explicatum reperies annotat, 246. taS’ iyco 0v5* av iva a
AXov h. e. nam dc me ita cogitato, ut qui te præsente prorsas
neminem alium laudaturus sim. tctoS XiyetSj doxel Xpr/rat, oJ
*Ep v^ipax^i Supra 21B. D. Alcibiades impediebatur, quominus iniuriam,
quam a Socrate sibi illatam putabat, ulscisceretur j nunc data ultionis
occasione magna cum animi lætitia atque huius rei necopinatam
opportunitatem miratus, Quid ais? inquit, censen’ me etiam debere hoc
facere? Accentus oratiouis in Xpijyca verbo ponendus est, quo
facto, quod antea, ut faceret, non licuerit Alcibiadi, id nune idem
etiam d e b e re facere judicatur. iit i rei yeXo tore pa pe
i Ttcx.iv id eiS ; Duplici modo Rtickertus putat yeXoiotepa
compafativuiti explicafi posse, tfel ut admissa dicendi brevitate dictas
sit pro za yeXowzepa 7 } aXi/SedzepeZj vel ut significet: ita
laudare, nt quo sint quæque magis ridicula, ro laudanda sumas studiosius.
Neutra comparativi explicatio probari potest. Stallbaumius ad h. 1,, ifi
talibus, inquit, quæ sit vis et significatio comparativi, neminem, opinor,
fugiet. Neque sane difficile est indicatu, quid significer. Primum loci
meminisse iurat 189. B„ ubi Aristophanes hæc profert: coS' iyco epo pov
pexi Ttepl tgov /teXXdvzaov firjSj/dedSext ov n, p?) yeXolot
eiitea), rovzo p\v yexp av xip 60S eii} xal zijs rj perspexi Mov OrjS
ijtixodptov, «AAa pi) xa~ rayiXadza. Ad quem locum cum annotatum sit 149.
> yeXoia ea significare, quæ risum moveant, xazayiXadza
contra fatuitatem denotare eius, cui xaxexyiXexdta convenire
dicantur, dubitari nequit, quin nostro loco comparativus yeXoiov vocabuli
nihil aliud exprimat, quam quod illo loco xazayk Xadta vocetur. Ceterum
Bekkerus edidit: ini rit yeXoio X£p(t pe iitctiv&det, quuo scriptura
ex errore euata est olim disseminato : iitaivelv verbi faturum tempus noa
iitaivedco sed iitaivedopcei audire. tmavidng ; rj x l
jron}<Jj(-g ; TuXrj&rj Igm. aXX’ 5p«, tl magiris. ’AXXu fitvroi,
qxtvca, x& ye aXrj&rj n agfajfU x«l xeXeva Xlyuv. Ovx Sv ip&avoifu,
tlnslv rov 'AXxi^iddryv. xal fitmoL ovxaol molt]6ov‘ idv tt fu)
dXrj&es Xkyar, /.ata^v h tiXafiov, av fiovXtj, xal 215 tlju, uri
zovto tl’Svdofiai. extnv yag tlvai ovbtv feveofiau idv (itvroi
dva(u[iv>]0x6iuv os dXXo lilXofttV ov yag tl §ud iov xryv
Otjv xaXrjSij ipc J, Vide de his Verbis Comment. de
Platonis Symposio. Quæ sequuntur verba, aXX' opa, el izapb/f,
ludibrii caussa addita suut, quasi rogari oporteat virum eum, qui
per omnem vitam veritatis amorem profitebatur, utrum vera dici
velit necue. Monemur autem hoc loco de verbis Piat. Apol. Socr. 17*
C. ; xal piv tot nat rtavv y G) avdpes *A^i]vaiot > xovro vpc ov
diopai xal napie pai. Phavorinus napisoBai rov to, inquit, Soxel rov napai
xtldSai dvvapiv £*«*'. Timæus L. V. Pl. 207. napisiACti'
napaitovpai, ad quem locum Ruhokenius: Huius rarissimæ, inquit, notionis
ratio nondum, quod aciam, explicata pendet ex indole mediorum. Ut
irjpi et itphjpt est mitto, %Epat et itpiepat mitti mihi volo, i.
e. cupio, peto, sic napirjpi admitto, napiepat ad me admitti volo SIGNIFICAT,
h. e, precor, deprecor. Speciosa quidem est, sed, quoniam usu
ioquendi non probatur, neutiquam probabilis rtapiepat verbi explicatio.
Neque Socratis ingenio, qui, ut virum sapientem decet, fortiter atque
viriliter iudicibus' respondit, rogandi verbum duplex positum satis Convenire
videtur. Significant potias verba xovto vpcov diopeti nat xapiepat : hoc
vos rogo mihique indulgeo. ovx av q>5.dv oipu De signo
interrogandi post hæc verba non admittendo, atque de huius dictionis
significatu supra diximus annotat, p, 125. Quæ sequuntur verba, xal
pivxoi ov TOJdl noir/dov, aliquid vitii contraxerant, quod miror a nemine
interprete deprehensam esse. Schleiermacherus verba convertit: nnd da
thue so, quod ita dicitur, ut, dum Alcibiades dicat, si qaid forte
minus recte dixisset, Socrates iubeatur id corrigere, lloc modo
etiam ceteri interpretes verba acceperunt. Sed duo sunt, quæ displiceant.
MSVXOI CUm OVTGOdl noirfdov vix videtur commode ooniungi posse.
Deinde 6v pronomine haud careas in enuntiatione, qua quid Socrati
faciendam sit, præcipitur. Facillime unius litteræ mutatione locus
sanatur. Scribendum est xal pivxoi ot$x cedi noitjddov idv x i pij
aXrjXiyco, pera%v iniXaftov x. x. A. Sensus est: Et si hac, qua
dixi, ratione acturas, falsi quid forte dixero, interpellu, si
placet, 1 orlromav ud’ ?yovu tvnogag y.al Itpt^fjg xccraQt9(iyaat. ZcoxQuxy 6’
iyu htcuvtiv, oj ardqtg, oiitag iTtiyuqt]dco, 8t’ dxov av. ovxog jiev ovv ’i6ag
olyasxcu tirl rcc ytXotaxtQa, taxat, 8’ y tlxcov xov aAi;&ovg tvty.a,
ov xov ytkolov. Cap. XXXII. yaq 8rj ofiototcnov
avxov tlvat xotg UstJLijvotg qoentem atque falsa narrantem
redargue. kxav y<*p elvoti, Dc infinitivo in huiusmodi
dictionibus vide annotat, 40. Sensus est: quantum ex me
pendet, mendacium non dicam. ov yap xi j) adiov. Cave
pronomen indelinitum cum fa(idzov aTCte counecteudum censeas. Pertinet id ad
negationem atque ov tt apprime respondet nostratium: denn es ist
gar nicht etwa leicht. Quæ sequuntur verba cjd* ix^YXi duplici modo
explicari possunt. Aut enim ad Socratem referuntur aut ad
Alcibiadem» Ad Socratem relata Alcibiadem ita animatum ostendunt, ut qui
diflicillimum esse putet, Socratici ingenii miras virtutes coram Socrate
sobrio expedite atque ordine quasi in digitis enumprare. Jl 18 ' %x ov
~ roS", quod fortasse sunt, qui desiderent, prorsas alium
sensum funderet, atqoe axonictS Socraticæ inserviret veritati describendæ
; esset enim idem cj 8 $x ov ~ XoS atque xtjv 6i}v axoniav gqS £££
1 ?. Sed possunt etiam coS 1-XOYXi verba ad Alcibiadem referri,' ut
homini ebrio Alcibiades dilficillimum esse censeat Socratis axoTtlav expedite
atque ordine referre. Quamquam eadem via est sententiæ, hoc an
illud explicandi genus magis probaveris, tamen cum recentiorihus
interpretibus de Alcibiade verba coS" Ixoyxi dicta accipiam.
ovx gdS St* £ 1x6 v cov. Addita verba habes 61 * elxovoDVy
quibus quod præcedit ovxcdS vocabulum accuratius defluitur. Vide annotat,
43., ubi et hic locas laudatus est. Ad sequentia oltjdexat iizl x a
yeXoioxepa Stailbaumius supplendum censet: me ipsum laudaturum
esse. Non recte. Meliora docent sequentia verba H6xai 8* 1} e XOJV
XOV aXl]^OVS LVETiCL X. x. A., ut igitur ad illa verba suppleudum
sit: 81* eixov cov pe imxEip&Y htaweiY. Fortasse etiam plaue nihil
supplendum est, siquidem cogitari potest, Alcibiadem iici xa yeXoioxepet verba
quodammodo ex sententia Socratis repetiisse. Verba igitur convertere
possis: Er wird wahrschcinlich bei sicli denken )t inl xa ye\owxepa
lc : des Bildlichen bediene ich roich indess nur der Wahrheit wegen,
nicht um zu verhdhnen. xoiS 2 ei\l]v olS rouxoiS xots iY x
01S k p /t o y\v<peioiS xaSTjpeYoiS. Schol. nd h. 1 . 2i\tjvo\
Jio22 B tovtoiq tolg Iv tolg tQUoylvcftiotg xadypivotg y ovg
rtvag lgyut,ovtca ot drjfu&vQyol Ovgiyyag y avkovg l%ovtag'’ di
ftgadfi dtOL%&tvr£g tpaivovtat tvdofrtv vtyak vvdov xopfvral napa ro
rftAAofivttv y u l6xt 6xojitxeiv Atyopevoi [jtapd xovS TtotovS].
Adde Schol. ad Aristoph. Nobb. xi pe xaÆiS, g) '<p>}~ pepe. gj
avSpcDire. iXiyeto 6i d Stoxpdrr/ff xrjv uifuv 2etArjvcp itapeptpodveiv.
6 1 po S xs y dtp tux \ (paAaxpd $ i)V. xepieSyxev ovv ctvxcp olov
xov napo. JJtvddpop SetXtfvov cpcov)}Yx. x. A. Patet autem o uostro
loco, nam nusquam «lias rem commemoratam reperias statuarios capsulas,
quibus artificia reconderent, ad Silenolum formam effinxisse,
eorumque sedentium quidem, nt latius intus spatium artificiorum recondendorum
daretur. Hæ capsulæ felicissime cum Socrate comparantur etiam eo, quod
externo cultu minus conspicuæ erant atque negligentius elaboratæ Athenæus
L. I. c. 15. C. statuam Thebis exstitisse narrans Cleonis cantoris hæc
addit : vito xovxov xov dvSptavxa, oxe AAiZardpoS x cis
QtjfiaS xaxe(Sxanxsy <ptfC\ noÆparv, <pevyovxa xtva xpv6iov eis x 6
ipaxiov xotXov ov ivSitiSai • xal 6vvoixt2,oplvr}? xffS itoÆaS
ixaveASorxa evpeiv ro' xP v< *i° v pexa hy Xpiaxovxa. Sed nihil
habet hæc narratio, qnod aliquo modo possit cum nostri loci verbis
comparari. Hoc tantummodo ex ea discimus, magna religione illis
temporibus homines artium operibus pepercisse. o? 6ixa8e
8ioix$£y*£f. H. Stephauus 6ixa6e verbo offensus, quod nusquam alias
apud Platouera reperiatur, 8ix<* scribendum couiecit, quæ
correctio fuerunt quibus admodum placeret. Recte receiitiores
editore! 8ixa8e reposuerunt. Verba converterant Ficinas : qui si bifariam
dividantur y reperiuntur intus imaginem habere deorum. Schleiermacherus;
ia dei, en man uber, wenn man die eine Halfte wegnimmt, Bildsaulen
von Gdttern erblickt. Schulthessius ;. Schiebt man sie auseinander,
so erblickt man inwendig Gotterbilder. Rem intellecta facillimam fecerunt
interpretes difficiliorem. Res sic se habet: In contrariis Silenorum
lateribus duobus duo foramina erant, quæ epistomio quodam claudi
poterant. Iam si qnis artificia intus j^econdita spectare vellet,
non opus erat, ut singulæ partes Sileui solverentur. Ex
altero enim Sileni latere, ex utro aliquis vellet, per alterum
foramen spectatio erat, ex altero lateris parte per alteram, quod
in cg erat, foramen lux incidebat. Sensus est verborum: Di ese zeigen, da
sie auf beiden Seiten nach deu Durchschnittspuncten hin OefTnungen haben,
in ibrem Innem die Gestalten von Oottern. Ceterum non sino
magna vi ultimo enuntiati loco positum hahes $£G)v ‘nomen, nt
significantius indicetur, res summæ gravitatis vili atque pæne ridiculo
tegumento h. e. Socratici cojpoiis turpitudine ob\i I ftam
fyovtes ftecov. v.a.1 cprjfii av loitdvai ccvtov rtp 2.'ax vQip, ra
Magaba. ou fiiv ovv xo ye eidos fifioiog tl tovtois, a Ewxqox fg, ovd’
avrog dij xov d(upLCj}ri vnlutas esse. Nostrum locum imitatus est
Iulianus Orat. VI. 184. A., sed memoriter atque mitius accurate, ut
carendum sit, no quis ad eius exemplar Platonis verba emendare
studeat: <pypl yap dy njr xwtxrjv <piAooo<piav opoioxdxyv
eivai xolS 2 eiAtjyoiS xolS iv xolS EppoyAvqjeioiS naSypEVoiZ,
ovSxivaS ipyaZovxai ol dypiovpyoi 6vpivyaS rj ariAoris Exovxas, o? 61?
dioix^Evxes Evdov tpaivovxai dydApaxa ExovxeS SecZv.
xai tptfpt xcri 2 ar ripa), tcj Map6vot. MapcriaS, Schol. inqnit,
otriArjtl /ff, ’OAvpitov vloS, oS xoris ariAoris *A$yvaS /jnpddt/S dia xd
iva6xypovEiv avxoiS drtAoptvoS rjpt (Siv 3 AitoAAcovt itspl pov6txijS t
xal y xxy$y, xal itoivyv didcoxe x 6 dlppa dapetS. Docemur hac Schol.
narratione, Marsyam formam faciei minus curasse, utpote qui tibiis canendo
excelluerit, quas, quoniam faciem deturpant, repudiavit Minerva,
cfr. Appulei. Florid. I. 8. Eo (Hyagni) Marsyas cnm in artificio
patrissaret tibicinii, Phryx cetera et barbaros, vultu ferino,
trux, h spidus, illutibarbus, spinis et pilis obsitus fertur pro nefas
cum Apolline certavisse. Thersites cum decoro, agrestis cum
erudito, bellua cnm deo. Ceterum quid Marsyæ mytho veteres exprimere
voluerint, statim intelligitor. Musica nimirum orte hominum
ferocitas deliuilu morumque asperitas- deposita est, sicut pellis Mursyæ
spinis atquo pilis obsita, quam Musarum indicio Satyrus deposuit,
orid 9 ari ro ? dy itov dp<pt6fiijxi/dais. Ilæc est lectio vulgata,
quum duorum auctoritate codicum- in dpqjiCftyTr/tiElS immutarant
interpretes» Ac potuit quidem Plato' ita scribere, non scripsit revera.
Etenim quæ certissimu sunt atque 11 * luce clariora Alcibiadi, ea
idem quasi dubia ex Socratis mento aptat, non ut incertus esse
rei, sed ut simulare tantummodo videatur irooiæ caussa aliquam
dubitationem. Unius optativi exemplum, quo satis acerbe aliquis aliquid, quod
compertam habet atque perspectum, tamquam dubium ex alius mente
aptat, apud Meleagrum reperitur Epigr. LXIII.
"Eyv&v, ori p* EA a$£S. r i Seori?-, ori yap pe ÆA
yBaS. "Eyv&v * prjxixt vvv opvw irdvx* EpaSov.
Tavx yv, xavx iitiopxe ; povy 6v itaAiv, povy vitvoiS t oApyf
xal vvv, Vvv Ext tpydl povy. Aliud exeipplum a Reisigio
laudatum reperies in Commentat. de vi et usu av particulæ 131. *
Theocr. Idyll. XVII. v. 60. <prjs poi navxa douev *
xax& 6 * v6x epov orid * dAa doiyS> quæ verba a puella
pronuntiari Reisigius censet, quæ AMATORI AMANTE AATO 22 o 1
3-WI T^dBig • uig de xal ralla Eoixt/g, fina rovzo axovs.
'rfiguirr/s et ' ’>] ov ; irtv yccQ f uj oito loyjjg, (iitQrvottg
nKQtto[icn. all’ ovx Kvh]rrjSi noli) ye Sw/ttttftcorfpog C Ixtivov ' o
fitv ye dt ogycivav exijlu rov g av^ganors tij r< jio zoy CTofiazos dvvujiei,
xai En vvvl og ccv r a Dinlta pollicito hyperb<pl i cum fere
aliquid et incredibile imputare lepide confiteatur. Ilis verbis, Reisigius
inquit, si uv vel xe adderes y vah, quantum periret Veneris . Lasciva
puella, quod ipsa minime credit, loquitur, nec vult videri serio se
credere, sed tentat dissimulare tanfum : qua ironia eo fit amabilior, et
auget amoris flammam. Tale fere quiddam est in nostratium more, ubi
dicimus; am Ende : v eluti, am Ende giebst du mir gar
nidus. SimiMus Reisigianum exemplum Platonis verbis est, quam quod
supra laudavimus exemplum Meleagri, quamquam id accuratius examinatum
eadem dicendi ratione gaudero iutelliges. v fip 1 6 r y S ei'
y o v ; Hæc verba Schleiermaclierus reddidit : . Rist du
ubermiithig, oder niclit? Sed magnopere displicet, quam V, D.
secutus est, verborum interpunctio, neque verisimile est, eum, qui testes
adhibere possit, quibus rei prolatæ veritatem probet, sic locutum
esse: vfipi6ti)S el y y ov ; Sententiam verborum quod attiuet, prorsus eodem
modo Socrates vfipuStyS vocatur ab Agathone 175. E.: TppitiztjS el,
£<py, gj ScjxpateS 9 d *Ayd$(ov. 'TfipiOx&v autem nomine omnes
insigniuntur, qui aliquam rem ita torquent atque volvunt, ut aliam vel
speciem vel notionem potestatemque repræsentet, eatnque quidem contrariam
ei, quæ primitus ipsi inest. Sic et vfipiS,eiv verbum de Homerica pioverbii
corruptione adhibitum legitur 174. B. "OpypoS jttv yap mvSvvevEi ov
puvov Sta <p$ttpO(.iy d\\a xai v fi pluat f.ls ravryv tyv napoiplav,
ad quæ verba vide annotat, 19. Ut autem Sileni in artificum
oiricinis sedentes aliud in se habmt, aliud externa forma
ostendunt, quod illi maxime contrarium est, ita Socrates haud raro
cogitationes suas obtegens aliud quid, quam quod sentiret, verbis -exprimere
solebat. Hinc institutæ comparationis et, Socratis ct Silenorum expendas
veritatem. i av yd p fii } o poXoyy Tdp particulæ potestatem
recte intclligcut, qui interrogationis præcedentis significatum
cognoverint. * II ov ; enim verba ita proteruntur ab Alcibiade, nt
rem a Socrate negari posse negaret quasi diceret: Rem negare
non potes. Paullo aliter Stallbaumius de yap particula disseruit annotat,
ad h. 1. : Particula yap t inquit, referenda est ad sententiam ex
reliqua oratione facile supplendam : el fikv ovv. Utra rectior sit
atque naturæ Joci accommodatior explicatio, lectores ipsi videant.
crAA* ovx avXyzy S- t Re Ixtlvov ttvXjj. a yag "OXvfixog ij
vXei, MuqOvov liyco, rtivtov didcct-avTos. r a ovi) ixtlvov, iav re
dya&og avXtjrrjs ciiiky, edv re qiavXrj avXtjrglg, ( wva xcccij
reti&at itoLSL, xal Sijloi rovs tcov &ecov te xal reXeroJv
dtofiivo v$ 6 ut to &tla etvau oi> d’ ixtlvov roOovrov
ctissime H. Stephanus, quod ia editt. valg. omittitur, post avXvrtjs
signum interrogandi posuit. AAAa autem e licto Socratis responso repetitum est,
qui vfipi6xijv quidem se esse confiteatur, avAtftfjv se esse non
concedat : vfiptuTJ/S y* tipl, Oj IA* ovx avAtjxrfc,
xal ixi vvvl oS ctv x u ixtlvov avAy. Docemur his verbis,
Olympi harmonias etiam Platonis ætate superfuisse, quibus tantum veneris
attribuitur, ut sane pulcherrimas fuisse inde couiicias. Phrygias
harmonias fuisse ivSovdiafyiov procreantes Boeckhius docet ad Piat,
Minocm 26. M apCvov Mycoj xovi ov 8 i5a£, av x uS. Consentit
Schol, «d Aristoph. Eqq. v. 9. &vvavAux. ZwavAla xaXtixai, otav
6vo avXi/Tixl to avro Ai-. ycjdtv. 6 ” OXvpTtoS povCi xoS Tfv,
Mapdvov pa$7)rifi. iypcnjxt Sk avXrjrtxovS xal $p?/vyxixovf vopovS.
Yopoi 8e 7 ( 0 tXovvxat oi tis $toi>S vpvot x. x. A.
iav te aya$uS aJA i/rpis. Etiam tibicinarum cur hic mentionem
faciat Alcibiades, si quis quærat, nihil ab interpretibus annotatum
reperict. lloc certissimum, neminem olferisurum esse iu verbis iav xt
uya5uS avXt/xj/S avAf/y iav te ipav Ao?. Ut nunc verba se habent,
de artis dexteritate dicta accipere possis, ut non nisi viri in arte
tibiciuaria boni dicantur, mulieres autem artis expertes tibicinariæ non
nisi mediocritatem quandam teuere. Sed hanc non fuisse scriptoris
voluntatem, nobis quidem persuasissimum est. Alcibiades proprie dicturus
erat : iav xs avAr/r ?/?, iav re av A ijxpiS y iav re ayaSuZ ns,
iav xt tpavAoS, sed brevitatis studio oppositionem ita instituit, ut non
substantiva solam sed etiam adiectiva sibi opponantur. Ceterum vide
annotat. ubi huuc locum landavirnus. pova xaxexz6S at xal d
ij Aoi. Frustra hæc verba emendare studuit Orellius ad Isocratem 333*
Scribendum enim coniccit puvovS xarix^d^c ri 7ruit2 xal xtfAtt. Hæc
correctio cum alia de caussa, tum co nomine nobis improbatur, quod
harmoniarum Phrygiarum vim admirabilem minuit atque urctioribus finibus
iucludit. JMovvt plane eiusdem potestatis est atque (tvxd, eamque illarum
harmoniarum præstantiam describit, quæ sua vi emergit, neque ullo
artiiicum adminiculo indiget, quo emineat magis elficaciorque evadat. Recte
inde colligas, simplicissimas illas harmonias luisse. (torov SittcpiQt
ig, on avsv 6 gyccvav, ipdotg loyoig ravD tov rovro noieig. r/fiug yovv orav
fitv rov ullov dxovcoI uev Ityovrog xcd itavv dya&ov grjtOQog cA kovg
Xoyovg, ovdlv ftfAft, ag £'xog tlxtlv, ovoivl' inuSuv 5e fiov avev 6
py a v ody, rptXol? Xoyoi?, Comma posuimus post opyaycoYt quo
tautologia verborum facillime vitatur* IFiAol Xoyoi enim h. 1. ajipositum
est, ut clarius indicetur, quid significent veitoa : avev dpydvoav
TavTuv rovro notel?. Ceterum notandum est, alteram etiam
significationem Alcibiadem tecte indidisse verbis iJnXoi? X oyoi?,
WiXoi? enim idem fere sonat atque diXXoi?, ut satis lepido ad
Socraticam illam ironiam alludatur, qua virum sapientissimum usum esse
acerbissima nemo nescit. ov 6% v jiiXei 9 oa? in o?
eineiv, ovSevl. De vario ordine, quo Græci gJs - ino? el~ Ttnv
verbis usi sunt, vide annotat. 127. Significatum quod attinet huius
dicendi figuræ, annotationem adi 63- Latiore autem significutu serioribus
temporibus, ut videtur, hanc formulam adhibebant Græci, angustiore, quem ipsa
verba exprimunt, antiquioribus. Nam si quis autiquitus verbo aliquo usus
esset, quod rei describendæ minus convenire intelligeret, ut id
intelligere videietur, verbique veniam peteret, illam diceudi figuram adhibuit.
Perinde autem erat, utrum Q)? ino? eineiv diceret, an &S eineiv Itio?,
Utroque enim verborum ordine uti licuit in dictione, quæ nihil
aliud significabat, quam quod ipsa verba exprimebant. Serioribos
temporibus loquendi usu factum est, ut scriptores eadem
dicendi formula adhibita veniam peterent uou unius verbi minus
accurate usurpati, sed complurium, ueque verborum solum, sed etiam
seutentiarum. Iam quo magis nptio, quam usus loquendi alicui formulæ
indidit, a proprio verborum significatu recedit, eo debiliora verba fiant
necesse est, nt quasi torpore quodam teneantur, qui ordinis mutationem
non facile admittat. Exemplo proverbia snnt, quorum verba singula eodem
ordine plernmque recitantur, Exemplo etiam formula est d>? Ino?
ehteiv, quæ simulatque latiore significatu adhiberi coepit, liberiore
verborum ordine gaudere desiit. xdv navv q>avXo? %f
o A eycov. Potuisset etiam h. 1,, si oppositionem adhibere
voluisset, Alcibiades dicere xdv ndw aya$o? o} xav ndvv <pavXo? 6
Xiycov, de quo dicendi genere supra diximus annotat, 299., et cuius exemplum paullo sapra
legitur, 215. C. Idv re dyaSo? avXrjr?}? avXy, idv re (pcwXrj
avXrjTpi?. Quod moneo, ut recte varba explicata credas 209. C.
dnropevo? yap, oipai, rev xaXov xal opiX&v av roJ, d ndXat
ixvei, rixrei nui ysvVijc, xal n aped v xal anco v pejivjfpivo?, xal r 6
x, r. A, idv re yvvrj - xareXopeSa. Omnes Socraticis dictis
percelli ait Alcibiades atque teneri quasi vinculis sive fe- ug axovfj fj
zb5v GiSv k&y av, akkov kiyovzog, xav tzuvv q>avkog y 6 ktyav, la
v te ywtj dy.ovtj lav tt arrjff i dv t» ftuijaxuw, lx7Ujtkrjy(itvoi
i<5fihv xal xaTE%6(i.Eda. lyety ovv, <x> avdffEg, ti p} Sfukkov
xofuSy du£uv (u&velv, eimina sit, quæ ea audiat) sive vir, sive
adolescens. Hæc dicta quoniam comparantor cum Olympi harmoniis, quæ
addito artificio nullo, ipsa per se animos audientiam capiant, merito
verba mireris illic addita: xal SrjXot xovS xcov Sedov te xal
xeXcxcjv beopivovS 8ui x 6 2 Eia elvai . Neque placet, quod Riickertus
annotat ad hæc verba : Non omnes hac harmonia ad divinum furorem
excitati sunt; qui autem essent, cos ad divina mysteria
percipienda factos esse hoc ipsum declarat* Nolo pluribus huius
sententiæ axoniav y quæ manifestissima est, perstringere ; persuasum
autem habeo, verba Platonica vitio aliquo laborare. Pro 8i]Xoi xovS
xt ov $egjv scribendum esse videtor: SrjXoi SvijtovS xav Segov, quæ
scriptura quam apte hoic loco conveniat, statim intelligitur. Quid enim
aptius est, quam mortales una commemorari, ubi sermo est de arctiore cum
diis per initiationes coniunctione? Neque carent verba corruptionis
verisimilitudine. Primæ enim ONHTOTC vocis litteræ quam facile in
OI mutari potuerint, apparet. Cum autem 8ijXot verbum, quod proxime
præcedit, in OI exeat, fieri facillime potuit, ut ulterunl OI
absorberet alteram. H autem expunctum ab iis est, qui ACCADEMIA scripsisse
arbitrati sunt, quod hodie in omnibus editionibus legitur: 6?jXoi r
ovS. Eyooy' ovv, cJ av6peS. Iiæc vulgata lectio est. Iu tribus
Bekkeri codicibus paucisqur aliis iyco yovv comparet, quod haud
scio, an non probandum sit. Nam si io priore alicuius enuntiationis
parte aliqui commemorantur, quibus, qui ia posteriore enuntiationis membro loquens
inducitur, non est adiunctus, iyoj 6* ovv vel lywy' ovv poui solet,
utrumque pio oppositionis vel exceptionis ratione, quam scriptor indicare
voluit. Contra ubi in priore particula enuntiationis alicuius aliqui
commemorati suat, quibus adiunctus est, qui ia altera particula loquitur,
uou lycoy ovv sed ly<6 yovv locum habet. Iloc Bekkerus probat
Comment. Cril. in Piat., idem A&tio placuit atque Riickerto.
Stallbaumins in altera Symposii editione lycoy* ovv reposuit. el
/i)} HpeXXov xopi8y 66 B, E tv. Schol. ad h. 1. wopi8q, inquit, xvplooS
pev xo impeXuS, o$ev xal opEoxopoS xal yEpovxoxopoS * i 6 o 8 v v
ajx ei Sfc xal x c3 6 <p 6 8 p a xal xeX£a)S t xopi8y
dpixpd 6(po8pa 6pixpa. Ceterum sensus est verborum huius loci:
Ego certe, o viri, nisi viderer præ nimia ebrietate meras nugas narrare,
dicerem vobis loramento interposito, quæ mala in me ab huius
orationibus pervenerunt et quæ
rtov vftocag av vfilv olcc Srj nticov&a avzog vito zmv zovtov
J.vyav xal ndayco Ixi xal vvvl. ozav ydg axovo), itokv E fioi (idllov tj
tcov xoQvfiavzicovrav ij tb xagdla irtjda xal ddxgva lx%tizai vi tb zav
l.oyuv zav zovzov. oga de xal akkovg ita/utoXXovg zcc avza itdayovzag.
Ilegixbeovg de axovcov xal akbcov uya&cov grjzoQav ev fiev tjyovfirjv
beyeiv, zoiovzov d ’ ovdev ixaGyov, ovdi zttiogvfiryzb fiov % t^vyrj ovd’
rjyavaxzei ag dvdgano perveniant etiam nunc. Annotat Riickertas:
Non dicerem tantum, uti nunc dico, sed iusiurandum adderem. Satis nobis
liæc explicatio displicet. Quasi si quia mira narret ebrias, addito iuramento
ebrior esse, indicetur. E hcov ojjodaS av nihil aliud SIGNIFICAT
quam: dicerem dictu mque iuranænto interposito confirmarem, Ut autem
rectius Alcibiadis verba intelligas r homo ebrius, quæ perpessus
sit, ea ita mira esse sentit, ut a nemine facile credantur* Igitur
ne vino prorsus immersus indicetur, ai illa retulisset atque eorum
Veritatem affirmasset, rem silentio præterire apud se constituit.
Post autem non tam mutato consilio, sed quod res ita ferebat atque
loquacitatis, quam vini vis indidit, libidine ductus, quicqui^l
perpessus sit, aperuit tamen. V * &v no pv fi av x i oov~
tcov. Annotat Schol. ad h. l.j iv$Ol)6lG)VXGt)V ?/ riva opX7}6iv
ippctv)}' opxovpivcov, ano tgoy K opvfidvxcov, oi xal x potpeiS xcu
(pvXccxsS xal 8i8ddxaXoi xov 4ioS eivat pv$oXoyovvTai, TiveS 8 e
rovS avxovs roiS Kov ptjtiiv etvai tpadiv. elvai 8e xal x ijf ‘PeaS
vnadovZ, ano xgjv xov JioS Saxpvcov yeys~ vrjpEvovS’ ojv apiSpov ol
ptv 3*, ol 81 i Xkyovdiv. Timæus habet xopvfiavxtav'
7tapepj.iaiv£6$at xal ivSovtiiadxiHuS xi~ YEtdSai. IldSoS autem rcov xo
pvfiavticovxcov vocabatur xopvfiavriadfioS, Quo morbo qui correpti erant,
tibiarum cantum audire sibi videbantur ad saltationem excitantem, neque
temperare sibi poterant, quin saltarent. Vides igitur, quam apta hoc loco
sit xciov xopvfiavxicjvxcov commemoratio, cum Socrates cum Marsya tibiis
canendi peritissime comparetur, cfr. Piat. ‘Crit. 54. D, xavta, ai
(piX& ttaipE [ Kpixcov ], ev ?b3z, oxi iyco Saxei) axovEiv,
&)Szep ol xopvfiayriGivTES tcov avX&v <$o~ xovdiv
axovEiv. Adde Piat. Phædr. p.227. B. dzavtijdas 8h rd v o 6o v vx i
zspl Xoycov dxorfv, iScov phv, 18 odv 7/<537/, ori eB,ei xov
dvyxopvfiavxicovTa x. x. X. ev jtlv xjyovfirfv Acyetv. Piæterito
tempore Alcibiades bic utitur, quod Pericles eo tempore iam obmortuus
erat, quo Agathonis ixivixia celebrata sunt. Ceterum ipsa verba
docent ev pbv rjyovpijv Xeyeiv, quam necessaria lormala coS EizoS
'irillgteed /\r «•' • Sadwg dtaxEiplvov. cxXX’ vito
tovtovX rov MciqOvov stoXXaxig drj ovta Ster idrjv 9 Sgrs poc do^ca prj
fiica- 212 rov elvat l%ovn log 1%©. xal ravtcc, o Uiaxga reg, oix
Iqels cSg ovx aAq&ij. xal Eu ye vvv £vvoid 9 Ipavrq>, ori, ei l%i). oipv
TtaQeyew tu ara, ovx av xaQtSQTj<faipi> cMa tuita av itdG%oipt .
dvayxd&i yaQ pe opoXoysiv, ori vtoXkov tvde^s av avtdg En
Ipavtov fikv dpeXc5 > tu 6 9 'Afojvuiav itQaztco. fila ovv,
agitEQ elneiv verbis sit 215, D. ijpeis yovv otav pev rov
aAXov dxovtopev Xiyovzos xal navv ayaSov /)7fzopoS aAAouS’ A 6yovS
t ov8ev pe\ei ovSevl. De pov pronomine nomini sao prælixo,
quo dativi commodi, quem vocant, vel incommodi notio exprimitur, vide Quttmanni
annotat, in Indic, ad Piat, Dial, IV. BeroI, 1822. •$X oyrt
Satis usitata hæc dicendi ratio tragicis poetis, quam rov
evtprjpelv ergo adhibebant miserrimam vitæ conditionem indicaturi. Sensus
est: Ut mihi miserrime viventi vita non amplias vitalis
videretnr. ovh ar xapr epij C atpi. Conscios mihi sum,
Alcibiades ait, me etiam nnnc, si vellem aures præbere illi, eius
illecebris non restiturum esse, sed eadem, quæ antea, experturum h.
e. dySpano8co8d)S diaxEiCeCSat. dvayxd^ei yap pe opoA o y eiv x. r.
A. Argumentum his verbis expressum habes eius libelli, qui Alcibiades
primos inscribitur. Eum libellum negant hodie viri docti a Platone
conscriptum esse. Ac lieri potuit facillime, ut aliquis ACCADEMIA AMATOR AMANTE
AMATO, qui hæc verba legisset, de hoc argumento ad ACCADEMIA dialogorum
exemplar dialogum conscribere apud so constitueret. Quæ autem verba
infra leguntur . B. ?}rrrfpiva> ti)S npijs rijs vito,rojv jroAXgjv,
comparari possunt cum Alcibiade I. 1S5. fin. ftovXol prjv dv Ce xal
8iaxeX/:Cai' o’/3ficjScj 6l, ov n xyj 6ij cpvCet aniCrcSv, aAAa rr}v rfjs no\
ecoS fiuprjv, pi) ipov re xal Cov xpan/Cy. fiiot ovv,
cosnep ano z&v Setpijvcav x. r. A. Abreschius Lect. Aristæn. 147.
cum fiict commode explicari posse diffideret, fivcov scribendum coniecit
: (Uvoav ovv dsnep ano r&v Seipijvoov iniCxopevot ra tora
oixopat tpEvycov . Recte Stallbaumius hauc correctionem improbat
etiam ea de canssa, quod illa odmissa verborum iunctura existeret legibus
elegautiæ orationis coutraria. Quis enim, Stallbaumius iuquit,
ferat ita loquentem: Obstruens aures, tanquam ab Sirenum canta cohibens
aures, fugio virnra. hia cum olxopai tpevycov Stallbaumius
coniungendum censuit, quæ verborum iunctnra nullo modo probari potest. ano
uSv Uuprjvav, tni<3%o(itvo$ rct iura, ofyofiat qjtv•yav, iva (irj axrtov
xa&ijyivog napa rovuo xaraytjQaB Oa. ntnov&a ds ngog rovrov fiovov
av&gconav, o ovx av rig oiot.ro Iv Ipol Ivtlvat, ro alojfvveo&ai
ovnvovv. iya da rovrov /rovov alo^vvoficu. | vvoiAa yttQ Satis
notum est exemplisque per multis probatur, oixopat tpev ycov eam fugiendi
rationem describere, quæ celerrima sit atque subitanea. Iam cum hac illius
dicendi formulæ notione quomodo (5i(t conciliari possit, equidem
non video* Nam quæ fihp aliquis facit, h. e. ut apud Homerum
legitur btriv æxovzl ye is cunctanter agit at que animo minus
obfirmato. Dubitari nequit, quin / Via ad liti CxoptVoS referendam sit, ut
Alcibiades vix ac ne vix quidem a Socrate quasi a Sirenum cantu
dicatur aures cohibere posse, eo facto autem in celerrimam fugam ee
couiicere. Ceterum' ad Hom. Odyss. hoo loco respicitur M. v. 59. et
sqq. iva ni) avxov xa$rj utros itapa tov rw xazayripdooj. Summam
laudem hia et præcedentibus verbis contineri Socraticæ facundiæ,
nemo non videt. Eam enim Socraticæ orationis vim esse Alcibiades
contendit, ut omnes ea audita per omne vitæ tempus eius auditores esse
cupiant. Eius laudis eo maior vis est, quod ab homine proficiscebatur, de quo
Nepos in Vita Alcib. hæc tradit: disertus (fuit), ut in primis dicendo
valeret, quod tanta erat commendatio oris atque orationis, ut
nemo ei posset dicendo resistere. His, adde verba illa, quibus
Pericle Socrates dicitur plus in dicendo valuisse. Periclem autem
peritissimum dicendi fuisse accipimus, cfr* CICERONE (si veda), de Orut.
III., 54* In eius labris veteres comici, etiam cum illi
maledicerent, leporem habitasse dixerunt, tantamque in eo vim
fnisse, ut iu eorum mentibus, qui audissent, quasi aculeos quosdam
relinqueret. o ovx av xi$ otoixo iv Ipol iveivoti. Probatam
habes bis verbis levitatem Alcibiadis supeibiainque eam, quam scriptores
Veteres passim tradunt Ceterum cave eodem significatu dici censeas iv
rivi ivttvai et elvai Zivi. Conferri possunt hæ dicendi formulæ cum
LATINORVM: alicui inesse vel in aliquo inesse et esse alicui. Ut elvai
zivi ita Latinorum esse alicui adhiberi solet, cuhi alicui aliquid esse dicitur
non addita, quæ inter possidentem et rem, quæ possideatur, intercedat, ratione.
Evtivat contra iv rivi et Latinorum in aliquo inesse de eo
plerumque dicitur, cui aliquid est, quod cum ipsius naturu, ingenio,
indole artissime sit coniunctom. Platonis verba Schleiermacherus
reddidit : w os einer nickt in mir suchen solite. Hæc nostratium
dicendi formula apprime respon- tfiuvTtp avullyuv fih> ov Svvafilvcp, mg ov
Bel noaiv u ovtog xsXevh, £xh8ccv 8's &sc£l& cj, tijg
Tifiijs t% vtio zav tzqVjSv. dQajzsrsva ovv avtov xal qisvya, xal
ozav Z8a, alGyyvouai za wfiokoytj^iva. xal itoXXay.Lg fiiv IjfSiag av
i'dotiu avtov uij ovza Iv C det ACCADEMIA sententiæ, sed verbi
ivetvat iv tivi nativam vim non exprimit. Ea ut emineat magis,
verba sic reddiderim: Was einer wohl nicht leicht meinem Wesea
eigentliiimlich glauben mochte. xij 5 ttftijs xrj s v it 6
xgjv 7t o X Xco v. Nequis forte scribendum censeat trjS aito xeov
7toX~ A cor, ut honor signiiicctur, qui a populo proliciscatur :
amant Græci substantivorum passivam, quam vocaut, notionem ab
activa discernere atque, ut exemplo utar XifiijS vocabulo, accurate
disiuugere honorem, qui ab aliquo in uliquein confertur, ab honore,
quo aliquis aliquem dignatur. Ti/S xiji)}S igitur idem significare
atque tov XifiadSat addita vjto præpositione indicatur. Sed
liberior etiam huius præpositiouis usus est. Haud raro enim cum
verbia neutris coniungitur, quæ verba possuut aliquo modo,
quoniam per se spectata neque actionem indicant, neque itaSoS
aliquod exprimunt, cum nominum ambiguitate comparari. Hæc nomina enim
utrumque significare possunt et actionem et itaSoS, ut recte
dicautur per se spectata neque hanc neque illam uificarc. Sed ita
ditfert vn 6 præpositiouis usus in nominibus substantivis et in
neutris verbis, ut illis addita notionem, quæ ipsis inest,
extollat, cum his coniuncta notionem novam quasi pariat, quæ notio no utris
verbis proprie non inest. cfr, Hora, II. 319. iv$a xtv
avxe TpdoeS dpifi(piXoov vtc *Ax<xtG>v " IXiov eiSavEfiTjticcv
avaXxeiXfit Sajievxs? Adde II. S36. cridooS pkv vvv ySe y dp?ftqjiXoav vn
*Axai(vv "IXiov eteavafiijvoa, avaXxeiy6i SafievxaS. His
locis, quibus alia addi possunt innumerabilia, edoceare, liberiore vno præpositionis
usu elfici dicendi brevitatem, quæ sane gratissima est et
venustissima. Ad nostrum locum ut revertar, statim intelligitur,
quid Alcibiades confiteri cogatur a Socrate, et cuius rei pudor
illum hoc conspecto subeat. Nimirum qui rtoXXov ivdei/S convincitur
esse (vide 216. A.), is se percolere debet, non administrare civitatem,
quod fecit Alcibiades populi aura delectatus. ij 8 £o)S dv i8
oipt h. e. rfSoifi7\v dv avtov ISqjv. Vides igitur, magis ad
adverbium, quam ad optativum modum IStiv verbi av particulam pertinere.
Id probatur etiam eo, quod omisso adverbio dictio existeret prorsns
non ferenda: xal izoXXaxiS ptv i&oifi dv avtov pp
ovxa avftQQMtois' tl 6* av rovto yivoito, sv old\ on itokv fiel^ov
clv «%9olgif]v, cj^tb ovx b%g) S xi XQrjGttpa t Tovtcp r (3 dvftQcina.
xcd vito piv di] xav ccvArjfidtav itat lyco occa dAAoi itoXAot xoiavxa it
BTtov&aOiv vnu tov 8 b rov 2 <xxvqov. iv dvSpcditoiS.
Nulla enim adest caussarum cohærentia, per quam fieri possit, ut
Alcibiades Socratem inter vivos non videret. Adest, ubi gavisurum
se esse Alcibiades dicit, si non videret Socratem inter vivos. Itaque
quid de Platonicis verbis rfdicjS UV VSoifii statuendum sit, iam
vide. Brevitatis studio t/SkcoS i8oif.it ita positum est, ut duo liæc
verba unam notionem efiiciant, quacum av particula commode consocietur. Simul
supplendum aliquid relinquitur, quod quid sit, ex ipsis jjSkcDS av
iSojfii verbis elicitur. Oratio enim expletior audit r tjSkcoS dv
i'8oiftlj tl idotfit. Similis verborum structura in Piat. Lachete
occurrit 182. c. V. fin. AaXtjtoS 8’, tl n napa xavxct Akyei, ndv avxoS
ijdkool cotovCaifUy quæ verba explicatius enarrata audiunt : ndv avxol
?}6kcoS dnovdatju, tl dxovuaifii AaxrjxoS, tl r i Ttapd Tama Afyti. Satis
autem docet hæc enarratio verborum, quæ tl dupliciter atque diversa potestate
(wcnn, ob) posito satis ingrata est, quantum orationi admiss? illa
verborum structura suavissimæ brevitatis accedat. no Ai) pti2,ov dv
dx$oi* fiijv. Pro fitigov scriptum exspectaveris fiacAAov. Iliickertus
nd h. 1. : ut piyotj inquit, verbis iuuctum est valde, v. c, Hom.
II. /i. 2u. A.oS 81 roi ayytXol et/u oS avtvSev £aj v,
fit}' a 7tjj6ezai 7] 8* lAtaipu et v. 333. gjS icpccc.
*Apytioi 81 ftty iaxov K t r. A. sic etiam fiei^ov magis, vehementius.
Dictum pro fitiZov dv &x$oS txoifu, Frustra rationem quæras, cur apud
Homerum fikya verbis iunctum valde significet, et cur nostro loco fitigov
dv dx$oiftrjv non tam positum sit pro fitigov dv dx^oifiijVy quam potius
idem atque illud significet. In caussa hoc esse reor, quod Græci
haud raro verba co significatu adhibebant, quem satis inepto nomine, vocant
Grammatici prægnantem. MkyaK w)8txea igitur non tam est : v ai 1 d
o providet saluti tuæ, quam magnam tui curnm agit. Eodem modo
9 Apyttot fiky Iaxov explicandum est : Sie schrieen gross h.
e. sie erboben grosses Geschrei. Plura huius usus exempla laudata
reperies anuotat. 87, coite ovx ott XPV dcofiai. Pro
xPVoMfiai libri omnes XplfeOfLat exhibent, quam lectionem
lluchertus, nimis rcli^ giose, ut solet, in textum recepit. Sed quid
facias in contexta oratione scriptura, quam ipse, qui eam recepit,
explicaCap. XXXIII. "AXkct de epov axovGccre, tyto aixatiu
avrov, xal ryv oSg 3 (loiog re tCziv otg dvvcc[uv io s
%avpc(Oiav bilem atqne rei describendæ accommodatam negat ? Certum
quidem est, scriptores haud raro formula dicendi nsos esse gjSts ovh
Hxv oti xPV^o^ioctj cuius exempla Stallbaumius laudavit ad Piat.
Gorg* edit. 85 ( ., sed haud perinde est, coniunctivo an futuro
utaris. Ac nostro quidem loco si xPV<S°M<xi scribitur, nescire se
præsenti hora Alcibiades confitetur» quid cum Socrate faciat,
facturum autem aliquid sese esse uua promittit* Quæ sententia quam
inepta sit atque ab huius loci .sensu aliena, nemo non videt. Contra
coniunctivo adhibito penitus nesciri ab Alcibiade, quid in
universum dc Socrate consilii capiendam sit, quæve eligenda ratio
hominem tractandi, exprimitur. Quæ sententia, quoniam aptissima est
huic loco, quid xpfo&M&i vel contra omnium auctoritatem codicibn
non recipiatur, XPV^°M°^ autem ineptæ sententiæ lectio non
reiiciatur, caussam equidem non reperio. neti vito j.tlr 8 y
tcov av\y p dz w V7C 6 tot j Se tov Sazv pov. Av Xypaxa Socraticos
sermones significare, Satyrum Socratem, nemo mirabitur, qui Socratis cum
Marsya comparationem legerit. Ordinem verborum quod attinet,
proprie dicendum erat xai V7cd ply Si } tgov otvArjpdrcov tov tov
tov 2£aTi>pov. Sed de industria Alcibiades hacc verba verbis
compluribus interpositis seiunxit, ut maiore vi afficiantur verba
rovSe tov Scnvpov . Vide de hac seiunctione verborum annotat,
59., 129., al. Ceterum imo præpositionem
non sine vi repetitam habes. Nam cnm ea eius potestas sit, nt cum
Ttd $ovS notione plerumque couiungatur, ideoque ipsa quasi colore imbuta
sit notionis illius: dupliciter posita haec praepositio non quidem 7td$oS
duplex exprimit, sed ndSov ST vehementiam,- qualis descripta est 215* E.
noXv pot paXkov y td>v xopvfiavTicdyrcjv y re xapSia nySqi xal Sdxpva
ixxeltat. aWa 5 et i pov ctxov6 at e. Vulgo aAAa Sy legitur;
praeterea codices nou pauci pov pro ipov exhibent. Riickertns inde
di pov edidit annotaus ad h. 1. Nobis, inquit, nulla in pronomine
vis esse visa est, propter quam codicum lectionem mutaremus. Itaque
Si pov dedimus : Miror, Biickcrtum
ita iudicare potuisse. Etenim qnao hucusque narrata sunt ab
Alcibiade, ea, siquidem homini fides habenda est, et aliis acciderunt* Ea
igitur satu nota esse Alcibiades contendit, adeoqne nihil facere ad
Socratis indolem accurate cognoscendam, nt prae- i%H. tv yag la ts,
ori ovdilg vficov r ovtov yiyvaOy.u' D dXXu tyco drjZadn, tjielxsQ vgaxs
yag, on ter Re neminem censeat ipsam cognitam perspectamque
habere. Quod igitur none Alcibiades probaturus est, id se
tautummodo expertum' docet atque se esse unum, ex quo audiri possit
vera Socraticae indolis atque naturae descriptio. Nihil igitur
certius est, quam ipov scribendum esse, non fiov. Et quoniam mala
modo commemorata etiam alii perpessi sunt, haud dubiam est, quin nova
quaedam relaturus Alcibiades dXXct dixerit, non aX.Xci ; ea autem mala,
quoniam malis supra commemoratis opponuntur necessario, etiam di
recte habet, non 8t}, Nobis quidem de scripturæ veritate aXXa
6k ipov y vel aXAct 8* ipov, quod Bekkerus habet, ita persuasum
est, ut etiamsi omnium codicum deesset auctoritas, verissimam censeremus.
Sed adminiculo suo non eget scriptura illa. Florentiui enim codices
aliique libri pauci quidem sed non mulæ notæ eam repræsentant.
ev yap idxe. Qui ad verha 208. C. xal r/, u>S7tep ol xeXeoi
dotpidxcA, Ey tdSi, iqrrj sophisticum orationis colorem, quem Plato
verbis cu Sittp ol do<pidxctl indigitavit, in verbis ev id$i
deprehensisse sibi visi sunt, Wolfius, Astius, Schleiermacherus, ii in
verbis ev Idxe nihil, quo Sophisticam artem odoratos esse
coniicias, annotarunt. Concedimus quidem, heri potuisse, ut sophistæ 1
insto sæpius illa dicendi formula uterentur, sed non ideo sophista
sit vel sophisticam artem imitetur, qui hanc formulam exhibet in
oratione, præsertim cum id facit, ut fecit Diotima . semel,
d XXd iyta dyXcodco, $neinep ij p&a prjv. Cum emphasi verba
pronuntianda sunt dXXa iycj 8yXGD6co sc. oloS id nv atque inprirais
iyoS pronomen, quod ue exhibuisset quidem Plato, si in præcedentibus scripsisset
aXXa de pov axovdaxe, Ceterum supra annotavimus ad verba 2 15. D. iycj
yovv, co ctvdpeS, ei p>) ipeXXov xopidy 8o£,eiv peSvetv, eiTtov opodaS d v
vpiv olat 8?) jciitovScL X. T. A*, Alcibiadem noluisse primum, quid
ipse perpessus sit atque adhuc patiatur Socrate auctore malorum,
enarrare, post consilium mutasse loquendi lubidine abreptum. Ea consilii
mutatio ne forte artiheiosior videatur atque minus ex humanæ naturæ
indole petita: omnium rerum difficillimum esse solet initium. Eo superato
gaudium cor subit, quia superareris atque animus olterius progrediendi.
Post ne infectum relinquatur, iu quo aliquid operæ consumseris,
totum opus perficiendum suscipitur. Subit animum dulcissima memoria
versuum e Goethii Fausto petitorum, quos cnm Platonis verbis iiteiitep
ijpBtdprjv comparare possis: Das Mogliche soli der
Entschluss Beherzt sogleicb am Schopfe fasseu Er
will cs dann nicht fahren lasse n Und wirket w ei ter,
tveil er must. HaxQatyjs (gauxtog diaxtirai rav xctXi 5v xai «eI
x&ql rovrovg EOzl xai butiickipam., xai av ayvotl mxUz a xai
i/jmrixojf Sidxeirat roov xa\djv. Annotat Ruckertos ad h. 1.:
Genitivus tgdv xa\65v pendet ex ipooTtxdjS e more Græcorum vocibus
derivatis eundent casum addendi, quem verbum secum habet . Eodem modo de
hoc structuræ genere Matthiæus disseruit Gramm. ampl. Possis etiam ita
tibi rem explicare, ut ipeoxixvS SidxEttiSai unam notionem if^xv verbi efficere
censeas atque eius structuram assumere. Ceterum nemo non videt,
ipeoTixcoS StaxEitiSai multo graviore SIGNIFICATV esse, quam ipav verbum.
Apprime enim Latinorum perdite amare respondet, qua formula dicendi
inprimis comici Latini usi sunt. Mirari autem licet Græcæ illius et
huius formulæ diversitatem. Nam quod Latini adverbio, Græci verbo
expresserunt, quod Græcis adverbio, LATINIS verbo indicatum est,
xai av ayvoel itavxa xai ovdhv o 16 e v, coS 1 6 uXVM a a vx
o v. Vulgo hæc verba ita edebantur, ut nulla post avrov
interpunctione posita verba r 6 6xi)f*ct avrov ad subsequentia
traherentur. Quibuscum ut aliquo modo convenirent, H. Stephaniis
scribendum coniecit : ci? x 6 <$X*/M a avrov ov deiXffYGoSeS, Hæc
scriptura Fischero probata est et Bastio et Wolfio; recentioribus
interpretibus merito ea displicuit» Longum est, omnes ingenii coniectnras
repetere, quibus hunc locum docti viri sollicitaruut. Stallbaumius
omnes loci difficultates sublatas putat recepta, quam Bekkerus et
Schleiermache rus post avrov posuerunt, interpunctione. Videlicet,
vir doctissimus ait, csf xo <$XVl l0C carro v significat;
quemadmodum eius forma et habitus est h. e, queoadmodum ipsa eius
forma et habitus prodit. Eadem Riickerti sententia est, quæ
cur nobis non placeat, paullo infra dicetur. Priusquam enim singula
verba adeamus, totius loci sententia paullo accuratius examinanda est.
Omnis Alcibiadis oratio in duas partes dividitur: altera res
continet convivis satis notas, sed quæ ad cognoscendum Socratis ingenium
haud multum faciunt, in altera commemorantor, quæ ex Alcibiade solum audiri
possunt fefr. 216. C. «?AA a 81 ipov axovdars) e® quibus solis ad
Socratici ingenii indolem cognoscendam auditores ducuntur. Ac de posteriore
illa orationis parte infra dicetur; prioris initium verba sunt
opaxe yap. Quæ verba præcedentibus opponuntur ; tv yap fdtE, oxt
ov8e\s vpdov rovx ov y ty y ai 6x Et. Tangi igitur videtur opdxE verbo
incogitantia convivarum, qui, quod oculis cernant, id credant, cum
non debuissent credere, contra quod debuissent, nou videaut. Iam ad
particula, quæ in verbis repentur xai av ayvoEiy indicatur et hæc et
subsequentia verba eadem conditione, quam præcedentia, poni, ut
expletior oratio audiat: xai o par e, oxt ayvoE i x. r. A. de qua
vi av particulæ vide annotat. Nura cum hac orationis confm(XvSlv ocdsv,
log to (>XW a ocvtov. tovto ov Gcifoivcj* 6sg; Gqjodga ye. tovto yag
ovrog negLpapAyTcxi, cogiteg 6 tykvppivos 2J6ifa]v6$' kvdo&ev
6s avorfitig n otiijg, ofetfte, ysuti, iJ ccvdgtg <5 v[ix6tcu,
aacpgodi Jmationc satis convenire censes verba cjS to <SXVl ia clvtov,
quemadmodum ipsa eius forma et habitas prodit? Sed hoc ut mittam,
turpi vultu protervoque Socratem fuisse accipimus, fatuo a nemine
scriptore traditum est. Neque cura turpitudine atque protervitate
vultus fatuitatem coniunctam esse necesse est. Recte autem
inspectis Platonicis locis, ubi inscientium Socrates et vero etiam
fatuitatem quandam animi ostendit ( cfr. annotat, 290.)» doceberis,
verbis atque libera rei confessione, non forma et habitu vultus
corporisque id fieri. Nemo igitur oculis cernere potnit, sed auribus
tactum percipere inscitiam Socratis, ut male xal av (opdTf)gd$ to 6XVM a
ccvtov verba coniungi censeas. Verba autem ayvoei TCavia xal
ovSev oldev etsi aliquo modo defendi possunt, tameu habere, quod
offendat, prudeus lector intelliget* Deleta autem litterula una et
tautologia nobis quidem ingratissima removetur, et commodiore sensu coS
To 6xtyM a ocvtov verba afficiuntur. 'Scribendum nimirum esse
censeo : xal av ayvoei navTa xal ovSh oldev, cJs" to (
5XVM a ocvtov. Iam sensus est totius loci: Oculis vestris videte
(atque credite), Socratem iuvenes pu1cros perdite amare semperque iis se
adiungere eorumque summa admiratione teneri, et rursas omuia nescire,
ac ne scire quidem, qui ipsi sit habitus externus h, e. ne curare quidem
corporis cultum et vestitum. Olim coS to 6XW& avrov
convertendum censebam: wie cr sich das Ansehen^giebt, quæ conversio
optime conveniret cum opdre verbo. Sed Alcibiades hoc loco
narraturus, qqge in Socrate oculis cernantur, cum pulcrorum iuvenum studium
commemorasset, quod revera simulabat Socrates, et inscitiam, quam
interdum vel gloriabatur, incuriam corporis, quapi immunditiem vocare
possis, nullo modo silentio transire potuit. Satis notum enim fuit,
Socratem raro lavasse, rarius capillos compsisse atque omniuo
ceteram corporis curam adeo neglexisse, ut v. c. Aristodemus cum lotum
conspexisset atque calceatum Socratem, insolentiam rei meratus ex
eo quæreret: quonam iret ovteo xaXoS yeyevrj pivoS . Vide Sympos. A.
Ceterum dxt/poc vocabulum de cultu corporis atquo de vestitu significando
Græcis in usu fuisse, satis docere possunt Plauti verba Amphitr.
Prol. V* 116.: Nunc ne hunc ornatum vos xneum
admiremiui Quod ego huc processi sic cum servili
djjqpa Veterem atque antiquam rem novam ad vos perferam: Propterea
ornatus in novum incessi modum. v>;g; iGxe, oxi ovx’, tl rtg xaAos loxi,
jitXti avxaJ ovSev, kU.u xatacpgovtZ xoOovxov, o6ov ovd’ av tlg
olrj&tit], e ovx’ tl xi s irkovOLog, ovx’ tl alXr\v xivd xijirjv
iyav xuv vito itkrfiovg jxux.uQitoy.ivav. ijyuxat 8i itdvxa
Sequentia verba rovto ov (SeiXtjvc38eS ambigua potestate dicuntur, ut iis ad
alteram partem orationis paratum aditum habeas, qua verum de
Socratis ingenio iudicium continetur. ^SsiXrfVco8eS enim de externa figura
ita dicitur, ut Socratis vultum indicet similem fuisse Silenis; et
ad cetera, quæ præcedunt, verba tractum Socratem similem Silo
norum perhibeat. Iam iudicare possis de verbis (Sqpodpa ye, quibus
titramque 6ei\ijvaoe5 vocabuli relationem Alcibiades sibi probari
indicat. Sed alteram tantummodo verbis sequentibus exprimit hoc
agens, opinor, ut subita novæ rei commemoratione, ud quam rem
audiendam animi convivarum minime parati essent, acutissimi iudicii
admirationem et gloriam certius atque celerius assequeretur.
rovto ydp 7tepifl&pXijrat, rdp
particula duplici relatione hoc loco posita est, ut et ad rovto
GeiXtjvg)8eS pertineat et, ad notaudum convivarum errorem, qui Socratem
talem esse putaverint, qualem oculis viderint, ad verba referatur 216. C. ev
yap fore, Zri ov8elS v/uav rovtov yiyvojtixeu Sensus est: Namque
miram hanc Silenorumque protervitati atque immunditiei consimilem formam
ille induit Silenorum instar, in artificum officinis sedentium, qui
intus reconditas statuas deorum pelle x sua contegunt.
7to6rj^ f oVe6$e t ye/tei. Haud raro mediis interrogationibus
verborum interponuntur secundæ personæ singularis atque pluralis numeri,
quibus provocantur, qui rogantor, ut ipsi uua rem interrogatam iudicent,
atque quid ipsis videatur, aperiant. Hic dicendi usus Græcis haud
infrequens, neqæ a nostratium more alienus est. Duo autem snnt, quæ
verbis hoc modo interpositis efficiuntur: gravitas augetur interrogatæ rei, et
alacritas interrogationis amplificatur. Compluria huius structuræ exempla apud
Græcos scriptores Stallbaumius attulit ad h. 1., Ruckertus ad Piat.
Symp. 202. B. d A. A a nat
aqxpovEi oX. r. A. Hæc proYsus conveniant cum Diotiinæ præcepto
laudato a Socrate . B. &vo? ro CcpoSpa rovto^arXdtjoti
xauxppuvijdavra xa\ tfptxpov 1 /yTfddj.iErov. Quæ insequuntur verba ovd
av tiS scribæ alicuius imperitia in ot;dfl? dv mutata sunt, quam
lectionem unus exhibet codex Bekkeri. Alibi notavimus ovSs tls
significare prorsus nomo, de quo significatu sub v. ou6£ ei?. Hæc verba etiam ibi
exhibere amant scriptores, ubi allectatam orationis gravitatem rejvacsenUut.
Possis ea 23 ravrcc t d xzyfiaza ovtisvdg «|t« xal qpag ovdlv
tlvat, tlgavEvi^uvog Se xal icai^av nonna w filov itQog tovg av&ganovg
duratei. tSxovSaOavzog de avzov xal avo iZ&tvzog ovx olda, fi ug e ai pax e
tu ivzog dyalfiaza' a te' lyto ijdi] noz’ tldov, xal fioi 1'do^ev ovza
titia xal SI 7 jjpvtfa «&>» xal ndyxala xal tiavfiudza, Sgzt
nouy h. 1. convertere: nemo gentium. Verba convertit Stallbaumius:
quantopere nemo quis quam crediderit. xal i/fiaS ovSlr
elvat, Ileusdins Spec. Crit. pro r/puS scribendum censuit XlpaS.
Non recte t neque placet verborum conversio Stallbaumiana :
atque nos, qui talia appetamus» nullo in numero habendos censet.
Verba convertenda sunt potius : atque nos, qui talia possideamus,
flocci pendit. Loquitur enim Alcibiades, homo ditissimos atque oxnoium
rerum honore, quas multitudo admiratur, abundans. Qui cum se contemtum a
Socrate vidisset (cfr. 219. A. seqq.), insuetæ rei experientia
motus verba proTert xal rjpaS ovSkv elvat. Sed ne ingenuitatem
Al-, cibiadis forte non agnoscas, animique nobilitatem, TjpaS ovdlv
tlvcn verborum magis etiam, quam nos fecimus supra, lenienda est
interpretatione asperitas. Significare igitur contendimus: omnes, qui talia
possideamus iisque gloriemur, flocci pendit. tlpovevopevoS Si
xal 7t algor, cfr. Cic. de Orat. 2. Urbana etiam dissimulatio
est, cum aliter sentias ac loquaris. In hoc genere Fannius in
annalibus suis hunc Æmiliaoum fuisse et cum Græco verbo appellat eYpojya, sed
uti ferunt, qui melius hæc norunt, Socratem opinor in hac tlpoveia
dissimulautiaque longe lepore et humanitate omnibus præstitisse. Adde
Cic. de off, I. c. SO : de Græcis autem dulcem et facetum festivique sermonis
atque io omni oratione simulatorem, quem rfpoora Græci nominaverunt,
Socratem accepimus, v ta £vt of dyaXpata. Respicit Alcibiades
ad Silenos in artificum officinis sedentes, quos idem dixit 215. B.
8tj (aSe 8totx$ivraS ostendere ayaXpaxa J&ecav. Hinc explicatur
facillime, qui fiat, ut cum drtovSctuai verbo avoix$yvai verbum coniungatur.
Sileni eaim cum aperiuntur, fraus detecta est Silenique nihil nisi
capsulæ esse reperiuntur rerum divinarum. Recte Ruhnkenitis ad. Timæi
L. V. Pl. ayaXpa proprie dici monet quodeunque grata sui specie
oculos delectet. Recte igitur Stallbanmins annotat : ra ivtoS ay aXfiat
a intelligi species illas virtutis in animo Socratis conspicuas. Præter
alios, qui Platonis locum imitati siut, scriptores, idem Ciceronem
laudat Legg. I. 22. Qui se ipse norit, aliquid se sentiet habere
divinum mgenium xiov elvai Iv Pqcc%bl o n xelsvoi EaxgdtrjS-
yyov[itvos de avrov ionovSaxivai iit l r y Ifiy aga Sgficuov yyyadfnjv
tlvai xtu £vTv%Tffia Ifiov &avfiaUTov, cjg vxdg%ov [tot %ttQiaa[iiv<j
Etoxgdrct nave’ ccxovGai, oGan cg ovrog fjdct. itpgovovv yccg drj ini ty i aga
&av(idoiov ocJoi/. zavxa ovv diavoy&als, ngo tov ovx que i
n N s e sunm sicut simulacrum aliquod dedicatum putabit. nai jioi
ido£ev. In aliquot codicibus pro pol legitur Ipoi, quod Bekkerus in
ordinem verborum recepit* Iniuria, ut videtur. Ey g> pronomen in præcedeutibus
verbis necessaria de caussa positum esse, videlicet ut aliis, qui
forte dyaXpaxat io Socrate latentia spectaverint, Alcibiades se
opponeret, extra dubitationem positum est. Sed ideo non necessarium est,
ut et in sequentibus verbis pari gravitate pronomen exornetur. Plane
alio verbo accentus orationis ponendus est, quem si tenaciter in
pronomine posueris atque ipoi scripseris, vide, ne sensus efficiatur ab
huius loci natura alienissimus. Diceret enim Alcibiades holi ipoi i6o&£Y
non alio sensu, ac si opinaretur, esse posse illorum dyaXpdxoov
spectatores, quibus ea non divina, aurea, pulcherrima et summa
admiratione digna videantur. <2sta itoirjr kov o tt xaXevoi 2ajxpdtrjS h. e., ut
illico Socrati me emancipatum censerem, neque quid ego, sed quid
ille vellet, faciendum putarem. Pro xehevot vulgo xetevst legitur. Illud
ex optimis codicibus recentiorum editorum consensa receptam
est. Zppaior fiyrjtfd prjv elV au De Zppdtov vocis significatu vide
annotat. 88. Ceterum Schol. Bodl., quem Kukkertus laudat, hæc habet : ippaiov
ru dnposdowfxor nipdoS ano xcov ir xalS oSoi X anapX&r t aS ol
odoinopot xare65lov6i t 7ta\ yap iv xaiS odols ZSoS ijv ISpvoSai tov *
Eppijv, itap o xa\ ivodioS \iyexai. Quod sequentia attinet noti
evrv Xrjpct ipov SavpadTov, ud hæc verba Riickertas, Duplicem, inquit,
video pronominis explicandi rationem y vel ut in ipov vim inesse dicas,
quod Alcibiades sibi hoc, non aliis contigisse gaudeat j Socratis ut
amorem excitaret: eximiam meam fortunam; vel ut pronomen possessivum pro dativo
usurpatum interpreteris: eximia mihi hoc fortuna contigisse . Quarum
utram præferam, nescio. Neutra nobis placet. EvTV£ipACt ipov eodem
modo dictum est, quo nos dicere solemus: meiu gutes Gluck.
v itppov ovr yap St/. Pro Sij vulgo r/drj legebatur. Illud
fiekkero debetur, qui id ex optimis codicibus restituit. De ironica 6rj
particulæ potestate vide Indices sub v. 6i/. Rem quod attinet,
iuprimis conferendus est locus Piat. Alcib. 1, 104. A. xa yap
vndpxovxd tSoi peyaAxt 23 * EiaQcog ccvtv axol.ovftov fiovog fisz’
avtov ylyvEG&ai, tote dzozk^zav tov axbkovftov fibvog (SwEytyvof
tyv. B Ssi yap zgog vpag zuma r afai&ij eItcelv. alia ZQoge%ete
tov vovv' neti tl ipEvSofiai, ZwxQccTEg, l£tisy%sCWEyLyvo^rjv yap, avdgtg,
pbvog povco, xal (pjirjV avTLxet diakli;E<f&at, avtov poi, cczeq
dv Igatityg zaiducolg iv igrjpla diaXz%%Elri, xcd tyaiQOV. tovtov 6’ oi3
pdl.cc lylyvETo ovdiv, alti uszeq zlvjftzi, Scateri vai, gq$T£ jiijSevoS
SettiSaif ano tov dcopazos dp&apsva xsÆvtgovtci eis xrjv iftvxrfy '
olei ydp 8 i/ elvat npootov per xaXkitixoS te xal pkyi6xoi* xal
xovxo fic v 8 ?} navxl drjXov iSalv, uxi ov ipevSy. 07 *x
eImSgoS dv ev cixoXovSov povos per* awxov y. Hæc verba ne falso interpreteris)
Alcibiudemqæ forte statuas solum Socratem ita convenisse, nt semper
tertius adesset: Athenienses ditiores domo non exibant, quin servam sccum
ducerent, qui, si quid opus esset in via, id curaret. Hinc factum
est, ut Alcibiades quoque tum ad alios, tum ad Socratem
nunquam solus accederet, sed semper pedisseqnunt una
adduceret. ansp.dv SiaXsxS
Opinabatur Alcibiades, Socratem talia sibi dicturum esse, qualia
soleat, ubi solus sit cum amasio, umator dicere, atque vehementer gaudebat.
Gaudii caussam expressam habes verbis p, 217. A. 6 j? vndpxov poi
x<*pitiapkvco 2coxpdz£i it dive axov dat, udanep ovxoS y8et. Solebant enim
amasii amatoribus gratificaturi obsequii præmia sibi expetere, neque se
dare, nisi, quicqnid expetiexint, consecuti t
essent. Cfr. Piat. Menon, 76. B., ubi hæc leguntur: M. aXX f
insi8dv uot <Sv tovt 9 tinyS, oo 2rixpateS, ipdS 6oi. 2.
xdv xaxaxExaXvppkvoS nS yvotr/, oJ Mevgjv, StaXeyo pkvov 6ov, oti xaXoS
ei, xal ipadxal 6oi hi eldiv . M. tl 8?}; 2. oti ovdlv
aXX* rj inirarteiS iv roiS XoyoiS' unsp noiovdiv ol t pv<p<5vTES,
UTE tvpavvEvuviES, ccdS dv iv g opa &)6iv. aXX* c SfnEp
eIgjSei, 8ia\£X$£ } iS [av] poi ctmc ov.
Annotat Stallbaumins ad h. 1. : Pertinet, inquit, dv particula ad
universam sententiam ideoque connectenda est cora verbo principe
enuntiati coxeto, ita ut indicet actionem sæpius repetitam: solebat
identidem discedere, de quo loquendi genere optime disseruit Rostius
Gramm. Itaque non est quod cum Astio corrigamus arra poi, aut
cum uno cod. Yiudob. dv deleamus. Perscripsi integram viri
doctissimi annotationem studioseque legendam Symposii lectoribus commendo.
Nobis quid do sr. jrfolg [ av ] fwi 6vvt]{iiQtv<Sag (yycro
(\xiav. (itra ruvra GvyyvfivafcGdcu trgovxaj.ov/ujv avzov xai G wt-
c yi>y,va£6[t>]v, Sg x t ivrav&a mouvcov. Gvvcyv(ivatcro
ovv (io i xai XQogimi/.aic itoXlaxis ovSsvog nuQovzog. xca tl Su kiyuv ;
ovSev yccQ /tot itltov ijv. InuSi/ dh ovSccfiij ravTij tjvvtov, ido^i
/tot tzi&txiov eivctt rei ctr6pt xaza ro xagzeQov xca ovx avtttov,
lnu6i)xtQ iy/.iyiiQr[xr}, akka iaziov IjSt], ti ian ro 7CQayua. tcqo o hoc
loco videatur, si quæris, hoc est: Contra Alcibiadis voluntatem
contendimus esse istud : solebat identidem discedere, quem haud
verisimile est, cum, quod speraret, sæpius non evenisset, quoties
cura Socrate congrederetur, toties exspectasse avtixa SiaXeZedSai
avrov x. t. A. Etenim quem sæpius spes frustrata est, is sensim
sensimque ei diffidere solet atque lætissimam, quam antea habuit,
exspectationem ex animo removere. Igitur si sæpius rem illam factam accipias,
vereor, ut etiam xai ixaipov verba satis bene habeant. Verborum
ordinem quod attinet, dv particulam eo loco positum habes, quo minime
exspectaveris, Iam cum necessarium non sit, ut res ab Alcibiade narrata sæpius
facta esse cogitetur, eius autem repetitio cum singulis ALCEBIADE verbis
no conveniat quidem satis, nihil veriti codicum auctoritatem, quos
in falsissimis interdum consentire vidimus, av particulam uncinis includendam
curavimus. tivyyvfivacledS at itpo vHaXov pijv avrov . Vide
quæ annotavimus ad verba xai 7 } ye <ptXo 6 o q> ia ed.p.
101’. Rem quod attinet, semel fastam esse contendimus. Nam
quod paullo infra legitnr TtpoZfitu.A ais ito7(\axiS ovdevoS napovroS,
ita intelligendum est, ut, dum GYMNASTICA cxerceicnt Socrates atque
Alcibiades, sæpius non aff uisse docearis, qui una se exercerent
aut luctantes spectarent. xai ti deiXiyBiv, IJac formula
dicendi uti solent, qui sunt animo commotiore, remque sibi
injucundissimam quam fieri potest paucissimis verbis enarrare cupiunt.
Accentus autem orationis in Xkysiv verbo ponendus est, quod prægnanti
significatu positum idem fere denotat atque doXtxov xataxtl VBiv tdv A oyov. Quæ
sequuntur verba ovdlv yap poi : nXiov rjy, recte Stallbaumius interpretatur:
nihil enim pro ficicbam. xa\ ovx iit e tSijit e p
lyx£X&ipVxy. Hæc prorsus conveniunt cum verbis supra lectis 216 0
aAXa iym 6yXadcJ, izeinep i/pbdptjr, ad quæ verba vide auuotut. S50.
aXXd idt iov IjSrj ti idti to itpayya. Solent haud raro Græci
scriptores commemorato eo, quod faciendum sit, additoque, quod non
faciendum sit, 358 nAATSINOS xcriLovfiai
Stj ccvtov ftQog zo GvvSukvhv, dzc^yag togitCQ ipadzrjg itaidixoig ImflovtevQV.
xat fioi ovSe D zovzo za%v vnfjxovGtv, ofiag S ’ ovv %Qova
indaftrj. ixudrj da atplxtzo to xquzov, Semv/jGag andvai Ifiavltzo.
xal tote fiav ai6xvv6iuvog dcprjxa avzov. av&ig da ijctflovAtvGctg,
httiSt] idcdiixvyxu, SisXsyofitjv 7 to(i$o) ztZv vvxzav, xcii IzEiStj tfiovhEzo
ajrta quasi, quid faciendum sit, non commemoraverint, id verbis
paullisper immutatis atque aXXa particula adhibita oppositionis augendæ gratia
repetere. Idem igitur significant verba £8o£ii pot iniSexkoy elvai
rw avdpl xat a to xapzepoy et IdxkoY i)8tj t L idn to itpaypa,
Exemplum est huius structuræ 210. O. pexa Sk toL imrrfdsvpocxa hei
xaS iiet6xt}paS ayayeiv, %ya i6y ctv imdTrjpcjy xaXXoS xai
fiXkncov itpos txoXv i/Stj to xaXdv pijxkrt to nap M Qtyanory d A A.* liti to txoXtj itkXayoS
xexpappkvoS x. T, X . Wyttenbachius Bibi. Crit. V. I. I. scribendum
coniccit aXX Itiov hti to itpaypa, quafc scriptura eo nomine nobis
improbatur, quod cuiu præcedentibus verbis, quibuscum convenire debet,
poi iitiSerkoy eirat rcJ dvdpl xaxa rd xaprepov, multo minus,
quam aXXa IdxkoY t/St}, tI idn to itpdypa f consociutur. Idtkoy verbum
quod attinet, ub Idtiv derivatum esseceoseut iulcrpretes, ut seusus sit;
videndum est, explorandum est. Vide Butttnuiini Grarnm. ampl. Nobis «b
tidkycn semper derivandum cs»e videtur, neque tamen sciendum e * t recte
converti. sed faciendum est, nt sciam. Vide annotat, 207«, 169.
al. vSitep ipadxijS 7 t aid txojs kitiPovXevcov. cfr. 213.
C. xal xov 2coxpaTTjj do 'Aya^cov, cpavai, opa, et pot InapwiiS' ce? ipdl
o TOVT0V ipcoS xov av^pooitov ov (pavXoy Ttpaypct ykyover x.
T. X. t quæ verba nostris expiicautur. Xpoyco, quod sequitur est: multo
tempore præterlapso. rd TTpdoxov, dsinvifdaS. Olim posita
ante T o TtpdxTOY distinctione hæc verba cum sequentibus iungebantur . Quod
ita recte fieret, si semel venisset Socrates atque tum initio
quidem abire post coenam voluisset, postea vero a proposito destitisset
. Quum autem tum revera discesserit, fuit utique ita distinguendum, ut
Jactum est inde a Bekkero, llitckert. It 6 (i f> 00 TQOV Y v X T
00 V h. C. in multum usque noctem* cfr. Piat. Protag. 310. C.
xai Ixi per iyextlprjda evSvS napd dh levat, 'intixd poi Xiav
nopfacd £8o£e zdoy vvxxuv elvai, ad quem locum Stallbuumius laudat p, ed.
24.1 Æschinem adv. Ctcsiph. $. 122. for} 6h 7tO{5()u rijS r)pkpa$
ovdrjS* Ceterum ne vcu, <Sxt]m6(iEvos, ou otiis tirj,
XQOSTjv&yxaGa avtov fiiveiv. avtnavtro ovv iv rjj ixo/iivy ijiov xMvy,
iv yitfQ IStinvu, xai ovSslg iv ta olxrjfiau tiklog xa9tjijSsv rj ijfis
ig. ^XQ 1 ovv Sij Ssvqo tov bbyov E xaXas ccv %ot xai tcgog ovuvovv
Xtytiv tb 8 ’ ivttv&ev ovx av nov rjxovGcns Ityovxog, tl (ir/ xqwtov
( iiv, tb Xsyofievov, otvog avsv ts acudcov xai fisxa pluralem
numerum mireris, vvhteS non noctes sunt, sed horæ nocturnæ, de quo significatu
vvxxeS yocis vide Stullbaumii annotat, ad Piat. Phileb. 158. Quod
sequitur xai inEtdi) ifiovXexo dnikvat, eodem modo, ut præcedens amkvai
ifiovkEto non convertendum est: abire volebat, sed velle se abire
dixit. Vide annotat., * t dxrjnx optv of, ori eXrj. Timæus
habet L. V. Pl. ^MjittOfiEvoS. npoq>adi^6pevoS. Kecte. Etenim
qui ipse non habet in se, quo aliquid probet aut excuset, eum niti
oportet in re extrinsecus petita, h. e, npotpadet rivi iv ty lx»
/tcvy l)iOv xXivjf. De horum verboram SIGNIFICATA supra dictum est
annotatione. ct 334. Præter locos illic commemoratos confer etiam R. Kubnerum
ad CICERONE, TUSC. DISP., ubi laudantur Pind. Olymp. I. init. prjd'
'OXvpniaS ayaya (pkpxepov avdddopev ibique Boeckhii annotat, 104., CICERONE
(si veda) T. D. I. 1. $. 2. : quæ tam excellens in omni genere
virtus In ullis fuit, ut sit cum maioribus nostris comparanda
? xaXtiS aif A kyetv. Scriptum exspecta veris primo obtutu
naXdjS av Hx<n ojSte npoS ovuvovv Acxxkov elvai, Kai pro gjSxb posito
vario modo verba explicari possunt. Facillima explicandi ratio videtur ea,
qua post xai, Eivat verbi optativus subintelligitur. Optativum autem sty
recte omitti posse contendimus tura, quum antecedit, ut hoc loco,
alius verbi optativus modus, ex quo ille facillime eruitur.
Explicatius igitur enarrata verba audinnt: pkxpt pev ovv 8r) Ssvpo tov
Xuyov xaXdtS dv %x ot C° iX eyov) xai eltj npoS ovxtvovv Xkyeiv
. itp&xov filv, olvoi avev x £ naid&v xai pexa
ital8a)V r/v «A tj $ r}$. Vetus proverbium : olvoS xai aXjfSeia, ad
quod hic respicit Alcibiades, Cfr. Athenæus II. 37. E, $i\6xopo$ 8k
tprjdLV, oxi ol niyovxeS ov pdvov havxovS kpipavlB,ov6tv ol xivkS eldiv,
aXXa xai xgjv dXXoav txadxov dvaxaXvitxovdi, na/ifiqdiav ayovxes. oSev
Oivof xai d\?}$eia Xkyexai . Idem II. 38. B. Anr tiphanis versus
laudat hos: Kpvtyai, $eidia, anavxa xaXXd xiS dvvatx* dv,
nX?}v Svoiv olvov xe nivoav eis ipoora t*
kpitEdQJV. 1 itaiSav jv dXy&js, imita &<pa V l<Sai
ZaxQutovs %ov vKQfoavov el s imuvov U&ovza &6ix6v fiot
tpalvezui. apcporspa fiTjvvEi ydp dito tc2v (3\EUpd.TGDV
7ca\ to5v A oyaov rav$\ g)$te tovs dpvovpivovS fia\l($TGL
roVTOVS XatCKpaVEiS avrovs iroieiv . Schoh præter notissimum oivo
S Tioci aXrjSsia, quod dici ait £n\ t<uy iv fteSj/ x t}v
ciXt/Seiav Acyovrcov, alterum proverbium laudat : ro £v ry xapSine rov
v?jq>ovroS ini ry yXd>66y rov pt&VOYTOS, Illud proverbium nostro loco
ita laudatur, ut verba addita sint dvtv re naldcov xal pexa
Ttotidooy, quod additamentum vera crux fuit interpretum omnium, Ficinus
habet: Vinum «t cum pueritia et sine pueritia est veridicum. In
conversione Schleiermacheri legitur : Bis hierher nnn kdnnte man die
Sacho noch unbedeiiklich iedermann ersahlen ; das folgeude aber
wiir— det ihr wohl nicht von mir Jioren, tvcnn nicht zuerst
nach dem Spriichwort der Wein mit o d e r ohoe Kinder die
Wahrheit redete. Prorsus eodem modo Schulthessius verba reddidit hoc
tantum a Schleiertnacheri discrepans conversione, quod naidoov nomen
Knaben convertit. Stallbauniius verborum sensura esse ait: vinum
efficit, ut verum dicatur, sive PUERI epuli s intersint, sive noa
intersint; h. e, virium non pueros tantum, sed alios omnes n d
verum proloquendum s uC1 tnt. Aliter nobis videtur de limus loci
explicatione statueudum'esse. Accurate tenendum quæ hio narret
Alcibiades, ea ita proferri f ut errores exponantur auditoribus, in quos
ille olim inciderit, et quibus præsenti tempore non amplius obnoxius sit;
Colligitur hoc cum ex «diis locis, tum e verbis p, 217. A.
yyovpevoS 8'e av rov £<jnov8axivai fnl ry £py d/pa Bppaiov
?}yrj6dp?/v elvat x. r. A. fieri autem solet haud raro, ut aliquis,
quem dirus error olim vexabat, ubi ab eo 'liberatum se sentit, ipse
in errorem illum quodammodo illudat. Neque pugnat hoc cum æstimatione ea,
quam, qui nunc vivant, significantius quam rectius, egoismum
vocant. Nam qui erravit, errorem autem agnovit atque correxit, is magna
cura hilaritate animi alium, atque fuerit antea, se nunc esse intelligit.
In errorem igitar illudens aliquis, cui olim obnoxius fuit, non tara in
se illudit, quippe ab errore liberato, quam alteri illi, qni errore
devinctus fuerit atque qaasi obcæcatus. Non mireris igitur, Alcibiadem
ipsum sibi illudentem induci verbis 217. A. Itppovoyv yap 8 rj ini ry copæ
5avpadtov u6ov y neque mirum, eundem etiam verbis olvoS av ev re 7t ai 8
cov x al pera itai 8 cjv tjv uXrjSpS gravius in se invehere. Respicit
enim ad errorem illum Alcibiades, quo existimabat, fore, ut servo
remisso, quem secum habere solebat, Socrates opportunitate loci
gavisus ad AMATORUM modum secum colloqueretur. A. ravra ovv
SiavojjSets, xpd rov ovx eIgjS&S avtv axoXox>$ov pavos pet
avrov yiyvEdSai, tore unant pnw %av dxoXovSov poht bl to rov
8q%&tvtog vito rov cos sea9og v&\£i t%u. (patii yaQ itov rcvcc
rovzo itu&ovza vix iftiktw voS Cweyiyv6f.n]v. tivveyiyvoprjv
yap, jiovoS juovWfXal difirpr avxlxa StaAl^euSai avxov ficn aizEp ctv
ipatinjt naidixoiS iv iprjpia diaXexSeirj, nat Hxaipov. Ad hanc
igitur rem respicieus, cumque errorem tatis lepide taugeus,
Nunquam, inquit, hoc ex mc audituri essetis (j&v vxovtiart)
si proverbio illo vinum, quod neque præsentiam neque
absentiam servorum curat, non esset veridicam. litEixa a<p av
l6ui epalv erat. Cum præcedat eI pi} Trpwzov pev r\v, scriptum
exspectaveris btElxa aStxov /tot
itpaivero. Cavendum est autem, ue quis loquentis scribentisvc uegligentiæ
imputet, quod augendi sententiæ yigoris caussa commissum est, ut
incepta verborum structura relinqueretur. IlpGJTov plv iVrczxcl hoc loco Lat.
vim habet: c u m tum potissimum, istud potissimum autem
mutatione structuræ efficitur. Ceterum dtpavidai verbum minus
«apte 8ch)eiermacheras reddidit: verbergen, neque rectius Scholthessius:
verhehlen. Aliud quid Alcibiades atpavidoti verbo expressurus erat.
Facinus illud nemini nisi Alcibiadi atque Socrati notum, neque verisimile
erat, Socratem quidem cuiqnnm eius narrationem facturum esse. Intolligit
igituf Alcibiades, rei memoriam prorsus perituram esse, nisi ipse
eam divulget. Iam dcpavtunn verbum quid significet, inteliiges. Est enim,
quod nos dicimus, etwas der Kenntniss der Welt giiuzlich s entziehen.
Ad V7CEprj(potvov Uuckcrtus ; vnepij<pctvov, inquit, voci h* 1.
grata quædam ambiguitas est ab eaque persona, quam hic Alcibiades agit,
minime aliena. Homo enim, qui sentiret quidem veritatis vim, quæ ad morum
honestatem spectat, at uon agnosceret, ne se cogeretur accusare, nonne
Socratis hoc facinus poterat pro superbissimo habere? immo debebat, qui
tantam suam pulcritadinem tam foede contemaisset. Ne multis hanc
sententiam perstringam, quæ meo quidem iadicio falsissima est, ct
qua prorsus pervertitur scriptoris consilium, verba laudare sufficit 217. A.
i<pp6vovy ydp tir) ini xjj &poL Savjiddwv odov.
iri 6'e r 6 rov drjxSirXoS x. x. A. Triplex caussa est, cur
Alcibiades cum convivis impertiendum censet, quibus modis Socrati sit
insidiatus. Vini hausti vim veridicam iu superioribus commemoratam habes
atque augendæ Socraticæ laudis studium. Tertio loco viperæ morsus
commemoratur, quo ct sd laborasse Alcibiades narrat. Nescimus quidem,
quid facere soleant atque loqui, quos Vipera momordit. Non dubium est
autem, quin Alcibiades eos iusuniu quadam corripi significet, qua
circumacti et agant et loquantur, quod sanis hominibus non possit
non mirum videri. Et qneniam ipsum se gravioris viperæ morsu 218
Uyuv olov r\v itXrjv roig SiSr^y^ivoig, wg f. tovois yvaOofitvo Jg ze xal
OvyyvatSoutvois, el itixv izoXfia &quv rs xul Xiyuv vito rijs odvvtje
• ly® ovv Stdtjyu,tvos ts vito ttXyuvoziqov xcii ro aXyuvozczzov wv av
ttg Sij%9sli] z rjv xaqdtav yug r; ipv^tjv tj o zt Sei avzo
vvouaOta xXtjyels zs xal S>ix&tls vad zmv Iv (fiXoColæsuro indicat,
vehementiore insania se circumactum describit, qua fecerit atque locutus
sit, quod paullo infra exposituro habes. Morbo igitur, cui obnoxius
fuerit, facta et dicta excusatum iri sperat convivis, quippe qui
eosdem illius morbi dolores perpessi sint. Qui si non perpessi essent,
nunquam se commissurum fuisse, ut ipsis illorum narrationem exponeret,
iyoS ovv SeSijy pivoS" x. r. X. Stallbaumium audi
egregie de horum verborum structura disserentem : Anacoluthia,
inquit, prorsus egregia et rei ipsi accommodato, quippe quæ
loquentia impetum animique commotionem, qua de illo dolore loquitur, plane
exprimat et veluti imagine aliqua repræsentet. vxo dXyetvor ipov
xal ro dXystror arov, Suspecta nobis est xai vocula, quæ quamquam
explicari potest, tamen, quod vehemeutissimæ orationis impetum paullo
impeditiorem reddit, huic loco minus convenire iudicamus. Amant autem
veteres commotius loquendi genus edituri copula addita nulla verba
iuxta ponere, qualia sunt vno aXyeivozepov ro dXyeivozazoY. Interposuit,
si quid video, >caL, qui desiderabat, quorsum præcedens re
referret. Dicturus autem Alcibiades erat: iya o&v 6e6rfy pevos re xal
nenXtiyplroS vno dXyeivozepov ro dXyeiYOtazov X. r. X.j sed mutata
inter loquendum voluntate xal nenXijypevoS vetba reticuit, atque iis
sequentibus exhibuit nXrjyeis re xal An fortasse rectio rem verborum
juncturam censes esse : iyco ovv bedrjypevoS re xal nXi/yeis re xal 8rjx$ets ? Non crfdo
equidem, ideoque, ut quid rectius esset, interpunctione rectiore
legeutium oculis indicatum sit, post ovopadai comma ponendum
curavimus, xi] y xapdiav y a p ovo patiat. Sensus est: Die Worte des
Socrates erregen einen unerklarbaren, heftigen Schmcrz : man weiss nicht,
ob mati korperlich oder geistig oder wie sonst leidet: gewiss ist
nur das Geftihl der Verletzung und der Zerrissenheit,
o*l ^ovrat x. r. X.*Exovrat verbum ne careret casu suo, Rostius V.
D. comma delendum censuit post dyptcozepov, idque post aqwovS
ponendum curavit. Quo facto vide, ne orav XdfiooYtat verba' admodum
frigeant. Neque necessarium esse contendimus, ut Ex £( 5$ at verbum,
ubi firmiter inhærere SIGNIFICAT, rem, cui inhærere aliquid
dicitur, semper adiunctam habeat. Græci eodem modo atque nos :
Welcheschreck(pia Uyav, o'l fyovm i%i8vt]s aygiditEgov, vlov Iwyjs (ii]
acpvov s oxav Adfiavtcu, xal itoioiiai i)gdv te xal Hyuv ortovv xal ogcSv av QcdSgovs, ’Jya9covas,
’EQv£iud%ovg, JlavGavlas, 'jQiazodrjuov? te xal ’Aqi- u crocpuvag' EaxQar
rj fil avrov r t SeI xal Xiyuv, xal oooi aAAoi ; xavces yag XEXOWavqxcnS
xrjg qwloOocpov lichcr ais Nattern haften, w e d n sie einmal orst
an einem iugendlichen Herz e n Anhalt gefunden habe n .
xaVApidxoqxxv aS. Vulgo 'ApidxotpdvEtS legitur. Illud cod.
Bodl. habet, idque cum Grammatici præcepto convenit in Bekheri Anecdot. III. 1131^1
81 xal xovxo yirudxEiy, Zti ol \ Axxixol iiti xd)V Eis 7/?, eis ovs
i*oVr cor x ?}v yEvixrjy, xal iic\ xqdv xcqjct x 6 E$oS 8ia x ov a
icoiovdi tfjr alxiaTixrjv xooy nXrj^vyxixcoy, olor 6 Ar\yLOd^brt\S, x ov
drjpod^ivovS, xovS drjpiodSiyaS, o ’Aptdxo<pdvrfS, xov *Apidxotpa
yot;?, xovS *Aptdxo<pdvaS .Nomina propria prorsus eodem modo plurali
numero poni censet Engelhardtus ad Piat. Menes', ed. 204., quo nostrates
haud raro de singulis viris loquentes plurali numero utantur.
Hoc recto quidem annotatum, sed inde nou iuteliigitur, qui factum
sit, ut et Græci et nostrates singulorum hominum nomina plurali numero
exhibeant. Neque tamen diu quærenda est huius dicendi usus caussa.
Brevitatis enim studio ut Græci, ita nos pro: indem ich Manuar
sehe, wie Agathon, Eryximachu» cet. dicimus omisso verbo, quod
plurali numero positum est, atque ipso illo uumero ad nomina propria
translato : indem Ich Agathone, cet., sehe, Scoxpdxrj 8%
avtovXiysiY. Ne mireris, cur Socratem hic commemoret Alcibiades, nbi non nisi
eorum mentio erat facienda, qui eodem modo atque Alcibiades
Socratici sermonis aculeis læsi sunt : Alcibiades hoc agit, ut ostendat,
se nou nisi cum iis mala, quæ perpessus sit, impertire, qui ipsi
iis obnoxii fuerint. Iam cum recenseret omnes, quos sibi socios putaret
morbi illius, Socratem forte conspiciens, quid istunc, inquit,
commemorem, morbi auctorem? Ceterum versus laudare iuvat petitos ex
epigrammate Meleagri, quibus Diopysii alicuius amator non nisi eos
alloquitur, qui ipsi amoris flammam senserint ; Meleagr. Epigr,
"WvXpOTtOtai 6vSEpCOXES, vdoi <p\oya x r/y
cpik6%ai8a of3are, xov mxpov yevda. flEVOl flijLlXOS, Ipvxpoy
vdcop yiipaif ifryxpoy, xaxoS t ctpxi xccxEidrjS lx zioroS xy ‘MV æpl
xpaSiy. Quibas auditis omnes, qui non auiant, hominis insaniam
ridebunt videlicet frigidam sibi circa præcordia circumfundi
iubentia. tijS <pi\o6oipov pavias XE xal ftaxxdaS. Hæc
verba fiavlag te mu (iety.ydag' Sio ftdvtES uxov6e<S9e.
avyyvioOEO&E yaQ Toig rs tote tcqc<x9eIoi xat roig vvv
Xeyo[tivoig. ot da olxircu, xcil il' r tg «AAos toti /ti-fiqP.og te ) icti
dyQoixog, avlag nuvv fisyteXag roig wtfiv
fatl&tif&t. 'EheiSi] yaQ ovv, io kvSqeq, o ts kvyv og C xei,
xal oi nalSsg a|(u rfiav, ?do|s' ftoi XQtjvai fit/div xomU.Eiv noog avzov,
akV tAao^aowg eixeiv d f wi præcedentibus explicantur.
A. nXrfyeis re xal fo/jfSeis' vito rav iv <pi\o6o(pioL
Xoycov, ol SI ohikx cli x. r. A. Cum in superioribos dixisset
Alcibiades. E, vinum veridicum esse sive servi narrationi intersint, sive
non intersint, nunc rursum servos iubet aures occludere, ut ne verbuqi
quidem audiant, Num forte sibi contradicere censes hominem ebrium ? Non
credo, # quamquam contradictionem verbis inesse non negamus. Notum euitn fuit
Alcibiadi quoque, quod Ovidius ait: Nitimur in vetitum semper cupimusque
negata, atque ut magis pateat, vinum etiam servis præsentibus
veridicum esse, servos, quos tibi finge arrectis auribus adstitisse
cupidissimos audiendi, ne audire velint iubendo, ad audiendnm alacriores reddit
atque paratiores. IIoc efficitur etiam eo, quod ad versum Orphicum
Alcibiades respexit : cpSeyZopai ols SifiiS fori • S vpotS S*
iitiSetiSt (tiftrjAoi, qua re animadversa quantam omvuiuin ctuses luis .e
exspectationem futuræ narrationis ? yijSlv TtOtxiXXElY itpoS
avtov. Vide annotat, tibi de icoixiXoS nominis significatu dictum est.
Possis itotxiXA elv li. 1, explicare : non obscure, quod Stallbaumio probator,
sed ambigue loqui, quaudoquidem varii coloris oratio ita comparata est,
ut quem colorem habeat, nescias, et quouiam huiusmodi oratio comploret
colores, qui cum significationibus comparantur, repræsentat, complures
significationes habere h. e. ambiguam esse recte dixeris. Facile autem
iotelligi potest, qui colorem cum Significatione orationis veteres
comparaverint. Ad consuetudinem enim respexerunt AMANTIUM, qui
floribus arte consertis sibique invicem missis exprimere solebant,' quod
claris verbis indicar metus prohibuit aut pudor. Non obscure anlem
floribus missis, sed ambigue, quid vellent, exprimebant, vel nihil
omnino, ut videtur, exprimebant, sed e modo atque ratione, qua, cui
miserunt, is flores exciperet, missos 'm idoxn. xal UTtcrv xivyGag
avzov. UtixQaz tg, xcc% tvdn$ ; Ov
drjza, ?; d’ osOlo&cc ovv a (101 6 tSoKica ; Ti (laluSza ; i'ipy. £v ijiol doxus, >}v
d’ iyto, ifiov igaOrris a^tog ytyovivai (lovog, . xal (ioi (palvu
oxvstv /avt;(>&t]vtu xqos fic. lyd> 81 ovxaoi i/to' mxvv
dvoryzov yyov(iai tlval 601 fiij ou xal zovzo XaglfcO&ai xal tl' xi
alio fj xtjg ovGiag xrjs tuijs dtoto y xav (pllav xav Ifiav. ifiol (ilv yccg
ovdtv lou, xge- D GjivxeQov xov a>s oxi fiilx usxov ifis yivLo&ai,
zovxov 8 ’ olfiul (io 1 OvllrjitzoQa 0 vSivu xvquozcqov ilvui Gov.
iya 8y xolqvuo avdgl itolv (idllov dv (iy %uql£6[ie qæ interpretaretur,
voluntatem eius explorare solebant» xal einov xivf/das avxov.
De xiveiv verbi sicnificata vide annotat, 29., ubi etiam hic locus
laudatus est. xi paXidx a ; Itpr/. Ma Xtdxa interrogationi additum
efficit, ut is, qui interroget, curiositatem prodat sciendi, quid sit id,
quod modo audiverit, aut quo sensu dicatur, cfr. riat, Menon. D. 2.
7tcf vovpyoS e 1, cS Mlvcjv t xal 6X iyov iZTjTtdxrjtiaS pe. M. xi
pdXidxa, c3 2ooxpaxt5 ; xai poi tpaivei oxvelv pvT/dSijv ai
icpds pe. cfr* Alcibiad. I. init. 2. nai KXei viovy olpaL <Se
SavpaZeiv, oxi 7rp(Zxo's ipadx?js dov yevope~ voG y xcjy aAAcov
nexccvplvcDVy povoS ovx ctnaXXdxxopai, xal oxi ol plv dXXot 8t
o^Aot» iyevovxo 6ot SiaXeyopevoi, iyaa xodovuov ixcov ov8l irpoZ~
einov. iy co 81 ovxcodl 7t:dvv avo?/ xov . Præclare
Stallbaumius ad h. I. : Quæ inserviunt, inquit, explicandis verbis ovxcodl
&X 60 j ea de more advvSixcoS adduntur. Quam loquendi rationem, quum
nou tenerent grammatici, pro scripserunt, quod in vett.
editt. migravit. 6v8iv Idxt xpedfl vxep ov . Mihi nihil
antiquius est, proprie : nihil, cui malim primi loci honorem concedere,
quam huic. Vide annotat, 128. xovxov 8’ olpal pot
dvXXi/itxopa x. x. X. Sensus est : neminem esse rcor, qui mihi
integræ huius reiadiutor te sit potior. In oinuibus fere codicibus
pov legitur pro poi, quod Stallbaumio unice probatur
propter structuram dvXXtxpfiavEiv verbi* Coniongitur enitn plerumque
cum genitivo rei atque cum dativo personæ. Hiickertus dativum
pronomidis cum elvai verbo cohærere censet. Dativus pronominis commodi potius,
quem vocant, dativas est, atque recte ad totum verborum complexum
refertur. Apposite Stallbaumius vog al6yvvotfirjv tovg (pgovipovg, rj
%agi^6pBvog tovg tb itoXXovg xal acpgovag. Kal ovtog axovdag pdXcc
tlgovtxmg xal Gcpodga lama slco&otag IXb^bv * f Sl {pile ’AXxifhadr]
9 xivdvvivug ta ovrt ov (pavXog dvai 9 E bixeq abj&ij tvy%avsc qvxcl
a A iysig xegi epov, xal t ig i(tv* iv ipol dvvaptg, <5V qg dv dv
ytvoio dfislvav, dfirjxccvov tb xaXXog ogarjg dv Iv Ipo i xal vijg
xaga dol BvpLOQ(plctg itapnoXv dcafpegov. il dfj xa&ogriiv avto
xoivaGadftai %b poi im%eigeig xal aXXd£aGftai xaXXog dvxl xiXXovg y ovx
oXiycp pov xXbovbxvbiv diavoeZ, iXX laadat Xenoph. Memor. II. 2.
12* ira ctyaSov doi yiyvrjxca dvAXt/nz&p* i
dprjxavov te xdWoC op gStjS a y . Locus admodum salebrosus, quem
sine novorum codicum accessione nunquam ita restitutum iri puto,
ut, quid Plato scripserit, legere tibi videare. Ia Bodleiano cod.
aliisque perpaucis pro re legitur roi, Aid. Bas. alii non pauci rl
exhibent, quod Bekkerus recepit colo post a/uivGov posito. Aliam rationem
Schleiermacherus iniit, qui dpijxavdv te cet. verba cum præcedentibus 8i’
rjS dv dv ykvoio ajxeivgdv connectenda censet hoc sensu: wenn das wahr ist, was da von mir sagst,
und es eine Eigenschaft in mir giebt, durch welche da besser werdea
konntest, und dann eine gar aonderbare Schonheit an mir erblicktest, die deine
Wohlgestalt um gar vieles ubertrifft. Stallbaumius veterem lectionem, h.
e. zl 9 retinendam ceoset eamque distinctionem singularum orationis
partium edidit, ut verba dpTjxavov te cet. e prægresso ehtep aptentur.
Sententiam verborum hanc esse ait: videris profecto non contemnendas
esse, si quidem vera sunt, quæ dicis de me, hoc est, si in me
vis quædam inest, quæ te reddat meliorem atque cernere in me potes
et conspicere immensam p ul cr i C ud i ne m tuaque formositate multo præstantiorem.
Recta Stalibauraium via incedere mihi quidem persuasissimum est, sed est
tamen, quod me male habeat; av particula cum ei potest quidem coniungi,
uti docueruut, quos /itallbaumius laudat, Schæferus Melett. Critt.,
Apparat. ad Demosth., Schneiderus in Addoud. ad Xenoph. Politic. 472.,
Heindorfius ad Protag. 535., Hermannus ad Vig. 830., sed admodum dubitari
potest, num ea hoc loco Plato usus sit, ubi verba præcedunt 6i' tfS
dv dv yivoio apeivov. Quis enim non videt, av particulam, quæ in
his verbis comparet, facillime ad nostra verba transferri potuisse
? avtl 6 6 $tjS aXr}$ eiav HtzXcovh. e., Stallbaumius inavr\
tioJ-rjg aAqfteiccv xuAcov xx aoftai iiti%siQBig, xal 210 tg) ovrt %qv
6sa xaAxetav dia{ts[ps6ftca voslg. &AA’, cS fiaXCiQLE,
ttflBLVOV tiXOTCEL, (ITJ 6 £ AavftaVG) Ov 6 iv G)V. ij rot rrjg
diavoiag oipig aq%ttai o£i fiAixsiv, oxav tj tixiv dppaziQV tijg dx^iijg
Aqyuv liuxsLQy* <5v di xovrav Hxi Jto$QCO. Kayco axo v<Sag> Tct fiiv
tcccq* Ipov, i(prjv, tttvz 9 Itixlv, ©i; ot5(5«> aAAag Bifnjxai tj cog
diavoovfuxi ' 6v di avxog ovxgj (IovÆvov, o n OoL xs &qi(5xov xal
ifiol rjyBt. *Ak A f y £cprj y xovxo ys sv AiyEig. Iv yCCQ TG)
IsUOVU ZQOVCp POVÆVOIIEVOL TCQa^OyLBV o Sv qnit, arx\ xaAdav, a
8oxd xa * A a elvai, xxadSai imxeipels xa A*r, a l6xiv aJs aArfScoS.
In proximis alludit ad Ilom. II, «?. t. . m Ev$r* avte
FXavxcj KpoviSjjS (ppira* i&iÆxo ZevS ds npoS Tvdeidtfv 4i
o/u/Sea xevx** upsifie Xpvdea x a Axei&v 9
hxaxopfiot ivveapoicov. r\xot x ijs dtavoiaS oif>iS
X» X. A. Errant interpretes, qni potant, verbum reperiri vernaculum, quod
xoi vocabulo respondeat. Neque probem, quæ Stailbanmii sententia est,
ailirmandi vim et significationem habere xoi vocabulum in sententiis
communibus. Significat potius, sententiam, cni additum sit, communem
esse, eamque ideo et alias et nunc valere. Rectissime Schleiermacherus
spretis vocabulis, quæ xoi particulæ respondere arbitrati sunt
interpretes, j a, j a doch, aliis, verba reddidit: Das Auge des
Geistes f ii n g t erst an scharf zu sehen, wenn das leibliche
von seiner Schiirfe schon v e rlieren willj minus apte, quæ sequuntur,
hoc modo annectit: und davon tiist du noch welt entfernt. Fines enim
sententiæ communis hoc additamento sublatos habes atqne omnem seutentiam
cum reliqua oratione male commixtam. Recte in contexte oratione
colo præmisso scribitur 6v 81 xovxaov hi xoffyao. Restat, ut verbo
commemorem Rtikkerti opinionem censentis, xoi h. 1, argumentationi
inservire, cuius loco etiam ydp particulam poni licuerit. Qua
ratione Rtikjcertns vehementer errat, si Promethei verba in Æsch. Prom*
Vinct. r. 700. explicanda censet, A iy\ ixdidadxs' xois vodovdl xoi
yAvxv ( ro' Aotuov akyoS npovZeni(SradSat xopcoS. cZ>v
ovdlv a AA«? efpqxa ix. X . A. C. :UdoiU yoi xpijvat itoi xiAÆir xpos
avxov, aAA' iÆvSipcoS eindv a poi idonei. Sensus est: Dixi, quæ dixi,
neque quicquam eorum aliter, atque sentio, edictum est.
6v 8 i avxoS ovtoo ftov Ævov. Verba convertit Fici-* B tpalvrjxai
vav xcsqL ts xovtcov xal xeqi xdv aU.uv uqlGzov. ’Eya (ilv 8t] xavtcc
axovOas re x«l tlmav, y.al dtpilg Sgnsg ficXt] xizgaG&at avxov
Ojirjv. xal dvciGxdg ye, ovdh Ixizgtipas rovtio tintiv ovdtv Ixi,
K[icpd<Sas xo iy.dxLOV xo ipavxov xovxo
xal yug ijv nus : tu autem ita dei i b era, ut et tibi et
mihi m elius fore censes. AvxoS vocabulum reddere omisit, iu qua
positus est acceutns orationis. Alcibiades enim cum dixisset, quid
sibi videretur, ne ulterius progrederetur atque nimiæ audaciæ crimeu
fugiens : tu autem, inquit, quasi meam sententiam non aperuissem,
ad meam voluntatem prorsus non respiciens, ipse te cum
delibera. axov6aS re xal e Iit id v. Exspectaveris fortasse
inversum ordinem participiorum, quem revera in conversione exhibuit
Schleiermacherus ; Nach dieser E ede und Antwort. Felicius rem
expediit Schulthessius; Das war die Antwort auf meiue Ucde.
xal atpels &S7tep fiiXy, ' Inteilige x ovS Xoyovf.
Solent enim ^ verba Stallbaumii sunt, quæ vel acute vel acerbe in
aliquem dicuntur, cum telis comparari. Similiter Latini dicunt verba
iacnlari, vibrare, torquere. cfr.
Piat. Protag. 34-2. E. ei ydp iScXei xiS Aaxedaipovi&v tc.l
cpavXorccTcp tivyyevEtiSai, x d y\v no\Arr iv xols XoyoiS evprjdEi avrov
(paivvptvov, terra:, oitov av rvxv tdSr A eyojiircoV, kvkfiaXe pijfia
dt,iov Xoyov fipaxu xal dvvedxpappkvo v ooSizep 8eivoS axortusi/js ;
Similis Græcorum LATINORVMque dicendi usui formula est, qua nostrates
ntnntur de bullis paparum: deuBannstrahl schleudern. Ceterum pauciorum codicum
lectio est pkXij, vulgo fitXet legitur, quod emendandum esse Abreschius
Lect. Aristæn. 207. primus vidit. d p <pti 6 aS rd
Ipdxiov xo i p avxov xovxo. Librorum plurimorum lectio est X ovxov j
vulgo xovxo, quod et Ficiuus habet iu conversione: surgensque ue verbum quidetn
ulterius loqui permisi: et hunc amictum, quem videtis, circumdans
(erat enim liiems ) snb strato huius pallio veteri recubui. Vulgatam
lectiouem reieccrunt editores, quod non verisimile esset, Alcibiadem
eodem pallio usum esse, quod aliquot annis ante gestasset. Sed
vide, ue præpostera hæc sit xovxo vocabuli interpretatio. De eodem
quidem pallio verba accipienda sunt Piat. Protag. 335. D. xal Itpa xavxa
elncov avi6xdpt)v cd? dniGQY. xal poo dvioxapivov iTuXapfitxvixai 6
KaXXiaS xi}S x&ipoS xy 6et,nx t xy 6’ dpidztpa dvzeXd/jtzo zuv
zplficovoS zovzovl, xal thcev w verba nostri loci non item. Tovio
enim nihil aliud significare videtur, qunm Alcibiadem tum trnipoiris simili
pallio indutum luisse, atque quo nunc utatur. Quiil igitur proh.bet,
quominus yU/lUV VICO TOV TQtfiaVK XOUCjtklViig TOV TOVTOvt,
TCiQijicdiov rta %£iQ£ tovup tu dcafiovico wg txb/9ag xai
&av(ia<STtp, xartxdfuiv tijv vv/.vce okt/v. sml ov&s C ravta w
Zoixgareg, Igdg ori lpivSofiai. 7 iou)okvrog de brj Tuvtce i/iov ovrog toGovtov
TCtgityLvtTo^ censeamus, pallio suo, quali hibertio tempore
uti consuesceret, iudutum Alcibiadem Socraticum tegumentum subiisse? Tovtov
autem lectionem ideo improbamus, quod dubitari nequit, quin alius verbi
participio usurus fuisset Alcibiades, si exprimere voluisset, se Socrati
in lectulo iacenti pallium superimposuisse, Sin forte statuas, Alcibiadem
eodem pallio, quo ipse esset indutus, etiam Socratem involvisse,
repugnantem ordinem verborum habebis, quatenus quidem scriptum esse
deberet: vito tov Tpiftoova xaraxXivels tov rovrovt, a/uputia? r o
ipatiov ro ipavzov tovzov x. r. A. vito tov Tpifiaova.
Schol. ad h. 1. Tplficjv, inquit, idrl (StoXij TiS foveto Grpitla
cj$ ypajiijiuzior Tpificovtov 81 l/tdtiov itaXatov xai
zezpip/iivov. Hoc scholion iam Fischerus impugnavit annotat, ad h. 1.
rectissime, Non est autem dubium, quin recta sit Stallbaumiana rpifSoov
vocabuli interpretatio: pallium longo usu detritum, quale solebant
gestare philosophi. Hinc iocum expeudus Aristophanicum in Nubb. v.
175. ed. Reisig. atque risum auditorum, qui cum audissent, Socratem
nocturno tempore lunæ vias atque cursum ore hiante spectantem a stellione
maculatum esse, iiuuc etiytra pallio illo detrito privatum
docerentur, quod ille inter docendam deposuerat. Versus Aristopliauici adhuc
non satis emendati, ut videtur, ab interpretibus hoc modo scribendi snnt
: M. ix$eS 6£ y* tjph> 8a7itvov ovx tjv hCntpaZ .
2. elev • zl qvv npos xa\<piz inaXapydaTO ; M.
xaxd xijs rpait&tyS xaranadaS Xenxijv t ecppctv xdutftaS ofteXidxov,
eira diafitfirjv XafSoovZx tiS itaXaidrpas Solpatiov
vipdXezo. Quoniam autem sentit Strepsiades, a discipulo aliquo
pallium ablatum esse, pa^TjTUVy inquit, h. e. discipulus esse cupio
Socraticus, ut eodem modo aliquid furari discam, xa\ o v 8 £
T a.v x a, do 2 coxpctx£& Bekkerus post zavza posuit au, quam voculam
vulgo edi solitam Stallbaumius ex plurimorum codicum ' auctoritate tacite
expunxit. Eam reposuit in texta Ruckertus. Iuiuria. Nam si scriptum
exstaret : xai ovx ipels av, gJ 2boxpaxa $, ozi zavza ifievSopat,
illa particula vix csrcre possemus. Oude zavza autem cum legatur,
ov6i vocabulum illam particulam in vicinia poni nullo modo patitur. todovtov
itepieyiv et o. Ia his rodoviov dictum est 8aixzixuS et per quandam
exclama- ts xa\ xaTS<pQ 0 VT]as xid xaxtyikaæ xijg l(t!jg agas
xu\ vfigioe' xaljteg ixsivo ye $(ir]v xi elvat, a SvSqis Sr/MOtai'
dixocaxal yag laxe xrjg Eaxgaxovg vxsgr t tpavictg. tv yag Xaxe, (id 9eovg, fid
&eag, ovSlv £ xtgixxoxegov ‘ xaradedagdxjxdg uvtaxqv fiexd Eaxgaxovg
ij tl (iexcc nsngbg xa&?jvdov ij &8ek<pov xgecsflvregov. tionem,
ut sigpificet: mirum quantum me vicit. S t a 1 1 b. Dubito, nura
huias structuræ exempla reperiantur apud scriptores. Ut nobis videtur,
aliam verborum structuram camque legitimam quidem Alcibiades in
mente habuit, qua altera quædam enuntiati pars per «oSfce particulam præcedentibus
annexa effectam tov iCeptysvid^at describeret. Fortasse ita dicturas erat
: noiydavxoS 8 'k x avtct ipot 1 ovxoS rodovrov leepieylvexo, <3
sxe xal xaxatppovydai xal xaxaytXdoai xrjS if.njs &paS xal %
'fipidai. AMAT autem interdum oratio concitatior legitimæ orationis
vincula spernere, atque prout in buccam venerint, verba verbis
adiungere, id quod nostro loco factum est. xalitep ixeivo <ppyv
n ttvai. cfr. 217. A. ig>pdvovv yap 8rj ixl xy upa $avpaOtov odor,
quibus verbis optime expositam babes, quid sit, quod nostro loco
adhibitum est rl slvai . Discas autem ex huius loci sententia
repetita, quanti olim Alcibiades formositatem suam uestimaverit, CeteTum
ne mireris, Ixetvo vocis neutrum genus positum esse, non femininum
: exeivyr nihil aliud denotaret, quam xyv cjpav> ixeivo coptra paullo
latioris SIGNIFICATAS est atque cum emphasi ad verba refertur : # ipy
wpat. f)v8lr itepixt ot£pov, Colon ponendum curavimus
post itepixxdxepov, quo vigorem oratiouis incredibiliter augeri senties,
atque quoniam fortiora sunt, quæ sunt breviora, sententiæ vim maguo
opere corroborari. Scitote etiim, Alcibiades inquit, nihil præterea. Quæ
sequuntur verba, præcedentibus verbis explicationis caussa addita, de
more adwdtXGjS annectuntur. y el pexa icatpoS. Nepos ad hunc locum
respiciens, Vit. Alcibiad. c. 2, In e ante, iuquit, adolescentia AMATVS
AMANTE AMATO est a multis more Græcorum, in eis a Socrate, de quo
mentionem facit Flato in Symposio. Nsmque eum induxit commemorantem, se
pernoctasse cum Socrate, neque aliter ab eo sarrexisse, ac filicfs
a parente debuerit. y aSeXipov it ped fivripov. Ne mireris, hoc loco
iratrem natu maiorem commemorari, cum possit sola fratris notio ad rem
sufficiens videri : npedftvxipov non ideo additum est, ut
significetur, quod de fra- . To St] (lixa rovr o riva o&is&e
fie Siavoiav £%uv, ^yovfuvov fiiv otjrifuxo&ai dyct/ievov de xi)v
rovrov tptioiv re xai eocpQoOwijV xai avdQilav, lvrtxv%riitbzct
dv&Qejncf) roLOVtu, oZ » eyw ovx av afirjv note Ivrv%elv tlg <pqom]0lv
xai elg xaQrtQMV ; wg re ovff’ oza>g tre natu maiore valeat, id
non item de fratre natu minore valere, sed ad Socratis ætatem
Alcibiades respiciens, cum cum patre atque fatre natu maiore
comparat. riva ofedS- £ jie 6ia voiav De
interroga tionibus mediæ orationi interpositis sæpius iara diximus.
Vide annotat, 60. Paullo supra eodem modo 216. D. legitur SvSoSev
8k aroLxStkk TCoOrjS ote6$e ykfiEi f a avtfJES Ovpnotat, 6<*)<ppo6vv?]S ;
Efficitur autem his dicendi formulis, ut attentiores ad rem auditores
reddantur, aut, quod in nostrum locum cadit, ut rei narratæ vis
amplificetur. xrjv xovtov (pvdiv. Verba convertit
Schleiermaclierus : und doch aucb an des Manues Natur mich
erfreute. Dubito, num vernaculum nomen Græco nomini satis respondeat.
Solent Græci commemorato nomine aliquo, quod totam aliquam rem in se
contineret, per xi Ticd nat eas eius partes annectere, quæ
inprimis extollendæ sint atque urgendæ. Igitur verba convertenda censuerim: da
icb mich verachtet glaubte, und doch des JY1 annes ganzem Wesen
besonders seiuer besouuenheit und Charakterfestigkeit mit aller Liebe
zugethan bin. olo) i yco ovh av gj p r) v nox\ iv xvxeiy.
Proprie verba hoc ordine proferenda erant: olco iyco cjprjv ovh av nox
E ivxvXElV, quod moneo, ut facilius iutclligas, quorsum av particula
referenda sit. AMANT autem Græci verbum dinitum, o quo alia quædam verba
apta sunt, mediis illis verbis interponere haud raro, quo ordine
verborum vis enuntiati magnopere augetur. Ceterum ut eximiam laudem
Socratis, ita non parvam æqualium vituperationem his verbis contineri
senties. on&S ovv 6 pyiZoiprjv. Prorsus eodem modo ovv IN
SVSPENSA ORATIONE reperitur in PJat, Protag. 322. G. ipeara ovv
*EpyfjS Aia, xlva ovv xponov doitf SbtTfv nal aioc 5 av$pco~ 7l0iS.
Noli, Stallbaumius inquit annotat, ad b. 1., Ovv sollicitare, quod
Stephanus vacare iudicabat. Indicat enim ratiocinationem loquentis, qui
quasi secum consilia pectore agitans inducitur. Quippe ea est virtus
linguæ græcæ, ut multa, quæ alii populi nonnisi oratione recta
possunt enuntiare, ea etiam oratione obliqua exprimere valeat. Quod
quid sibi velit, hoc uno exem- * m ouv vQyt£ol(i>jV
Ei%ov xai uaoan(jTjd'th]V Ttjg tovrov <Swov6tug, ov$’ o Tty
trQogttyayolftr/V avrov tvxvgow. E tv yt':Q ySij, ori XQt//icc6i re
Tto/.ii (tullov rcrparog i]v Mivtuxij rj CidijQCJ 6 Aiug, «a te difiijv
avrov fluvio ixAcotiEO&cu, SiankpEvyi fit. tjnoQovv &>],
xaraSiSov^a(dvos ts vito tov dv^gunov us ovSels vn' ovdsvog p!o
satia patet. Recta enim oratione dici aic debebat ; irroS ovv opylgGjjjai
nat ctnuOzrpTj^co rijS rovrav dvvovtiaS ; quomodo igitur ei irascar
ei usque consuetudine mc abstineam? Quæ convertens Alcibiades in
suspensam orationem eleganter retinet voculam igitur, quæ animi consilia
agitantis gravius indicium facit, ov6’ ony itpoSayctyolfl 7J V ac V
TOV Evito p ovv . TlpoSctyeiv riva sensim sensimqne aliquem sibi
assuefacere, lente aliquem sibi conciliare prætentis quibnsdam
illecebris significat. Hinc iudicabis de <x7C0(Srepri^Eii]v
verbi significatu, quod illi oppositum est» Ceterum opyiZoifiTjv verbum
primo obtutu habet, quo ollendaris, quandoquidem haud verisimile
est, Alcibiadem ob repulsam a Socrate acceptam eidem non iratum
fuisse. Fortas sq o pyrgo iprjv xa\ dno6rep7f$eirjv positum
accipere possis pro dpyiZoptvos anodzepijSelrjv y nt sensus sit totius
loci : »o dass ich weder weiss, wie ich mich in hochster Aufwallung
seiuer ganz erledigen, noch wie ich mich seiner allgemach bemaclitigen
soli. His adde, quæ supra leguntnr 216. B. ^paicEttvco ovv avrov
xal <psvyco et quæ sequuntur. ev ydp ori xpy)padi re. Vulgo ye
legitur pro re, quod e septem codicum auctoritate, quorum in numero
Bodleianus est, Bekkerns, Stallbauxnius, alii iu ordinem vetborum
receperunt. Riickertus ye vulgatum reposuit annotans : Non hæc est
sententia: Et pecunia eum capi non posse mlellige banij et quo solo cet.,
iramo potius hæc: quomodo eum mihi conciliarem, non videbam, Probe
enim sciebam, pecunia quidem eum nullo jpodo capi posse ; quoque solo eum
captum iri putaveram, id ejju gerat . Vereor equidem, ut præcedente
Xpr/padi ye non w re o opyv ponendum fuerit, sed qj di, cuius scripturæ
nullum iu codicibus vestigium comparet. arpGoroS rjv
navraxy 7f dldlfpa) 6 AlaS . Aiacern Telamonis lilium
invulnerabilem fuisse, compluribus locis narratur. Vide Nitsch. mythol.
YVorterb. Ortam puto inde fabulam, quod in Iliade Aiux non vulneratur;
pugu&Ds licet fortissime cum fortiss.inis. Riickert. Ad rectiorem
verborum interpretationem navraxy verbum spoute ducere videtur, quo) verbo de
scuto immenso monemur, quod gerens Aiax ab omni telo tutus
erat, 8 tau i<p evy i //£. Hæc paucorum librorum lectio
est, i r iun 0110 a t . 373 rj.kov iteouja. 1 rartd rt ydg /toi
ctncivta Ttgovytyovu, xnl f utcI T.rtvTu (Irganiu tj/iiv dg JlotiSaiav
lyivvto Xvivrj } cal (JvvtffiTovfisv txd. Ugcoxov /ih' ouv
xou; itovoig ov fiorov fuoiT ittQtijv, tlkf.d stal tav iiXkav ujidvtav.
ojcote yovv avayxccO&dqftev axokeup&tvtes stov, ola 8tj dtQaxBtctg,
2Jo '« quam editores immerito reiecisse videntur. Plurimi
8iene<pevyei pe exhibent, quod Stallbaumius, unus Siatetpevyei
pe, quod Bekkerua iu textam recepit. Nolo, quod dedi, tanqaam
certum atque extra omnem dubitationem positum lectoribus commendare, dedi
tamen, quod Alcibiadis animo apprime convenire videbatur. Ille enim rem
actam neque quicquam spei sibi relictum esse docens hæc ait:
Experientia do ctas sum, eam pecunia inalto minas commoveri
posse, quum Aiacem, scuto immenso tectam i‘erro vulnerari, et qua re
sola eum capi putabam, eam eludeus elapsus est, tavtd te ydp
poi. Nemo interpretum de ydp particula quicquam annotavit, quæ
quo iure h. I, posita sit, non statim intclligitur.
Schleiermacliems in conversione eam prorsus non reddidit: Dies nun
war alles friilicr gesebehen cet. Dubitari autem nequit, qnin verbis, ad quæ
relationem habet, præmissa sit, de quo usu loquendi vide Indices s. v.
ydp. Consuetior ver-*horum ordo foret, opinor: Jial pera tavta tavtd te
ydp poi uTtavta npovyeyovai <5tpateia ijfiiv eis Tloridaiav iyiveto n.
r, A. Potidæam urbem quod attinet fttqno bellum, quem contra
incolas eius gesserunt Atheniensis, andi Riickertum annotantem ad hunc
locum: Potidæa Corinthiorum colonia in Pallene pæninsula ad sinum Thermæum
postquam Atheuiensiuin dominationem pertulit cum ceteris illius oræ
civitatibus aliquamdiu, defecit 01. 86. 2. a* Chr, 435. belloque pressa
per quiuqueiHiiuni iterum in ditionem venit 01. . 3- a Clir. In horum
igitur aliquem amiuin incidunt, quæ hic ab Alcibiade
narrantur. o jr <5 r e yovv ar ay xct • 6 3 e i?j per. Rursum
locum habes, in quo edendo novorum codicum auxilium maxime desideratur. Quam
edidi, Stallbaumianæ editionis lectio est, quæ meliorum codicum auctoritate
nititur. Sed cum vulgo legatur ondtav yovv avayxatiSefo/pev, quis
audeat, præsertim cum exempla reperiantur apud bouos scriptores onotav
cum optativo coniuncti, vide Mattii. Giamm. ampl, $. 521. Aun. I. 1007.,
quis aipl eat, inquam, utra lectio verior sit, cum aliqua certe veritatis
specie dijudicare ? Tovv in codicibus melioribus, quorum auctoritate
nititur 6 itote lectio, omittitur. Quod, quoniam vix abesse potest,
si receperis, co ipso oitote lectionis auctoritatem infringes.
Optime autem yovv ciSiTBiv, ovdtv ijeav o£ (ikkoL n gdg tu xagregeiv. tv
r av r uls tvcoyfaig (i6vog dnokaveiv ottig r’ rjv, td % akl.a, xcd
nlvtiv ovx t&tkav, unor’ avuyxuGfrtlti, n dvrag IxQ&t ei, xal i 6’
ndvtav dav/xatirutarov, 2kaxgart] (itfrvovra ovSslg noinot’ icogaxtv
civftQoiJtav. rovrov fitv ovv it oi doxei xcu avrlxa 6 %ksy%og
i'<fe<S&ai. ngog 6 i av rdg rov %iL(iuvog xagregijGsig 0uvol
ydg av- Stallbnmnius explicat: Confir mat yovv, inquit, ut
Latinorum i certe quideui, antecedentia cum aliqua restrictione,
hoc est ita, ut indicet, hoc certe, quod nunc commemoretur,
veritatem s eorum, quæ antea dicta sint, satis testari ; sed nlia etiam
posse afferri^ quæ tamen nunc reticenda esse videantur. dn o\
e i cp % k v x sS 7tOV, Astius drtoArfipSiifxeS scribendum
coniecit, quod hodie ab editoribus omnibus ia ordinem verborum receptum est.
Sed codices miro consensu ditoÆi<p$ivxE$ exhibent, quod, quoniam
explicari posse arbitramur, in textu retinuimus. Rectum quid esset,
Heusdius vidit, qui scribendum coniecit dnoAsup^ivxES Cixov ; sed
mutatione nulla opus estj e sequente enim afStxetv infinitivo 6ltov
genitivus facillime ad ditoAtupSiv T£$ suppletur, FICINO habet ; et si
quo in loco, ut accideresolet i u bello, ccfro meatus
deficeret* iv r* av tais ev G>xiaiS. Ad hæc quoque verba
recte referuntur, quæ præcedunt; ola 6q ini dxpaxeiats, h. e. pro varia
fortuna belli. Militum enim ea fortuna, ut nunc omnium rerum
felicissima copia abundent, nunc no habeant quidem, quæ ad
sustentandam vitam necessaria suat. Huiu? rei fortunam nemo Socrate
melius perferre potuit. navxaS in patet. Rarior
structora est npatEiv verbi cum quarto casu ea de caussa, quod Græci
hoc verbum sæpius prægnanti, quem vocant, quam proprio significatu adhibere
solebant, Kpaxelv ttvoS enim idem fere est atque npaxovvxa elvai
XtvoS, victorem esse alicuius, de quo SIGNIFICATA vide annotat, 87.
KpcciEiv xivd contra proprio significatu adhibitum prorsus dicitur ut LATINORVM
vincere ali que ni. ov 8 eIs nd nox e hd pane v. Codicum
auctoritate motus, in quorum numero Bodleiauus est, Bekkerus kapdxei in
textum recepit, quæ lectio item Riickerto probatur. Non placet. Non
enim hæc est mens Alcibiadis, Socratem tum temporis a nemine 'visum esse
vino gravatum, sed nunquam gravari vino dicitur in universum, eiusque rei
luculentissimum indicium mox convivas habituros esse Alcibiades
promittit, Seivot yap avxoSi x ei ~ p dives. XEipwveS
articulo suo privatum latiore significatu accipiendum est, ut verba,
couver <S zo&> yup&veg ftav padia elgydteto xtx
te $ AAa, xai fs itote ovtog Tiayov oTov Suvmutov, xal xavtav y ovx
1'iiivtov EvSo&ev, >], d tis ittoi, i)p<piEOpivav xe
&av(icc6xa Sij ooct xal vxoSsSepivGni xai IvEikiypEvcov xovg xoSag
Eig xikovg xal uQvaxlSag, ovtog 6 Iv xovtoig 11] jei lyav [pclt iov ptv
totovrov, olov xeq xal XQortQOV eIoj&ei <poQUv, awnoSrycog Se Sia
tov xqvtcnda sint : denn W i n t e r in dortigcr Gegeud sind
fiirchterlich. ra te aXXa, xai itote. Hæc dicendi brevitas
etiam paullo supra in verbis conspicitur tu re dXX a, xal itlveiv
ovx Xgov, quæ explicatius audire Stallbaumius docet annotat.
ad lu 1. t a re aXXa, xal 8t} xab rovto, ori nireir itavta S
ixpdtei. Alias breviloquentiæ exemplum in sequentibus verbis
continetur xai itote ovtoS nayov olov 8 eiv ot dt ov, ubi. explicatius
verba enarrata sonant: xai note ortos itayov toiovroUy oluS biti 8eivbtatoS,
de quo loquendi genere vide Mattii. •Oranira. ampl. §. 473- Ann.
2. 885. Ceterum vulgo legitur ortoS tov nayov. Bodlciani cod,
aliorumque paucorum auctoritatem secuti Bckkerus, Stallbauinius alii articulum
e textu reiecerunt. Utramque lectionem commode explicari posse,
nemo dubitabit, atque sententiam si spectas, perinde tere esse
censemus, utrum addatur an omittatur articulus. In huiusmodi locis codicum auctoritas
cum maxime valere debet. Igitur et nos articulum omisimus, quem
Riickertus in textu reposuerat. t) ovx l Bti 6 v to)v £ v 6 o -$ev
«c. e tabernaculis, quorum notio facillimo mento suppletur. "Ev8oSev
Scliieicrmacherus convertit hinaus. Recte quidem e nostra loquendi
consuetudine; aliam Græcorum fuisse, H.v8o$ev vocabuli notio docet, Etenim Græci
quicquid scripserunt dixeruntve, eius quasi imagiæm quandam ante
oculos habuerunt prius, quam scriberent loquerenturve. Dicturus igitur
Alcibiades : neminem militum e tabernaculis exiisse, rdm ita
proponit, ut imaginem ante oculos habuisse coniicias militum o
tabernaculis exeuntium. Hinc HvSoSev vocabulum Explicabis, Convenit
cum nostro loquendi usu, quod legitur. E. ol y\v ydp evSvS n<n8d
uva IV8o$ev dnavti\6avta dytiv x. r. X. Innumerabiles autem loci
opud scriptores Græcos reperiuntur, quibus illa ingenii indoles probatur. Cfr.
præterea an ->notat, ad verba TLxpr\ ydp ofc ScoxpatTf . 16., eis
niXovS xal apruni 8 a S. Schol. ad h. 1. nlXoS Ipdtior IB» ipiov
ntXrjdecoS yivoperoVy eis vetav xal *«/*<»“ VGor afxwav . dpvccxideS
8e apvGov HotSia. Suidas, apvaxlS t inquit, ro' tov apvoS xqd8tov, to
pefd xvv ipicov 8eppa r. dra/.AOv quov Ijcoqbvsxo tj ol akkoi
vitoSstisfiivoL oi dl tiTQCCTUJTCCl VTttfikeitOV CCVtOV UQ
XCCZCC(pQaVOVVTCC c (Stpiuv. xai ravta plv drj tccvzcc.
Cap. XXXVI. Olov A’ av tu 8 ’ ipeUs xal ixX r/ xapTEpoS
avi/p Nostrum locum frustra, ut videtur, Valckenarius ad Herod.
III» 199. 95. Musonium imitatum esse censuit apud Stob. I. 17.
51., cuius verba laudare invat tamen : ov8a/icuS xaXov ovte
iuS/fusdi noAXai? xaTadxinEiv TO dGOpa ovts TOLlviaiS XOCXElXeiv ovre x f
tpttS te xal no8aZ nepiSidEt niXoov rj v<padpaTGyv tivgjv
paXaxvvsiv. Quod sequitur, ovtos 8* LATINORVM respondet: hic, inquam, quo
verbo pronomini addito, ut 8i particula, vis augetur pronominis et
filum orationis verbis interpositis compluribus dissectum
rediutegratur. V7Z £ fi\E7t OV CtVTOV (Di xotr atp pov
ovyt a d<pav . Limis oculis eum intuebafitur, quum eos suæ
ipsorum mollitiei puderet, odeo que Socratis p atieutiam et fortitudinem
moleste ferrent, quippe quem ipsos despicere opinarentur. Ceterum
Socratem algoris ct caloris fuisse patientissimum testatur etiam Xenophon
Memorab. ct I. 6. 2. al. Stallb* Conferri Riickertus iubet annotatione ad
h. 1» Piat. Criton. 53< B. xal odoi 7CEp XljdoVTOLl TtoV aVTGDV
TCUXeoov f vuopkbfrovTai Ce 8 ia~ tpSopta yyov/uvoi r uv vegov,
olov 8* a v l’ p £ £ e
X. t. A. Versus Homericus est, culus initium Alcibiades immutavit,
ut versus cum cetera oratione melius consociaretur. Legitur autem in Odyss, IV.
v. 245. dk A* olov to 8 * lpz£,E xal irXrf xapTEpoS
dvrjp SrjftGj ivi TpoSaov, uBi nu&X € T£ nt/par ’ Axaioi
. ixei ini drpar e laS, Solent Græci, quando cum gravitate
aliquam actionem descripturi sunt, huic præmittere vocabulum, quod actionis
rationem in universam indicaret, post actionem ipsam accuratius
definitam exhibere. Sic legitur p» 177. E. ndyrcfS /tt/ 8id piSr/S
nou/dad^ai Ti/v iv tgj napdvn dvvovdlav . dXX ovra>, nivovtaS TtpoS
?}6ov)jv, ad quæ verba vide annotat, 43. Idem valet de locis, quorum
mentionem graviorem ita faciunt scriptores, ut præmisso verbo, quod iu
universum locum aliquem significat, accuratiorem loci descriptionem exhibeant.
Sic igitnr hoc loco ixsl ini
drpaTtiaS legitur, quo docearis, ad Potidneam gestum esse, quod
nuuc Alcibiades narraturus sit. £vvv 07 } d ctS e\6t )/
xci 2,7/TCk jv, Socrates aliquid cum animo suo reputans a primo
maue narratur meditabundus constitisse, atque re non feliciter proccdeute,
quasi defatigationem exe! norh Eithjt (StQcctslag, fil-iov axovdca'
£wvcy<5ag yccQ avtofh Sa&bv n e[6x)]xei 6xojtcov, xai insidi} ov
xqov%(6qsi avtcS, oyx aviti, (Md efotijxti %7)t&v . xai rjdy f\v
iiEtirjuPQla, xai av&QCMiot, ycftavovtOy xai &av^d^ovtsg aXXog dkXco
tksyEV, oti Zcoxganjg iafhvov (fgovrltcov ti eOrrjTce . teXsvTMvzEg corporis
sentiret nullam, in stataria meditatione perstitisse. Huius consuetudinis
mentunem facit etiam Apollodorus, qui cum Agatho servos iussisset
Socratem vocare 175. B. laxe avxov, inquit, £3of yap n xovx*
£*«. ivloxe aitodxcis o7roi dv xvxv %6 xmiev. Quæ addit verba
ijtiei 81 ccvxlxa, &s iycjpat, non ita# accipienda sunt, quasi
Apollodorus revera opinatus esset, Socratem mox venturum esse. Qui enim
Heri potuisset, ut compertum habuisset Apollodorus, quo tempore Socrates
meditationum Unem reperturus sit ? Neque nesciebat, quippe doctus
experientia, Socratem, si constitisset semel meditabundus, iuterdum multum
temporis meditando consumere. Nihil igitur aliud voluit ij£,ei 8i avxixcc,
ck* iycfypæ verbis efficere, quam Socraticæ meditationi consulere, ne forte
servorum acclamatione turbaretur. icccl i} 8 r\ y6$ av ovxo.
Non verterim cum Stallhoumio: und schon war es Miltug, ais mau es er
st merkte ; corrumpitur enim, ut ego existimo, vera sententia addita voce
erst, quæ in Græcis non repentur; iromo »*nd schon war es Mittag,
und die Leute fingens on zu merken (malim: und den Leuten fiel
es auf ); non enim quautum temporis ante præterierit, quam sentirent
homines, ALCIBIADES SIGNIFICAT [cf. Grice: “What do you signify?”], sed quam
diu steterit, et quid acciderit, quod partim loco movere Socratem
debuerit, partim rei augeat miraculum. Idem verba significant, ac
si narret Alcibiades: Iam meridies erat; attamen perseverabat; iam
sentiebant homines; at non discessit. Hanc Riickerti annotationem, cum
idem indicare intellexissem, atque quod ipse seraper de huius loci
explicatione statuendam censerem, viri doctissimi assensu gavisus,
integram recepi. Zajxp axi]? l&> IgdSiv ov q> p ov
x l % a v xi $ d x tj x e . Hæc tanquam ipsa verba laudari censemus
hominum Socratis axoTclctv mirantium. Hoc colligere possis e structura
verborum, quum si forte ad firmaudam sententiam nostram facere
negas, ei certe non repugnare concedes. Hoc satis nunc nobis. Suhest enim
gravius aliquod argumentum, quo ipsa hominum illorum verba laudari
probemus, tppovxi^GJV participium. De quo quoniam pau!lo fusius dicendum est,
longiorem autem explicationem plagellæ huius angustiæ non capiunt, in
Comment. de Piat. Symposio disseremus. xeXe vx g 3 vxeS 8k
xtves Xt ov 'i&YGor. Consentaneum est, non Athenienses, quibus
mas «78 6i uves «w 'Javtav, htuSt) ttiniga
Suxvrfiavtts, D nal yctQ &{qo s rore yi rjv, yctutvvia
i£evtyxu[itvoi tlfia (itv iv Z(p i)v%Ei uct&ijvSov, a(ia 8s
ItpviatTov avzov, st xal njv vvxza t<5r>;|o4. 6 <5a e ianjy.cc
fitXQi eas lytvixo xal tjkioe dvioxtv hiutu c>xtz ’ amdv
ille Socraticus notissimus erat, nunc observatum ivisse e tabernaculis
atque sub dio lectulos stravisse; sed Ionum, qui una cum
Atheniensibus Potidæam obsidebant, aliqui narrantur, cum ex Atticis
militibus de more illo audissent, nt oculis viderent, quod fando
audissent, sub dio pernoctasse. xal ydp SipoS tote y$ T/r.
Annotatione SI* indicavimus, solere haud raro scriptores Græcos partem
orationis eam, quæ caussam alicuius rei contineat, parti orationis rem
ipsam describente præfigere. Exemplum est huius loquendi usus 175*
C. xov ovv 'AyaSojya, rvyxdveir ydp £6x aToy .xaxaHtipevov, jiovov * devp,
£<pt/ (parat, 2fcjxpattS x . r. A. Sed huuc locum cum nostri loci
conformatione non recte conferri, vel obiter instituta comparatio
docebit. Quæritur, quo pacto xal ydp StpoS tote ye i}v explicandum sit.
Tacent interpretes, quo silentio non nihil unimus commovetur mens.
Num verba tam plaua sunt, ut explicatione non indigeaut? Schleiermacherus
in conversione exhibet; Eudlich ais es Abend war und n an gespeiset
hatte, trngeii einige Ionier, denn dama Is war es Sommer, ihre
Schla fdecken hinaus, theils um im Kulilen zu schlafen cet., qua
couversione mitigatam habes mutato verborum ordine difficultatem loci, non
item explicatam, SchuUhessius vertendo; es war eben Sommer,
explicaudi genus admisit, quod sane levissimum est. Dillicultatem
enim vdp particulæ ita, ut ydp reddere omittas, noa expediveris. Scriptum
autem exspectabamus : 6ei7ivr t 6av teS xal, SepoS ydp tote
ye ip', 4Xapevvia i^evEyxdpEvoi. Sed cave non rectum ceuseas
verborum ordioem, quem libri exhibent. Participia §EWVi]($avT£Z,
l&tYEyxdpEVOi, de more advv6 etcjS posita suut, in verbis autem xal ydp
StpoS tote y£ ?/v, caussæ indicium præ ceteris verbis scriptor, eminere
voluit, idqirt) ideo in principe loco enuntiati posuit, h. e. in
initio. Cuius loci quoniam suapte vi non potest caussalis particula
sustinere gravitatem, xal explicativum præpositum est, quo illa eodem
modo susteutatur atque Latinorum enim, addito e t (etenim) fortius iit, atque
principi enuutiati loco idoneum. Vide de xal expletivo annotat 6. cfr. præterea
219. B. ap<pt?<SaS ro IpecTiov ro ipavtov tovto xal ydp 7/v x £l M
( et v r » A . Contra ubi verbum aliquod in enuiitiatione
parcuthetica continetur, quod significatus gravitate ceteris verbis
autecedit, id principe loco poni solet. Sic legitur 220. A.Seivoi ydp av
TuSt rtQogEvldtnvos rw yllco. tl SI
(iovktfi&e Iv retis f*«%aig ' tovto yceg Sij Sixcuov yt avrc5 dxoSovvat.
ort yctQ i) ftfczv 'h v i VS f/td xal zagiOreict 'iSoiSav oi
evQomjyot, ovSbIs aklog ifii laaow dv&gmxcav y ovrog, rs tgafuvov ovx
i&tkav azohntlv, a).ku GwSdauGe E eiSiffov \s<S$s iv ratS
/udxttiS. Bene Stallbmiroius orationem hoc modo explendam censet j
ei 61' (3ovA.e6$e axovCai, oloS iv x ais puxaii V v % ifjui xal x ov$*
vpiv. Nollem tamen per aposiopesiu verba explicanda esse dixisset. Certum
esse reor, tl particulam aposiopesin nunquam admittere» conditionalis enim
enuntiatio ex ordi e temperatiorum dictionum est» quæ cum aposiopeseos
vehementia non conveniunt. Possis etiam verba ad præcedentia referre 220. C. xal xavxa plv Si/xavccr oiov 6 ’
av x 68* £pt£,e xal izXrj XQtptepoS dvrjp ixel noxa iitl OTpaxtiaS,
aB,iov attovdai. Quæ verba cum Alcibiades hoc modo edixisse sibi
videretnr: ei (iovA e6$e dxoveiv, olor 8* av xo8 * UpeB,e xal £rA?/
xapxepos avtjp 9 nunc ita perrexit: ei 6fe fiov XetiSe (sc. dxoveiv,
olov 6* av x 68 * Bpe&e xal ix\rj xapxe - opo$ cevrjp ixel xoxh)
iv xal? paxaiS, (sc. ipa xal tov$’ vplv. y oxe yap fj
fiaxv V v - Hia pugna. Ponit euim rem pro certa otnnibusque nota.
Narrat, quorum hic meminit Alcibiades, Plutarclt. Alcib. p 194. C.
F., sed ita, ut aut omnem materiem ex hoc loco hauriat, aut
studiose cum in narrando respiciat. Riickert, i B, ys i po i
xal xdp i6 X e ia. Ex præpositio hoc loco temporali potestate posita
est, quod moneo contra Riickertum, qui annotat ad h. 1. : Secundum
quam. Caussam euim pugna præbuit, cor darentur Alcibiadi virtutis præmia.
Sed bene monitos lectores velim, ne ix quovis loco temporali
potestate poni posse opinentur. Ponitur tum tantummodo, quum
temporis indicio simul adhæret notio quædam, quæ ix præpositioni
propria est. Minus accurate Schlciermacherus : hei welchem (
Gefecht ) mir die Heerftihrer deu Preis zuerkanuten ; non rectius
Schulthessius: dena in der Schlacht, wo mir cet.Restat ut de xal vocula
dicamus, quam u nemine interprete explicatam video. Supplemento
aliquo opus est, quo advocato, quid xal significet, statim intelligetur:
ure yap i/ paxv rjv, y avry, i£ r/S i/ioi xal xdpuS^ua
ISoOav. denn ais ieue Schlacht wnr, diesclbe, ais die, nach wclcher
die Heerfuhrer mir deo Preis zuerkannten. x ex pat fiiv ov
ovx i$iA cdv. Vulgo hæc verba inverso ordiue exhibentur) codices plurimi
atque optimi texpcofiivov ovx iSiXtov. Vehementer errant, qui uter
verboi*um ordo rectior sit, e sententiæ ratione dignosci posse
arbitrantur. Nam uterque, quo se commendet lectori, habet. Sola
igitur meliorum codicum au n a at a no r xai T a ZnXa xai avtov
l[it. xai tyul /xh’, w £(6xgrtTfg, xai T('m Ixtktvov Coi didovac zagtOzt ia
tovg Ozgazrjyovs, xai zovzo ys (ioi oiizt [itfiipH oiks igsig (In t
luvSojiai ' dkXd ydg tmv tizgazr/ywv xgog z<> i/wv iit ioifia
dzojV.ixuvzeJv xai (iov/.vulvcjv ifiol dtdovca ctoritas respicienda est,
quorara lectionem Bekkrrus, Stallbaumius alii in textam receperunt.
a A Ad tivv 8 ikC a> Ce xai t it onAa xai avTov i fi i. Priori
loco xd oicAa commemorautur ea dc caussa, quam expositam habes annotat, 63.
De verbrs cum 8ia præpositione confundit annotat, adip. 7* Verba
converterim; und er braclite WaflVn und Menschen, beides, retteod
hiudurch. Ceterum iucst aliquid his verbis, quod si abesset, omnes uno
ore Græcismum laudarent atque locis ex Homero inprimis petitis
confirmarent. Nullum in codicibus vestigium depravationis, nihil igitur
mutandum, præsertim cum negari nequeat, non minus Græce dici, quod
nunc legitur, quam quod milii in mentem venit dAAa CvvSikCcoCe xai
xd uxAct xai avtov. xai rore. Annotat Stallbaumius ad h. 1.
Ne quis, inquit, in his hæreat, xai «d universam sententiam, non ad
solum xoxe referendum est, at respondeat proximo xai in verbis xai
tovxd ys pot ovte fitjjipei. Veritatem huitu sententiæ Ruckertus
agnoscit; nobis aliter de explicandis ual tore verbis statuendum videtur. Meus
Alcibiadis hæc « st . Non solam præsenti tempore se ita iudicare,
ut Socratem dignissimum censeat ptæmiorum Hlornm, sed etiam tum temporis
ita se censuisse atque tussisse quidem, nt duces Socratem pruefniis illis
dignentur. Quæ sequuntur verba pepibei atque ovn ipet* ijxi
Tpf.v6opai nostrum explicationem confirmant. Mkptpei enim ad præsens
Alcibiadis iudicium referendam est, qno Socrate negatur præmiorum illorum
aliquis dignior esse, verba autem ovx ipEiS oxi ijjEvSopai recte ad verba
retuleris ixkÆvov Coi SiSovat rapior eia x ovS CrpaujyovS.
itpoS T 6 ipov dZi&pa. cfr. PJat. Alcib. I. 104* B.
Ineixa (sc. (p?}s elvai') veavixcDtdxov yivovS Iv xy Ceovtov itoÆi ovCy
pcyiCty xaSv 'EA^ArfvidcDV' xai ivxavSa itpoS narpoS xk Coi (piAovS xai
B,vyyeveis tcÆICxovS elvai xai dpi 6x ov£, ot, et xi 8kot, vmjpexoiev av
Coi . xovtoov 81 Totif xpoS fitfxpoS ov8\v xdpovS ot56* iAaxrovS '
Zvpitdvxarv 81 mv elnov ptiZoi) otei Coi Svvapiv vitapTlepixAka xov
AavShtnov, or 6 Ttaxrjp iitixponov xaxkAmk Coi, oS ov povov iv
xy8e xy icoÆi dvvaxai itpaxxeiv o n av fiovArjxaiy aA A* iv naCy
xy 'EAAddi, xai tqjv fjctpfidp&v iv noAAolS xai peyaAoiS
ykveCiv, Mutre nsus est Alcibiades Dinomache, Megaclis filia celeberrima,
patre Clinia, cuius virtus in pugaa ad Artemisium pugnata
zTMnozroN. 881 xdgtGxHa, avxo g
noo&vtioxiQog lyhttv xwv 0TQCtrr t y{Zv tui /.ajitiv jj GavTuv. Ixi
xoivw, <J avdgtg, cchov 9/i' tituGaGftca ZaxQclxtj, oxe ano /JgMov
qnyf/ ave- £21 Xoigei xo OxQCtronedov. £xv%ov yag nagaytvofievog innov
. l'zarv, ovtog <5 a onAa. dvtyoigu ovv iaxtdaouivav f
inclaruit. Non sine caussa igitur Socrates in Piat. Alcibi&d. I.
init. Alcibiadem allnquens dicit: ' 11 7tcti KXetriov, Vide, quæ de
dicendi formulis rtaxpoSev et nal? xivo? docet Wachsinnthiua in
libro: Hellen. Alteithumsk. L I. 320. Beil. 10. i ph Xafielv
i} tiavxov. Nihil certius est, quam Platonem aveo?
scripsisse vel ovx avToS, uUi oppositionis rationem habiturus fuisset, quæ
quantopere angeatur tiCtVTo? scriptura nemo est, quiu videat. Alio loco
de hac structura oppositionis augendæ caussa admissa locuti sumus.
Vide Indices s. v, Accus. prou. - uf£ ano J //Aio v tpvyy ct
r exGjpei. *Avaxeepeiy proprie est : in locum altiorem se conferre,
iuprimisque de piscatoribus obvuluit, qui undis ora superantibus celerrimu
iiiga altiora loca petierunt. Hinc ad rem militarem tranr.lutum verbum
lugam militum describit, qui e peregrina terra, tanquam undas mare,
hostes evomente quasi iu altiorem atque tutiorem locum, in patriam terram
fugif^es se conferunt. Deinde, quMnam, qui naves relinqniiut atque mare,
cum patriam terram petituri sunt, altiores regiones petuut, factum
est, ut redeundi verba plerumque cum ara præpositione coniungercutur. Schol. s. v. drjXtov • x Q opLov xjjS
LouaxiaS, Athenienses ad Delium urbem a Thebanis^prorfio victos
Thncyd. \ narrat IV. 76 seqq. Proelium scimus fuisse Ol., 1. Idem
proelium u Lachete commemorilnr in Piat. Lach. 181.B. xui ptjv, go Avtiipaxi,
p?} atpUoo ye- xavSpoS' gjS iyos &XX oSl ye avxov
iStacdptji' ov povov tov naxlpa dXXd xal xi)v Tzaxptda’ opSovvxa.
iv ydp xf/ and Jr/Xiov <f>vyy pix ipov cvvavexcjpiti xayaZ
<5ot Xiyco, oxi, ei ol aXXoi iJSeXov rotovxot tlveti, dp$j) av
ijpwv 7 } TtoXi? r,r xal ovx av initia tote xo xoiovxov nxdopa.
De re ipsa Engelhurdtus ad h. I. ed. 14 : Cum Boeotorum,
inquit, nonnulli imperium Lacedæmoniorum ægre ferentes ope Atheniensium
democr&tiam in Boeotiæ civitatibus instituere ctiperent, inter eos atque
Atheiiieusium duces Demosthenem et Hippocratem convenit, ut ipsi Atheniemibus
urbes Siphas ad sinum Ciisuenm, et Cbæroncam prope Orchomenum Minycum
traderent, Athenienses nutem eodem «lio Delium Apollinis sacrum iu
finibus Boeotiæ et Atticæ vernus Euboeam situm vi occuparent.
Sed ct Demostheni ad Siphas occupandas profecto res Boeotis iam
prodita infeliciter cessit, et Hippocrates, qui serius, quam
convenerat, Delium pervenit, postquam vallo præmunire atque præauliu
instruere contigit, Boeo- *t a 4 ijdrj tcov
av&Q(07tG)v ovtos n apa xal Aaxrjg * Xfti 2yw 7 teQitvy%dv et, xal
Ida tv ex>ftvg vtagaxefavopuL rs avTolv ftaQQeiv xal SXsyov, art oi5x
djtotefyco avzoj. Ivzavfta St} xal xdkXiov l&EaOuprjv EttXQazrj
?; JTozidala • avrog yap ^trtn/ Iv gro/xo 7} dia ro Ig^’ ' wnrou
£itm* jrpwrov juv otfov ntQiijv Aaxrjzog za B HpxpQCov sivat * Sjtsiza
Zpoiye idoxsi, oJ *AQi6zocpavsg to tfov 6'ij rovto xal .&cct
diajtoQ£v£<S&ai (Sgzeg xal tis fere omnibus interca ad Delium
collectis, turpi clade in fugam conversus est. Quos autem Delii
relinquerat Athenienses, castello die post proelium XVII. yi expugnato,
partim interfecti, partim capti sunt exceptis iis, qui ad naves
pervenerunt. xal iyco ns pixvy xdv p» Nota præsens historicum,
quo incredibiliter orationis vigor augetur. Exempla huius dicendi
usus Matthiæus collegit Oram ni. ampl. $. Eo tempore Alcibiades
etiam. C. utitur: npoxaXovpai 8t) avtov 7tpuS x 6 dvvdeizveiv, dxe~
Xv&S ooSTCEp ipa6xt/S nai8ixoii inifiovXevGov Hoc tempore utuntur,
qui narrant aliquid, non nt rem de industria tanquam præsentem
auditoribus exponant, sed narratoribus rei memoria abreptis res
tanquam præsens obversatur, tanquam præsentem igitur exponunt. Sed inter
loquendum sæpe ad se rursum redeunt et ad auditores, atque temporis
rationem agnoscunt, quo lacto ad præterita tempora verborum subito
recurrunt, ut hoc fit loco nostro: xal idcov ev$vS napaxeXEvopai te
avxolv Sapptiv xal £A syov. insita ipoiys idoxez ro* <Sov
6 7 } tovxo. Verba ro 6or 81 f xovto lineolia adhibitis a præcedentium
et nb insequentium verborum iunctura seclusimus, no quis forte
haco Verba ex i8oxei apta censeat. Ad iSoxst enim o JSa?xpdr?/f
supplendum est ; Xo 6ov 81} TovX O autem absolute positum est prorsus nt
ro' Af yopevov et aliao huiusmodi figuræ dicendi. Versus, ad quem
respicit Alcibiades in Nubibus Aristophanicis fcoutinetur 561.
oxi fipEvSvEi x iv xaitiiv 080IS xal XM<p$a\pGo napapaXÆiS,
ad quæ verba Schol. annotat: fipevSvEt * anotispvvvEiS 6eavxov iv ro3
6xppaxi xal xavpij8ov opaS. xopitdBftiS xal yjtEpoizxixuS fiaSifyiS. Idem
ad Aristoph. Pac. v. 25. xovxo 8* vito <ppovi]paxo£ ftpsvSvEtai
xe xal <payEiv ovx a£,ioi annotat: ro fipsvSvEXai
avii xov pkya (ppovEi. ol pb* ano (IpivSovS rosi cpvxov, ol
6f, (iique ialsisflpi quidem, ut patere opinor ex annotat, p.4. et
5.) pvpov E1S0S, c5 xpi ° v a 1 ywaixES xal in 9 avxcp piya
<ppovov6iv. Timæus L. V. Pi. fipevSvopevoS • yavpovpivoS xal
uyxvXopsvoS pexa fidpovS. Recte igitur Stalibaumis f ipev- Ivftads,
Poev&viifitvog xal t(3q>9ak(id> xaQafidlkov, ygifia
jrapafJjtojrcw xal tovg '<plkov g xal tovg xoki/ifovg, Sijlog <dv
ttavt l xal 3taw it6$ga&ev, ort, «l Tig atpetai xovtov rov dvdgog,
ftdXa i^gauivag apvvti tai. dio xal doqiaXag dstysi xal ovrog xal 6
etegog. a%t8bv ydg ti tav ovxa Siaxufttvav Iv tm ttoUfia ovdi axroytai,
dkbx tovg itQoigaxddyv ysvyovta g Siuxovo:. C xokld (uv otw L > tig
xal cikkcc typi Ecjxgaty Izm SveCBcn est, inquit, superbire maguoque
cara fastu i u » cedere. Minus recte, at videtur, tcotp^aXfito
napaftdX\oov esse ait torvo vultu oculos huc et illuo
coniiciens, Recte Scliol. x avpT/dov dpti?. Bobus torvum vultum
esse nemo concedet, qui huius animalis oculos accuratius inspexerit.
Tavpqdov autem Scliol. dixit, ut esset, quocum tranquillitas vultus
compararetur rov fipivSov. Exprimitur autem illa tranquillitas cum
incessu superbo, tum oculis iu obliquum conversis, quales iu ciconiis
persæpe auimad vertimus. Sententiæ nostræ verba favent t/pEpa
TtapatixoTzeiov, quibus manifesta continetur proxime præcedentium explicatio.
Miror autem, etiam Stallbaumiura probusso coniecturara Bekkeri, 7t
epitixoirdjv scribentis, quæ, si quid video, e Fichii conversioue hausta
est ; deinde mihi visus est> o Aristophanes, quod et ipse
ais, ibi non aliter quam hic incedere superbus, et o cpl is.
quiete omnia circumlustrans, cauteque examinans singula. Qui
circumspicit, non providentiam solum prodit, quæ ipsa apud probos scriptores
circumspectio audit, sed etiam timiditatem quandam animi quippe
undecunque do periculo vitæ metneif. Ceterum xal dupliciter posito in
comparutione: xal Ixel duxno peveOSai
wSnep xal £v$a8t, nihil frequentius apud scriptores Græcos.
xal rov? tpiXov? xal xov? ito\£ fiiovS. Eadem religio, qua scribæ
propter insoquens 7to\Efjlov? scripsere qnMov?, recentioribus impedimento
fuit, quominus, quod vulgo legitur, tpL\oi>? iu ordinem verborum recipereut.
Yide annotat, 13. 8f/Xo? cjv
itavv n J/3fia^Er, Similiter Apollodorus» qui Socratis incessura
imitatus est xgjv ovv yvGopljx oov xi?, inquit, OKl6$E xaxid GJV
p,E 710 P(J G0Sev ixaXs6Er, x. r. A. it por p ondbrjv . Annotat
Schol. ad h I. npoxpoitdSijv TtpoSvflGD?, dpEXadXpETtti, /lEXtZ
nporponij? r/ eI? xovpnpooHiY. Ficiuus verba convertit : Fer. ne
enim qui ita incedunt, nemo eos iuvadit, sed eos, qui efl isa fuga
deferuntur. Tt pronomen indefinitum ad perlinens, neque Latino neque
vernaculo sermone reddi potest satas commode. Efficitur autem eo,
ut ov verbi potestas paollisper imoiinuatur. Sensus est viocci xal
davfiatiia • akXa t Crv fdv aXXtov iitmjStvHurav t u% uv ug xal itigl ciXlov
rouzvra rfjtoi' ro de (itjStvl civ&Qu>ituv ofioiov tivai, (itjte
uxrv utaX.ttlMV UljTB TCOV VVV OVTCuV, TOVTO CC^LOV ftttV TOg
&aV- ficcrog. ciog yciQ ’A%iXlivg totius enuntiati ; Denn
es geschieht ia wohl, dass auf die, welche sich so im Kriege benehmen,
fast nicht einmal ein Angrili' gemncht wird, soudern nur die werdeu
verfolgt, welche ia wilder Hast iliehen. TtoXXa fi\v ov v av
xiS xal d XX a. E nostra loquendi consuetudine Alcibiadis verba
audirent: noXXci a\Xa Savpdtita'. Vieles audere wunderbare. II cctius Græci
xal vocula adhibita disiunxere verba, qua re edicitur, ut singulum
quodque verbum suum pondus habeat propriamque potestatem accipiat. Persæpe
Luiosmodi dictionis exempla reperiuntur; interdum tamen etiam, «]uue cum
nostro usu loquendi couveniant, reperias. cfr, Symp, 195. B, iyoa
81 <Pai8poj xoXXd a A Xa opoXoy&v xovxo ovx bjzoXoydi x . t. A.,
quo loco rovzo pronominis vis nou passa est, opinor, ut xai addito
7toXkct «AA a verba validius emineant. Jb. D. y xavxa te
6o<py yv xal dXXa 7toXXd. Cfr. præterea Matth. Gramm, ampl.
22a>xpdxy inaiv e6 at. "Vulgatæ lectioni
2(*>xpdxouS præferendum ducimus meliorum librorum scripturam)
exquisita **uirn dictio est neque multo usu protrita inaivetv xivd
xi, quam recte comparavit Astiu3 cum formula A dyuv xiva xi. Etiam
io-tyivtxo, (i7C£ixcc(S£UV av tl$ fra 222. A. e melioribus libris
recepimus a iyta 2<axpdxy InaivGj. S t a 1 1 b. «AAa xdov p.\y
aXXcov littxydev p ctXGDV. Genitivus cum sequente xoiavxa cohæret;
quod quo sensu dicatur ut iotelligas celerius : expletior oratio
audit : aXXa x&v plv aXXcov Imxybevpdxwv a EÆyov, xdx civ
xiS xal 7tF.pl aXXov xoiavxa efjroi. Huius genitivi absoluti qui
quidem argumentum indicet sequentium verborum, multa exempla Matth.
collegit Grapnm. ampl., quæ quidem omnia ita comparata esso
videntur, ut e verbis facillime supplendis aptentur. Dubitari
igitur licet, num Græci genitivo casu ita usi sint, ut eo posito expresserint,
quod Latinis ia asu est: quod spectat ad, quod pertinet ad,
cet. roiro d£ibv 7cavroS SavfxaxoS. Ficiuus vei ba reddidit :
Verum illa præcipua io isto, per quæ nemini aliorum hominum neque
antiquorum neque novorum esse similis reperitur. Quam conversionem
si recte intelligo, Ficinus sensum verborum esse ait hunc: Præter
ea, quæ in Socrate, esse Alcibiades dixerit, alia nova esse, quæ cum
nemine comparari possint. Sed proreus aliud quid Alcibiadem dicere
arbitror. Agit nimirum de integritate hominis, quam Di
t>- «ai Bga6l8ccv xal aXXovg, xal otog av tlegixXijg, xai
NiiSxoga xal 'Avxrjvoga, dal 81 xal txtgot, • xai x&vg d aXXovg xara
ravx’ av ug djtBLxdfyi ' olog 8e ovxodl ytyovt. xrjv uxoidav
av&gamog, xai avxog xal ot Xoyoi avxov, ov8’ iyyvg av tvgoi ug ir/xuv,
ovxs xuv individualitatem vocant recentiores» Singala quidem ait,
quæ in Socrate sint, passim apud alios quoque reperiri, integrum
hominem autem si spectes, neminem esse, quocum Socratem comparare
possis» Bp adiS av, Brasidas rir Juvenis fortissimus, dux Lacedæmoniorum,
præmatura morte exstinctus in pugna ad Amphipolin. H. e. a.- Ceterum nota
iuversum nominum ordinem, quo in altero enuntiati membro Achilles
priori loco positus est, in altero posteriori Nestor et Antenor, quo
nominum ordine hoc, opinor, indicatur I Antiquitas viros habet, qui cura
nostrorum temporum hominibus quibusdam comparari possunt, rursum nostris
temporibus sunt et fuertfnt, qui antiquitatis viris similes esse
reperiuntur. oloS ovrodl ykyove xrjv dtonlav av$
pGoitoS, Ovxo 6 i paullo infra accuratius definitur verbis
avxoS" xccl ol Xoyoi avxov, quibus verbis additis Alcibiades aditum
paraturos est ad ea commemoranda, quæ in superioribus commemorare
omisit» Sic paullo infra eodem modo legitur : avxov, avxov xal XovS XoyovS. Laudat
Stallbaumius apposite Piat. Criton. 50. E. ovxl rpikxipoS rjtiSa
$ot>Aof, avxos te xal ol 601 izpoyoroi; Soph» Oed. Coi, v, 452*
iita&oS p\v OlSlitovf xaxoixtldai avxoS xe naidks $r*
aib*. et . xoiyap 6l, xocvtov xal yk "vo? ro 6ov
Becov d txavxa A evddojV "HXtos doitj filov
xoiovxov . In hoc genere dicendi quoniam copulam bis
posuisse videantar veteres, Riickerti industria etiam nostro loco
dupliciter poni iubet, atque revera edidit avxov xe xal xovS A
oyovSf quæ scriptura in aliquot codicibus comparet» Potuisse
Platonem copulam bis ponere nemo negabit, qui exempla supra laudata
legerit $ sed cur non item dicere licuerit Græcis avxov xal xov* A
6yovS> frustra rationem quæras. OVTE XGJV VVV OVXB X CQ V TCaXai
gj v. Suspicionem moverit hæc verba depravationis, quæ fieri potuit
facillime, ut e præcedentibus verbis 221. C. r 6 ptjdEvl
avSpoditGov opotov elvai pijtE xdrv itaXocuav fnjiE Xgdv vvv
ovxojp, huc transferrentur. Suspiciosa autem verba sunt, non, quod cum
rls pronomine indefinito coniungi debeant, tjuo facto sane sententia
existetet neUtiquam probabilis, neque, quod nimis remotum sit iyyvs
iromen, ex quo genitivi illi pendent,
tantam autem vim habet kyyvf principe enuntiati loco politum, ut
huiuamodi structuræ vvv ovte tm> a ahxiuv, fl /w/ uga olg ly o Xeya>
txxeixagoi rtg ttvxw, av^ganav fiiv /ir/devl, toij da 2,'ecXrjvolg xal
EatvQoig, avtov xal tov$ Xoyovg. Cap. XXX VII. ICal yag ovv
xal rovto iv roig XQoitoig nagtiutov. pondus facile sustineat, sed
Platonem scripsisse arbitror, si verba addidisset ovte rc ov vvv
ovte r&v tcaXaidctv : ovdiva ovd lyyvS dv evpoixiS ZtfXGor.
Ficinus exhibet in conversione: Sed qualis Socratis est qoalisque
eius mira dicendi ratio, nemo prope ad eius similitudinem accedet
neque veterum neque eorum, qui nunc sunt. el ptr) dpa. Post
dpa cod. Bodleianos aliique pauci ei habent, quod Bekkerus et
Stallbaumius in ordinem verborum receperunt. Atque hic quidem ad ei firj
apa e præcedentibus repetendum censet: evpoi xi$. Admodum dubito, num cuiquam
lentorum placere possit, quod hoc supplemento edicitur, dicendi genus
impeditissimum. Riickertus alterum hoc ei e textu semovit. Recte,
ut videtur. xal yap ovv xal. Duplex xal ne quem offendat hoc
loco : xal yap ovv xal ex eo dicendi genere esse contendimus, de
quo supra dictum est annotat, 5. et 6. Recte autem nobis videmur
ibi annotavisse, prius xal in liuiusmodi dicendi formulis expletivum
esse, atque particularum quarundam levitatem ita aggravare, ut principis in
enuntiatioue sedis gravitatem sustinere possint. In harum
particularum numero etiam particula caussalia est, quam veteres
nunquam in enuntiationis alicuius initio posuere. Alteram xal diximus
gravitate quadam verbum, cui præpositum sit, ornar j, quæ cum
aflirmatione sit coniuncta. Iatr» cum supra Alcibiades dixisset 215. A. iav pivxoi dvaut fivjjdxopevoS aWo
a\\o$ev A iycj, pTjStv Savpadyf, verisimile est, eundem nunc ad ea
respexisse, atque exemplo malam memoriam comprobasse. Kal yap ovv xal
verborum paullo dilficilior vernacula conversio est. In Schleiermacheri
conversione legitur l Und dies habe ich gleich zuerst noch ubergaogen,
quod cum Græcis verbis minus convenire arbitror. Mens Alcibiadis
respicientis, quod accurate tenendum est, ad verba. A., hæc est : Denn da
ist ja nun der Beweis, dieses habe ich zn Anfang ausgelassen.
T oiS dioiy ojiev oi$. Sæpius iam de usu verborum annotavimus, quo omittuntur
alia quædam verba, quorum additamentum, secundum nostram loquendi
consuetudinem si rem iudicas, ad rem necessarium est. Ut exemplo utar,
dioiyexai dicitur pro 8iolye65ai Svvaxai, dioiyojiivovS pro StoiyeGSai
dvvaptivovSy quibus exemplis statim edocearis, qua conditione hujuscemodi
omissiones Græci scriptores admiserint. Fusius (ie hoc dicendi genere
supra diximus annotat. ., al. ei yap t5e\ei zt$. Hæc ion xal
ot loyoi avxov otiowxaxot tlst xolg SuXrjvoTg xolg dwiyofiivoig. tl yag
IfthXet, xig ' xav Eaxgdxovg e uxoveiv Xoycov, qiavEitv av itaw ytkoloi x
6 xcgmov’ xoiavxa xal ovufiaxa xal gijfiaxa ^a&ev rtegia/ixe%ovxui
Zcetvgov av uva vfigiGtov dogav. ovovg yag plurimorum atque
optimorum codicum lectio est, præ qua multo deterius est, quod vulgo
edebatur ISlkoi, Diximus de ei particula cum indicativo coniuncta, præcedente
vel subsequente optativo et av 'annotat, 38. ibique potestatem huius structuræ
explicavimus. Supra Alcibiades dixit 216. A. xal In ye'rvv Hvvoid'
ipavzoo, ozi, ei i$6Xoifit itapexwv za atra, ovx av xapZ7fp//(Saipi x. r.
A. et panllo infra filat ovv oa?nep ano zdav 2 'eipjjvcov,
inidxopevo? za aræ oFxojuai tpevyoov x. z. A., quæ verba ideo
laudo, ut melius perspicias, qui fiat, ut Alcibiades potissimum dicat ei
yap iSehei T i? x. z. A, h, e, denn wenn einer wirklich das Ilerz hat,
die Reden des Socrates zu veroehroen. Quivis alius, qui non expertus
esset, quæ sibi accidisse Alcibiades narrat, non dixisset ei yap
i$£\et zi? x, z. A, 2azvpov av xivavfipt6tov 6opav, h. e.,
Stallbaumius inquit, ol A oyoi avxov totavza ovopaza xal firjpaza
ixovtiiv &snep av ei SZwSev 7tepiapn^x otyTO 2azvpov ziva
vfipidxov dopav : sermones eius talibus nominibus et verbis
compositi sunt, quasi Satyri quadam irrisoris pelle extrinsecus
amicti sigt. Porro ne quis av particulam suspectum habeat, verbo
omisso in oppositione po sita, sententiam hoc modo explicandam censet :
oia av efrf Sazvpov zi? ijfipitfzov 6opa .Ceterum quo magis pateat,
propriam dictionem cum tropica per elegantem quandara breviloquentiam
conflatam esse, interpunctionem post nepiapnlxovzai vulgo positam delevit*
Riickertus improbata hac omissione interpunctionis comparationis
significationem in ziva' pronomine indefinito deprehendisse sibi videtur
verbaque convertenda censet 1 talibus nominibus et verbis extrinsecus
involuti sunt, quasi Satyri quadam pelle» Ficinus habet in conversione;
Nomina quippe et verba exteriori aspectu Satyri cuiusdam
contumeliosi habitum præ se ferunt. Satis nobis displicet ziva pronomen
indefinitum, neque, quomodo interpretibus satisfacere potuerit istud:
Satyri quadam pelle, intelligimus; FICINO (si veda) pronomine
offensi liberior conversio: Satyri cuiusdam pelle; sed ne hoc
quidem, si in Græcis legeretur XiVot, setia bene habere videtur.
Respicitur enim ad Marsyam, cuius mentionem supra fecit
Alcibiades. Av autem particula admodum dubito, num recte explicari
possit* Pone recte a Stallbaumio explicatam esse: o£nf av eXrj
2a-> rvpov xi? vfipidtov &opd : hoc certissimum est,
enuntiationem addita hac av particulæ notione frigidiorem fieri
atque languinjATaNOs I xav&rjXiwe Afy» xal uvag xal
dxvroropoug xal (IvQGodtipæ, xai au dia dSorem.
Itaqne non dnbium eat nobis, quia verba dv ttva depravata sint.
Scribendum est: totavtct xal 6v6f.ta.ta. xal faijfiatct HZaoSev
7t£piafi7texovtai f 2arvpov avtixa vftptdtov 8opav . Quam facile avtixa,
cuius vocabuli usum non intelligereat librarii, in av tiva mutari potuerit,
ipse, lector, vides. Adhibuere autem illud vocabulum scriptores ia exemplis
argumentisque afferendis atque in comparatione haud raro. cfr.
incerti auctoris Alcib. II. 138. C, tSsnep tov OiSinovv avtixa
<pa6\v evB»a~ 6$ai SieXidZat ta na tpoHa tovS vlelS x . t. X.
Ibid. 189. B. navtaS ovv av <pdv reS, oj AXxifiidSrj, rovS a<ppo
vaS ftaivedSat, opSwS av (paitjpev. avtixa tc ov ddov 77 A 1 xtootcov et tiveS
tvyxdvovdtv acppovLS ovteS, &Snep eidi, xal tgjv iti
npedftvtipoov. Ibid. 144. C. ovxovv ol
firjtopes a yrixa, ytoi eldotes &vftfiovXevetv rj obfSevteS eldivai x. t.
A. Piat. Protag. 359. E. aXXd fikvtoi, i<prf, co 2c6xpateS,
ntiv ye tovvavttov idtlv ini a ol te deiXol ipxovtai, xal ol av
6peioi. avtixa eis tov noXeftov ol fiev iSeXovdiv levat, ol 0 61 ovx
iSiXovdtv. Piat. Gorg. 472. D. avtixa
npcotov,nepl ov vvv 6 Xoyos idrl, dv ?}yet olov te eivai, elvat
ftaxapiov avdpa adixovvta te xal d6txov, etnep x. r. X. fii loci accurate
inspecti satis docent, per avtixa vocabulum exempla afferri talia, qualia
loquentia animo illico offerantur. Quoniam autem exempla, tov avtav ta
avtct <paiquæ loquentis animo inter loquendum offeruntor, non semper
aptissima sunt neque omnium optima, quæ afferri potuissent : avtixa
vocabulum indicat, alia exempla reperiri posse fortasse, quæ
rectius nunc laudentur, sed loquentem, quod primum ipsi se
obtulisset, id exhibuisse, Inest simul caussæ indicium, cur exemplum
laudatum scriptoris animum primum subierit. Sic io Alcib. II. 139* B.
quoniam cum Alcibiade loquitur So-crates, rjXixidotai Alcibiadis
per avtixa vocabulum exempli caussa laudantur. In Piat. Prot. 559.
E. SelXqjv et avSpeicov nomina ultro ad bellum laudandum loqoentem
duxerunt. Rem extra dubitationem ponit, ut alios locos prætermittam, ACCADEMIA,
LEONZIO (si veda). D. avtixa npdotov, nepl ov vvv 6 XoyoS idtiv.
Neque mirum, Socraticos sermones cum Satyri pelle addito avtixa
vocabulo comparari, cum ipse. Socrates paullo ante cum Marsya comparatus
sit. Iam nostro loco avtixa pro dv ttva ubi posueris, verba vertenda
sunt: So1che (b. e. so litcherliche) Worte und Satze haogen
auswendig durum heram, eben eine wahresSatyrfell. Ceterum quod
Stallbaumius censet nOn opus fuisse in hac comparatione 00 S particula :
coS 2atv~ pov dv ttva vftptdtov dopav, quoniam et Græci, et
Latini scriptores haud raro eam appositioni vim tribuerent, ut haberet
simul comparatiqpis significationem : coS particulam nostro loco ne ferri
quidem posse con veta* leyuv, agrs SltEigog «ai dv<njTog Sv9qox og
zdg &v tuv f.6yav xcaayeXdaus. duuyopivwg 81 Id av av 222
Undtmn>. 'ili 2atvpan> Sopav foret : quasi Satyri peJle
amicti sint; 2axvpov Sopav autem similitudinem ita auget, ut Satyri
pelle r er er a amicti dicantur* Recte igitur a nobis in conversione
additam nomen: wahr. Eodem modo loci explicandi sont, quos
Stallbaumius laudat annotat, ed h. 1.: Aristopb. Aw. y. 169. et Plat.
v. SI 4. dv 6* *ApidxvXXoS vitoxddxcov ipeiS t ad quæ yerba frustra
Scliol. X sinet 81, Inquit, to coS 6 *ApidxvXXoS aiCxpovpyiaiS nexr}vo6s.
Tibuli. ipse seram vites rusticus, quo loco illud ipse æram
quasi rusticus admodum ieiunum foret. Horat. 6erm. I. 1. 99. hunc
liberta • ecuri divisit medium fortissima Tyndaridarum. ovovS
yap xavSTjXlovS Scliol. s. v. navSrjXiovS * xovS fipaSeiS, inquit,
voijdai r) a <pvels ano navSavoS, oS idxiv tvoS, elprjpkvoi, oS naXiv
ano to ov xav^njXiGov, xcjv inixiSefikvcov avtqS inindpnxcev B,vXa)v,
xovxidxi daypdxoov, ovo paP t Exai ovxcoS. Idem sub T, fivpdo8kif>aS*
tovS xas fivpdaS ipyapopkvovS nal paXazxov taS, Socraticum hunc morem,
res vilissimas atque tritissimas cum aummis miscendi multi loci
Platonis repræsentant. Sic io Piat. Euthyphr. p, 13. legitur: 2.
nal naXdiS yk poi, cJ EvSvtppov, <paiY£i Xkyeiv. aXXa
dpixpov rivoS ht Mei/S elpi. xrjv yap $epaneiav (sc. rc5v Seobv)
oviccd G vritlfit rjvxiva ovopapaS. ov yap itov Xkyeif ye, oleti
nep nal ai nepl za aXX* Sepanetai eidi, toiavxrjv nal nepl
xovs SeovS. Xkyopev yap itov, olor (papev, innovS ov naS inidxaxat
Scpaneveiv, aXX’ d inmxoS. r\ yap; E. navv ye, 2. r\ yap itov
Innixi} Inncov Sepaneia; E. vai. 2. ov8k ye nvvaS naS inidxaxat
Sepanev€iy, aXX* d xwipyenxds. E. ovxgos. 2. ij yap nov nvvrjyexim }
xvvgoy Sepaneia; E vai. 2. t\ 8k ye fiorjXaxim/} ^ocov ; E. navv
ye. 2. rj 81 6 q odtoxnS re xal evdkfieia Segov c o EvSvtppov ; ovxooS
XkyeiS \ E. iycoye. nal dnvxoro fiovS cfr. Piat. Gorg. 490.
E. rov dxvtoxdpov IdcoS pkyidxa Sei vno Sijpaxa xal nXetdxa vnoStSe pivov
nepinaxeiv. K. nola vnoSipiaxa tpXvapeiS ix cor; quæ Callidis verba
optime transtulit Stallbaumius annotat, ad h. 1. ed. 157. Was liast du nur, dass du doch
immer von Schuhen achwazzest. Quæ seqnuntur verba xal dei 8id xcov
avtcevxd avxa (paivezai Xkyeiv optimo probantur Callidis verbis in
Piat. Gorg. 490. E. cos dei xavxa XkyeiS, gj 2cdxpaxeS. 2. ov
po~ vov ye, cJ KaXXixXetS, aXXa nal nepl xdev avzaov. K. vi}
rovS Seovf, dxexy&s ye æl tinvxkaS xs nal nvatpkaS nal
payeipovS Xkycev nal ipcxpovS ov8lv navet coS nepl xovxcoy rpiiv
dvxa xov Xoyov. StotyopkyovS dhiScev av xiS. Bekkerua pro av,
quæ omnium librorum lectio est, av in ordinem verborum
recepit. Eum secuti sunt Astius et Dindorhus. Recte Riickertus videtor
ttg xccl fvrog «vrinv yiyvv/isvog ngcorov pev vovv fyorrag l'vdov (iwovg
tv(n]au rav koycov, inuta ftuotdtovg xal nktloxa, ccycdjjiccta ugerrjg iv
ctvrolg E%ovcag zcd Ini TtktiOtov ttlvovcag, (idXlov di Ini jtav,
oGov ngogr/xu GxonBcv tc 3 [liXXovu, xcdco xayadqi iOECidcu.
Tavt’ istiv, « avdgeg, a lya Evxgdr-q incava’ pcv particulam etiam eo
nomine improbare, quod, si eam exhibuisset scriptor, alio loco popuisset :
8iozyo/.iivovs av idejy. Male autem {Scov av explicat : idv TiS
I8y: si quis forte viderit. Nihil enim certius est, quam IScjv dv
idem significare atque el fdot dv, quam dicendi formulam frustra
negantur scriptores Græcos interdum adhibuisse, Alio tempore
explicatius de idv TiS fd#, eI tiS I801 dv, Similibus dicendi
formulis discemus, nunc hoc tantummodo annotare iuvat, eI particulam cum
optativo et ay coniungi, ubi heri aliquid pouitur, quod vix heri
possit, et quod si fiat, ex insperato accidisse putatio dum
sit. h# 1 irroS ccvzgjv yiyvopEvoS. Hæc verba Schleiermacherus
convertit: Wenn sie aber eiuer geoflhet sieht und
inwendighineintritt. Hecte quidem verba Græca conversa sunt, sed hæc ipsa
vehementer dubito, num bene se habeant. diotyojxevovS participium satis docet,
Alcibiadem ad Silenos respicere in artificum officinis collocatos, Iam si
quis (jtydXjiaux in illis recondita volebat intueri, epistomio ab
utriusque lateris foramine remoto ad alterum foramen propius accedebat,
non in concavum Silenum descendebat ; scribendum Igitur
videtur esse: xa\ iyyvS Ctvtcoy yiyvojievoS. De ivtoS, iyyvS, al. sæpissima
in libris commatatione vide aunotat. fiOYOVS evpjjaci TGOV X6ya)v.
MuvovS Statlbaumius eodem modo dici censet, atque . C, pova
HaTExzGSoti ItoiEi, h. e. eximie. Sed vide annotat, ad hæc
verba. Hoc potius Alcibiades dixisse censendus est: Solum Socratis
sermonem in se habere, quod vodv h. e. iutelligentiam fere divinam
prodat. Quod ita dici ab Alcibiade nemo mirabitur, qui quidem
legerit, quæ 215. D. et E» de Socratico seiraone dicuntur. Ey8ov
Ruckertus additum censet propter oppositionem sophistarum, quorum orationes
extrinsecus quidem splendeant, magnamque veri speciem præ se ferant,
intus autem, si quis accuratius exploraverit, omni veritate
careant. Dubito, num hac ratione ivdov vocabuli potestatem satis recte
explicatura habeas, "Ev8ov potius additum, Ut lector moneatur
significantius, sermones Socraticos cum Silenis comparari, qui in
artificum officinis sedentes intus in se simulacra recondita habeant
deorum. pdXXov 8 e . MdXXoy 8e eius est, qui arctioribus
finibus circamscrih^t, quæ proxime præ- i
by'Cyo<j[c zrMnosioN . 'acu ccv, 8 (lificpofifu <Svf
lul^ccg, vfiiv ilitov a fis vj}gi6e. xal (dvtoi ovx Itis fiovov ratha
nsxolrjxev, alia xa i XccQfildtjv rov riavxuvos xal EvftvSr]fiov rov a ho
xltOvg xal allovg naw xollovg, ovg ovrog l^axarov c5g sgaGTrjs xaiSixa
fiallov avzbg xu&iozutcu, dvz’ Iqu6tov. a 6rj xal Ool Isya, a
’Jyd&cn>, fitj locata cedentibus minus accurate erant atque
latius patentia enarrata. Vide annotat, 15. tavx* £dtlv y qj
avdpeS v (5 pld ev* Vulgo iuterpun ctio comparet post
pipqiopai, quam BekJcerus iu textum recepit, Stallbaumius delevit,
Riickertus post dvppi£>aS transponendam curavit. Nos et post dvp»
pl&<xS et post av 3 quod cum inæquente eluor arctius coniungeudum est,
comma ponendum curavimus. Sensus est: Hæo sunt, o viri, quæ mihi
iu Socrate laude uda videntur et rursum dixi vobis, laudationi
vitupcrium adjungendo, quanta superbia necum egerit. Quam Wolfins foci
interpunctionem probavit : a iycj 2ooxpdxrf iitaivQa t xal av a
pkpcpopai. tivppl&ctf vfiiv eItxov, a pe vfipidav, ea ne rectam
quidem sententiam fandi t. X a ppiSijv rov r\av xcdvoS. J)e
Gharmidc. Glauco uis lilio, vide ACCADEMIA, Charmidem, Xenopb.
Memor, Sympos. III. 9-> IV. 29. coli. WyttenLach. ad Select. Princip. Ilistor,
411. Iuvenis fuit et genere nobilissimo Gritiarum oriundus et præclara
animi indole præditus. Enthydemus intelligitur Dioclis filius j idem est,
qui cum Socrate colloquens inducitor apud Xenoph, Mera. IV.
2. 40* Male eum Wolfius confudit cum Euthydemo Sophista, cuius
nomine Platonis dialogus Euthydemus inscriptus est. Stallb.
itaiSixa fiaXXov avr of. Socrates hominibus pulcris ita
insidiari solebat, ut eorum amore captum se simulans ipsis
vehementissimum amorem iniiceret sui. Respicitur ad hanc rem iu
Piat. Alcib. I. fin. A. xal itpoS tovxoiS psvxoi toSe XeyG i, oxi
XivdwEvdopEV fiExafiaXtiv xo 6]pjltu % g3 2<nxpocteS, ro plv dor
£y<v, dv Sk xovpov . ov yap Idxiv oncoS ov itaidaya)yijdco ds ano
xijsde trjS rjpipaS, dv 6* vit * ipov itaiSayayrjdEi. 2. yevvale, iceXapyov apa
6 ipoS ipnoS ov6lv dioidei 9 si itapa dol £vVEaxxtvdaS tpeoxa vitoitXEpov
vito tovtov Ttakiv $Epa7tEVdsrau / a 8?j pr) £Za7tatad$ai vico
tovtov. Bodleianus codex, in quo interdum manifesta indicia correctoris
nou indocti reperiuutur, ttiaitaxa,dSe exhibet, quod quamquam aptum
est et bonum, tamen recte postponitur lectioni vulgatæ. Per epexegesin
enim pt } iZartaxadSeii verba præcedenti relativo pronomini
apposita sunt, idque genus dicendi, quoniam i
jiaathnoz raO&cn vito tovxov, ali' dxo rov fjpexiQav Tca&yfiuxav
yvovtct tvXaptj&yvai, xal (itj xotzd vqv 71uqoiuluv, SgitEQ injTCiov,
xu&bvrci yvuSvat. Cap. XXXVIII. C Ehtbvtog Srj xccvvu xov
'Alxifhudov, yikma ysvlaftcu Ini xy na^Qyisla ccvxov, on idoxei in Igcoxixws
i%uv xov Suxquxovs. xov ovv Eaxqccxij, Ntj- suum quoddam pondus
habet, Græcia adamatam est magno opere. Eius ut unam exemplum
alleram, legitur io Sophocl. An*ig. v. 446. 8v 8’ tini poi pfj pijxoS
j aAAd dvvxopa ySyS xd xrjpvx^ivxa, prj npatfætr r a8e
; Ceterum quod relativum prono*, mea attinet, quod ad præcedens
tia semper refertur secundum præcepta grammaticorum, præclare
Stallbaumius annotat, ad b. 1. Plene, inquit, Alcibiades dicere
poterat sicj ex quibus quæ consequuntur, ea etium te moneo,
videlicet ue ah hoc decipiaris, oxctxd rtjy TC a p oiplpr. Respicit
Alcibiades ad Hom, Il. aXKd d’ iytuy dvaxooptj* davxa
xe\eva> IS nXr/^vv liycu, pt/8’ mV xioS tdxad’ i/tuo
nplr xi xaxdv naSietv- fieX$tr di xe yi/nios lyra, $cho]. nd Ii. 1.
annotat; fiexShr Si Xf. vyttiQf iyvay ini reo r peia xu naSelr
dvviivxajy xd apaptrjpa. figd xd avxd txipu papoipia' d «Atetifr n
Ayyeis y ovy ipvdft. qxxGt ydp aXiia ayxidxpevorxa, inei~
Sdy dnddtp xo 5 A Ivoo xov ix$vv, xtf x n Pl npotayaydvxa xaxiXeir, ira
prj <pvyg . xvvxo 61 dvrtjSatS noiovyxa vno dxopxtiov icXr/yrjvat' xal
tine onXtiyels yovv cpvdetS, xal pr\yixt npoSayeiy ig ixetvov xtjv Xtipa.
"E<Sxi xal xpixrj opaloidv prj naSyS, ov prj p aSr/S. iXix^t/ 61 ini
Tipatrof Xov ptdavSptdnov ptjxhi npoStepirov x ovi xoXaxaS, Apud
Hesiodum legitur, quod propius etiam videtur ad Platonis verba
accedere Opp, 216. naStdy Si Xt vr/moS lyvat, ini xy
nafi/tr/dlce avxov. Ipse Alcibiades 217, E. xd 8' ivxtvSttv, inquit, ovx
av pov tjxovdaxe XiyovxoS, el ptj npdxor pb> xd A eydpeyov olyoS
avev xe nalScov xal pexa naiSatv r/v dXt/Btjs, quibus verbis napfttjdiay
excusari manifestum est. xdy ovv 2<» xpdrijt Mira arte, quæ
sequuntur, excogitata sunt atque præcedentibus annexa- Etenim cum
orationem Alcibiades finiisset^ quæ ingentem cautineret Socratis
laudem, fieri non potuit, quin Socrates aliquid responderet.
Exspectabas urio fer« quid responsurum esse, % m q>t tv (ioi tipxs Ig,
tpavai, <o ‘AhufiiaSri’ ov yctg Sv nors ovza xouipcSg oxvxXty
X£QifiaU.6[isvog utpavloai ivt%siQu; ov evexa zavza navza dgtjxag, xal
cSg tv uaQtQycp drj Uyov ixl zetevpjs avxo Edjjxag, tog ov navza
zovzov tvtxa elfnjxag, zov £(i'e xai h fya&ava tiucpaXluv, olofitvog
deiv tfii (itv Cov Iqav xal fitjSs- o vog allov, 'Aya%ava 6'i vxo Oov
iguodai xal ftijd’ i(p' tvog aU.ov. alX’ ovx tXadtg, akla zo
UazvQixov quale, qui laudantur, edere solent, modestiæ documentum.
Id si Socratem proferentem induxisset scriptor, verendum 6aue erat,
ne rerum ab Alcibiade expositarum fides imminueretur vel vis atque vigor
infringeretur. Contra si nihil respondeutem fecisset ad laudes illas,
neminem esse arbitror, qui Socraticum silentium non superbiam et
arrogantiam sit interpretaturus. Ne igitur ad laudes Socrates respondeat
atque ne superbire videatur, finem Alcibiadeæ orationis aggredientem
Piato fingit, atque a laudatione animos auditorum feliciter deflectentem.
Qua ratione id fiat, exponere nolo} ipsi lectores verba examinent,
studiose singula expendant, Platonisque artificium, quod ipsi deprehenderint perse
nserintque, admirentur. ovx a xopip 00 ^ h. Stallbaumius inquit, tam
scite artificiose. Idem xo/iqfreve6$ca rectissime annotat. ad Piat,
de rep, IV, 4 36. D. de oratione festiva, arguta et ad capiendos auimos
auditorum apta interpretatur Timæi laudans L, V. Pl. p, 154. seqq.
Verba *«kAo>7 nepifiacXXopevoS esse docet multis orationis ambagibus
usus. Fortasse ad Alcibiadis verba Socrates respicit. A. iav fUvxoi
dvajJtipvTjtixopxvoS aWo aWoSev XSyco, fiTjdlv SavpdtiyS' ov yap xi
fipSiov xrjv (??jv axoxiav gj< 5 ftovn evnopooS xai itpeZrjS
xaxapi%pij6au De a<pavi6ai verbi potestate supra dictum est annotat. 561.
x.al cJ s iv itaptpyop tdi} particulæ ironicam significationem. de
qua vide Indices s. v. 6rj, etiam ex hoc loco cognoscere possis. Sensus
est verborum : Et scilicet quasi præter propositum at* que consilium
tuum, r ov ipl xal 'AydSoora § iap aWeiv . cfr. Piat.
de. rep.. C. firj 6iafiaX\e, jjv 6* lyw, i/ih xal SpaQvpayov apxi (plXovX
yeyovoxaf, Qvdfc Ttpq % ov i%$pov$ ortas, oiofteros 6elr
tfil. D. (Uiv verbi potestate supra dictum est annotat, p, 12. Non
sino acerbitate hoc loco positam est, simulque vanitas opinandi
Alcibiadea perstringitur: indera du dir einbildest, ich miisse
uuuragiinglich cet, Prorsus eodem tpodo Alcibiades paullo infra 222- E, oiexai pov 6elv navraxi
KBpuwccu \ .* I Oov dQC!(ia tovto xal OeiXrjvixbv xataStjkov
lyivEto. ' bAA’, tJ <plle 'Ayaftuv, fitjdlv ‘nUov avttp
ytvrjtai, «AAa naoa<S>isva£ov, oxag ifih xal al [lydels 6ia(id
At; Tov ovv Ayd&uva. tlmlv, Kal firjV, i b ZdxQatEq, xivdwt vug
cckrj&rj i.tyuv ’ rtxfiatnouai, 5s xal «a g xateE xltvrj Iv pii 1(o sftou
rs xal tSo v, Zva %aq\q jj/iag 6iuJLufiy. ovdsv ovv xkiov avtcS Sotai, «AA’ lyd
xagd dAAa ro Sarvpixdv 6ov 8 p a p a tovto xal SeiXtjvixoy. Recte
intellipet hæc verba qui meminerit, non nisi ante actis fabulis tragicis
Spapaxa 2atvpixa edita esse. Duo autem sunt, quæ iis commemoratis
Socrates reprehendit. Alterum, quod in fine orationis Alcibiades posuerit
ea, quæ primarium locum obtinere debuissent, si apertius sensa
sua ille depromere voluisset. Alterum, quod Satyri Silenorumque
comparatio ea taatum de caussa instituta sit, ut orationis finis
Alcibiadisque consilium facilius tegi possit atque velari. Satyricum
illam poesin quod attinet, apud Zenob. legitur: tqvS SazvpovSv6TEp6v
28o%tv ccvToiS npQEtsdyEiv, foce jit) 8ox&Giy liti\avSavE(5Sai t od $eov.
Probat hanc sententiam Wachsmuthius in libro: Hellen.
Alterthumslr.: Ais die Tragocdie des urspriinglichen voti Dionysos haudelnden
Inhalts sich entdussert hatte, und wie eia freigewahltes und au den
Dioliysosfesten nur ausserlich hinzugefiigtes Kuustgcbilde
erschien, vrurdp, man mogte sogen aus eiucr Art von religiosem
Bedenken tmd zur Eriuneiung an die an*fftnglichc Beschafienheit des
Chors das satyrische Drama eingefiihrt, das freilich rait seineu
StolTeu auch nicht nuf den Kreia dionysischer Mythen beschrankt, und
dessen iunerer Ton und Haltung tveder von dem tragischen Ernste
noch dem komischen Scherze streng gesondert war, dessen eigenthiimliches
Weseu daher wohl nnr in der Wiedereinfiihrung des ehemaligen
Satyrchors zu suchen sein mochte. pTjdlv itXkor avTQj yk
vrjxai, h. e, Stallbaumius inquit, opa, pt) te TcKtov avTGj ykvijrai.
Dubito, nui n hao ratione veiba recte explicata sint. Scriptum
certe exspectaveris : pt/8lv tc\Lqy atheo ykm/rai, xal xapadxF.vdctov,
oizgdS ipk xat Ce pt/SsiS 8iafid\y. Non recte enim in eadem
enuntiatione consociari videntur opa d A.A. d itapaCxeva£ov> Mj/81y ykvr/xai in eum potius cadere videtur, qui
suarum rerum certissimus eloquitur, quod non sit futurum: Oewinn soli er
da von tilcht huben, \ Zvct x&pl* vpds 8iaXdfty, Dictum hoc
eleganter cum amphibolia qqadam, ut et de spatio possit cogitari et
do animorum disiunctione, Stallb. a\X’ ei pt/ ti dAAo,
g5 $ avpaCiE, Alcibiades cum Socratem se potiorexn esse
animadverteret in capiendis hominum animi;, oj SavpdCu op ztmiiozion
fi! iX&wv xccTaxhvfoofiai. Tlavv yi, <pavcu rov HaXQattj, Sivqo vnoxata
ifiov xataxlivov. 'SI Xtv, cl~ mlv rov ’AXxi(iiadt]v, ola av na<S% co
vxo rov uv&q<6jcov. o’uzai fiov Sslv xavzayfi «SQiBtvca * aXX’ tl
(itj n aXXo, o) &avuc((hE, Iv pioco rj(i<av tu 'Ayu&avcc
xataxslo&ca. 'A XX’ aSvvazov, (pavæ, rov JkaxQanj. <Sv filv
yccQ lui httjVEGas, 8b t fi’ i(i's av rov Ixc dt^ta pellatione
usus est, cnias potestatem aut non explicarunt interpretes, aut non satis
recte* Gav/iageiv verbum haud raro ita adhibetur, ut rem
magicam significari indicetur. Sio in Aristoph. Nubb. v. 180.
ri 6t/t* ixetvov rov QaXrjr Sav/HxZojxev 5 De Thalete
præstigiatore sermo est, quem axpov pr\xavix6v vocat Schol. ad hunc
locum. Gavfiaxa præstigiæ sunt. cfr. Plat. de rep. VII.p. 514. B.
xap* 7jv (sc. 060 ^) TEtxlov ita poDxodoppjnirov y coSTtep
xolG $CtVpaTQ7tOlOlS 7CpO XCk)V CLV$pGD7tG)v ifpoxeixai xd napa 1
ppaypaxa, vitlp gov t a 2avpaxa SewvvaGiv. Sic etiam, opinor, SavpadioS
hoc loco ita ab Alcibiade adhibetur, 'ut præstigiatorem significet
Socratem, quippe qui mira arte hominum animos deliniat atque vel
nolentes ad se trahat. figi 5* ij.th av rov iit\ 8 b£,zol.
Vulgo avxov legitur pro av xoY, quod de Bekkeri coniectura hodie
omnibus probatur. Patet autem, a principio ita consedisse Agathonem
atque Socratem, ut hic ad Agathonis dextrum latus cubaret.
Alcibiade accedente, quem medium inter utrumque consedisse
rrperimus, ordo hic erat : Ad dextrum Alcibiadis latus consedit
Socrates, ad sinistrum Agatho. Iam cum laudasset Alcibiades
Socratem, et hic quidem Agathonem iuxta considere iussisset, patere
opinor, ad dextrum latus ipsum considere iussisse quippe hominem
laudatione ornaturus. Iam iutelligitur, «juid verba significent iv
p&6a» 7JJ.IUV, Rogat enim Alcibiades, ut Agatho ad sinistrum
latns Socratis considat, quo facto ille medius inter Alcibiadem
atque Socratem consideret. Ilaic Socrates: Vellera quidem, inquit, tibi
obsecundare, si possem; sed non possum ego. Etenim me laudando tu,
qui es magister bibendi, legem edidisti, secundum quam
dextrorsus alter alterum laudare debet. Necessitatem igitur milii
impositam vides Agathonem laudandi. Iam.si medius inter nos Agatho
consideret, me laudandi provincia ad eum abiret. Sed non sperandum est,
qui modo a te laudatus sit, eum alteram laudationem ex
Agathone auditurum esse. Sine igitur, Agatho ad dextram iuxta me
considat, eiusque laudationi ne invideas. QV 6?} 7tov i fih
za\iv iitatv i (Sex at. Supra diximus *\ (o ixaivuv. tav
ovv ino <Joi xaraxhvy 'Ayaftav, ov 6rj nov ifih Ttctiw Incuvidtrox,
nglv in’ tfiov (iaU.ov inaivt&ijvau aM.’ EaOov, d datfi6vis, xal [l
t) <p&oS33 vrjdys *<? fiBigaxlco in’ ifiov Ixaws&rjvaL • xal
yag naw iniAtvudi avtov lyxafuaGeu. 'Iov Iov, cpavat rov
‘Jya&ava, 'AXxifiuxSrj, ovx Ead’ onag av Iv&ade (tilvaifu, akka
neturos (ia?.lov fiiravætTjOofiat, Zva ino JEaxgaxov g Inaivs&a.
Tath’ bulva, (pavæ rov 'AAxipucdrpv, ta elaftoza ' Zaxgarovg na.gov tog
rem da 67}7C0V Tocolarnm «ignifica dis fortunam commiseratos
dltione annotat, p, 98. Provocat xisæ videri possit: Wchc, vrehe, entem
plerumque ad alterius iu- armer Alcibiades, ich kann hier dicium, qni his
voculis utitur, nicht blciben, soodern muss um ita, ut rem extra
dubitationem alles den Platz wachseln, damit positam esse una significet.
Jif Socrates mich lobt. Diilicile est eutem voculæ irouica potestas ad
diiudicandum, utra explicatio satis manifesta est converti con- rectior
sit. Hoc unum certum tra eum, qui forte, quod certis* est, contra
Alcibiadem hæc omola simum sit, addubitare audeat vel dirigi, qui si
commiseratione manegare. MdXXov ante incagis commoveri censebitur, quam
veSijvat positum cohæret cum lætitia Agathonis, non dubium dicendi
formula ^idXXov 8£, quam erit, quin iov iov hoc loco sit eius esse, qui
ipse se corrigat, 6x*xXia6xtxdv inifjfiTjfia, xavxct ixeiva ra
tlaoSora, Diximus de xavxa i XEiva verbis annotat, p.309., ixeiva autem
dicitur, quia ad aliquid plerumque, quod prius est cum acerbitate
respicitur, curavimus licet commate sequente; ea enim vis est syllabæ
finalis, quæ accentus vigorem paullisper infringi non patiatur., %, IOV
iov Mfifana est eorum, Mn xovxo xo xaxov, quorum animus subito com-
0 ^ cctzoXqoXexev. inoretur, lætitiamque non mi- Sed perrara sunt xovxo
duplicinus, quam tristitiam exprimit. ter positi exetppla. Aliqua eaque
Interpretes lætitiam iov iov vo- perpauca exempla Matthiæus lanculis Agathonem
prodidisse nrbi- dat Gramm. anipl. §o471. 11. trantur, neque nos huius
expli- Ceterum non diu quæcatiouis veritatem negamus : hoc renda fuit vernacula
dictio, quatautummodo contendimus, etiam cum Græca verba comparare posde
contraria animi commotione sis : Da haben wir das alte Lied. boo loco
voculas accipi posse, Satis trita hæc hominum iuferioquatenus quidem Agutho
Alcibia- rem ordinum locutio, cui eadem l Ad præsentem rem
respicient Strepsiades in Aristoph. Nubb., ait ; supra annotavimus.
Couvertenda igitur verba sunt: ante quam a me potius (rectius) laudatus
sit. ' iov iov t tpdvai x 6 v 'AydSaova, *lov scribendum
xaldiv petaXafciv dSvvcnov Skhp. xai vvv, tj? evaoqo£ xal niAtavwi loyov
evpev, ogTB n cap uwr<p voviovi xaraxeuS&aa.. Tov (ilv ovv
‘Jya&ava tog xtctaxuOoptvov stupa b ta HcoxQatei avhSrcca&ai'
'li-aifpvrjg 6s xapcttitag ryxuv scap.stoD.ovg ixl rag fhjgag, xal
ixixvyfivtuq avtaypivaig, kfciovtog uvog tig to uvtcxpvq, scoQtveti&at
scapi atque Græcis verbis ironia plerumque admixta est.
ojS evitopcj$ xal itt vov Xoyov. Duo suut, quæ miratur
Alcibiades, unum, quod tam facile rationem invenit, alterum, quod tam
probabilem et ad persnadendum aptam. Riickert. Tov plv ovv i£al<pvrjf.
Supra iam diximus annotat. 318. de artificio, quo adhibito scriptor noster, quæ
subito gesta esse narrantur, noa solum igacicpvTiS vocabuli usu
exprimere, sed actionum felicissima iuuctura legentium oculis quodammodo
exponere soleat atque vividissime describere. Sio cap. XXX. initio
legitur: e/novxoS 61 ? ravta tov 2ojxpccrovS tovS jxlv inaivetVf tov
6& *Api6To<pavrf Xkyeiv tl liztxetpelv, oti ipvtj6^Tf avrov \£yoDV
6 2ooHpd T7/S izepi tov Aoyov, xal iZaitpvTjS %. r. A. Eodem modo hic
lB,cd<pvr\S vocabulo actionis alicuius narratio præmissa est, cuius
exitum eodem studio, atque illic Aristophanica verba, lectores
prosequuntur: cum subito factum esse commemoratur, quod illius actionis
tenorem illico interruperit. xoifiatitdf Ijxeiv TCajjt
froAAovf. Grex comissatorum nemine vocanto poetæ
cabicaluin ingressus incredibiles turbas excitat ordinemque omnem
convivii pervertit. Noli mirari, quod aliqui ipsi se iuvitasse
narrantur atque non vocati multo cum strepitu in Agathonis domicilium'
!r* rupisse. Lenæis enim Dionysio sacris vino solebant largius
se invitare homiues, ebriique per plateas vagari atque intrare,
ubicunque fores adopertas reperireut, Neque erat, qui liuius rei
miraretur insolentiam. Viui enim hausti virtus hæc est, ut homiucs cum
hominibus arctius coniungat, omnesque sibi amicissimos reddat. Adde Agathonis
liberalitatem, quam qui norunt, eo minus dubitarunt invocati eius
domicilium adire. £B,ioytoS tivoS xo &v nxpvs, ico p ave
6$ at. Cum aliquis eorum, qui apud Agathonem essent, exire
vellet, pessulo retracto fores aperiebat, atque per ens iam exiturus
erat, cum continuo turba comissatorum intro se coniecit. Dubitant
interpretes, utrum ad sequentia an tui præcedentia referenda sint
verba eis to avTtxpvS. Sohleiermachcrus exhibet in conversione: iodem
einer hinaosgegaogen ih 6(pag xal xataxXivtG%ai, «ai dogvflov ficata
aavza elvai, «ai mixtu Iv xuGaco ovdcvl avayxa&G&ai. nlvuv
Ttafinolvv olvov. rbv fitv ovv, EgvlLy.ayov xal tov OaldQov xal aU.ovg
uvas %<pt] 6 'jQiatoSrjfios oi%eG&ui aiubvraq, 2 <5 e vtcvov
lafieiv, xal xataSag-. C ©e iv navv xoXv, ats fiaxguv uov wxtuv
ovabav, l^tygeG^ai 61 tcqos i/fiigav fidi] aXixxgvbvav aSovtav
l&ygbfitvos de ISciv rovs fiiv aXXovg xa&evdov nen entgegen, waren sie
eingedrungen. Apud Ficinum legitur: nam pauIlo ante quis coutra exierat.
Stnllbaumius contra elS z 6 dvnxpvS cum TtopeveCSai conjungens verborum
sensum esse ait: recta ad ipsos accessisse, quod explicandi genus
minime probamus, neque placet, quod exhibuerunt, qui paullo supra
laudati sunt. ’EZi6vroS nvoS eis to avzixpvS imaginem proponit comissatorum,
contra nitente eo, qui iam exiturus erat, aditum vi expugnantium» Comma
igitur, quod Riickertus post i%idvzoS TivoS ponendum curavit,
recte expunxisse nobis videmur. dvayxd2e6$ ai ziveiv na
pitoXvv olvov. Frustra subiectum quæras, quod ad d~ vayxaZeGSai
referas ; quare Riickertus auuotat. ad h. 1. explicandum esse censit: Se et
reliquos cogi coeptos esse. In recta, inquit, oratione avay 9ide}£6$ai
foret rJvayxaZopsSa, Non se enim solum intelligere Aristodemum
videmus ex eo, quod aliorum statim mentio fit ita, ut lioc quoque
ad eos pertinuisse appareat; de solo coepto accipiendum esse item docent
sequentia, ubi, quibus quisque viis necessitatem aut eviturit aut pertulerit,
edocemur. Rectior loci explicatio hæc
est: avayxa&6Sai verbum absolute positam est, ut idem fere significet
atque dvdyxyv elvai. Hæc bibendi nova lex quibus displicebat,
ii clanculum abierunt, quod moneo, ne quis forte Ruckerti
sententiam probet censentis : de solo coepto dvayxd$e6$ai verbnm accipiendum
esse. rov p\v ovv 'EpvgipaXOV . Eryximæhum et Phædram recte
scriptor abeuntes fecit. Conf. verba 176. D. /pol plv yap 8rj zovzd
ye olpai xazaSyXov yeyovivai ix zijs latpixijS, ori r oiS av^poS icoiS y
piSy i6rl' xal ovte avzoS Ixcjv elvai noppaa iSeXy6ctif.n dv itieiv, ovte dWoo
6vp($ov\ev6aij.n, d/.XcjS ze xal xpaiTtaXaivza Izi ix zrjs nporepalaS .
JXXd pyv, £<py cpavai vno\a fiovza $aZ8pov rov Mvfifiivov6iov, iytayi 6oi
etoSa nei$e6Sai ze xal azt r av ftepl iatpixijs XlyyS.
dttiovz at, 5? dfc vtcvov Xafieiv, Vulgo legitur uitidvzas oUxaSe
vtcvov Xaftelv, Optimi codices illud habent. Ut iuter se conciliaret
utramqne lectionem, Comarius scribendam coniecit: aniovzaS oixade,,2
vtcvov Xafleiv. Sed verisimillimum videtur, olxa8e glossema esse,
quod ras xal ol%ofitvovg, 'Ayaftava 8s xal 'Agiotoipavti xai
2-axQdtrj In fiovovg iygrjyoQtvai, xal nuvtiv ex qnulrjg [leyubjg ini da|
ia. rov ovv Hay.Qazrj aviolg HialeyeG&cu. xal ra ixiv ulla 6
AgLGroSrjfiog ovx iqyq (isfivi}6&at. rcov loycov ovre yag t| ag^ijg
nagayevitfOttt, vnovvGta^tiv re ’ x 6 {itvroi xeqxilaiov Etpij, 0
mgogavayxa&iv rov Zkoxgattj 8(ioloyelv avtoiig, rov tcvrov avdgog
elvca xofiipSiav xal tgaycpSiav ini- sciolus olim margini ad
scripserit, videlicet ut intelligerent lectores, Eryximachum atque
Phædrum •ivisse domum. axe paxpcov rcor rvxxoor ovdair. cfr.
Schol. ad Aristoph. Nubb. v. 2, au Zev ftadi\e v, x 6 XPW
a TGJY VVXTQdV 06OY. Aiorvdtaxov yap ortos xov 6 papctxoS dvredtaA^ai
xaS rvxraS avayxrj 6ux to xoiovxv xcnpcS xmoniitteir xd
Aiorvdta. t/Stj dXexx pvo va>r ddorxcor. Hæc ut recte
intelligantur, tenendum est, incolas terrarum versus Orientem sitarum
ante solis ortum exsuscitari solere, qui gallorum gallinaceorum
cantu iudicatur. cfr. Aristoph. Nubb. v. 4. xal pr\r TtaXai y
dXexxpvo ros jjxovd ’ iyoj' ol 6 olxixai fiiyxovtiiy Igitur tardius
se surrexisse Aristodemus narrat, utpote qui, cum galli gallinacei iam
cecinissent diesqne illuxisset, somnum expulerit. iZeypoperos
di idelr. De nominativo participii vide annotat. 22., qua explicatum
reperies, cur participii structura non ad præcedens £ pronomen
directa sit. Positum autem illud pronomen est, quod obiectum est,
non aubiectum enuntiationis» xa^evSovtaS xal olxofilr ovS.
Fipinus, quem receutiores interpretes omnes secuti sunt, verba convertit:.
Somno excitum invenisse, quod alii quidem partim dormiebant partim
discesserant. Qui sciunt, quum sæpe xai et ?j in libris commutata
reperiantur propter scripturæ compendium, quo alterum vocabulum ab altero
interdum vix dignoscitur, nimiæ audaciæ eum non accusabunt, qui forte
scribendum censuerit : xaSevdorxaS rj ofrojxevovS. Cogitari potest etiam
xai prima xaSevSorxaS participii syllaba Absorptum esse, ut integra
verba audiant: xal xa$ev8orxaS xal olXouirovS . Sed nihil mutandum
videtur. Præcedente euim personarum distinctione, Græci quippe
orationis leniter ac leviter procedentis studiosi actionum distinctionem
non admiserunt. Quam si addideris, vah, qnautum moræ verbis
inferes! *Ay a5 cor a xai ' 'Api 6 x.o <p a rrj xal 2.
Egregie hæc Socratis temperantiam, moderationem et constantiam declarant,
qui quum per totam noctem cum hominibus epularum amant issimis bibisset,
tamen sobrius neque vino vigiliisque confectus a convivio discessit. Ne
talia quidem negligenda sunt iis, qui de dialogorum Platonicorum
<Sxa6dai stoieTv, xal xov xtyyr) XQayuSonoiov ovxct xai KU/iuSonoiov
tlvut, xavxa dq dvayxa£ofievovs ccvrov$ xal ot5 <S<po8Qa faopivov$
wOt xal hqcoxov ftev xaxadaQ&eiv xov ’AQi6roq>avri, ^8r/ 81
Tjiiegag yiyvo(jLtvt]g xov 'Ayddcava. xov ovv ZaxQaxt] xcczaxoLfirjdavx’
ixetvovg, avaiSxdvta aicdvai, xal avtog et gittQ eludet, foetidat, xal
eXdovxa elg Avxetov, axoviipaftevov, ugmQ dlkoxt xrjv akX-qv 7](ieQav
diaTQifhtv, xal o vra StaxQhpavta elg ttixigav olxoi
avanavetidau argumento et consilio prudenter iudicare volunt. S t a
1 1 b. xa> ptp Siar xal xpaytpSiar initixatiSai noielv.
Facillime intelligitur, qui factum sit, ut de hac materie Socrates
disputarit. Ipsa Lenæa aasam dederunt de poesi ac de variis eius
generibus disserendi, et quum Socrates cum Aristophane dissereret, comico
poeta suæ ætatis celeberrimo, et cum Agathone, qui tragoediarum granditate
nobilem se fecit, colloquium quasi ultro eo delatum est, ut
inprimis de tragoedia atque de comoedia quæstiones instituerentur. Ceterum frustra
Stallbaumius eorum sententiam impugnat, qui e Schol. ad Aristoph. Ran.
aliisque locis colligunt, Agathouem non solum tragoedias sed
etiam comoedias scripsisse. Nam quod etiam Agatho hoc loco
narratur Socrati oblocutus esse censenti, et comoedias et
tragoedias posse ab uno eodemque poeta scribi, id Iride, ne parum
validum rei argumentum sit. Quid, si Agatho comoedias scripsit revera,
quas ipse tragoediis a se scriptis multo deteriores esse
intelligeret, nonne fortius potuit quippe experientia doctus
Socraticam illam sententiam impugnare ? x p ay gj$ oit oiov ovxa
xal x a pu>8on oior elvau Vulgo TpayGoSionoiov et xgo/zcoSzoffotoV, quæ
formæ ab Atticorum usu alienissimæ sunt. Moeris habet:
xoDpcodoitoioS' ! 'Atxixg xcoptpdiojzoioS'
'ivi-\7fVlX(k>S> xal avxoS, toiitep slcoSei, exedSat. B.
xapayeyorei 6* iv xjj tivrov 6 i(f 2a)xpdTovS ipa6xj]^ dSv iv toti
/uxAtdta xdov xoxe, gJ S ipol 6oxet. xal ovxa eli Av Xtiov. DE
LYCEO, GYMNASIO extra urbem sito vide Wucbsmuthii librum ; Hellen. Alterthumsk.
II, 2. 56. Ibi Socratem versatum Stallbaumius annotat propterea, quod sophistæ in
eo scholas habebant, quorum inscitiam solebat couviucere, et quod
plurimos illic adolescentes nansciscebatur, quibuscum sermones instituere
posset. EXCURSUS Scribendam confecimus 179. C. : xa\ xovx*
ipyatictpivTj r<> ipyov ovxcj xaXov £8o£er ipyadatiSai ov povov
dr^pcaxoiC, a XX a kolL Scois, goSxe noXXdav itoX Xa -noti xaXa
ipyadctplvwv evapiSyr/xoiS 81} xi6iv ZSotiav xovxo yipaS ol 3eol, IB,
AiSov nctXiv dvikvat n)v ipvxyv, aXXa xijv ixeiyrjs ctveitiav avayxad$krx
e £ tgo Ipyco. Ad hæc verba Scholiastes annotat : *AXxrjdxiS 7 }
IleXiov Svycexrjp vnopcLvatiot vn\p tov l8iov av8poS XEXsvxydoct
'HpaxXkovS lni8r]pi)davroS iv ry ©ExxaXin. Stadco^sxai fiiadapkvov xovS
*5oviovS SeovS xal dcpeXofiEVOv xrjv yvvaixa. Hic mythus veras esse
videtur; quod Phædrus dedit, mythi artificiosa interpretatio est. Vix
intellexit autem Scholiastes, quam utilis ille mythus faturus esset
explicationi verborum supra laudatorum. Confirmat enim fiiadapkvov
participium avayxad^kvxES scripturam, Herculem autem quod attiuet, doceri
possis herois mentione, quomodo olim populi mythos genus hominum
eruditius interpretatum sit. Recte nobis annotatione indicasse videmur:
Phædrum hunc mythum pro consilii sui ratione ita interpretatum esse,
ut Alcestidis virtutem cum Herculea virtute compararet, alteramque Alteri
substitueret. Quo clarior res fiat atque ut simul iutelligas, artifices in
artis operibns haud raro eruditorum, quam populi iudicium secutos esse
magis, AMORIS imaginem gemmæ incisam infra addendam curavimus sub Nr. I,
Petita hæc imago est e Winckelmanni libro: Monumens inedits de l’antxquite,
Paris. Pellis leonina, qna Amor indutns est, et clava, quam gerit,
Herculis insignia sunt. Claves quid sibi velint, iam videamus,
Winckelmannus. hæc habet: L’Amour portait ces cies ou pourouvrir qtfermer
a son gre 1’appartement de Venus, ou pour designer les plaisirs, dont il etait
le dispensateur, On peut-dtre aussi pour faire al Iasion aux cies
portes» par les pr£tres et les pr£ tresses. Horum nihil in nostram imaginem
cadif, qnn« audaciam, constantiam, duritiem, non dnlce risn» Cupidinis
prodit. Rectius igitur « laves gerere AMOREM censeas et clavam et
leoninam pullem, quod Herculea vi inferos deos cogendo Orci p u r t n s
recludit. De altera, quam apposuimus. Imagine Winckelmannus sio fodicat :
Cette pierre gravie reprisente un petit amour avec un Jiam beau allumi, hatant
sa marche pour embrasser un jeune homme extriment afflige, et dunt on
aperpoit lea efforts pour fuir. Cette al ligor ie peut assur ement a'
interpreter de diverses mani eres, et prepare des torturcs a Vcaprit des savans,
Pour moi 9 j'y vois tout simplement l' expression de la passion de l’amour dont
le disespoir est temperi par un rayon d’esperance. La jeune homme,
abandonni par l’objet de ses tendres affectione cherche d mettre fin d ses
peines. Le monte au, dont il s’enveloppe, annonce la froide humuditi de la
nuit. L ’ attitude de son corps plii en avant etait, selon Aristophane
Lysistr. r. 1002, propre d ceux qui, marclrant la nuit, portaient une
lanterne, et tachaient d ’ empecher le vent d J en eteindre la lumiere,
Le rocher, qu'on aperpoit, devient le symbole de V expedient 9
qiCil a choisi pour se donner la mort. Loraque le jeune homme veut
se livrer d son desespoir, L’Amour en arrete /* ejfet sinistre en faisant
briller Vcspirance d ses yeux ; son Jlambeau allumi devient le symbole du coeur
de sa maf tresse, qui, blessee par V Amour, va brtcler pour lui du mime
feu, dont il brhle pour elle. Les deux passions contraires de V espirance
et du desespoir sont designees dans ce jeune homme, d’un cote, par l’attitude
de son bras, qu*il tient iloigne de son visage, et de l ’ aut re coti,
par son second bras, qui embrasse l’Amour. Habet hæc huius
imaginis explicatio, quo admodum sese com- mendet. Quæritur tamen, num
infertilissima illa rupes non etiam de vilitate unius rei amoris
intelligi possit; fax certe elata et me- dia in imagiue posita non spei
solius symbolum est, sed etiam my- steriorum, Iam cfr. 209, E. Tama p\v
oZv x a. Ipooxixa tdaP, gj oxpaxeS, xav 6x> pvrjSdt}?, xa xlXea xai
litonrixd, cov evena xcri xavxa Zdxiv, Iav xiS opSaiS per ovx 016’ el
oloS r* av eVtjS. A Et yap xov op^GoS lovxa liti xovxo xo itpdypa
apx^d^ai pkv vlov ovra levat lit\ xa xaXa dedpaxa, xal itpcoxov phv, iav opS
goS ijyijxat d ijyovpevoS, kvo£ av xgov Oaopa- xojv ipav xal ivravSa
yevvdv XoyovP xaAovS, liteixa Sei avxov xaxavorjdat, oxi xo xctXAoS xo
liti oxgoovv dcdpaxi xgj liti Ixipo) dofpaxi abeXtpov Idxi x. r. X.
Etenim non sine caussa duo Amores ab artifice exhibiti sunt, alter
laterna, alter face insignes. Necessitas autem illa nimium unius corporis
amorem remittendi quantos dolores amatoris animo afferat, amatoris
effigie vividissime i expressam habes» Iam ipse, lector* vide, atram
imago tibi proposita aliquid lacis e Platonis verbis laudatis accipiat necne.
Nos unam boc addendum liabemas, Magna virium contentiouc opus est,
•i quis primum initiationis gradum superare cupit. Quem ubi superaveri lætius,
liberius circumspectius incedet, id quod alterius AMORE AMANTI AMATO figura
repræsentatum est» Flamma autem facis ventis circumagitata, mox nimium
effulgens, mox pæne exstincta, superato primo initiationis gradu laternæ
inclusa temperatius quidem? sed æquabilius fulget. Legitur. A. xal
itpo x ov t wSitep \£ym, ev 7/pty * wvl 8& Sta xrjy dSixiay
SicpxiC^ifpey vito xov Seov, xctSditep 'ApxadeS vito
AaxedatpovicDy. Hoc loco utuntur interpretes ad definiendum tempus, quo
Symposium ACCADEMIA conscripserit. Alii post conscriptum censent, quo
tempore scimus Mantineam a Lacedæmoniis eversam esse, alii ante hoc
tempus compositum potant, sed denuo editum post 01» . 4. Concidet hæc
temporis definitio simulatque est demonstratum, verba depravata esse, ad
quæ illa defiuitio directa est» Age igitur primum de anachronismo
videamus verborum xa Saitep *Apxa8eS vito AaxedaipoyiGOV 9 quid statuendum sit.
Anachronismos passim admisit Plato, de qua ro vide Engelhardti doctissimi
annotationem ad Plat. Menex. 236. Eos cur admiserit, daplex caussa
cogitari potest. Aut negligentia fecit atque per obli- vionem, aut de
industria et assequendi alicuius finis studiosus. Atque iu Meuexeno quidem
Socratem de re loquentem inducens, quæ post huius mortem facta est,
anachronismum admisit, acer- bissimi ludibrii commodissimum vehiculum.
Etenim in oratores invehitor, scriptores laudationum locis communibus
refertarum quibus data occasione facili negotio atque satis leviter rei
adaptatis ntercutor. Ipsa audi ACCADEMIA verba cap. II. init,: xot\
fiijv, <a Me- y{£eve, itoXXaxV xiySvvevei xaXuy elrai r 6 tv noXi.fiw
dito- SrijtSxeiv. xal yap racpi/S xaXijS re xal peyaXoxpexovs
rvyxa- vn, xal iay xivtjS riS cov reXevrt/ey, xal inaiyov av
Ervx xal iav ipavXoS y vx’ dvSpcov 6oq>oiv re xal ovx elxy
ijtaivovvreor, aXXa Ix iroXXov xpoyov XoyovS xapedxev a<5 pev cor, o?
ooro xaXmS inaivo v 6 1 v, tSste xal ta hpoSoyra xal t a pij s tepl
txa'6rov XlyovteS, xaXXuSr d xai toti ovopou >t xoixlXXov- TtS,
yoqt evovdtr 1 } p <2v taS t/ivxaS x. t. X. Iam cam dixisset
Menexenus, oratoris electionem subito fieri, quo facto orator non possit non
subitaria oratione uti, Socrates omnibus oratoribas orationes, napepya otiosi
temporis, recondita facere conten- dit, atque ipse huiusmodi orationem,
h. e, sententiis communibus refertam profert, quam, quo acerbius
vituperiura sonet, ab Aspasia sibi traditam narrat. Intelliges, opinor,
anachronismi acumen. Ad nostrum locum ut revertar, nihil reperitur, quo
anachronismum excusare possis. Huc accedit, quod omnem verisimilitudinem
Platonicæ narrationis ita pervertit, ut et habitum revera sjmposinm docearis et
non habitum. Negligentiane igitur anachronismum adhibitam censeamus atque
maculam artificio præstantissimo additam? Credant, qui velint, nobis
nunquam persuadebitur. Sed mittamus anachronismum, comparatio per verba
xaSanep 'ApxaSeS vno AaxESaipoviatY instituta quid sibi velit,
videamus. Nolo ApxadtS nomen nimiam premere j fieri enim potuit, ut
avijp *A^rjvaloS de Mantineæ eversione illa loquens pro MavtireiS diceret
ApxaSsS, sed, si eodem modo propter iniuriam homines dissecti esfce narrantur a
deo, quo modo Mantineenses in varios pagos distributi sint a Lacedæmoniis,
merito tertiam, quod vocatur, comparationis quæras. Caussam dissectionis si
spectas: hominibus dissectis iniuria, qua ipsi utebantur, perniciei fuit,
Mantineen.sibus iniuria Lacedæmoniorum; diremtum ipsum quod attinet,
homines bifariam divisi sunt, Mantineenses Xenophonte teste Hell.
TETpaxi/ > auctores diremtus his dii, illis Lacedæmonii fuere, divisi hic
sunt omnes homines, illic Mantineenses. Una restat dissecandi dirimendique
ratio. Utrique et humanum genus et Manti- neenses vi et ferro dissecti
sunt. 8ed num verisimile est, eius rei describendæ gratia, quam ia prægressis
expositam habes, et quæ ipsa per se intelligitur, allatam esse Mantineæ
eversionem a Lacedæmoniis patratam? Ut paucis rem absolvam, scripsisse Plato
videtur: yvvl 8 £ 8ia tijv adtxiav 8ia>xi6^7]pEv vno tov Seov, xa-
Sdnep 'ApxabeS aito Aaxe8aipov}<aY. Arcadiam inter et Lacedæmonctn scimus
montes altissimos sitos esse, quibus utriusque terræ arctior coniunctio
prohibetur. Proverbialis autem dictio fuisse videtur xaSansp *Apxd8eS ano
Aaxa8aipovia)Y f quo utebantur, qui naturalem firmitatem alicuius fissuræ
describebant atque impossibilitatem, (venia sit verbo,) restituendæ
integritatis. Annotatione. Platonis verba, quæ leguntur, hoc modo
scribenda censuimus: pera 81 r a iititrj8&vpara iit i ra( imCnjfiaS
dycty&v, 7va {8y av bn&cijp&v xaAAo?, xa\ fiXiitcov npoS
itoXv ydrf tu xaXuv, pi\xkxi tu irap ' lv \, wsnep 0 ixiryfi
ctyaitcSv itaiSaptov xaXXoS ij av^pamov rivo 5 rj iittrrjdev/xaxoS hrof,
SovXevarv qiavXoS y xai opixpoXuyoS x. r. X. Constans omnium librorum
lectio est c ZsitEp olxkxT/S, quod Stallbaumius ceteroqnin optime de huius loci
explicatione meritas hoc modo explicandum censet, ut apte additum dicat,
quod, qui unius tantum rei admiretur pulcritudiuem, is ei tanquam servus
emancipatus rideatur. Sed scripsisset, opinor, Plato, si hoc exprimere
voluisset, ooSTttp dudXoS. JovXoS enim nomen proprium est de contumeliosa
servitute, quam hoo loco requirimus, et quæ explicatius descripta est a
Pausania. A. ei ydp iSlXoi rtoieir
olaxep 01 ipa6xecl itpoS x a iraidixd, ixexeiaS te xat
dvxipoXi/tiEis: iv tolis 6et/(5£(ji Ttoiovpevoiy xal opxovS opvvvxeS xal
xoifiijCEif iit\ SvpanS, xal iSkXovxaS SovXeiaS 8ov Xeveiv, oiaS ov8 av
8ov- Aof otldeif x. T. A. Olxixijf autem nomen apte cura LATINORVM familiaris
confertur, de quo Macrob. Satum.: nam et maiores, inquit, nostri omnem
dominis invidiam, omnem 6ervis contumeliam detrahentes dominum patrem
familias, servos familiares appellaverunt. Non ignoramus quidem, hoc nominum
discrimen hand raro Græcos scriptores neglexisse, atque multis io locis
olxixrjS posuisse, ubi douAo? nomen exspectaveris. Sed hoc fecerunt de
servis loquentes, non fecerunt io comparatione, qualis hoc loco
reperitur. Quoniam igitur oix&TijS nomini hic nou locus est, ultro ad
o lxk~ Tt/S scripturam ducti sumus, quæ et a corruptionis
verisimilitudine maxime commendatur ( vide Iacobsii Comment. ad Antbolog.
Gr. Melcagr. Epigr. XXXII, ) et ad significatum si respicis, ita
apta reperitur, ut haud sciam, an aliud verbum, quod magis ad rem quadret,
excogitari possit. Nota vis est amoris, Ea amatorum animi ita percellantur
turbanturqæ, ut vitam non vitalem putent atque da salute desperent, si
forte repnlsam tulerint. Quidvis igitur faciunt, fingunt, inveniant, at
eius animum sibi concilient, qnem amant, neque, ut propitium sibi
reddant, a precibns abstinent et a suppliciis, Quid multis? Huiusmodi
AMATORE AMANTE simillimum esse reperimus homini, qni in summa vitæ versans
discrimine ad deorum aras confugit, auxilium rogans, et vitam et salutem j
apte igitur bdtTjy vocari censemus. Loci desunt, quibus de AMATORE AMASIUM
perdite AMANTE Ixforjv nomen melioris «etatis scriptoribus in usu fnisse
probemus, J Apud seriores sæpissime reperitur, v, c, apud Meleagrum Epigr.,
Aathol, Gr. lacobsii quod epigramma, quoniam falsissime a Iacobsio
explicatum est, de rectiore carminis explicatione et emendatione age, iam
videamus. Versus hoc modo apud Iacobsium leguntur; npoSoxai tfrvxv> tcoo^qov
xrJvef, ailv £v ££$3 KvnpidoS otpSaXpol /JA ippaxa
xptoptyoi, Tfpnadax 1 aAAov "Epoox, apves Xvxor, ola xopoovrj
dxopnloy, cJs - r kfppy nvp vnoSocXnopeyoy. 6pa$' o xi nat fiovXedSe. r i
poi ver oxtd pira Sdxpva, itpos 6* Inkxijy avxopoXelcs taxos;
onxadS Iv xctXXet, xv<ped$‘ vnoxaiopiyox vvv, axpoS Inu ipvxyS idxl
payeipoS "EpwS. Argumentum epigrammatis Iacobsius ait esse hoc! Poeta
in oculos invehitur, novi semper amoris novique cruciatus auctores.
Rectius dixeris argumeutum epigrammatis esse; Invehi in oculos
poetam, qui, cum antea semper amasios petierint, uonc mutata
consuetudiuo amatoris animnm pellexerint. Probatur hoc inprimis disticho
secundo, quod huc modo scribendum est; i}pna0av 9 aXXoy
"Epoax* t apyes A vxov, ola xopo&rrj dxopnloy, c Js xktppij nvp
vnoSaXn operor. Non recte Iacobsius, apud quem x itppq legitur, sensum
verborum esse ceuset uovura AMOREM
rapuistis et excitastis veluti ignem sub cinere latentem; quæ explicatio
cum præcedente disticho, in quo naidcjy nomen xorcodir habet, prorsus non
convenit. Quid euim sibi vult hoc: Oculi, qui semper pulejis pueris
insidiari soletis, novum amasium rapuistis; nonne frigero sentis atque
languere ? AXXoS "EpooS haud dubium est, quin genus amandi mutatum
indicet, ut, qui antea AMATOR AMANTE fuerit puerorum, is nunc subito
amasius factus esse perhibeatur. Gopferri possis Æliani Var. Hist. II,
12. xal x <£> y p\r hxaip&y dnkdXTj (sc. 6 &epidxoxXijs ),
r/pa 61 ipGoxa Sxepor, roV xijs noXixeiaS xcov A^rfraiaur.
Insequentia exempla nostram interpretationem comprobant. ! ApveS Xvxor
enim nihil aliud siguiEcut, quam amasium pellexisse amatorem. Sæpissime
cum lupis amatores comparantur, cum ovibus amasii. Vido Stallbaumium ad ACCADEMIA.
Phædr.V., Iacobsium ad Anthol. Gr. Ad luporum atque ovium comparationem, quæ in
proverbium abiisse videtur, ceten^ exempla directa sunt ola xopoovtj
dxopniov et ooS xk<pprj nvp vnoSaXno/ievov. Vides enim, quod debilius
natura est, atque natu miuus, fortius e Y. x nata maius dlcl
superasse. Nihil aptius est his exemplis ad describendam infirmitatem eius,
qui, ot opud Platonem legitur, ro itap iv\ fiXbcoov contumeliosam
servitutem In se suscepit. Sequens disticlion Brunckius ex Bouherii coniectura
sio scribendum esse putat: 6pd5' ott xev fiov\jj<5$8. tl p .01
vevoti6peva xdxe daxpva, npoS 8* i\pxxr\v avxopoXelxe rdxce.
censetque, suos poetam alloqui oculos, quorum in amore ditXTjdxiay et
itoXvfiavlav incuset. Ingeniosa emendatio, Iacobsius inquit, et fortasse
vera; quamvis et sic aliquid relinquitor, quod palatum paullo morosius
offendat, cum e}px xi/S in hoc imaginum contextu vix satis apte mentio
fiat. Recte Iacobsius xey et sequentem coniunctivum improbat, non recte
pro ixlxrj v fortasse scribendum esse lipxiTjy putat. IxhrjS enim amator
est, ad quem, poiita frustra reluctante, oculi quam celerrime sese convertunt.
Iam intelligetur, quid sequens disticlion significet, quod sic scribendum
est: Gj7ttd65 *Iv xaXXei, tv<pe6^ t vnoxoLioptvoi rvv t axpoS ii
nl ipvxijs idx t pdyeipoS "EpcaS. Olim vobis ilammam attulit puerorum,
quibus insidiamini, pulcritudo, nunc fumum et lacrymas excitat admota flamma
eius, qui vobis insidiatur, nam sive amator sive amasius sis, animam Eros
mi- sere coqait. Pausania, do not multiply loves beyond necessity –
l’ambiguita di ‘amore’ – L’Afrodita celeste no participa della natura femmina,
solo della natura ‘maschile’. Pausania parla solo a maschi, ai maschi virili,
al maschio virile. L’amante o amatore e maschio virile, l’amato o l’innamorato
e maschio virile. L’amore celeste (ouranios) participa solo della natura
maschile. Criterio d’amabilita, l’amabile. Giuseppe Colombo. Keywords: idealismo
Toscano, atto, attualismo, actualism, actum, senzo, sensus, sense, morale
communitaria, pietra angolare, Chiesa d’Inghilterra, Cratilo, origine del
linguaggio, glossogenia, glossotesi, gossogenetic, semio-genesi, il soteriologico,
immanente/trascendente, aporia dell’amore platonico, eikesia, ‘Daddy wouldn’t
buy be a wow wow’ true iff Daddy wouldn’t buy me a bow wow – correctness of
iconicity of ‘daddy’ and ‘bow wow’ --. Heteroerotismo
– Il discorso di Alcibiade – analisi del simposio, l’elogio dell’eros. Il
discorso di Pausania. Ero demone,
Ficino, il convito, convivium, Pausania, Alicibiade, puerile, uomo
puerile, Socrate, Agatone, Aristofane, il mito, il maschio, il vocabolario
dell’amore: amore, amare, amans, amante, amator, amatore, amatum, amicus,
amasium, amore mutuo. Desiderio, il vocabolario latino, il vocabolario
transliterato, erote, il vocabolario translato, il vocabolario in Toscano. Refs.:
Luigi Speranza, “Grice e Colombo” – The Swimming-Pool Library. Colombo.


No comments:
Post a Comment